Текст
                    

БЕРДІБЕК БИЯРОВ

ӨР АЛТАЙДЫҢ ЖЕР-СУ
АТТАРЫ

81

£61

КДЗЛҚСТАІІ ГЕСПУБЛИКЛСЫ БіЛіМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ минисі 1’ЛІП Л.БЛЙТҮРСЫНҮЛЫ ЛТЫНДДҒЫ ТІЛ БІЛІМІ ИНСТИТУТЫ БЕРДІБЕК БИЯРОВ ӨР АЛТАЙДЫҢ ЖЕР-СУ АТТАРЫ Ллмаіы
ьол ББК 81.2. кяз Б 61 Жиуаіпы рсдактор фнғ'юлогня ғылым.іярыііың кзндидаты Рысбергснояя Нікір жаіғяидап: филология гылымдарьпіың докңіры Ш^урмянбямұлы фило югия гылымдярының кацдидаты Б.С.Крішлиехов Бияров Б.Н. Өр Алтаицьіц лсср-су зттйры - Ллмзты 2007. ІЙО-бет. Окмрмнн няійрьіііа ұсынытып птыргяц бұл моадгрифип [ютіублнкамыздың иіытысыіі інғы Ор Длтай (Оцтүсі-ік Длтаіі) оіОріінң ж?р-су иттарыіц овың ініінлс тву зтти[ііііііі (ороннмцирді), ті.гіік гұрғыпан сітипауні ярпліпн. Бурын «іртгле қррмагаіі аіімякдан 2000-наіі встэм атау жіталып, тарнхн -лннгвистмкалық, зтно линг0нстикалі.іқ жзне қүры п-ічлыкжзп.ніан жян-лакуы таллднніп. Атллмыш сңбск гіл біціміііс ықы.ізс крнған сіудснт. оспнрянттарі-а, мскгеп оі^іііылпрьіііа, туран жерін гапып-бъісмін цсіи.чі кінилЬИк қдуымп ірналзды, ББК £.2. каз Б 4602020400 00 (05}-02 15ШЧ 9965-Н-433-2 Бняров Б.К., 2002. №
Алгашчн гмлымһ йігбғпцці слпііс Хыіе ғңЛт.ві яіюиіеій әксті Нція.11111 Ешфулыіа цраяКмьш К I Р 1 С 11 Е Лсксикологияның бір садасы болыгі табылатъпі оііомасігологня қаз/ргі гаңда даиыған, жеттяген садл деп ссептелңці. Баегауып сжеигі дэуірдсп іиілтын Жалкы естмдср 'іуралы ілім теориялык хяқіан Жан-жякты лдрйстыры^чдъі Аіыс ццгғезідік ғяламдярды айтттағаңда, кеітщгі олакгық галътмдар ВА.Ннконов, Э.М-Мурзаеи, А.В.Супсранская, Н.В.ГІп.іольюілн, О Т,Моич;інивэ т. 6 каиеылі мйнографһядьік. еңбсктср зказып, оніжастпкалык. зерттеулерді ітариіі мсп адістеыелік жақтан бдітытты. Дсгсимен гылъшпың к;іи садасы болсын жекс адып тереңірЕК зертгегеңде аясы кеңемс берстіін белгілі, Оцпмастіікалыи бір тирмағы - топонпмкка дз толһік таіідапып болды дсуге :>лі ерте. Жер-су аттарьтың тіл білімі, тзри* жәнс география секілді ірі үш ғыЛЪім саиась&тың туйіскеіі жсрінен шығуы огтың күрделі сдла екеңіл корсетсді ЕҺ жср-су іптарын жердйі тілі, іарихтың тілі рстіңдс алыпт тіл бшгіііңдс: карасті^ратып себебіміа дс ссл - олардын.соз, атау болып, номшіатттвгі кдомет иткрруіаңда. Йпомпстиюілиң атпулйр, оңын іиііпле еяімгшц жер-су аттары үлтгық тіл мси этіцікалык мадениетгін күрамды болігі ретіндс тянылмғ/, ла/тықтт.гң кпрғг^и Хаяыгътіг улкен орьш аладьг. Әсіріэсе іеогряфиялық атауійр таэа мскенжайды білдіретін клізметіісн қдтар ятмендйагЕ ие жзс ^смлехсгіміідің ,үллых^рал«я; кауымдастық злдында үлтгық бедсдін нңғзііта түсетін фактордың бірі болып слнаяа.414. Крзазсртаііпың жер-су атіуларың жннактау, оларды ретгеу, дүрыс таңбалау, тярмкк атаулардъі кдпітын:і келтіру, аймзқтық свздікгср шілгару сияқты топощімнқанық теариялідқ экэне кйцианбалы мнсслслсрше ресііублика үкіметі ү.чкен ман бсріп, оны мсцлскепік тілд кплддну иисынла карап, көптеі-ен тиісті заң, иүскйулар, клулылар кэбылдидііі Мдселсн, жер-су яттарын жсдел жинап, зсртгеуге Крмқстап Республнкасыпың Лтя заңы Жонс Ейбасының 1998 жылы 5 к^занда тиътғарпін "Тіпдерді қолдану мен дИмьпучъіц" мсм юксттік багдарламіісы туралы Л» 4106 жардіягы
клзэгау салды. Бұл багдирйям;уін тсрмипологіімігық жэпс сичомаегикалық. жүмыстлрға, іоііонимпьалі.іқ создіктср шыгаруга, әкімшйпк-аума ть к каргтларды мемгіекстгік іілде снйчсіуге жаш жақгы ком е к ки рссту, қа рж ы л;е ңд ы ру жүктеят с н. Кдзақ ономастикасыныч жаяпь мвсслыеріііс кдгыстьт псы салчіііій» пегтан тоиіаушилар А.У6, утаямйнив. Ғ.Қоикзішга®&1 Е.КоііілыбасБ Т.Жанү аков Н.Ц Цоішця. Е..Ксрімбчіевтардыіі бсдітлі зсрттеу іеріисн кдтар соңіы <ін жпырмз жыл гіпіітле аймактык тоігонимпка мпсслелеріне качысгы біріи жұмыстармсн толітға гұст Агап айтқандш Атырау пблъкы топопгімдсрі бойь шда - А.КріДОяж, бүрынгы Кшщіетад аңірінсгі * О.Сүлтаінясв, Крстан.пг Облысы бойыііша - Б.Бект.кива, Шыгыс ҚдтақспіинЫң гндрош мдерін чсргі іс-н I .Мояисва, Кдраганды облысьт блйыніиа - А.Жартыбаеп, Кдтзылорч облысы бпГи.іппіа Қ("екюпев, Оіщстік Қазақртігі облысы боііиішкі - Қ.Рысбергенонід Катыс Кдіакстан облысы топонимдеі Ғюйыііпга - Ү.Ііржанпва г.б чнссертацшшдр жазды Ьүл ел.бсктерде еоңіы жылдпргы к;ыақ тіл білімщцс Кдлыініісіі бастаган жаңа тснденцггл жер-Су аттарын этнолііііглистнкштық аснсктідс зсртгсу орын алііігі оіыр^ Түп гамыры аламзатпен бірге жасасын келс жаткап ншстнмдср бугінгі крғамдық олорісіт-рді де сезіталдыкпсн бясіан ксшудо. Саясгптідіі күрбаны бопып кеткен тлрлки гітяулар к^нтд жянтырып, жаңа аіяулар сн л жатыр. Бул .мэсслелердіц цпрлыіъі сидагтщаІі шсшілу үшін аймакгык тшюпіімііконлар тұте.і жннялыц, жуііелспуі тиіс. Пр яймзқпііі жнітилғпн .кер су ні г:ірм іүшс Кдздкс;иін топонпмцясын т-олыкт ыра гусшіі. У.тныҚ. топоннмпкада антарльіқгий жұмі,гс атк^ірылі^цымсн, рсспуГі.шкамьіздың үлал-гаііыр жеріпіц географиялық. атауяяры арі кдраі жцнақгап. жүйелсу, идлыми сярплаулъ] кджет стеді. Осы түріыдпн кодгэ гшынгал ресі уб.’ііищмыздьщ шыі-ысыпдагы Ор Адтай (Оңіүсгік Алтйй) оніртіи жср бедсрһі СигйнелСйтііг ггогряфшілық дт<іуларі>іи сишптауга арналпіп бүл кітан аймакгық топоніл-інм игсцберйідс жіне жшніыүлиық оігомлс икішық кещспмін тсорілиіық мэсс. іслсрі колсыіндс карала-ллн өэ ндік сінймдіт жупе подЕ.111 тпбылллм. іКаіип.і а.пгаігда Шыіыс Қоакстагі облмсыпыті жер су аттары түтастаіі ішынріп кдр-алпіп жоқ, Об ъкгың деергідікті тіл срскщс ііктср н зерггсіси Ж.Болатои Капииоірпгли пүдііііы жср су
атгарын косымпііі іиолып вгсе, фидология гылымдарг.інып «аыщэдгы ЕМачиеда Шыпмс Кдзддпэдшп< ғпяроннмгісрін чсрггсу нысаны стп /1.45, 2-14/. Қейбір макротопоігамдер (Аятай, Ернйс, Еуктырма, Лблакепаса, Зайат т.б.) жогарыла ііталпін ғалымлардьщ еңбскгерінде зтимология.тық жағынан кйііалған. Ллтай таулярь кжііргі мемлсксэтік қүрыль(мц,ардың шекарамсн бөліңу.ісріле &айлаиысты Орыс Аитайы. Һіонгші Адрщйы жоне КдзаК Лмшшы ден үшке боі неді. Қазақ Алтайы <эз ііішще Кенсі А.чгпвй ЖІЗҢС Ор Аітау (Онтүстік Агггай) больці екіге бодінсді Ьул екі Алтай Кряба жотасы арқылы жллгасыл жатса, Ертіе. е 'ні арқылы йалініп тұрдды Крдпа орониміпің езі монюл тіліңщят і1л.;ілғасу,'\ "кдсылу" м&ніидегі .тімбга сөлнсіі ілыққгін. Біздің кітдптд аркду бож« отъдозн яумақ Адгкай доп жішты агшсікымен, (віне мына іау жотгшарын бір ктірсді: ііиры/, Сарымсацты. Тарбагаіпай, Куршілі (Снрытэу), О^пуеЛііл АііяаііАыл ем, .Ацстея^і (Крныржон) мсн Кртын зкотаяарынып. өңтустігі, Шүй - Үкек уаяіртіиіц батыс жагьқ ЛУолліл Аягпийыиыц солтустік батыс щеті К^зақстан шскярасынян сал ніыіъеп қетуіміздіц себгбі - бүл ікерлердегі орснимдср түркі. оның ішіцде вдішіілігі кл&іқ тілінде кедпсседі Хоне куні бүгітис дсйіи қдзақгдр ысксндсйіц Атап айг^іНда; Кртагрш, Шүй аудаңдары мен Крра Ерпясғпіц Йойы. Онтүетік. Алтаіі тау жүйесінен Зайсап ойпаты арқылы б&ліпіи жаткпндыкган Тарааіптай, Сауыр. ЛОліібп тау жсіталары снбскке енб&ңі. Кенді Алтаита жатачын Уяъаинский, Убннскші, /Д нодский т.б. тау жчталарындагы оронимяерді түгеллей оръістаннін себепті зерттсу цхсыңші тыс іЖіХыркык* Тақырыиіы 'гӨр .Алтаі^ (Оцтүстік Алтдй) ороніікцісрГ деп алуымьгілЕлң маяі бу.ч гоіхс- бірФщгай тэулм &мы» кслвді Жер ілікіі тұргыі дчр тіліндс Ощ үстік Ллтйй деіен атяу жоҚ. Бүл есзіңдс- каіітата тусіру үстііцхе садкатщылар бсрпш "ктдіиі атаУ- З.М.Мурзаег айткіпідаіі, чтаулы олкснің” түргыіідары жакын маңцщы шыңдарды бйігсиіміін, түтас тііу жүйесі қдлай аталятынын түсінс &:•рмсі^^^і,, /3.34/. И.Ф.Бобков 1869 Жылы Қытаіідың батыс гпекіі[ж ын беяііпсуге бартан сапіірыіідд "Оңтустік Алтан тау хогасы Ь қіырма озеніиіц бас жагы мсн Кдрз Г.ртіс ярасыпда ЖУШіГ дсп көрссткен /4.19/. Катіріч кэрталарча СЖгүстік Алтан дсл, Күршім тау жотаеыньщ жалтасы ретіпде Тарбагягай тау сілсміібц снітүстіпнде кіпар жэткац
тау жотаеы йелі-шепгеіт. Жергшікті түрғытшар оітьт сол түстагы улкск жанлаудыц дтымен Алйгпаіі дсн дтайды Г»үл Катпіікэрағтій мен Марк;іК г аудаңдарбғн&щ түйцжсн ғүсы. Тоцонимнка ғыЛымыпдз жср бстііі қүргақ жерлср (іерртгтрия) жйнс сулы аттмак (акйаторин) дсп жллееы гүр?(е скіге болұ қдпыптасқіш. К.үркак жсрдіц озін ікер бетінсн жогары тқаткдн белер (ии.чожиталһный реяьеф), жср бетіпсц тпмсіт жятқап Еісдер (отрпцательііЕіТЙ рсльеф) ж.әпе бсйпфэп бедер (иеіпральный рсльеф) д.еп уііікс боледі. Псынпагы жер бетінеп жотчіры ждттңш бсдердің. барлыіъі (лңту. тобе, кирагл. ііюңы т.б.) прпнцл (гр. огоь “тау" + опота "есім") дстт эталйды. Аліійлз кейбір галымдар бул терміінінң жср бЕТінеп т&мсп жаікян чсдсргс, сондңй-ак., кұргақ жердің барңыгына да, жалпы рслъсфке таралуы яүмкіп екенін «чдартедг /5. 186/. Бүл пікір тауш олке.чергс 'Кіпыгым™ сәйкес кслсді Тарты жсрдіц жоіңргы, теменгі бецерлері, тау-юбссі мен іпі-іпұпқыры араласып жатады. Тау тіртщы жгИііқтар, алицқыпар ла бсйтлрап қала алм.ан;гы. Кппптілік жағдайда ғмдрпііммдер де проіп-тм орныпа жұрсді. Мысшіы, Куршһп ^зснінің аты кдзіргі карталарда Күршім тау жоіасыпа берілген. Ал оныц тарпкіі аты Сирһігпа^ шсні бслііігі Ғіарціі леп аталятын жіңііпкс оіспііііі эты Нарын гау жттгэсыни берітіі-еп. Жсргіліклі тұрғындар оп таулы Аитай деп Птайды Атаулардың ауысуы (транстоіюпіімязэшгя) туралы і-яітымдар эз пікірлерін айткдн (В.Л.Циконоң. А.В.Супсрацская. Д.ІІ.Вдпагас. В.Д.Блітенькэя, Л.В.Л^іО-чъсХЯя. О.Т.Молткш«^а т.Б.) Оларцыи бірп.іы В.В.Сапожішковтиң ''Алтиітдагы іауліірцыіГ' кобініи оз аты жок, аіардііа аздеріттен бастзлаіыи очендердің атыиа "Сіііжы'’ (6йсы - Б.б.) СӨ5ІТТ хатіғау арқ^’і£,г йтайдг,Г легетг пшртіг мысдлта келпредт /6.146/ Расынца дя, гидрпним ирқылы осы жолмсн жисадатып орілнімпер аз гмес. Мг.ісаяы />уқтыдч</мығ( меы, Ы.ісі}мһіц бір аарііік. блсы. Жалши Крра Кр&аныН ИаСы, Қирл Еріңістің биаы, Аксудың карсъі, АңңабанЬің аічаічы, Кшіііккачдің тасы, т,6. КсЙде ціагьЕН бүлақ, озстиепіч аты түтас ясаГідаута ссріледг 7'алёы^у-іац. (Катонкдргітай ауд.), ІІкірігіҚгііыЯумк. (Катонкдрагай аұд.Ү Теінсбүпак (Маркйкөл ауданы) т.б. Ңл арада гидраппмдік ШЕ-һінадап гөрі орпЕіимлік мағытж кс.і| дс аүқымды спппт алады. Алтай таулы аймяқ Гқзлып қедетімд.іктеіі, ороітпмлср жстекпіі орынта нй бйлыц, озен, қойнііу, піаПыішық, слді мскендсрғс оч б
атиіі бсріп түрагіы, №ысаді.і, ЖуаыіяоБе ятауі,і өрі ороиим, орі широяим, 0]й оһкопим бодіііи кілчмет гітқгірады. Бул - фіітика тсографиялык объсктіп^рдіц гығыч орнадасуынап іуатъш к.үбьцыс Хаііық жиі орннласкин, ңщруаінылыккэ пайдагіяііыяаіъіп тсрриторняларда ігізулар жиі жние сираланган болады. Лл злыс жайлаут Ғвдс жэтқдн жерлср кобінесс жалпы бір аттісң ңтялалы иемесе траистоноЕінмчззііия тасілі боііъиііііа бір дтау йірнсше объскпні кдтяр атаяды. Бүдап ксз ксліпі оциыдік бірлік адам тіргніяігі ямгыия шгғгенде гана жекя? лтлзэ ис балдіъвіаьыи лгонс тппоиимркаііың псмоірафиялык. жаіадйга тікелей байи.цгысіъі боязтыңи.ігы гуралы корытынды иіығады. Алдымец тидронимдар пайдя Еіолды ма, апдс сроціімдір пайда бсціды ма дсгсп сүраккд тура жауэп тіібыліаи жок, Моселен, згыліпыіі нілымы К.Магыпі; ең алдымсн озендсрдіи іті.і пэйцл болғгін дсн еіхпіейді- Опш 1:ебеп "ксчекті жаулпупіьтар ж:пы жсрге ТЕігсіщс, іпеидср нс кедерп болаиы, нс сол өзспыегі жүзіп бараіъш жол бчлады" ДЕП долепдейді /7.156/. В.А Никонов орсцінмдердің есгірльмі тұрақтй/ болатыкмк оекертсс-, В.А.ЗКу’л«?в«ч кей&р зудйндарда гндронимдсрден ітірі "елді мскбеі атаулары аиііЕурлым квпе болып ТЕібьілады'* деітлі /8.69/. Қіілліт дссек те, алэмзатгыіі. ақыл-Ойы жср-суға ат қоюіл Жарай баст-атанлл аллЫдон тауды йтады ма, пэснці атпды ма, ііііықіау қцың, Ад гсографнялык. жаратыліііста нудкянлык атъыллудар іюптжсспед; алдымен тау пайдз бпяады Ол тгіудац бскын кдр, моиіт мусіиқтар баскдпннп кейін ичсндер біісттіҮ алса кереі гі. Сол іистщсрді‘11 ко-'і. тештл.с-р қүралгаи. Оронимдерге тан бзсіъе бедгі - агду иеі'ігііііс ітіудгщ сьгрт бсйнесі (колсмі, тусі. т.б.) алыііцгыііы. Оңьщ озінде коптсгеи 6сМш.“рпііц бірсуі тапа ііоминацңялык пктігс кягысыц ятзудыи иеіід бояады Ьір ерекіпслігі, ар хилъік бір обьекітиіц ;эр Гіедгісііі баіікап. ор түрмі атау берсді. Мосслен, казактар Алтайдын сң Ьнік вұктссін А/ряііту цсп атаса, орыстяр Б^уха пемесс А^япулгкие шадгдіі дсп атзііды. Аіі алтаилыктар Қігілгад бпжм псмесг. Лахтлы дсііді Ьүдан үиі тііідыктың жер-суга ат перудсгі блгікамісііцыгы. таідік, мотіпиік, логикііпііік, срскшсліктсрі бяйкдлып гұр Орыстар -іиу/Пііи иі^лицКіін тусіи жине ж<-(и.--жеке түрг.тн іпыңднрын ттіадап алса. ^ітаіілыкілр Кдтын озепіііің бисталіггьЕнып жшіп бүл м)'ШК’<і’і бпстау алзтыи сулэрдын ақ лйрян түстат лзйлід
болатынын ескер еіц Кдзактар бүл тзуды баскд таулардаи ажырдтып гүргаи бірден-бір һелтісі - маіцт мүз жамылгысын атауғя нсгіз стіп алган. Оронимлср кебінесе сан мөлшсрі б(лгіпі, Бірақ жиі клиталанып йсдетін ороірафнялідқ термппдср арюшы жасалақы- Казлк, тілінлс мұндай термнндер 150-200 [намасында екені КҚонкиішіасн, Е.КерІмбаев, Ш.Доулеткүлоц, Е.Ермекбасвтардыц іылыми ңбсктсріпде келтірілген. Оңтүсгік Алтанда орографиялық терминдердің 150-ія жуықтүрі кевдессді. Олардың ішінде тау, тпг, тебе сияқгы жні кездссс.тінінсн бастап, шдоік, шаіаыа сняқты жсргтлікті ічймақкд гагщ тпн т&рмвіідер де бар, Бүлардың көпшілігі апықтауыші-термин түрінде кслпе, скінспдді орошімдер жасанды Тьрмин үнемі соңғы познцпида түрып, иысаннын өэін біллірсс. шідыіггһі іюзишіядагы аншдауыш сот оиыц ерскше бір БелгҚін (сигнификат) скііятгаң түрады. М: /Іксай, Жетіиеісц, Жуантобе, Жедііік.арп, Крңырэігон т.б. ВН.ГТогюна мұндай құрылымдаің қосымшалы (слаішідык) қурыдымнян шідскаііда ыңіайлы ексміл, денотат туралы кабар Беругс мұмкі ішшгі мол екенін атап көрсетеді /9.9/. Табнғатынан халығцың гол тумасы болътп табылатып жср-су аттарын зсрггеу кун тартібінсн түонйнтііі мацт.тчды мэселе десек, еігкс оронимлерін тарихн-лингвнстикалық, лекснка-ссмантикалық, этнолннгпцстпкалық және күрылымдъіқ тұргыдіш таадпу вд іақ гілІнің лсксңқа, этимология салаларып тшг дерсктсрмен толықгырады. ЯСер-су атілрьт фуіікциялық, ңііізмегі, экстралингвнстыкалық сипаты, идсологпялық оагьтымсн кдтар хаяықтың тіл байлығып жоі с ұ.тптдқ саіиісының кпркеыдік куатын аныкпійті.іп фактор. Нысанныц тзбиғзтын дәл сипзттаіітын тпрпхи ятауларды қргамдық форьшцин ңсмеес ксдесі Бір іідиологівілық баіьгпып ауысуына байланыстід еріксіз нзтерту синют сыртқы факіорлардыц всерінеи қоргау мъсдиесі туындайды. Топотпімика қпгамның саяси амірімсн банлЕінысыіі жагкзндықд.ііі- Онтүстік Алтпй оропимдсрін .ісрпсу барысыпда аныкд~алы[[ отыргаи Республика шскарасы сыртыпдигы ісгык гіиді етаутаряы_ 'зерттеп олардың бөлініп калу ссбептсріп <нпу яәселесі котерілді. Атап айікдңда, 1<>69 жылы Шәуенісісгсі і кслісім оойышгкі белгіленген РесеЙ мсн К.ытзіі шекарасы қаъікгі.іц кдлың ортасымсіі
іітуі. 19.3(1 яііялларпі іеіііп Китэкстаі-і қүрэмыыла бсишін Крнни-ииі, ІНүй пуліііідярыііыТі жя.ч қаіъшясы кг-іығг деиггг сьгЛпіумен Кселп; хрсялуы, І99(і жылДЖН Бастаті бслпсп ссбептсрмсц Катонқдрлуфіт ауданъшъін МамнчііЛ, ЖуанйкзіМ'. Үі>кыр, Крекаайіыр, Л/ртяу мацы жапіпучіірыгіиц Рсссйдіц мсчжкеүн корыіы дсн жариялануы Оцтустік Алтгиі орпніімцсрі Бүтян дейіл іылымн тұргыдац іерттслмсіеіідіктсц, тіллік қзбіітітірыи, эііюлипгвігстнкшіык, силатші, бүрып бсіімолім болыгі кслген мэдро ж»нс микротоііпнимлерін ег-минтикалык., күръиіыыдық, ігимологнмлық түрпіі.іап ісрітсу кджйттіп гуды- Кітіиікіі акгордың 199 і жыды ;іч-Фирн(>н атындщы Кдзақ мммлс Кеттік ункнерСйтстііІ Рітіргснде "КатоцқарчгліЗ жудацыныц жр-еу пттары" іііқъірнпыла яіэзі.ілпні днтъгдаа жүмысмна жіпіа^н тһдік лерітқгсрі жәце сш эймакга қызмст рп: жүріп чсрттсі?-іі Міітеринлдары негіч болды. Топныпмияліік молімгті^р жср едл-ых &ыстіи, сзі тврмтылге» тсрең таныс аумл акгакадіізіръіпіні- іііежірсшіпердсн, малиты мен іііщіідлардан Мъінпііі. Сцг/дяіі-ак &р ^үдан ортцлъшндр ш/сг-тдяід уікыміііар, кеңіиарлардініі сгісіти. жсрлерін жанлымдарі,ін ^ігіігЕ.тен х;г;жы.тр, путіилі-иі,. о&яысүүик. ст/ігисгнк/ътық баскэрмалардліы персктер, Осксмсіқ Семей= Зщряіювск, Зайснн Кщілллрында™ мсмлскетгік лрхивтер күліаітары Піыгьіс К^зақстан пблыстілқ өлксітіну. ітіі9і-]і<тфинлық, піографпялық ЦүрііЖііІІЛарһШЛИіЪГ тарнхи М-іЛіМСГГер, гккери іірх.нвтсрдс Хсздссксп іппоірафніыык картэлпр ііандапаны ІДЫ Ллт-аіі таүдарын ЕҚрттер?!! шіропіі жоітс орыс саяхиғіііыларыііЫц ецбектсріндеіт дерсктермсн ТОЛЫҚН.ІР1ЫЛДЫ. Оиыныц вдппкеснідс біршамсі шяі ын келсчді анмйК-тан 2(Ю(і-га жуық ороншм лснналып, гоиоіііімкялық аңышр мен халыкгық угимотоі няш тегі.щелгеіі сіөжеттср клгшиа тусірОііп, и^ііслснігі исрттслді
I. ОЛК1. 01’011 ИМДЕРІНІҢ ТАРІ1X11 -Л И11 ГВИСТИ КАЛ ЫҚ СИІІАТЫ 1.1 Өлкекщ тяримі-гсографиилық жаідзйыла ҚҺІСКДПІЗ ЦІОД' АлтаІ» тзуымдЕі қурылган аітғашкы тиипалыі одак - спкгар Ғцздщ замаиымьПЩ дсйіпгі 5.3У-522 жагтпар арзсығіда ә?.гір сургся Ажмеіііідтер мсмлскеті құрамынғі сяген. Снктарді.і парсылар "туряар'', грекіер "скпфтСір" дсц ататн. І1пр(;і.ііііа ''сғіірепсіг ердер", грекл н; ' к л ін і іенді к р" де і е н магыі тдііа а йтыіяд ы. Атіяіі тауының аты ңлемге Герңдит тиъштынан бсрі бепгітт. ^ҒсрОДОі п>ін дерсКіериідр сакгарлын. піънысткгы мс ені ретніде Аіпіынпан, Мікпіаг деген іпаулар корес іЫсді /Ю.И7/. Мүм.г[агы Д&ЭТДІЙ7/ - МуЯИОУ (БмуХЦ) Гю.т уы р(тіісл мумкін Өнткс ц Атгліі аясынля сакгардың кыруар мол ютрымлйры кещғсі',111. "Кдзлкстан тарнхъГ' (очерктср) кітибында. 'ИІыгъю Кдзакс'1 шдя "грнфтср (күтп.інд[ір) алтыііын күзететін" (сякдйрлыц Б.П.) арнмаептар тлйпасы тұрғЕш секілді", - де і ікяаытгап /1135/. итауы а&не ңдебтғ ескі-рткһи пС)ғы.і-яамс' эяосыщіа да аіітыпаіы "... Клрык купнеіг соң Мү:іт:іү дегрц тпудып т^інс келді... ПҺітііірдіірын түсіріііт июк болып үііык.тип иътті. Таиертең бпііған.'і д Оіы.і КТГДНЫІИ.1Ң шатырыня күпдей бір ткдрідқ кірді. Ол ЖЕіръікта кйк түкті, кпк жалиы бір еркск борі шыісгы"- Осы кок ііррі Оіыдды жопыктаргя біістягі журеді. -?«<?сгд Мү-ттаудмң бұлаһ ігіилу сгбебі &ҒІНДЫ. "Үіца-к.ырқасы юн тканс мүз болатын. Оның басы суьпсіііи ;іпт[,іқ. Сол үіпіп шіың аты Мүтгау едЛ - дспінсді /11.36/1 Бері-п ауылыныті маныігяп І99К-1179У жъідп. ры Итдлпя» Фраиіиія ікэне Кд-лікстан архсолоттЕіры бірлесін жүргтген к;і:іба жүмысі іры аса тннтіжііяі бпяып. 13 түлпарымен біргс жерленгск сақ жіныііһің мүрдесі габылди. Ғалымдар оны бідаіп дамапымъ!ия деіііші IV гпсырға жаткытыгі, жаца.іъыііі жағыңгін олем Ғсііышпа жопіры Баниіаіііі Қоцізн жаса.'іғ<іц маңгі нщ астыіий жпкхы сакіалгаіі ;іт дс.неле.рі, ер гұрйан, кдру- иряк, сйқгяр омірінеп мол дерсктгт бсрсді Мпселен. кпііе жартзстарца кс:<щ:еііі. кейін Кдзақі. і.пі еті.тңбасыніі сллыңпш мүйпді ^т сурсті өлде-Рір тстгсмлік Пслгі сягс, муііізгс уңсатілі дглывдіні жаспінн, жуіеіінің жслке. түсына тяғылптіін! ілгіекеіі бпгіын ніһткты, Опыіі опіскгй емес
Яеагі ?і.п мүмкт. Оп үці т\»пяр ътіын ои уи тлйпшш елді Емскяргшіып бгтдірегін синқты. З.Саіііэіпсв бастяған адёотгаг-і алтл ілар кпнс қһгідй. ірск жазбаларыида кездссст іп ІдаІй^ ангар Щ&яіша псы жср &тпуы ю рх дсп тсиішыдап птыр. Бүл ж.срдс ашылмаган ошздай корым бар, ССоп іүстй тяудан тік түсііт, эцгарды кссе Бүктырмага қүятъш Й^ишииа ү.чхем булчк бар. Оішіі Снхвіщцнкл дсгсн атътца гарамастан, зксріілікті түріынлар Кридысу ЛеП атаіі (Ы. Бүл Птіропим ксйітіп үрііак, бұрмілап алған^һдсуы немесс Хсиківр суіа вдсс пс скеп деген ой кслслі Әй ксні бүл озеише Кдлді.ісу іііыаі ътнДгій киуіттгі смес ж<іпе кдзіргі турғын халык, жазідкгагы йііалардың сақ кесснс.пері екецін сшц ына біділ зкатырЛ Сахп/яүшка гнлруншиі 'гурйлн Ж-Бплато-и мынаддй хатык зптмііиіогнясічіі кс. ігірсді; “Бірлі бүлііқ та.сыііінда бірнеіпе гаутекскщ дсистлн лгг.і:шп апыи келйпт СҮтдлк кдлмақуар Сихйінугадя дсн тіап ке гсе ксрек Сахя - қ?ілм»цапа "таугскс дсіеи сез*\ - денді /1-35/3 ее<гі.чг(і лйшлтанымен. сяліық апямляогижы, яңьгз- дясапалар тецопнм 'Угимолоі иясьши свіі ксле бермсйді. М Кдшкари СӨ1П.ІШ іе сіііцгі - ''кчік” маіынаоынлэ кстдессді (Сд^хиіргыг - Киік/п!) /12.558/. Лллтьтя Гйііт/іт/тллтг - конс орыс нілінся жвсаттғвг .ггау. Орысть ц одеби тіл іпде бұлаиді.і □тссһ1’ дссе, конс орыс тіліі-щс "сохтгіһій” деп птагаң, Оіеішің яіи ын көлеміпс ъдарай, кііттірсйтілгетт лк?яді жууидіК жадіэі?, атауміт бсрлвд. Қэзакіа и "бүлтініігык.,г деген мнгып іға кедсді Бүл таупа бүііан ят бока да цсзд.сссді СгА-шптгн™ клтінлга дьгіи.істалуынМ Сакдіүшкс бадып кзггрглі. Буі бэоэу ллэзмн шағмн даи атаЛітды 3 Сак. дтнпцимі турихііі В 1< Гршпръсв, Л Н.ЬйрніЙтйМ. КЛЛкншсв. !'.А-К>і.ітаЕм?эр дерле-цср жлзғад. Ьул создің ЭТММОЛ0ГИЯСІ.І ТурЧііЫ ПІКІр-ЧСрДІ ціо.іыіі нпліуғ?і мүмкіндік жоқ. Деңшыгп гдқ, соқіыы. гйкптыиу сшікты сөздерд ң маіынастл "кучгтііті'', "мтруійііі" ісгсн бір мзгына бсретіп сийкгы. Жоіарыл.т «слтірніген сілтетг.пе “ірифіер аиіілтын күзстстін сақгар" деісні - ікііі Апгайлан иіі.іі^каіі сақіар бшіуы нүмкіті. Береіт корымдарыпаи лтгілі □ниікстпгрдін ип.пүі.1 бүган чо іст Спңғъі кдчылыміиі (1999 тк.і сяк ханыпың сііриифііЕЫііа!! к.үітъінныіі мүсгңдеціііің 'іаЙылуы олардын Алтііц-ігі шп күнге дсі'ііп кс ідсы?тйг акып күсгар - ж бяс
күпіігсп іерғе Шбыиғаныіі даиеядейді Оиын усғіме сиктар молэ, крріъіідііръііі срсғ.ііл.’ кдстерпсіі, күзсііп ж.үретіііі лс тарихтан белгілі. "€‘ацт трмен спғыскыи кслЛ-, мопаеын бр" деген Сйз дс бар. Согин к. рағащш, тқтпр лсген сойх* Чіікиіьопр", "жауыніер", "елін. жсрн корушы, күяетіпілср" легсіг үгьтм түгсл сыйып түралы. Сактардан кНіііі тарпх горінс щыкклн хутігіар дд Алтаііпі спқгіаЙ кете алмадъі. Тарпхіа жнырма торт танпадан біріккен кешіпшзді хүндар Гі.э. лсііііпі II гасырдіі доуірлсл, заманымыздын I гдсырыңда ыдарпнін Ш ІПІІІіен ІІКІГС боліітгсн Стүл уЛИҚГЫЦ ссілгустік бптыс хүііДары 4здлйг лтйі^, һе озі'і» алқдбы, Жетісу мсп Сыргіария бойыші келіп, жсрилікгі гайпллярғя зраыисып, сініп кетксц. [Ғалмм Ш.Т Кутнітінов кдзақ халкыньін кұрзмынлағы арғын руы осі.і хүндартыц тікелсі үрпағы дсн кпрсетгуіі (эрғун. йрғн (зру) түн). Ол Алтайлатч.) КдТІ-пі йисніпе кслін кұятын Аргр?і озстіі туралЫ М.Тынынігщсиіың пікірін келтірігіі Опла Лріүт пшроиимі моііршіниа артүтгдар дсгси коіпік мйн (Лріұ т) береді дсліиіеіі. /13.5/. Нү.т - жсріріікті жерді котГкп кормсгеннсіт кейіп жиі кйлыігпіипъгн кат-с пікір. Ллтаіі тіяіндр Аріугп-аркыт шзінен тітығыіі “Торсык". ''сэба'1 дсгегі магына берсді Өчснге бірнсшс шагі.тн О-.ІСЦНІН кйлш күііылуы итаұга сеГюаі бгтлған. Шығыстағы Л/эгун п-ісііі цргіи згі-төпимінеп іиықіы десе, келісуіте болалът. Алтаи тауынын. аті.іп әлсмте тапытклп тагы бір қүрылым - Турік кагцңаты. 1гТүрік" ятының қііітай жылнамалярындд корініс бііруі 542 жылгл жагацы К^мгзйіщр түріқтсрді хун тиііПаларыНын бірі деп сссцтіп іі Екініпі ІЦі.пыс Түрік қапінатыіині кдлтпн лсыл мүри - Орхсін-іінисей тнс жн іуыцди. ”Пл ііыіпчі түргіс тлна / гіун ііышыг тіна, Ерпс угутік кслс йордымьи" (мСол жыны іуріеіцкг ктрсы Алгыіт крйнауынаи еіси, Ергіс птенш кешс жорыттық") - датсн жолдар бзр /14.35/. Бүллн Түрік каіаііаты өмір сүрпсн ҮІ-ҮІІ іасырлярдл Аллій тзүһт Дплым яойноі1 жо.і'7 аіалпіііііін кстремм. Сонау ГсродОт заманын- дяш Аіппмниа/ пз мәнііі озіхіртіісіі кепгсн дёп түжъірым жасаупі Боладм Л.1 ^мнлеіііің 'Кине тұрікііср" лтты кітабынди Н.Я-Ғэичуриннеи а_іғятт мыцещий терек бар "Чсбнкан А'Пі.н-1 тауяардыіі (Аігпіі - Л.І ) солтуснк жтиіііна сішіп ксггі Аттын ТЕіуліір үш жагыцан тііі-тіі қүлама жііітітісл арл, ін түгдды. торіінші жагында іина атптяі. арбңмси жүрс алатып пткс.іек піиткал бар. Од жср жизық, Чеби барт.пі соны
исмдсііді... Ол йпыста Гттолоуды (қарлымар - Л.Г.), соліүстіктс Гегулі (қырғытдар - -!! Г.) йаі ындырлы" /15.226/- Бірішиі кдгтілтгың соцғы хпнзацасы ЧіКтхяннъщ ссянтолардан жсңітіп, Алгай таулдрһінв кдіпуы туралы Еіүл дарск 'Ганліу'’ ю.шііахіасыпан іьтынкш Шйміісы 63(1 кг.і>і болса ксрск. Л і умилев Чсбихшшыгі бекінгеп жсрі Тіда кыді мсн Кдтын озсніііщ арііпығһінда болнш деіі тоцшыяаііды. Ьүл дерск іг Аітайдың іүрлыі/е Лимын тау, къіТіиіиш деіі' ата/ивныя раетай түседі. ІХатсцгқдрзган яуланьнща Жыін Тоііш дан зтлліпъш қысіау орпы бар Бүд скеуі бір ятцдмі тзраіііыи ііношпонямдер бопыя шыктм. Ллайда Күтгегіи тас жазуыццагы "ймііГ этноніш ретіндс қцрінс бсруі сіібақіистық барлыі ын бітдірслі. Г-Жіінүзақолгыіі аіігуынша. этнпним, яптропоннм ЖПМС ТОШНІИМ а|ШЛ;і|1Ы ГЫҒЫЗ бііІіЛИПЫСТІІ болыті, оліра ауысып отырады /16.9/. 'Лүщі.іны Жыи» әуслда путзггніг б<мптгг«.с дау туты.тбаса ке[іск Кйнс іүркі іілитсгі йыш "орыандһі пу койпауы" шнътнасъінда даіібір гүркі тііщеріндс йүгінге дсйін сақіалгаіі; алт, иыш, шпр я*.ня, хак. тыс, як. сяг Нсгізгі иагынлсынан баска ксйдс “тау жвгисьГ, "кзлың орміін" дсіен үғымдар береді. Мосслен, башк. иыш, қд>ірғ. дісыім, кдр.ік. тііідсріиле "кдльщ’’. '"жаппаіі" ормаң мсііеііідс айтылвды. Кдзйқ гіліндсгі чтпыс ітнай ііркееііщггі жыныс та сісышірмеіі моіідсс^ Күлтегін тііс жиіуілнда Отукс» йыт, НІүгий йыш, иыш. ііыіл, АіііНііп йі.1® пріндс датдаесдг. .і.В Дмитрітедт Оууксн- Хантаііідъііі соптүстігі, Шүіай - (-ігүдаіініц пңтустігі, Кдлыркан Оіүтенііеіі іныгыскд карліі. Сүша - Ьішсешиіі Еіасг-і, Алтын имш - Үпкен Алтаіі даи беліілеііді /17.142-141/ ІКдіақстанның коне тзриьышга" ариб пніоры Әл-М:іруазидіц мынздаіі дсрші кслгірілітғг Чідрлүкгап бүрыи Тулш тауын (Аігпіініы - автордар) мсксндаіъ тоіі.і ъоі г.гщлргл тоуелді оі>.іііНі. Ксйііі олардыц үстемдніік- кдрсы котерГис жаснды. От;ін соц тү[Исенг еяіц жаулап ілды да, мұсылм;іи слдаріне іғхірық яйгсжы" /11135/. Бүдііц Ллтай іауыныи кініе ыр пгы Тулис і Гөлес Б.Б.) бцлганин баТікднмыі Кдтатотш ориіпімдчиіі .срітсгсн Е.Керімбасіпътң гылымн сцбсіінда В.Ф.Мигюрскнй айткдіі Л-тган тауыііһиі срісдсгі йір .ітауы Гшіес/Гсһісс боліап дсгеп жорамал ИСШССді /19.14/. Ко№ түрік іілііі.цсгі псксря термңңдерді гэлдаган
И.ІІ.Кліокдпнигі інітуі.іні!іа. Гямес/Ллсг "іпыгыс кдпат", Ііірдуіц ^атыр кіінат'’’ дсісііл, бітдірсді /2(1.25/. Драб шэтирът Алтлцды бптыс іуріктерліп тілімсн '! ілсс тпуы (шышстпғы іау) дічі аіауы мүмкін. Болмаса алтийды мекеі-щегси телес7те.іе гаііласынъщ аты ороииміү ауысып тұр. 1 Жалпы қзрлъіқтарцыц пусддс цсксЕідсге» аймаі ы кдйргі Щыгыс Кдзакстан облысіл ишрінс спйксс келсді. "Кдрлык* деп аталуы Онтүстік Ллтайдын биік. кдряы піуларыц кпныс сгкснінр бяйланіг/стіт болуы нрній Т.чій.тм иишнсы К;ціба. Оскемси Мацъі ідлгъі тастът тауліірльі мскеидегеңп: үқсайлы Гікінщі жягыііан В.М.Иллич-Сіиі іычгіц қщуқ кер, кр формлсъі ігостратикалъіқ Тищерце "Гзу”, "тіщ", "ціыіГ магын.нын бсрсді депніін ескерсск, яраб сняхаітиысы Ибн Калдунныц МүіПЕуды Музкар дап белгілеуін^ сүненссіс. ксрл^к. лионцмі "гаулык" мап-.нідсілн па бсрсді /40.62/. Біт талдап отыртші Оціуспк Ллтаи отрінін ыри\ы наимцң іайііасЫЯҺің гарнхьтмсн гьтғъіз (хііілаиыстьі- Коце түрік %азуііаръгц- дті айтылған “ссп Ьтыздаі іы" .ісрпеүшціср наіімаітармен тсңес- ірсді. Опні басты себсп - 7І!г, ссів-ппіпдярдын Орхоц озснйіец бастап К/ірд Ертісіа; дгййггі жерті іілып житкщіы. Кейттіірек (Лпау ИатіііалііНЫ ксзінде) дәл оеы іііімакты мексіцісіен тянишіар 'ніійман" дсп атала Ёіістлйлы. 'Іерттсуиііжр гісіриии - "ссгіч тайпа" дЕП пнғп і плді клдандир зіап кетксп дейпі /21.21/. Л ТВикторишіьіып бүи пікір п Л.ӘБдірахмгіипгі та коядан, зіікміим күрамып (гаим//иай>ічі(>і/ Вурят-мснпсіл 'л.чцершде "сітіз'1 дсгснд бъ-шірсді ден таядліі.чы 1'1,1^1.1^13 'іурьк деп тацылған бұл лік рді біэ яй -мнйыллзй і)'Ш/хыл. -ішіжңм шцудз жч да тідйік пщвду жстіснсй жатк;іііі.ін Ьайқадьпс, О;г жетісцсІЕ түрцін нврсс - сегі! опяз атауын қддандпр кіиіысалаи іиилідп кцңеден ксле жагкзп иіыз түлт, ,ын кдіііігі жіберді деген сүракка яшугігі Оқ - тлйііа-/-з - жиъпггық сан есім сксні, пгьг; - тайіъіиир бірлсстіп лсгсп коігнк м&н бсрстіпі ғылымдэ дэлелденгси. Біздің окыыыяіш, і>гъіі стгіц.арын эраб, сслды жағыніііі [ііыіъиі, сол ксзде (X г.) тарала бистагвн иац "е.ч" со-іі ауыстырілі АріЯі ісртгсушісі ІИіірэфздднп жятбяліірында ''ссіілнагГ, "кқіті[ак.ман", "кдичыміін" түрііще. М Кіііііқііріще "тұримен'' формасыцда кезпссуі бүл спздіц схні дауірдс кең тарапіныи далсцдсйді Ьүпзрцзи баскп і?/іьгда - оя еяі, х.улсгмс (ку ?та> *'иякт ииоішм.чср дс І-і
Олше Біілйа гшіілслл Басгл ңейм 'ліііи іүСнр іерінсн Иірікксң. Сочхя 4іі"сү> л/аа (юцап калъкгпл түекеп дсуге бс.ііпдіі ііиішмаіі///мійліин бплып ныскнруы тілге т»п ңүбы и.іс. Шътгыся.тнікін бүрын ншімандар отс үшті (.лдсрціц Оірі ОіілнеН. іЭсірвкс Нніші.ці Бі-пге Ьүкд хан Бнлсгсн ксздг (ХЦг.) мііминяіір й>,ч маідагһ? ірі сявсы к\чнкс цйііңітғ,т сді. Ояіфнъпі ед Шапына сай міідиннеті, капал;ірі.і болгпіі. Алгаіі[һшд.і орхон жііуілі. кейігі кәне үшыр жичу үлгісін паіідшіанпіп. Керсшіер ңсн Ійймаіыар аЛһістпп кс.чіп жатітьщ саудагсрлер мен миссіпшертіір- діү жсүммС1# 11Х)7 жъгяы крмстиЯгі дтіінН гіашцтяидык. тярмащн кдбыядлЙлы XII гя.сы.рдың аягы ысп XIII гдсырлын Ьдсыіщіі зскдн слісаткер Щыііп.ісчіш берскссі жоқ ксрсйлср мс-іі п<іймандарлы жеке-я<с:ке івійиап длдлі. Шъіңшскаітъгц »жг(кйя? ОДдім &рагтатушы, тйх«<т^ беіүстаеы жок, скіжүзді Жамүха іііспісннщ кон циіідасы тщц. Нлйманлирді.[ң “ат тобеліімсіі'' миінхміЦіірдан «ксңілуі осы сибеіггсіігі1 крсЛ, днзйынде.і Гаин мен Ьүігрык, хяшплң етіі скігс іюіігп. гйккл галаіуүлищ дегт үгу лерек. Алашіп ііунмлндярдыіі күресі тпллсгаман, Таян х«шііі.ііі, бдласы Күшітік сүлтіінның блеішйлыгыміш жалглсіі береді. Оллн сескеиген ІІІицпііС. Сүбстіш биііадүр Бпскдрган кйП оскерімсіг І2Б <кЫЛДың идап.чт{Я€ Питүстік А.тта7іды исыи. Ьұгс/ңлірліа і/ісиі Ьіпгындз Кұікілік. т‘іі меркп Тоқгдчсктің бірікксн қолыл га.чкнідайды. К.д'Осс(иі Сүл к,ткп.ііысты октішііі бойында бодпш деп нанадііі /22.&Т/. Мүпда кліі Жем йтсніп айтьш отырілнм бсшісгі, ад й|қтыри<і о ісшшн кенс піы "Жс^" еді ,гегегг -^іек Жіқ. Ғапшаддр Ж.Бплшпн иен Л.Обдірихмліиш Бүклігиірпниыі- НІЦ іүбірі б}'к - СТІСТІК, -!НЫ}> -В'ЛСПІК стіс жүршны, -лш гіістіқтсн цц осім туді.іритыи жүрііііқ.пеп талдіпцы д;і, ынгыпасын еуг;і түсиен на(кеі(і гистан-тіккіі йүқгирьш жсгетш қ,« іһ.'Тнгі’Н Ілыпірады /23.Я4/. М.Мусатлсіш мсн Л.ІІІелихсівскаяның спадігіщіс: "Бэктарма - бухрірліа (архчиі.і пнугренняя сгйрспа шкуры, прцльгзлмцая к теяу животпого" дсген іүсіціктгме бар /24 17/ ()еъі йінс[ііен сөх'ігп яаекте ягзіг бс 'н.гп бері/пллт себсхл жлнж сюігган Мзшыи тсрісіп аүлэрі.111 карііғтпіли. кдн тцмырларынын ій тарцм- тарим бплып кпрінш түрады. Сүқп.ірма очсні лил еодліі біріісіис Уіілага іішініііі' тар«іыз.аіі;і апіцы Ліиу түбірі бул/гіуқ ''ипкі жағһГ. ‘'шже адрай' дсгсв кяіынл бсрепні йрллгсг. пічттргг. гіукіаик» гекйді іі
сотдоряед ййшйіладйд Соныыен дийхронняігык, гурЕьиіпн і-Л^-т^-ія^Іук-лИіТр-мй болмп іілдік отгерісюе түскеі!, дл Еукгарма орысніа тринскрип цшея!щғііі[ түрі. Бүл жердс атаулың. итпуса иеііз Гюлгаи апсллн-гнптің қс табкғм і-еографі ялық рсалнғе сойкіх кслстні'ітін байедуга Еолады Ніитмаидар кянділіы ксзінде бүл иймиқгаш жллкы есімдер туркі тілізыіе Гюлгііиъі Рінчігц-ад-цнн хымііішінмндіі кадеесді Шыніъгсхіне ціен Оң хяццілң исқерпері ңаіімиииың Ііай&ірак. Белчира дегсн жіійлауіііңдд согі.ісқаныи жігнаи Ншем інн Яі бі[ хііпьпіың кюы үзаті.ілын юіі жа^лііипідмкіаіі, анииауіа Байбгірак дсп қыэ есімі бсрілген дейді / 5.111-113/-. Байбііракгың кыэ ссімі скеиін М.МусіПіісва мен Л Иіе іяхопскаиның создіпнец ксзлсст іреміз: ' Ь ійбарақ/бсйбсрек 'устир. Плопиаи. ніелкпвая ң «лрювад ткикі." /'24,45/ Мйт^нык агын №згз кхтягьйт сяяч гүр слдеріішс ксіішен тарағаң. Сопда Ьацһпрақ калргі Ж бск. деген есімге келіуіі. Ал белчирс (беігпр/Бе илір) 'гүр^ «^іи^-і тіллсрііі.че ”екі Екіеішің күйылысы" маплнасілнда қапданы-ііадні гуя. - гһтр. июр, - пелнср, адт. - б&іпгир, чопғ. - бэлчі/р, кйңс чүркі. Геіипир - езшлсддо қуйіңітяеэл, іиучарцыд қреичғзгі ліері. С.АЛіанжолов Үлқстт Ндрьпі ауд.тныңдаті.і 7’айбуіп дегсн жсрді Всльямешч» Зерноп ^казпгц сібір хаістарыиык аі-іисі Глй іүги саісс пс екеи чеген жорамал аіітіпш. Няймнн руыпың Кс ібүга, Кеібүпі тйрмакғлрыиа үксаталы /26.72/ Матстиаі жяшу барысыпля бул Тайбуга бертінде емір сүріец І^ірлтай руынац шыкісін Жапібек б:піііріаін біьіасы бодып і[іыкты. Қа.змак.тар клііыла іііцрпі кстксп жер Дэййұкі лта.н"иі. Қряакіын іргелі бір тайпасы болып отырңш иаймііііДіір Шыітгысхші тацқыишылыгынзн ксііін 5ісдсіі улмсынд сііген дч. Аятай еиүҺінЫҢ бдғысы мен оңіустіітііде, НарыіІ иутПісіііндз, Зайвян-Ңртш жүііеіц бпйыпдз кншіті журген. Д.ч ілцрдың біраі балеті Сырдарня мсн Үлһгг.іуга, Іісіл егснціщ маиыііа кііраіі аупін Бүл боскыіиіі үшыратан бодсгі XV111 гасырда г.іна атамскси жері - Датілна кантыи «рдтдгц. Еүлар кезінде Куңнл/к сүлт<ГіҒ№С?і йіргс кігтквн ікпіманлпрлъін үіиіапл сш Длтан іауі.і со ітүстік. сіріистсгі 4®1' жоне 55 арн-ііығыяя^ орниласкііц Оныіі оңіүстік-баіыс болігі біідш, ресііубтикамьгэла жатклндыкпш, К/гіакріпин Липшіы (Қ^гтк, Алпчібы) дсп ігшлады. іь
АлезіпіЫҢ К,ІгкіҚ.сні1іг;і кдр.іғ.ІН (ХЭЛІГІ ОүкіТЕ ріЖПуҒуінкп жср кыемінің оннаЕі Ғнрін һлыл жіітыр Бү.ч - от бойынин барлык. ланлнізфггьтк, деңіей і.тбыл;ггкш, табигиты аяуин тур;ц болып кслстін, оіе корксм олке. Мупда диакы жсрлер, тлу шщы тобслсрдсн бастап, басыц маңп кар жэпкап гпың-күідаргл дсйін ксвдеседі Күмді.і т.тқыр ойіглңдардзп бйспнт ит гүмсыгы и гттсяггн ормЕШДврғн дсііін бар Длтаіі тауы сансғлэ үсақ салаларын е«іітемеп;адс. ірі-ірі бірншетау жотюііірыніПЕ қүрылган Солтүетігйнсн оңтүетігіпс қарай жүргепде дг, бягмсііШаіт шығысм кдрай жүргсплс де тау л оталарі.і біртг-бірге кіпсрілс іүсіц, Кртын ІНүн тау жоталпрынып іүпіскен туіыида ең йнік нүктссіне жсгсді. Алтайдыи аруы ятатігаң Уітптнг (Вслуха) іиіііігда аріыщшкдн В.В.Слпожіііікой оыың биііетіп 4620 м деп корсстеді Алнйдее одегъі гылыми кфтгеулсрдііі нәпіжссіндс. ресмн карталардіі 4506 м лсдініп жүр Тау жоталнры іппілстан шііиысқа Кііраіг катар-кдтар жарыса соліілын ж.тгыр Оларцьщ петһғпгрі мі.ітиілЕір: Қад&і (165В м), Нирыи (2080 м), 1'ИЗб м). /ирчаГіігіиіііі (344І м), АУдшмі (Сарытау, м), Оцтүстіі\ Аітаіі (3-100 м), Уквк үстірті (3052 м), ІПүй м), Кртын (4504 м), .Үбинекий (1831 м), '/«^ецкый (2276 м), Каргон (2134 м), '/'('ретііииский (2801м) т.б Алійй і іүі.інһт мәіігі мүіуіақгарЕ>і талаіі О ісадерді қорст.гсцқіріп түрЛды Гүт спстідср оргя есеппсн тсеііі деңгейіксц 2600 м бніктіктен Оастау аллды Кдзакстан Апаііын моллір суі.іпып икщцыпіпкі клряіі кеііле Көгіляір Атіай цеи те атлйды. Пнтустік АлпеГці.1 6] ісіиырш, Нпрһік, Күршім, Лк £>ере-ч, Кліри К/һчі (Жеті Кдбя/ Сары^сокиіігі, Крлжыр, ДікдСек, ііһтспк. -іқсу. Клж ) лты т.б. взсңцер бпетііу яталы Ніягын өзендер мен әр сайда ііплі жатагіііп меішр бүляқтлрды еіикім сіИЕагяи смг-с Атайда уакыі шт.імыіиін конс .)ко;юітги.тык әсердсн мүадақпар жыл сйііыіе кітіпреіііп бара Жіітнр АцтаіЕлы кпкісіі кесіл ятстік Ертіс онглн ец ірі отеіппс1 Тһтпады. Оіеһщ Жітпы үзылдыгы 4248 к?.< Оочса, Кд.иіқргаіі ігцінен іігатып Бітлпі 1400 км. Екі жэіи.чауының арасы орта ссеппен 120-150 м. Алт.еіе тауы аіімзпгііщі іріті-усакгм 35(]() кол ксэщссе.чі сксеі Оллрдын ен ірілсрі Гңулііт Алтдй пціріптсіт Іеісцкче/Телг качі мен Оігцстік Ллт:іЙц;ит.т А/лркдқім Опгүстік АятіііпіЫН інжу-м:1рж;шы этіілтан Мармкод тсңгі дсңесйіеесіі 1449 м биіктікте жатыр Килемі
455 к№. В.В.Сапожннковтың өлшсуіпше үзындығы 37 км, ені 16 км шамасында. Марқакөл туралы К.Струвс мен Г.Потанин, Н.И.Яблонскийлср жаксы естсліктер қалдырған. Алтайда далалы өсімдіктер әлемі 500-600 м биіктікке дейін тараған. Солгұстігінде 1000-1500 м, оңтүстііінде 1700-2000 м биіктіктен орман басталады. Орман бүкіл Алтайдың 70^-ын алып жатыр. Негізінен қылқан жапырақты ағаштар: қараған. балқарағай, самырсъін, кдра самырсын (шырша) басым болып кследі Таудың етегінде кдлың осетін кайың, тсрек сияқты осімдіктер биіктеген сайын сирей береді. Орман алқаптары көбінесе таудың гер кей жағында қалың оседі. Ормапды белдеудс мойыл, долана, қарақат, аю карақат (черная смородина), көкбояу (барбарис), таңқурай т.б. жемістер мол кездеседі. Орман арасындағы алаңқайлардың барлығы дерлік шабындық рстінде пайдаланылады. 2000 м биіктік-ген жоғары субальп, альп беллеулері. одан жоғары туңдралық белдсулер басталады. Таулардын ұшы үнемі үшкір тасты. куз-жартасты болып бітеді. Тау басының шатқалларында қалыіі қоятын ақ қар жаздай ерімей жатады. Алтайдың жануарлар дүниесі көптсген зерттеушілердің назарын аударған. 1902-1907 жылдары Оңтүстік Алгаиды аралаған Н.И.Яблонский кейбір бағалы аңдардың қүрып бара жатқапын жазган еді. “Нысанаға алдымсн ілінетін нсгізгі аң - тцін, бірақ аңшы одан өіге аңдарды да ешқаисысын таіщап-талғап жатиайды, - жолында кездескеннің борін: түлкі, бүлғын, суырды көбірек, камшат, сілеусін жэне басқа аңдарды сирсгірек атадп; ал қүстардан олардың кебірек олжалайтыны - күр мен шіл" [27.17[. Н.И.Яблонский аңды соңына түсіп аулайтып орыс қоныс аударушылары мсн үранхайлықгар деп атап көрсетсді. Тағы бір саяхатшы В.В.Сапожников керейлердің аңқұмар еместігін, көбінесе мал багумең айналысатынын ескергкен еді. Аң аулауды кнсіп емес, сауық түрінде ғана пайдаланады дейді |28.8]. Осыдан 100 жыл бұрын Алтайда мол ке іссстін багалы аңдар қазір жоқ немесе өте аз молшерде. Онда да 1976 жылы құрылған Маркакөл корығында ғана кездессц. Тау меп тастың еркесі - Таутеке, Аигай орманының кагшасы - қоңыр аю, терісі бағалы бұлғын, қызыл қасқыр, кү<ір, жабайы шошқа т.б. аңдар құрып біпі дссе де болады. Сілеусін, қүну, тау суыры, ақкіс, кұзен, қара суыр, гиін, қоян т.б. ацдар оте сирсп калды. Алтайдың сң одемі аңы - кдр
бэрысы (.ЦІОІЕІ біржола >КП111.|ГТ1.ГІ[ кстп, кустнссс Сі&р/и цсііріс/ірнііц а^чацдар снрек (ххіііл ла ісечирсіп ктчм. 1930 жылдары Кдыр Шідіъкиаіі □ксхііеіжіз тсиоіл Сұгц Акмарал цулшикі і&урыніы Үра> псіп олуцс. 1910'1914 Хіьидіфш Оңтүс ік Ллтзн мен Зайсан аңцнр і-кэ рет аійлиғйіі Д.П СслслыіикоЕі кустярдыц жүзлен аетал' түріи жнпастырып. Омбы мученіне пшсі.гр?яи Мирклкпл кгірыіыніац кдыжтксрлсрі жүргііген жіцд зе(ПтсулйрдЕі[ ксііін плкедс қусіыц 232 іүрі бар сисш і-сеіггеліп «іыр. Егср Қсіз.ім.-і4і] кліемінс 7(5$ гурлі қүс бар цесек, ідл аз күс смес [79..МІ Мүнл.і субүркн-. ү іыңкұіірық бүркіт, акдыі йүркіт, үлкел н.алк.ій.іДііК, бүркіт, лашыи, қар цыга, тұйгуіі. еүцкзр снзіҚгы яцігхыід қүтлур Смр. Аішіышірдьщ мылтығына іллгігі шырдіын ад, уирск. хюіцреу қүр, үлар, сэрыалякэз, шія ач Ъо.іса дз йцтадгтш. Ьүрыиғи ксзде* хад кездесргіл л(зйайм (>»; сирдх ұіінраиіыіі бціщи XIX гисырця Алтаңцкі йртла+ан рйгілі нсміс іалымы. йпр.чіы нлстліуніы Альфрсд Бр-ім коцтсгсіі аіідарды пчінің "Хіпріршір идіірі5' лты кол юмдық ецБсі іці; ецгітді Жгнарыда йты аталпіц пң мсн күс іың цтгарііі жгр-с^ атыин да Ьірі.і іі штыргаіг УІқрү/діДп, Ьо-п» /гпт?}™, Һ^рсиксаіі, Цодеи&іі, Куріііпңя, ісрепіИ, (іиіккорр. К/тнды, ^.іраякші, Суцц&р) я т.б. Алілг-ціыіі кінматы шүіъы кпнтпгіснгалді.1 деп есдптелелі Себебі ауи темшұрятурлсыііыіі тоугй гік. миусымцык жоне (іртаіші жыгілык угагіддсрде ;қъп"ку ; үмаіы үляегі- АлтайдЬгц пуа ряйы, (іір літнъгнзн. Моиптлияеіын дшіп н.і ж-зне Орта Мцяньгң жаріъдізіі даліілг.і шүимя ГІОНІ-ШНЧЛЛЛІДЫ «.-ШЛгІГЫ. СХІНІДІ ЖЙПЛНЯЛҚ бі!ТЫ£' I 'ібірдің Кінппіыіт»лд,ііі к ііімятынһің цм ысуынан кұряііадъі. Гиуллрдьгн Тіііисіі иртіа [Дскдеі Белдііудсріңдс нсс іің птийкдер кд-Циі аііқып баіІКЖЯ- ауц райы да солаіі сезілпі ғұрады. Ғлі суъік іііілнр - каипір мун лклеііі Орта есстшең сиіп^тіпкді. - 17ПСЧ -2а’С, □цтугіч інпс -І4.ГС, -І(і.б''С яра.ц,нъінди суыь. ооиады Шычі еп, ысты*. ап тец <?сеңгелппи. оргаіііа [еміқратурз і-14'Ч.’ і1(Л_ ііо.тінерінді? Ботішы. Тсцгі лсңг'еіііін.41 Ц)(Ю-15(Л1М пііктікте 11"С КІІрССТСДі. Ал' ІДІЛ С(Н'У биіыіы д:і Лр түрпі. Қыстіл үні ЫЪНГО-Т'СіІ‘ІІр желі КвбірСіі СО111ІІІ ҚіІТСЫЧ кіра суык ІІКСЛСДІ. Ксііде іЦІЫ 6;ГҒ11СГІШ.
солтүсгіқ-батысіан согатын ылгалчы жея ауыстырэды. Ы.ігаішыц ТүсуІ біркгпкі імес" һшк Т<і¥ жоцнгары І.пігаііді.і коп кдБЫЛЛЙСЯ, ашық неэтссс адаса тауларпі а:т жауады. Кейбір биік тауліцлті, □сірссс, Ксіщі Алтшііа жылына іГЮО ІЗООмм дойіті ылғал түссді сксп. Онтүспк Алгай гың Нирып. ТарБағигаи тэу жцталарыпя дн ылғал мол іүое;ц. Қыстл қсибір жерлсрдіц карііі 3-4 мстргс жетеді. Катонкараьаіі. Марқакол аудішдары суық, ыіптлпы зуланларға жагады Ауэ-раиынл жопе тябнгат қүбы п.ісына бліт.члнысіъі срінінмдср мол ксздессді Бүл таулы жердің күбылмалы клнматыпя бгішійіи.іеті.і Бппса ісерек: Ііаріт, ііоряп&ы, Гени. Ғл-кекаін, Жаяді. ЖеясНкеЧең. Ж&гсііқрра, Ж&іеий, Кипиң, Кенак,ІН, КүІІтІШірша, Күйтіңніра Крнтшиқ, Кррииүідак;. Крту, Крйіпып, Кырау?ы, Л/учбел, Аіүяииу, С «.чдджтігпа, Си/лқшріглкг^ С™л/.«йг Суықшат. Гййганактүмаіщ, Тистай, Гтиапты, Тумйғіды, ІІІабыр. Шаңііы 1.1 Өлкі? оршшгэдсрінщ к/ілыіттлс}1 ксіецді_рі мип тілтік қайатгары Топонпмдег арқідлы хшіьіқгардсщ оззри бзйлашіісыл, тілдік арсалын, копс шскарасъпт аныктаута талпыну - гылым/іа КДлЫНтаскдн діктгүр ЛЕіаіІда цдгімШІпсп бірге ткасистлі Кспе ЖНГКЯН жер-су аітарын ц.цахррвмық ңртыдан рспсіі, накгы дэуір іергс боліп беру мумкііі емсс. Һү і түргъідйп алгаида ономаспікп фолъкггоріа жакын кс-ісді. Хадық эуы:і вдсбистіндсіі міікдл мотсчдерлің. тпостык жырлардыц клніаіт ж.тнс гсім шығярғаны белпсы болса. Жсқслегеи іолоінімиі кім жпнс каіііан шыгарганын білу олан да киып. Жа-іу-сычуні мүмюндігі болмаған кешпспділсрді былай к/_>йгаііда, калі стғашін клііітғн түслріп пцтрпні Қілъй экылпзмалары коптегсн тлрихіт онпмастлклітдарлың мяміп яшуда дпрмсіісічдзк. ншытілі жур. Брге іамяпіг.ін кэда 5о.ііі.ііі кдиыптас- қдн, гылымы мен мэдсннеіі очық санэдятыя франкуэдар мен прілртіір "Пирпж'' беп ''МоскімГ-ііыц этіімолпгннсыіі дэл басып яйта алмайды. Соіап кдрізммстзіі, ар глл.иі тоіюпимпклсы жуыҚ іііамамеіі Ботса да. езнпц қ.а.тыптасу ксзеичерін. гьчдік қлбаттарын апыкпиі. біртпамз Піілыми жсаісііктарге жетүж. Мүнда ор итаулъін жіісыіі аііыкіну емсс, гоііоііпмдсрдііі Г'і5слгіді бір анмақіыіі тарихьпіап,
кмйген, тзЬщэтьмійд »іа>ярдет бсре .тлятн'’ қасмстн] тертгсу Скісты ңлідегтс түріілы /34?. 162/. АП.Дультон Гіптъіс Сібірдіи. қонс этнихалык қүрзмыи яадстйудя зрзтітопінлінқ қаібйлгушш тчірі ғілдік рштерткіштср >іаііі£шы баіііітынын. псірссс гсографиялық агауларда е-зкіалгвн. бціынғы түрпіііідардаіі кдпган рслнкгі сездсрдің бмшіы скеиіи зтап өтсді /ЗІ.іу. Мэсслен, Оцтуетік Лдтайчіі рдйяіиқдеи аталатьш тау Ғйр. Оны (іибіЛ' "іпөл. даиэ" (прііб.), найтахт "истана" (ларс.) мвпдласыт^да алыіі яраб-пярсъі ті.і кДОятына жатіфгзуға (ніямявдиг Ороіін.м күр:ій]лзіл:і»ы ліаг>г/нгк тсрздииі коне түркі тіліндс Бціипсіц, ягип "баіі гау" мзгыііасілііда тургпнын білдірсді. Кспіс клбатгарлъі іишқтаудн дт.іу қүргімыидгиы ясмладпнпердіц зтималоппісыгі аіпу мащ,ізлі,Е мшдет аткйрады. Олардыи кебі калпы ссімнен жнлкы ссімгс йуыскан (ошіңдаягии) көнс с®»дср]г аіятаты Охярлш ДЛЯМЮТЮТ тіяг буынды болгйін ясзтс дсйін талдйп карсетуіс болзқы Мысялы, жер іісіһйн когарйікі фариалары пікьтрьпііьіқ-ссмііініікзтіық тобыни жататьш "биік", "пйядоі1', "іИумііЛіік" үгъци^ңми беретін (тоГ>с, төмиеліік, дрң" тб) Жлміе чп/иц» Оііокз.1, іппкдт. иіпқалйк т.б.) гсотрафияльік тсрмннадрдіц коігелігщ корстяі Н.А І)икиці>и тоіі<>і]».ірмііііті:ір.пы "гвдбэдані^и дтодга'1 тСЗісл, солар арқылы халықтар/Ціің орын цуыстыруын аііықтңуга бмады дсіі сссптсііді. Апаіһіа аіаудыіі. жяс гцзлигсрін аныкдау қпыц ексніп ллйм-ддяю. ' 11)11 дцы.-)]-д дцтіпі даи анту спрс.к ксздсссді дгңді /32.98/. Ьүл тононнмііисы аффикс цркьілы жасадуіті Сісдіім славян тіллерше вдгаіілы еэсі.і иплганмкчі, көпіцссг.- скі түйірдеп бірігін жАСітаитЫИ іурУі тітдеріме сэігкіч' келс бермейді Гуркі тілдеріпің сіріігиграфшісыіі кнреетуде плі күінс қсгіііе біріздіяік жок Моссаен, Кдщқстэп іпцйнимцясыіі К.Крйшыібаев бсс тодік қлйптжа бөлсе, Л.ПБдіічахмацов улксн скі тілдік кзбатқа Болііі клрайды. Кртіргі ксадегі гылымн сцбекгерце *( 5 қдбаітың. маіуміілғща Бстіыті кслелі I м.те туркі кабаты; 2. г)іт>и-кмпіііақ кйбаты 3. кфмс кибат; 4 жац.з қдбаг. Рсі:«убііііка]ц.иі ар аймлгыпһЩ топпнимлері оректеліктсріііс. қарай бүл кябаттар іиғы йзгерііг түріиіі-і. Жа іец.і түркі тиноііимнячыіы, Оііыіі ішіндс кдзиқ ТОПОІ1НМНИСЫ1ІЭ діі ынг.тйлы К.М Мусяоцтыц. үці түр.ті кабатқд бнліп Кдрауы і. белгісіз қібаі, 2. кнну түркі қдбагьг; 3. кфмс қябат
/Ш97/ Х.М Мтеасигың пнггасп-груъги быллишл жегілдгрс де болады: I- КйнЕ' қңбшф 2. кірліе крбот; 3. жаца қгібдоі. Бүл жалпы тйідік кібаттарп.ы ир пймгіқгщн срекшс.чіктсріне клрий топілпларса беліп әкстугс ыңгяйлы. Маселсн кгэнс кзбііны: л) конс түрк ; о) алтай гпркіңлеС іілдер кдвэтъі т.б. л.сн, ап кірме кдбятіы аймактмн тармқц срекиіслігінс кдрай ж ктеу ксрск. ІНыіыс Қятакңіші упіін орал-ял гай, араб-ііарсһг тімік қрбаггаръі деп болудің кмжет жоқ. Мүнда мпнют ЧҒзнс пръц- кірме кдбаттлры бяр Туысгас тілдердің гшгнсн гі/ыгыс қмггғгіак тітдеріитіч чжментгері &гсытк. Ор Хлтнй - Кдшқстаіі, РесеЯ, Кдгиііі. Монголнн мем іексттік шездраларм бас г ністіретііі ичъп тярэулы шіке. Тарітіцдіі талйй окИіанм бдстаіі ксш і. Бүкйі түркі тіі дсс е.чдср гкіц-врбиі піыккдн кдсистті мсксн. Мұндай тарпхп-ггсіграфняпык зқагдЕІіілар олкс топі.иііічпілсыніі г.і қалдырмаіт кетуі мумкіп гмес К.е:іііідс циапскіолоі - гаіінм 'Ж Гкдчепив К;накст;ЕННыіі бяскл жерінен Ьртіс пасні дркылһЕ Болініп Жэткдн ІЛығыс Кдчаксіанн.ні срекпге бір тілдйс едігеггжяік табрт болаіты деп есегпегек <уіі. Зерпеу барысында кдчакгың оріак. ічліііыі яшііак кеткел срем № ііктер мардымсівч бо.чып шықіы. Онын ссбсбі ' Шығыс Қазавд.-іаппі Жпцгарнэ импертісы ^.іағаннан кейіп тдніі, ягнн 1755- 17ЭД жыліі.арлан бастап. качакгцр клнілдаіі кслс бастады. Әз лтч .мгксңіід-п ІЛі.іін ысліін іііппқһтніи.ылыгы кезіңгіс, Ж.оиғпр шаітқып-иіылыгы кеііндг аііырылған няііманллр мен кереилср 5 гасътр откен сіщ Д пэііга қдшъгп оргьпды Осы 5 тлсыр бсійы олэ,і қдязқтііігг кдлъпг орпісы Үпыпіу. Сыр. Гарі,:а]истд:і лраласып ымір сүрді. (оі)дыкпііі гілдік среипелік бплпш күпнпі озінпе. бес г.кыр ішінцс кпйылып кетгі. Цаіімэц чеіі керснлі ыгысгырггні к ғтиолдар, ксііін котшіьчігі чюштід тілді гэтіііалэрл:пі қүралтэп Жстидрня мүңдагы жср-су атгчрын Оі ііплсріне яушірыи алпиіы заңш,і қ^лпые Ммсіліы Ьі 'Ч5і' »ч'ніі нгмгсг Тіл ю лталгчн тдадці Зайсгнг- пор, Ці5рк.і<іпібе‘і гиуыіі - ТЙрбаЕапіі іеп нзгерткен Сді Кдііга орплғйн кіЛііқтіір лсср-су аттирыц ім тічінс ауысіъірдЕй, кеітбір монпхі піаү гліты ітігт бгИімдсліп ксггі. Дол осы кезд^ клтаюіфдын лртынап іле-нигіз орые коіц.іс лударушъцкіры келе бастіуіЕ-ц оіігесгец жопЕар чііііііаікіріі пп.ірды [Егрыстлря.ы) Алгаціа жібермсген сді. К; исгар маллы тсбпіжіе жзкна қо.і]йплі,і. жсллі, кэры аі
тусстіц Ьүктырмп ои-нініш гнпүстікке к.араи сіршошсты. Малга ЖЗЙСЫЗ бЩІҒЯНДЫКТ-Ш, йк жтгқіін Буктырманыя вя ж^ғжчпуыллі, йппт солтүггіійіді: иріікта "камепьщиктер", “тіоликтарг’ дсгвн іітіісп бгліш орис сі^ю. ііуіпрдізрііі лан.чд бииа Склтгагзд аді. Оллрдың омірін 'терггсуиті А.ІІрніііиз (фыстардыц стцрліісрчсрі. солдаттвд, лэуитлц эумр этумысъшш кзілхлидэр, аддчм7,и.кеуіяер, тііпі, пбЛЫпа ясерінс жер аударііі-Чииі, дінц куіып -сүргін коргенчер (раа&рыінктер} - Плрлнғи хрннмі келш ЪлгайяыЦ тлуціъі-щстм жсртсріндс жасырмп әмір сүрді меп корссчепі /34.9/, Шығыс КіПі>К£Ті>.»ніі}ц яппнрэфняяыіі; ж^тдяііыгг зерпгуии Н.ВАл ксеепко: “Һүч қдшкыцггзр Г*ЪО жылддн щістап келс ^сталм4, - дсйд?/35.3І/. Нсг і ііігсн урыс қоньіс лужругиы-Ліірынъні котеп кслс баеіпуы 1К7<1 жыпллрдан басталпні. ХУП-ХІЛ гиеы^члр.тдғы кшгъіктардын ікъіндаіі Яіылжуы Оіцүстік Аліяй жср-су аі іарынл от осерін інгічіп, ұрі халыкгыи. тілі иетіндеқдіть^ітасшім мгіясбүр етгі 1.2. г. Кчік" <субстрят) к^іпят Ке< кслгсп айічаи,ТііПіі 1'онпинмдср Йслійіі бір хадықтъщ, цемесс бірнсиы чііліігқтын тілдік негітінде зкксаздіы дп, у-чақ тирнми- півдвисітткіе-іііік. (Нісрісгерді бастінг ксшсді Аймақ тстопимііясын лнпхрсінщ.ік түрғы;і;ііЕ кі.чиап, тііідік сграттрафимсьтн дүрыс ідарсету үттіік ачдымсн тпртімо, одаи соіі 'топсптимнш ртимолоінясына е.ү[к'п\ керск. С Ү&страіты іоноинмлеріс квбіпссе сем.птгикіісы іііііъілмяі-ііъііі. ітимологпяеы .ігичеллснбегеіі ттдул р жиипындыктаіі, зср-ггсу ^арысыпгсі сгнар пс кщте гүркі ті, пс турк-моигол тіл бірлсч-гн і. ие тгптій ді,іүіріі-те. ксйдс Нкістргітпкалық тіидсргс жатн^ізылуы чіүлікіі. ЧлЮдірахма.иоп <ч-ынч?ій семннгика- сы лііҮЛы бір гон тоііоннм.чі атпаіі дәуіріцс ліатқы.іа турып, бү.ч белпйстіц няі цщргпіі екстіін есмртіуіі /36.14/. Еүл тппед ИІытс Кйэзксцц-шшт Аіипай. Лркаіц, Ьүрктп, ^іакик<к., Ержісг Зереаііі, Каякіі кчрагай. Лнк/г?лгГи, Л/і.ийн. /үарллмі, 'Іпраты атяуллры СІІГІЗІИГ6Н Ллаіілп сяпіімдпщі өткі'11 агау щр;л,і ?етг:ін дпуіріне жаткызугіі түбірдіЦ көнеліп немсес рс-ггнкті.п иффпкс ссбеп бщіщл детсцпіп. езіпдс. кыруар мсд лалсл керек Оіііі«-чіі "алтай доуірі’1 лсгсп ұПйп,шіЛ|. о л пнктіетьі.чап тыпдыккд пйітіілъш үнгврген жок, Ллтай
імпптсз^Сһиі үсыигац Г.ҒііМіггсдт, Н.Гкніпе, В Каіпич т-б. галымдар од тііпицтлпі (түркі. монічтл. туціъіс-мпцжхтО ,-іыбыстідК қүрамына, орглк. тіі’ксикас!.іна. ыпдерлік фпніггикмык, жаие морфояогиялық курамі-піа (сингармшіитм. аіілютніцпшя) суйіпиеи бочатып ҚсмБір түрқгтйяуніы-іалымвдр (А.Щербмк, О.Суялк т.б.) бүл тід.асрид' ййггр.лік моні бар сездердін 'пъгстык зтаугмрлы» пртігк еместітш ескеріп. алтай гиію-гсзащп! теріске иіытарады Ожірдын. цікфіниіе, пцтіііі і.іщсрі ' оЛяра туыс ііМсс, бір ііішііИафткі Тлбигй географияліік, ортщіа уі?іқ іясырліірға сочылпіи кирцилй; пмір бйрысыіщп араласвдіі ііпдср. Г.РлмСчтдт аит?ц!ь'™клліл).і ншпін уізк. жылцэр Гючы .моглтлч, т^рік №іг»е гүипьгоміТНигүр тіядерін сйчігстһфщгда~-гарллй әдіСЛсн іертгсн оарыіі ка.чыіітастілріаі! сіи Клійін ъү.ч тілдерге корей тііиғііц де гечспікалык.баі!лгінмсы Ыр експін дэлелдсді. Э В Ссвортян түркі ысиііоп іілдеріңіц туыг експін пожпді гірдо бИііНИЯІІ КС.11Ш, тунғыс-мізнжугі ТІіДҒрІИЛІігі ситлср ІІСІІІИПІН 10%- ыщ! дгин-і 'іурқі гғқщерімсн і.здкег қелсгііііп зйзіщы /51-97/. Түцілгс-монукүр тілдерім сялйгетырлгады-т-вітйиг ягк.лсн зерГ- ЮТіі Ң.И.Цинцкус, мицгод-кізіігқ плдеріғііи ср.імиатяХйсМН ашлстыра кдраган Һ.Базы піін сскі.іщі та.тымлаг шттаіі тілдерінт туысты! ыиа шек кодтірмсіілі Мосслсн, І5.И Шінциус түцпдс- моижур тілінлсгі кдлшгіг "бирсык'’ созт Былайіиа сачцстыра қарднлч; г.-мд кі>л:ііі,ч)\ лдаігг. да.г?л«, Киае түрхг. т<й.г/і?/л;лсд7? үлл?уі де "^;^7..і',. "г.55г'. ''гакыр" ыагынвлчршілл колдзцыладм. Боргыкгың басі.індағъ! ак. яіоііақ атыиз есбеп Гюлғии. Қаіақ тіліилс 6'ірсык птауы онып спсмк шеіні; Ғніцлаиысп.1 кпйылған В-И-Ціііііиіүс т^чіпііс-Мічі^р, мітнгу.1!. түркі іілдсріцпя-і кғіптсгеіі ұкстс сі. уісрій салыстырй карап шынілы /17.Н2/ А?л;іЛ лцррі ууря™ лГлчіігад, һуілыіпжтпш ой пиорлсрщ қод/ізй .'чтъгрыіг, ЖМНД.ЧГДЦ щтчтйламн «уіктғ.чтты кйіЭйшн түркі клбатытіан бастяуды даш корлік. (7ған одста ссбек - і№іуліірлын жзе мітіціерііі <щыісгау' к^іындыгы іқоие :спай лі>уірпйң 'п.гм срте заіщіпгй мыц адл бүрыи) кстетзі!! Тписипі^ 'ітимопогнясын ішіуда ретроспектнн (жаңаді!!! ксіцічс кэраи) іад,т;іу эдіспим івіШіэчэ дйлҚ-здеШі’» порсе. Кшн1 түркі ллуіріш’ жГігдызксіуйл мтду ;ірь< кдряй тіл бірлесгігі. ііісгЛіі д.'?лтрі, гіосс-р;}!ііКцаіілі -пл..іср 1'үргыеы'нян атылыи я-:;іщ<і, күйа күн. Ьолміісй одан орі тсүч-іцк^ оте курделі жпиг кпн-жакты ‘згрт-^лі иіиап стсді, Оидай
Ішгітулер емсе. Моселеп, кеіібір іеоі рафн ілық. ісрыгнңпср Щыгу* трркнн жағынян алтіиі пфКЩцсе тгддерге ары һостратцкагтт.іқ‘ғыд,еріс кдрягі кстхуц Түрю ЕІдпідегі ороі рпфмвдық ЯрмНН і«л "гаудың б;іс!л\ “і-псііііні басы1' і.П мдғынасііщца букіл түркі тіміңцс кгздижмі. Сондаіі ақэвснк. бщ-пши ,г(іірін)ііі", "кірісііе" наідій тілпілс /ід/.<д "БсГ, "Сэе" П’МС’,1 76), Рамстсііт корей ііяіцдеп тагі '‘6яс,г туркі тиііидегі "бас"-і^і жуык деііді /34 146/. В.М.ІІ ілич-Сіінтыч клятеген уціІЕВропа я.оне іравіід іілцеріндс ''бас" соіілің нүі-кдлары квдаестііпп жазпды; (ке/-,'тту"г гащ-^Тііу", тпм^ипл^ьт", тахһ- Іоокы" /40.51/ Қүріімыпдті ыоцечіЛ тілінің ілеменітсрі бар срииимдерді кірмі- КйҒітМ елпк турілп, түркі-імчпол ті-і бірлесл ігінс ЖіТГіітыіідарътн ортақ атіулар" немесу ''түіші-мішгол тічдсрінце" дец ыод,стпт оіиралт іг Олзрды жскв кдбит Млпгіе доуірі. гүркі-сшиіпл тіт йрлестіп доуірг) етіп бсругс талыкқ,иі2іі.і іілпік цсрск.іер жетісігсііці. Дтгтулэр іг нсклнНБщ отіидс. і&н іпіііен і^ііі хсзле ііуыскягіын Хіуык, пштмен пі тлэса. нақты керсеі\ қныы. А. Г1.Дуяі.зпц коіітсген едаңаер кдоітліыіадз ке..Щ(.ч-слц («*. &іг, ^г, ат смяк™ флрмэлт- прдыц кеі тіліндегі ігұскалнрыніі сүйетгіп. осыңіиііі іплрініиміер кст Тілінеп іуртктсрге, олеін орыс тілпи- аүыскди цеііді /'1Н.З-9/, ҚүрГІМЫІ 1’ІІЕ ГСГ, с«г, СКІІ і|юрміінгг:іры бар ЙЛ.-ІІДСр ГіүкІЛ ту]ікі ТІЛЛІ йумақц;і жліъгіып жатқзпыіг есксрти кігііііт К М.МусЕіе-и ііытлй дсгг Мфсьт гнкір бйЦііреді; 'В диішом слунас гюркекие епыкіі ііыстуііают НС қйк. гсшк-ііоерсдіііік, (ітерс.цітчнк от к.ітскоіо к русскомуһ а как язык источцнк геоЕрафичсск.010 термнна" /33.197/. Гіл :іц тара.лгъгнда нр епліп тсррі-гиірпч көлсһіі мец жан саны срекшс мінііет лткярятыны - гіл 31лімін.іе ло.це.’і.ченгеіі иарсі1 Ллтай таркіңцсс тілчер ішіндс зоеі слны деі. жер колсмі де мол іңииаііһі тркжр. Ьпдеше кет. саыцци, мошоіі гиіперіііе турқі тгічершің ыкіезлы юр боягіш деп аіі і-уга Гюліщы. я) &те түркг Қййлга К/тшқ тілі гуркі гілдері тобі.іның пргилык. кдніпгак. гобыіігі дакғ7й?я'дыкт;»г, 'түркі пимнищнясы", "іүіікі ч^злі и-иу/ізг)" іПімццдсрін болін-жармаіі крліісіца ъеруіс Сояалііі Онгксні кснбір фиісшкапцк. иііырмашылііилтіргіы сексрысгенлс гуркі и і.ііерініЕі свддік к.орм. опііііі ітпіплс ісографняцъік термтугер .це оіріпамл уқрас бплып келеді. СүГчтратгы 'Ллюиимдерцін е<?мшиикасъін
тябудя туыстас чүрю Ндо&рш хярчүииі лкщідаы зср. МтН-С.іеи, Онтустік Лилайчсн к^рті лкітклл Рессм.чіц Тцулы Лгпап олк«сінйі тгар-су іітгарідп ісрпііеіі О.Г.Молчансна ондшгн тоекшммодшң. барлшъі бірдей илТйік плінді- аіпъіпа Г>срмсйпнін аіітады. Оларііиң бір бплігі коііс туркі тһдерііісн болса, сіцші бір бвдіігі кз>(ргътч. кдзақ, хакііс. Ііюр, гуікі тшдсрімсн ЕіімоіаиысаДііі дейді /41.5/. Котте түркі тілінің таска жазычған есксргешітерніні піпытуы. М .Кішікдри снзлігіиің сақтахуг.1 бүл п^уірлщ тіцқік жүйсйнен мол хзбар берііі. кснч атауларды гилдаудл ки і кирсетіп турады Алғашкы копе тұбір жык. буыті фврмае лнла біщгэнып, одзп соц. сцыкрстгі (омоним) түбірлсрцің стіспк-ссім түрівде ксчгеніц. Соітынан аффнкетік есз тул,ирудыл, ниішз болпшын ады лтззбл сскертк нітер іің аркдсыпда тинып біллік. Мыъалы, кззір |-убір деи есЕптелстін ғтгпу оръграфшілық тсрмині оцпн О[.іі волніЕктснйі. та/те 'тбпікгік" Мі.іғынасыіідш ы конс і"үбірді бсрслі (Мин іпсіу, нійгіе, тпаиггрмт/к. гЛмдо аиеллятціггсрі кдлыіпаскші Ксйбір қнпс- нгаулардац (Муттағ, Хадціг, ііайпчс) гпау тсрікгсшінйг таі' фіір^асьщин ^атғаіаш біжмсі де, далел ретін,'*" туркі Хазйа сскертктштпріие жүғінемп. М.КдгпкйрНле; ілтйлдғ- жайядг-игайлду; *аліиляғ'іуі«тй*-кьғе?;^ тб. .чысад«ір .чдляйл ке.кдгселі '12.19/, Іэіз жүижта ''кй-эд тй індг* ,'кіі ирнмил гу^п бимеу^міщілі себсбд де сад юі.кіқ іічлі толонимжр ;кдипы гүрмИік ҚдбаіТҢІ! НІЫІДЦЫ 2КӘНЕ ЙС*ІЯНТМКІІС1>| ЛЛІІТІК Қй:.ық ІИЩІ аглукид.4.1 этішологшоіық гүрғьідан тллдіпі Жіііудңң қажті лсои, деи есстттейміі. Соплыктаіі; бүл кдбатқа семантикасы комс ,м пемссе курамынла беде форхіанпдф бар итаулар гана жатқілкылады; Аигыіііиті, жайяау - Маркакил аумпылДіі Оронимшп этимсно! іійсыи көрсету үниіі. вұрамь(іыагі.і -ты г^юрманті.нн.пі баеьт :иш>п( элу исріік. Е.КриКаШпйСн Атаілы. Дршаты. ЦЛйерлі т.й. зтау.ітар қүрішында келіп, үндсч гіқ япнццм 6;пынбан гүііглн Еіуі съііүірлы -лм. -?і катыстык сыц есім журцагі.иц.іи кшіс іурі чсй щ /42.15/ I »ул (ікірді <2 А м дт іжоя® в. 11.11 ом н і р; .ц і (і ц, А .Обді рах міп іп н- -гар да қоллакіы Е.Қайилыбасв -міһ( Қос>>імш>ісі>ін лгғ/дім "т;.іү" цсген географнм лі.іқ ттірмиішщ өяЪерген ідрі Д^и бі ісш: А.т.ікіаіМч/Еоіа+ліу,
Лртігщпы Аіііціі *гіціу і .5, /4Д,9<)’91/ ЬіріІіе-бІрІ кярсы ҺСДІІІ ЛІ&ТКЯҢ бұл НІМрЛІірДІҢ сксу! ді’ чіыануға гүрщршдқ, ГзІрІКІГЛ ПІКІр біЛШміІ!'!., ААЛМІПіЫ^ЛііМіМЫ, >І!ШіІітЫ< Аро/аяы Еиунш, Онтүстік Алтаи щ кеідссіп отырғаті Лқмш. Амшбишгіы, Кмнаряіы сняқгы орониЛідерді к.эііеысыня ЖІІТКЫ^П.МІЛ'1 БІрІНіГіІ НІКІріС СДЛЫІІ КЙрлсаҚ, ЛкГЫ - "\І1 һ1 мол”, Алтыбнйты - "Атіыбаііы моп”. Қоснарты - "Қоснары мо.ч болып ціыгвр.едъ Сошм карзгинда *ліы форуідпгъі 'гъіу мягыцвсътгі бсрііі, лфіЬнкс " ті.Г-т цм(ип-ім болатын сняқтіді /Іқым - Лқтау, Дтліыбяіит* - Лпті.і йап тау, Крашрты - Крснартау. Осығііц үқсас піуаттры ялтпіі титіігхе іхзд&кхі: Ьаііту (Бпітты) - ҺвЙтяу, 'Іуурді^' (Түраты) - кен тау /41.146, 139/. Түркі тіндеріцде нгйі >/піт іиү>лібг түрінпс ыкшэмиілуы Ла мүмкін. ііемесс алтаіі тпгіи.ісгі ліу Хэіакгиіъчаігпиід* мы бсмвды; /мляяу>6ййрл*г. Кдчіріі якуі тіліиде слкпціҒіін ОД.ГО ''ормандъі тау1' геінрафнялық термииі "тау"' Мйі-ыііагы11 бгретіц дш аие.члятнніпіц (хэіігііеіыеі ржтгаіі түееді &шйда ыізгіқ ттчіпнимиясыцда жпі кетдссетін іффиксі арКъші.т жасалгяп атаудяр бір нэрсспіҢ Һар, мол склші дс бщдцнггііи анық Сһрүістік Аптамла <кыстау. Китопкдрагаи ауддны), Крро^ніны (тау, Кдрн Ертістің басы) нүекаларының бірдсіі ксэдссуі бүщн до.тсл. Сінгьгігсн иисаадл бір ппрссиің бар, мол еЕсентя бідшрні түрс*і. шіц туынлы сідіі есім жүрнаііл (Қіирнқти, Шарбнкты. Сегеті, Темірті і 6.) бінтады д;і, ныслеінын съцуі беіпіссін. бедсріи ніыірсе, ^Тду" ансч.ііггикінің копе түркіпік [[үскіісі.1 бодяды (Лкгьі. Алтыбаі [Ы, Клісіиі]пы т.б.}. .ІтшХАм ІжиііДау, КаюнкдриЕпіі ауднны.) Ғ..К,оііліһібасіі ^ ітъікі-і; - Алтнқыр дегенішн ниігда болган, коне туркі тіліндс қыд ңлі км іІЮрМЕісы кедчрседі денді /4 4. '16/. Кик <1ркі 'іі.иіілрп ^іт г‘біііктік.‘\ "үс'іірт" мағыизеыіц^ кслетіи бүл геиіршЬиялық термпп аэ., түр.. үйг.. ллт т.б кыр//кчір. озб.. таг., ор. х:.ік х‘ьг/.і. мгнгғ. хяр. бур. лиди. кплм. кчр,і, 'Ліеик. кири. №ішй кчри, т.ча хиреа/хирта ботьсп, одан орі ностріі пкплнк тітдсргс кетеіі. Ігк с:ірлі үііпіір тыіеідг г;цві қмзіл-туыіідіч іүріпде Иішсіп, "жағгілау". "ніет", 'Ті[ек,ір,і" магыгъи.ьиі береді скі ц (ДТС, 445). ДпіаГг іҢіерннп інііндс іүбірі "һыч" күіііщіе ксідеспсуі Г. К/ііі[ііыб;іситың іпсілімш тсріскс ціьи.ір.иц.і Бнік тлу үстіндыі Жаіілву птыііілі х.урамі4№ітъ] '"қіл і’’ слзі тугіліксід еоц.
ке.зіндс Г.ікпэнпн қдгішж түсіргсті, О Ііоксц 'кар кылы” цпвесін жэтгин ашнды 'іуіъвіпіі Ол иңышіе.гң қывкаиііЕ желісі мынадпи Баіяіыда Еир байдһіц алты қтлзы борДііты күні адасһщ, жцдлп отырпш Ксчік^й деген шалдал жі-ін сүраііды Кдра пие,і Крнқдіі қыздзіШЕ>і гсріс жЕілга сллііін жібереді 1’уыккл піцыіі, олдсрі КұрЬійш кыадар осы таудың басына іпыкқандя. -іліы құсқа яйналып кегигп. Іяр ксбісі іік-шіліп, ;шгы соигэн кенже қыі кокекке айнолады да, бір ияты кызыл болып калалы Кснжс-көкек кыз апчиларЫЕіа еркелсп, жүмыртьдсъін ОггстЕірЕйіі аікіды скен-мыс. Лпыэ соы.ііі ідэ Қоцкдіі іп.іл тдуға айналып кстелі Жжилаулан томсн түскендс Үміеи Коңқай. Била Қдцқан деі®п скі кі\ П;ір Атлу млгынасы нсЕүрдым түсіпіксіз болса. халық этішолопіясы согүрлым әссриі ЭҢЫІ тудыряды Ьүп яцы ідтл ы оқнгялар алэмэатіъщ ерте кезд.сгі мііфтік ко' лрасммсл банлаимсыи жаіқ^ңлһЕқтац, тым көне ііЕісаіій 6и іын гіібылады Аңы ч .ітнудал соң іуаіыіЕдыі ідц есксрСск, Алтықыз срснпмін кене іүркі дәуіріне жаткызуға Болалы. Тілдік тургыдан келіендц. бүл орпінім кгпан гілішісп кыс/қыз 'Тэр’-, "жіңішке” мағыііасыітчзғы гссчткнііиялык; тсрміілііеіі жасалғлныіі кореміз. Таулы Аліаіі олкесіндс Кш-Арт “жпіііккс. тар асу”, Қьп-Талэ “кіпіксне, тар дала” сияқіы атяүлар моддап ксчдсседі /41.255/ Сопымегі 4.чг?іық!яіе<Аімі>{К,і1із “алтя тар (кмсгщ) жиіілаү" деіенді йілдірсді. Ғініһ таудыц үстіндегі қойга жаіьіы Луд жяйлау екі клптіъилііда үш-үіптең (жлііііп жаткаіг тар аяанқылярдан іүрадм. ,1тг7д_ғ, тау жотасы - М;ірқ,іко.ң аудины. <1.1 Милчаіюиа шп тіліііде Лжудыи іқдъ ису) мынадгііі дыбм^тык пүі кич.ірын кглтірс- ЛІ: А.іісей. Л.вді. -Зтү, Ан.ку, Ату. Аякп. /41 ІІМ/ 4т> түрнідс жске гүрса, "асу11 (“псреЕал”) матынасьтна келетііі боіған.мсн, Лзутау түріпде аныісгауыштық мпнлі’ гұрып. іеысянпын сырт бсйнеспі ііпідірпі іүр. Көне түркі тілінде - аіы, хшс, чуя. - азыі-, «к «.'пт, ю.ір., қдч. іііу, таг., гүр. цң/а - барлыіы да піу/н^і тіе. иі\ пйс міныңасыпла колданылады. 1 ,/Ісрфер бұл сятцщ гүрктлік ісгшс шек ке.ттірі.іеіілі де, мСніі лрпп ‘'а л ііс” сіыі н_'Н йлігі.іііі.и.тһірмий ІЫ (іііһщ гійтуыіііші иі - ''пір пәрсенің жолдап іеіКМіі. Гюает енуі" маі ынасын бсрген. т^іғ/аіг йгтгқн тнтгн.дгіе'» йіііеьгпеіігіііііі тіе дсіенді білдіре п де-йді /51.47/.
№ркдкіуц]і оңітітігик'11 коріиіш іүрғэп бүл тау мсоіасынля сорнііъіп іүрзтглі. азуга үкдас піыцдары көп. Сслаіі үқсату арқщ;и.і Алугтіу Дсп Ссъі лудпнда .-йш4 (\жіі) деп атішатын жаіілзу да бар. Бірақ оя - янірппоним. Піыііғыг тукъшынаіі иіықкан Лжы торс Кегедяііұпы. Семей іе орыс оязды о.ттірпі кдпіқан екі жігітті іздиі іселген КуійНйайлы күрмсттеп күгш а.'і:ітып Ажы тарс сол. Оныи жаіріэуы Аш /А*я1 а?млт кдтнзн. Ақ&чаі. ііг;іб!,пі.1шк - Марклкпл аудаіты. М.КділкДри стдігііда я»тубірі’“Е,иіІчиГ . ДъімкЫ.ч”. "жае‘ маіъПіялзрі.ін Ьсреді /12.74/. Э.Ц.Ссвортяц сп.;і[ігііие к<інс түрк. ал, як. - уед, қырг-, хак., туп. - (іі. ійііі гл-/о?һ г.б. тіддсрде “сулы’’, “адімкыл”, “ызіи.іщы” маплгпсынлл антылил.ы Соілдмец біргс етб. "жгща”, “күнарлы 1 “жііс11 (іиои), »к "гарпп” млгып.іліірыіі да білшреді. Мгнн. аін. п/с “жис", “кіптГ, “льтмқып”. түңғ. һи!і “лкастык игік.'1 н^ЖАшарымың баіүы, бу.ч түііір.Чі адтлй трюіщеі- 'плдеріе бійігіапыггыраны Г.Вамберті иі. һоі “ы.тғалды . “дымқыл" силінш коі. киі “көп су’', ^ктиГ' гсоггафиялык тарчіпші иплтірады. (2т туБіріііс-іі іт-ен (іііеп) үт іігмы пзйіа боііган: са'(|дст. %.7-ин. лгог-ип О(е/( (ііюиі бастабында "хяе ИіоіГт гүрінди: қолданііплаіт СііҺіҺЕ. сулііі жсрлііі иіМіі 'ж;п Стпііы сарппіііаіі көгсріи іүрйЛ.ін.,іыкт<і!!. ол лігр/тіті піпбін дг ”олең іттпи” деп атіш қетксп. Кнпіча.1 ыітяті!іі '“ак" сіпіт.' кгіініи тиряхгда токталаміа'1 Гтг]77,Ү, қыеіау - Кдтппмрагни иудаттііт. М.Кіиикнрн создігіилс іаури 'Чіі-кініс ", ні]уіуг "түр;нс-жан" магмнзсыіідл бсріпгеп /12.43Ц1/- “Дд" кснтс түрқі гіяім/се «яігіийсты түЛір бсет^гг (я^ытйлы. Бір мап.іпасы гт* - "мац.ііаіі’'. "хідыцгы жак” түрпідс келеді. КсріСішш-- “желкв". ‘'кдракүі ' мап,шасыіці;і паііда бтиіып. “іу съіртъГ'. "артъГ' түрше ау .ісклп. Коие іуркі ті.іінен ка.іг.!і! Ачтүрп атаүы “алдыңгы бекіі-пс'' маіъпшсын слктаиш. іітм 1 ура сйтдсріпсл Снрігіп, “урялы" жср МЙГЫНШ-Ч.ТИ Г>еруі ;и- мүмкіті Л/т ітіу: іпсн - Ү1пиқ.ікт аул. КД іак. гіаінде гқі жаска қсГип датіы гиіл ічташ жаедкм /кыысын ар)гг де» .пй/щы сркііі нсксн міиііЕһің ;існ¥. гпрпаң боліпміплна кдрлй үнретілмсіен жас маіуц.! яа аргіа дсігіі Бүіі атйу алдіамсп тлу ніепіңс йерілііі ^Ардіі г-неғп. іісіііц тауга а™скап сииқіы Асау еаец, теіітак озең
сскілш ірвдитрчічі салыстһтрішы» Атя. ариқ іүбек - Гамлр ауд. Киіпегеі! туркі тыдсріжк:аСи/шпа сдаі “арал" магыіысъш берсді. М; эзірб, лтіц, түріум. а/іа, үш сга, пзб. ол,«. қарак. атаа/ити<< формзсында ксдіп, 'йжнііін паі № аралы"'. “каъпяс искси гүбск" дегсн мэіиіі білліреді. Л-В-Дмнгрці аралділ “зта" деіі атиу сіеыз тйцеріігс твн іейді /17. 135/- Аншлган. ормліі - Кіітоцклрагаіі я^ланы. Аю іүсііріііе!і л<асйпш Я-9 орпңцм бар. Э.ВСсіюртян созцігіііде түрК., Гүр., .и - ікііа. КДЗ,, қүм., Ног - сій’, «зб, - атнс, үкғ. - пзыг, туіі. - ы«?ыг. /[ТС - «<Л түрлерінае тіркедрек, Э.Д Сешіртян лю гуыидъі снз, ийл аб. <!№ "қдрглиГ сйзйісн ейыксіі ксрр-к яейді Хак., 'т«, М К?<гпқлри.чргіЯ а&/ “яіГ, “атй" туҮиргмео гү&ірлсс легг снндйды /51.112-113/. Һр пиарш Г Вямбсрн де кіхииги.іы. Аюлы дтаг^. ідахте тенг)1 тотвмвік ййеіғұр ншги' тадт &?л>и мумд і) Кятонкдриғам аздлмымд'! ‘ада'\ “эжін’ дел зта» казірп' цсйві кі-тлессді ҚурЛзпгали Хнлид Ачгаіі сршоімі Ачутяй біштэ. іыл айг-і кс.чіп былан ш-йці. “Алу'һ монғСяіиа “аю’г, яінн “анчіы т^у1' /54.ІЗІЯ Мсііго. тілінде Һнаагай “аір" туріцси баска яты кгчлестіснді 4і» туркі 11ІІЦІҢ бір ДИІЦІСк Ъплуы мүмкін. М-Кріикдри Сопігііідс аиьи, »6<і "аю\ лгертіеи "аіпділң йаПйвд МіНЫНііпарынңа кс иссеіп Түіігъі^манжур тілиідс “<ип" сіхи ‘1тср*Г, "тсрі тоіГ. ''бйғШй й іср еГ иоздсрімср СЕмаңтикалык. бэітныста болып, н:ні хуи/гл негъіц іткчуліі, т. мән күрі^ түрпсріЕце кслііЦі Садъіьт: кпие і рт курк " ісрі тоіГ, чуц керек итон' /37 121/. О^тч. тау Гіүкгііірыэ бнгы. Көпе түрк’ тшііде мисг.і гүбірініЁ берстіп бір мпцііНііСһі “'дсіісііпі, лурун", “жаііга БіпуъГ іүріҢк, кСлес. ауысналһі Мгнынаді-і "кдйіъілнңу'', “уЕі-йілмдау". "мүшія міліііт.'г.; кетдссеіі Түр., қүмык, к-балк. т.б. тілдсріг К^та тіліңдс і цхч.и/ә.һсйі осы түбір стістікхе -ы,и, -тл жүрыіпъі ткаліпМ иредлі'і ііанла болгйнга үқр.іііды. Салыст: біл-ім, үк-ым т.б. Қтзакп "уяйі.піЖЕсіЩ, бсппе И341М іүссдГ дсуі де ОСһЩЛН болпі ксрек цМГ бедеря.нт қъгргьк кдтпарлы б^улгна йяйлаш тст атгіяуст (іікъімек біргс іЫ‘/л/ ортпіткг і ии ііииіцсп іжлт "ормлм “гэігеу мщъііішіы І2І1/ІИСН ^слса/ііііи. глт" упіҢіШ.’ Түруы иіқтмүвал /41.353/. Л/іугыр, ).)У гйл-ні - Кэторкдрлғай <7уД^«.) М.К/гмдйИ зі)
скыішіді' баялыр “тдудың түчсыгына үкрцц ільнып т^ргіізі түсы. тлғбилдыры - іау түмсытъГ’ деп һерілгсн /12-5ІН/. Конс түркі таіңЦісп ітраграфиялық тсрмин күні бүіиц-е дсіііііі сакзилгаг. Анйтпмпялық имсдщптінііц ілпімдснуі аркылы жаседгап ПЙ; Баряык* тпу - Кйтонклракін луд.. Аклу. Қиіэк тыінде блдлыл' - Н0ЛИ1ЫЛЫҚ соиімеп синонпмдес моипе кезаесцці. Бірііқ абстрактнлы римдлііі сеідср жср сү ягытіл енрск айналады. Мпнголдың барщіг (&Ф>уг) НГШ пнсіцнмі дсуге дсрск жок, Жсрі бяітіэқты, саддн Г>:шші кслетіц бул оліссге туна гіғпішсгіі гшрлуг/борлук '(хілілк.тьі”, "ёшііИЫқгы” дегсн сезі. дед кслсді. Сснда яоряуг^бораук^баіілык, 41іігпъ кты”, “саллііі". “дымкы.1]’' жср (ішке) беділн ц[ыгады. Ьярыикаі, ко.т жмйлиу - Марқзкед ауд. Мүпдағы биры» іуркі- яоиғіКі тілдтрше пртақ іюрвн/бари»н “қара к.оцыр”, “кара кер" 7|г.ч Һщірт'2? /Ьаранкн-л Лтаудьгң біршші сыңлры. іміідан-цқ. моіп чіл ті.чпідсп бпр\уц “Батыс” сөаі Солуы да мүмкіи. Таза монғол и.ііпдс биуууигол '‘Батыс пжл“ маі ынясі.під.ігы піаронкн бо.пі.іп шигады. Яущ тау - Клр:і Ертіс ііі баеы М-Кріпк/ірн создігінди йук V)! 1, шнні нскец жср’’ маі Еіін.тсынд!! бсршп?ц /(2.392/. БуК’Ғг‘ (ссһлнти сьпі ссім тудіарлтшн жүргык) "ормлнды” (тау) магыцасып Й^ІІДТ Лйшгыу/ ж ііГіау - Кгпонхгіраітиі .іуданъі Халық ллмоткіпіясһі Яін-Отыр'. нгнң жсңЛі миііла міігынасыііан ліығартчы О.Т.Моітііпііііііі исцчы къірт '‘ксаі', ''звдзык4 қырі "тау аііГ.ірі,тііыіі тор жағы” дгп лсілелцсйді Соеідй Жазъцңсір болъш І73і' Аіаудһің пірініщ сіліщры кпис түркі тіліңдегі №.іы, үйі . лдт. - шзы, иіор.г иак. 'ңтт^, кдзеіқіИй - жікмк скеңі рйе. Іікітпі сыцарда түрг.111 мыр -1төр" »ъ>ниі Бг-рт.ті дгуте кслметіді М.Мусіткчіа мен Я.Шсляхедская орыс тілінс ігііген түркт со.ці.сріи г«:рттсгсіл ^^ктсрйфі' мъпіацай жрск ксл тірсді: “тырли, ср. (Оренбурі пбл) Юж.Ъпыік обл Приіітт ддя скпгп еһі дальнсм шісгБтптіс ііііогла Иімикғ плстбіьщқ і плйло” ,'-‘135/. Шығыс Кл тжетанд:) /льгдлі <тгчі мллға қрраАй емсс, сыртід ішлі ыат <т.іп 0(шііел ірцаЕі аіітылдлы. Һүл орыс ііяіисл К/іипі аііпалі.іп кглгеіт копс түркі ыки билуіа іиіс. С.И.Ожсгоп сездігиіД.с и?еідрспеіілі. К|рамі.псіаіы һ>/-.н> а.ффиксі орыс тілінсп сиген
лйсвк. н-'ң/7 "малдың турягы", “журт", "кон” леіен магынлга кглсді Ссіідэ Жакітыр кянс түркі тічііі № “жізықіштд мал гүряп.Г’ мағынасын береді. Тауиы Ллтайда Куратыр деіен жср дс бир. Ол керісішне Кдр (қцрз) “тау“ ( тыр “жүрт’* формасыпда ксліи, таулагът мал тұригы" м&ііін іугыздпы. 1932 жпілы айдалып, Актеңізце Сталіш кяпйлын кату кснңде Л.Ьайтүрсынү іым< іі гиілізскдн, Катонкйрағаи.чық азаыит Ссрікіній Мамырханон слін ииынып жлзгаи йО пгумақ алецітцте Жазатыр жяйяа3'і.ін д;і косшп в іепк Шат цснсл кшірпп Жгтзпгинд, Жяззсын тарть н кім жатыр?' БЯСТ/МІ ерік ДЕТКГЛ соц. Еопііык акьір Ьін Гйиыр. Қазіргі ксзпс бүл ;іт;ікіі,і жаіітаулар Рсссй іпекараснньти аріъі хнгынд.і кдяды Күргі. щеіг, аеу - Катоіжлрлгпн акдашл. М.Кдіпкдрн сөзділпдс кургп “кзйьтң. Тау іитіп.і. Одап с-іщак. қцміиы, тпяк секілді нарселср жасайды” дсіі іүсшік бсршгеп /12.408/ Соццкке суйенссіі, Күрті і і.чы’’ мәшидегі көпе гопоним Гю іьш табылады Қ/іііыіі ніп йутүгғ кслпін касистінс к£р:ій қару- жяракк;і. іняруапты.чыққа жпі шійянкіпылагын аіши. “Козы жауырын қяйың пқ" тірксьі тин дәлсл. Монғоіідын. чүр “іік1', “зкяр” гйігнея шы/улі дй мрікш.' г^ Қшні, п-.тсіт; пдке - Катотгкарягии. Марнакол ауд Кчи счціялы бүл огіец.гіЕ /Лгт/ Қибв лең :ігау килыіггаскан Олар: Кареі Қаёеі, Аһ Қрбі), Ааасанды Кто, П(ірып Қтш, Татн Дл >а, /і?.чта Қиби, Қабкі Ка(і.і гіі.ирогшмиии л іімолиі иясып длп тауын корссткрц зергтеу жок, Оіенпііі Онтұстік Алтаіі гяу жотасып шым иіыті,ірг.іқ плппсп агатыпі-і опың йасҮы срскшелігі Атау этіі\юлогиясі.] іа осы касиеі нен блрытт шыіамі Атаи іііігкннда. алшіі шркінле; гі иіергг' ортақ қооьтАобд “науа”, “су .іі ар”. “пр” сглпіен нгығатыігыл бяйкаймыз. Нанпй ''колтііік". "қойын". мзііжүр. оби “няуа", “астау", мілігол. .тоно.т/і.^ог' "ітяу.і”, “су аіар", копг түркі. кнгіы лкіыс“, ’’бір нчрееғгн ннісі жагы’’. црсімен ^хнм/, ''іиаткііл''. чупаш оідат “агаіптыи озсгі. куііісы" з.б Н ісшнң биік тлулярлың :ір;кі.імеи, тир арпамсн ;іг:пъ[ны “іпіул", '"тсрсн пиггқдлды ариа" маіыііпсі..імгн үндесіп түр, Сышмсн
ГһУні і поіилсы дяулы болыіі Каіпичкхірч^» ойдиінимв <кы ''К.стаікдраған'' дан орыс іілінс һзтс тцаііскртніип ійні‘ан Кеііпір зсртгсуийлсрл н ''Кдтыііқіірзліі.Г дсуніс сиікдндвЙ гылыми лсі-із лсоқ. Орыс сіім^тгпылэрмныц Жйзбги:ыіша. 193һ тқыпгтх «кімшілік картада ‘Котан-КдраіаіГ ;ісп анык лц[.і_іг.ін. СЬфт таудын аріьі Сырг, Саріютки сырты. г;іу мрасы. қойііэу - Клтсінкяршай ауданы Жалш.г іүркі тЬщг«ргкде а.фг '*/істакЛ> кзпздац альіс жср‘\ “тзу үсіц.тгі, къіратг.ір’ мағы№Мгьтпдя қилданылақы /33.155/. Лталмыпі аудинда гырт сччі глгкешс жакьіи гұрғап таулардың "аргы ждгы". "ту сыртъГ ч;и ыііасынз ауыскди. Ідтді мскеиге кдрағац жаі іц түіяс "6г.т,‘ цсп атяу кагц>шті№КДН. Удг/йя, едді мекүп - К^п’рнкдригаіі йуцаііъі. Тин(кі<Тамі'и конС геогрефнялық термин рсіінде қолдліыягамы коігтегсіі еңб^кгерде аіітъілады- М.Кңшкари т.иғ<7-лын скінгтті міііъшяізы рсііндг былвЬ жазады; "тлрмак. 'ісшг кон ігс ларкяларға қүятын скдьгң бф ідрмағы, коліыгы Ксме. қугіык токтянтып ягерді дс “таміа’' дсйдГ /12.484/. О-Т.Молчііііанада.' ршяліаіс/іииіілчі - гогг "оісіінің, Гіір гармага". тун. “ағындід нзеп глрыаіы,,1 нр. інаигл. інснги 'ціаткдл", тйудыңтэр хері” .мііпл і.чллрын 6 тіиі яйтшлнп /41-302/ К- Қоцкдбасвгіі: тимга "озен піруиііы’'. “ішігын е іеіііие” түрііідіі ксздсесді /5С.29/ Келті ілген мі.калдардың расі-ыпян ііысііннып озі ак. іолелдчіі түр. Бұктырма аіснініцбір тармаіч.! гдукі жак,і.інд:иі қслтсті гүсыи Тинба дсп атагап Кенес л «'ірінпг ТО-жьтдпн.рыііла осы атіас ауылйы дсп ауыСі-ырлы. .Х.ііаіідл копе гүркі тіліііеті ксле жаткан ТиЛігіі/ТиЦ^іі лтзуьш сл умыікан жок. ёмһі. тау Мдркакод лудянъ!. М.ҚзшқэрПИ ліосрт “міиідмсгеі! яслу, тарііаң тиіГ деп іуғп-іліріігеді /12.4Ы/ Іосын сеіі коне .ч уірдс "жйціГ. “із гнясгсіГ, "тячй'1 магыпалярыі! бергсні мыіш тіркесіерден кнрнісді гпиын міНез корсетТі. тосынп.іц кслдіт.6. ТЪсыптигаіі “иііініы К.ЧҢСЛМЯЛІ1Г. £‘і'ыіГ іогаГі ыапіінасын- беріп гүр деугс Ооіігщы. іүгын Қ^од. оисн. жаііяду - Кнра крлске күнды. Ьасын Оцтүс Ія Алтайдын. мүздііқіарынаіі аладі.|. Көпе тұркі іыіпоіе /д^Лін/шрНіЛ "толзан”, ''туду" лкігмн;к«пл.ч янтдғч-ідм Мэсгдгя. М-Кдмн<дрм;л іпоаүн иіі “ іч.зіган аіі" мвипыіе кс ілеесді 'і,үлыті КйСіа “^,с^л1дқ€VЛы’,' Кдбд мағынасшщц келіп, енді бір опіасы Нлрын Кдюагз антонад
Гіалніі түр Нлрыц - мпні. іілріініі "жіниіікй’* ідпі скіжі інілгілі- Түлыіт к£ба - мшл «ың /мул “тзичеіл. Ьадығы" содцсн Лйііалуы д.а мүмктн. Оііда бүл озсн ;ігы “Сиідықты" Қд.бі бцдыіі ілыклақ, іркер, аюта - Каи»нкарягаі1 аүтаны. М.ііліпқяри, Э.В.С с&артян ссідіктерйіпс “үлкер'1 түріндс ксліи. нстізшіл і Піеяд:і шок хфіқьпъ&ъіц рстііще Ъеріпепі. ХІі.Сс яірт№ жщігідж кеігбір түркі ттдсрінцс у/тліүі түлғасында кслепиі йа.йииііщы; кане түрк. - рткер, от* - уик;ірг атт - уікиг башқ. - ^гйуі, \;ік. г іиор, - үр,ел, як_ - редо, каз.т ккялп кырг - іркер. іүрк пүітар г.б. Л Бпсн үпкер - ул-Ғ “&злу" етісиіліеті иаііщі Ғісағиц десс, Ю.Немет үркер - үр "ңяіЕу11 етістіиііен жлсяяган деііді, К.Брпкельман уиугс '“болу", үлүс “йГ тубірлсрі и/-пан ігпщ.і боллы десс. Дж Қ.паусон осксри гсршнн “тоодуьіл'' мі нлген ЖүвдыЗга ауысқдті дсңді /51.6'4) 631/, Жогарьщ.ігы пікірлерді жоккіі шыгармаіі, мынйцаіі щтле.т косуга б®Иды. 1'ркер^ің іүһірі - ұрк "үркү". "ітініыпу" сө інсн іиыкяч ксрек, Мйл дд> ац да үрікксн кездс, кдшпас бүрьш үіііріліи, >^шаяи хяпадл. Круіпгін ексігін я№К№ганцкг осадіа түрып, содац соң үркіп каш щы Үрк^ер "ггштанар", "бірігер". ''тіЕТіиіпііГ мөніилс қялыігтдскан. Аслаңма уріккеңлей болыті тпптані-ңц шоқжү.ідыка ла осы мпиде Үркер лгы берілгсн. М.Қңщкэрнде Ү:шер іурііпц’ ксяуі, содлгкке түркі тілпііц бір дшілсктіс! іиіынгэіі бстукі ксрск. Э.В Севортяп оі һеаепнде М Кдішщрш-г сүиепіл, ү,ікср дег[ алуы дл ітүмкііі Көіітсгси түркі тііідеріігдс "үркср" 1-үлгзсі.іцда келуі "үрк' түбірі бар ексніл жоқка )ііыгар.чііі]ді,і, М.КдПШфИ СіКШПНДСГІ МЬГСЕЫІ Г'ЬІ "гоп', "ТШГЦінуП МЕНТіЩаСЫЦ ксңеіһс іүссді "ІІІайклгиірдд Үікср шері/і деигін бір ниліі бар; рсіэджр ур чаралган гоп >сиі аолып иигкиіыя жниялаціл 1>:р /обы ІИП: шіенш кдлкищары да сппыііан ілеее іліерілсйді. Ьүл нйлн вдц іныліііНЛа жеңітіс кем ;[С кем болц.ты (ауд. Л гсубан), 12 125/. Үркер топонимі тақмр, таеты жотаиыц үстптлеіі шиіъііг ойпаіна есітн бір юп терекхс Берілгсн Бяскд прміінпаіі атыс кдлі ан бул тсітектср тойс бііСһінла, толкіиыц түришдыкган осылііп а ііштан бо-іу керсқ. Кйстщ &іСыі тау іүмщп ы - Міірклко.і аудпны "Үіік' соЗІНІң көцс і [рм дауірінеті келс хгггкдныл копіпітіік біле бермей іі. Орыс Міінаргі "ч кіг' гүркі ттдінги яльгп-іліідығм белгіяі. Сһгі ксні XI г.ісііірщт жіі.іылійн "Дцушіц іұіаі ит-гүрік’' сътуиі пціс уиіук "күтек
ніііЕінні бІр тсмір құрял, кнімніц қһіртііістарын жіп\ ушш отіы к.ычдътрып, киімді (хістыра сы ['111,111.1" чеген гүсінік ікріпкяі /Т2-Ч7/. Г.РамСтццт кореіі тіліндегі ііі "ыеыту", "үйту" ыкіімсіі сшіыетырз келіп тур. аіи - “үйіу”, ''күзідіру" ггісгігіпен ііеіці (үгікі созі пайла Солгпеі деп долслдейді /$>.45/ Мнік/піУг (щ™ ороіпг ті сүнірлснгсп таұ түмсһігыіі үііккс үксаіудан тутан Ші /ыпг^тзрьш, өзснше, аңгзр -Күршім аугциил Коіле түркі тілпіЛс гя/ірым ”кез-келтен озенніц тармақтары" "тардмлдры1* /51.46/-. МКлшкарн: піарыя - "көл нсмссе кү'мға күймлатын озенлердің тармгікпіры. тлрамл:і’іуЕ.і". Коеіс дпуірлс Гарым топлнимі кеің тарягппын мына мыаілдан кпрсмгг “Уінііірлир іпскарасындагы "КужА*1 дегсті жсрдің жаныпдагы бір мскеи Үсны тарым лсп агаііақііі. Осы жердс агдтъ і оір озси ле 'үкрмм" уш атаяады" /12 455/. Термші тубіріңлс тарыи, пнірмик, тири-іу, тиркипіу, гпириу соэдгріп’ үйтқы Бо.’і ілн яиі/>(а)<ніа Іүі Іа ярхетипі жаткдньт бзйюсігіды Торы+м, тиры+ліак, 'іүріііде субспінтніігешеі-иі.с тубір- ЛСгі тары, тара етістігі білініп түряды Озсн атыЕіың алдындл түргал сө.м гопопнмнка зіщң бопъінша аныкгауыщ (нміуға гіис Гпл піідаті кетіенле кпне тұркі чоя ''акптыл-сүр", "күліін іүс" м:ееъінйсі.інд;і түруі.і мүмігш Түрк. <кы "ақ шапггһГ, "сүр”. "туйс сүпн коскап суеын", кырі ча..іап "су косЕсап айран”. конг қд:і ши ікцирыһ "бо п.іл куіірг.тки.і тіт" т.іі Сіолһіп ксдуі Шияыммирііпг "бсгнііі і цемгсе күлііп күсіі ртен" ыягынасып берслі. Сллысг <ииі Ніш (бпчғычИ е.ім, кмиііелтН ым) Жннацгіиі матсрналлан кәне гүркі еіъіік клҒмтһен іздеу қі [Ы ндыты н кі »птег< 11 зерітіл 11 е ілер м г ні е,і ы. іа іід 11.1. Қ. Кр 11. қібаеп қыргыз 'гілінің тярихи лсксикплопшсы мезі тарихн грамматикл- сының аз зсртте гуін аіғі,а ксліеі. копе түркі і.-ісмсптісрін қңрасгырЕацщі киие түркі сөздікіісрЕңс сүііені^нін ескертсді /56.22- 25/. Мснографиадаіі көрініп түрганын тліі М Қашкдри. Э.В.Сенортян, Г.Рамсгслі, В.И Ңііііпнүі Ә.Кдіідар т.б. создікіс-ріцде ке.адесстін каіи: түрігілік СкД!іер, ітчпрЕіфнмлык герліиндср. 'гоіюіпшдср плйлщніііЕіШцііі О.чарлын кппшітігі топсигиы қүр.чмыіід:і кұні бугінп* деиін сзкталип қйші ютймаіі, жалқы есім ретіиде ңсіітгі міндпі багі.іт-багдор беру кънміліп дс
зтхэрыіі түр. Кіл-гі: түрт тіяпілеіі іпауларді.щ үзпк. удкыткл пзтеіі бсруі, жср-су итгарынъгц түр.ікті.і.іі>ік.кд бсііім екендіЕта тагы д;і диіідаеііді.і. Турйқтылыкты бүзыи. атаул;ірді.і орынсыз ялмастыруділн Ч1ДТ1ЕШЛЙ. б.ісп.і-баслы себснтСрі б;1р: I, Сыртқь асер: а) этносты жаулдн нсмисс гггарлан «ду арқылы үсгаідік саясатпсн іщейі ддмйсіыру; в) түрлі 1'І.ІртКЫ ССбсЕІТврДСН згііос-пщ мүлдс күрып кстуі неыссс сірын луі.ісіыруііі; 1. ІШКІ іМІІір Е1| ЛІІОС ІІЦІІІЛСІI ПДСПДОГИЯ.ЧЫҚ КуреСЕІН іРгпіжесіплЕ* үстемдік злғзн сііисн ииітыіі нұсқауы.мсн озгсргу; а)«іл жерчсгг тгтегк’ ііліпиі ши іілге айнапуы ә) Туі.істж тү|ікі тілдсрінен ауыекдн атауляр Пиц-спк Аіггаймен іргсткх жаткаи 1’зулы Аіггаіі елкесін мексіглеігпн алтанлыкгар ллі бір туыстас ел. 1'ілдік тиііоьчогия бойііінііга ТТТі.ігыс «үп бүіпг ылын кырғыз-кытптіак тобъгна жат;ічы Кеи топтаггыруда тыі'ис кыішнік тобы деп аттгдчды. ІІІіяіыс К)плкяйнмсн геоірлфиячық жаігс тарнкл жагдаіыар бойьтнша байланысьтп жіітыр. Жоңгирия күріімыніі кірііі. Ошүстік Алтайды ріраэ мекепдсгспдіктсн, жер су ягіарын.ча ізі кагіган. Ксңес дтуіршс дейін К0ШІІЕ-КРІІІ.Л1 пршщсқціы йолм.ісд, кеіігіі оз ачдарыпа омір сүрді Піан сіиекл республнкада жатуы, лнтдерінін басқа оплуы ибец (ккіды. Гаульг Алгай олксслгіц Кіний/аиі, Шүй *іуд<щдарі.інд»' йкіаішр мол тұрзды, Алтзіі тілі генсалоіішлык жагі.ңіііп какас, шар. к.ыріъг( іі;ьгерйіс ^ксэс, еріп үлдс игі жақсы слктшіган Унсмі калмак Кіонғолдармст] аріиисы г гүрғандықгал, іоііопимінісі.іпд:і мпгігол гілі ічгмсппсрі бжым кспсді. Аймііқтіі ;іч {шлсй діі тува, чаісіс тьігеріілі.егі ;ітаулар ксздсеіп кляады Олар - түркЬіерліН іүтас гүргаң л ігірінсп к;±лі;ел атаулар (юлса ксрек. Оіщстік Алтаһ орппнмлерііыс іміпше бір і імдік қабат бплып саналзтын алтач плінен ауі.ісюін (кірие ізмііс) атаулар мыналар: іі.тгиіі іІ-іііііп- қдшқ гідінде /[уйгпія, отеп. тау ацпіры. Л./с?.үн -алг. "ала'', 'лаҒГ' взсн. "Лк' жййлиу Лріваты ііііҺЕкпүіліл.іп клтаісғіір крскіпі сеіплді
Қсгрй еіг. Еядікем. Жггпігем, о існд.ер, жайлаупір - Катонқдрагай Кслг - ит. "см“ Міиъгиасмпча ауддны Аргүп! меоінасы. озен. тзу, жайлву - ііерел Байгяелеі. тау, ілабыцдық, жаіілау - Мараллы Бщкгтіү, тау. м«?япгс МаршіДЕ/і Белтірек. шіпкіиі - Қдтыіі өхені ТДу БұкПіфАГІ бисы Жиікт ТІу^лю,, е.м, Кур;?д,и Кдііпгаіми„. ту - Креағаіп Л/удидқ деу Мү.ггау Қйддгд. т;'у - Саміір іеүдщііъі Кдра іур.чгн, взен, гау Қоіпагйін ҚүрШа». піі-ң, ;ісу - Клтһпі 03. (2700 \і| Манеіичі, жвйлііу Мар;<ціш;і иуцані,! Мецсу, о .і?н. мрдіік - Мүітму Ойрит, (ііпіаң, олКС - ГАО Сйнмқтиг, жайлііу - Егрел Саякещу. иікеі Қрпіяпіш Арцыт - іідт "'і’едсыіс\ "сноа" Лрқыт^ Лріүг>Лріуі Ьййпіелас - ллт. 'тюінім 'Гс’іе/тспсс ганпасыныи біп тармағы Лііт/гітіМ - ^чт. "ллра'', 'Чфіщғм" * гу яггт "т;іу", қдраіі! Ы ГЗ} Белтір апт. взслдсрцщ қуйіхлысы, гя}^тярдыд кцеі.і;сгяіі я-.срі'’ -ек № кініірейткіііі маиді ж.ұрп атіт. -еіп І.эё.піірелі 2ге'п‘ ,ътт "зкср-еу нссі" (длні) = і[[а.гпяр - алт. "шатыр". Клслі ніатыр міііынасыняағы тау ты -;ъп. ''д,тл Киіііі - алт "куі'4-ғаігмл . алт. "озсн гарміігы" Күлпытірмақ. - Я.ТТ. "лмізі/п" Кдриіи қырт тауазым иіы, ''бііік11, "үлкыт" мзгыігасыіглл түр. "Ьдік тііу" ауысівдьг ляплнйсыи Еісрілш. кпри а.чт "кдри"-і тургсЕі - алт 'ііғьпгіііГ. "пгаплпиГ Курпммі - іі.ііт. "коіы' Копіі.іай шуяіші іНіііыц оіеіі ігцулаілн) 1 Лнтропппим 2. миинкиіі/»іуі<>і..ей - алі "тпскдуыл", "ан ауляу" Д/іді;і - іпгг "тсрсіГ 1 еу ялг.'суу" Оіірат лглоціім, кдцмгік. тайпас-Еіі, Лліаііпар огац татшііілы Оіинт, оіі ;і'іт иоіі" -м:ііі ііріій ”с’і". ОПсді Сйлхг агп. 'сакал'1, "қияқ іиөгГ-І қуг|,іс - КЛЧ. “К¥ ,іс" Сал ал і ''сіиГ+ксчү .ілі. "отксл'
Сгтлм б;ір отксл Са}пык,ысмақ. кдцтгну Ситы - бұті.1 ітрісш қаргпгіпін МарХіікөл ііул- шарбаісгып агы 7үБі злт. сиагіы н»глрши’і'” созінеи піщйхаи. Бурят тіиіндс еийа 'оқшауланган жер”, "плыс жср” магыиасындя кевдеседі. Кзтонк^рагай гіудліывда Маралситы дегец жгр де б»р. Тлидгда, 1ІТ26І.ГНДЫІ; - Орс;і Тіііенгы/телгигупі - ;ілт. "ТслсС тайіігіс-ыігың &ір тіірмагы бр*іып кіріен когіс тайпа кллдыпіі" Үритсіі/, е;гді міжен Үранхпгі тгнолнм. Гуна елігіід Марыікөл яудлны мйііголдакып тетксн бір гармағы. ІНпцғҺір, ілу Үлксн І Іарын Ч(иік.ыр - алт. ''аспан көк, биік таудың оасы. сснгір". 1.2.2 Кірме кдбат Тіл Білімпшь "кірлс сөі1' тсрмііі!] бар. СөЗДІктгрце оғэп "белгиі Бір тілі-е бчскя иддсрцсн ауыскдн скщср мең «□ орамдары, Соэжпсіш косыміишг^ры мел сит ііркеі_-гсрі,г дсп аныктами Берілгсн /57.124/. Қ;і іақтілі /гексккасынлагы кірме клГчіттарга араб, ітраіт. монгол, Орыс тыисрі ж.пкьпі4лыл жұр /58.88/. Кдоіқ юіюнммннсы да ясксиканыл кұрэмдас бір болііі Енліыи сингиіатындықтан. бұл кірмс клбатгір ІЗ кщілырпін. Жіірі КВЛСМЛІ КдЗЛҚСТаіІІШҢ ,гр ДІІМЭҒЫНЛ І буд юрт кірш ка&ат біртей тараиыінтшіа лср-су аттаріднап-ах каріиігі туралы. Мәселен. ІІІыіыс Кдмкдтііл иблысы юпонзіліпл- Сыңна црдб, іірял тйыері дербес кд&іт қурпіі гілматціЫ Квййр ЬерггеунгІлсрдің ирап-тожік со^і деп жүргс» ''лэри'' ороірафиялык. тсрмттні эКіікс түріаң тауты, йір адим тціша мсксшіейтін тду қойшіуьтн Білііреіін ыччік. сы:л болуы дл мумкін Мысаиы; □Уасщр ік/кіпі, Баяы Лі/д;сы. ///олйкгЛ^а. К^рабии (һірааы дсгсн гаулар ЖЛЛПІ.Г тау жүйрсіцпц хске, дара түрған тауіичтлыц аты. Бұл сөз ііран гіліпсн ічигц күннін (ітінде. нуска.ііарымсіг қося (Лсрел, ЛррГц.і] жске тіллік к іГіат құріуіті лліык стелі. Ал],;ііі,'іл иріш-ларсы хшіқьг түр.чһі гіегсгі тарнхи дсрск ягок Ііірсц-саран кірісн атауларды Үлыіау, Сыр Г>оні.ін;ні Бұдиц 250-300 жыЛ бурыті атДМскеіішс
коцікен ппйыандар ажі келуі мүмкін Оцгүстік қіііргіііз іопннимнясыи тсрчтеі сп Қ.І\(иікрбясв ирзн тіңдік. клГчітьЕцың Сен аіімигыпда жиі кслдсск.еітімен, соліустігіне кдраіі сирсй бсрстіпиі жяззды /56-Ю/ Кяяак,сі<ііпі!>пі оңгустік аіімақісірыііда араб, гшімы, согды, тажік гыдеріпегг кіргеп іапонңмдер бгісым болса, солгүіггігіндс орыс тіллі іггаулар коп Ал шыпдсі.інпд монпиі тіллі атауяір жні кетдссьді Тучд ііяикрімыі тіхелсй пемесе жандлталліі &а1іляпъгсха іусксн әлем іі.ідерііііц. ішіндс монгпл ягиіе прыс тілі комақты орын адгуіы Зерттсдуі жағынап па түркі спятіяіі жпнс түркі-ыоип.41 тіл қтиыняі-гары турапһі сиСектер мол Оіеһпі ішішк уүркі-мп іол тіл Тпіы у|.Е ІКИТИгҺ ТеОрНЯСЫ гурі ҺТСЫНаіІ 1пр0'1 ЗСрТЕСПДІ. 1 і.-іпраді.іг< байлңцыс сң илдычсп лііксикяда ясүтеіс исяды лссек, ошлң ажіЛраынс бвдігі пііпміістикл сдліісеяіідэ аіік.ын кәрініс Бсреді Оііоіч:к.пік;іігі>іи іішцде антрсніоніімпға оігеріскг тсч түсіп. жлнаргкн іі-іЫриіііНі <кт/үса. гпжннщгккі» ү'з>(қ гақш боігм тұрйктыдок еикдауғд бсйім ксіелі Гілдіц кірме кябатһін кярасгыруда тоиоинмдсрдііі жиі мысалг;і пнынатъіин Сошін. Уякыт отг &г)рыгмнлл кірые ятлуплр жергілікті басші тіл орліікіііігіи фгпіЕтикадық отпірістЕртъ іүсіц. біінімделу пр(шеиі жүреді- Ғіүл түріыдиц каіак тілінің с&з корыту күніі срскілс млл скені б:пікіЕ іаді.і Қүрыпысъі жагыіііиі ойнс ^қсас злтлй і'пркіғн1еі гілдердсң спіен солдерлі Былпй крйганда, Ьасқа теіеікс жінатіян орі.гс тг.тлі 4тгіулардг.г д» бсйімлсп жіберсді. Мысадь. Соггр-^^лүіЕі Ми^сілм- іМиксим, Мшппбаіі-Мигпвеіі, ііітаса 11о--ик'и, і>ск&!і-і1іікч№ т.б Ъулзн тілімпліц ді.нэыг жуйесінін мыпалінт срсклісліктерін Б тмюнічмт I. С 11511 ІІрмОЦПЗМ куіпі (Сгира Сөгур) 1 Лауі.ісп.1. іипыссыяЕзрдыи кіг!ск.т«.'.ііі келуі (Мяівеіі Мата€и4і > 3. С.В1 ^аиъиша үяіиардың жиі келуі (Ііолчеа-Ьоласа, Плкст- БеііегҒ і.б Гоі (П111МІ1Я күрамынл.и! ы сн.-ъііідэн бгиімдсліп кстксп атлулііртып істні апыкзііу этнмологіінлык. зергЕСу іер аріу.ілы жүзек асады Ь.ЛД е^^тснңцк.(№ тол/пнімяср.чщ зп;мшт ал-сып кдіпстідрілнда опирділ жялцы есімдсрдсіі. сочдсрдсц болпі каряули тадіш і-тглі. Оііыц антуытіпіа. "топснілмлер тілнщ кесск бір болпісгі бола црсалі!. йдшс т;иі жімімсіі .жисаняһһі :*апе ламиділ" /114.29/.
Тоіічінімдір.іііь сез/шрш аитнзғацди «'ііпе салагйі: шп рпіюіщм- Лсрдсіі гчішід ерекптеліп снітінфикатгі.ін дыіртятпсн гікіміем щй шш,іещ бадуыцца Кснбір жср-<у зтгяры аддсрі псрілгеіі ңьгсдғіли яшгытігяй дягг беині' іен гұрзды. Сопдықрн лтііыадгміій- Лык таддпуля атиучың флчика-і^оірзфиңпық зкаідтіын сіксрмесе бдаыздды. Од гъільпин тг.чде “>истра.іішпик:<мкіілык /клғ-дай'' тгсыссе "птаудыц ушкденуі (.мотішлргиікзсі.і)" деп агалын лүр СіЕйр тодснжмлічіцпн ітдліо.чріллсым .тсрггегсм ЛГІ.Цувьзси коптегсі түпкі таулзритт кст ііліиеғі шыгарады /3&.4/. Моселен. Кенс шуиміеті кел? жаіқ:ш Ертй: ітілрпііиміццегі Окінші сыкярды ЦйС' (Ирщіс) кеі тіліеідсгі "йчен" япемяятині дсц гіібғіды. А.ІІ.Дульчоипъщ (іүл жирзмзлынз екі дерек жетпсіі іүрғяны Лкялады I. Кси гіціінст.і кдаіргі КдшщртШі жеріиде түрды ма? 2. Аіпуді.щ ф/ир түріндагі біріпіпі сышгры кет тиіпдс нені оддірелі''’ Нүл мігсеііелсрді щіыютіі алмай, үяілді-кесілді ке ті ііне жяткызу дүрмс бипыай гы. Көитсісл іср'ітеч[]і! тер хіыыкіъікэгимолоіия дец мәті бернситін МҚіПікарн спадігіішеп Ирті.цц (Эріиіимэк.) "Кін те? очуіі түсінігі Шітуі/іі /г«м/тчл/тгтг£:і жегетвитітг йгрд;еп^6ір дерск. ^ұі пікірді тдаи ггдс ж-рпс ііпдік. турғыдан қиріш КЕірслік; 1. жа/ына/г (у./жі-лкіггге) к/.р.чг.чкда, тэуліыі &1СТШШП, қүрлыкіъі ко/ідеікңитеті иссін т^тіп пичііііц ец 6ІДІНІ1И М ^У.ТГСІ - Гюцадул Емі ЛІЛЛМЯЛ н), гуы ытлд йісііді <ітіц:н кенііл піу онай бо.іімлгаң, "Қуппя шсжірнЛ'' Шыщыскян қолі.лтан жсцітіи қіпігкан Куііііііік султаііпіііц коц іккер Г тіске батщі п.чітні бексрге млллпған жоқ /5*3.6Й/. 2, Зтнмолпгня.іц,іқ галдауда еуйенсіініміа М Кдніқярц соддіпн.чеіт [ү'Сіпікт^меііс]т "Ергпііаші босскслсепі ьігіеп. Гкістссіп отісп Ерпіуіііір - ергүіпмск - Тіоскс нтісер - бпске етістіек ГИ.273/. і/товлі: спті; ккідті Оттчі-қ сртгі - Замліт спті-.. Еінчер - ергіі.чск', отер - етжк" /12 56 V- \ Бүл мыс.і..і;ілрч.!іі XI гіісырдл түркі тілінді* "ерт" сш мгі ''ог стіепіі магі.ін.ігъпһіз кц/іДгіні.ілгдиы коріпнт түр. Ертіс 1’и-іа ын цііңк мрлгсііінта- Шмиіцің І_оз.і гііуіс >(рңһки - Гт/ійсҺ, ФДБрпкіщт Бсн И.Л.Гфрі!Ніп.ің іцііиклппедиялык іотдцінде , манг. қыт. •Зрц.тс түрлерицқ- кездессңт /9 5?/
Бұпардніі БардыгіліЫң скінпіі еі.іңарлары і(ыі{і/-і\сіі/гсііс/і(ііс:/ісм>: түркі гшіігіц -сыз, еіі ісртһісгык. сып есім хүрнаі ын.і үкаді антылдді.! Вгер М.Қаншадңтіц ёохтігініияі іулл "Ату". "ксіцу" магынаеында түрган ояі сгістііі "<які.чГ мгіғынасілі! берсді десек. оіща {.рін-һ-һ іүпгасы ''өткелсіч" (озігң) болыл іиъікціы- Көнс іүркі ягягГіа сск^ртклМгұңцдС ч?.№. -еһ ж]рчағы Жій КСІЛДаііЫЛПІН' І7ЮТГЫЗ, ІІ&ІСЫ1, Пг ІІІСІЗ, КІІСІЗХ.И /ЙІІ.ЯЙ/ Соцымсн І\р(т н>^'ртсіс>іртіс Би іытт, фонстнка тыҚ өзгйріскі! түсаг. ілкггігімлалғи#!.. Бүл ітгтрошгмнщ м’т .чпңгол, қытая тілдсрінсн емсс. тазл гүркі ті.ті»еіі ясасалгацын гиі-іеллсилі, Әр Алтай оронимлсрін терттсу барысыл.п:! скі кірмс қа&ат Сй[і скені іціқьні иііілсді Олар мошші жшіс орыс тіл кдбаттары. Іріслсс жатса да кнггтііі тілді ж.ер-іл аттарыні.щ ке ідсспсуі, біріншілсіі кдттий мец түркі тілдсріні!іі гці«иақп.л‘ына[і бплсі. скіншЦсн кілгинпар Аитайды мекепдсгг түрған емсс. Қыгай іыді атауаар Кдзақі. ішіді.1 аіітпзғанда. Қара Ертіс жупеелідс, Ү?іы Қыіай қорганытіа леііііі сн|тск кШіессЛі. 1,2.2.1. Міиінзл кдбата ХГП ғясырдян бастюіган моіігоіширдын үльі жорыгы Байкал колі, Саян, Аітітй тэуларын ш Біпъіс Енропягд дейін жстті. Жирілк /(г?т«й.еі?ін^е біртүтае матп/і челг.ексті л.тйд<? 5л,тьн|. /кли оіяр сурді. Бұл 0з кеіЕГІндс түрі шіініпарі.інын хнлык. бслыи бірііушг үлксіі осер стп. Бұл іярітхи еікпПілар Гіиразня күртыі ыныц үлтін-бшітақ бі! гйіпде мошол тоцоішмдсрі үшыраущіыц, оларпт.іц. паида ітолу, қдлыпгасуыііын алгы шарты бо.тды. Алтййдіпі бастап- Длп озені Қһірым түбепне дсііііт жііііьтгаи мшігол гіяқі ^ер -ву аттары күці бүіііие деиін саюаііыіі сггыр. Кдзакстап іопоштіпясыпті кіргсп нишол қіібитыи А.Обдірахнанон екі тшікд бпііп қдаШды а) туркі мшноті тц Еіірлғстігі зцміііііліди™ ткасзлшн этаулар. д) Х1П ілеырііііы шщгаі шапқышнъічыіынаіі кеиіи.іі ешеи іітяулар /23.32/. Ғ. К.оцЕшиіпіи-п XIІ1 ж,шіс XVI-XVII! гзсі.ірларц:і клііғ.шіаспіі деп.'ц іпеіігіміс ксясді /53.Я5 %/. Оцтүстік Анаіі ороинмдсрііідсп моНіол клбагші А Әбдірахм. іижтың .ціуірлііуіпс сутіенш. скі кс:игңгс бндутс бч.тлды. Огэн косі.імша ретіндс скініпі кезсігді XIII
гаеьірлан XVI!] нісырдың ортасына дсіііп лсп шектеу кғрек Ойпяші Жпіиария қүяапіііікш кеіііи мохіғол-қд зак тіл тоғысуы, аршіуы болпіц емес Соныінсн монгол кибиіып шарггы тұрде екі ке-ісцгт болсмһ: 1. тұркі-моигоп ііч бір іестігі таманыидл жасалған атаулар. 1 ХІІІ- XVIII-пзсырларда енпеи итмуляр. Бул екі ксзеңді "інпрпты гұрде'’ дсуіміздің ссбсбі - кұримыііщі мошш тііГді Уіісменгі пар кся-ксліеіі атаудың дяіи к й кезде паіідп болташн ажыгжтгудың кпьгндыгы ЛВблірамйЯНОНТЫН жогарылаіы екі двуірлі Ьсдт псіі түрып. мысалларды (тжішшмлерлі} һолмеіі тупс кдрпігтгл 1П.І па спл ссбепті. 'Іұркі-моиғол тьт қдтыпаеыпың ете курлелі м&селс скеңдіітп З.В.Ссворіянныц ол монындаплы: "Вея прпблсма тіиркс мошолы.-клч языковыч пзаіімоотношсннй у эгой чисіи мсшалнгюи илн же Еіоркоппниі передко сполнтся к огхяому ІІ^інтслггііпмү нпіірису кто же у кпгп іяпмсі ионол?" /5.1.9/. Ғ.Қрңхашпаеіпың Х\і-Х\'1!І ғасыр іарлл кірген монғол атпутарі і ісп бпяуіп қабьіядамауымыздыц себсбі - іпіудын Жинпірп іі іиапкыншьілыіы кезіидс папда бшіды ма, әлді Ллтын Оро деуірінен оері келс ме, нечссе оргақ. зтяуляр ма - аным.іудың хеткіліи.сгшит Бп жүмысти лпгарыда келпрілгсн екі кезсцпі дұрыс ден ессіттсй отырып. мопп.ы ігіһіі оріміпмлсрлі болін жмрм-ііі түтйс қараймьп. Күрамнилн түркі мең монғсі.1 тілііеС Орт»К чорфемалар ксідсссе Шлпу Барыеыцца м ілң корсеі іиеш. К(ігіқү|>нмдм атаудярлыяі бір сыідірынһің көііс іісмеие кірме биіыл келуінс карап. опы кініе нсмссе кңіме клбагкя жізткыіу кдтс Йплуііі һіүМКІЕІ 0ЙТКЕПІ ЙүрЫННЯН Д.ІІІЫН гсоіряфинлық [ПІ.МІІНДІ, жалііы ііым сіндерді шіііліыалып, жана ат;іудяр да жясалл берсгіі Мзселе "кент" опконпміік тсрмпкі кине сді цсл, 'Кічіке/т ОЙЮІІНМІІІ ІН^.шент, Тішк:і‘нпі ін копимдсрімсн бір диуіргс яідпу іу дүрі і ы ийды. Лыгнмен ХПІ гасъіріа деіііи мпнгшщарііын АлтаіідіШ бері аснлгііидары тйрнчн шыіыык Ксрсй меи найман үчыстлры диуірен іүркці інақ-|а мшіпъыяр еЕибір еаясп күшке ис бп.імяіліт. Адтліыы іынмин.тар і^и’ин.-іа (VIII- XI[ гг.) жср-су аітары. кісі всімдері түркі іііінде боліанып Ршіщд ял-лин еңбегінс сүіісніп. Н.Аргктог. X X п і юрс, 11.11 оу.ча, С. М уро н м:і, Н. М .і рі үлз н, САм л і жі ъ і о 11, .1 ]. Нм кі( ци і екіл а р ппл елде ге 11 бил и сы н '61.1 (№/
Швдъгс г^ііакс?ииіиі кезлесетін к&ңе игпуііарлыц барлыгы дерліц түрКІ ТІЛІИСН 11ІЫГИТІІІІІҺІ ХШ іясъірчян оурың моиіцгг йг:іул:.іры тарамаійныи көрсеттді: Ернііс, Еұкліьірліа, Іуігяоі т.с> БЯ-Влачмчирлов ортол жлэуытаіэгід кгй ір і согрзфмялых атаулардын монгол тілйіде «ікгалганын анта келш. бъілзй дсйді: "И птіре/іслиіъ с бодьніой уверсіііки-тью. коиш мопіольскпе іиппание яплнётсй сіюегп рода псреиңцйм с цреііііс-тіоркскога'' /$0.172/. Келтіріпгсн деректср тсррітгорпясііі мен жаді сапы кй । болгэп түркі тіді қоріііі щатып гапігалар*» Ң-ямоцн, пісісоадіэі, цоіиол, түцғыс -мэнжур т.(5.) тар<ілгзін.ін іьіп.і да рлстаи іуседі. Тек Иһлнгыіжап жпрыгыііаіі кеііін гаіщ кері лроп.егс ж.үріп, монгсія тілі түркі тйгіпе тпрай біісташц Лщигда "ат табсліндей лкінгиддярлыи* үлан тайыі) Тұрпп олкесінс сініп юякстіі, олардың түркі калыкгнрыііыц тіліц дс, диіін лс о:п«рге ііммиііпіы бслітді. Спндідқ тан түркі гілі ішщдегі монгоя і-тбаіыгс еулеранрч/п дәрежествде (хснген тілдің жецікген пліе сінщ кегуі] деи кдрцү ксрск. Монпиі тілі мсн түркі ітдсріне орцак лсксикон бар сқ.снт дс еіикім. ЖоВДі іяытар.? кішіщы Түбі бір ялтаи теркіцдкс тітіс жататъш мощол атаупарыныц куні бүгіпге цеііін сақгалуы да псы уксастыгынан Еншсіі ксрск. Хкльік тілі калдлг азггрісіерді одстті клн/сг дс, іуиңіц кгітад касистін жогалткдн емсс. Нксміг ксл^шн қорын:і қосі.ін келмегеніп ыіыстырып п ъігаръіп тастаиды Кеппшііп кд;ак, пяінщ дыбысталуып;) &сйімцсліц ксткен монгол тиюигщчсртіТ пісггетиі ка.»<сіі жоқ. Кер . тііііс Г.РимстСдк I ІЛ.Потпіс, Г-Дерііср Э.Сеіюртяп, Г! И.Ціінііиус, Ь.Бітзы.тхан і һ гагтьімдар алт-лі теркіпдіх тілцсрдһі (туркі. митпол. туці ыс-м^ніжур} счар<і кіртһісіііп емес. бірліііп кдлиііді.і. /ілбич, жайлау - Клгонкиріп иіі ау і. Толқійіяц Лгауцың Албац ЭгношімҺіс Япйлаиысы жоқ. Қаиік (,?овст унциклоікуі ясішілі керсстііисн.ісіі. аііИан - XVIII і -ди жоңғарлар жаулдн гыігпн елдсрлел а-іым салықгыц ;<ты Ьүл саідйі гүйі монгажіж ояйлвд/ ‘ кьпмет”, чсйлык” соннсн шыккаіі. Длтаіі тілінд»; а.ина'‘ '‘іілъім^салық" мгіғі.іі-іасі.іпдц ко.ы.ацііі.цщы Л.і5аи алым-сз-іыг жііііаігтһііі ие\еы'.іі -гапсырмтың ^р,тіц .'іты ^іілг-иіі А>тгаіі - Шыпдс ІСіхтқстіпііл, і'<іссііге, Монголип мсп КыМііеі қіріп жаткіПі тиу аты. Ллтай оропимі туралід жлпііілітін ғылыміг енбіжтерді ту-Гсдли-’Й хмтіру мрікім сыст. Айг-шиим Рр түря
лікірпсрді қыс-қдінн пы іаіі кирсетуге Гкъікды; I) В.Л.Рай-ииі; а.п (бттік) + тнйгл (тау) алтай, іглсуіт, сагай тЖрищс /45.23/ 2) В.В.Ііартольд: Алтын иыт, қыт. [Ьинһ-Шапь псмесс Гнпь дстскпіс караіацда, мокголлыи и.тшн немесс алта сөзінсн. Ксйін, кдлыак үстсміііі і кезһще пайда боіллгі снякты /46.100/. 3) Э.Л/. Мурзағм. Лятай монголдың "тяулы ел", "Бай тяу" дсгсн ШЭі Лшлшг атымсіі дс {нйжшысты болуы мүмкін.Алтэіін Пуру догепіцс қнранінлэ моіподщщ "ллтьгіГ сезімеп лс байланысты (нти цкпгмлі /47 +37/ 4) В.А.Іішсанан: Алтаіт тұрк ’'а.»я гзу" спіпіен шықкдн /4)1,21/. 5) М. Рмсмиеп ил - ңці "ііцыіі іау" /'19-139/. 6) А/О.т«йыпі/я<™.- Аягуіт ііыін - Алтай зтауыііың көне турі. Амій(н) (іиопг,)+й = а.-ігпаи (:нилғеоіі), Атау қүріімыпдагы » жүрнак жазпиіщнда түссді Көнс мпнғоя тіпһцц? -г жұрнагы болгап Бул форыа кйнс іүркі ГЫНСЛ.СІІ Алтұн йыіп-ты ығыстырып птығарды /50.170/ 7) \.ӘбАірахмииии: В.ііэдетміі|Ш<жіъщ пікірім крлдайда. 3) Э,і>.('евартяи Г.^пфер, [. Рвмсгпедт. Г.ВамІмра, А.ГЦерСак, Т.Жииұіак(чі г.й гплымдэр «.-ігимм гпііи ді ''кдэігилл'' । туи, тын ‘мйтига" тубіряерінсл бірікксн дсіілі Бул пікірді қунтаіі іиырын, црс№і эпімологнясілг шпусі "ачіын" сеіі іүаяе илынган ссбеітті, крсщішд угым ретікас мндмыі /51 142-143/ 9) Е.Жаітегпсіиі А.чпіп, Ллатау оронкмдсрінің түбірі ш "уаіцкггГ "тізбск-іслгтн'' (гзуаіір) :ісгсн коне маі ынл бсреді /52.21/. 10) Ғ.моін. ісгі (аиіі.ні) Е тан {-г/м, -»№ жүрнағы) &9№піаіі "шпъіпды" матынасмщігі. Лттай;ц.щ іуапійпш аты Цзішмпаві. (аптыилы гау) сші тк.’ (Щ.і мачмүндас/53,ИЯ/ Сиишнсідіі іпықкгш пікірасрдін тяра ұк.сасіып.1 дя, кдрама- қаіһпыііъііы ,іа бар. Пікіряерчің цпіііде В.В.Бартопыі айткдн "Ллтаіі □рсніыі кс-Гііи ігшкдан тәріуіі" дсісп күдігі яегізсһ емес сиякты. Кпатпы і "Тарнчн-геогрііфііильнч жаідайм" беліміплс айтып откеіщей, кіпіі' жііаба ссксрткіпчтр іс А.ітви атауы кещеснещіі Гфэдот (б.тл Уг.) 4.«?н.і.гпгііл. "Іаішіу" жылнамасы (647ж.) Аипииіпнг. "Кү.тгсііл" (732-735 л.т. ) Ьиінчн ііыш, "Қүпня іігежіре" ХІІІг. Аиитлшг түрнідс корсетелі Үігсмі туркілер мексп сгкен бул іауда Шыңғысхан ящрыгыішп һісіііеі гаиа монғол гіллі тпйіталяр іүра баспуім, Сол ксздс ксзіндс
Әбу РііНтаи әп-Бируии айтклп жгіулғиі алғян ел атаудь ң мшыиаич кдллырі-ш. сғітртқы формисыіі пз пціпс аүдарыі] адіды дегег түжырымы бойынліа. т;іу ал.і миіитм тиінс аумсқрн Бүл зралг б^рыіір.1 гітэүпі тілі ксяцеіепліктсн ауьгеу хүрді лссек т€. ліаулйп алуйіы слдің үстемлік саяснгЕшян одсйі істслуі мұмкіп скетгіп жоғ^й щығарц алмйи тыі Сшд ксшеч отәрлау сцнсаеы □іршама айкш. керестгл кетті- ЭкстраднултіСіихй-Чійк жйтддм веерідеи Ліяздиіиоғ, фтиизғм іінія, АяЯІЫіНИІіу "ЛЛТаЙ" бп.ТЬііІ КЛПіеГГІТЯСКіІП Мпғітші тітіиің 'ТЯЙ/-Ту1і ЖурНЭІ Ы гүркі ТІЛІИ..КЧТ - - Д, -да, ,)і туЫНдЫ С.Ы11 всім жүрігатиа солкес кслстіши есксрсск, Ғ.Қоңкалггтаеигың доле.чдся бойынгіғк Лтдт+^итй^ЛптгдггйМчилй "ялтһгндія" бсілыгі шыеТӘтытмі байкду Кііьпі смсс. Моніси ңліігде орцвмдсрге "‘г;»у" магыіғ,даиі бсреійі ггл (<и«) терміішісрін к.осү ішрск ке:Уіесеяі. Оиьщ орнгліи бір порсснін бңр, мон скскігі йі.щірстін крсіііңщасіі Гык белсенлі: Тйрііағйтпң (.'уырчң, ШһіидыісігтИі - Лкқояцпы, К^іц^сіічіг/іііи - Еұланды т .Ь. Бү.,і срекінелін монго.тляріыц тауғя тәбьщу сняқтія діни, мнфаііогғгллнқ колуірастйрымеғі ұігггтісыіі хЛуу мумкіц. "Тау" созін ттри аГтлдан кдпн.іи, сол тауда бпр, мол ксздссстһі нмрссгс - стйй/ғч ьт/луЛ туыиды сын ссіһг жүрнагьгц іедсып айту дастүрге лпнаіпан. Мшіщіл ТГЛІЛДС И-ІІИ (гігл "КЛІЗЫІГЧ^Г ,гТС1ЧІр'") КОНС нүсқясііі ссадэнын Б.ЕиГйлрхзн оз №'і}мі ін-де ке.тг^іеді /63.21/ Кгліс тү-ріа тіліпдегі імінги, кд іак, тіаііі.иеғі і.чиіыи. мопгат гілінлегі ачтии ортак гүбірмн лаіідһ Ьолгяп сот.гср Мпіпол картлемн.іа А,ітіійи нуруу (Ллтаті.тың тяулы қырлпры) лічг хііптгспеке үіііыргғыіігаң та.тық лтауып береді. Түркпн ннртчсыііци Алпгич^ір т^рнгде көіггік Ж&яғаҮмен игү(я.гс, Кдітаіі ктіртәсъіила .І-г.іпгі>і}піаиъ .чрП беягілеиген. Н. Н Ііарти.чіл атаудЫН иуысуызт қалмактәр, ііінц Жпңғіршг хкзіне клтізжілвд Гтрі тым тер гиие кследі жтае Мгай агцуи бұа кысқз щ?|Пім лігінде түркі п.пп іегі гіүсйісып токық ғ.г™£Тырып үлтерміс еді. .Чдт<іи орінцтмнгці гуркі. моцюл, түңіъіс-мтніжүр тЬідеріііс іүпсл тиралр.гна қ-іргнлцла Ліыңіъісхаи жорі.гпиғг.ңі кейіі! цемеес Лғтын Ордя .ніүірілле пигртіліен ісіі жораматдлүгд болггды. Қъпаі! лкі.і7інам.гчарі*ін;иі орыс іілінс трлнскріпіітиғглаш.:няя болып жургеіг -і../«іқ'лдғ«і' ороцимг, қтзак тёліпс траііскііііигініикінтяп.чз Жииь ш<жһ іурікді: оі<Ы'іып, аіітъілады -И’
Монпн гігг кяйитыігда қяраіып лтыргаігы бплмаса, бүл таудьщ еіты Лдзшііі да іүркілік сді. Алзгая, кай-чау - Катпнктірлгаіі ауд. Іі.Қг изнмбяен аяа+пюй, япш "тау-Гпіу'' мдтһінэсышы тұр детг тпбады /44-11/ Бүл жерде 'лзй сыңарыл "тау" еніс.гілптиііііііеі иүсқцсы дсп кдраудын осерінсіі кип шепіім кабы.тланпін. Түркі тіліпде таг-даг-пиж-тау-інуу-ты, моіи ууя (олаа), қыт тат,, пгірсы кт/г түріндс кедсе де, тай-тау озодісі КЕтдсетісііді Ксіібір і.гіым щр тай "тайга" созініп ыкшамдалгаіі түрі болуы ксрек дсйлі. Таііыі - монғ. |'қаяыц'\ "пу ирман" деген сөз. Бул создің іяігй сыіілры алынып. -?а сыиары нс Себепгі тусіп кллатіііп.ьгіі ецікім түсііплірігі Осре шшиидғ.і Оррппм кңхімыилагы -тпй монғнл тіліпдсгі кйтыстық сын ссім й^рляіы. Сондо 3'1-ітшпоа >()>іілпий>Л4аг»ий - "таульг жср, биік тауяы жлй.тауһ үғымын береді. Осіл таулы жотя Онтустік Алтай дел Сёлгілснітт жүр. Архаг. Бурлзі ^суы (2150 м.) - Катонкдрііғни ауданы. Аса маңызды асу реі ішдр барлық Кіііитітлрда ксідесетін Бүркдт асуытт, Ійргілікті гургьишяр Архат-Ьүрхііт пеуы деп атайды К.с'лндс жсргілікті пііформаторпардап сстіісп Ж Бошітпн Лрхат, Бүрхпт - атггропспіимдср дегсп /1.26/ Қпрлпінлі.іп ҺяЛкісі руылан ілыккдн АркіТ, Бүркйт атты ішійііЩдһі адгікгіяр болппгы р:іс Бү:г жігрде тау ітыяйіктицчііімгс' пуысқдн (трансонпмлялык күБмлыс). Е.ҚоіІшыБзел яркд+т "арқттаү" пемесе арқдт - этноним деп кврсстмі /44.15/. Мпнтчкі-кя чщ ітіппцнмдс]іііі сяіп.шт ырп зсрптеіен Г.СаіПДбДДштійі-г ирміт пр монғ. "сичіүс іік1' 1-лиғ) "жаріас'1, "т,ау,'1 ізюр моіег ‘‘окіүспк’4 .үсггі м0нғ ''ж.іртас'. "іау" деп дәлелдейді де, артлпі - исудъің солтүеітл, оүрхигп пңіүсіік жагы. догсіі інешімк ксівді /62.34/ Г.Сагниоллягиіін ІПП пгкірі жср ж;ееп:ійі.гмсн гсоіраі.|тялық іналкіімеп сііііксс кследі. Г.іулып ісрісксйінен тои.п ирек жолмен кіңеріауіт: гура келсс. кунғойінсн 4-5 ирск жолмсн іүсу ксрск бошііі \і№уы.-һ піу - Күрішм яуданы Хісіық эііімологпясьг Кдраксрсй ҚиЕіанбйй Бйіыр ^екііе-жектг о.тіірігн едочміік. біИМры Аркиуылдың қурмегіне крііі.пігаіі гітдеіии. Таріпт;і бү.ч «скпожектіи Ешошіііы дщ ад&інбіійДЕ.ш жеңгсні де рас. Л;г .-Ідкаумл - т;гіа орпним. Тлу аты кіпмдқ біігырына ссім болыіі қонылған Яипі екііппі номлшщші
иәгмжегі. Лрқп - Ғ.Рамсгсдт тллцауы (кіііыішкі түрк. /ірка "арка", п,Ту сі.ірГі.1", "үсті'', минг гігр я;ірк;Г, "ту сырты'\ т\Ңг. міі. агкип "аркл" м«4і.гн-адаръглсең Коиа, 'Үр«_ <іс: "сиятүсті". ионғ. ит/ир "таудын тсріскейГ, "ссчгіустік" үп.імын д;і бсрсді /59.139/ Ғдгінціі сыіійры діч«л - манғ уул “ ңіу'1 с‘»і гксні ( ірцсн байкалқці түр. Сонымсп, Аркр і-урі >ЛрҚ£7Гһ/л ''Лрклта/' іиімесс ''солтүғіткіегі тэу" ііін лш;эсыл беред 1-Іарып жотасыныц биік ілыпы Бүркіишуыл (Л?0 м) ца осы ууя- 'тэу' орогрііфияіплк. ігрмиін аркі-кТі.і жасалііін түр: М.онг (9}рг.л^і'іи.г>/»№ісі:л,йз‘ п? "Ііү-ркігпгу". С.тшгсг "Бав тау". Асщггты. тяу - Қара Ііртктін багы Оропнмніи түиірі. монг. исга (кррым тас}+; (М.ОІІГ. іавптік жялгяуы) ирқылы жіСидыіт тур Асгкщ/Аікпіи Чяы (алз і^у^ту^ты "№у* яис,и пятлні). Лскйлі/йу - ‘іура магыпасі.індіі ''қорымлы, Корым тасы мпл гау" бодыи іпыгацы. "Тът"-ныц т;іу маіыііасһпіаіі іүр леуімнлін млп. омың ялді.індаяіі -т (М<нн_. квггтік жа^ғагы) гуынды слш «лм жүргиаім -.?«.. ит. үли, -гте қьтйкгін іие аткррып тұр- БиійіКір көл; жайлиу Кэрц і'ртіс жүиесі. Мсчігол гілпіцғгі бяга "а:С. "шагын”. '’кыска>п < нпр иуур "кол" дсісн маі ыіиідам тугал екһіегічлі гнпрпним. Кпл аты сіы маңилі ы улксн жаіілауі а ауыекаи. Бяі^іт^ сазддд жер - Катопюірагий ііудішы. Мош ачт(й} "(кііуГ+д (кспітік монді жүрнак) - ЛЪлтр)4/эдқагн "Ьикіьтлр''. "Б:нсі.зіы" мішін й. шірмгқ Ктрі»./літз/г, тау - Млрқикпл ауд Іінцгңн иыҢфЫііың чуні '^іс1' соаіңпн зііыгніыііыіі есксрсск, оірінпн сыцарг.! ціі мопгол тыіііен йПісіілі іін дсүге болады Ьул щиійдя мпнпні тіліндегі (іор 'Ткірнс ‘ (тсңбі і цііСяр жыріқыііі и.н) оп.іі б<.і»уъі 'Сіден мумкің. Алтаііл.і қар 6црі.ң?ынып пмір сүрісш бсдгпп Ороіінд этіім п ііігипсы " барысы б;і]' гяулы ң б;іс ы " дс і ьт іаі бі шірі н гүр (Баріхглагрй тура магығга£.%(гиа Кчрі,гсбя<:> іідіьқ с.м. - Самар ичі. Қііпқ тілщде млі-іднясы жабық бүл атяулын негізііідс мгцііоп ііпіңдсгі Г>пп 'Іжэ<.т,рі ^^ам1I1с?, түбірі ^агііір />«л-і7м (туыігіы еын і;сім /ьұрһаі і.і) і>'чп>и1'>ат^ Ертіс ИІСНЛІПІ бпЙҢШПІ (КіЫІр Б/КТЫРТДІ С-У Қ(’ПЛІДС1.ІИ1ЛІ жағасы) орілі іагкзн слді мсксіініц мднһііһыі ка.чыс міъч пгеді. Соцда һятіі РЙКОНІ1МІНІЦ ЭТИМПЛОГііЯСЫ “қіШ1ЛСІІ,1и біЫЫП 1111.11 Дхіы /1,7^47^'іУ/, қоіідау. Ң(й6млл(.іК - Кйгечікярйізіг :іурииь< М<мн.
лкгт '54(1'* ғадопэт :*л7кғ 1 ”.'<қ кияіинмюгада гшымауынН аЮЯЕТЭТЫпг түріцяс кслеин атпулпр ксілесслі; Еаинщагін. Йіпгігларцрхгж, Крраача т б. Ьүіарлъш цпъіқгаматыі! сынири (лат ссіц, апсллигинтер) ^пниіснскс ұщырагаіі дсп ұқка.н жор. Мыіжкірлаіі корІЕіір түришііішші, крбінесе кірме :ніауларл.ы мсццгрущш 'іуындагад күбйлыстар Негйшен гкі аііылтзуыш қвтар ЕМһк 0ны.қітшатһтн нысанның мүлңс болмяун тоіюііиинкада мүмкін смес нарсе. Аалцшаіоп тірішимйге (тау) ігежесс («рлгағг| ІШрфняяык, тірминлері жгтпсй түр Ьүл - і&пын кдиыц вскеп тауцъпі қ,оГіняуы1ій]і беріпгеп ітау Бітмгөран. окіі; тибе Қара һртіс жуйссі Іікі сыійры д:і мстғод тідііісн ж^сялган іилрпннм. Монг 6л<? х "йогеу”, "біірщгРлі '* т ліч/ртт “,езе£і”. тау - Қара Ғрис жүйссі. Алгінжьт сынарій бодоп 'қабан'" манінлт мош ия сой болғанымск, екіниц сыцлріи түркі- нонғод ж.піе басқи тіллердг кетдессии “тау'’ сөзінен 'нрікксн. Эінм(і'іопіясі.і Вө.пенкар;! Қабянгпү, сырт Екйнеял к.иб;іп гиоищаі-а ГҚйЙтбит тауі-а йсрілген .?,»«$ Юнмгт б-ір 7йу Ғіциуы дл мүмкін Ди,іъінг;ін тиу - Католкярцғай аудііны Монг г7злу)'н "клЖа\ "ЪіқЧ-іай моітг катыстық сын есім жүрнэгііі Дмуунтай ^һ^ьиіищй '№кд.іы" (тау) маі ьшасъш бермск. >ш»кы - Кіітпнкярһ ;ій ;*>,□. Ьул атау Кнпіі Ікира" + £Л«г 4’?іла" сапйлык сын есімцеріііен бірігіл, нііықтауыш+ ГЦІНКТЙҮЫНІ мпдс.чі йойынііі:і .кпсцііі ;ін Аари т > Дітра'агң ‘Чігряаля" шішііік нәиінде іүр Атяудыи цысинһі (дсіютитііі) шлішсііске үіііыратіі Мгиіғол іиіікен кіргсн агауііарды қураиып.'1.і ж.иі к.-тлееетілі геоңізфиадык термміщер боіп.пніиі таілнстырһіп корсгіуіе ле &І.КІДСГ М&ііголиіа д/кшад "мнпрриліц.і, ысгьщ Ж<р асгы суы" Кдодқііія Арисигі -"емдік Кисисп бар ыец.ік, я;е.р астьі суьГ. 1 .інскріп тічінлг риягыач “ядслгігі сү” ЬһіНІІІ быдірслі Арасац Раюпіниғі клііцкр.члры (К.ігРіікІ, Арастшды Кдба
бпзт - "бчіі", "друдіітгГ гад - 1. ''озсн", 2."арііа"; 3. ”озекг' (нврссні” ортасы) &ігкіи - I. ‘'мшінақ", ' 2. ''асу". "бслес". Хохедаииа У яйіідавяа Цдлзенідліжі Цасцаваа 14ИЭЭ - "ксмпір", "ііжс" Змгэдаі/ Хамар - 1. дөцсс. түмсъік. мойиак. (жер) 2. (анат.) 'м\’рып1чүмсык;' 3. “ортақ, шек пес” ІИархамар Халіар Халіархлрүү Хиліа/і Тпргусуп Таиху Гйиу.у-1-лі Уул (Ом а) М'ір, 'еяияаа {МаркЛ Імянбаеіпиү (Ү Иіір.) Тіімійеіп (Ү. 11п р.), Імінн і^хгіи (Қ. Іір), ИаянКҺізы.1 (Күрі Ьаиніипгпн (Кадчлік ). Ічпиіитігиі іКатсиік.) қад ''ерна' "спек'', қозінГ' Лаііыикй/і, тау; от (Қ.кр,), Табынса/іагі).!, оз. Ікъсалалы өзеп (Қ. кр-І ^аба, шабин кезси" Кекі()абеі Кпккс ігц Үлин^аап ІчМТЫ-ЧКсчсҢ 111 ал ііндаііи Лқке и.‘ 11 ("оінюійні - ІОіряыңсу {'мчееіі - ''ксмііір'' ііліисещці, щау (К.Кр.1 - Кемпф гіі}' (В В.Сапохнпкон/28.41/). камыр "іау тумсығы'', "су мүйісі, шыпінақ" Сиргіімыр і7і> і\1арқ.) "Сііртумеық" Қцмыр, оз мүііісі (Кіітчіік ) 'іүмсык," І^піыркергі. аау (Марк.) "орлійцды туыс.ыл" псмссе ксрл - копс іүрк. "ксрмг. жслі' Д/г.4Плтр Т[рг г.ач>гл Түртысыя оченінін ліыгяііпгы. мүиісі "қйч, қодыр К.ІГі"' і>з. (Кі'рш.) Ал Кі.и үаіы, «і- <К°И ) - "кдздъі" "КіВЫ мол өл?н" "іпаі'" Мергено/іи 'пііі-ііГ "кі-мсңгер", "соугттн" чдг (лі»и.) іҚ,1*р.)
Табыи Боглі р’Тб’ Ож» 1 "үіімс, үиінці" 2, 'оба1' Нарнин “жінішке" Ііохімі - "ігі’" Шарпохай Нсхм ъыыц Ув-Ъу" һугауеан Хіквтиі Т^гыічм Цэчиір - 'кж". '‘кнгі,ніір". Ъ&ІМЫ " Тім^ад "ііщ " 'Іісс ітү.ілс тлу" Оба - 'іісу т.б. жсрлсргс үігілгсн тяст.ір" Ж&іабі) - Ждгіыоба ‘жзяйкггагы оба" 0/іа.іы, ,тсу (Кэтонк ) Опакың усгиі, іічу' (Калзпқ) {Катгк п । о қм (Кеітонк,) Ніаіааабс}, гау (Клтомқ) Утылтлад, жота (Марқ.) Марын, от, пту ж'апкт.т 'УлкЕи Нармл) ііарии Кріи - "жіңіпікс Қдба” (Марқ.) Нарыикиріі, глу (Қ і:ртіс) Сіцтоьаі/, зсу (Кятонқ) "сары ит" ІІохаа ;нгі]>отім. чй іың - моеіг, 'іауагіым аты. ,гН«»міи окім" сняқты маі ына бсреді Гртг, үаын - ,г«3ен". "с\'" Б} / ыг.’ун " I»үғысу", " I іүі ы озеііі" Адасулі - "Коксу'г Горіънге[' "жұмсяк. сугг нсмесе тургелсу ";п'ЫН су" - '?кп;ш гүстеиіп іүрятын тяудың біісы", "биік" Ди.'нчніи.ц-1'ңгір - "лоллна исетін биік тау" (Катопк) Қа/ми<?і(д'р - бнік тау (%7м) - Марқ Сеңеір, тау К,Пр Се/ктргнас, піу Күр "когіллір і ;пгг' .Мұрып Гйишяй "ач бй.с" і Катонк.)- Моринтоягой £-К’& 7 і? -іаі аи - тэу (К.1ір'ііс) зі
ХүІігПМі - "суі.ІҚ, СІІПҚЫН, аил" ХоіШИіИІ - :СОЛТ\,С1'ІК“ ¥лаи - "К.ЫЧҺ/Л " Цигаин - 'сік" Қт /ҺісПііи і.іу г [<_.! ртісі Соры 'Гп.іа/іі/і ГМирк.) КүІі/ІІІН, КН/ІІііІП "СұіііҚ." "СУЯҚДіПГ" Күйтіцорша, т:іу іҚ1£р.) Кнтің, піу (Ү I І:ір ) Күмгаттгк&ргс тиу і,К.:и;Нк,) Кртый. тау М5<Юм) - Үкак КІні/лкін. тиу (К..Е р.) Ү.-кіцгіі/ыі. асг- 'г1\ъі иылке зе л IАО 1 •іянк/мнічі с і іҮ арлсі.і Қдізылііыткал" Қ. Ер і. Үчиядігціык {У.-шнж-мрық) "К^.глтріжырық" ГАО Шагпн Бұі/ГіііҺі, н:і.'ліу "Ак Ьұргтіы" ПАО) ііІағаіі^аГіп -'АқкСіеіГ (Кмтонқ) Шагвн даре - "Ак дара тау ” (ҚЕрТІО ІПиганко,! - "Акнжн (су)" (ТАО) ІНііГа/іцц/ - "ЛқіінГ (Міірқ.) Шшън Һіібы- "Ак. ж;і < іяу" (Қ-Ғр-гіс) Гаулі.і Ааілй імкссіенл гопонимнясытт тергіеі еп <1 Г.Мілчашліз, йукііт олке боііынша жнидлган 5^100 лгвупыц 423-1 моніол іілінсн тұеінідірілетініі! аіпщіы /41.7/. Онтусгік Алтигтліит карнггекаіэ түскілі 2>ЮУ атпудың 140-т.ай тпплішмі моііпіл тцнмсге бай.ітанысти бопьгц птықгы Ііұд Ьарлык тгаулыіі 7% кұрііііщ.і Т:ір<і.чу ареалы Буқіырміі о:іі2Нііііц сол житгиіуынан отітүсііикі; кііраіі калың ксздаселі- БукгырмгігЕыц оң жапсгіауыігэгі солтүстікке к;ір;гіі міицн іүсетін орые тстді атауоіар түркі-ыеигітіл ятаұларын жоііыи іқійергец Солтүстікген Ііүкті.ірм.чіи тэяп кслстін Қіггглл (Хпліуп) жгтгасЫіПйіі .тгы. ксчінде мпнғічл ;гт;ііулэрі.ііЕЫіі мүіьы кои болгіггііііті діліслдсііді: Крііың - міліг .халіан "қдскд". 'Тіі'Г мигынасын бсреді
І.2.2.2 Орлк? қабзгы йіфола ,-Үшлның цріккігіняе отырган Россияпыи оііыдіх ерекшслні жоқсмсс. "Мы нс сллвявс н не турапы. д русскнс1' цеіен ТіМйгхойлһін стгй кел гюрсеш яшзртсд- исрек Кфголих дппидегі Скрпіііщаіі бастіілғаіі крест жорыі ыплп қоргану үшін. А.ІІстіскяй БЯтыіі хзеіясч олак Жіісаскаііын Л .Гумнлев тчі атэи бтслі. Л Гуіумпев бір ляилінафтітіі мекепдеі-сн калықгйрдмң этціл-еііездік үксастілк- тэры Ші йолллід, бцекаіла йіғтканцгі жср иандатші этіюстад [ыц цэйіііі йолып. қцлніітзсуына асср стслі дейді /65Ж 95/. Кәриіі ілирғян 1'сссн мен Кдзак.стапіп.ш, салск аршисуы АлтыН Орліі дауіріі«:іі кснііі, Кдзііксиішіыіі Рессіііс кдсылу ксжшнен біістап, қаііта жаңгырлы Гндігі арилисү, керійнше, патпіаяық. Рссендік. казақ деылсе.еіі отіірлііу б;ігыті.інда жұрді. Т.Жаиүззкокгын: Ч)рыс іЕОіімфиялык ащулл|іыізың бүнйн кетіінгі кехчерде молая Вйруі К^эаксчан мец Госсші ирасынлагы әр ллұян тарнхл кдрыы- кйтн.іійісііірі-а гікелі-й баіілипысты йояын стяр/іы" Дсгі ятяи едрсстуі де ссугав /16 44/. (Ірьк ка.-іқіііның арңсында Х^-ХУ1 гасырлирда паііта Гюді"Щ, Обі. езсцініц Бисыгіла таіігажайып бій олкс бар (Ітелонодізс-і дсгсн нңыз Аптант коные ііул.арупіт.іларды ыіт.іктырч. түсті- Л.Н.Анучнц ОЛ апыиіың желісін къіскаща былай баяндаидіз; "Обь езені бойымсц орлсіі бсрсеи, керсмет одсмі бір кол бар Көл жинындагы қдіш:і түргыцдіір жок, гск ор ііуляди неше түрлі тауарпар үйілін жятадъі Кджет затъішіъі хпъш, өз інамэня кіірай дк.ысьш пістан кетссін. Лкы;і тастпмяй элып кетксн гауар къііін яз гтриынп каіітып барадъь м і.іс,г /66.227 - .т 13/ - Анъіиіі.1 х.ітык тулырады .'іессқ те, ол кдрантн халі.іқ арясытідц үлуеи саясн мопіс ітс бплып, Вслпводъс (Жсрүйык) һцсүшіиср Адтайпі апдиын кслс бсісіилы Алаііда опяр Ал гайцыгі со’пүстіп’не кслгсііііті, ''ауыүіыкңілмлгаіі Килмяқ жоііс жоцгар орпші.тры тзіуіьтң егііп мсксігдсуге жібермелг7/54.16/, Аліайды отарііау Жоңгщпія кулаганнап кеііін толық колга илттш. '('.су.и.г Н С Наллае, Н.Кйіягип, Ф.Л.Іеблср, К.Ф.Ледсбур. Г.ІіІЦуроясісніі. 1'1 Чикачсп. Г 11 Потанші. Л Л.Клсмеңц, {іАН&ішмі. ҒГЛ/5ШОЗКПИТ.ОЕІ, Л В Ссделъпіпаіһ т.<5 пр вдірг.гғіаті аяілі ісрпслі. Лгақти Н.С Я/іріінцстің оуі .Хлтиіілың \\ліир.чы гопмржын.
түсті мст-алын, гдс комі])іц тахнзана кіцып, к.иіпиеіілілер мал жазіыіі ікүртсн \ гпіійдьщ йгңіңсіігі лтсн бшыслгп "сғрме отдрлвуінМяярЬг Нүішіғыпіі іілып. еіі ж қсһі (дучцізя - Е. Ь.) ткерцеріце прн<зл.к:л- Тынытія күмсліім ж»Қ" дец жазды /67.29/. Орьп кеіныс аударуніьыііры шураЯлы жсрдсрці алып кпта қоймай, ол жер-супардһі н «ляакріа птпірыи да біржолііта жойып жіберді Ьүкшрмамын. он жагалауи. “іпікі жцьС лсп аталатын тсрзскей түетііптэ Лкіу бойт-.і түіт-лге жуык оръісіна атапа бастады. Алгиіиқы картадгірға орыспиз атпсн түскен копіеіеп жер-су тініц бябтяпкі.1 түркі нетИіе чюніпя чіі,й атау./армн *«адніе жоғмтгу Ммнгсід тілд.і атауяар квЬілссе кшіька гүрінде келш, түркішк мэнія сзктиіі іүрся. орыс атаулары ыакстггы гүрдс міпмшнгыня дснйі алмаегырыті, Ллгкггетисгі, Иикаіиеак/і деп атаУга тырьіскан Кд 1’іп кетце Оцтүстік Адіай ирониміирініи. қурамынлагы кірме ;пауляр/тг.гң кимаюн бір <юяігш орыс ті-тіиегг снгсн пшп ігси.йір қүрайдііі йүл атаулардың ьшнгал тіічнеп енісн кніоннмдерден мындд ці бірнсіпс срскшшиктері Ьир. ). Орыь кііиа}'і,і тмрнюд қтДкіГітяйТі сод каятцтис^ бяетл*нт. Л.Прингианідц аныкіауы боііъіііпкі XV] 11 ғясырдың бірііпііі жартііісыііан бастал сне Еідстйды /54.11/. Ьүның өзі оларцътц жертіл і м т а гт1 д: ірмс н кря н - ко і гы к. зралтсідн кетп с й. іипонимшк жүпсак' гіолсктсііііі туруынһ се&спіиі (хсіып птыр Ь.гер біз (інтүстік Аіттдм готдінимнясьпшпғтд гтсінігід кдй.тГ[.гғгь.ш непіія. епу кс/стцй амықгііі проціх Ң. Қ’ ісрең ТІЛДІК т<шшу жүргізһі. ДИИХрРТіДЫ ОДІСТІ ііжйдлц;іш.иі, көптсікчі тіірнхи віі^ектср мсеі стздікіерте сүйецсц больтіқ, іэрыг эі.иілі:л снтсн ттміондмледчі 7һіітіи:;шгу№ мүндаіі гсрсчі тшідяу жэсиү міндгіц смес. ОларЛыц кірмеиіп аіікын коршііі ГУІІЗДЫ- 2 Оціүстік Ант:иі ороңимдіфі қүрамыццаты орыс тілщсіі сңтен а іду.таіиіын спу кстсцііі дс бсягілеу іжаіі. Ссбсбі кірмс тогмнпндерлщ йнеым бедіыі бір кстендегт үарим? оқіііаплрлап .ісректир Еісрш, нсгітшеіі стшволдык. тпионимдеріея түраді.і ()ііын і [[ці ід?бсЕн - жалпы сл.іияп тпіюнііминсыііті твн жер бедвріл ЦіТО &СКЗДСН п>р» алтр*/Л.і«і?ЦИМ, Ь;.4іи атяу.мрды №11 қотийіі.-і іі*іі срскші' ііпнце жатс-і ьсрск. 5 Орьц гілді тоиоппмдс цің жшіііы жүиеіт үйткспей түруътиын тагм бір ссбсоі о.і:иіпъі]і ушііснріиііілық плдср ишпіс жатуынці. С<дзн кдрамастли кдпіконГі лсксикдсыніі сргерск снгсн
слзтіян создіфі күшті фоптікалык іипцмстерге түсіі), сітііп кеткені бслплі Мысияы: ііакеййй, &ірене, іі&теякс, &>га, каімяшн, ктиір, цашті, ііут, і.б. /64.96/. Мүіідаи озгерк’ орьш тідді топанимдсріх’ д? тян. Сонхһікпчі Оцуүстгк Алтаіі ерітіияясрі қуриіш>шд<»зд лрыс кдбйтын үівкс беліп қзрауға (югізлій. я)фоііі;гикялык оиеріскс гүсксн орыс тілді орошімдер; 0] трнскрпнііишіық еінсріске үкіырамЕнаіі орыс тілді орицмадцр; б)екІ тіялен бірікксіі ориннмдер. а) ііюнеіикялык оті-еріскс түскеи орыс тілиі о|иипімдер; Дл/мншр зйязыгы, с*і.і Ү.ікеі! ІІарыл ау;1.. 'ЛятушмГ атауынын езгсртен гүрі АрІкіт (Үякец Лрбит, Кіишепе Арйат)һ жол бойыіщапд кақгга тастар. Москпіілагы Арбат кдқііасыііи үк^зіудян туган орошім Лрікм £олііпі озі арай. рпбаиі сөітсп іиіііда бояын. Москкілағы саудагерлср тоқгаіітын "ксрусн слран" магынасына көшкеңі билплі /70.103/ Бгпч. қыстау - Кіпонклрін пн ауд. "Пиксі -. I Іісболіішок сгороіксвоі! гиряд. -ост" /0К.5І5/ Ьүл бскст Кнтонқаряғаіі- Қоіііэіиш арба жо;;ъіщі:і ніійдіі бплып юязмсг істегенін Р.Закраижкійі оз жолжачбасында корсшкен /6910/. Бұдан басқз Бешчмкцаі!, с.м. (Самир ауд.), Бгреикіыи бекет, с.м. (Үлкеп Нарым аул.) піікоішмдері ікір /Сш. шабыіиіык - Кіітопклраніп ауд. Мүнда А/ртвді' Ечаи, йгінгиі Ыип ддіеі-і жериер бпр. 'Яламь/сліініі (дрсвперуес.) ронное (кхксное мссто: луі. окцужснііыіі пссим н открытын ьстром и £0111111/“/24.'Л/ Э.В.Ссікіргян к<ни- түрк. ашіц/иазшн орнс тідіне (сіыііМ ауыскіін деііді /51 135/ Бігірішкг. (ізгніііс; іпабындык - Катоикарзғай луданы. Дпалды окншегс берішем Быструшһн пілроріімінің жіңішкс дауыспляарға аущсыіі мзгсріен түрі Қатар келісн ею қртпц длуыссЕ.іздың (ст) аірынті.ісм элизнягеі іііі,іраган ҺУнііргші/. мал бғксті Катоі№ір:ігаіі аудяііы Орысііщ іцсқасы Иітарічбат. Ксңес дітрішіс 20 жыл бойы жіпгы уақыпті Монгпкпиідіці Ссмсіі.чі)! сі кимиііМіГіһііні ма.ч Еііілаіітыіі. Отар-огар кдаіі. іяіікі. табын-таОын сарлық. жъпкы, ксйдс түне К.атоіік;іра!аіг адаш арқйгды пткенрс, ікмп:и>й гмпмгягын бсксттсрз Біуіъічі. 'Скотіімпорт" ден аг.тіатын осыіыая бскстгср,ч! жсргілікті
гүргындар “Емпіртбаз" ,чеп лтайлм Жзк.ын, иіпбыцдық - Катопіфрагай аудйны Якуб леген К/ірашскііен (орыс шаруиеы) түрған хутр Түбі аряб тепіпсн аііыККлЧі ссіямен бзияаіЕЫстт.і антротоггпііцм. Жыирно, шеДіншіык, - Кғітпнкаряғаһ аудяпы, Егорка деюг шаруапыіі жсрі болкзн. Л. 'рщ;п, лііібыңдық - КатонкііриғЕіл аулаиы. Корнсіі деісн нряігін түрған коннау, һр.т, оэен; шікаи - Марқакол аулапы. Кытай меіі Кдздкстап рісқіірясы тялаіі жергс яеііін осы очсн бойымеп журеді. Құрбаіііиіііі Халид епбеғшдс Кырті озсш іісіі Гіерііііил /54.176/, В.И.АбйСН крт - нрап тіліндс "тас", “тасты" дегсн мяпйіія Всркді дейді /75.36/ Түряғүл К.уікііібащпі.111, ссте ійіітдс мынядай дсрск кслтірілтен. "...Екінип 9К-жылгы жііііжялдың нссі зі-яйыны, гриц Гииіынша еріксіч бічдің. ІІІыңіыс слініц хатына шрін қадцы* /76.25/. Ьу.ч іхгеіі брйымгн ик-кара жүртіпіен соң, бүріинп.1 аты очгеріи. я/щл/крдм ("грзіііпіа" спзіігсп) .гпі.тиін сниі<гі.і Колчоадасіыру ьм йідс Қытайіэ қдіикғін клаақтнрды :л ийылдары "крэн асып кстгі'1. ''кр.іитп кетпг деп айтчтын б(і.чг«ін К,оник!, сай; бұлак - Млркзкол ауланы. Кояика (Қоян+ка) орнс топофлрманты ка жімнчнң аркылы жасаліаи ятэу. Л7якс/’/!№. шғібынцык - Катонклрйпін аүтаны. Максим антрот<кнміі™іміц «тптрген гүрінен жпсгыітііе тоііотпем ЛАігігйг/7, е.м. Мяркдкөл пулзны. Магвеенка ^лді мексшнщ дыбыст ыъ. пзгеріскс туғксц іүрі Л/ол, жіііітлу - К;ітонқараг.ій ііулапы. Тау ацғарынл іт.ныиып мак іу іп (кіртп, (тпітум ғзғі.чіреи[і адимдар іүр|<>и ДОвЕі аиыі Гкір Бүті маң-іа жиГкіііі.і мяк ГАгггаіідын скры маіы) жайюілып оселі '‘Міік" лтаұын сірыстлр кпіпап сштктһі Мэак (ллт.) ''етік1' мэеъпіасын д,а береді Оіі ыа іііабыплық - Клтаііқірағ іі ауданы Иғнліф ........... олгріеке түскен түрі. Пясзгі№, яетніг сгілгеіі алклп - Ктшшіуіртиан аунаны. Ормар іііаругііпы і.ігы қіятмсгксртсрі караіаіі кшііггпгрітг оттгтрп.ппп’ аііһуіп Кктідка - Пасаткс бплі.іті ді.г6ыстһч- и.иеріскс іускец Пірііі.'. қт.к'тяу - К ічхшклряғаіі аудяиы. Ферма - Перме очіерісі болкін Кочхо г ксчінде кярэ іүлкі ін/іргсн Түлкі Пер>н’ дсген жср дг Бяр.
Соіір. с.м Кііпшкисіпиі аудшіы. Н.Н Слножникпр мыішдаіі ЯСріК бсред "Согра - іні-шгбирскн болотистая рашипш, іюросішч Кйрпнкоіииі иергюй" /?.'і 126, Спгра і сыірлфнялык, гсрмині СИ-Ожеіои сөздіііндс кечцсепеуінс клріігаіша, сібірлікісри- тол лшлектз бплугіі керек Ожашнж. пшбьшдык - Катонкараіли яудалы. Сумчг яяг- Сукоймк ботын кд-ілк, тіліиің тптсіі.ілыгыіій батынган. /зтпйнал есм жүрг - Капніклрінчіи іаданы Талпно-іки елді мскені болған ;ікүпі. Торгі, қытт.ң Каюлкарінзіі іудіпіы Торг - 2. Базар, рыиок (умар,)і/6Я.ЯО1/. Гртсрскте саула жясалған жср. Тнк&іі ікай, ечен. йлкдіі - Катонкдрагтііі ауданы. Тихая Еиснінің китак тіліні' бсиімлслгсні. ІІТіцнп ырщ-ы, ізу; кил Катонкіфагай аүданы Орыс саяхзтшыеы Пстр Иваіюкпч ІІІэнгіінніц Ц74В-ІВ16) курметіне киіііаівяіі кол, тау апарі.і Н!еб.е сллі мсксн - Каңжкараган зуданы. 1905-07 жы.ігдары Әбдіксріы Сюлыс Грежспұлы салдырган, ксіінде Сұлтанмахмүт ТрряйЕыроп оала окыікаЕі оры<;;:а-кнз<ікш<і жсті жылдық мектепгпг НМЕНПДіісггйру кечіндегі аті.і Орыс тЬіііттегі кыскарған ся.'3 ІПКМ- ныц (шкіаліі крестянскоіі мололежи) кінақшн ;ійті»і.іуы Кдзіргі ШыДЕЫСІ.ІИ ІКЛЫПІіЩ іпыіъіс Пшгііі Ырық, қһіьгду - Марклкөл аудяны Рысак асыл гуқымдЕЬЕ жылкысы окс.іііеіп. ОагылітіЕі жер Янот, қіктау Ксітоіікариғ.іл ауланы Яниі смлрілггн і]іерма Бйлдн жер. Яснк. ЕЕЛКІНЕ - КаТОІЕКІіріЕГІНІ іі\да]іы. Клпінқараіам ауД.І1ГЕ.1МЬГЕІ брыСгар к0іе тұратыи солггүггік ж.И і.гн ' іцікі жак" немссе "ясяк" ден лййлы :іг:іу кіілынтасыш ( .И.Оасгын сөздіілидс ''Сібір Влмктпрі.пт:і саіггііиғаіі чаттай салық" ңец түсініктемс (ісрілі-ен /68.915/. Ішкі жакгн түрпш прыс парүгілары осъі сгыықкд иііііпггііііктсіі, "чиггні.пі'', ''ясяі;'' италіан сзшк.ты Бүрят тішггс эасаі "окімег", ''ЗД.1М1ПІ и::” мііі иЕілеыида қплдлЕіыладьЕ Сібірңі "іеііке жаҚ' леіі .тгапіны турапм ісрсктер П1 У.ііііхянок еңбсЕііше де кедеседі /71,21(1/, в) і-|іаізек|Ш[щия і.ік, озіүрі қе үиіЕарааійғЭгі Лртыс ТІЛДІ орошімдер .ііптіііспиі' черіи/ - АіМаііцың ж.ілпы аты Іірловстчзс, жаіілау - Лксл (нжы. Катопкдрлгай ауданы.
Большг Нярып, с.м - Үлксғг Ііарып Ніры Кдряуыл. сскі.)- Яу%іфі'Лім. сглл0, тиу - Ажу Һойій. кіікшіуфиглй нукііил Еезымяміійя рсчһя, озең - Тарйи.тгіііі К і г и 11 к; г р: іг.ііі зуде ндг.т Ас/ғлЛ. [ііыіі - Мұгглу Н>()6м| "Спбнрский Моиблап' (Ядрш і ңсг), Кату ғ іс ки е ст(и і бы (оры с.). Верхкртуа, елкс - Катрнкарағпй яудшіы КдгьгғіСгісы (қйкс.) Жоіирғы Катын (ресми). Өрдеп Кдгын (Қ. ЬккЛКоМ Но/ювскг/й, ясу - Кяічдікіраніі аумзньл Бгіңборлг иеуілігын какад ІГПЯ. Б\І[ ДСУ НрКылЫ ^рттгійі! Мйлды ;ілыII СПтТІМ бімігЯН Гя/у/срь іау улксн Нарыіг ауллнМ Го.чыіі /юворот, тау жолі.і - Ка гоиттрагаіі аүдаігы Дстщмг, сскі жүрг • Күріиім аулажіі ОяппкЯ. с.м. - МарҚЗкө.і аудапы. Зап/рой, сырг - Кіі пшкдраглн лудапі.г Ззітискит, кдістЕіу - Ү.иксғі Нлрын ауланы. Киуряхя, оченіис, жанлну - Кяпннпііхіпгй ауданы Каурый - яттың тусіне блііланысты яйтғаікілы: >сщ}еіі. курсң, түстсс Калл/эчііхз озсн; жаіілау Катонкаргнаіі аудяңы ''КдлмяіГ’ сөзінен алынгин гидроннм. Квзлугикя, тед; ікііиялу - Қиргцттараігпң иудаигл "1 аутегамі"* өэен" дегсн лңпанада. Кщнші/ан, гғіу - Кін шікиргнпи яудгіны " Глж, омігғі гау" ігинғ мағһінада айтылпііЕ. Корчвья йзеінпе М:ірқ.ако.'і лудзны Сплгргійіц еууі секілді цқ сулы озсн Лесхоч, ормаи Кппіінйірағаіі, Марк ііаиг гіуіынддры Оршн ігіаруапіыльіқЕтры і*рнпласкіін жерлер '\1н.7окрясщ>ярск іт|ііісіііііь - Үлкен ГІ.ірып иуісаны. Қьііылжаг прнсіаіЕы Кдзір Бугсіъірмп с\ вдймеісі.іііыц астында долган. Бу.і экердеп алітігпқы дяуір а2іамціірі.іііі.щ гуракіарі.1 пібылган /11,34/ ^І^зонарым, с.м. Кіші Нарт.ін. Бас Кщэл^ы.і ікыл:.) Пирк, с.ы, - Кяітппкдрапій аулнны Үрл [ескі лты), қдті;і Акліарал Гіі\чаиовёк/іе ківічи - сиуыктыру <ірігғ,і Клпікклрағаіі ауяатп^ Қаз. Арпслі, Рихманон кдіінар мры (рссмні Сз//рнсое/са с.м - Кзкіикарагай яүл;іігы Атгын тусіія байдЕИііысты з італадід; жа.іі-куғі])Ыіы клра күлагер ат. Сэ&ічйн кіиіч, йулж - дулдны ИзіЗіістау деіеіи
кглещ. Смші, і іи еіснніц құйыяысы - КаітигкйрнЕан ауланы СплнГялш ннк, пняіі - Катонкараілй аудоЕіы. Таңерпмі күн бірііийі түсетін ціыңныіі :гги. Сбіроіі. ІІШбЫІЦІМҚ Үлксеі ІІлрын мудлгты. Сязды, ЛЫМК.ЫЯ ЦйбііІҢЛМК, Сіян, қырмші - Катомкзрагдй нушіны. Станоиая сопііеп кыедрған. Кыътетин, Һ^ліьиетан сііяқты тшюшівдер кұрямында да жүреді. Суддаил, саіі - КагоііклрагаЛ аудлны. Қупгақ сайлі.ін прысіии атн т Іһяыиагілял. кол жанчау - Кэтлпкарлкіи аудэны. Іальмен балиіы бар кіілге берілгср атау Тепмні іелігч. кліігіар Кэтпкқараіай аул:нп.і. Жъглыбастау зткуыііп ігзігкғе кслсді. Тімеігмд, іаУ нюквдпры Үлксн Піірын луданы Тяу жүйееінеіі бдактсьі бніқ түрған горт шокідіа берілгсн ат. (Ра7іп.?. с.ы - Клкткаімгап эудапы. Фшенхд-Фадсііліц эііелі щ,тсн игау юьіітіяіта бсрілген. Кіпір Маратты дуііілы. Уа/юни-з, е..м - Катчмікдрапій луланы Кітыц іусіне бяті і.інысты аттіү; жаіз күирьггы клра ақбйэ ат пемеее хап-құйрьны бггігыл клра ат Сгалыіі). ¥е/?пэгі лятед шыд - Кзіоикдріігоі! аудаиы. Сайташшц саусағы цяғынасііііш, сорлііі.ні иііііНііі бсрілгсм иргшнм Чіупппзн, е.м. - Кіітілікиринні ііу.тны. Шу деп гіта.чатын кІЕПксяе езенгс крйыпі.иі орысіііа атау. Омнггііп еуы қяра түсті бсйун нгауіа ссбс» ііплган Ш&хпг, сскі ша.чкі Күршім іурдііы Ьүрын н.чтыр қдітпн жерлср й) ЁКітілдаі Г)і|іікксн пршііімдсі) іптыіпяпиі. сск.1 чнінд орны Катонклрагаи яудалы Ііүрын ітіыв Еишірген Лш?.тһш, кара - Күрипм аулаиы Гіаг/баиі мал қорэг ы кыстау Ыігынасі.ін:і ауыекаи Көкко.г(ің шдттягь/ Катініклрлгаіі ңудшп.і Соіт.іс кетіндс вотьфрамм м«т;ще.і онідіріагсн шахт.і Қя/іэдтд клялум егііЕік - М.ірхакөл эуданы. І-ігістік суаруга ҚШЫ.ЧПІЕІ к.ПІПП.
е ччт гяии. тау - Маркдит-і ауДДтіы. Мріімар гжы і.тці гау- ү ІІарткиі ліззығы. дгым - Каттскзрінлй лудаігы. Лілмат иуГҺісі * кечіпле яютр мсн кыэын нлріті5Лнл;ір согыскан ліср ІІещүя, е.ч. - Кятоикпрлглті иуданы Лчнцл іёсіні бар прус уік саліднган жерғс берілгеп атау. Кдзір Печи сл.чі мгкепі Псіпүіі зтілі л қаіітл адды. 1 С 'агфпфла ин. күч - Катонкдрпғзй мудатіы В.В.І/іпожтіиксй < сстеЛііппдс (іуд к.үдлиц Жук арткди ат қүчап олгең /28.145/ Уксііьдицня қүрамында осқсрл киніісп идгім.тар іюліандыҚпіц, жергілікті казактар "Соплатқүиасан" агяп кгіксн. і IIындмгыіша солдиі смсс, жүк іпсгсғі аі қүчаи тътгеп. Спяхагүи, жайлау - Катшткдрті-ііі яуданы. Шскирлиіычар іурніл уй. КолхОздястъіру кейгше Қьгглтт жгрінс қішгкап Юіз<1ҚҒ*рга 'Росклумл рсгіңде, мзіиіізды жая Ғюйілпа еалшггаіі. Орыс іілді атаулардың нсіүрлым ескі, бүрын+ылары алыплц. Онтьені, ескі атауларда жер бсдзрін нақты бечгілейтііі орьй тіліндегі гсографияд ық гсрмнндер даіі кетедеі.слі Мыса.чія глидт гриаи, т.б Оіггүсіік Адтг м щ індроннм қ.^р:імь[і]іі -ил{,і) ічпккроризнтііі кол үщздъяіілы. Бүгг суффпкстт аішігіііы иерггсген НА.Сннрнгіта -иф) фпрьріггы Россмяпыц солтү-сіік і убернитнкірыниіі мат йолшіьіп, оны АлтзЛіЕа старосОрчдпйлтлр в.чіли кеиісніп жязады. Алііниыңда о.існ атгдрыня жплглігзн суффнкс ксіпн онкйіііімдсрк нуысқан. Мысады: Кироаиха, Фі^иги ПОггпчкіңпігай ауддтціі і.2.3 Жлца қдбЯі Гьтліц баска дя КіібяттарЕ.гПіТ.ігъідаіі тпроігнмдер жуйесіидс д үнсмі даму, жстілу проігесі йәлиті інһірады. Геліртіфіыіык. апіу.чдрщди т;тмуы меп тнолюипнсы қоі тмстг гыгыз карым кдгыіііістһі спипта келеді. ОлирдьігЕ һелгілі пір пбі^ктцііғі агауы ]мітінж қалыит.ісып, түрақіплуыня Дл коіамнын іпгһет н .ксрі ініл Крта&ЖЮЪІ 'Әрбір саясй-эұпнітмпкияық ПЧТР1>1С СОД ҚІЧЙМНЫД 1’Опонпмлл жүйссіне герсн і і қдлдырі.іц огырады В.А I Гикопоп аііткйндйчі, тоти.тнінлілка дмісіеіАадаіі "й.жсмқмиялиқ фучкияйга' Жсгілслі /4К.6І/, Гүркі 'пшоннмилсын^ діііц үіііы.і, саяілі-ндео.іогиилык үпт жәнс зрішу Мішдқтау мақсягыцдзіы аіауяяр гоп Пилмағш Олзр цгідері түсіц кллган жсріс ''ШідгріГ* лсн ат қоя салмягли Гүркі-мйцгсш чтцді тоіюігищдср деногіпын срскЕпс бір бсліічсіле Кіірнн, смрі І1П
Ғідіішкі! баижіныг.ты яіпудһі ,'іги беруімгн ерекіпсленсді Идаіопіяяһік. аъіулйр Г.врлпіга ггш нәрсс. <)рі.і глсьірдл діни дататггиг қпкылган кпглднк іп.рксуч пулнстсріпіц есімлері Пүкіл Лмсрака күрлыгыікі т.ірги"іін.і млпім /Т-.Іб/. Гш.піяп ут шііеч.іі.ек, қііитег н. илі кт: іпгц;иі п іііяіі Ғюлгяіг Ксцсетіі Дііуір жер-су атгэрын ц-іс.п сачсагі;іплі.;рі.ііі үгп-н.ісихат паугяғгынгі аішаісщрі.111 жтбср.чі Ғясі.іралр іъцгы к;іиып іпск;ііі ііпнлар огі (іций жоіёьечьггі, кгцесі йір "місгмиіи" гсіМІ йсрітіл Ж.і.ц.г Хше].еқ;гыіі акі.і.и пиі.і г.іси іі.і пінілып.і арқылЫ цүллсгі.' һсл! іц іегдрпфиі.і.чі.іқ пі.іу і.ір аС[Пілікті Кецсстін (мсстгіі'!іі Совст) вду;іһк:ііГмиіг йк. і іеіпілстіп бопдц .-'ТЗ 2’\/. Қйірті кстде лср-су .і ітарііінн іпген йір.іаігтнр іы жлк.і, тарпхн іііңірін іаійіерып г.ерү м.ісечедсрі жЕндрьі мсмлгкеттік Йриымл;і]> іараіғын.ін кятгпі ғ,.иі п.оіапып пгъір Әр .ииһіпіічік шпипан ошзмпсіегьп.гык һі>мщч'і і<үрі.іііЕлі, жүмыс ісчгуіг? Сопың ніғпгжітііще ыліга ои .жыч нпішһ Кл шксііні ітшпилмикеісы озіпің Жмуілныц среклн' біп саті.ісыііл китсрілді лсц аііта алэмыз. ТІакік 1І1|ІЦ.ПІ>ЕІ(Я ЖЭІІІІІІЯЛ ЖЛ I ёг. ".ЕЧІГЕТІкІІСЕ I жаіыцли МСІІІЛІІЛНС сіііСИтіінпіл аг.іу.чар іііе ыг ЕСИірү ізрііңссі ;>л; күнгс цсііііг ЖйЛіхуда. Соғэн ор;іІЕ, Оңг\'<Діһ Л.пніі приннмтісыііың жіщй ыБ.гіһін ү.гһгп екі гоіікл йпчіі) клр.кчырг кичдсл;ік .I) КіТіесгік дәу ірде іыііліі Гн>.чіаіі ұ.тгтык. плюним гел (І9І7-ЮЧР I з) Ғауелсіч мечлскст кезсніилі.,і] жаіЕіъірган ;тіулар. Ло(ГіТ?Л т.т.ғтртс пишіііт^р-ііц (нпі пғпртіы і үр?і,г йрнігпіс 1’Гшкд С)и.і\к' Сіо.чиды I Кдэан рсготіпшіясы мгп Үчлгат спғысъі кепсңінле тіагіда іиякііі агііу іар" \-и'Кі-ан()і>{у« 1'ііциі'к Тігнлқы іі,і і. К)п>ік<.лі К/^^тир .чіг 4/«р,іолч'ігъ.і«гТДі. Ниртч.іаь ЛчііИіһ:. ІІчхо’ип-; і>г.'ст, і 0 1 Кіғ;ітіГ>тд.;іг г і.ңт. мен кй іеһгііғпсіі.чірү аопс С()ЕЦіалі[Сіік цршыеіһЕЦ орішуы кеаітііи । ііікіегпіііып яіпу.шр Ьікиит»і.і. /кт»'м.іг1ъгқ? Бес}-іі І'н6ек. Жансо.-н-ір, Жиналс.о.', Жйігптүрішс, ДіЛ.і.үқт, КиЛгі..;і7Лг»г, К,\>: •ы.н>>н<:і\ С'и Сглтакъгр. Торгі Т (і 1 Кгі шуіріпдёт е ц;грі им мем Егке1 г клнрл іксрлерііпг,, спгыс ('іац.ііЧііръі жоіге сцбек сотсршщ к.үрмегііЕг бсрілгіяі іітау.ііір; .'Һоша ЧРТРПЫ. ЖЛчкЧІ Іі<іМі)>І><, і. !:>Кі'\<!(Ч>(-> МІЯЛІТЖ Һ.ІІ.РыКІХС НГ(ІЫі:іҺП'Ы чл п?і»и 'іергічхагкч /і і (<«лго « К Ііүгясгнея исктебі т.б
Тиуе.чсй Юім.гскеі кслцйисп зКяцғыргия япзуляр: (Кнйіііеео гдз мскен эпары болып кслстін мүі гдз іі атаул ар аудаи - а уда болшбей. іүтас аігынлы). Алексинлровка - Қызылзшы Алсксгевка - Орта Тсрскті Армисоһка - ( йрызПгыр Ііелис - Ақсу Берс говка Қайы іды Боброт ка - Төскяііыц Владнм ирпцқи Іішті>Ек.тыбүішк. Горное - Таутақыр Клмгнка - Монылды Матнеевка - Үңгірашы Мелнедкя - Бсяқарапій Опісіід - Қаражал Орловкц Шапяғаты Иарк - Акмарал Печи - Псіпүіі Приречнос - Бала Қдлэшр Спіісовкя - Шсіщібүлгіқ Уснснка Дқжаіілау Фіцінхи - Миралды Фыкалкэ - Бек;і.ик;і Чсремоінка - Үшбүлак Ятошія - Жаэаба Нпколаелка - Бзс Тсрскті Яіюнка - Клраэйрык. т.б Ғліміч еркіцдік элнп, копгсгсп атэутгір каітта оз тілімізгсі отгсртічіті жаікрнда. со-і цгітучыті 'пірпки пүСкдсыгі лс-меіі, жйцй. тың Йір ятты кря с:ілу жіп кетдсссді Мосслсп, Кіігопк.'ир:іглі{| аудалыпдті Нарк /[сігл ауыл пар, Осі.ідин оір-скі жі.іл йүрып яуыл түрплплгір!1| оньі /Іқлкірщ' дсп ау.ьістыііды, Орыс ілплде лшімйй түрганда (і956"37ж-ж.) Бүл жсрдщ аты Ури бшіатъги. Таудыіі арасынлдіъі, жел тнмеіітін үра тарізді ліінаң жср нз атауын растап іүрі^нчіні еді. Бүіініі үрпакка Үра сил үнамаіітьгп бллып, Акмарал деген спл жсрдіц жарптылысынл еигкзіідаіі қэтысы жоқ аі ['іерілді. Жғр-су ііт іарыпыц кібигп қічі.пітасқаіі түріп ч бсрүсс йлдыаіідц. Орыслии атзқті.1 жяіу[[гглеіы К.ГПаустовехпі! оылаи ескерткел сді: ''Плзвіініія нужио уважаті.. Мспяя пх п случас кріійнсіі нсобходимостп. слсдуст ЛСЛіЧТЬ этп прсждс ҺССГО градапіп. со знапінм страньт тт с лкзііопыо к цсгі" /74.](59/. Қй.нргі гащігтгі.1 үлттмқ спіііі-ссПмпііі ояпі.пі. таргтчымыіды тзну барЫсһііГла үдіыт бсілтзіі баті.гр, Ғін о:і6гіліі]іымт.і:іді.іц есімін Жіікііігрту удеткс аііііадліл. Ол ссімлсрді беріспдс дс тарихн тоіюіінмдеіпе кияпаты гіімсу жаі-ып сексру ксрск. Місслсн, сол баіъір гунш іісмссе жерлеінсп жирдііі птьі жик йолса. псмсес ксцсс гіі. "кеесмлерлін" біреуііин агылісн ;ггіі<<і і ана шімзсгырута боля.іы Кебінссс і[ысіііпгын гсофпзғікатық жш дгійымец еемаліпкіілык. банлаігьтстп болмтітт.ііі сііікоггимлсргс беруге болады Оіітксіп коптсгсн піікпіптылігр біртігше рғт :іуі.ісқап себеиті багглііһы итауьш жоі іілпупг Бүл л(ііінще М Ф Рішініщ мыіішіди
оір Крсті бар. Гчмек іубгріііі^-ыии кир.н .ш \ч і ш іііыаыііі.ін іуыдыиіітні йп.і мі.іи .даіі о ! і‘і.і[СК’['г г іүгкен' 1} ж"ііі н ы санакга ііііЫ I :ПІ1 Січ- імілі :пі: ?}ІЧ1 жнлі ы плмдс Се»г.-п Болі-........ркігліі-н. 1) |(>36 жылғы тііімдс Вссе.шя Ссика дси бсрішті; ІІ І95€ ЖЫЛ-іпи басган Ііесс.імі/ атты Ліумі-ісціЫ гюсчммх'.] ппііл і біііц.нГ /К7 М|/ ......... .сііані.і ініріхілнпмлсрлі. сііясіі гітаушірды ьціқситіы ЦРЛ’ 1011'ЧІ Цг.Ыі-рІ е Іір іГ]ГІСІ1.Гры[| КДЛчСТі ЖОК Жср-Су (гпнің ОріГдііҺісыл, 1,'рі'і ііістігііі 6і гліреіін ет ті.пічси соптсуі керск. Кррһіт. кеинчіць. Л-Тіиіі пропіімшкі.і ітппс ғ.чіа ічы, бяска іІІГЦК Т4»ІЮҒГІ’МД|,|"‘ІІII' үҚСпм 1ІТ1ЫІГ стр.111[1 рафцч ІЫК (.реіспіссіііктсргг МІ' Һпіы ОнііПІ іірпір ГІ.ГДП' һдбііті іры .НІМЯҚП.111 ГІЕриКІІ сргқіцслімерін. осы жер срдсч і тарнхи кг іспдсрлі кд*гпчді.і Сыгіһкі <н ПІ1МІ1К кннЛПГ.ШИСЫН1.ПГ срекпгсчпктсрін аііықіаула ГІ]МІІ|Гр*ф1ІЧІ|І,ІІ.. ь.:іГ'.1[ йі'ЧГІ ІІ бір .[.[іреАСде МЙҢЫЗЦЫ рО.ПҺ І(Тщірі:ды
2. 0.1 КЕ ОРОІІИМДЕРІНІҢ ЛГКСНКЛ-СІ МАІІГИКАЯЫҚ Ж&в Е этнош ИНГШ1СТИКДЛЫҚ СИІ ілты Жазкдіі ссіійлср гілпеіі біірлык <:ш секілді -цітгы Ғнр һслггсіне кдрап ;ітау іапщ.ілыгыііі! бағыліанымен біркіігар өзіндгк ерскшслікіергс нс Оған жср Гіедерішн ар гур.іі Еачып келуі. ;ір этцостіяң эг, атау бсрудсгі өзінлік срскіігелігі, ііомняициялык тшгтсрі жадкы ссімлер/ и экстра ісгнпшстикашік. жагдайлзрга ораіі ечгерзо. Сіейі^ түраппшпы т.б. нсер етеяі. Тонпннмдердһі үлтпііқ срскшелііі опһін жгісадуынлағі.і бгірлық тіліік ді-лгсіічерле. лілуіпгпщітік, ію.іжэсямпідқ, синтякенсйк. сондэн ак й'і қоюдап.і нсіминипия ттпітсріііде. у&ж сшши.п-іда да I корііпс тэуып атырады, ягнтт тілдсп о]т<?мастт<калЕ.тк уігпнсрсШіми зчгіы гоңірсі пе тспігаснды. Лүіпк жүзі хадіьікгзрынъщ топппіпчи- кондармнііін жасалу <.рск.іпс:лктсрі тіллгі: моделідарліш мазмунъі үтгпік с]іп«ттц.ііа кдрііі-і ддршшнып түрсі да сігимдік ызтсриааді зсрггеу [ідіс-тосьідері цпмиц;пішсіык тнлтерімен, әсірссе түркі Үіадес іклтяіт^дердің жасалуыгғл пспд (ійл.іп.сн ортзь йояуы і:і пнрмасгикйлык унинерсадня чэныиын кнрппсі бініып зд6ы.п;г,ы. Мпіхясл туркі ішшммлшлсын аді.п] қаряқпк.кі. іптшңиу й:асііуі;і неіһ бо.чптнн игтсііляіліпер. яляч мец жннулр;іэрді.гң цсііі1 һтүтнслсрінін, аты, ітсгізіч-цстііі і лсірііііомлюіык .ітаҮя.тр, Жср бсде|!> мен тЫ'.|ц;п кұбһсийсітірннііін итыг түр тү<- псн ХИІ ҚОЛД<1Г1ЫЛ1ПЪ1Н сап ссімдср гүте ігс ткуык. бірдезі скспі Оғнтклладііі Ье.пычі Ц' рсеіМт ц ка колеміндс. ,-іймак колсміішс іерттсу жүрі-іігсітдс, жср ст| іптарыі жіісіі ін бүкіл пексиманын шяіътн г.іна гойы юиьгсатілпіі айкып і ітт гуссді. Улптігк косйн бір. кшшһтгі омтр блрысъитді мн ігіі ірадасып оскел лчіігпс ала-куладһтк жок мч;ік, хадкмныи Жерчч яттярыл .чадснкл-ссмянтикіц ық тургычян гпптастыргіиддз, жадпі,і ұадасіыіі бо.туы - іягщы күбыльд; Сондіні-яқ коіпеген кершііи с (орал-іі.ііПіі тсктсс) кшіықгзрдын ұқсас гшнпі гсоіраЦіин- .чык жатд-іила қэгар тірпіоіік жаспуы дастүрлі Мхідсниспндс. ЭТНОІр.іГ|і11Я1ЫҚ СіІЛТГІЧіЫНДІІ. тшдершдс, жср-су ІП -ІҮ ЫріііНДЦ КЛЧТір қаді.!ііі.ісігіц. кағар дам\ нлтнжегшлс кошсісн ііііраделъдеы үқсасі і.ік' ар болуы л;і итнлы. Сгні.тыкгап оіюмастикадм жі*р с) ач гары н ге кси ка- се м ;і і н » ад ] і ытс с и гғ; 11 ьгни адр л п п і птяг і ьіру млыні ісадн. Кд,п гіі діітсэқ тл яд р.’ч топонлмлл - а’ійЧил/Г'^11 УяХьпда 1’4
.шилин, миксаггы гур іе игүрніілгсіі мадени жйііе тнідік .ірскеиіііп іютішхі Ні соңіы Жаііи .п іу.чмн л и эію.чишия іык гүрді’ і;імъі»ав 1 ІТО.1 сичмдер .нуіІССІШҢ ЖіМІСІ Гкілып ізоы.і.іды Очар о.інсн-імі іккд.і болмайды II З.іимчн ксі-кегпсн атлү. мсііні сскі болсын жада биіісын, гіцдін м ні и бір болшегі ексиін аиіа кг ип бъілаіі 2КЙЛІ "Имсца тіпиклют іи г<лаці.іх ячі.іковых тлсмеитіж, ясных в цпмевг пх соідания іюскоігьку с ііх помощын непбходимо даижічвть цсчіо. ианрлмср ісоірафическии оЕйл-кт служйісініі дия орікітіровпния в іірілтр.тнстғм?" /73.26/, Іітхпколінняныіг біршлма кеш іамыіаіі схтасы ікъіыи шатптыи шппццмиқа ні іық тсрггелс іүсксп сапын, сиі ісітеикіі ллісі дсрекіермеп теорііялармеи голъна гүседі Гопоиимдеріе гічдік тнлд.р, лжау, ітніымен Пірге, атііунзрді.іц бір іілдсп екінип пш ауысуыи яш.іқпіу, шлігріен сөздердіц ітпмолиі иясыгі шіКкііцаү сипқты голірибелік моіие лс ие бплады УІасслеи акцсшік 1 Ф.Мнчпср .XVII! цісі.цгчл Алтіінлй пчтынііың м<>іі корн баріллііш нтиоішмика н,п. лсрскісрге сүйеніп 6онжаі'ін Тоініі.імиіи сс.піітпкагы сін.іи бсріи іұрг.ш хаіыріші.ш. і крі.иі іүрпш течдік жәис .ігаучық қыімегіисн бніікдл і іы Гіллік Иргмлая атілпч,'і ;п.іу-ссіз пе соч пркссі, не Гііріккен, кі]пг кеіі ст, не тр.ін.іһі сн; г. і іл.ніс:і іогіоішм ретшде гнан ткс ірлліінічісіикі іық ж.іідчіі'і.тр (дсіки.11 ІТ.Щ о.индік ерекиіелігіі кчсытын, семанліқасы жіиынаи счіілемге жуық ке ісді. СоіИіыктіці Л Г< ("уисршіскші' "Ссмяптшлі тппоним:! но йім.псгс спсдешіп <»б имгіпсмом ойі.екіе, отяоиЕсішс пншряіксіо к абъекту інакомсгва и ігмйнпікіш диеллятика гоппііима и іксііпияпняміі сго н рсіи" дсп жші жақгы кдрауды үсынлдЕд 5.322 Спіплмси. пниіним ссм;іі:Тгікисі.іііт..і еоіілемяік (;і ірссіткқ іһстргііилчп-гнк.ъи.ік ітарнхіі. ісогрііфііклык іцірекіер) ж.шс 1 іпоінятілк. баіыіы иякіы ясиектічер түідскли күііде ж;паді.і Тіівініимпср‘11 тсксика сем.иггнка.тык гұрі ыдаіі тоіігасіыріаЕіла, іі'1.1 срскгпеліктерлі ескерт клжст В.А.Пнкоіюн жог-ціган калініа сийіаііысті.1 Коте.чг.ні.ш іі‘іі нпп қсгкеи ееігныті ;цкіці.ііі .чтын 'И.Ч.К-ІІЯК .и гарі іи.ш іпнлі Сю.ипп птауляр1' гйбына жатп 11\ іүрыі і'і- с .кірн Оитксні оү .іі.ц комплгксп семантнкясіл інчіыптпа •жоптпні гяіи.іті.іііпі Гі.штаііыеіы .тгаулар" іпйына %-;п\і;і тиіс -р 16/
Мыгдіы. Л ігаді, Ертм’ сыңлы копкс адл кине лтауяпрлыц уоЖАсрі тплыіымсн жліШлып. імііір тсі, пя 6:і-и;іеп гифпкаі«|і рстіңде гідрсстік к.ы одст атічзръіп түр Ссбеоі опарчііііі. пийди боду ютіняегі анслліпип (хмацтшсісі>Е іспечиспк. ллму барысыіиііі комсскітсніп. ялгшілзд мпіімкіЯ аГіры^ғмн. оіл.і тек тимокопіллііік тадцэу аркіллы зныкіду мүмкіи- Ксрісіпиіс, гибиғінгеогряфішлык цыеяи шцгып Боле-дн езйіііи унын семіиітикясы ипіық, ацелллтіііліси банлііпысы тьнт.иг у»жі де ЙЙҚЫЛ бссіЫІІ КСЛСТ‘Н,ШЛ! бйЙҚІЩМК, Ді-!еНМГ!І, Қі' 1-ЧГЛЛ?Н оииыдік бір-Тік адам тірипіііы аясіліл ідіигсііда ііііш жёқе атка ііе болдтЫ ] 1] і.Ы і ы мілтім [іүл тараудй псқсиаді-ссмаЕітикллъік тоіггястыруга кпеа, твдзілнЕЕПшстнкітяқ сіігіатдтад бсріяэді. Сң&вФ лсйСчр сгаинтмкн- лык щрмакгар хадыктыц тгнопеиходпіішлық срекиіслікгсрінс тікслей баЙланысты болаіп.і. Этно-іипі иистика - тіллі мә,існнетпенг иііомздыіи жзпс -7/ТЮПГПҮІ? ІіУПіЯЛЪіК, і]пікіо^.'}11рцчц К^рестыртвд! ІІЯ білімтціи біц-ыты. Ксң Мііі-ыцада, <тгнзднііпііістик:і - модиіінстіі, ХИЛЫҚ Т1СИХ0 ЮТИЯСЫІІ, МнфоЧОГИЯПЪІ ЛИІІГНкСТИК?! (тіл) арҚЫІІІі! зсргр;йтй күрдел! изн. Зі кч [ііһіііцстпка дара Баімт рстптде ғдаырдьщ бяеын^г паііди жсше глгсрнла \чіліСті.'рцігц. тічдері мсн мпдеЕінстіи лерп гссеіг Ф.Боис псң "І.Сспир ссімдерімсп баіілппыстъі. Кддак пл білімиіл.е тпіолттнпіистпкп ікана ламып кслс жаткзн Охыц каігытплсу^тн і). Г. Каіі.чироич ғ.щ., М.Уәинчіггің.. і-У К^Лхметойтың., ЖА.Маикееіиигың, С.Сатеііоплнъиі, Р.Имаиалііеланнң, Р.П ШоітбсковТыи ғылыми еііБсктері әсер сіті- "Еюр хллык.іічн Гщш біртүтііс к.үбылыС дсп клрас;іқ+. сицш гіт тск қаргдм-к>‘йинас күрягіһі тдңхТ ецгес, гі/. - хадықолгргдіи ліятсраілчық ікйңс рүханн іхіііпыкі.ірыіі 1 оііінтл жііпагаң, отіыіі н.іпым- сеіимдаріі!. досіүріи корсстетін, үрпакган-үріінқкл Ся-ріліп опііратып бпға жетпсс баилык” деңді акад.емнк г).Т Кдіідарон /90.7?'. Бүл пікір псксикоадгітяні.щ іяр елггясы болыи тайг.омгын типоіііімпк-ііа сойкес ксліп тур Ү.тітмк тслкліиыгің ігніікадііііі модеЕіиеттің күримлас бт.ігі полыи пібыліщы. Оида зтшхлыи тарнхтд, еалт н істүрі, [і:іпғ.ім~есііімі, иіцрупіііьілыгы меи гірніілік 1МНТ.ІСЫ лйійындіі пса (йгады мсътшспүр бсрітсіп Мусллсі ммкярае іурГЫСЪІНЯН ҚДрЯГАҢЛЭ, ітшпсалиқ толтумл СрскІТЛіДІКІІ МПЛЪІЦІІИ
сакпіп келген ай.мактық тціюиимика лексикасі.інла ісрпсуіі кажеі сіспн. сійры ашылмапін қатпарлар ;п смсс. Өр Ллтаіілыл вдскя шімақпірдан бір ерекшеі' і - мүндагі.і кітқ яносы монғо-ч. жонғар ніаііқіяіпііылыгы кесірінен бс» гасмр агамскснінен жыракіз омір сүрді Кдлың катақ ортасһгнл;і 'і үрақгап қалмай, Ссс гасыр бүрын БпспШ кетксн жүргыиа Басқд смсг. кешсіі наимлп мен ксрсйдні қіінта оралуыңпа үлкеи мои жатыр. Бү.ч бес гасіяр Спііі.і (ХИі XVIII іт.) зталзн балігя, урпактап-үршікк,і "сенің агамекешп Аітийда" дси аіітіліі оіырудың, інрбиелсүдің жемісі. 1730 ікіллііі Сыр поііыиаіі ауып келіп, Заіісап. Мапырак. маныгшп қыстырыіплі отырған Ғргенекті шіймяюкіп іараглн Көкжартыпыи бплалпры жііна коныс щеі баспійды Сондя Қаратпй руьиияц Есбол, Мая, Жәнібск дсгел үіп беаді .наматы, Гртістіи с.тлапары - Нарын, Күритім. Күқгырмз өзендерініи Поііыіі монғот-к,шм.ік ккяпін’ 45 сіиітү.іік ат сыіілап, мжі жайын. мскен тгс сүрлп ;].’г.іііы. Елді баетщт кеіпіп кслгсп Мая би А ггайдыц ы?гык ^ірм.іііһін, ;ір спйда аплі эс.пдтып бұлагын коріп: "Қпвгііаті.гры басыішл, жанторсыгы жаііыпда. осыдан артық жерүіогк юла ма?!'1 - дсііті /91.18/. Соллн бсрі 270'300 жыллай уақі.іт втіи, қатктар Алтпйды. Қошашиі іісн Шуіілі, Баяпөл! иді. Қарл Р.ртіс бойын мекспдеп отир. Мүнпаіы жер-су зттлрілныи нсгізіпен туркі-мпигол ті ідсрінен к.ұралуыиын себійі - мшықтардың тарнкн ждглаймен орын ауъісі!.груһііиіп деп үқкдн лүгрыс. Қысқнаа кронп.юі иялык пКілииа йоішиша клрагашһі пүл иуіясүлар пйқыіі корінсді I к«з е. і-ииііапы пірмы/ - ігыирж/иятық ^кягіяй. Найчаніі.ір і о гүркі тійпаларі.і - - - - М-.пгквдпрмен и^.іТас, Жсни"фл:ірмеіі ПрЙИПк, ксіриііггсс Қдіактнр (гниман, ксре і । б.і Іісте жок ідпе таиаинан - XIIІі ғ—_ ХІПг. біит.і XVI ғ XVII - ХЧТІІг. (1755-ж.) XVIIІғ іІЫОж.) Ьгрі
2,1 Тоіелним іерді пиііъііе;ыі.іқ іүрЕі.ітші кллссифккяцишіах (1 ои г іич ыру ) моеел есі Жячі\іл еымдср.и. спіііісц піііпли* піиониліж^щі, лсксика- ссміиітикнлық ерскшслисігріне к?ірай тоитлс гыру еіііпміісгнкй шіііціс біршлми жетілгеіт сала Бүрыи-соцды гыдыми снйск жапэн типоннмисі-галі.імдир,чыц гоптлетыру ыцссяссіле «хждшіі кеікені кемде-ксм. !>үл саланың таріихын санамалап жазған В Ташипкнн жопс В.Л.Супсраінжая болды В.Ташицк/ійдіц шкіріншс, здетшіқы назар ііударпрлық топтастыру сланян (чсхтаряыаі) тынтдеп жср-су птіарын звртгеіел Францишск Пішацкіііі (і 834) сибегінде кездеседі. Ол Гіарлык ойкіишмдерлі скі гоііқд бчліп крраған: 1) с.іді ыексиді с.ілды|і! лп пемссе пееі болгаіі .ідамньщ ссімііи: баіілшіысты лтаулар; 2) тайнғи жаглайға ораіі бері.чпся атау.чяр. Бүп злғашқы топтіилъіру тіқпсн гым злшақ. кстііі, іітиу.чардыц Еішіда болу ырцхынй нсгһдслгеіг сді. Содан ксііін Ф.Міткжиішч (1865). 1 .ВпнцідонскиЙ (1К73) ешгкгы сдліоііі юпиіііімнстсрі Плианкіппцң тоитасгыруыл одал орі жсгілдірс түсті. Отар. кобінссс, лиіегніістнкП-іық жаіына коеі ман бсрііі. жаңа срекі.іпдінктср косты Аіап іініқдііДііі щіам ссімімсн жәнс кпдімп сохдердсн ікійдя Сюлг.ш атауяар деп скіге Ылііі. оларды өз ішііше бірнеиіс поішшларіа аііырлія Қенін Ф.ІШшрп (1931) жогаръідэгы кплыптаскан дэстурлі бүилп. Жигагі маіерилііыл 3 юякд Гңэдді: I) ялгяшқі» коиыстанүціьитарііі йэіілшіһістъі атаунар; 2) кв£ ііке жоне ляклп сеІмдсрге бііііллііысііл игііулпр, 3) гайпғгЕ жащай іаріа б;нт гамысты атиу. ілр. 1939 жылед К-Моишнскші ]<.нюі[іімдсрді 4 тоііқэ йіры ірді 1) табиғи жағмййлярга каті.істы; 2) гэбшн емес жзгцайяарпі кдтысгы: 3) осы екі төпка да жатқызуга болатын крс мәпді іітаулар; 4) іусінікегі цтаулар. Озінс дсцінгі гтпһімдардіііи ігіптчстнручіірыи тілдсн іыс кеікен деп сииінші В.Ташгщклц (1958) оз жұнс.сіи күрдііі Ол очі іерттсгсн слді мсксн атауларын ескі одісцсн ұчкен екі гопкд болді; А - прыііііін елді мекен агиуішры Оо.еиін агаулар. В - 6үрі.ш іідіпч стіыі іюлтдп, кеііиі топонпмге аііналған атаулар. Әр тоіпың шіінде тііріікіі лпо^тифтіялык, жупе гілдік Сюлімдер спгізці. Содлті соц. қялған маіери.ілдарды С скі үтым бсрсіп-і атаудар жоис Д -
іүсіліксіз гітауяцр ден ҒкчіІЕі тпстаііды. <Х;ы түста ғылымн снбектеріц жаза бастаған С.Рікпоцд (1957) таитастыруді.ің іміілі.іпііііа ортақ іплап вдгрек сксііін. колда Ьлр материллпы қалдык.сич (түсппксіз. күдікті атаулар кдлмау керск), түгас тоцтғістһірү қажстгігііт Жонс бөлімдсрлің озі одап прі (даииектСпе ж.іктсяуі керскгігін алга таріты Озінс дейшгі цлпасгһіру жүнс.чсрін сыпгз эл:і отырып, С.Роспонд й'і ТОПТастіііруніііі атиуларАын грііммачнкааық қурылымын (оныц дчннетт морфоііогиянъі) ііетіт Счіп алады. В.Н-Тошірпн (1963). С.А.Коііорскіііі 11965). В А.Жучксвнч (1968), ВД-Бслсңькая (1969), -ЗЛ.Ғубінтиа с'ІУ7О) і.б цілымдлр тшпастыру салэсъіі] одан ирі •лрыдас түсті Щ-ладдыл іпіінсн В А.Жучксни’гтін т«пастмруы бірішіма жстіпен. қүрцелі дс жан-жэкгы дел еоеапелелі Ол НТЭуЛіфДІ.1 гтогрлфннмық тұріыдаіг. морфолоі-ия боііышіііі, зтичійіопгг бойынша жвііе семаігпчкллық тұргыдан боліи карэйды ҒілЬім оарлііік іоітгастыруларғ;і оріак ңцеа іды форма жаслута п.ірысқдн: I) Ііе. қііЦіійі о'»Ч’Скт (аталади); озсіщер, т улар, кдпцяар т.б.; 2) Кллаіі, кай тіяде жәнс кдндаіі тосілмсц (аталпды); | 1}Неге этлнплы? Атаулһгц мді ынакы неде? /К.74г/ Мушл.ч Һіри/нисі скінніісі тілцік, іпірі чарялн М«кс.іші кіперіп, тпион пннкалмк уиггапиі қүрып тұрі-янымсіі, ВД Белсііькая мсіі Л.В.Суііерлнскяя іүргысынші сыпка үшырады. А.Б.Сугіерилскал жшарыли ке.чттриген тоіітастыруляііга цалдік пеи толықтыру жсисііеіггінліітп коресі п. Ол барлмгынп орақ, [і^ніііы!] камтнтын гоптгістъіру үліңш жаісау кдынға согады ден кеііііі, ссбсбіп &ыя:іц гүсіндірсді; " Гоп гастыру кезілде ат.іүлардың йедгпп Ғ>ір пліе жататыпын, (ісигілі бір аіімаккл тол скендіпн, бмгілі йір мрнмі ке енге, ко амдык. формацняггі снетінін ссксру Уфеғ;. Сінаи прай митериііЛАарды қдрлспЛру, лсртліу едісііерг меғі каятігп н яумяі ы ор [ үрлі бпчяды" /5.159/. Л.В-€'упг]т;і]іскаягіын усынгяи іоіпястыру үлт і тілдік жшче зкстрачіінгиһстнкміық ж<ігд:піл;ірқы бірлсй қамтыі] ж;ісэгзнлык;ган. тым Кйц, жатш.ілэма гараул]ір;і:іп турады. Қэлргі ксздеп тпцоннмнкалык еп.бектср,це О.Т.Мгмічанолнііың тогітпстыруы жці адщіпі'іядііы. О.п ни жрггиу жүргізгси Таулы Алтғій олкссінщ киіоннмдерін ''Л.^іім" жапс " Ғабпгат" дші скі балімі^е бөлін карашіы , /7-К£/.
Гүркг -іопопимшкъиі і]і*кеііка-ссмяіликалық жатыіган топтасіыру Л.Әбдтрахмлпоптын, С.Л,цци[яиип,і.ш. Г Ф.Саттароңтын. Қ.КрЦКлбаеіиыц. О Л-С мііЯИНьясЕПТЦ. Л.Л КзмгкщЭіцьщ- О.Г.Молчаііовэныи снбсқтерішіе прын іьлдды Мысйлы. А.ӘбдІ .ІКМДІЮЛ Т\'Н.ГЫПІ рет КДЗЕІК ГІЛ‘ДІ топонпмдсріс лсксіГкалық кшнхііфнкацггя жасап, оларді.і Н түргс ғотгіап, лиіішистикаямк та.тдау жяътіды /10 37/. Бугікгі іпюлшіхяка ғнлыммндц кея іесвтін т&гггасп ірүлар галымнші цтаямшіі кііассифнкяпнясыпан көн аліпактап кете ііляады Оның тоіттаеі ыруы Кдіакстаніпан. Копгеген аіьчлқтярыітып гсплігимнкініык жүгіесін ійіртгеуіс негіі Болды дсуіміщге йісщмды Т.Жанұчяіфп. "Қадік, іііііпннмпстергпііі иексикіі- сСМапгикллық клігсеификапкнга нгпар <луд:іруг.і!!і.ііі ең басты мэні топонпмлерді лексикаіъік тұрғылан шгікл бөле иіы]Ч.іи, мзп- мніыпш і.ш апіут адіірдыи а.паяіііі.гн іс-әргкет, түрмысі^. когяіадық өмірмсі' В«ійліші>ікЬ!н іііеъіқісНі бііг. (кгч.еп тлбі-і.нады" дсп кятак оіірщ.пликасъі алдыпда!,ы міндстіі! туйлглсіі қшг/іі /Тіі-15/. 2.2 Олкс прішіпі,чсргі!щ ссмэитіікял.іқ і.'ниаті>[ □р Ллтлп орсніим.ігрііі .чсксмкп-ссійянтіікалі.Еқ гұргщгіі! тоцтастыруди жоғврьі.цііғы Нілілмлар сіібектсріп басіщ.ілійқкЛ ллл.һгк Лшійял бцрлык аГпіаккл іярдсіі >хлс Берстін іі.ніСсикіі.-цеЕч, Масспфнкзпия үлтісін Жііслу мумкін ем*?с ектнлігін А.В.Сунергінскпя сч?ксртке!і бо.тпт.ін Ә[і Аттайдын тарнхп- Еііография'гі.ік ж:іе іаіп.пчі Г);и!л:іеіг.[Сгы жіне талдпупі іктгянеи орснппгтср шгьенып птіі|ч;ін.іыктан озгсшелік бочагъЕны іавды кубыльгс Ен а.Чдымсп. үцсмі глііті.іаіп.ііі келетітт семаЕПтіісіііық ғпптарлып гтсі ічгі-ігегіиі Леген н<рт гял.іеын гзіен эл/п.іқ; I Корнгаіан прт:ііп.ін гецфизихялык ергкпіглктеріп емііят- Тізйтып гірішнмдер. 2 Ад;імш.іц іс-сірекі.-іі мен ғүрмг.п.-тіріігілігіііс бпйлаігі.ісіы О[юішм.'іер. 3 Жіціупр.іар дүтііісинс Ьайлкһыетг.і і:'ые>тнт-и г7‘ін оропимдер 1 Осімдік алемінс (ліцдлгіі.гі-іЬі м іһппцскші принкмлі.т 1'опгаі.тісру қүрамііін,іі міпдгпті тур.тс 6п.“уг:і тнісіі түр гух\ саи моллігр. пгп-гпним. аптрсгіннніим т.гі. тармлктарыіг хялъікгын рухаип йііПлыгы, дппі клчкарасы, ментнлнтеіімен баіілпныеты
Дангапдмкіан. :тғи(' шптвисі нкіыш; сипат түріъісынал клрэү қижетгігі тучы. 2.2.1 Қпршагуті органың геифилікнлық срекш аікіеріп слппгглчтыіі арпиигидер (Троіііімдерді гұприилық ещтсктерле аіітылғандаи жср бстінсн котсрпткі жаткдп гісдерді білдіретпі атаулар, жер бстінен тймси каткзн бедерді Быліретш атзулар жипс жср бсті ің бейтараіг бсісрпі білдірстін атау.іар леіг ушкс боллі кзрду көздсллі. Оитксні атпі қурамынлағы орзгрііфинлык, тсрмиңдердіи озі осы үш да.дтсйдіц бірін бі.ідірін гүрады Бүц жердс В.У.Мяхітаров піітқпидай: "Лскспка семаитикалык классификіщмя дтнмолопіялық тяііляупші тікечсн жаліасы 8олу керск итаіе бслгілі Бір жэғдайдл сні-щ нЕтъек-нт і дялслі болълі кы-імсі стуі тиіс1' /77.154/. Ісиірафлч іык іабппі орталық <тіау жащяута рнимдсну цроцссіік үяііксһі асср етіц оіырлтын фактор скендІгі гуралы Л И.С уінгріінская Оі>ілай дғіпі: «.Имсна каждогп народа іюсяп опссгсл(іканнһ!й пгпсчаток тоіі гсііірфичсскоіі среды, л кгшірои схлялыіылась сіо кулыура" 2.2.1.1 Жср Ьстии!іі коісріцні жяткдн бсдсрді білпірсгіп атаулар мгіл аціЕкп.ісын іліһі хгр/дтг когершкі, биік жердін жігпіы ;тпл /78.56/ нгйг - таүдыіі кл.1 гы лыііыси. сйеіьін ұлкепді иііііпі бппнгскіері іПРЙІ' - ЛОі еленс Гіііксіі бніктеу Лйц жср ксзгц - жо.гіілц, гаудаіі ис Аныріау, Лтыжамйнтау. Бөлектду, Ж;-? .'і, му, Жы. іьі ) дут К іигкел е-тау, Қ)іраіау, Қңсықтау, Қүстытаү, Мү-гГйу, Ориіу. ['аутақңр, Таутачіл, Тобелтйу, ТТІонмк ау т.6.(35 рст кс ідесспі) Аиырта Акжирепіас, Лққойтис, Лқгасгы. Лчгылтас, Аютас, Бггпулнтас. Боіііхтас, Биіктае, Жаргас, Коккіс СТсіцірі-йст Тасдіңгск Таскетең, I асұйсз с.б. (59 рст ксцдеседі) Лн ыртопг, Л қтнбс, Арялтобс, Ау ы з г<ібс, Бгі й іхт обс, Е гі ттобе, К і н. іі ктобс. Ғртргп ітйбс, М аіідытөбс. "Іобс т.б. (24 ]ісг кИіЩеесді) Міырқсисң, Арнізлыкезең, Баиксзсңң,
ЖСИВДЙН асып түггтіті қыріі клаі і.і туііе гайлы и.часияау жері /7‘) 62-63/. асу - таудыл кісі пеіі алатын жсрі Гіисы - (туые.) таулһш. төбсніц г.б. біісы: взсн- сулъіп бвстііляр гүсы /КО.110-Т із/. күкгей - гаудын үнемі күн түсіп чүріі ып оцтүстік ЖЛҒЫ йнгк ліцгзр. асқдр: тау.цыц Ьасъі жпқг.г - г.іудып, тінкнһі сп бнік. жсрі. ушы, окдііп гобе лсо/лп гвүдъті і првдтл.т ЖОМ Ы -41ЯII71Н И0Т іес бүкір ягсрпері гкют - жердеіг кдімішіпа таудың жппақ жаш.і. пч Кұніей ,чс ісрісксй жагі.і да боиуы мүмкін жал - іііҮлъщ ті жіілыіііі укстс чппси кдірі.і іііиа - сі і пе ол.ін .ча кі>п саллпі ;ли.ірыл.і (іігксп шү шыцдарі.і дараісы) - жеке түрған таү, Ъір аа:ім Мсксн сткен Ь; 1111 г к е 5г 11, Бсс ксте т |. Жслді кс:і сц, Жспксісң. Кикке^н, Кдраксзсң, Кытііілкс ігті т.(і (22 рғт келпесслі) Дсупій, ЬііЙі№|^[і іісуы. Ьү]іү;гі асуы, Жіңіткснін асүът. Иттгсп асум, К,аныгпісу. Қ.үігындг.1 ;ісуы т.гі (17 рст кеътсссдіі / іғібиіікорзнідц басы, Лісколқаптдц йіісы АқсуБасы, Аіп.тяеқіннһіл басы, Ьүктырм.іпиі! <5ясы, К^ара ЕртІстщ басы гб. (I ** рст ккщеседі). Ллтытікунгси, 1>ат;>қүгчтч;іі Жаттғызкүн- ігн, Жіцшікекүііісй, Күшсйііі, Кінп Күтігсіг, Үзынкүнггй т.б. (15 рет т; тдіесці) Лкбнік, Лкмурібіпк, Ііссбүын биігі, Іішктас, Жүръінбиіі Ошіі. Ксладійбтіік. ( .'іргннк, К.іпытангыбяік т.б. (13 рсі ЕСВДСССДІ} Л:іі кяніиокы, Люнокът. Кдлмакшокы Кдртшпси, Ортіепііююі, С;ір пкіқм, Опкьтіпппқы. К^гТТІОКЫ гб ( 12 рст кс ҚСёТііІі ІЗпнгсжпга. Жопжига. Кокжспті, Ко.ііжітпі, Гамапжота. ҮтыиЖсХп, Ж<пті п.і т п (Ю рет кппесгді) Л кбет Ь.ія і і бс і, Ь ү іідіртсі ібс т, Жэлгытбст Жйлтіикбет. < іірбст. іісткЛйыц т.6 (X реі ксдисседі) - Лкякст, Лі?квд, Бүкдбші лотяы, Жап. КаряжЭл, Ьй.ттибіііі жпгн.і Жвдшн Т-б. <7 (Н. I КС І.І1ГСГ [І) Дііга. Гіелаша Гікііпгі, Жаман Літіэ, Лш;і т.і, клаіигітд» (<> рст кстлсссді) - Лара. ПІ.іглндпра. ГПолякдзра, ІМакитс .щржы Бііпы дирасы. Кдрйбис лярасъі,
К0й । щу Ш э игі' н дзрнсы т. 6. (6 ]х*т кс ілсссді) каба*. - котсріңкі Гнікгм - Кдбақгың ясты, Қоскабак. Тіккдбяқ, дәңес кнрагмұ жер Моргы каГізгы, Коккдбак і.б. (6 рст кездссоді) ріуисык - таудын. мүрьтяга - Лкшнпұмсық, һкітүмсық Оралтүмсик ]чсап Е ікмілн бір езстқ '1'үмсық, Гұисық Сарытпу. Тумсык- кмрЫ тііГі.і қора г.б. (6 рст ксздссс;іі) бы - таульщ асуы, жотіы. - Ііеласу, Ьслтна. БиітоБс, Қоңыр ёнігі (4 КЬфКй&кы рсі кеддвСсді) кмр СО5ІІІЛ1.1П лаікдн - Адаскыр. Қыр, Қцргоіаи т.б. (4 рет биік Жбр, ЖЕІЛ КСТЛИССДІ) Бүлярд.иі Пае ,і сирек болса да кездссігі. жер бетіітсн ыэтеріцкі бедерді білдіреіщ мыладий прш рафиялык тсрмніідер жонс сопйр арқктлы жісалгян оронимдер бяр ііл'ые(ы) - Ьүкдшан куысы, Жіфсн6і.ілг<ііікүыс; лсүреи О[пажүрек, Крсжүрск; ки^ырғв - Кдбырғатау. КдістаукяСч.ірға: - Маймик, киясы, Қияжол, Қдяжұрг; і.<р - Ср Ллтеін. Орсл, Ор Дкклба, Ордсгі Қітыщ - Қріріи; ек, Оэек; нюиіппц. - Актоынак, Саргомиақ, Тоіипакакү'рт; Лд - Кдрішыр; інікіі * Сарыалк/і, Апкдбек: - Кррымбситір, Таскорііім; крбм - Лпынқут. ҚдзЬ[қ.ү іы; алат -Қолэт, Қ. раксшат лк№р - Қлиыр керг?, К-^іенін к.?сы Қмімр; тғлда’ - 'Іскіиетас, Үлксн Текітіс; рһткіг-иіі - Мүрыи Ісілигяіі, Елсіч Гплағдй; шағыл - Шагьъі. Ақініныл, вдыц Кдряшын: <)ін<?с?к - Діигск, Тасдіпгек; ліле - Тосқаііып. ШүбцртЕіс, иіүғырііік - Саргүіырық; глшш Алкдім аузы; туііык(і<И Қэрагұйык,. Құгман түйыты; еівң Қардцоц, Дпңпіи, керівд - Кызыііксрші, Қиыиксрііи; сексір Кдрассщір, Сснііркіс і б. Корсеішіен лтаулзр мен ісоіряірюілық термііндсрлщ ссмантшшсыЕі һл и ортак кпмпонснт "жср бстінсн кпі-срінкі ОІжаласуіа. биіктік" дегсн ұгыммсп €кій іаиысты болып түр 2.2.1.2 Жер оетінен іомсп жіпкдц оідср іі білдіретш о|юішмдер сһіі үлкен жыра, антар - Ақсіц-і . Атыжаміпкиіі. Асусаіі. Бзкд- саіі. Һарыксаіі, К-кеқсан, Комірсаіі, 6 ггырсан. Саилыжяьт, СаЙгабан, Галдысай, Уждлырақсай тб. (50 рст кскшсееді)
ои пйпяң, оііыс. томсн - Лкой Жыльюгі, Кіигі Ой, Қызыл- жер аіиысііі. Ойіаі-чік. Оійшц Ойкейквң, Ойплр і .6. (7 рст ксзлсссді) шт тлу крйнауындагы - Бұгашят, Қдрзіті, Шлт Суыкпіат, жы қц ы л - зкыют ыл тсре н М аіт п ы 11 іэт т 6. (5 рст ютлессд і) сяй жмра еу жырған арначир Лқкырл, Жыіііікүдмқ, 'Жыратас, Киынжі.ір» Күржйрй, Тсрсңжыра, Үзынжыря г.б. (7 ргі кеадеседй шұцқыр - томси с>йыяіш-і - МыпгпүңкМР. Қтынг.гұцқЫр, Ш\н піүнгьшжср кыр-жүрт. [Ііүню>ці К^іпжыр., Шүнкн- р крри. ) 11 ү ңқырсаз. Ш ү ңк.і.трСай, Шүнкнршн т.б. (Юрет ксздессді) ліхртық - тауяардыл - Кдражармк, Жарыктүма. Ортенжарык жакікірт жырып.і т.6 (5 рі*т ксздеселі} яіпбпл - сайдьиц жыраныц - Боіплбаіг, Саіітабаті. 1 а&нггүпск т.б. (5 і-б- түбі. тдбііны ріл' ксздеседі) шспнқпл - серең жартастар Ду:іналыініітқа?і1 Таршаткэл арасы, жықпыл, сай - су жүрстіп сай, - Кдражьига (2134 м) ЖЫЛПІ сгіық - птүңкырлау. ойпац - Кдраоііық. Оііық жср ОЛЦ - ОЙііЖЧЯу. СЕТКСЙІС Дк,(»Н] жер ор - су ортан жыра. е:ій - 0ртау, Ортакыр, Шоликор Мүндагы ітаирмсрніьіык аііст.ііпгнн5ср ссмят-гтнкйсьтндіііъі оркіқ семаптикачһік компонснт "жер бстіімн іимен орпллясу” дсгйі! упіімги саялы. 2.2.1.3 Жер бстііпгі бРитііріні бедсріп рілліретін ороіінмлер даяв жазық. ел-жүрітап иулйқ, ен жер жчр - таулы аймик;і;і далапы кейде "жер" лсп ть- атаііды Аютялл. Клрадйзкі. Іеріслалн. Далэки.іі, 111үб;ірд.иіа Ъуірпжер. Мүңсыэбаііды гныштагап жер, Кокжі:]!
і&йыц - гиу ядисыітлаіы кктпСын Ж£р /ж ' жауьпі-піаніын суы іркжтһі жщі дамшр-түи-гуп Сйні ұсгіін? I иип осегін өрксштері біір ИДОі, шіілііп іқгы жер &Р - іүшһі бцтпақ, су т 6, лопьрітқ - хсрлщ устіңгі қаБагш кдов - су жчсііндс псСтін * івмракгы асімдік лйпқх - тсі п_ жер йьіг^қ * ипінк^й, теі іс'кер йалійлқ - сят.дъіт баішівдіы Мр - ЛққііГп.іи, Саргоныіг - Гнгггіқж - ТомгфДысят, Тпмарсаіі Сорқүдіііқ, Соріүма - Ақтсніырақ, Сартопырак - Крісіліляйрык, Кргалық Алішсщв лаіыгы. Атыриу жа п,ігы, Днңгслек л» іьіқ - Үіііиіиык - Айбнтпақ 2.2.2 Ллпмііыи іс-әркеті мс» гүрмыстңііііі.иігінс баііляшис гы ор<5Лііг,і'іср ^Ккр бетііцісіі ке^-кеіцек чп.тықіын ғасырлар бойът калыіггііскзн тірщідік кочі, м:ні[Ь[к,танғ:иі үлтіык каьіһі ботыды Мухлт,. теңіз жлшагаттдар балық аулаумец, ыстық олке.'К-р жеміс пеірумси, ор і Ш1 сллср мал Ьагумен ійііиитыскіііі Бүл таруащшіық турдері, тшеуътстп ,-эмонимидалык, <[і;нечоііікір епя хіі іықгардыц ономаеіика ісыңда б.іикалъпт ^рады Маселсп Оңіүстік Кдзақстап жср-су лтарык терітеісн Қ.Қ Рііісбсргсноваііыц еңбегіндс ийрыл', (Яфэйміііі:, □Ждлгя/Ңчр+ітк, ^есцпу/а, ИЪртоған т.б- сгіііттііпвккс. йакша .шаруаигііільңъша ОіпілаіЕысты аітіу.чар жш келдсссс. Ьатыс КЯиқргаи жер-еу іптарі.іи қарисуыріан ¥.і’.Ёржаиоааиыи ғылыми ёибеғінде аа^н, қг/.г, л]?нф. қдлп. «ргцқ, амгн, түбек, іис.'енг вйГ(№Қ тб 'іетермііНагиіпер ,тркы;іы жасалгац балық шііруашылыіыиа іиң ігпулар мол үшыртіещы /НН.26/, ,119-220/ £іг Өр ДтіііИіТ.і /Іқгі.гсті, /гиткһ',1, /у/шыр.жагһ Сарпжггсик, К(і.жсАмкьіеінау синкіы м;тп ціаруяшы. ыи.іп і»іплсйіііі атаунар біісым кшңуті "Қічіікстаііиіил т.іүгн.[ жсрчсріи сртедсп-ақ маа шщруз£шдллсп.гнЕі гшіддлыһт.гп ксле/ц. Қглтаулагуіьіи тау
цгектсріндсгі коктемгі жаніллычій. едіщ бнікгеіі / ггаіі іиаліыцдарілғга коіцү <-<іқ, үіісһі доуппгсн ксле экаткіін даст^р" дсйді таріипіьиіар Қ.ААқыиіев, К М.Елішіішшез, Л.І$.І'.ріаіс пмгттер /8134/. Нр Длтіій тпппніімцеріпщ қуряАіьшдп жеріілікті хтыықтын іс- прс-кет, тұрыһіс-күй, мал, -кср іі(Иру;ніп.іг[ыгі.і мсіі :ін аүлаү. к.үс салу косібін кпрсететін тоисніиягдср коп кезцеиеді. Мшіпі жаіілң жсрдін құцарлы-күнарсызльптл мүіі <»:«(і-су;ііірыі[Е.іи аііЕіл-т^іді.тлЫЕЫП, тзбиі/гғ күбъідыгыи морсстсгін тозичшчшер 'іг осы л.шкд лгатңлы. ’ Олар магыіЕШіыҚ жагынан орайлаі. келуіне кЗ|кні <м ішінен бірнсик түрге бйлінелі. 2.2.2.1 М:іл ілпруціііылһіғына байллнілсгы ка.ііі.ііітягкдн О|нінимді!!|і Кдзакдыц сп үлкеп дауьшьщ һірі Йонып еинаяатыЕі жер дауы, I сріс ыоселесі псы мал иігіруаіЕгғ.ілыіт,іЕіа баһлаиысты туыидағац. | Маіп'3 күзеу, шстау, кііктсмс, жайлііү гияқты тарт метгйтпг сйй тарт өріс керск болады. 'Гозіац прісті хацііртып іл‘ыру кджілтігі тагы бар. Кдзақеган жерінін луқымлы бплғэны да іліы тарг түліктін гүяіъгна ........... дссек аршк літттапдықемсс. Мал нсгізінсн жап сақтаулың. күн кчрістііі (нріеіЕ-бір кізп ретінде устіиһіы. Бүл клсіи »< қттакіарды мнл/іьт оаді БілуГе, орісті ттиеыіі, пнДағы ПЮіггсрДщ іүрлсріне .тсйіеі (сртге.уінс, бағыт-багдар максаЕЪЕцд:і жср-су іитчрыіі дап қоют ыашыктандырды. Ор Алтандып ү ак юлсы. кзлыіі кпры. мап іц;ір\аціійііЕЛГ-.іна італдік кзшнлык келтірсді: ыэ.ады аадя алыл пн.лу улііп, кнр аз I гүссгін Үкрк, КдлЕуты, Крбда жэгыіиі қі.істатын әкслетіп болгзн. Орталык Қазақеыііда вір шіамга 25 »ың (ПІ.Уплітханон дерег ббйКЕНікаК 17 мын (Ғ.Мүсірсіюп лсреп іюііе.інтіій) жылқы бітсс, мұіідагы Мличегіік. С.іртк,О/ка дсітн б,піл<ірда 1 мъінһ<ін яргык । жылкм оспегсн Оіпүстік .‘Чіпай оронітмдерлпи. мхт гпаруйііЕЫ ЕЫГына | байданысты кллт.штаскянлзрЕ.ш в і іішнік' ілгы жікісп корссту . тнілгді [) Л^д.7 жіше &Я.ЧКВ ум Мі;гну:ір.’іары іуряпі і/р іурлі мәйімст йеретін аршшмяср: Ак.пічііъіічші, жяйыці.ім Қатоіікцрағай аудпііы Гура
МйПіІігасынла іүрса, оитеуір бі|і кезді. йр ,ік тіпіыніла олді, ІИ- туды, ііс пііы пю жсш магыНіісынли бояса ксрек еді Алапда пиі|нурматорл;ір жіПіғ халілк. »гнмо.чоііінсіл еіптғңс ийта алміійдіі Соцдыкган бүл мстафоралық атау бггтуъі мүмкіи. Жаюгаудағы тае, иЙс сиикгы кочге тұіер белпні ак іаПъшніаға тсисісн сьщайлы МпеслЕК. .ііііыр" соті толпиимикажі тура магънпсынан баскя Гу.іікси". "Бо ск" мэншлс орсцрэфңңлык тгрминіс айнядятыю-’ беяітлі /41.123/. /МРійғя-тггч. жлйллу Катонкарағ-ай аудяиы. Ороним эдйиындціы "олгеіі" сгаі ятііуіц окісіписч-піидътк мэп бсріп, ята^гц жтүнсіцц өлгсні сеоел Сиин-аігі.гц ко]кеіпі іүр.. ЛттЬғсны/қ жийлау * Кятоцщіріи ан иудэны. "Лптһі" сші ссімі туркі гілі.ида конпк мти берегіні (іслтйгі: гічгы іій-сық жол, ағайын мгау бояйі да .. тб. "Сші]рг' ео-л де ііуысгчцгы чіиынасъшдіі кеяіп, □гьірг.і үксас г;ісі,і. пг юБесі көп жаіілау дегеилі. Оіпліргді >1гпе>7ге/і, асу - Кгісніқар<иап аулаіты. Дсупың кдіьтидыгыц Йяшрстін тсіісу сохчеи ігайдл Сюлын. Мұлауга жақытт И/пшгек псуы Сар. Вұл жуды Н.С-Ядршіітсн картағ;] "I Ірвешиил" леп тусіргеимси, В.В.С;іпо*'іітік(ж өз картэсідпііп "Итолгеи зсуы" ден туіСпіЕ і /28.120/. ГшЕгыі^всссій, сгіГі М.ірклкп?і пу ціны, "Лум.тғы Йір үйір Ыіе ІяЦя/кі «?ууп? жетпеі іін тар гай" /қтсиді (н/ыіріп т\-ршіі ^тіэіп іуык ятау. ІІумуі/юу, іпагнн тау - Ү.чкеп Нарыгі аманз.і. Ьузаупай-ақ кіілксие ғебс дегец_п білдіріи түр Әрине ся.чі.ісітііратттн баска ірі іпуяаі» іүрғаидыКТйи. бу.гауцііі (юні.ім көрітіііі гүр Ьұп тау жя іі.ік жсрлс жалгі.із гу|К.а. басмгна і*таяар е..ц ЕіачИі.һфн, шпбъшдык Катонкірағаіі эудііыы. К1.Қ(нскзбаев Ах.сшкі оршінмііыегі еиікі сыі-і,арын мшп' іиц ,гтуау", ''тураи, "ттк", •кярсы" сотиіеп іцһіеаръш ,гтиу'' мііп.іиясъін береді деііді /5б.Ь¥/. Ғшкігадгсн шиЬыццыгыля 5ару үщіп ітінтік жрлмен ғрпсп тауги ілыту керек. Соғаң караіиіща, атэу түіпр нле мпнғ. эщ "тік". “қия’' свм жаткдныпя кчт жетеді. Гкінші сыңары да мппг уул(ын) ,гт<ц Ліің" мнгытіасідіт беретіп сияісіы 'Іішоіпімдсрмің скі сынтры скі пл.тсн қүршісл. күліктеғи.' кдр-іү керск Опгкеш кұрпма ятаулар отс сирЕК кстцеседі. Гоиыисн. бу-1! заудыд иты Згііуу^>ііі>^‘іі{уу//ын>Рмі)СІ№іг.ен бояъш ОЖріен бе. дсііміз Мяплпасы ,гсллглът тігі, орІ" нсмссе "тік., ор тау"
дсгснді Ііілліреді. Эксгралннгшістикхііық гүріылан мриганла ла. бір ешкшщ олгтііі ү.ікси гпуіа атзу болатындан ірі окжа смес. Жач.шайгыр, тау - Үлкен ІІарыи .іуданы, Кіжаяаайгыр, жшілэу - Катопқррағаіі ауланм, Каккошқар, к.ыстиу - Марқікот ауданы, Көкогіз, гяу - Үлксн Нарын ауданъі, А^жесркв, Аайлау - Үпкен ІІарын ауданы, Күреіныіз . жаіілау • Катонқаргігйй ауданы. Крскаиіныр. жаіілау Күршім ауданы, * Үлксн Ііэрын аудины, Гқьгіылгшр, тау • Маркркол ауллиы. ('ар ыаш ыр, жаіілй у /1/үбараіііыр, жайлзу - Күрішм муданы. Шубарбие жпйлау Катонклраган аудапы т.6. бэрлыгы таудыц. оичініи колсмі мсн түр-түсін мгілға үқсіггудин пайла би.чған ороннмдср. С.Е.Милон коік іуркі тіяіндс ггі-т - "озси" гкгніп іаислдсғеп бо?і:тлі Деіспмен а?іт компонснті бар топопимнің барлығы 'Чкіен", "су’1 монін бсре бсрмсііді Жшарыдағы А’4ко.ті атлуы 'кок илчі, су" магыпасындд түр дссск, КурснвгГі гаутэ бсрпігсн атау, Кдчиқ тіліеідс “күрсң су* дсіші тіркес тс. үіым я;і жок, Бұлардан баскя мап атыныц окика иесі ретінде еистікііен тіркссе келні, пінідіі бпяған мыпадаи ороннмлср ксідсседі: Бппіааі^ Еіикікыры-иан, Итқырытан, Қ} іыикетогеи, Ог/іғмгст. С арыаггкмген, Тийсийгак, Торыатеі/іичі т.6 Мүіілмгы і>кні аларңһщ Бсртнідс болыл, ел есіндс сакталуы атпу болып кдлыптэсуі.іна нсер етксн. Оныа үстіис бір жаіілау ішіпдс кспесе бсрстін мпкргюропііхшср скені білініп түр. Д кыскы. лсат/ іүрактры, ирісі жөшпдо малІмРі бере гін пронимдер: к&рі. (каііе гүрк. қопіп): ЛитЬ.нгк.(>раіп,іц басы, Ьайкотаи, Бауырлагы қора. Бү-іыпган қора Кдлмаққора, К,отанапіы. Кртаиды Лк,іпарб:іқ, Таіікрра, т.б Ж}У>ч> Есімкин жүрты. Ескіжүрі. І-.цбскжүрт. Жалпакжүрт Кнкжүрг, Қняжүрг, М.ілац л.уріы. і ак,іаіЪкүрт, Гаплыжүрт, Тасжүрі. 10^1113x^^117. ІІІошкджүрт, Шүнкыржүрг г.б қһи-нгог.- Кдбыргакыспіу. К,,ілқ,’иіыкыстау, Қиянқысглу. Қыстлу Күршім, Сатыкысіііқ, К^рлыгиш кыспіуііі т.б. мнйгоу: Аюкайлау, Қүржаіпіііу Мэііжаііл.іу, Қ.іражаоіу, Қоңыржаііллу. Iоржяіілау. Шабанбэіі жіііііыты т.б. тснгс/р Сартепссң. Коктепсеп жъи/к,- Жяллқ. Таһлак жхчагы, Жалар, Бүгыжалпқ
уйі?т: Кди ы ңдыү:і сз. I ясү іі ся. қпг: Жыяк.т.ттіп>ік.ос, Саріос, Үрапмнқос лі'ы.7: Жььеқы ауы.чы .7) Мзлғя жз&ылым бплзты/г швітгі, гззды жсрларлің аты: шіт, аяе.ц: Лқплсц, Енідаиды. Бяқбак, Бидэйық. Бозжуізш, Бушіргепбеі, Дуапнлы, Жапырақгы, Қамысты, К.пгалық, Ужііпырақсаіі, Крцыролең, Майкіжі, Сзрыолең. Сарымсақгы, Шоиі кнл, Штггнжі 1.6 отэ: Ақһтіи сазы, БүғымүМжаз, Жаляц сят, Жзтақрзт, Жілпгіқсіы, і' ішісаз, Күрымілш саты, Мшісяз, Отса:;, Сарсаз, Тоиіыбліі сазы, ТомарлЕЛсаз тб. гіщы.’Лщы. Лліыбасты. Ашылы, Ьсяащы. Бо ищы, ІСызы. аиі.ы. Динаиапіы т 6 4) Лілз суяттярыи білдіретіи игиуляр; 0}ііик.' Аргыпбүлақ, Апіубүлақ. Көлленсңбү.чак, Кііглікбүлак, &ішиыбұікіқ, Қэскзбүлзқ, Муэлыйүлақ, Самырсынцііібүлақ, Тялдыбулақ ТцййБүлак., Үрынйүтақ. г.б. 8в.<жиу Баяпбастау, Тар6;ісга\, Іасбнстцу, Жобікси басіауііі, Итйзстау. Ақгүма, Буршай іү.часы, Ж.атгылүма. Жарықтүма, Кекгүма, Санлаубай 'іүмисһі, Түма, Түмабүляк, Гүмлпы т.б. судот Ақсуит, Ттссуіп'. Бйгдсқүдық, Жаркү-ТьіҚ, Жырақүлық, К,осқудық, Қііірыкл,¥ ДЪІҚ, Соі 1 қүды қ Т.6. 5) М:ы яі яп өі етіһ тяу жияиярм, (Угкржяерте пяііязныстһі ХіЯучзр: ІВД17.' ЛЙЕКІЛМа. ЛпіЕЛЛСОК, І.СКГЖОЛ. Жолдыасу, Жощцлкеусц, Жи-ижопі. Жолсай, Қэкпукси, Кдскііжол, К^зіанжич, Қнялцці, Тйржа1!, Гікжол. Үзһінжод, Шицқпігжол. Ирск г.б гііжет Жалгііітогксл, Ксрсн іггкгіё, Қірпоткел. Жалпакотксл. Ісрісотксл, Жыбырлақөтііел і.б. кгіир. Кіліірлі. Кошртпс. Аспакошр, ГдіГітііЕіконір, Теміркопір г.б. 1/а.і пгярзуіпылгмъна пзгтысгм тзбапгт лұбылыеы іиен яу'3- ріяіыгы ііяіі.ыпысіы шяуяар; Борапдііі, Ғскекси . Жешіі. Жслдікеисц, Жеддік^ря, Желспй, Жорпі. Кпгіп. Кігпцгарз, Кщын (монг. хүйхэн - суык), Клгрпулы, Қігту, С«иікыЕіііюкы, Суіііщиаі, Қоцыржоп, Жылыой, ііігііііыеі, тч
Кдрлпн. Жй.іпіақкошкі, ЛгқпіуғкенсЕій, Жпіпүсксцқирлггні т.6 2.2,2.2 Ғ.пя піаруиянаяығчіня йаллэдыгпд эқ?;қмр Шыіыс Кзтақстан тйулг.і аіімж іюлтанлыктлн. кпцмііты садқьиі болңп кслетінлтктен, егінпіілік ламымлниі цеген ііікір тууы мумк» Алййда Андриіюп дыуірінс здтятглі М:иі!ік|іағноярск (Үлксіі Нзрин ауланы) кз-ібасм/пік тиПылгзі; ирикпяи ~л\тіпсгі Пйдэі ЯЕПІЖРІІІІЕІ ПҮІЦЙЯЛарЫ ТЦЙЫЛПіН. XIX 1'ЛеЫрДЧП 30 ЛЪіЛДДОі Осқеқн-.и уечніің катяқгары жср шиеулі жиксы лігнгерісніц Н-Коііпшіі жіпғап іліі- Олар іЫн Жерді "гк ііееип" іеіі аталатиц соқамчі жыртаті.іііыіі. "ттц.ірйк су", "мпііыіі су". ‘ орик, су" ;пцлэті,ш суңру кетспд.ері боп<ітыиі-іп иігта.іь! /Й4.»і4/. Іағы бір :иірггсуітіі К.Кутіігнпті 0скечі’п уечшіи ка.чакЛіры зкі.ілдиіі Гіері стін сгстшш, оларлын 4Л үріпнң жсрьчй зйнялмиітшіыи ,’йлэізн (19ІИ) Хмлллры) /Я4. ]4/ Тсррііігіриясы тугсіідсіі кжемен уу йне кгірмап Ор Длтййділі тауш .пімаіъі бох»г:«'а. еЕІпрігіік срте дамыіаны орыс кртірс аудар^іны.'кірһінт.ін цсері болса қсрек. Ьу.і ічіірде гітііиііаи үіі салип ОТі.грЫ!<іііІ.т нмірге Срге кірІСкен жатиҚг;ірл.ЫІІ біитаНЫ! М.С кғшгж тд ятүін «теді /^4 4 эУ/. Зертгсу аясы болып огнрган Ор Лліаііліан салкмн ісуимате КІ.ІСШТІ сріе түсуі, жптық алкдпіартын. аі)іып.і епнішиіктін жапіті ламуыіііі жі^ермсгсіі Гшік тлуны кснбір :іу4ілл*рл:і һнлаііііі.1 кпііып картсіп гіігіп үлгермеіітін жаылііі-іар ке і.чеесді 1 гпііінлікіііі іЕИіца( Г4р ггілп.иг, сотлн бзйллтп.п.тьг готкмшъ хтгип .н тдссг гі і д коруті' Сюлалы: Дтрмсн. Днірмсіггае. 1 гінді&удэк, ЕіііпчЙі; Кдірмаі Кырмктоғац. Стан. Іаряп. Гар;ііііііі.т. Іоренчтіп, Кмо т.Г». 2.2.2 .Л Оңтүстік Атгайғл гии пяскл кяеіп түр.щіінс іізйлаіп.иТы зтаулар Бмік '{ауіғы. ор^гім-іог.іііы м&и Хгтгай.йа аннм котеітц түрі рмір сүргсн Л Гуыіьігп ^'11 гасһіплп Ллтййда мсм‘Н’11 гсіі ппіецгіт. телғхг тэппа.кіры яніньщыкпсн к\ц кпрегікій ж;гыді.і /1Я.256/ XIX пісырдын &;.сыіітн Дітяііды ,чра һіпіп Н Н.ЯГякінскйіі
каъіқііір лңлы сауык. саяғ ретіцле срмск етсқ идчмгіқтлр кун кяру үтпіһ ау.чіійті.іныіі &айхіігаіі. Кзшміікіардыц суіцр.чы жеріі: оі койып, ГртМПС Т^ШІМ/МЛ ?№№'! У/ІІҚҚЯИ С»'ЫрдЗріЛМ қур ҚйЯМСП >тазл алншнып лсізады Аішіылыкуші Алтлй ікологііясыца іипзепн йЖы(< маселс сгіп кйгерсен /27.’.'і/ Ацшмітык, кпсііпсп хлбар береіін мііінадан атзулар сақгағіган: ЛЮімгдн, Лйййс^». /ЗюЙілдш, Ляниы, Лшлбайбацш. Иаспа, Ьірһнистаиии, Бүркіпіүя, Киікті еай, Қиқиииқудғло, Кирисуыр, \і роіЖ. щікр. і Моіижш, С&рсфібі тискауыя, Соиар т.б. Муңднғы іинпіі - аюді.1 жсм ікпеіі аіщап ұсгяіііыл агзнгпін қішлгап үті. Аіо кіріп жсмтікп гаргқаіща, дуыр борщіс.тср оасып Швды Аитйилықтэр а/отир/яКы дг^иіі Бу/һі таруушцигьчы, Алтайдппіі бүғц піарупшъі.іъиъні дерпгген А.А.Свдшиъсб жзбаіш бүғьипя ұстдіт, адгщ« осцд' ітісгаг^н Кдтоңғд] ,н;іц аудишіндагы Фыкалка хуторынъпц түргі.ищ;ірьа Сівепнй 'тіілксін, Шарыпоп дегеп ш руалир екенін жаталы. Куғы ССцііріСіі н .іі уикыттіі нсмссе қллынкдр түсксңпс апіеп, шаңгымен Крілііп. бшіді.ірітлп барын үстайцы іа, суы бар тауды қоршнл, іи іпе Жіберсді Маусым-піілдс аіЪіарыпдц сркск буіъііиііН мүйіііін кссіп, Кптіріц, Қсйда каласыіідагъі жирмтңкеде қдіітаіі.іаріа сатын гигдпщ. Буя .мүііітпврдеи ,гл;плч.ікрия'' лі-л лтяпіггыл д.эр л>;тіаша?іы /85.11/. Ксцсс үкімсті бұгы үсіаган орыс бііпііарын іэрнаеп. он <ірш./рды всірія, іүгае кеңшардар күр/^г Қаэ ір асьщ &іі скі Шаруиіілшыічбүгы меірін итътр. Ьұн кітсіпкі: байланысгы атпулар мынғунір; Кұіымүйіч, ІІдралссчіпіі, Л/уи 'іисскец, КерсүіҺі, Спиіъіқііитяақ. 'ііираідһі, Лқигіри ?. Жанасаглы г.б. Мүндагы саты - буіъі орісні крршіійіып бшқ піарбақ (мзряііышк) /мэдгаій^іГАИжл Ачтйдлың ордаимріЛиіа кемсссііи ікіібаи .1 араджрді.і үстзп, баліяп а.ттды кисіп еткеіі де орыс қоныс в}і7аруй[Щ.7(фЫ’ погцы. Акеу, Кприбнхя лактл мскеидегсп орыс итпруіілары б;ш сиідіпііі, Ьүкгырмн язеііімен жүіе отырын, Өсқемен, Ссмсй кіі і:ы;ірыніі ікеліц сіпкдіі Кеііін Ксрибиха ксіинары түтас Ьи нішіруціеп циніпіысты. Лбнйлын ппсы Михюліи. ксчінче. Алтай пиарташынары жіпіды ариайһі міііідо хсгіҒіщ/Й6.25/. ҚвіГ бул косіп к* «одгар арашіцм дя кен тирац піыр Омарта ішіруаиіыдыгыііа баи-іііиысты мыніъііі.й атаулар келдсесді /1/ілньп/
[‘ягм. Арии/ы. һін\ті ппсскасы, Чүсіек/нсгі Пасекат.5 2.2.3 Жаиущтр дүііііееіис бан-іанысты қліыітглскзн атаула|і Алтайда жануэрліір дүпиесі сртс ксілен Млі.пгтасклнші өр яжрден глбылпіп МЛМОН1ТЫЦ, мүіитгүмсыктың- буйипіщыи сүйек.гері далендейді. И.М Рпюһднц бул сұііскгер тбпйіі гіу басқдида Иішітядап аіыц кслгел цеп етгтен.иі. Аі, галымдар И.Лсйбс дггн Г.СпаесккЦ опордіаң Ляізнлн гірмгі.т. гтишдврм яйтндъі /87 3&/ Ғыдідмдеі СОЦП.І иікір дүрідс сіізія-чыіі жүр. Кшіекез кЭрпяліір Алтаі! [іліБиің сілбі смсс, кұплрты скенін ссадріп, Ғіүл гаудыц тонан су зсіында қціпшгаці.пі атітып <кыроды XIX гзсырда Бүл аіһііікіы арзлган неміс ғалымы Алфреч Врэіи ХЮ-ге жуық ;щ Меп қүсты зсрттсп, язінін "Жацузрлар влсмі" аіты кон омдыХ Еңбсгінс епгііігң. Орыс салкатагысы Л.І'1.Ссдеяміііков 27П шақпіі кусгыц түрпі тауып, Омёк мүтзажайына таіісырса, В.В.Сінюжгтикоі сирек ксдшееетіц ан турлерін, іііөптіп эр түрін тдплап, жап.ііі тыртан /К8.45/, Кдиіргі кезце жлблйы аіцілр меп куегар мгнілііппе .ізьиган, клр барысы, кызыл кдсқыр, бұлплі, бүтан, ңоттыр аю силқттт гіЦДЗР жспстын кдсы, Кд.іиліі түрлсрі 1476 жы'п.1 қүрыліан Марвдкоя пебити кр[н-сгы^д аздвн кездеоещ. Оц үст Ллтііил» кеддесстін жаіі-жлітр іар атынъің кашсілмси жжапіан атзулирцы (зооггогЕОнимлсрлі} скітс бі).[іі[ кзрау кйжст; 1) ігп атпіи^ь); Дкқоаңан, Лішіы, Бнршзксиіі, Борілұтідрғліі, Бгсбүгы, Бұландыкпл, Бүлпднсаіі, Кпіккііра, К>ірлбүлп.ііі, Кдрасуцр, Криңды, Марадды Таутскслі. ('үткггас. Сілеуонп терК. Крсқырлы корьтъі т.б. Мшігол тіяінде түрып, бсліілі 6р .тңның бар екснін білщрегіц орсшимдер дс бар: ^мнілғы-Ғ.ііікілі. Іир&агстла- Суырлң, //ЛһГ^лгвлгіГй-Дкдіиінцы. А^нгімглтий-Бүлацдът Т.С Сал.тріын шііііЕіт сгсіұпгты пікір гуіызын жүрпсн Зсреііді тітаүъіи талдай кстсйік 'іереідк кол. тду - Котиағаш. І‘АО. А.ӘГ),іііраха«йійи! бүд зтяуди монголціа 'іеренте ''мақсары осімдііГ, бо.імасіі моіптпша тсрсц ''антилгніа*' іпііпеті иіілкқяіі болса керск лсГі кіыйі. 'Бүп еці иарпанітътн кдтісысы дурые екепдігі апі де чсртіей түеуді кяжег стсді” деп йтктаиды /23.9ҒММ/ Н В.СаіЮжнимиі Оцдүгт Ллғяіілмн күі сЛ цде елікчііі, скі гү(гі кездесегтіп жпзяды, Кріртлы
Юраеяікті мопі о.ідар "хар сили.іе" деп атайды па, скіишп-ц. "чсреіГ Кйлі. "Ди-рснп - бысгрощиие твери" я?и ,тпш көрсстсді /2В.75/ Бу.і ісрекгсрзе сүпснш зерен моіиошеііі "антилоіні", 'с.чікгіц бір туріЧді (ч<п есім, туыішъі сыи ссім жасаіпын казгік гілшдеп Жүрііак) дімі інешім кэбыяааутя бплады 2) кус тмтиры. Ақбүркіг, Бодепслі. Ііүркітауыл, Ьүркітүя, Кдрніыпі. Қүеқонар, Қүстыкөл, Қүетытау, Тпйқус. Сүнкарүя, Үіырлы Қурцыц ойлагы, Сарыалнкдз сязы, Шүрсгей Шілдікарә 16 Монғотшя Кдіиүты (Гаяуу+т) - "қоңыр клтдът пзен” дегенді Йдцріцц. 1.2.4 (Х-йіліктср элемһіе піійлянысты кдлыптзгскди ііімуа;і|і Дүнис жүянле 501)0 і э жуык осімдік ятауяары бар болса. қачак. Ііяінлс &7 чі.щцаіі осімдік агаулары к.ец.еседі екен /І>9 3/. Аяаіі і;іуыиі.пі 70% орманцы, тоғайлы болын «слстіндікген йсіидіК' зтыііЫН кліысуымсн жасмлшн атаулар (фитппіоп/ііпім^рр} біріліімл міі.1. іііниіссііі нсімдіктср мал цтруаіиі.ілъілліа №ішысты .тсяулар бөлімінде ийтылілн. Іідскд фниіилющімдерліц пр гүріне к^ісқяпіи тоқталамы і. впівс Акқабаның ягаіпы Кршаташ, Кдраяіагл, Қылллш.піі тб. імлнгі Лнматоініі ІіамитоглҒт, Ьурылгогай, Доңіечсктоіай, Кжгогаіі. Гпсынтогай. 'Гұгелтогай т.б. шійк. Кдрашшк. Үлксп 1І1і.тік, К.оіішіяік Онпшяк. Шыіктіт.б. івдмяім.- Бсскарапііі, Белк;і|>агай. Жаліыикцрағаи. Жалкараіай, Киппклрагиіі, Коркіірнііні, Қэрағайты т.б. ииігын' Бсігкаійыц, Ьетқайыіі, Нккенкяііын. Қйіыцды, Қікықкліші, Қы чі.піқііГііл [, Топқдйыц т б терех: Ім-’<лерект Кокгерек, Қооперек, МпГггерск, Теректі Акуал. Боітал. Жяіхзтял. Қызыдтғіл. 1 ацдыбулгік. ІІІоқтал т.6. радкг. Қы зы тү і ісі ікі дойм-г. Мрамойыл. Мойылды, Моны.тгас. Моиылді.ісаіі і.б. йсыгии Діпі;ні:і.'іы, Дііллпялысенпр. Жаліъп дояаяа. ырпт‘ Ырыііі.ты. кіірііііт к,ір,п ИЫІЛ, Қірагаиіы. Қарнғаіітүбек Т.б. яівбшпл. Тоііылпллы бст. Мүігда Шыціыстаіі ауылыпыц жаныіщягы тоіяяда қд-іақліа
тияк/іиі»(.’іін мцнғолігігі циікж- деп діалатъіц блмбук пірізлі бун;щғилглн неімдік ііседі Х?.І«матов, О.і)бдір;іхм;питтар ІПыңеыс- іаіі ойконимі і іціы өсімдік л.іуынлн нтыгарацъі. Цгиишетай> Жәң>іетан>Шііңгіштті. Бірақ ғкі галЕімііыц нікірі -гпии сыцарЫНП кслгеиде скі аиырьсіады. Ж Ьшагоп пііій "тіійга1' соіінсіі ялыппін Десс. А.Облір ілмяноп -таіі кдг лы. -,«г -ды, жүрншіді деп ] тябады. Соңгы пікір дүрые ексні дэделденгеи цорре. ЩовдішШ орые тсн гранекриіщиясы Еюііыііниі Шыцғысгай ^іиіыл жуац дауыстыларгіі гіуыскан. 2Л.5 Жсргілікті тіл сііскпкліктсріии Вайлапыеты к&зссетііі іфііграфніпіық гегинндер -1 һріцден отіеі, Алтийлы Мекепдегсн уақыт тпцде қазііқ ткхьндш даиідгк с.глг-дэстүр, аз болгся /га зттнрдфия™^ одтеиіелік ка-іьмгтаскдны (мійқісчіціы. Удебм і лдел гым адшах кетегін дналсьлі болм:к.а д;і гонор түріцдегі тіл срскціелці иаШ бімглн. Од херінігті ггтдім иллырамЕМі бір бедиіегі - табуга Гюлады Мүнда Қатякгіанның басқд аймаіындд ксідсеіісйші мыпадай гепгрйфітялык тсрмнндср барі йгнкы - Аіқыт}т.кеіцлй (Катрнқлріилй луіізиы). Ат (ет.)+іуі (іігістікгйи зяі есім тулыратын жүрнлк). Кдр мен ыұядыц ккист еруінсп нсмсс кдтгы носсрдіц салдарылан бодінын, таудан гігыц туеетін су тасқыны. Әдсби еілдарі "сел" с;іітінс балііма бо-іадііі парщсік - Үлксн Білртек, Кішкене Боргск. (Киинікдраіаіі уішиыі Тау алды гибслерге аііты гццд, Әдебц тілдсгі "бокіер" сйяніси мстаіеча аркылы шійдә болды д.суте бпскд нймақга. кезц^спгііді. Гці орографнйлык тсрмич монголдыц болдрг 1 гөбс", "тобсілік". ''диң,'’. "лоңсе" свіінец ііц.[іуы мумкін; баиіиг> билтек бор^ек, вді дауьих'Е.11 іар л-р біршің орныни бірі журген. Сіілыст. Үпкер-Үркер. кәіикі - Жялііаккіііик-і, Қдбі.і_іібск кпщк.іге қіғгкеіі (Качоихираііій аудцны). Гаудыц жылда қар еыргып тусі-гін қия Бепирі Әдсбп тідде 'кніикііт" түрііідс қоллііііһілади Мағыиасы; иіу (нігыійщ сыріыс түсстін кдр, мүз, күм-тнс юіырціык.тары. 1<өіп(ет.)-І клі (ст. зас есія тушрдгы.н оцімсіз жүрнақ). К.әіикің>Коіпіи. н-апокоіш (спцпі дыбысгыц түсіп кмуы) дыбысіъіқ қүбі.ілысыня үідъірапн х*іцқі?л - Үіикдіікец. Оикеіікең (Кйііонкдрііпііі ауддны). Ойыстау кслітті, піліцкі жерлср. Әдеби тілде КсздесеМн "кіійқщя
дауыртаігапы. Саргүибс ‘Чіііры түсгі шірксу, ғибидатхини' дсті ртіғйды брідіредк М-ітьшцімда Ншімпысүмбс дстен гкср інір ііул да^-г срмйе, Ьо. масгі, цтіімлгідарлың моиастрі (шіркеуі) дсғеіуц йііщіредг. Н;гіт*іііі<дгір ыүсылміііічідк-цін бұрып бірнсіие дінде бдоганы тарихтцн бсдг ип Аслим£Г|яа^і;а ойеізн яіср - Үлкен Ыарыц эуданы, Мощчілпіа &езэі "жаргііқ”. ‘сэу.чслі”, "ц ряы'1 дсгсн магыиа бсооді ле, ауысиаиы ыигілпгпі ліп кыіметкеріниі итіиі.г Болып шілгадлі: геген орыс. "СБЯГОІТ и(сц" лгі^нгг- хумқ ке.ісДІ К.егеіііііұңкді!р "касиетгі, пүрЛЫ иццқыр" магынасыин кімс.пд бс.тшса діп қыжеімфі гүргап мр Кі 7К‘ птусп етстііі ун;н, орынды да лггми деп атяғаіі. Тзёыи Ииіда <?лл, тяу житясы - Оңтүстік Ал.тиіі ж.ілтісы шығыіллндіі осы гаущ барын тіреігсді. В.В.Сіпіохпикхж бүі орсгннміі "І1чп> святык грр'’ №п аулііройи. Імтикиы "Ьес эулие тау" МИНІ11 бспсіі’ .чонғ. -іді!(іі[і) "бес". гіп..ч) ''пскзн білпр кіспт? йері-іцгтін етақ, гнъие". ''тау". Г>ү.ч таудыц бзсын клр бяскдн бгс шһш.ы &міған.іаи-:глп1 Бес оули- лгйг деп агаі.ш. Монгпл қдтақіары Г,еі' бмйі дсп аіаііды. Мүпда іа іаугп гя(іі.ііпітыіі достур іійкміі ссзіліи іде, ^Туңсі‘ гоаіһцА інынптіеш гкер, .кзйлйу - Клинкдрағаіі яуданы Ёрхірскіс етң тіріт пысьіқ кіптті лғаиындары коре д.1іьиптіндықт!іі! йггірсс керек. ''Отгіргеп” сөзітіщ орнъіна 'г іяыштағгііГ' им|н;мігзі 1фйДаііьг.*гаіі һііАіипіагііц "тіаігъішталгтнГ,. “ гыид.һіркн‘’ магына- іыіід.і іүр Қя:яік хаткьшыгі чтіилмтық илі.ъі;ірыіи.ің й™ькл<^іл:ііі корипс табуын зсргіеіхді ітыым С'.А.Қдск[6асои утсгциятык; сарыіцпғы оіі- рліэін/ларціілі тарчлҮіі ф. /ы.адрлн, ы>ғэм.4ык күрылысіытг дағдарысқіі үніырағаи гүстярыилд дүннсгс кслепнін лгйтядм/97 7з/ Кц йік.тіАң Жсрүііық, Жмж-ті ИаіішАіі сіііікіһ! шығи нйй.і!і! жі:р ічлсуі, ''іілтыіі гасыр'. "Гчікылтьі мскеп' ітпліуі. ''қоіі ртінс бОтюрг.тй жу^ыргкд-кщнг'' гынъпіі /ама г атіслкпты осындіін КИ![іічг-ін, дүп кйшр.сч кездері 6о.-Н‘а ісереһ. Ада<ш алі-лңі т.<ғнлсп. аіш' бсргснле жкдяы Сс'ім;қ|ъи паііда ійнгзны ог.тгілг сргггшердс "бір іняп мсіе квмпір Ла^,гптг.і"'_ "(іір пігыі ксцінтГ і Л іүріндс кедес, і-опспіімдіі-рдс пцгу, щ-іігіі, г-б т^рпше ізірініс йсргтіі. Мыгеалііі іСічііқспищпгы в«тіде;щ.іи. һаійініц коил йтъі .жем^.<?.іг/келг бо.пып ксЛеді Қ-щшапшг лцуып КоішҒгііі! ңеп жіі'лі;і бо_чм;і(і.|ы. иііткені, "пітіііі'' тһшпіЫ есім.
Крстсргк, КосюійіііН йо.іса сші жок Кріицгат - агагыы жок такі.ір гаулы жердсрдсц к<ігике(іле, жил-жоіісксГі коіыгын кезлс оі жигу үтііін тяспігі кентні нпііп. отыппі баііллііыстн түііпі Кояшгииі сіззінсм ііаііда. болган зтэу. Артык, қллгап агіиіпы су тимсйтін жерғе хойьтп кете-ді. Оігы ксяесі кош иемесс куздс к.<ійтқднда іііійдалаіғшіы. Осындяіі йскет спякгы жсргс Копшғаш атауы беріягеи. КәіЕіиғапі буын үндеспгі ёщы быйьніііі.і Киігіагаиі больш ІІТПЛПТИ ^Тйбиғзт зясыпдіі кгіғғіпелі іірггіілік еткеи кдаақ хаяқы бііімі оқшау гідаграфвдды.к (/бьсктііе кіпысты коптегсн ацыз, әпсаналар гуі ызалы. Аламдар аріісыіщаг ы қярым-каіыіпіты са і окшау обьектыерге кошіре бтянцайдііі Жср-су лттирыші байланыс™ мнфтік. көзкарастып гууыиа. сопымси бірпс, ат:іуліііц консдсіі ксле жатқяндыгы. лтіміиюпіисыііын бұлыңғыр нсмесс жасырын туруы түрткі болпін Бүл ТПІІ0І1ММ1ІІ.Ц бурғііп, эцыа, иісаііалардың кейін пяйда бплнтыиын айқыцдайды^ Мысалы, Оцтүстік Алтиіыдғе^ Аспиппіис атауы езінін домплиқ, зажг тургяц бітімііғе пргій “аспаннан түсксп гас" дсгсн мнфіік ой туіъііған. Ал/л&гқыз оронкмі боранда адасып плетіп бо.пан ощ, кұліретттц күінімсн алп.і құсқа ййіііілғйіі қыздарга бЕііғлапысты пайда болғаң атау бдсйді. Сонғы ксздс кауырт кардстііірыдғ.тп жүрген мнфологин г р.тды ецбектерле жер-су аггарыиэ байланысты эиыздгірлы ^мексидік Еіпсан.тлар” дсп яггайды /47. І-Ц/. Ьіз Оңцсіік /Үтгай олкссінле ксуісестін ксіібір чскендік □исагіаларды гыпыми тгимаікнтііиіық ісрітеудермец еалысп.грл қіірғіулі.1 жен кордік. Стіліі і ан і аңмз бен нкнқат лрнсы хеілі.іктык ітимил<11 ия мсн і- ылі.імғғ >тцмллогпя п]іасы сары.ил 1 ів коріі ғеді К/г.іЖыр і. (Хіілыкіык. >пімологня) Іі.оіі ыда бір жиһЗЕігср жср йр.сі:ііі жүріц йс].і пзенгс ксілвсод Өзен жағасындигы қалың жарларды корі і, огс алмайтыидығын біліп, кері цайідды. Ө:існ соцан бастди “Қапыіжір”, ксйінисн <інт\ а нксмделін "Кдлдыр” дсп аігтгей керск. 2. (Ғьгтымн тпімолііиія). Гілніі-ідітым І-.Қойшыбяеік “Қалжі>ғр -түркі іаГіиалярының кпгіс жзж' шійріі ру-ганиа іттары” /ісіі іі /14 145/. Туркііинушы ғалым А.Лмпнжелов: '*алт. асау, дшіы, буырканьан” мағыііасыц бсреді дсц жпл.іды /120.30/
Шыешые ыиціі Мпрқакоідсн ліъіп іиыіаіыіг бұл жалі-ыз шенпіц басқы спіузіЫ) жағы тік жарлы, пгыіідч еьені де рас Аллііл.і ятауга Іісгіз бонтш о:іеіпп!і Бү.ч срскшслікгсрі емес, оның бүряңдип, кисык ағуы, орлі гүсыііан 9нр қа жуык бүрылын алыіі. пігіүсгіккс қярай бег апэтъшы себсп боліиіі Мопгол гіліидсгі сачжиир ‘кисык”, "қыңі ір" і пзі өзснге атау рггіндс берічгсн. Орыс зсрттеушітсрі дс іізсніііп осы бсліісін блііқаі ан: “В плане течсние рскп Д.ОППЧ1.ІЮ цзнігпистги?..." /Х5 1о/ Күршім 1. (Халыкіык, нимолотин). Қ.:члмак-|-і*г мсп қазэктар арасындл ы коп согыстыи бірінде жекце-жеккс кңзақтыц баіыры мсн калмактііщ Куршім есімлі бір багыры шыглды К.азиқ батыры Күрпймнің (батмрдыи) басып кесін алып, ағып жаіқан озенге тзстаііды Ііуырқэна агын жатқзн оіеп басгн домалатіш, лғыіып ала женсліпіі. Содан бастап ол озсн "Күрпгіы'’ дсіі аталыпты 2. (1-ылыми этпмолспийі. "Какікііір" □еіциклопсднясылдц Күріпім гң жотаи-і турилы мліжүр мрр “биік”, мош луд “гік жар", Т’Э.ік а ір ”тау тізбсі і" । чон (қырі “т;іу мүздағы'') кгсц скі сөздсп бірікксн аіиу деп жизэлы //ІОЯ-ЮТ-бб... Автор.т.ір Күршім - пзсі-інің аты {іпдроііим) екснііі, юі оны ызііяаіі жаткаи іау жтиеы ("арытту дсп іп>л;ітмиын, тек картаға Күршім г;і\ жотасы леіі түсіп ксікенһі (“кітабн атау’) ссген іиыгіірі'яи сеЬенті бұ.п тп ідлулары ісріске иіыі-дц.ы В.Қ,оіііиі.!баев: “копс іүркі күр “<л” I чш “жсм'' яі ііи отты-жсмді жер*1 Деп ішипеді/44 139/. Біз ц оиьгмызііігі підронпм нгіиіние (алғаіикы сынары) 1^'РА'ҮР фор-масыпдаі ы гүркініц лі.пч.іска еліктеу соп жатыр. Моііғол тініпле хгу; “аітгу”, "ыза" м чііиде кодданылады. Салыст,- Ашут анып гүр сгі і Атаулғліі екіпіігі сыңарі.іпдаі ы чп-и шым/ииш қазірп қазақ тіліндсп стістік іісн слікіех епідерлен сып ссім туді. рагын -ч, -к, - ык. -ік, -іііі, г.’яг ппімлі жүтНііІЫ”ьіП коне. олі түрі. Ьүл коне күрнак качіри моні-ол тпііігде сзқтллғ.іл: та.туун “қаиырьтк ыстық”. Сонымсн Күршім I плроінімі цркі-мош-ол тіл оірлсстігі имғіндарындгі іійіі.іій бй.һ сін оге коле аглуггі жаталы: ку/' (еліктеу сөз) -- шш (туыііді.1 сын есім жүряағы) "күрік'', “күрілдек" (озен) м;и-ыііасі.пі бере.н “Күрік" еол қэзіргі іілімізлс “күрік тяуық”
тіркссіцде г.акталғзн. |і;іп<*п;ін Гпігуіи ыні аіпиліган ппыкты қүркіодш &згг}нгп доумгыош; айырмгтііы бгагіш Сапі.ісгд ку/ик тауық - күрік езен Қшім куркр? Ч"іркыр:ім,Г Атауга отснпін тар арніімеп жылдам ні уы, р«?н арнасында ірілі усақтЕ.і койтастардііщ тлоллац і/н-і-уі лхршен гүрі.і|,цеп агатын снпаты утэж бопі ,'ш Озен, супып ііиүысы атяугц ссбгті болаіынын мыніі мътсалдарллі ла коруіе йогксды: (брод, Шыңғыстай}, Лүрлт/м?) Щаркырама. Ьсре і). Люл/рптм (өзсн, Кенді АілііЙ), Тнх/зя (озец, Катонкаіхл лй) і.б К.мтак жеріндс Күршім ізрилі Қиім Г.ргісқс күятын Ііү/ниім детсіі взсн Вар Пп жекс талыуіы ісіжсі стеці 2.2.7 Тур-түске йанланъісты аіауляр Үлтгык топоішмнквда жиі. кеідесетһі тұр-түсті. сян-мл.тіпсрді білдфггія атаулзрдың д.ч одіықгын ута/дмэжли. ічэісиісңхнкалык ерекіцспіктсрі білінін тұралы Ссінлыкпні лск.сика-семаіпттканык. тоігга іуірллып жүрген бүл екі са.иа, лчюіппоніім меп аніроіопоіінмдсрді кйсй тксциыііні пистики тұрг-ысынан пгілйну керск. Өйікеін, "хапықтыц қшіыпіікуы мсн памуына гсографиялық оріаныц ассріц, оііың ;.ір түрлі матсришціык мәдсннепнііі салаларыіііиі йистлп чтпоііпмлсріне ;ісі1һг гікелей, жзніімялйй да <к'йр еткен к«ріністерің (.хшқімліьл ” /ОЯ.Зб/. яқ" хікгш/іһгқ, ЛқЛруілтлт, іқжүуі іқлеон т.6 і_В:ірлып.і (тЧ атау) Гоіюннм к.үрамі,іпла зкій ке.щсестці "ақ" сын ссімі туралы мілпдаи кетқцрастар бар- 1. Г.Клаузсн: а:қ - ец аллымсп м;іл тсрісіпіц тусіпе баііланыстъі пайдн болыііт Конс түрк }'/і}н сочіп ьгғыетырііШ іцыітріаіі дейді. Бұщін баскд ык; гур. бо г жшіг ауыг чк коц/.і коядапылглн /99 75/ 2. Э.В.Сслур-гшг. 1/ гмі, //,\'миш; 2) лгйул, .чтиЛд-3) толіиінп, қйр^гелі сііяқіъі крсыніпіі маіъііпиіар ікрслі дсіі и /5! .1ІКД 3. Л-Н Кппиноп: пк сыіі есімі "су1' і идроі рэфияпык, ТермііЛімп: гіркссіп акъ - агу, :пын маіЫЕКісілн бсріп. акі,с:у "яғып жаткйп </ үғымыіі кзитыпгастырады дспді Сопымеіі Біргс як гүркі тпідсріппе бітгыс* батыс жяқ үп.імьіЕі ди туйыратылын айтдды. Мықдзде Түрікер ушін Ақгеңі:< 2Кг(чтрт,і тсңічі могпплгдар үшігғ Лқтгңй Касптііі теңііі, гүркі-МЕтііғояпар үшін ак, пяіща - прыс патшасы г.б.
4, Е.Н.Ьуінуеікі лқ тошіігіімітяла "пііягіли!’ үтымып бсруі лс мүмкін лсйді /4]. 19/. Жигары.тагы пікірлерлі қүнтэй оіырыіі. Оитүсгік Адтанда (жаппы А-тшііда) ак. сглп іхімі сі підрнгрііфиииық тсрмишмсн гіркесіп, ен, алді.імщі судың түсіп (лай, аііран тустсс, ақ баішшқ ііраласқдіі) ііілдірсгіні байкддады Мұпдагы .Іқсу. Ахбу.чкақ, Ақ йыгряы, 'Глквд, Лқке.ч, Лл. К,ииа г 5 и.ң.тідсрдің суы ак. түсті, ліінлі.і Енілып кследі. Онткеиі бүд одшдер бастау адэтын мүздаютр ақкүлгіщ сары тшіыраклии. аралэсіііп ңлтвды. Н С-Ядрнтіцсті Мүтгау туралтл жачбагындіі былли деііді: "Нн запад от Аргута ужг видііы были дкі ітпка ослспитсльной бсл и:шы всчных спсічм іпсіа этп сііуекэлисі. п долнпу кяк бы бслая меиітня н обри итні.іва.іи лешиіки ІЕ:і цц,х <; знумрм разливалнсіі мшючные ііоцы двух рск. Кдіуии и Ьерс.чи, одітй соспівляюпісн начало Сби, другой нпдд.ііоіііеіі һ Бухтарму, составлякннсй систему Иртыіна” /67. >3/. /қ сн.іішн кйгі маіъіпаты (юльгп кслуі бтрінобірі карсы ітікірле]» дстугьіійды (Коноиоп "блтыс" - Ьуіпусва ''шыіъгс" деп татгуы). Түр- түс жарық багытыіі білліреді десск. іүс - шыі ыс пен іирүстіктг {күпдіз). клра түс - баіыс цсн со.пүсіікті (түп) бі.чдіруғе тиіс, АЛ.Коноіюв ийгкді] Ақ теңіч Кдра тенізлің онтүстігіндс жатыр. Екі іеиіздш ортасына оршшсіскдң, Кшп Аіияга кошіи баріан отыздар (Осмаіі Түріктері) күнттчііндсгі тецһді Актсніз, ғсріскейіндсп пягіігп Қаратсиіз дсл лтдуы мүмкш. Гүркіін клргасынла Жсрорта дчіізі "АкдгнпГ ‘іеіі Белгіяеіігғп Лқст гіілрііцнмі күраліыплаіы «қ еыцзры ':пу стісгіпіі Білдірелі деісн шкір дс і>и іануды кажст ггс и Озсн бітксп агатыцы, жалівд су біткснііін яғатыівд "еу" тсрмііпіігщ ікйпсп ;<қ білініп түттаяы. Оіагі агатыи адістетіи біл.ііретін ак соаінін кджегі жок, Лгынды су тіркесіндсгі ақ-Ңыіі+ды) түр гүсп Сйлдірспн ііқсоііімсн омонимдее кэдздср ташпы сніікретті бодгаи ксздс) колдшіылгап Магынасы монғ, ''түрпж'' соліне жуық “ииіціпац агатын шсн” даенці бьтдірсді. Оцтүстік Алтииды яралағаіы;] суы ік, түгсті. күліііі, боэн.ип болыц келстіп лаіічьі очсинсргс нша ак сыиары қосылһіл птыратыны байкдлды Оронимдер к,урамыііда мгі.і кещесетіп ім стінің қеій этауда кднддй мпіыс іурілівдн аниюту үшін. жекс-жскс ітнмоіюгиплық. таидау жлсэу қажсг Бүл лсрді! іүр гүеп біч.ііруі, опың қдіг мсзЕІлде
озгтеріп іүратыны. Кіір.яыті ерімСй Жпту мезплі т.Б ерекптсліктсрін есксрмсп нісііцм шілпіруга Сюлматіды Мойшсн КатинкдряғаП аудаііыінш /ЗдсЗсын лсген жср Бар. Гаумсн корша циі! бүл жязықтым кдры кпк.'пемгс дсіііп зкіітатыны [6 айдпііі. этауга уож (мстив) болып. Лқскма дсп атаяглі Сол жсрдел Зй км ктпііыкгһіқта Орналаскдн, уіісмі жец согып. карілгн упппрып пқстетіп ііп Сондяй зқтізык КрраИиесц тегт шьталы. Ол кмспгй қирдкыи жаі2Ды. қз/лт А.Н.Қінюпчнтыті., Э.М.Мурчііевтыц. З.Б.Мухамсдошіныц т.Ь. сңбіжтеріііде црра штзіігіц мынядигі млгыналары ксздсссді: I) фкзнкалык. дспе (тау, мал т.б.}, ?’) гүр-түс: 3) кяря+еу "жер асты еуларі.қ мптідір су"; 4) экср. қурлык; 5) іуір и тлу "тастъГ, "ормандъГ, Ъ) күнгп. үякФІ *кфа дрлг” т.Һ. /Ю 1.157/ Ор \дтагі проннмлеріінц құрзмыіща "клрй'1 свзі спхг кеті кеццссслі. Атаіі аіііканда скіимізаі атаушірдың бірінпіі (анықтауыштық мзндс) ст.тітарыітд:і 73 рет қдііталиііып келсе, оүбстантінітеіітан іүртс (екінші сыцардл) 6 жерде гана кездсселі: Қңтаф-уіл. Қаріідсц, Ашари. ііайгарп. Егізкара т.Б Түркі тоионнм іёріітіп .цсш еқціеі і иі болалы 'іесск, алділіғы сыңары мінп.ет түрдс япыктяуыш (няіып кслстіні дс птындык, Согаі чрай, ХтріГ П.Т1ІН1Ц пеііигі шнііеті лтрнйупъік; <і>гллгт бодаділ- Мһісіілы’ Клра+су гіі.прапимііШс карн сыцары смн ссім болып. судьш іүшн (і.рріп тұр да. Кррасу гндронпмі экер иегы суы", ''моллір еу1' үгымын біллірелі Ойткепі, кез-ксдгсн молдір су асп.інл.і™ тас, топы]тяқгъщ іусіи жасъіра аімаипііі да, кдра (кімыті К(>ріікл<- О.тярдын исгі-тпіі шъггуы мін.істті с/чгс, ақ, сары (ітипіыіы жоқ тзсты жсрдсіі мүтааклдршіі! ди багтзу ала бсрс.ді. Ор Алтаідагн Қдр Қо-іғу-лгм. Лдрпсг, Крри 'Гүргсп, Кдрй Крпа, Кара Ертіс і өзспдер түгслдей Кюл-гір суям оіеішер. Бүллр коістемле 6іра.у уіікыт ііемеес пвеер жяуыігняі-і соп удк,і>ттцні ғанп яайпяиуы мұмкііі, қалтіі жыл мслгіяжрЬілс оніп 6ү"байі|ы. Өр Ллтайды зсрітспчі еірыс СсШ\;иИ!Ып:ірыі]тщ жаібасыядз дйдй сын есіміііец кепіти ичендердін. суы "нрозрачная воца", *7соі!еріііЕі!ііо прозрп ііііт" лсп сііц.і'ітаія;і!.і /2К.7Д О.Т'Молчаноті ''кира" пгіімец кслетіп озсіілсрл ң барлыгы бірлсн кииідір (мллмайяы дсті кслііі, В.В.Сапожіінкчпіын Карімсірык (Иеііпнц суы "оІріиаміі яяйльГ дсіец спіін лояе.'і счеді Бү і жсрле Жарык сочінің српірэі|и<ялык тсрмпп екічіін еексрСЕқ. піу ,ігы сненге ауысыц трйнстоионнипгіаітпял;шь«і гцтглң сһп^Гсцы ШІ
Ороғшлг ічгрлмыкдй (лтгетнг "К/Тгіл" дозілш де бфінші мағьшасы түсііг білдіру, молац спң кдр гоютімаііі ыеі чяілаііииі. тады гиуларДЫ, капын клрлгзһ м'лі иіъіріціі, самыреыи осі-ңц іаулирды атайды. Митучьг А^здлучілг, ^ранп^т-еу, Квр&аяг ,іеген жсрлср і'ауд.Ыц теріскеіиие калып осксн сямілрсъівы ипырішц-ы) бар жсрлер Гүсксц кнр вдиқин жаньірақгы інаңпардыц арйсыіігіп қцрпіБей, Кііиладн қарауытып туряды. Берікк.ара, Ғпіаара, ІоланКари т.б. оронн.чдердің екінпіі сіліарі.ііііі келісиіс қаргі соті сүбсіяцгпйтснпі, "кдрл тиу" күрлсы мэгычасыііыіі орныил журдчі. Сонла Керік-кэра Ьсрік+карэСгяу) бсрк. катт'Ы"+"пс"къіЕКіи. карсш, қысы-жіізы кзрайыц түратъш тау" Лсн үіііілздііі. Мпііғ. гтірл “ҚнъІЫ", “жиЛсыі' ілпнад иіыгыіт, ''кіті.ііі, асусыч тлу’= үгһімііін бсруі дс мүмтсін. К#ра соті қ&нтітсн т лдсрлу "тлу" еезіігін. орныня зқүреді деіендс, Йарлык таугв йгрлей каздяиа бсрі к?дг, деп түсшбсу ксрск. Ол 'Үау" ссаііи: бүрыннаіі сшін ксікгн "мра" сын есімі дс, кеййінсіі ісусылгац анідктауіііііі онтд зят сеімі^ аііналугл мэжйүр еткғн Дігім свііііні түр түсп бЬ?.т?ретв< ікгһгі фуиктоссһіиті баска симцолнкалык матыіга беретіи г-үріер! &ок емсс, бі]іак, оны әрГмр атаілы жске алын талішанц;і анық биіікіисіды. Мысалы: Кдрасаз (үи>Т№ід/!Ы‘і сыіирі-і ти*-Пгй^ іре ме, еаядмң к&7«мнг білдіре мс, ипдііін моддъііыц біддіре мс, суыныц упмдірліпі! ЕііДдірс ме, яіяіьмуцыН салктандыгын бііідіре мс (іузра суык) дул басып айту қділт Лсяу бері:рліг чалыктмл рм-оріхі нслі мггіел] лстг-.м сүрақха иіеп жагдаііын керіп барып іереі-г тгідік іалдау жасігц йарып. жцуап бсруіх бплшіы к«л іуркі тсідсріндс ечси, кя.?ге, июг миі шдсқй, жайдаү, ллігіһгй^ігк, асг, ійгігц т б. нысандпр .ігауына кок сөті тіркссіп жүрдиі Бүл дп коп млыікыһі сйз. Пціүстік Аятан пронимдерщт іідшще 32 рет каптал'1ні.іи кедсді. ІІсгіэімсн атауліірдъ ң бірцнш сыңарыпда ксііие, ііысанііьш көк, кокпті.т, кара кок. ктгаіг ккнс, кейдс жіісі-еч гүстфш білдіріді Әсірссі? сумыи іүсін Еіі.‘ілір\'іс >;ііі қі.ілдЕ!нылады. Кінссу, Ко/скаі, һ^еүи і.б Мүнлаіі пчічг-кеілдсі! Ітірпкіма пыстзн кэратандя, лсңйнкійегетііп №рше гг С}і.ніі.иі гсідтдагггге.', ңе м<т.>/дір емсс. Не пдм лэііпы емес Гюлі>і!і келетін іүсіце бэдлпныгты Ьолса кереқ. Халіі қ отсіілердііі ітсыппаи үіи түрл! түске бөліпетін қдят жібсрміій атау і/сргл- Ьн!Қ таулардмн. зрйсыийп аг.пын &эсндчрді
тоЕіс бачлітзн бэкъілагйнла, яқ, қдра, кок түсті оасндср бірдсн байкдчйлы Ьүл күнді іч з:арык срулесі мсц судың оч түсішң косылып блрыц, к.оне керцістін срскінелікгсрі болуы да мүмкін. Кейбір пікірлсрде оқ таіпігяц агатъш очснге, крра баіу щтпьтя □тендгріе аргілгг яііімлпігг делітлиа. Ксч келіт-іг езсігшц, гсофУ Ішилық асағдаіімни праіі агысі.і эдъчеріи піілратымы бүл иікірді тұііыккл тірснд 0ЧСНПЩ ұзына пшілна біршама гүракды бодьгп кс-леггн белгтеі пньщ сжньгң іу<?г Орпшім қүрамыіщшы кек түп-туспсн коса, "бінк" миғъ насъш бсрсдг К^кеетчр. Кеклхоти. Кеккежц і 6. Сопымеп біріе ш сөій кек кгүр.-к. лтж #аиғ&>. кі». садкты і.тряхп тіркестсрле кездси-тл, "лацк;гііГ, "атідшулы'4 “ержүрск" дегсп стім!іг.;[піся.тьгң мвтына берс й Кііліан дтууларда цъііі:піііі.ін аүа інмғгсі' *нгт.и іүгш иітіірслі Мосслен, Кпктас деи атялатмн тпбсіші і ;п і.і кгніллір тұсті Подміі кеясді. Кпктерек дегеН жсрпі" туеі кокиііп-жасыл тау Тсрскіърі оссді, олдр о.чсм йойіірадіігы тсредтрдгй ;рі Ліжл|гі?рі’, Лілчк^уаі, Ксікпічііі еіі йіты жрлтф жиі йоны ніобі стірі іітіміііт, кздгр п жатаіцц жерлср Коктал аіауы үнсмі бочіылт гал есспн хағлітдупі оеригсн. і цчіі Ск л‘№' спзі ксіЫе ;щ. бпз тугті дс Гжідіретщіл коргмЬ. Қағэк Дк.боя аі іт,т ксітдс "код пт" дсуг остлддц бодса ксрск. сары' Көпс 'гүркі ітппіле Ст?рлгг түрін іе, мопі. іаар гүріндс кезлсссаі Жнпалгиіі міітепісіт пціңдс анықіпукіИлъік м&пде 54 рт.т кііи іічиііі.і[г іігледі Неііці піллірсгіп тусі с;іры, аил.ік сары, гдн сары, сар ы-юіз т.б. Суі ! оініЛанмстЫ коктеміі қнр еуьтіын ііайда вплатын будақ, крлтікіерғс аншлалы. "Коктемп қардгш сиры суың нпксн мал тсч қотерітсці" дсіен үп.ім да пцр Пспзінсн ерігсн кдр суъімен к.орск іі'і іст ііі СцрОу.-іак. Снрыкп-і. Сирыарьис тЕ, і ппрсінііедср КСЭІКССЯІ. Ороігим к^рамьштл ніобі ерте саріайып, кыета да мръіп үрлеп Кететі!!,ч!ктең спрідйідп корінс-тт тзу, птбеғс сары сын есімі шсъі.'іыі[ тьтрады: Саръимка, Сщкніні, Гцргийһчі. Спрколше, Саіюііа С(іріпаК'тн'і, Сартенм', Саріпокы г 6, ірі гау жот.тсы Опрыму кдр зі іүссигі щтүс,1 ІҚКІ,* Қтраіі И[Ч|;!,ГД1;^І|.|ДЫМ-;Ц|, -^і,[.і| МШГІІІІШЛ. ЦрЕмНДС сарта5і!.пі жататы. Еіүдпгі тұ]і-түскс йңііташ.іср.і атцулар жъіллъііі ік;'«іял4'ргггс тгк-еж-й бнғчмнмтты депая Ш[чіпгйпмы чгьпзруга боладм. Мііселён. жащіыіі Гпр екі анһіііан опе уакі.ц-га унсмі снры
Үүеіг блпніып Кхкік.ствііііі.іц .тллжы ( 'армірка жіі яга,іцнн. і І.Л.КПЛОНЕЛІТІЛЛ АТД. І.НЛ "ШЫЛІІ.'/.*’. <дры СОТІ "боГЫіЛЫ'', 'Кбіідікті'' Сіілдіреді цеуі кдп-ыыим лсрггсуді кд*ет стеді Ксидікті біх' щет н "сиііЫн дияа", "к#і ,'і:иі;Г, “й.иітімс чаліГ, !| ан ааяа' і б. лпыкгауыііітар йЗ емсс "Ктіжіъш слры дпялсы", “Саржайлау" агі£’ .іарь Кца қендйс үіъаплН бориі іүр дегсииін озшле, оиьщ іхмінгі, сқіпші, мағідңад.! баадіы. к&ңыр.' Ор Ллкііі оі иннмлсріи і.е Кі иніқіы атау қрңыр еезімен биііланысгы Кппс түркі ппікде қшгсуд, м<чіі гоягуф гүріщіе г.еідсседі Топицнмцердс тым ПспсеііДІ смсі, бірпк иыспіньпі қспіыр түсіи. қоиыр сэлкілі клмиатнц Піцціріп түрхчы КЪдаргңи, Крны/іжайдау, Крнырлсин, Крнырсьіен лт.б. кобінесг қоңыр гүс бсрсііл аласіі бүтя-пііі (тобылғы, нтмүрын. һіргаіі т.б } жсртергс ксіиы.чқ.іы Суга пркііскеицс (К,оцъірбүікіқ). тау ліхн іісъиі атапшда (Ко гырхоп) СІ1ЛКД1ПІ су. сіщкын жоіі моіііи бсрсді С ц.цы<-т‘ Қоііыр сзлкын кеш. црл.Цгіл ЖішллігіШ м.лгрнал іпіініс кі.іміііі соті О атауга іркесіл Келсді Бүл ііқ,, кяр.і, сары түліердсн ксішігі гортіипіі пріл-і плады. Конг 'іүрқі іүрляг кеіЖОДл (іКі Югі.іыя, аомщ лд-тул Т-й.) Пр Лл і пйда К,ын.;;{агіһір, Қиіы ійщііпінік. К.һі ,м.-кезең., А/" т.о. оронмліДОр 5<тр. ІО>н'ыл иетиінск Ж£р;іт түр-түсш йіндіріп, кобнысе қмзыл һүта, қъгіьсі тал, Кызыл кдйың осетін мссрлсріч; иркссіп кс.ісді. Кейдс іангі симііоинкялық лініі¥ иё полып, тлу үиіыіиішы ^ал;ін.аіл жарпістарга ("қъғіыл шакл Сяляліін" 1 ііікесін.ісгі сняк ыі іиыі іік.ттіі сшдіъіи суыц .келі бар ІКЫіыі жел) жіср.черп.' берічсді. Қъістһіі\ні мүідын, үстпііш журеіті "кһііыл су" гіркесі шнн мчнііъче "қыіыіі су" гіркесі Пдагаіі Қаттъі ЭЯУДІНІ мұі КДІҚІІ! СЛІІЫІІ С} ҚЪІСЫЛЪІЦ, мүн үстіііе шғдгзды, ҚЕЛ.ҺС1І14Ы- Атіяй ті.'ііи.че "к.і.ісы'і\", ''іарі.ічу'' м;нынзсындіігы қ^г түійрі қьгі түрінііе ;иі і ылішы 7.2.8 С ан-*нишкі|ііе ъаші.іііыст і.і атч.ү.іар Он есііч клгл г>р„лі’ы?лді! жиқм тм'л?рмі.'іі Бдіівлнысы ІННІІИ1С1ПКІІ.ІЫК га, ттііографнқ-и.ік, та мәпі зор моисітс. Оцимаст- /іііл.ііНДар сңбсһ.теріщсс іщкіні;мр,ер к^рамһінцягы е;ін ^сімдср тскснкіі сем;іі!тикалық іүргіікін гірііымп ісрггс.іттгн Осіргсе, ути, .лгспд, ллтгһгг, қъұлііқ син іхім.ісріиін бгретйі үгымдары Яіошмдс
[ Кеңссблсэтың, Г.Коігиіідбисвтміі. Т,Жаііүііікоія%Щ, М Угглжитіп сңбвктсрінде кдмэылгяп. Бүл йчптеулсрііс жшікы ссімдер қурэмыидяты кеіібір енц есімдервщ ъ.іііідік маіыилсғлнзн пэрі кеңірек магынгт ис болагыңіыім туралы .ііітылады. СоШіаіі-ақ і-іліміідс сян есімдсрдщ кдгысы ііркылы жзиалпіи моя дя Еый сиа - кісі. ру. тііііна жоітс жср-су іітіжры жййты ^ерітеупЕр 6$рі,кпі»і-яқ аіітыяып жүр. Ор Алтгііі ороішмдарі лл циніа баіъіциысп^ атиу і;ірі.і егі.і, экаягыл. қос, Лара, уиг, торіп. бес, а.ныы. жшпі, ссгіл, кһіцык,, а-іныс, гпоксан, мыц сан есіміісріліц ііркесуһтеіі квлпиітаскдн. Мысалы, Аяпыссала, Літыбайпіы, Лятыкыт. Бес&уъні. Кеаіуғы. Ларасаи, Егізгп$бе, Екігнуисық, Жаяі ы <агши, Жа иһбиңлу. Жеінікезеп, Жспйеем, Кёпщілі^ Қрежурек, Догмлілқ. КщръИфашк. МынбченіЦ крчыйіісы, Очгперек, Секеен, іінытюрау. ілкеачтоғай, Тачтерек, Тврнілсайлау, Үшкеіікец. Үшкұрке т.б, Ііүлардян бисқи ііірінші Емін, іжінші Ирек, Үіілнші ауыл сннқчы рсттік сіпі есімдер лрқыль жасацгдн птаулар ца ксщссгді. Түркі тіяінпе котУгеп с;щ киелі д,еи есеттліл, ор түрлі т^ръғм-сглі.мгі' телшсвііі белгілі Шығъгс Қатақсганда жсті саныл кнегц. 'гогыч саиын ауыр си«і дел сснстііг ырьш ә,гіі дс кс.іцссе/іі. Осы юлкя жаткызыпг.ш етіт, кос. жалгыз, дарл спідері цақты сацділ білдірее, ғаш, тіні мнпіцерді бі іліріп тұр, Сонлықтан, бү.’і тоіігһі сац-милиіеріті байіциіысты юзіудаір дел лтэғаи жімі. С-лтш&шлер.ці йгідіретш аілуляр іліінлеі. Тоіъппіарау, Тоцсиніпогай, Қырыкгчник. Мынщ цкыд п]кміимдсрі нақгы сіищян горі "біріняігеТ "көп". "мол" угымын б тлірсді С Т.МоігчЧікжа гипът сапы дд тііоцим курамынди келгенце иэқіъі санцан горі "кдңдай да Бір жұп сандар жлынтыгын биццрқііГ дейді /41 ЭО/. Аммак орімінмдерінін іішніте монгои тілш Ң сан ссімі ^рқылі.! /ііісдпгйн атаулар да жоқ смес. Ммсалы: Ши.чооітр) Жетікмра. Табыг/салагол -Бсссалпчы өтен. Ьогда имш - Бсе иулие гау. Катопкйрапэіі аутдш.цгтап»і Нннман мсурт ^гнот<.нюии}гі де №шлвддош - 'сстгч1' садоы .чр^лътьғ 2.1- 4 Жаман жақсы, ү/ікеи, кііпі компопснттерІЕіің қчгыгымеи қалыіпаскдті ипіу,іа|і Жаиич, №Қітоғ, рглғеиг, «»<сі кама(Я!ісііТ№ріат кцлічсъіыен
клпыптасклн ітауіар: Жамин ітой, лАшігяг Аіһчг ,/Айлг^қцри. Жаман К$ра Кдыірыц ГиЦ'һг. Жимии Қги/лі^- Жаииік-цр. Кікеп КрЦ л<, Бала Крцқпй, У.жеи Айиііі, Кініі /ійіий, Юкем /Іарын. Лініі ІҺірЫҺ. }'ікт?п Айбш-\ Кйнкеие АцГас т.б. М\нд.ігія лгпліап Мімппнстіп скі түрл» мағына-і.і і<п?|дан!.<чатыпьт Байкіілады- I- 1 еді-рафияимк о&ььктііпн тдбшн килаіісы иьн ын.. шіруашылғ.ікқа іьзіісыідыіііін пілдірстш жаіымсьп коііщіғапііягп ие й(МйЯы; 2. Отіпе бішлрлых інлі[ция.ііа гурі;ш "угаксы" сізлиің, орньтна қіыланылалы. Күл туркі тіліпе тші. ырі.ім-ейһімгА ілніілінысип жягқйн куЪы..7мс. Сіссьғсг.' л,ітгг шітщ яніМіін үл" '/клігелі қпсии жүргсн жақшн гуЕЧіірі.ім йлр тл Бүч үрдк; жг-р су ап іірт IНІНгС ,1111 Х&рініс К1Лқ;нЬ Кіті. кіі.чкенн сгітңарларііініі бя і;і?4:*_ маіыгіхіас іюлып келпін аш»тюа«іігщы зрқыад жясалғам інга^Хр л** й®р: /ха//? Қі?іуКіы7г баліі Ерт:_. Біишжал Мүнптны 13:=.и Крнклй тцүы Үдкси Крнкаіі гіуыАігті ; алыстырылса, Гі.іла крііг Қг І.ртіс, Кягш һртіе оіенісртнсц баяек қтірссті.ігін гур Г>.іл<тзки,і - Ақжжі т.іуііттың кдсыіідяет.1 тя\ ттсотаеіч 2.2.10 Ген<птіп<ліимлғ|і іч<яі іггцотоіЕошіьідер Х^ь.пы ру ңшна, таііліі.'(і.іқ пд.вк., чнлыі: аі.туіарь, чілоштмлер ;ісп атилсіі. о.ійрлі>пс ж<,.р-і.үі:і атлу болыи бсрілгенлері тіОТОІНІПНМЛСр ЛСП ІгіаіСІ.Ц,! .<4 (УЕ.ір;Ч туыс I 1'1ІІЛ.Г|І1[’ ГЗріЛак:ГІірЕ2Е!Ъ.Ш Е!ТауларЕ,ГН ГсІІОГОШЯІІІМДер (ір "[(іши/ гуъіс-г^аинм'' - ітізу) дсііні. Ошустік Адт;іИ олъссікдт мыпіьқій сяо- жәш1 >1 нл- тінгоііплтдсп кгуцхедг /нггігле.лч", 2>щіб>зрп> ясгы /».'тът?т жүртііі, Жарічіігаіі. Жукспкцііі, Кіііім.исамогц-, Кі'рча ііігікыі, ХіЖЪіяр №)-, А>ЛЧ?| ШЛҮІ ЖГГГШЛ, <й 1'м, ^аріП'гай І.:П, Г#,да’ («ртқыру, Кі<цЧ-һ<!. ^ййиаимин, Гі‘Ч'Ті.чгіі, Уриііқаи, Щсруин іпсууДі.-ы, імекц/сч.', і!һ>грліі'/зіх№іеіб'/{. т ?>. (Іңтүстік А глидь меісспдгитіц кахзкзмрдьтн пегшгі йо.іигі нзшіаіідлр мсп ксрсһлсрлея кухішяи Тсгіділггі тлнлшмдср ін| т^спі асы скі ру шп іаранлы.
2.2.11 Лиатомиіілһік аіау^ірға бмнлаііыеты к;і-,іі.іііг:іі-кзн лрЙЯІІ.ПДСр Алам-ыі дүпііеиі тініыіі-бічмсіі түрыіі сң ііңдымсн од тлііи бдкх/яағадыіг «идгОшгдпЪЩ ..Гпіутоірчын і:чиі' іігіисп бявкдййіыд. Оііткені дсне мүінелсріінн. ;гп;уіы жер-сущ ысіафораиык. холмеи яуыспас бүрын. яиіітокіиядык тсрмпіідгрдііі бплгаиы айтласа ла тусінікп Мүндаіі атауяяр тауяы «ійміікгардд кшг кс ісдодти. Т&уды адіімгя, цаліи уқсятыіі пене муціслсріпіи атііуінн «пду егіп (іеруіне Қйраі-аіщц, адамтат әусл бастан т:цт;і табынгаи. О.Т.Молчаноій алтай тоіюіиімһясыилд мет;н)кірадык (эднм денссі - габигн ні.ісан> Лумсу жні іодкдоотін зйта кслін. ЗЮ шзқпл лндв.»мюіиық тсрминді чпыКтяйдъі (бас. төбе, ауш, тіч, тамақ, тіс. мурі.ііі г б.) /102,16/ 'І.М.Мурааси қырн^ тоіиніимиясынлн 24 инаіомнялық термтг/у екпсся шьадрдгіы.- іНІ2й,'7, ^агА;, &М,\ Т.б. Оцтусгік Алтаіі <трониьцісрі нпіндс мынчдан анатомиіишқ тхрмнкт.ср ксзцсссді: азу: А5у, Ачубай ткьм: Сэрыапкыы, Алқым яуіы. іірк.а: Лрқадық, Аркруыл пумч: Тардың аузі.1, Ауызтойс. Ьаіноііпуьгіуй і б. л7А'_- Аяққһ? ауыл, Аяһқм Кдрауыл, Амкхы Түбгк прс ДГіЕпс. Дқсубікы, Бас Түбск, Кпрібзе і б бипгпыр- Бйлтьір (Һтуыр: Бауырлагы крра блқол: Ііакаи йед.- Пе иасу, Бглацга, Белқдрағай т.б беіп: Лкбгт. Бняибет, Жа.чіъічбсч (>уыл: Бесйуыи Бүрыы /іртілек; Ііүйрек, КіірабүЙрск Қмтелпгіек чкщ. Аіітыржал, Атжач, Бүкцбаіі жалы і б ж-отг Лкхон, Ж-Оц Исақжоц .чгішгіі: Аргүт жорасі.1, Жңліызжопі, Ү-вдгикота лилиішс. Жамбае, Калімжамбас, Калысжамозс ,«гуре«.' Жүректяс, Крсжүреқ. Орта Жүрск г б көг Аннагсхг
кішһк: Кіігллгп, Кшліктас, Кіллцкгобе А'да«х.г Аіігаіікдбак, Коккабак, Кпсклбак қаііыріа: [рспюібырга, Қабъгргатал. КрблргЕі т.С. КШгырДюш. ыурын. түмеык}. Клмілркерті. Кдмыр Түрғысъгн Лт?д: Қолят, Шэғэнкрл қімтык: Аққплті.зк. Қрлтық Қімқіі: Аққолканың бас].і мшнкій. М<пщанш;і моцк.сін (молі. .манх(аи) "то&с"): Маңқан шніын: М(іііплк, Түііемоішак; мүрын: К.үсмұрыіЕкараған, Мүрын Тғ ағяіі (вск.’Лқп-іек. Кеіксек, Кокозек.і.6. еан: Ш < іъу іа; іса і г ігіобаи- Ьо.тіаБэп. СантибЕін. Таблніүйек ршна •: Лкганау тптогпгг (мигіі -голюй 'Тіас); Қу Толянкі. Елсіз Голагаіі, Мурып !Г<ціағаііт €‘ары I одлтм т.б. иі-іс,- Гоьгас. Тпсқзиьгң, Шүбтртсн. лмУй: Лрглпчібе, Лііыртөбе, Ғюі гстөбе т.б. шат: Бүіаш іт, Қаріщщт. Міінчышаі шгТарлыц іпіі, һпкі жақ ОнтүсТік Ачтан иринммлсріцдс кірмссімен қосҚаіща 'И лзммшідык. тсрмиіі КЕЗпесеңі скец Ошдн іщінде ситпиьуйк йгар тү стіп мүрын, түлеоык, пгснюу енякіы терминдер пс бар. НН
X 0ЯКЕ ОҒ0НПМДЕГІНІЦ КУГЫЛЫШЫК ЖҮЙЕСІ К;пзқ ііціщіс шодсасим ғршматика аисыпла гэдгпіып, пнын лексика-ссманлікгілъік. кытмстіпе меін берілжй кедтвнін көрнскті тіл мямпнм С.Исаей ятап к&рсстксп еді Свзжасэмныц Гшсгы ьпндсті сөт талітфык жясаусмес, .тңаямтикалмк жотге сгштет-икзкык тосіддср ЗркЫЛі.1 "лсЗНз ЫЛ! Ь)ППИІІІ 1'01 ТуГҺГіу' СКСіИН ПЭ21С-1ДСГІ берді /11)4,25(1/. С’ө7іл:ас;імныц онімлі тулзыСті 'пл біліміійн псксика тярауьпша, оныц ітпігші пиомйстика і-.ътасыидя а«, анмк байклтщіи- Сондыкгіні хир-су атгарыц эертт^ушілср нз гылілчн снЬскгсріиде сенжгшач бойыніиа типтастыру тәсілін йүрііінікін крлдаіінп вдлвді. Мэсглсп, агъілціьні жец-су атпірып ісртгеп К.Кзмсрон яггіулар-г.ыц кобі рртур-п злсментщис 6л/«нс ячияйтлпа.гн еслсртнг, олздлы ''каратілііыы (иітпріех)". ягпп, бір сггшсн турлгын итаулар даіт ят»гяц. Атэл пзрдыгі. тағы Сір бнлггі "курдслі (сошроипй)',1 япіи, екі нсмгсе лдан із кап сохч.ердсн біріккец ,'Л‘п іаіікяіі /105.6/, Слаьян іітяі ага^тгарііы кдрасгЫрійГг II Я.Псдатьскйя т матсріиілып уш грпкд біклі с.н. !.) бірпегіТді, іурір, Сюлтиаса іюігилію>і. 2) күрлслі, скінсітзді йтауллр; 3) гкііііиі, мілн туылды ііпіулар /106.63;. І\ръі тілді .ітауліфіц.1 күрЕімынл қарлп таидау нмнгі пътымдіц?- п№і нібегііміс кедлссплі Қязакдтйн бойі.ішиа- Л Әбдірэчыаіцт В.Н 1 Іпппійі. 1 Жцну і;іқпв. О А.Сүлтаітьцігн, П Конгіітлжи т.6; Кд1іріъыст;|іі (к)ііг,ініиа К Әіиірияисіқ Ь ()р\ ібгісиа, Д.Исасв, Гптарст.ін СніЛығгпіа ! Ф.< зттаров. Г Х Субзеіт4г 'Ңрқтлгснстап С_Дтан.іоііой, ІБ.Мухпмсдпва; Ціор еіп біміыяша - Л.А.Бініюхов, Сзча глі (нншнпіа К.Ф.Грниенмк Ьаһіі^ртстал 6сійі.інпіЭ’ Л.Л Кіімдлок; '1ув;іш с.іііісн - Г Е Корнндоіі, В Л.Нсстсріл:; Таулы Аігптй ч.іікссі бцйыцшп - О.Т Мпіпиіяопіі г.6. МУСС.ИСН. I И ..'(птіи^зе й&ініц гүркі топонимжрі туріііііі! МаіСідім ындіі ч'бір С0ХИ.І тпгіОннлдср" дэиг ”еөн сотді тіяігіинмдер' дсгец ігрминііср снгі юді. ЫрЕодлі тиіппіпмдерді коеимціііс-ыі тпнс коеымнппы ,еі.'іі пддгг ,ірі г<траг.ілг.г. К,<ісыіигггДгт.и ятдуоргп кнбіггке дят ссім. сирск 6п;нді дп сыл есім. у-діч .лггипііап етістіктді кіре гпі п і коіісетсл। /1 (і 7 ! 22/ Куи. 111 цп .і ғі.,і і ү] і к і іпг ] і г ді қсіуюсеті 11 і п ] і розі н мдсрді зср ггегсм Л • Г ! \ і не гі; і ц г; [ү.пзрд і ,г б грі іе і ітя і ж;. и і е е кі 1 гс г і гді цс 11 бгиісді.
I іріітщі зтлуліірды: 1} іүі ірқеп жасллгзц піДрпііиМАср тотнінмденгсн аіісллцтіівтср, 2) [уытіді.і гңдрощімдср, нгші, тонолчмнкіілііік формчлпнр кйсііпу іркыды иаііда Сдціпцідар дсп СсҒікшды /1УЯТ51>/ В.А.Викотюв атауларлъің коОімеср ек.[ қүрамды болын кслуң зтаулар құрамында жиі дайталтиіып келстін: бслгілі бір моліиердаіт іесіграфші-іъік ііомсидердщ болуъі туркі толпнимлеріле тпн марсе скепін атгш кирьетчщі- Оі Чіиіг-Таш-Сай, Кнчіі Тат Сій оронныдерін упііістыді ;ггаупарга жаткьгіуія Волмайды, йтиені олар скі цегһді {Кцчіі [аііісаіі} ороіиімлер п.сп дэлелдбиді /109.9!/- ІХТ.МоичаііОКі д:і туркг тічці іыиоігнм ісркиі к&пшііііті еиі күрпчды бодитыпын, цріу жаспула гоцонимикадық аффнкстсрдіц ііііиътн тгіііы каплеаплнын, нимсндсрдіп ксн тцрңдуъі мсһ жні плйца;іа)іылатыіп.ін, нгіпдерліқ орналасуъіндіі пс.щілі Бір тәртііт бОЛатыНЕ.ін (помспжр үпемі спңіііпда гүраді.:). кибінесе ссім, стістік геодрр қзтыслгіа-ііил бстйқтм ал /7.192 103/. Соғац кпса [сиіицнмпкаіллк. ^'рьіяымларпыіі. компонентгсріті біріктіру гәиіААсріпс қибысу меи гойсічт жіті Қкплпньглгстьғгіьгт-г акта кеткси жпн. Коитсі-еп іоіюіін «ист-гцдыкщар бірнст щі ат.іулар іічіапі пайда болып. екі, ұш жтінс гертнегічді атаутпр кеііін куръспііи д*п клраііды. Тілюннм жікаулагы ілгы Етір киі - зтаулардьиі, бщ-кд ігііісііиларііі а^Ътсуіл 'кнтонимм*',;^ қу /ылыіуіьі ;л?тіііД€ қ^іді)1 юлнптасқдц Бпл;іті.ііі (11.Л.Ппіолг.ския. Б,Д.Бс№ітъкал т.б.}, АлгіДда А.П.Ваіыіас, О.Т.Моічапоіііі сняқгы кип.імдар мүлып, сшкяп ин д;і (Жоігнміс «іііеі.інү смсс. колмгі :ггауп:ірлыи ауысуы (лерсисіс имеіО ексніл (ә;іу.'і,ісіі,іі IVI К/іракин - отенпіп. атыг Қг-імтч - слді мскіяі іты тті.) /Іһб. І“іу Соіры ИІКІрДШ ДурыСТЫІ Е,ІН ДЕІЛСГЕДСІІ 'ЕүсСТІЦ мыса-іЛіірфнгүстік А.'іпій оргінимері пдінти дс- кеуісседі^^стсйгл гігпггады ^уы <іар (йстау: сіді мсксн; ко.т жіш ш кл.чіііііпүігкыр, Һаканщ- - оісі-ццс; асу; с-аді мскеи./Ь'] тсы - огсц; тау; мүзаак. т.б.^Мүпдаі цтаулардыи Еййітіяісп пһзсатиіъщ бір би.іпсііі білдіріп түраиьім нсгіззі ссм;ііЕііікасі>і билады д:іт калітпі [іысакдаріл туысклнда тек сцііаткі Кініііи. сңпніфіікзты ^гіотіпхд соііиас хелмиЯді Моселен, йііқшм*. моик. (йнпиа “піпііақ1', "ніаіыл"-'ус ''су'1. "пчсн" Міиънтетпіа глу Пһітдаіц.інац блстаиып, Бүктырмага Қүягын кысқі йтсент бсрітпгн -ідң. Аи Ь’.-іқ«л«с гіідріііііімініи гюуга, слді мекғтііс
яуыскііц (тііанстопспіілін-ултіһялаіііші) тгпіүы п.и цысіндардідН сшіятііПі Пі.тііріп тургііп ллзк, Луысқяп .тіупЕірдыіі нағынітсыгг О Т Мо ічановд 'питғиінмгіАиенгел бгітмйғыиалі і дерйрат'' (аггоіишііміічсскнй -ісеміштичккий дерпнат} деп Баппіййды /7.153/, Тіл БіЛіміцде Гіуд күбылыгты іпрппспюпанилтшцчп лсп нтау КДЯЪІИІ.ІСКЯН Атауізрдыц Ғмр нысаннгін скнппі нъидпіға ауыъя Беруі дащщы жерлсрге кдрағандЕі гаупы аіерперде мсл кс піесстін күбцяыс. Оітың себсбі - тауды жерде пчіграфмялык. нысанлар (тоЕіе, шпкн. саіі, асу, өзен т 0 } жні пріііічіісыц. аралас ке.чііі Жііталы Мәсслсн Жувниіеюе - ал,ц.і.чсн гпбснін кгы, сіідап соң птінідіг суғэ эуідсыи (Ж.угіігцібгтіін суы), сол жяилаупі <тгау б<хчідп жіііпялпці, Осылайшэ бір аттһға баіыпған геррлтприхлық комшгсктіліъ наіша скиіяды. К#шеген иысяңдардыц бір агауга Баіынуі.і - ол жердіп, елпі мекснітсн алвд. жаіуы. нангар ніерһуі йссрш-лг бсилщ.ы. Ғ)н;гусггк Алтаіілііні біпк таупы, ар.члгі;іііі алксПітарііінда ятііі исмесе ап.і уыы гііілпш глбнііі 11 ыаішиір к.ол кехтғссді. Ксріе.шпіг с.тді мскспгс жлхіп? т.чанъгғі Д(м>тр жір Ослсрі нач,чргчі.ні пи: х.г,тм<«‘дн. Онцаіъі мпкришиліннмдср зт.:ер бс.ч.с.рн[ снпаттлн ғэна цоймайлы, жергілікті түріыпдярға багыт-багдар бсриі, кытмег сгсді. Амуіікт слныт қтмі гя/іонмчіпіһ!. үді рег о]>олнмінін. скі рстісіі Крчіуіпы, <.'ұуіуик>кы т.б атаулардыц ксздесуін имсиілмгг лғ, ауысупі да жятгиінтііш а шувдрдын каіп;с-ітпгі.г деп к>і6ыл.піпт жон. Қааақт-Таппыіі эр іпеіиіегг ксдчесегііі кайтплгшғ.іц атаулңрдыц (Лқсг, Ке}/егеіппс. &,іецті т.б.) тшйда ч<тітһпт:т гсі.іграфі;шгық ш.тсяндэрдың йір.чеи. уқса*-’ болып ке.ігұі сгбегг бо.ігііі М Ц 11пііші.товд іцггдан атауляр тобьш ч.ітпіс,‘ іошюимешн.іе) атаүлдр цеп аьтудііі үсілпяпы /7.45/- Опомастиклді ш нліііиидшя "бірдрі дыһтдсталятыіі, бірак шығу тсгі О]і црлі онпісіср" |О.'І Мшічэі-готіа) дец таііылып жұр. Ьұл япыкгяялпы Вр Лптаіі.'!.! кетдесетіц .чыіігнідай омпннм йгпуляр ііркыды түсіцдіруп; (ішчплы Опкедс Рртең (Күрішы) Ортеіібүлак (Күрццм). ОртеігцніҚы (КніонкдрішіЙ), Әртеажарык (Млрқ/ікіэл) ;ісп аг.іч.гіт.іц тшіпнпмлср кс.ідсссді Бірішпі итиуДпі ы орғцең - ортеітгін жсргс ніыгатыіі жлс вскіп маппіасыіідғі турса. қдиіүпі үиі атяу Еіраты гілаіі іісп яитіі гггмеін гт.іт Пйтксіп пікіртыіг п.чг.іглкы СЕ.гңар..і,іры цртчі" турін.тс ннчылицы. Ьұл ғүбі мпнічзішідң 'ізртоіГ. үрішхаіі ка.чыамдіші.т 'ЧіртетГ' дет-сп соііпеп иеійдіі болын нм
‘бвкст", 'яауханіі', "к/ірэуыл (іюсгГ м.нышыарып ііілдіреді. Ллтаіиіы коп арадапін В В.< апожникои бул маңда і/ягин атты карауъі'1 йекеттсрдіи жні ксадігсспнін ж.гтған еді /6 94/ Сішымеіі ішоіпімдік қзтар былаіі Сйигмлк; 1 Ортсң (орт болып оікен жср) 2 Өртенбуяик (Кдрэуыл түрпні бұлақі О/ииел шикы (Кдрауылнкзкы) О Т.Молчаноіы олнліпм аглуадрцын шыгу тсп ор түцчі бігіу керек дегендс кірмс ігпіулгірлы мегзсн айтпіііан Ляайла лекСнкамыада омоішм жасау іың бір жолы болып табыи ііыіі кірме свздер топпнпм .ммішм жасаудз бслссцді келсді М: Ауииык«гі (Катонкдріігай ауааны) мен Қ]хшы Л/іиыр (Катоіік.ираг.пі ауданыі атауларыныц оагыныцқы сыцар.чары бір-біріпе омоним Ооіын гұр Бірінші итау "қүсы мот ко.’Г іүрінде апіык семаіпикала түрса, екініпі атаүад монгол ліг "кдйыіГ (туъшды сын ссім жүрігэгы) -тМртзнжршгы "қдйынлы" болып шыгэды Ооңгы атгіудып екіііші сыцары д,і монгол п-ішсіі іпыгатыны бслгілі (ха^^р Ндонес", “ірлсық'') Олюним.цк клгарта қіііісііқ. Қүоыко;і - Қүсгы Кдмыр (кдйыцды гұмсык) болады. Түркі-мошол пл бірлсетігі колеміндс апып вдраыпда омлиим создср, атцулар молдап кодеседі Іэір ссн екі тілдс екі гүрді магьтіа береді Қліын шещпе қүятын бір езсниің аты - Сдқгы. Бү і монғол іілише еал(і.і 'кдйқ шол" ди-гсп сөэдсн ішіідй бояган :п іу Очсн (юнынын. саіды. гомарлы, қичқ ніобнііц мо.ч 6ол\ы апгда исп, бсыгдп Кэтонкараган пүдані.ішіа карас.імы]ісыннын (шы нпаның} іүлегеішс іуЬіітс іүсіітін кепкеп қылкандарын ™қ«т дси ;гтайдіч Гауда жүргешс олы і імыіык реіііщг панлаланады Клр,і Ерііс жүйссінде /гіт Гияіигт дсгсіі яхр бар. Қизақ. пліне інііімделіп ксткспі болмаса оропнмпің екі сынары ди моіігол гілн.еіі к.теалгии ііһтл тик-ои ‘күмды тобе"). Сондаіі-ак А'}р»й (Каюикараіин) - I К}-р/х конс түркі қаііыц" (М Қашқири) Ксшыц/Кі. 2. моні. 'гтік жар” + »> (туілнды сын сеім жүрп.пы) - Жарңы гб Қіірыгп аіітканда Ор Аіцліі оронимдсрі омоним .ггаулар* КЛйтаданглі ятау.чар ;к ніе зуысімШ агаутар арқы-'ім ді бяііып отырады 'Жүмыс лягыішагы созлікгс киіітлііанпііі атауадрлыц 6і]іеуін гаиіі сініпіг огырдык, Олардың ссы шагып айм;ікпыц ішіндс жні ксліссстіпш аіінілі апіп.ін шін.іе К) сконир ороннмінің Башқүрісіпіцагы К,утк.аииі> піуымсн тгтас оолуы түркі шіемінің бірлігін. гүтлстынііи оГпніск.іі Алгайдаіы К/отас оріншмі мсн
УцЫрКЛІД; 11Ы ПрПШІКІ! ДГ бІр ЙІрІЯСН ІЦПІНІҚ КСТІІІ !‘ұрпні КПІ<_ З.І 0одс откиіимп.ерінііі. кұрамы Тоііпііимлерлш,. жіілііы оиомастцкацық каісіорнялардыті ҚүрЫЛЫСЫ. ОН14Ц ЛСЕСПКЗ-ІЬТК. КНрЫ. ЫЛрфОЛОІТІНЛ I ,(К. ҚүрЬіЛЫМЫ тіл- тілде ялуан турлі бппын кі-лслі ісртгеу пііъекгіі-і бплпп Отыріяц Оңтүстік Лл'Гай илкесі оронимдеріллс! і қтіақтын тііл иіяулзрьтніі /рамлгяшкяльгк; гялдяу жясяу (іцрыы.чіяа о:иі[ъіиц &;н.ьілі көтшіі іігііііц Кдзақ гыінің нсксикн-1 рамматіікллыіч госілдсрі арқылы жасшЕТіііді-пі-і аішіқ, біійкалиды Баскз дп лпмяқ гпіютгичлялык жүйесіцдеіщсіі, Оңтүстік Ллтліі оред-иімдоріігс отіндік іраммаіикалык. жүйс мен срекпіеліктгр тәті Гюлыи кследі, Олкс о/юмллідері күръьтадмцық снодіыня .вдрлй бірииіүіі {іарал екілсгідді (кос қүрамлы) жэни кізііисгізді (көп қүрімлы) бстыл келслі. "Нсітт" термингн элу ссбсбіміі - оғяіі түбір де, туыпіпл түПір де сиіи т^рады Қурщгы (епсіліО дегвничн иегіч (оснопя) деп алғаітда топоттмдсрді та ідиуға іііпғяйлы Келеді. Ж^га;>Ы.'й т0ііонимдср!іің дсТп жій қдйталанып қелетіи бслгіпі бір кодемдсгі жюіпы атаулчрцып (гепгриі|иіялі.[Қ номенлер, тсоірафиялык тсрмніідер нсмссіі нппелятив гер дейніи ^ү-р} катыхуымен жасюіатыны аіітылды. Ғасындз да іпіслпнттіігп;р тоиоіЕИМИкадағы севж оамның негн і кл:*ға\піы күші бслыи табылады. Кез-келіеп гілдің жз іқы есімі апсллятингі пе-кспканші созжасамдііік формалары аркіллы жаса.іаті.іны иііқыіілалгщі болатъіп /9Ь.62/. Жіипы лгяуляр, ғлсшіпек. түбір тү/гітща кс.луте шіс Ьадгл һгмі-н, унк^гг огу барысыіща висллнпшке иіінгпіған туыіщы түбірлір зе ксздсседі. Плпр халкці ссііч ждсяу іа со;і қдлпынлп қолданыиадііг жліЦлау), кдісітэу), ортіснһ су(гіт}, бір(іііші), екннші}, г.б Топонимккадя бірцсгізді дси Сііпалатын апгрошйііім_-ь.р (Тп;ті.іб(ціт Қылыркдо □гічг, Узлл?ба’і г,б.) ж'»>е т нптш-чліялздер ГКсрсіі ОТКС.Ц. Нлнман жүрт т.б.) скімегвді жәпс кппнспіді қдтарларғэ КІрМСКЛІ. З.Т.Ь Ійрнегі!.'іі оронимдердіц іүрлйрі Вірнегітді Н1“ Л11р 'іуркі тйіццк ЯЧ КСЩССІТІНІ бсдшіі ()ш.П! Ийбі дпсгүр бойынша біріісіһді Гюлі.ш саишінтып ыіітітнліпнцмдер ідаі іОо
здаптріииіимчер Бірпегті аыуіілраът іаза туСірден жоне іуынлы Ц^і[Жіі ікосыміи.1 арку.нп.і) жці-ллітіп Деп скіге бпледі: Ьуіирдьщ іүбгр цтгг.і.іа кслкпгнтеіл ад еирсгс ксілеседг Мпсхуктг, Оңтүстік Адтпй пңірінсц жіцішіі.ііі 200(1 ороннмнпі біриът ВДіиі 4<і1 болса, пігып іініндс гүбір тұлпади гүркимшры 7Я атау гана. О Г Мімчапова дідрлыя Ф6 гурлі жэсллу жолы бар дсп Кйрайды: ©урыянац туйір трпіц.і кездйссгінлер (ммпиі.тіі і іепграфиплык пимсніс >» жпнс квігнеіт иі ягауіырцил адлипсискЕ үгиыряғпедары /7.108/ Ьурыиічші түбір гүпіэдіі леідееетііі Ятаулцр. ніч ііііирі. гснкніііми иіңияяаіпан пи.менцер Сотыл келстінін. мгаШКЫ дау.адргһтң жшпы ссілі туріңле бцпгзііъін іалымжвр моиынданды Сонаү Кднға орлсу дпуірінщ оеіітп і'.В Лейбнин (!64<гі716} барлыі лиқы ссімлер інімссе жекслср алпшпііндя жадщя ссгмжр немесе Жіпидлар іниган“ деи еексргкец елі /5.35/ А,В (Лперзиская "жілю.і ссім [ррчін Оарлыгы дсрлік. соңыіі іғмл кіъитчі*, сФлідггмсн шыхқямяьіктан. ошірлъиі «Міііцнһжы екітцпі чанді іктіе күрделірсқ” чеп түжырым ш^йдій /524/, Вр Апгаіідіі тппониміічипни т.ісіпі аркмиы ічнбір кцеіріссЬ дюіпімц* аііігалгаіі аіісплятшзтер иш доес. Лгқдр (Маркһкөл дудііныһ Алл /Кагпнкурягап дг.Ш№>, 4/*'* (Кэті?нк<і^гаи ,іудл.’уаХ Етчіе/і (.Кптонқарагіці аулаіця}, Ьортек (Катонкііраіай (іудацы}, Брірек" іКзтонкарагйіі аулзны). .4арй (КаТіяіКйрагпй зудапыі, (Киппкіірагіііт йуциіплі, (К-гюіімрагай лущнн-гі, А'.;қ іКүрімім аудаііы) Қсіги/. (Катімікараіаіі ауланы). Қ<нглі«.і (КйГГГЛГҚЧІ^НТПГ ЯуДЧНы) ЛЛ/І /У.ТКеЛ НэрЛГЯ .ІУЛЧНЫ) 2<Ц'7/;Л‘ (ККііуііК;ірагнй .іУЛиііы), Қпн*і (Млркякпл ауміііи-0 Қічлс (|Спппк;ір:іі:чТ .іүлиптғі) (Күрпіім аулипы), («аюцкярат ні І№іііні.і), Січ/гі.0 (Кара Брис жуііеіі). (Клтпіікирііғай яудгніыі, Тйқир (Марклко.ч ауданы), ІІ1в>ч 'Үчкск Нарын ауданы?. Бстгілі гадымдлр А.Гужңнгьдт скін Э.М.Мурзлег / он> м^угря-і ИЧ кіірыііЫЕі іШҺіғыилі ^ср суі.т тіілык сипіітпіма 6с]-і? ;ілмаі-аы йХиідар іек жадіпл ссімдер-Ч (тэт, сү) ипдііэнгпн легічі пікні пйтады Д4 -I/ Ьұган '.'үіісідтк. жоі.ірыііап,| аг[с.пиятнвтеп пянді бодіац лтпулар Онтүстік Хлт:іид:пі-і гн юяк ит.іу.іі;ір Гю.тутз пііст /\ланда кйр су ЛіТіірЫНЫҢ Ж-11' МПЯЯПфІн ,'КНІ :1П1Л-ДУу. 1'ёТГМІЗДкЧ І . ','РЯКТЫ тіркесісрдііг иайіін бо.іу Мерпміп ІІЦЫҚгАу сіічқтм үмігсь ІІПрСС. Спііедқіаіі Жірілы есімиср.пн -кекс гфі,ектііс перілуі «пігфдың
(обьекіініц) ориаласуынй тікслеіі Баііляііысіы Маселсн, жіпыктеіПіі зкіілгыз тебепі 7ой' іі.еи асай Беруге боллігг1 Екіііші жагыіиін алпигди. гауліі] жсрдіц ігііцдс 7«к№, Тш’., Ү{ш. Шат сиякты жалпыдян жекі-ге «ТІП гчииніимитаіие.Ч!-а ұіііыракаіі атаулардын кстпіхуі □шіиисислц -чісрі болуы мүмкін. Едді мексгис жақілі орііііласқян .міікрпброімімдср жиі қвлдаиьиійтындықган, тілдік деагашш ыклдімшілып. бсшісіп білдірстііт сыңдрн түсін Кйлады. Ссл 'ІЪое. мү>ікііі, Жи <і ызкін{іі\ Авагапнніс і 6. гүріііде болган да тпыттір'’ Баскд тйбслср алыста біілгандықпні, ауылп) ждкді т тобеиі бесііп көрсетудің кажсл йолмаіі калилы Мьгсалы, ауытекі тілдс былаіі лйтылаиы: “Аігы тобсиің артьтан вкелцім'1 немесс “Төбсгс шыгыи. қлптцірцы кяряй г;инііы“ і.б Ефнейзді агаугглрцищ кгАшслл бүрмтнтдн кеттс жаткіишн. қдйсысы «ЛЛяпсис гірқылы лаігда Бппіииыц іі[[і.[қтіиі бсретііі крнтсри' ЖСҚ. ЧувІЦЦ ТІЕІІЕДеП топоітнмдсрді Ісртгсуіт і Г.Е.Корпнлов эллипснс .ііжыіші шйда бОііі ш аіиуларні бүрыннан кслс жаткдн Елрңегізді (“бұлар таза апе.тлятііртер”} атауліірды қпрсі.і кряды да. соңіъітары “шыіүі.і жағынаи иеғүрлым қннс, исіүріыы түрйқты жэне «ііімсп” деп гябплы /110.174/. Эллипсяске лаусыз жаткъі іылып күргендері ищрогппонимдвр мен этнртопоітмдср. Әсіресе түркі тілінле бүлар мілдепі 'іүрле иліфстт с КДтыпаста ксястіні (.іеліілі- Ліпгыбаіі тиіаііы, асуы, Баны Дарас^, Иш^ісі ікуріны, Крмшы кі»р, сдаы г.б. Жекс түрган янтропоннм щ- тнеомнм днл осііііідай лсксикдлык мэі іапа берін гүриды; Аііііас. нбаіі. ^алмъі/і.іа. Оіірипі. К.пкаиб(іч т.б. Бүд.тн баскд сын есім I рі ег ім Е<үрыл ымыни үқраг бппын келстіп 'Иніипснсісіігсн сыңарліір Саг- Ьұ.іарды бүръінты бірікксн түлғацан кяигаи кдлдық (эдтееіиліс} дгугс тогімқ негіт жоқ. Дұрысы екігіші сынйрын жасырын меі зеп түргітын бірггсгізді атаулар деп ұгу керек' 1. Аск,ор (тяу), Иітсе (..,), Жат)аК (...). Ирек (.-.), Тиқыр (,,,). 2. (,,,) Ата. і,,,) Лщы, (...) АіЦХг. (...) Жал. (...) '1'абі1,. С .) ІНпт т б. Зллппсис деп сенімді қйтуға болвтын снді бір аіліуяйр Еіффиксіер иркьгіы жлсллгіііі туыіщы ітіулар. Оның іиіінде сң опімдісі ’-.іһг, іуыиды сыгі есім жұрнапа; Аіі-іы /Ігмь/лы (...), Люяы (...), Һаітнды < ..}, Ьа!кіік)і,і (...), Ьұлаңды (...), -Цаяанаііъі (...),
Дуатлііч (...) і.б. ЗЛ.2 Екііісгізді прсипімлср қурйміл Түркі тоткиінмдерінің депі екі құрамды болыл кслстіш яныкта.ппн! норсе Вр Ллтайлэн жшкыган 2000 арпнимлің 1500-і екінсгііді болся, бірггспідіеі 4М, үшнегіздгсі 34, твргнсгіздісі 2 атау ғаиа Ошщы )'.кі!іеі пді атаулйрдып. моі тэдесуі жалпы түркі тоінніпмиисыпі.ің, онъш ішіпде Ор Аетзіі ороніімдеріцің де басті.г срскіііс.тн і Жер бсдеріц (нлгілеуде мүңдіиі құрылым сң ыңтайлы дсп ссстгтелслі. Атауларді.іи жлсатт жплмн жан-жіщты кдрастыру мақсатыідо бірішиі сыиарііа Кйэдссетін орсігрііфиіі-чык тсрмиіцісрцҚ түр-түсп біплірстін сын есімдсрді. сап сеімдср мен багыт-багдар мәнді комекші сғ>здср.'іі і.і) оелек ісрш жа ілық, Олардың біріт-іиіі сыцарда псіие реі қдцгіизныц ксчстіні жнілік пмдь-ксікгеп белгілсцді. Сотлн орай алфятпп Гюйинша смсе, жиіпік пилексінің ксму багытшцці Орналастырькглһг: «зра71. -тқ^. саріііи.,, кыіыл^, кокц, ұлкг-н№ 'ПіСік. КОС|5. жалгыін, майГч. ұіл,.|. чанц. ж;іңяп, жамиин, бссп, үзыніи, кІ!іііч. ксціі. коіГыр^. К’.\. ортан. інүбарк, бсл7, жалпак?, кііпксне71 аіо,., ‘і'орт(|. тік7„ іпаганм іщілак^, шү!іқ,і..ірл, яйн, алтанч, ч$лніг біршюлЧ, ҚИҺТНз, ҚОІЦ. ОІІ;- Тсір^ тсріс^. <ііплр.|. ЯЛТЬЦ, бі)ЙГСЦ< СІІЭд. жар;, жоіэріъ^, иһ, калмак.,, мскдь к.ү]і|. қыз4. кмрық мардц^. такырь тпп.!, томснгі,. агьң, <іяк.қыт. паліі), басі, болск^, б&рц. бүркітІТ дсшс.чккэ- екіі, скіінпі., жіні-. жсің, ждііі, жуян,. кбр,, күйгтн3, кіііітікі, кабыртііі. К.1.ДІЛ,. қтикл, калънь, қнсык^, ^сіъң, мүч.,, мүқырд, М1.1ІЕ;, нлрыщ. Ортсіт-,. СІШИІІІІ, сігсык^, сүлу,, ТИЛЛЫг, гау,. теръ түііе7, үрпгіхаіһ. ұйн үцйрі. :еюкъ іпыбар3, азу2, шіа2, алас.і;. алінлсд, арйл і, іірЕЫть, арі>Һ, ат> балыісты^, бзры2, бекг, Поз;, буріһ, бурылі, бүғъіу, пйм.іліік,-,. слт, ссһі^ сиікі7. хаз2, жау?, ЖІ=ЛДІЭі жолды3, жышандііһ, жм.іьь. жыріЬ. ».іиішке7, кәрі?. кер?, киіқп күйтің,, каііындьһ, кайі.ір?. кд.е;іҚг. клмырэ, қіія2, юэгалъіі, қожырэ, козы2. коргйіъь қоиіііь қсірым?. хуысз, күяағанп, қү.па5. қүм2, күс,., ИСіЙЛЫч, МОІІІ.ПЕЪЬ, он?, оргнһ, іТГт. ОІІІІ- яр31 СЙЙлЫі, СЙГВ<1. салқын7, счш[а[рсіліііі.і сцрыллл?. <лін3. ссядір?1 ссрек2, сорг. суықт, тгібыіһ, такдзи^ тасты,, іскшс?, •ге-рсц,. тоқсліһ, тқты;, томпак.2- торы?. тобсл> гпре іумз?. тұкт'?, үлан?. үйген,- үшіішіі2, іпатырэ, ши?, піоқпар.. іғіұригіт,. иііппі і. ішкіь лігһір,. алаіа^, алкіі1э а.іқым(,
яркЛі. аршініЫр ;и:лу(. асу(. ауыі|. аіны1 = багщ, СідптЯ| = бацуан( 6алуіін(. бага(. бғйітіі|, Пері,, берік,, бегһ 5иеһ бпікһ биікт!,. ҒпрсыҚц. Ьс'с.!іі;і|Ч бшдеһ бүжырһ бүзауһ бұлпіпт,. бүкір,. бүлдірісщ, йітсуі, дайъшһ дзла , л.араһ діліанллыһ Цалащ, Доңбек^ дОИһ ГііС[, стпіді,. с-ігдір ср]. еренһ сркеһ срме!і(> есек.(, ^арты,, жарьіқ,. жатаК|, жслһ жетімһ жпрсц,, жусаган(, жүміиіыһ журек,, жырьіКр жыілһ :ісрдС|, кстенһ ксмсрі, кс*шірһ кепжс,. кокі . колдеисщ, ю.імір1. КоК|, көпірһ куіп,, күигейһ күрец(, кдіган,, какпа(, қалк, іыһ кдрагащ, кдраітнт, караклгһ клрлі, кошқдрі, қүзғыіі,. қүлын,, күмдыһ кұмырскиі, кырі, къісгауі, моныің, муріліі- наіі^а,, нарі, оба3, іщтүстік,. прііьзъі]. ігиЛ], сГі:і[т сак^. сам;іЛ|. табянһ сам.итлі.іКі, сакіһ секі| сенпрі, еонЕыыһ суырі, сътрлы,. сырі|, гпбап,, тазъ тайгаіпкі. тел»рһ тс|тек(, терекгі тссікь югыз!т тоіін іомарі, томэрды(, тос.ын,, тоС|, туякіі, ұяпЫ], үкі|, үіТІЦЗТ[. ПТТІ.ЧІ], Ш0ПіаҚ|. 1ПЧ)11І|, ІііүрІШр іНЫМ]. ШІЛПСИ , ШГрІК]. ірГС]. Тһімиеіі кпрініп туріаиалй бірікксн гүлгалъі ютктнггмдсрліц бірініііті сытіары. иебінссе, смн есіміісн жінд ,уплқтнг.існгсіі (кісқд сәз таиг.ірі.інпн туралы. Мунлай атріібүтшіті кіітынаста 'іурғаі] атлулар белгі мец бетііілеп түрғап .тач ар<ісі.іцдағы баияалъш арқылн біртүгл. үтым берсді. М.усшісі[, шт ссіиді пшс созі бап.іні>інкм сыг(ардп келгсндс. анықттіуыттітъіК кызметке көш^ді’. /іиесіщгек Тогксзе^, '/исқіһрп тб. Баріігііқ. ороі рафляльтк. теркітлсрдің ііиінле сц бслсі-нлісі ле осы ''іас'’ сп п. Багыпыңқы сыіігір.111 ІЙ рст ксздессе, сктнпіі комііилгнттЕ рст каігіаищнля тічіллп блстал тур. Соцапм- ак. термині бірішні сі.цтзрда сыц есім ретптдс 73 рст кдііпнілН1.Пі кглсс. екінніі сынирли тау. тас. ніоқы маіынисында іубсіангтлнаділ 6 ^г/ъіі- глпл леідтмі. Кдрйкаец., К/ірииіііП\ /Іііідіқари, Ілі-ржқі/ри, КеиҚара, ЖелОіі^ііріі тб. Ьүднн "к>ра'‘ сөзішц ороним исісиуіхагы нкемді ші йііқі.ііі көрінсіц. Ксйбір быгьдіыдқм гидар іэр &іртюк«ді рп;іу ретіадс тірд алатын бплса да, ммна жяідайда түзис қалін.імсл цірш. атрибутшпі кятынаски түсідап: Лолачіпіы/ссіігір, Таракліі/таі;, Ші/икгяі/оіі, т.б. Алг.ішкы сыңярлл ксіцссетііі сяц еітіігівр ііпінсн жиі куйтішапмп келетніі - 'Гүтіг"н. Түрқі тиінзігпмдеріітс гйн тирт. йсс, ацты, жггі. сегі.5, 'гогмз, ыі сінідцры іүгелдоіі Ірі ііяісһіс тиін 'іок^.эн і-пна үттіырасштіч .Ьглыгчоап, /оқгдалилғні ІИ>
Бағ .гі-баі діір бсрі-гш ж.спаряы-і, үшіЦ.гі|, киддсіісн,), бсріІГ арьі| т.б. с&здср мсн ко.чемш бьдірсі-ц-т үлксн71}, йШк, балз-р кііпкещү т.б создср ороі-іим жасііулті бірпіама белсснлі катысады; Уіцячг К^ңк/рА, Бая» Қолқий, Жогаргы Қшги-іп, Кнні ‘Лким’, Кіит^не Қыра еіы т.б. ә) Еківші комілчісіітгс ісыңядпа) якідасеил тіроғрафиялідқ тсрминиер, яаттық. монк- кешксн баігкя да сөздср объсктшіц озіц ятап көрсетш, нснзті чсногиһж ііапдна зркалзнды. Бүкіл тұркі тіяді гоінчііім ісрдін к,үрамын,та ксіцлхтііі, жиі кайтйдлнятын бүл гесфафн: іык чгрмітдср арасында жцргйіікпі херғе тпн срекгйея-гктер ,'к' ж<ж сиях пчеИі сіііі^, гау^, кезеңқ, кдіінңй). кариі-аіі^. крра^. Жүітіүң. ясі ц, бпси^, күмгейц, бніК|.т. піііім тал7?, тоған,;.. іік>қі,і]?, тсре (Ч. іүБеК;,, жота71>. сазы^, қудыК/,. Бетц, беніТц, иіайдиук, Жіиц, олгеіқ, иіЗң. үіік, іінрык.-^ аіл>і7, л«ір7, жонт, оіі7. иіілік7і шат7, ;н>піғ<„ :іуллһ. анкқ дарп«іі6т жыра6, қэбак,г, куысыһ, мүтд:ігі.і|„ анлц. жүрск^, і-.олекі-,, кабырі-а^, юысгау5, обан, түмсык,-,, аншриі &сл.ь даля,). кырл, қүіцицщ, қицсііі<ь мила^, атксл.), өті-Кч. т&мііик^, піүик.Һірі. қис4. алыр], .ъ'?к;?н яриті^ даТкі}, жсрз, ирсКч, кеткеіһ. кррым7. күм7, і<дмі,ц;1. куһ, қрла3, кдмілри мырагң өгіт-і, өіЛ!-ц3. тткілс^, туііе?. іуійн,, толіиан , үясы1г піапУЛ?, іііъің,, яіаіпыі, біи;3, балак^. бл.Һ. дішсіс,, слдн , Жарыка, коңІЛ2і кемерд, кпйынт- (У’|1а'і'2. как?, к.ырЫ-’іг:іи> суіп^, ссіцір^, томлр7, тай2, тсрісг, тагаі[-7, табрн>. щнссіһ. үі-ісаэ. щінлым , іпііткал?1 самырсшь. соніанз, ксріш?. шүрык.,, бортек . ппіпик,. тпм,_ жщакЭг корык,7, эщ>аты«, арцкэ;, буркііг, іп-лрік,. бүйре іхі.да»;лтг, бясшг, дпі1[г щінбек,, ел , еміпеМ|, етекь ж:тпағ.|. ХылгаІГ плеу,, киік,, ксрті^ кдшщ, койтас., кзіпкд,. кЖпъж., қояплы,, сыАгщіі, сакдп1г сшһ, Сгічяь сарЫ|, іпрь ілпыракі, түрмыС). гі.'іс.к.і, унікдТ), парбиқ1г ІІіЗТЪірь ?.1ОПҺІГІ|. МОД,1Қ|. иуЕф^ 'іүІІҺІҚ.]- ПіаҚЫ|, ОЙЪНІ), ОЙТ.ІК.І, күйітеп,, іші,, Йе.тпрь жяртаі:.. іірасыі, м<иііт жсгс.іі|г тұйып>і|, қо”ыр[т өчтіріең^, харлыі, ксніі, ң;іР|. сгад., үцсңкіь ошақ^ қоічһ. қашкгні], сятЫ|, жігшігы;, иіапкші^ ксшдд, длкым^ арык;, доғлядк;. жамбасі, кобск!, іаСыні, түгырыКі. кдістақ,. тоскадъіл,, ссік]т күркс,, мпііиакі, к ілі)і;гі|, тарі, клдак,. таріСКсй , Шіп.іҚІТ ксйксң,, гастіііі. кобг.іһ ч<іб;Ш|. ,чг.(і-|. _щчр.і[т пр,. бутлі- гпс,. бетксйь батпақ,. Ііірікксп гүлг.і кіріыц екішііі сыцпр;іары қ;ііі снч табынап болса дм сүбстіТнгпатт-Тпн, йчі есі« кагітіряясг.гн.т иуьгсаұьгггы беятугг. /іул күйылыс - 'гпіііпііімлсргс т.Яі ортііқ қісиеі Жоғарп-і тізімде екйшп сыцард:! тургиіі с&чдгр тук-л қімгылгацдііқіңц, пр турлі формада
кс-адесі-ді. Оңдл тас, <:аі>, яіиу сииқіъг ііт есімдср, биік, ы/ллт, гпдмқ-, коңыр, ңора еітякты эяітйнгЯіі сілн есімдяр. ігігічі, тугин, куіігеи, кі/іагпн. иніпкан ілтякгы ссімшс түінялы стіетіктер т.5 гүрішіе тірксскеи. Тһімп^ скігіпті сыңяр кірдың қснбірі гпуелдік ждчғауыида түр. Лтлу құрамында соляй і үргаііцыкғян, гүгас дпуга т-урл кследі. Ойтксні дәл сол С‘рот]мфня.’н.ік термин нс лс-кссм кслссі бір атауда кйеым іт ісы:і кездессдғ: іііиліщ&іра - М&кіые Няраслг, Юграшүйык. - /(улигаот пгүйыгы, Кдр,'Ні/і-<л»кыс!паг К/ітра/ш кыстііуы т.б Кдлған аффикстгр гуралы жекс спз Оеілгійы. Түркі тідді жер-су япярынмі көилилш екпктйді ЕЗшіъіл келстіні звдне жтті клйталлньпі кслегш гсо рафиялык тгрмпядер ярқылы жасялтғПіінғ-т белгілі. Мэселеп к;ппқіыі> д.іеГчг тіліне гдц І50-лсй сірогрлфгіялык: тсрміінцер Гкір лсп гссптелсс, Оңтүгтік Алт;ій,щі сопыи 140-ка жуығы Ксідсссді Ор \7гт;ііі гя}'лм инмдк Оутіцнлықпін. орбір орсіграфия-’шк, срминіс Бірпешс □ііьгқптуытіі манлі соя келіц тірксссді. Од, мәсслен, кетттсгсіт алырды, кс-іе!і'ц, жотішы бір-ттіріі-ісіт гіжыратыгі корсетыіиі бірден-пір жолы. Іі.А.Жучксни1 жііліеы гіліірафия.іьтк, термпнтсрдін жал№ есім жяілиліны мпідсті тұрщіы аТггз келіл, мі.шал'11 мысал кслтірі-ді: г'Көл көп кечдесегін Карелилди еші спткаттіагі ғесирафшілык птау іх>ли плммілі.!- Ьір объектіні екінші нГіьекғілеті ажырату уіпііг, <>ір кспгдг корігп кппдеіт лжырніу үшіл оларға к:иткі.і ғсічдер кпсү керғк; Кі>нг-<гіі.'ро. (.'ег-»іері>, /Іыг-плерц Г.6//ІІ 7/ 0р Алтаііда тну, ікіыр, ксдтг сггяқіы прлграфнялтіік ГСрміііілсрдш жскс түр;іе лт кездссут -те В Л.Жучкеиич гійткан пікірді растаилы Жзэық дліілчя йір пш;і ізу іүрса оны ’ттау" дсп йтяугя болады, а_ч екі тау -гурса. міпдетті гүрлг бір-бірііЕСН ажырнпітын сөі қосу ксрек С.і иыдер скі тііудмң скі түрпі белпсін быдгрігі түрады: Л-Кшні-, Қс/ротау. Екімстізді оронимдсрлщ жасіыуыл мыпаДкіі схсмамсн кйрсстсс дс боляды' ’.П
Лк ағаіп Жсляі '< х -> Ғн-йіт Жетт //'„>' &ет Жолды — £2 $'х жота Квк --------- ллгл. .Міліғ/т^? куял-й Клра Кййың Қызыл Кэряпій Сзрг.і Іщраітіш Ьүл хтаея прси рйфиялмк, тсрмнннііі бепгілі Бір арсалда кеъчссетіп түрлсрі ғап;і А-г Яұки К/ізакдтая бойынша, іү,ча “іллі елдер <кнііі!пша жіпіаса, ;гл дс кншсгыі кеісіщер бары содаз Әр кеаңнін хілп сікіті Дір Ості ісш Рэіікап. соғая цраГі ат 1>ецу щічақ киіқыііып рлйкаһіпазлыгіігн гаііі корситпі қпймлйды, уі-ілау жүііесі мсн сөі бзнльігыныц дярежесіи ле корссіеді 3.1.3. Коігінчігу ориннмдер қүрамы Түркі тіллі тоцинимдсрдін үцціРіттділері қг.ш ксілеспейпі. Окгрслк ЛлтяіЬч# аподан 33 клна шілғыл оілр. Һіз 1І.А.ІІИКОНОНТЫЦ ескертуі йпііі..іііііщ, үні тубірдси бірікс? де, екіпегіхчі іітлү Тірімле гүргаісгдрыіі мүпда кіргмгсн ьчиқяьп, Мысалы, (Ак Кдвіты/и цпины. (Аккіъіксіііын} мттасы, (Аксудыц/ к,ирсы, Үакі‘и (Жаүіпіігеи), Ү.-ікеп < -мгқі. Ик (Кріітаі’) 1 П. О I Х'і(ліічііііоь;і бүііірты цгяртгы іүрле шля үтнсгіііДІП.' житқы-кілы “Түрі жагыніні үіши-іі.ілі йо.тіэңһшсн, «ачмүны .тғлтындіі. !.'г.« жсқ. і’вііл.чд'111' 122/. Олыи пйтуыцпі.т. үіннеітиіі іпауллр скінегізаілғрлен асріііыціі.ч.ч.ілу ;ірт,і.5лы пайда Ьочган ссгип орай. үшисгһділер кейінгі гілдік қүтіі.ічыс. Үипц-іидічср чазмүны жаіыіти фрліаіа жуык кслпһ іі.огрііфтілііік іптіуцы бірпкімл голык сішатпні түрады Спндшктаи <> 1 Мілткнганз шіардь’ “лпсллятн нтерге жакьи-Г деи қиіт:ій;іъі. Біі» колда С\ф 33 үіпігеиуіі орпннмді скпс іл.нші каратды жол хгрдік /. Есімді '|'ш нсі і уіі-іср. Іклінр^иіг.сіс, Ак.ісүріні)цік, Лтп..іжа.іінЛ ГПЙ, ^Һ1ГМ.ЖОҚ{ г, ІАіІЦгІІіаҮЫ 1] .7 ЛрТгГД.ргІІІіІДЛ. ХгфіТгбітйі.ТЛгІҚ}’!,^ Алжллсгамгмр, Д/іптк./існгл Д.лпқ ирпнтнг, К.аңжы/и-і-^аұмк., Кррцліп.чиічеіб^, Қ]- іг}/«г'«л,н/лл,ні. Агіггпііг?лтч-.ісгіХ МыЦічіеніц Козыішсы. Мыңйутк Тіреі.ті, СіиТүкіКгст, Тибит Тіогда іі.чһ,
Чпң^айьіңтис, 7 'іфніку.яа кц/рит, ,> жацыра қ еий. 1 'шқырін»іісед/ 2. Еіктікті ұш негіаділер Іқмрйтол/ем. Л.іяіынқоігаяйрюх, бйтЭйгк смііергенсаи. 7й іесьіііліатіііі г Квіимаміекеі і қілі іУП. Л^йыдбек кишкіге кеткен, К/іізы.іеуГ>псқаіі, Мүңгһчдандіе яніыииипғин мсер, Серікбайкошкігс кеткеі, / ц>ыинн> іееи. Есімді көиқүрам іы оринпмдер гесп рафііялық ооъектінің гүр- түсііі. саиын. бедериі сіішпкш Ці’са. сіістікіі кип қүрамдылары алдсбір сікнышың бсілган жсрін, адрссііі білдіріи түриды. Мүндагы орбір атау сқигаііың мазмүншііш да хапар «ісрсц. Маселсн Кзтоюлр;ц-аіі ауданында Крбылбск көгикіге кеткен дсген жер бар. Ііұ.і кісі О.Ьоқсйдің "Сіічттіл коиір” пиисспідсы Аспанның прототшп. Жылқы бағші жүріи, кешкінін астыіши кшігіл Кзті.іігбЕк Дспян жеті күн кяр :;сті.і:ігдя жлтып тірі кдлады Екі аягын берсс дс, өмір боііы мүшесі сау пчамппай енбск стіп огі. Денсаупығығіың мі-пче-ылыіы мсіі кдйриты арадсындэ аты аңызпі, жаіушы қііламына ілікіі. А В Супсранскач фраза тұріндегі ятауггардың спип.г съіңары сснтслсс болды, толық субсташіпітенсді дсее ссоепсііді /5.112/. М: ЖирЕн(шіігпаякуы<:, Жиреі баіижі.ікуыспіың, Жиренбаіітилкуыскд, т.б. Осытіайшп атау-сеіілсмщс іср, қші;лі 6илі.я да, затты дсноңігтық тургыдан бслгътей пл.щы Ауызскі сойлеу тіпіндс үшмггізді нтаүлир рллипспекс үшыраұга бенім келеді. Бүл тіллің үнсмі ыкдііемлісЕүі-іі, ұнемдеугг бейім түратыи кжиетіпсн волса керек. А.В.СупсраіісЕош мүпдіЕЙ жпгдіійдз, кйі неес зат есім кдтіяп. қялшп коміичіСЕПтср қжкзртута үшыріійды дейді. Ш.ЫНЫІЦІД ,іа .V; іііііыіиніапін длтр дсеоіе жайлауды жсргілікті түріъпігщр іЧүңсыібий іеп айта берсді. Өр Длтайдя ксздессіш 21Ю0 атаудыЕЕ тек скеуі таЕіа торггаеі-оді бплып отыр. Бүпың екеуі дс Еізафетпк байігапыстзгы скінсіідді атауга анык,іаүышгъік моіеді ытщсрдщ қпсылуынші >г;ціл.і ооледіғ Бйезікииң Ііір аирық ііасы. Жаиан Кира Крібаныіі Гнісііі. Тертқүр іыды атаулар гыіірЕіфнялык. оБъсктіні ксиіііем суретгсп бс рс; і жә і іе қүрам ііен д; і і е< н р;0 ін цл ы қ і-юм еі і болады. Бұл ар коБікссе афіілтксяер арқылы оаііл;ніыс;шііі.
3.2 . <>лкг іірічшмлеріііщ ннімді клсымшалзр Іиіігшіім ийісйүл.і шісымтиінырді.ің ііллг^іи прнід ар (ш шііынла әр түрлі. Іүркі тілдсрШлс йірнгу цркылһі одшигзн атцуларлап къйіп қоснмшалы атпулпр ксле і Д.т сіаиші іі.тдеріндс И.А.Пнкоііоитын айтуыншя “аффикс щня Сйріцші орын и,і<адГ' /'2.67/ Эр тілдіц өтіне тэн қгсымшцдзпі-,1 полуыіцлң лмис ол кгосымішиі-трдың хиі кптагпіктьпіы. снрск колчанап,іш.г йп.іага.иіы атауүарлгл .чм,і,үрояил’шк. іі-рг«дан уертуіЩ1 кон мэмгю гхсцһ Атаүщірлың қүрамында кстдесечпі қннс ясүрпакпір шкліпы со.ч віяуды і кп/і с.тдтлт етяУйн. д<іык швмалкг.Ч кяй қеИ’е жгпі/ыцыл &і аныкгитта тіщщы Жүр№ік,ТардЫіі мүц.ипі каснетйі 1! А.ІІИкоиог- чі'ііңб;игдцыи шомгіГ' тіщен, хіыык-лрдын гдрихя кизглггысмн анықіауні пайдасы тиетіпін айіаді-.і /32.73/. Крсышн.ііар дз сп дяму тнрихы бар күрдезіі' спн.і ҚсйЯір қрсыміодлап кстіпдс дербес ц-һір бпдпшы белгілі. Мнселен, Ж.Дс!іп гүркі гіліі-щеіі -чи/, -'щ? қіішрснткіш - і ркелч-ту магі.іішсһііідагы жүрнгігы Ьұрын "інак" түріпле жі’ке түбір млһгп, сііи, уакдгі мвлиіерқ адам кадли Ғіілліру сшгкты міиъп-і.і бсріен цсііді; Кучді уигі шақ, Бала,шк, гиак.т.6. /111.16/. Ксіібір ксісъімііііиыр аіітпнимііік мағъшл туп.пси (М К.-'иікдрн: ЛЛіч;аг ":і£Һ2 бар"- /ас сыт}. кеищр релукті фпр.млЫ>ир Ж^Ғ_ сУ аттіірі.іі[д;і казіргі Ііүск;икірмсіі ъагар ясүрсді I ^/роіагтм, Д Кдлщ іі/іінді1 туьшды тоііііціім кйлыитаеіі.іраі ын крсымшшцір ганы кпіі емес. "і.іі, Ссао|тг<гнггын лпгуышцд "оггт пчырушы фпрмадар өтдеріши жи іпылідк ілчмтына кіірамлетян туркі гиглерііцс іцсктеулі колдаьіыста болч.ті.г'' /1! 1.Л4/ Ти.т.-цту Оарысындп аимзқ приіінмлерін Ліісцуда шіімді К.йсі.імша,-ні]ігі гнел&гсһк .м-нлнгы, кг.іпи«<т/>и<. і\-/ч іусч^ .ій (у?тг ііігі -льг, -л/, йчцг/иіа- гіс і к/ісшчча//я[і ж.іцщі *м.тды Кд:і;ш іьіінди еіістікісрдсіг чйі есім гудіііратын сяіім. і жұршщ ім. -іис.. есімжрдеи іат есім тудыратыіі іяіімді журнйк. ///•/, г//і т.б. қосі.1 чшіінлрА.щ гопоішм жисаутз кш.і снпмсіі қоп :мііш іир цші т;іімЛ-'ЛЛшы.ц лйта кгіу кереһ. СіЙ імші йу.'і Аұрігль гяр лрг^іііпы ждсатіян щхгшіъідер ц.і млпесглі. , і і и>
3.2.1. Іяуслд.к нЛілгауы (ішЦигі) ’#.’леч_{сз.н цриіилмдор Ор Аіғпій оронимдерінің косғімпы аркылы жасалгяппзрііі НЮ- дай №<к, ^ішц (ишм үяесі. тоусялік іліздпүиыщ ешшсйк тч4ңі Олзр І56 ятаутіа ксздеседі лшпе б;ір.чғ.гіъ[ дсрчіқ нэііфстіің Іііріііші (іеілык), скініііі (іііік сегігігі жігп.ңы жасырғ.іи) ж-ліе уцщшіі {жалғйусыэ) гүрлирі ^ркмлъі йаіі тзныскяіі Мг.н;;ыіл. 1. /ІҚдо ікііның &н:һі, Лксі'{імц ңиреы, ірудыц а<ун. КрратыеіЯЫҢ 6'піеі, Мыцбненің ксізышКы. Обйиың үсіні. Снры>ііаі иенін ктңі, Тарыиың інурығы, Текгиібайдың кунл й>, Үяик.тіц баеы гб Изафспщ біріцціі (тпдықі гүрі с;ін жлііліізіі ;і.і бояып. оПъекГІкіц ііаҚіы бірсудіц гн' б р гнэрсепщ менгпігі екітғгті Ытпірсді 2. Лбаңпн Л/раты. Акһ:ч> <’«ш, Алкмлі пуіы. Іі/іи/іиреіі /гсуы, /й?пы барлеы Бейсеибі ңарясы. Ліиичі щ/исы. Кү>»^і>и «>үнығы. Мр/ілюр тяуы і .5. МүііДиіі иркестер меніпіктік млгытіямічг қосл бслгІЕіін. сапягіыц таткуі ізетысцН БілдірЦДІ. Тыусл і.йс жаліиула іүріан 156 ороніімшң Басым кошпілиі ьолар. 3. Аллиітіі/фй, Лсһі;/бий баепсі, Ііа-і/ібейіі ?, Қимбвр кпри, Сийяау/іаб гпута, т.б. 3.2.2. К^ітыспііК, сьін ссім ікүріілп.1 -льі. -лі аііқылғл жасилгші І)|14ШНМДСр Түркі ТІЛДІ ГОПОҢІІЫДСр дтісщд:і бслссгілі бұ.г жұршк. тоуслдік ХЕілпіу.лъі орорііімдерііеп кеиці екілпті орыи алады. Күрадтғлпа кдрші Ьаямсгі жадпы сссіпегстые 13$ оротігс Т ОСЫ '>ы. -ы> жэне ошяц ңүскдлары ар&ылы жасалғпн. Түркі іьіді тоіюіінмдср турчлі.і ғэдсбие'пт|і4£ бұі жүрцііқ т\‘р.пы зэ аіпі»ыгаіі жақ. Атлгі айіклиля В Н.ІІепіша, С.Д Сулі.тлпьмсв, М.Т.Мумипон, Г.Ф.Саппрпн, Г.Жзпү*зақон т.б пыымлар кятгтстіігқ сыц ссі-М жүрнаты бар іополнм бір пәрсеіііғ! бар ^ііне мол екеыін атан қәрсстетіпін мякұяпаіиіы Кү'І жұриаі; кпнс түркі жязбп сскерттііиггсрн-гдс дс оеы мпц.к ксадесс/іг й]Қ«.п.г, і/іі.іі, беги /(ііі.7Ч/. О.Т-Моігмпппа оаіігс гсшпгі ічттъіьічарлыіг эігтканын тарятл кепігг, -іы, -ді жүрцип.1 “гск бсліілі ійіе.члятнв псчсссе оіпімңен ітіна юпоним япісгііі алдлы: ар.>каи -иржсіибу" (ігрисіщ ираснңды) ді-‘йрі /7 1?.8/. Бұл пікірқщ дүрыстъиъаі Оцгүсик гХіыаіі сронпмцері.
дс дәлслдсіі түееді аіі - 4и.чы, інцы Ащыпы. <ни - Ляын, гіояашг - Двитпы, - Же.ніі, к.үм Күм&ы. Куе - Күсімы, түлшн - Түіианды т.б. Мұндзіі атлудардын. Еирнсгіадсі де (/Ътялы. Кир.чы, Крннбы, Шашгпы г.б.к кишнтіэлісі дс [Жеідікаря Кусты Крмыр, Үллен ііщшы булак, Үінк.ырмшікелі т.б ) кетдессді. Кдгыстъіқ. сіі!іі ссім түлгчсынди түріанымсн бүл птауліір 'іүгелцей субстантннтеіііел .а.тсн ұғым клтнптаскдн. Лляида, жоіарыда элтшпсііс турлпы тираудз аіітылгаінипі, бүжтрдьщ ксіСин: злт есімді басыпкм сыцир жегией іүріъты М /ігЬьг (...). Ьөдеиеяі (...), Млыми)ы (...) т.б. Кдяай дстенмен де. ш, >іі жүрнагһі барлық іЕүскдларымсн (.Дтляы, Іінтгікяк, Ьүлтъіндъі. Зсренді, ШирОақгы т.б ) кдзақ тиіінде Еіфіііаміі мол. бярыпнго пдсмі пгяулпр жпсап тур. П.В.Рісьюв -дгя, -л/ жүрнзіы меіі кобіігесе абстрактм үғьтм т-уцыратын -.т^қ, -‘пк (срлік, нЭ:мк.пк) журнаплі бір дсіт КРрайды. Алайца В.Томссеі сксуі ліулде скі м;и:кд лэдтппқ експііі дәлспдсп (х-ргеп елі /11 . В В.Решгоп сүГгсн!‘сн конс фсірмл (М Кліпқлридс: араняні - ғп корасза Гіир, яллыіінъіг - алтыны бар) --іһі, -іі туынды сын ссім журнйі Е.інііін конс түрі сксііі рас. Бірақ ер+лгк, {'ргт+лық түынды создсрінлеп жүрғіакки скюііпмдес' гпна қлтмсы бар. Мысішы: С.ІІМалоп; е« рй, енянһ. - (те.і. Бүі жүрнак (-.іы. ->іі, -с)ы. *гл) оуел Гтсіян птрибуттық мзп.шалл ы сі.іц есім жүрнгіі ы Мпнглл тілнгде пкің. піүіі, -нт, -т іүріЕідс келс.іі. Мыса іьг Літаіі Л іпіычды, Салхнт - Же.іді, Ьакат - Ийкалы т.&. 3.2.3 Егіспіі қоеымшіыары ;ірқі.с.пл жзсалган оронимдср Гүркі тілді тонйіЕНМдердіц бір еіюкпнугігі сгісі ікіердіц мол кетдссуі десск. і>іеыі-е Іпііндс гл-тімдісі ссімпіс жүрняқіар. Колда бар 2(НЮ оронпмЕгік У1-і етістікті ;іг:іу.ч:ір Ғчшсг опыц 69-ы -ггін, -ген, - кіт, -кеи шкгн інпк ғсіыпгесі ;іс. 12-і -сір, -ер, -р болжісиы кслер шақ осімиіссі бскіыіі кеяеді. Ёсіміне/ц-ц б.теқл билымсы» етістік 4 (Бйрс;і кс імес. Ьіксыігмассай, Өітзсыймеіс. Күлмсс), жсдел іэткси інақЕіі түрпіны 2 (Жяукдшты, Жокенксігді), гүиілқ. етістікте 2 (Жаянусклу. Күркірс-у) интлік спсіе I (Таскаіінат), туыіши
етсіііпт- 1 (Тікей). Отп шак. ссіміш: квфіпесе цоігнсп іді орчіінмя.ср к,ұримыііда кежіп, іжкынтіщқы сынардн да, бгісынкм сьтңэрд:і ди тұри берсщ, /қягулсімгел, Ак>жаіі іагни. Бпріпіас&іеігші. Ссрікпай ктикіес ячтке», Куйеен, А 'йеги каліічс, Куятчніжцр, Үйеешюа і Е. Булар магыласи жаіыпан (іүрцн Сюлтііі! бір окяғаиы бияилзп іұрғаігкықтип. фртіаға жунқ ксле.иі Ғтіспкті фрада топоинмгі- айшіпғаңда субстаптин- течіһс, І.ПЛ якиіиның бплғпи орнь.Чі’. адресгн’ кғчраету бфінгні «рьтнті? іпығады. Оітля біздің сішимыздз Лктүііігеілген (жайлау), Люжайпл- ган (ормпн}. Серікбагі конікігс ксікеп (ішіткяп) г 6. симқіы то/іыь. үтым шіңда бодяқы. Бояжатаы келср ніак ссімігелер Лккпйнар. Лтііц&ір, Жилар, Жплар. Кцңічарор. Кгшсар, ҚугҢгждр, .І/іялпяұі, Сае.ар т.б түрінцг кезді-се іі. Бұд жүриақ аз бопса лп. кднедсн цслс дцп ып (Отъірпр). ГіііһНПімі^ эйнадғанда спя жгрлін оисркцчітін бір бчтгісін,. каснстін аүап ііорсетуімсті кунды. М.іселсн. Кусітіиау тзуиыі* биіктііш. лр,чы-бйрді үнікяп кустардың үнсмі (й<ді;ц.ігіма даі қонатыііын біллірсе, Л^гііглггл ео.н жсрдщ щобі кұнарлы, отіъ екемія, бүл жсрді ждйяйгдм гл унган кғүлетіл іүр Мяіісмер.цііі бү.и қасисп сл ауилігла быппіі айіылііды; 1 Жоіціцукы а:іат силтен ;ггамсксііин-' кптнігт кслс жггікдіч Мая би бастагаЕ Юзратіш слі сісі.1 лсергс жнтін когіаді.і Тйкерген тұр£<і, жолдап арыя, іпарпІ.1П кетс жікіііі лп.іры, баі-кд матдцрм күидегілсн гяр купэқы. іын скепі баіткллады. Сондя, Мая би быдий датт тодғапги:- ,гАш-лрыгын тоііынпгыіі акср сксп. пиінсн ссміі сойг.ілаіын жер ексц. бір-яқ күііда тііыр қоіііііһііі л.ер ексн, кнщеріңе цүр қоцатын жер гксіі, оріс кұнде құлі[ырятт.ін жір сксті, -жумбіііы моц сыр түнйтыи и:с]і ексн, ш соцып.ііі гліі ерс-ңн ;*ср скен, .тдамдлры міій смеіін жгр гкек, меи осы жгріе Хіиііемгр деген ігпъі лаііыч кпріп іузжьш. бүдаи йы.ііпі жі’р л.іы Мзмсмср рілисійм" /(12.] ]/. 3.3 Олке ороиимде[іін жасаудін-ы ытіясіз крсыміннліф 1. -мя, -ме Бүч косыъшиілйр гауелдік жінгаүы \ггн кятыстііік. същ ссіи жұріліп.інні-і яіті.н-ұр.тым .гт ксуц-седі Сбі-ітс ңрі тсшоним жясзуіи озінлік грекпиУіікі^рі ц.е ждтк, і-мсс. Моссіиті, -л«г, нг пмония жүріпн і.і иркдаы жеті проіпім жпсшпаіі Айна,імч, //«нікижі1, I 'И
Жи/іа-нсі. Күркірііліе, і\улалиі. Орал.ча. Швпиіыма. ЕтІСТІКТІІІ боПьШСЫІ гуріЕІі.' ГЛНИІТІМ болып КСЛСТПІ Ж -1?С жүрңлпя етісгіістгіі ттынды 'іаі ссім меп түҺііілы сып ссімді бірлеіі жасай береді. Л-Ысқдкри ійіарлы ажыраті үліін запык, нсмссе сынді.ік. ыягынэ бсруііЕС ктріу керек денді /113.187/. Жоіарыддгы 7 'ітэу барлык ішюіінм ц:р сскілді субстаігіиитеі-ілі түргйнымеіг, іііыеі мөнінде егістіктсн түғаи сып егімдср. Айцалмя (жо.ч), Доіекимс (тс(к-}, Оралми (жіая) Жялама (х,пя), Күркіремс ібүлпқ), Қүламп (қү і), ПҺіЕтіиыма (гік). 2, -//лн. -ші Кс.тесі бір ошмсіт лүт.шйқ -еаы, -аеі кслисігн оыъімдирдиң аі туі.ішпа (С.С.Губаера. Х.ІИашікар/і г.б.), гоігоним жасауга к.гп.ігіі.- й;ъі. Оіігкепі тонолітмк: олар даяр күйпшс келггм. Г-ІІ.Доші.ти- бү.п дүрпдк гурюіЫ биллті лейді: "-щи, иіі жұрііаіъі кдираткерчік маіъін:! білдірііі, з.тт ссімнің бслгілі бір цәрсдесін хурлиэіш бодмяса. сшхдндай 'тсио^шміткдчык ліәшт де емсс" /107.123/ Оцтүсіік кптпйдэ ксадесетіі-г м\н;іліі ороттмчер сет Араціы, АюШіч, ііекпіиуиіы. ҚгЛнш.ғ, Тайшы, ТираШИЫ. Сегіз іпяу ціі алимш.ің квс бі. кдііраткдрчігі млгаиасыңдц келш, сол пдамларддп-і мстдаіік йІт;нр.ү мйкситііішдіі гопоііимге айіпіпғая. АтауЕіі ііенз һтілу үшіш о.ч :і;іііи;і:ір;ищ ссімі смсс, кжібі маңызлырак. ііолған Нііткгкі бүл кйспі иелсрі слден жырпк, онаша слмруп! тііісіі Бүп гічімдсі і і;п|тші ялтаіі тілішіс іабү ретіндс атпылэтыіі Ллу (;ін>) түбірінсн пімкХіін. ҚХялиіе Ачтай гауынып гіті.Ец Длутпн сіТпнсн іііыгарміі. ',я:і,/г мпнгцдшя "аю”, іцтпі "аіплі.і тау дсйді /т4.1.?2/. Гііідің қдраүілмызд.т моііпше тічінді- "алу" сизі кс ідеексті жсік- Ііүл жүрнақ іиті'түркі тіпіплс. Д.С ксздеседт С.Іі.Міінав рһ:у - ку, 0'іііяқ, ядкг - смііп. Ксйдс стІсіпчтсеі чс есім жи^анды: /Пиклииі Тішмікт] Тарңціиі/і конс туркі тідице “ігп ппг' матынасып бсретіиі бепгічі- М.Кдшкири сотдіпне "та.рьп-" түбГрі сгін, іүкым дсі-сңл! бІъирсЕ. лсп »тізі.!лған /12.429/. Ал [II Үеілихіигон йзііпи "Қііггай имгігрппсынып багьіс іггкесі жоце Қүлжа КлОі:іс;ііі,г гітты снбспіідс ,''к^р^^пчы, мпЕіжүр тітінде 'егііішГ" дегіліді білдіреді" ДС1ІЛ.І /71 -И1/ Қіініг Ьсіжі ді! гілтяіі торкіндсе тіл ссмыісындяе-ы мзнжүр, '.і«игоч ячніс іүркі тіл/ісріндг пііірпишы сігіі Гі ідсй маіпна бсрЁп түр Оцтүстік Л-чтаіі оикесіыд^ бүдин бііскд ТаріЧі
(Катонкдряі-.іп ауданы» лсіен дс жср бііі» 5. -тя. -іп(' Орсн-пімлер тінміплс -и<а. -«іе омопимдг жүрішГЫ ирқылы жааілітмі Тйрт атау йар- /клшгшсг, Лызбілгипқйпы^. Мицдий ?іи, Томнігһі»сг- Мұнцаі ы Қһіъм-ииакайыц ліауът іиа, ак %үрнағыііілц рын сеімге жхчгацһігт, бслннііт тііами-ша] кын білміріх, ҚЕМіітні үіи лляу /Н ‘лэі гчадге жалгамыл, қіл-йрс^іу (Чадріп тур (Ипнпті/іа, Магідайиш, То^.чкіқінр) Ксіібір і°.ілымдар (В.ИРіісслліін, Ь.А.Серсбрсинпюрн} бү?г жүрһяи үгс.еату мішііт Сіілдірслі Псііді /ІН-2И/'. Мысіпы ік/ңиуіиа - аспіа һ< уксснкіһі. 'Чацдабши м,щдаі< сиякпім і іі Жер £* атынын күрлиында кглгеила бүл *:үрн;іқ үкгятудан іорі сытппл і .і.ісіітеген, :іпіиіані,ііг (кыуыліиЕі). пат қөлвмінін кіііііреІЕгсііін, голык. і'мсс екснін (асі-а\'ііі:і. маіщаГіша. іомпзңіга) хулл>н к^ітіруіс Гл?7І үкрдп' Яі^піітіһщ озіііде ес. ііүл жүрняк кііпірсйту рецін жініып түркан жои. Ор Х-іптаіі пріццм/ісриіііг қосһіміналы түрііерінде 6үлар.-ипі баскя д4і ьр үрлі мон, рСЕі.к үстсГітіц ынімсіі жүрніімяр КСІДСССДІ Аі.|[] ЗЙТКД1І.ІД. I. -і-іі.. -ікіАйрық, ВпдлнъіК, КесіК) 2. ,«І<К. -Л!К (АрқаЛЫК, Кр1Т1П1.[К) к іШіГҚ, -іиік |Бпріпік. К.емсршііі) 4. - .<в,'. л і IА.ііцііКЪі , Л і «ы} 5 ->іқ. -ек (Жялак,. Мпііттак, К.үт]іянай) 6. іі<і\. Иек (Бпртмлдақ, Қүмдак, Гасгик.. ТырЮ>іллақ) ~і. -,'чк. -рек Сһырск) Іі. ігқ. -сгл (ТпісгЗ 9 - іа. -пе {Есціг Шішіпі’) ]іI ін^ -еп (СардЕіЫілаң, Сё гтец) Б:ф«.ік Кітевдтшалы Гн>г.н<й лаітсіікч.иі кгарсетдтс бояалы:
2 крсіт. К.чсы\(ніЛ:іһі ирпцяліяериоң улеі' ирчшсрі Барлык косіімЩ: 2ІІ.І ІЦКПІИіЮвр ЧйусЛЛік жіілтііуы. ИрКШЫ Хс£]С.Ш| 1*11 1 С жак -ск, 7. -#л. -0 КлПіС ГЫК і!ЫИ ССІМ Ж^ріІіИЪІ Лрқилы ЖлсІЛІЯІІ огчішч.кр ( - »ГІ Еіістікіі КЯСУМІІЩЛЙр . -і < Н' пчім ^(-іуяіиы ііні һ;і і»Ң'МкП ы ыміааліір ГҮТН. -<?Игі "р- -і>р -11 Сі ] 130 1 _г 1 ад і1 41
К, О Р ы т ы н д ы Қазакстан Реснубликасыидп 1999 жыл тлрнхи оіЪ;іктасгі>тк. Яіылы, 201)11 жыл мпдеииег жылы дсіе жарншшііуы - кдіақ. ү.тіымыц іхліі-озі танын, ші ііркылы бплашакда бағдар жпеау ьъкеппінен туғяи Іііяралпр еді. Бүі іиаралгірлыц кдчақ тіп бі.чімшг.. пін.іц белді бір сыіасы бшіыл калыитасыи ү.чісргтн Онсшаспологня саласына гікелсй катысы бптлы Респуйлика каргасын.і киіығішдз көз сүріндіретш, ксцгалік дпуірдс кліітаи кетксн сііясіі атауларды ыгыстырыіг, ол жерлергс і‘йрнч!і яте.ні қдіітзру кпжсттіғі туды Аъі бйБалардыл жс.ріс бсріп кетксн Гіір яуы:» сотшси оііші болмьгсын танып, п.ч бдпдыгы мен модеінюгІЕі. меіпяіііпстііі сэпьшқпіу мэселесі кун іиртібііи,’ қойылды Осы мдіфнттн Кдтацрпанның алі 'іп.чі.іқ п.-рггеііе қонмяпні [цт.тпыс жппе батыс □нмиқгарын.а зтііогрЕіфиялыік, нрхсояогиялык, тііщік аертісулер жүріт^' мйселесі клтсрілді. Сгчгыіі нгггнжгсіпле Туркі ТІлпі хііі[[1[қіарді..[ц түіікі Шіімексіп бшікін А.тглйдың ҚілішүЫЦіін будан 2400 жыл бүрын өкг-ір кешксн сақ. косемлерініц кррымдііры ашылыл. Қджіқ. Лл гініі.іііыц тау нгіпрһі іътғаш рст тілдік іүргыдагі Еіюідамды. Ор Алтяилыц орснпімлерін іергісу барі.ісыгііиі кіыпк тілді атаупярдың клзіргі ігіскаратэн гые жерлсрле ,пе мпл кездесетіні, нзіндік ,'іокалвдық зреал қурлмгіьгпы апықгаллы. (1л гіреллгэ Рсссіі қүрамыЕілагы 'Гаулы Алтэіі өлкесінін Шүи ауцяпллры. Манталнядагы Иихтиміі ,ііім<іп.і жоііе Қытлі жсріндегі Қцрі) Е/ігиігтіН біміі.і түпісымс]і жагалы. Моногрнфцяда бурі.пі гсрггелс шймагзн осы аіім;іктарді.ііі {Бапііоліийдсн блск^і) ортпімдері тілдік тіыщауға таріыгіды. Гілдік галдаулярпі копшес Ііұръиі одкеіші шіліхее сеогрііфинлық 'жатдишынп қьйскаша лкілу жшіилгаиы снбеккс маглұмзт веру жағынаН іүіастық кдлын [лстырдг.і. Топошгмикл г.ірнх геиғрщрңц және ТІ.П білімі сияқтіц гылымдардың бірліі-інсіч толһіккінгды саля больш ^стілуі ьгумкін смес. Пр Л.ттаіі ироіЕіімдеріндсғі итратиграфнялық қабйітгірын дишіронлы жпне спнхролдг.і сипатлі кэріісі ыру 'іомепдсгідеГі түжырым жнсяугц негіч бълды. 1 ҚдтЕіқ.стані[[.[іі &аскд да лн діҚЕіірі.ціыц упЕті.іқ топоіінмияси торізді іерттеу ибы_.к ісі рсгщдс аш.ьиіъіл оіырған аіімақ
тоноіінмиясыііып оііцс тэн сирятііграфиялі.іх, қцбаттзры о;ір. О і қабаттлр клшқ тоііонимііисыня іпп ортак. шңчылыкпір мсп іиімяқііііқ ерскіііеліктергс соііхсс кдіняптщіқдц Дтйн ийткяііда, мүнда қдчақ, моіп™ жяне орыс тішіік кабоггары бар, Қадіксгнңның баеқа анмакгарыііа іин лраб-парсы. орал іыдсрйііп Здамсяпгрі, /щрплзсс қыш тіліңдсп толоянмчср ксздсслеііді 2. Мөлпіері жагыіші бл£ы<и гіолып келетін ьугліқ іілді ороннмдср оз Гюпыііііа конс түрылік лсксемдерді сак^лгін- Олар яірс, саіі. тыу, төбе. кеэец. ыеу, куижй, ііаік, ШОКЫ, жапиі. (ісиі г.б. 130-1 Фі ороірафийлык. л?рминдерді құряйды [<ннс іурмлік магышісы Гхір Ллтыиаиты. Аатык№. Лзулшу, /іқигец, Ачтұра. Өжім, Һаияьір, Бүкті. Жазатыр, Сырт. Ттібп і.Гі. ороіінмдеріс тпплсци нялық галдііуіар ж.ісалды Гдлдяу бёрысында ксйбір ятиулар қүрамы ңдағы дстсрмлнатнн- ТОр.ШҢ кыр, пуі. тпу т-б.) алтаи тілдері ссмьясына, один әрі ііострлтик.иі,!қ тілдсргс кстігіін кшіслін банқшды. Жүмілс бпрысындіі ісііаіі ті.тдері ссмііясы тургги.і інпотеза хоққа демкзрлг^маЛ, жнңд лере/ііср.мсм юлыля т^гті. Мімтигл «нлын, іиики. йирглі (түргүс), тираншы т.б, агиулир іүркі, моніпа, мопжүр тіллеріндс біріей ксадеееді 3 Нр Алглйдан жиііадпін 2<МЮ ороннміші 7%-і.і монгч.ч ісчімсң баіілаііііісты балып шыктм- Ьұл тимаіда монюл тілді атаг-чар XIII пкырдан Ьгнілп кдпа мллдаи енс басгидія. Мопгпл каб< гын гу/іі'риіірм) (жсцгсн гі.іщін жеңілгеіі тіпге сіңіп кетуі) дарсжес.-ңдс кдрау ксрі-к. О.т ніаү.іяр г;і кіқ тстінс оеііімдслйі, тпііоннмһямыздыц лжыріімис бір белпінс іініій.и.'іы Мыса.чы А-ллдіҚ Тирічциіиіи, /^қңгіім, Ьүрі.ітиуыі, /іпнитогаіі, Какідайа, Шапаичбі скяқгы ітаудйрды арпаиы тіл чампіп.і ііімімаса кяпіииік ьлуым ажыратя бермемлі. 4 Орьк тідлг яіщ тлр с^ңынан сиесндіктсм (XVI)! ; ) ж»нс тпніъкігпя ^.іплипі ун йевропалық. тлідер семьясына жап.гіціідық- тан үлтгык ороі іимдердоі бірлен ажыріггылш] гұриды Синың олп.'іг клзақ, тһі кслиегсн орыс ітгді атауларпът (Иіне беііімлеп ііліан: Агимшк- игачыім - Лягуіц.ія, Суқрйявд- Сухоіілсг, Мчі.чаС/ігй - Мнтисіі. Л/і/қгыч Макеіім тіЗ. Отгірпду сіиіиітыпыіі. Кецестік дәуірдің ндводсгііялык мяқсішлші (кііілпнысты көіггсіі'41 г.ірилл дтаулар орыс гілді зтаулармсн япміісгіііры.чітіиһг (нчінчі. Кдзіргі кезде. тдрикп ітдудурд,ы
қайта жгщгырту проіигеі олі журіп жатыр. Монографияла тт.мологіійлык. галдаұлар мол ксзлихді. Ксч- кслгси иіімактъщ тоіісиііімшп.ыіі гадлау дшсітіміздіп. озі лаулы, көмескі атэулардын. магынисмл ату Гюлып табылады АГімикты жадсы білеті ідіктеп, □ксфалингпистикздъік жшччнмп ссксрс отырыгі, номннащінга яеср сткен угіжін (мітівін) мгбуга гырыетык, Буп кейте хялелқтык, ігимодиіииги ү-ксауы мұмкін, бірақ олан смес, дснопп ы гек тілдік түргыдан іана іалдамаи. тарик]і-ге<нра<|иі?оіыК орнялаСу жағын қоса коміыекс і і кдрау дсп үққін и;г.ш ШідН моніпде, жер-су атгарь гекгсн-тскке қойыяа салмлііды Алғашқы ксзецді’ іп,тсаіпіыіі бір бслгісін тісйксс шл жсрге тан бір срскшслігш немссс шіың іүнкі піығу тсгін. кеңдс оддебір оқщішы біздіріп гүрады. Әр тогюнимніи озіне ғапа т-пі уол снуі (мотиЕііроиютсы) болзды Моссчеп Лліииішіаі Лііпіы» ілііііі Алты«г тау-А-іттаіі-Аіпіии ароішміііін бгіспл уожі таұда аліъін мсталының болуы. Тяудыц копіеген беягісіііііі ішінеи (ак кдр, ,і іпдпы, бцікгіт , орманы, атоы т.б.) тек біреуі ғана, ягни оаіпыіі сөзі нсгіз стііі алһінгаи. Ертіс гидроппмінс әсср сікен нсгізті уәж (мотив) оііың еткйі мі.іСе.-іссі Гпиіды дсуң- (ны;илы; Гриті Ғртіі' "огқе.чсі 1". Уовделу атаудың этттмолсц-нясына еътғыі байлішысты сксні <тсы дгі керінсді. Сондықган этнмолопгялык, талдау жасағанда таза гітдік талдауіа қоса зкстрйлиіпвистыкалық жағдзйын ссксру кджі’г. О.ч кобшссе агау иесі болын птырпн пбъектнн кезбен корш, таніііскллда бецгиі болады. Жалқы есімдерді тацбн деп білстйг квлктіріЕС гепісшнмдерге. □сірисе ороішм йісн птпроннмлсрге сәйксс келе бгрмсйді. Олар (мысзлм. оропимдер) ньгслгііеыц көптеген смптиііжкзттлрының бірімсн гыпуіз байлгшысып. баі ыт-бзгдар фуикііііясышш тыс м<ш дсректср берііі түрздія А’і <шгр»поним ысн опксііпімдсрле мүплай кдсист жоқ Оляртчі кез-келген ат бсрілсді жәгіс ауысуға бсгіім келеді. Ойпсені Еү іарда ятаіу меп дсіютаттыц нрдсынля ссманіңка- лық байлаиыс (нмшайды. Жер-су ,ітяү гарыньгн юіиыпгас™ мсп дэмуі.іп:і сот жерлі мскяпдегеіі халіііюъщ іүрмыс-тіршшіН, одег гүрпы. салт-саііасііі. бір созбсн айткднда - этно рафнясы, руқанн дүішесі мен рухінгн миденисті м»р осер егеді. Сондықттш олке оронимдсрііі лекспкл- семаяпгкялиқ тоіттарга болгенде міндетті түрдс тпголшігріісті<ыі’
лык гүрғыдиц кдрау керск Ор Алтпйда неі і пнец міія шЗру^імі-имазтиішл-Ч (ли-ііім Дадньнтміы, бугііқ ара ндфуаіныяыд- ілрынын, аіииі>ілі.іқ кищіпің. &<*луы жер-су атіярыиан байкіыып іуряцы. Жеряшлсі і тутиындіңлчьщ діии қозкдрзст.тріл. яалым- сенімдсрі де жср-су атгары мсн оларга байланысты лцъп иіснняларзии дйқыв корііиуц. Мысдлы. монғол тідді оропиадерден плардыл піуга. суга іабыну даетүрлсрі анық байШіып түрсат мсяэм діпіи қиСіылдаын қщақтадца бул салі олсіреіен Алайда кджіктщщыц да ерггда тауіа таймнғандары мыііа оронммдсрдсн байқяллцы .4гл/ія>»т\ НуіШ, Л£ыз. Аууііыц аеуы, /шгіэдід т.б. Осы тарііуда жергілікл іія ерскшелігінс бинлаігысты калыліисқзи. бігқ днмяқпфііэ КЕздеспси іл ориграфййЛық тсрмшідер {агикі>>, /цликі, шишын, Қаяац, іиүрыц, борщек т.б) ірқдьш жнлмгал зтаулцр .іэ дорадаы. Өміршк мпіп 6іі]і атііуларга ж^татып цвдмнъщ денс мүшслерінс бзіілэяіліпм ороллиіер жпкс кяразыіқ 4] устаі]юря.иых- ііроірафмялЫһ. іерміііідер екіпеп алыпды. Жср-су ачтарыныи джырэмлг Пр биіііі Гіплілі .1 іпУы-ПТгнн лнтротополі мдср меи эті ютопоішмдір де на иірдан іыс қаліпп жо^ Ор Ачтэл орилилуіігрі оэіңда қурылыліуық еидаткэ ие О-Ипрдмн кұры іымдық пннаты тіліміадсгі жалпы алгідһілі4к.іарін ксліп І«Ъ1{Т9ІЦЫ СіМІ/ІЫКТЯН а^ЛІЭҚ агйуларніі қүрамъши кдрий Віріісп іді, скінегічді Лііиіс коііітсгічді деп үшкт" болія Клапка лд-ыі біУЩщ ічэтлвдідіір ^умссил? жургвіягсн етггпіСіика-чіііқ, 'іалаауііі.щ нвтнжесніле мьшгциііі түжырылі^аіі 1. Олке орожүііхдаініегі Сііриеі ііді тіиюшімдер, цсітлнсіі, тсрміінлгрдел т\'ри>іы, Олар д.т]?э іүрып га, кұрдслі тополіімдер қүргіміііпл.і кепіп те жер су атгіулары қытмстінщ- онімлі Кі/-'іда>іылааъі. Ү^ііик гіяіпіц срідік эдыніан. длктміыіуіл жадпы еим Болыіъ кейш топоііііьшзіщнялаштіц бу.ч тсрмиіиісрдін ‘нол<ті«гм гйасті}' қдіадегі шексіз /іРуге 6<?ла?{ы. Осы тдрііугуэда эдлііпсмс мос тссс це жан-жакПіі қдралды. 2. Г.КІПСПІ.Н О|гиацшДСр бЛрЛМҚ ТүрКК ІІЛііррЯСГІ СІІЯКіЫ мсл кслдессаі (2000/1500) жвне. іныкітіМііііі+тсрмнн ыодслі бойі.ішпа км(л, нысяісчы ,иі.т йеі-інсіісчітін ыіулам, атау лр жпанілы. Г?к і жо і іе № 11 н с і і і; ।і атнуі і а р жчсауга Біі р - жоп .1 120-130 (еогр.к^ғшлык іерміщ к.гі піггялы Когщегіэді ағауляр екнкггізді
атауларг а лсрііилннялаиу гірқылы ііініча болгйн Туынды тотиціимдер жгтсаіітыи кпсымшніілр онім.чі ицте еіймсг: клісымілалгці деп скіге бо.иітт қдріишы. Онімді кіқымиіадарііі тэусядік жаигдуы яркылы иэзфгттік- қзтыллсхэ тусксіі .156 атгіу, кдгыстык сын есім зкұрнаш аркылы жасалтаіт 138 атиу, «п-іегік косымпіігпаръ! арқылы жасачг-ш 81 атау жаткычілпды. Б*н.ка пңімсін косымгналар Иі) жскс-жгке та.чданды. Түбірлердіц бірііуі иркз.т’іы жасалігпі атауиардан қлсымшшщ орміпизеіцііп аа болуы (барлыігы 416) түркі тідді топонпмлердс ояпрцын Жстсіши орыіша емсстпі анықга гды 4. Ыситпшг кзйягмгщя лійт б.1см даулы -Ңюійг -ггіуй. * яіэй сыцары лкл1 ‘гермгтіпщ нускпст.і ивес, туыидіа сын есім жүрнагы скепі бірлгочіпа, никп.і аііқіліщавям. Мыслчы' Лллипі - Алтыплы. Тарбагатан Суг.ірит.5. ШышГылілнш - ЛккряНДЫ (Чанлгпгітуй), Шацгішіпіііі (ГПыіігіктііі:) ілитгііі! исімдіп мол жер, Дидытииіі - кднқзлы, ықгзсътп жер (Лэлууіпай) т.Б. 5, Бір нэрсенін мол, ййр екенін бцдірстіц туркі моиітит тілдерін^ оргак ”ты, -ітіі, /?ы, -«/НОяеціі '^рсндіі қосьшиіасыгга смолгеи.чее сш,і, иг' "тау" мшынлсыица™ ық.тііамдіілға1і сыцпрт.т бар екслі 23ЫЮТ Ву.ц кррші гкігдтй /іліндсгі »п;у "гау" рршүтатішялмқ тсрмниліиі, ықіиамЛіЕіпін гұрі Еіолу ксрск Мысалы: - Ақгиу, /Ілніыгішгіиы ' Ліпы б/ііі тау, К/ю,‘арпіы Крснартау', Лгімшія - Байтау 7'і7?п»ім 1\цгрн!^у (,сп >- К.ііцтаут.6. Топоцпм жасиулагы бүрып коп қдралмэгап атаулнрдыи ауъісуы (Псрснчс пмгн): Ар<)а - I озсн-. 2 тау: /Іақ-анае - I ОТСН'. і. ясу; і елді мі кітг г.б., .тстас (қайталаіп.іп кеастіп) атгіулар: Қлр/ггу (коп рег), (3 р'і >, / 2 ^г> т.б., омгоиим итаул^ Ортаң (ортсшсп жер) Ортепіиіік.1-' (іюнғ уртен “кдрауып, пост”), ]. А);рли’(конс туркі кург "кайііпГ') - Қайышты 2. Күріпі (мг.'иг. хүр ,:г,к жар”, “кабак" + т) - Жарлы т.б. апмгіқтппонимпясын оіініче Папытуіа йсср стстілі қяралып отн. Кррһгга гнітклнда Ор Алтгні.иіц оропймлік жүнссіне тарнхи. зтнш и । ц т; іі сті-і к;оі і.і к жпце құрыл ы няы к ере к: і іел і гсрдр то 11 О іар үлггык югп>нимтіяныг[ ғрекіиспгкгерггг «эіпдгк спгтлттармеи толһікіыргіды.
ИАЙ/ШМПЫЛІДН ШЛИИРДТКР ТІЗГМк I. /іалпг^ Ж. К.4гійк, гілі гщінтал мен яиахсктолепіясілніліі иааделсрі. Длмцті.к 19йЗ.-25! 6. 2. Г.Б. Г. ыцюнятня Восточноғо Кяэахстияя //ЛіКС- кіцд фял. цяук !9Ч(), -135 с 3. ЛГгріае^ Г>.М Гтіонминх;} Сяямйзаля М, 1962.-325 с. 4 ііубкпн М.Ф, I 'исдгііня <і иерхнс-Ьукт;фМЩіьк.ой дсаине. Омед. 1869-96 і’ 5. Супсрэнпая 4 К Обіпая. течрня имени спЕісгнеиіюі-о М.: Наука, 1973. -354 с 6 Соп^жннкаи Н КК тутгь л се нсітиси (путЕіиесгиііЯ 1897-1899 [г.1 Гомск. N<1) 2<16 с 7. Ліо.гиніпіш 0.1 ( гр ктурлыс гцлы тюркскііх тоіклілмоп Горииго Алгая. !Гід ші Сирэіивскпго ул*і юрсиіета, N82- -256 е. 8. Жучк&мч ИА Обтшія тоііпнямика. Минск: Выспі.ійш. щкап.і, ]%8, -43? £. 9. Нпясів<> ІІ.Н Струкіу|)но-і<лі.«іітгіческаіі прңрсда тоіюнимяй Катахста н; і (сргіпні п сл ын>-11 с і орі і Ч Се м.іс. ік.іл івдоіія ц ис)// Апторесі). дпіх.докт.фшігі.4. инук Л’імаТЫг N97. С 62-63 10. іЗадіііихмоиаа 4 кіқ.стзнн].іп жср-еучя аттары Алгматы. 1959 -236 6. 11 Кігіакстпн тарихі.1 кситс замтіццні бүіінге дейіп (очерк) АЯМ зті іі Д, л і р, 1994. 138 6. 12. ііітікіі/іч ЛА Түрік наһ-ин еіхцлгі (Диуани лүгпт ні-түрк) 3 тОМдьік, іш-тійрмаліір лпілаіі.і /ауд- А.Гісубзй- АлмЯтъі; ХАНТ. 1997- 1353 6. I4 Куищпінчі Ш 7 І;үм іісмссе Лтнұіі таріғхы турапы Апматі.і: Біліы 199“ -48 6. (4 Й?.і-Ні,7?яг;4ь Кү.ітсгііі Көнс гүрік ткэзйа ссксрткіигі (Ауд. М.ЖоЛІіасоекіін) Алматі^ Білім, 1994. 4806 15. Гүмнші/I Көтіе түрікгер. Апматы; [5ілім, N94.-486 16. ..'һісагігзиісіні 1 Очсрк кнчахскоіі аномаетикіт. Алма-Ача. 1982.-і 76 к. |7 Лі.чііігрис^і: Л.Ё. 4'ііімологии і ічпрафичссқпх «ілелтшішмлт в інчркскцх п !іруін\ Дигиііскнх іпыкач //Л тиіскне ітцмоліМ’И!і, Л.. 1984. С 1'41 177 К Кптлкп.іл кчне пгги.чы Атмлгы Жялын, (993.-4Й0 &.
|Ч. Керилібііев і -1 Лекспко-соітігі іічсскяя ІИЛП.ТОГНЯ орйНИМЭ КаіТхі~г;іщі//ЛіііГ)рефдцісс.каші фил.наүк Ліім:і-Дгн, іФ-іл С. 24-25 26 Н.И. Голгсгер мен тардуггпіср тяютқ&г яяиііндегі жацд іКрсктег- Влцтінносток, 1932 -114 6. 21 Пиктирува У/-7 К іншрпсу о іілиманч?(/,/Уче!Пііе іапнск!! ЛГУ. 1%1. № 30. С, ЗЬ44. 22 . /ІХЗс&ін К История монгодей от Чиштнзмщд дс? Темгирлана. Алматы: Сіііат 19% 256 с. 23 Әадірюаіаіцш А. Тініоіпімііка л:эне этимсгшіия. Ляматы: Ғіллым. 1975,-204 6. 24 Му чжівевя .і/.. Ш< 7. с;«р‘л<дабршЛ>ііап’лі.ңл?й слокарь тюркнчмоп. Лнматы 1495 -175 с 25 . Роинід-ад-дии Сбоііник .іттпі цсей. Г1-!І М.-Я., 1952- І%0. -4іЮс. 26 гикінжвивгг С. Ваирасц дналеАтолагия цц-ціріііі казйхскиго яіішка Алмитк Сііпат. 1997. іОИ с. 2~ Ииіонскчи Н.И. Пугсподиісль ію Алъчю -Іомск, 1902. - 64 с. 2, 4 С'аяі7Хеі»і/іМ Е.В Но Лтгіда М., 1У49 -4?э с. 24 Михаіі.тв ІІ.Иі. Ыцрқлкгіл. (Ачд. С.Д;і\моГі). -Алматі-л, 19М. 176 6. 30 С<пи»»арай ГФ. Іьцсіінімня крдя н нскоторһіе тюпросід &тног{?іетл агар тс.1? белемс м;л.мтләрғ. ^н. 1Л. Кіічаіи. І%9-- 20-1 е. 31 .^уліюи А.Ц 'П,|[!ііісскіій соечтіа лревцсгсі идсиіенңіі Затшднпіі Снбнрл ио лішным тгіііпцнміікіі М.ф 19Й69.-32Я с. 32 НііКбчані іі,1. Внс.ұекж' и ттаііш.чііку. М.: Шукаі 965-175 с З-і Мичі?<у /СМ Дстгикіі юімя тюркскцх ячьікип. М.: Нл\м 1984. ?27с. 34 Сірңипіца А. КаМсііыіиікіг. Омск, 1X63. -'25 е. 35 /У./І Н;^е.чпгие адэейРЛйщЯо>Шол> Кат^хстаін Алма-Ага, І^Н. -245 с. 36 Л Иеічрііко-зтнмсғлСігііЧиСКое исслрцоіміНиі ТОІТОН1 М4И5 К;И5іХ4!тКИіі- (Нцүчңый доидяқ). АлМ4-Ат;і. (99!. -58с. 37 Л.Н Этнмчцсиііі; Аліаіккцх ,г№-кссім..,//Лігі?мііж' зтііъіпірнніі Л ' Наука. 19К4. С. П І?9. 38. Д.і'.-гі.’шя .4 Н Ооіііес н;іл!і;ічис рски у кетғгіъічііыі народо’,.//5,|іен.тап. /(а.-іыіеиосточя \гіт га, (%2, иыц.т. С. 3-9
39. Гименіеіһц і' Внеденлс п аіісайекоя.- йзыкігиелшіс: Морфо іоі нн. М., 1957. -208 с 40. Мл-тч-Сітніыч Іі.М. Оныі српвнсния ііосірагичсхкпх нтыміеі Т.І-П М., 197!. 1976.-1210 с. 41. Мішчанвая О Т. Тініоннмнческіііі слсишрі, Горіюго Алтяя. Горно-Ллтлііек, Т>79 398с 42. Кинкашлаее Г.ІІ. Натікінлк і ор//И н< ЛН Кат ССР , Ссріія географическ™. |9дн, х« 5х. шл 2. I 10-! 8. 43_ Д/вдиы/йт.-т.' /г гАлмаіы" жоне ,,тьГг ҚОСьгмінайы жаіілы// Кзтакрпіп мектебі, "і'і !{. 1963 Б 90 91. 44 Ціииіміш / Е. Кэ.яіқсталііііін жср-су тгплры сяуіігі. Мматы: Міжтс», ІОД5 -250 6. 45. РМлл? /< Оиг.іт слшы]мі поркских пн|кчий. Т™ 1, члсть 1-- СПб, ІКЙ8 -254с 46. ЬарпіпАьд ІІ.Ц. Соч., т.2, ч I М 1903. І965,-304с. 47 Муриіеи Э М Прярода Синһзяніі М , І966.-400с 48. Ннкітпе Н.Л. Кратклзі тоіюшіыическнй слошірь. М. ,1966 - 334с. 49. Рясянеи М. Міцхриллы ио і»сторнгіі-ь'к.оі[ фонсгнке тюркских шыкоп/Пср с [гсм Л Л Ючлашевя; 1’с.ч-, прсдисл. н лрлмсч ІІ.А. Ііаскакоікі М..^55.-2^ 50 Іі:ііііһімнрцаіі Л Я 1 Еоірафнчеокис иыеиа (.ір/ятнскп* иадііиссй. сохрішііиііілсся н мі)ню:іһі;кпм.//Доізыд{>і АН СССР, 1929. -13. К. 10. С. (70-176 51 СеииргчііН Э.Ц -Этцмолпгіічеі.-кпЦ слоиарі. іюркекпх иэыкон (Обіис'1 юркские н мсжтюрксклс осисіьы п.і гласные; М: 1974.-7Б.’ с 52. Жанпенсес Е. ІЗтіюкулҺТүрпая 'іскгнка калікского нзыка (Ня магерніілах прбіпвслснніі М.Л^сзоі.ііі) Алм.ч-Лта' Нлукя, 19Н9 -28^ с 53. Каикиигнмчі I' 1'еогпафігігскнг лязвацщі моптлііскоіо пройсх<?ждения//И чкхтия АН К:ш ССҒ. Ссрцз фило.пятін и искусстпоисчнліии. Вші- I 111). 19*^9. 8Яс. 54, Хнчід Қурпіінға.ні. Іаунрнх хамсіг (Вес гарих) Ауд. Ь ТотснйіЧі, А Жо-ідисон Ліім.иһг' КдътксъіН, І992. 414 6 55. Нгнплнин і\. Сшруне к НугЕіітссгние п.ч отеро Заінын п п речную и<?изстн Чгрцпго Иртыіиа до очсрп Маркл-Колһ п гйры Сары Тау петом ІиҺЗі Очск, 18Һ5 -3-1 с 5Ь. Канкотес К Тоіюшімпя Южнои Кирінзии Фрунэд Ил,чм, І980.-!72с.
57. Сүлейментш Э.г Мәсіиеаи Г 'Ііл білімі сғидігі. Ллматііі: Ғылым, 1998.-544 6. 58. Балганбаев сі Кдиақ іілінін лскспкоііпгнясы Алматы: Мектеп, 1979. 176 б 59. Кычанои Е. Жнзць Тсмучжнна. думавиісго іюкорнтъ мнр. 2-с нзд. с изм.-Ллма-Ата: Жалі.ін, 1992 -128с 60. Айдаров Ғ. Копе түркі жазба ескерткішгерінщ тілі Алматы; Мекіеп, 1986.-182 6. 61. Әбдірахманои А Клэақстаи 'тіногшіоіпішікясы (зсртгеу тарііхынан). А; Ғылым 1979.-127 6. 62. Согидо ідаеийн Г. К,аі:ік-мопғол тішонпмдсрівдеіі ортақ Кұбылыстар//Филол• іы.п. каид.діісс.Ллмагы, 1993 -143 6. 63. Балылхсп Б. Мопгол качах гоиі,. Оліиіі, 1984 886 б. 64. Мыр;шбеков С Кдіақ ііліпің дыбыс жүйесі-Ачматьг Сочдік- Словарь. 1999 -200 6. 65. Джилкибаева А.А (һіыт счпостишітелыіоіті ашілича ігамятников дрепнсрусскоіі и дрсвнстюркской литсратуры// Некоторые ііроблемы казахскгці и русскоіі филолоі ии. Усть- Камсноторск; Илд-но ВК.ГУ. 1999 С.35-43 66 Ануши Д.Н К нсторіш о інокомления с Снбирыо л.о Іірмака. Омск,1895.-26с. 67 Яфмиңев Н.С Сибпрь кяк котопия ііІ-РіЯегяВо^г^ 1892-356 с 68. Ожегав С.І/, С.юпнрь руоСксіпо ишк.і. М.: Русскнп язык, 1990-917 с. 69. Закржеімкии Р. Кріпкое топоірафичсское опнспнис пути мелуіу Котпн-Кар;іпіем н Кош-Лшч 'крсі Алкшские горы// Записки Западной Сибпри отл. Рус. геоіраф. об-ію, 1894. кн.17. вып-1-2. -45 с. 70 Добродшнпв И Г. АрСкіт Гзтимолотнческий эінэд)// Топоіншика и мсжіннпіоналыіые отиіипеішя М., 1991 1.35 с. 71 Ва^іихаіюв Ч Избранігыс прснітнедгніія Алми-Аіа 1958.-643 с. 72. Сммрдпвп М.А Слопооііразоиіпельнаи мпдель с суфіриксом- их/а) н гопономни Ллтая//Ятыки п ннюі-іимия Аитап Межпузовскиіі сборник. Барпиул; іод.ЛГУ. 1981 120с 73. Тсория іі мсгодпка ономас-ііпіеских іісслсдоігаіііія (А.В.Суперлнскяя н др.} №.. Наука, 1986.-256 с 74. Керйабасв Е. Лізулар сыры Аямапл Кдтақстан, І984.-Н9 бст. ІЗО
15. Гурулси С/1. Кепімллічнан ішншіімші бассрнңя Ьаіікала //Топпіпімнкл іі межллнтіналіііінс опюшсніш., 1991-155 с 76. Цукапімев I X Әксм АБ;іі- іуралы Ллмііты, 1993.-56 (> 77 Махпн/кш Н.У. "Дизлііи-луг<іт-ит-ііорк" М.Каиігзрского » допросы тюркской іоііпішмііки//Ғіпрскйя оігомаеіика. Ллма-Ата: Наука, 1984. С. 154 163 78. К;гіақ іътііни ң-сіндірме сө іпіп 9 тпм. Алматы, 1986. 560 6. 79. К/ізыііекца 11. Д;ыа ориектері Зі ноірафиялық сипагтаМіиіЭр. Ллматы: Бзлауса 1 91 -І28 бет. 80. Лбаіі ті.н солдіп. А.ишы рсд. бпск Д.Ыскакои Аяматы: Ғыяым, 1968. 735 6. 81. Акчіиеи К.Л.. Баіишков К ;!/., Кріщашич Л Б. Древнип Цч'рар. Алма Л га, 1973..-216 с. 82. Кчттш Н [Іи Усгіі-Камсніігорикому ус іэд*- Илмягііая кннжка Ссмнііашинскон об.і ін: І9ні)і_ Ііып.5 Семипа-кігинск, 1900,-52 с 83. Куіяецпв П. Рсзультаіы нсрссмоіра шірм теліс.льноіо оБссцечешім кирпітои Усть-Каменогорского уезда Ссминал.тіинскои об;г. СП 6, 19<Ж, -36 с. 84. Л/гк-(іпоа М.С. Этшічсскіпі Сосгнв іт расселеиие кззакон среднего жмчіі Л.імя Ата: Паука, 1974. 2(]0е. 85. Сіі.'іикчіье& .1/1 І ктііедоиаішс ыарътоиочсттіа Еіа Л..гтне_ С- Петербург, 1900 -30 с 86. 3(ііііісқ,іі Семиші.пііикһого пцдигдсл.т Зііігідно-Сибіірского отдсла Русского ігоірифнчсскогсі гіБіксстніі Ві.іп II. Сем-ск. 1905 С. 25-32. 87, 1'оген М <1> Ьнбдікнтхіфіія Ачшя іеографичсскнс, геоіюінческме :і ирочкг ксспедсичтния ліхо^тскоп) іерящіі. Барнаул, 1992.-165 с 88. СМелы.адимі А.Н Оіеро 3<нісан Омск, 1910. ЗОіІс. 89. Б. Кддіқ гыншегі оыялік атаулары Лпматы: Ғідчым 1988. -159 0 90. Қ<н«1л/ліб 0.7. Клык. іілііііц тари.хн лсксико-іогііяем: проСиіеміі.тлры мен мгн4ггіері//Қа.>ақ тілі гарихч чс.кснкичіиия- сйінын МІІССПС.ТСПІ 5.Г.КП ,і 1988 Һ 7 ц, 91. і) Ьіиііекенпің срии (Атгы счз)//К.ітапПасв Б ІЛсжірс. ІінііГі г іціипы наіімли. Үпмяты Кдіғнар, <Дірл.іійлау шэіъ.ін кяс!ііП|Ніі,і, 199-1 40 6.
92. Топорои 8 Н. [ ІермоОытііі.іе ііредсынлітпп і’ мғгрс общші іигпмд)- М., 1982 -(21* с 93. Жубинпа Х.К. К. Һ<^ста^|тчА, исс 'ісюнағшя псгорші фонетижн катахского ятыка//Труды Кааахского инситп-а инпноналыгой қулітуры. Алма-Лта Мпскял, |935 т | ІЗЗс 94 "Ллч^нт? и Путепіесгпич и ЦоеіччнііПІ Л гг;іи VI,, 1974. -2Ы с. 95. Тадыкші В-Н. () некіпорыч пиіонимач Горнсіго Алтая// Проб.іемііі ттнмологии тюркскпч яиіікои. Алміі-Агл 1'Ы’іі.ім, 990 С. 367-374. 96. /іжаиулакав Т. Осғюіпіыс проблсыы оғюмастмки Капахского языкэ//Амторсфср. док. дисс. Ляма-Аі^. 197 5 97. С А Кріакуілң хыык уп>иі!йеы//Жұ.:Щі.п.-1990,- №б.-Б.75. 98 Кромяеи ҒО.Б. Очсркп тслрғти -нНиса. Ы.. 1973.-264 с 99. СІаизоп С. Лп Еііто1о£Іг:іі Гзіксіопагі ОхҒпнІ, 1972.-2408. 100 Кошмюв А.Н 0 еемантикс слов клрп н ак в гіоркской гсографнчсскон п.-рмііиилпгип//Иш. чтд. обіпеі:гв. іщук АІІ ТадЖ- ССРҺ 1954.-201 с. 101, З.А. Исслсдокяііпя ио нсторнн туркмепского лзыка. Ашхабйл, 1973 -145 С 102. Хіо.піінови О. Ч ГндроииАіы и ороіінмі,і Горғю Алтайскоп ІІНЮНОМІЮЙ облзсгн (ЛІІНҒВМСТІІЧССКІЦІ йнміп)///\пторсф канд дисс -Томск. ІУбК. 161 с. [03. Л/грЗйед 7 М. Очсрки тоіиіннміғки. М., 1974. 250с 101. Иоиео С. К/гчрп і^гіак гіліііпегі соідсрлі” грачмитіноілііін снпаты. Алмагы Риуян, 1998, 394 б. 105. Сіііпеғт.и< Л Гш^І Р1асс-Гч нпсі- Іхғтиіоп; Нессіеіі, 1961 260 я 106, ІҺні{:<.чһғ:ыіи Н /? Иекоторі.іс попротьг историчсской ономйстикн в святн с анялнзом бересгяных і рвм(п//Ңсторнчсская сп іомйсі ика /Гіоа ред Л.ІЗ СХнпрлііской. М.1^77. 240 с. 107. Донидзе Г.И. О грймігатнческой х.іракгерпспікс тюркскпх іч)ііоішм<№//Оііпм;к.шкіі Піпю гжья-'[Гоге ред Г.Л.Исаепоіі, В.А.Ннконоиа. Горііклй. 1971 г,2 -165 и 108. Ллгичад Л.Г. Тюриская т.чрошімы КуС.ніь//Спі!сіскай тюрколопін, 1976, .V' 2. 6 с. 109. Никиипп ІІ.А. О тамстклх ікғ оропнмнч Кмрпгіин//
Ономастпка Среднсй ЛмшДІод рел. Н А Ннконона, ,Л.М Решетшиі. М_, 1978. !5бс. ИО. Корпилпс Г.Г. Оііһіі нсс.тсділкіиия іи> чупаіпскуй дшілск тологин и булгпрр-чуиіниской топонпмнкс//Дис. ншід. фнлолог. наук. Чебоксщіы, 1964,-186 с 111, Ссапртки Эіі. Аффцқсы имснною словоабрлэопания в яясрбаГтяжамском ялткс М.. І-Іаука. 1966 -437 с, 112. 7/о:<мрг?«сл Қ. ЛлтантьГ атгын а.тқасы (Катгиікдряган аудипыпа 70 жііі.т). Астяіш. 1998.-104 6 133. /іГсқдқоа /1 Кіійріі калік гілі Морфология. Алматы. Мекген. 1974. 4(18 (ніт. 114 Сі.-ре^енпикпя Г.А. Заметкц лн историн поркских м^ыкоғ //Тюрквтоіііческтіе іісслсчовяшія. М., 1976,-101 с. 115. Омекчй ігоеинын сікруг. Отдел VIII Цаселеннс нод руководстнпм нячііігһннкз ипябя округа, гснсрал-лейтснянкі Тихмснеікі состнцнЛ г[о.і.іполконник Грудтинский. Омск. Тип. Шт. Омск.Вокр 1910.-87^ 116. Д.А/. Гоітоннмикз в тпколыюн [тмирафии. М.; Посвящснне. І9ВІ.-І44 с 117 Раниіңіапь Д.Э, /Ьклгаояг М.Д Слоікірь-сігравОчник тсрМнігоЕ. М.. 1976.-250 с. 118. Рһісбеіігеипси ІІсторнко-ліпігпіісліческле исследованнс топоннмог' Южнокт Кітад..таиа Ллмагы Ғылым, 2000. -152 с. 119. і-.ржшюва У.І‘. Ьятыс Кдчақсгян іХічысы тоіюшімдсрінің зтнолнні нііСтнкплһтҚ сіпі ггы 1ін.х.кинд.фшсь .наук Алматы, 1998.- 226 6
Қрсымшв ОИГҮСПК ЛЛТЛЙ ОРОНИМДНИШҢ АЛФЛВИТГІК СОЗДІП I. Абяй, елді мскғн — Күршім .іудапы, Бурабай 2. Абақян зираты, жср аты *- Маркдкел иудішы 3. Лбьп, тау — Марқткод ауданы 4 Ап-ғғуғаи, жанлау — Марклкпл аудотты 5. Ажл (Лжы), жяйлэу - Марқакөл аудаиы 6, Атубай. тау - Кдра Ертістін бдсы (Кдгтайда) 7. Азутау, тау жотасы — Марклкол ауданы 8. Айбапта, тау Үлксн Иарі.іЕі аудпиы, Үітттебс 9. Айбас, тират — Мэрмкол ауд.чны, Борап 10 Айблтпііқ, жэііляу — Маркдкөл гіудпііът 1І. Ачбобек, ханлау — Катоиқаратап аулаиы, Қдіічіціы 12-Айіай кдбак, қдбақ - Катонкдратіі ауданы. Шыцгыстаіі 13 Аіігара. тау — Букплрмаііып басы. 1 АО 14,Айп.іржал. жота - Куршім ауланы іЗ.Анлы. ксзсң- Маркдкол иуланы 16.Айнагаз. жытгға — Марқнкмл ауланы, Кдрашілік 17Аіііі;ілмл. тау жолы — Катопкдратай дудаиы, Аршзты ІЙ.Аііналсоқ, жол — Күршім ауданы І9 .Айрық, цтаткдл — Маркакол ауданы 2О .Дйтқаннюқы, тобе — КаіхдіқіірЕііаГі ііулішъі, уКаиаүлп 21,Айыркезең, асу - Катон»ур;нзіі ауданы. Бсрсл 22 .АЯыртас, шоқы - КатоіікарагіШ ауданы, Топкайың 23 Айыргзу, тау - КатоііҚдрзтай лулапы Шынғыстай 24 .Дйыртөбс, т«бс — Маркдко г ауляны 25-Ай'ібайкорііныц басы, кдістау — Марқакел .тулішы 26Ақллаха, гау; озсн - Үкок. ТАӨ 27 .Акиіірі>ткл тау січсмі, озен - К.ттоіік.тр.тгаіі ауіаны, Бсрсд 28 .Ақ Іч-рел, мүздақ. озсн - КаюнқлрапіЙ аулііііі.і, Берсл 29 .Акбст, тау Клтсчікараіай ну.ъиіы, Топкдйыті ЗОАкБнік, тау - Күршім ауллііы ЗГАқбүлкдқ асуы. асу; озсн - Кэтонклраіай луданы, Ьсрсл 32 Ақбүркіт. т.іү Үлксн Нарі.пі ауданы ЗЗАқ.і:иіа. жазық жср КатонкдрлпіГі ауданы, Кдііыңды 34,Ақіцңгек> қүз - Катпнкдраічи .туцины, брвл 35.Ақжанлау, тау үсті — Млрқдкол ауданы 36-Акжік.ч, ясу - Үтксн Иарыр ауданы. Жүпдыз 37 Ақжалтаң, құз - Катонкдрашй ауданы, Кдбырі и ЗвАқжар. қыстау; зпрат - Катонкдрлгаіі .іуданы, Орсл 39.Ақ»ирентас, гяеты жср - Мярқлкол .іуданы 40.Ақжон, тау (55йм.) М.ірқикөп яуданы •11.Ақжыра, жер аты — Куршім ауданы
дсум, лсу, — ТАО 'ІТАқкщі ксзыіі, ксзсн - Қисіиъш, 'ІЛН 44 .ЛККЙП мүздапд. музлак - Мрттіу 45 .Аккйіцкі, хаяаді бст - Катілікдраіай зддаиы, Орсл 46 .Лк,үлгііі, тау арясы: й^св - \'кнк, ТЛО 47 Аккдбаның аіашы, теріс; вче-іі - Маркакюл ауядиы 48.Дк>дбаішн тумстльқ тау - Миркдксы пуданы 49.Азуадбак, дон - Үлкггі іізръііі ауқаны 5(1.Аккайііар, Ехістзу; кыстяу - Маркакед .тудяны 5І..Ак Қалгуты. ОА‘іі; кстгң- Қосніаш. 'ГЛО ЗЭ.ЛккДип, Шаһыіціъік.' КаПпткдрйғЕій яудаііы, Каііыңщ-*! 53 Аккззйтнс, жанлзу - Мпркакел аудішы 54.ЛкКяйі.ін, тсғтщ — Катонкараідл ауданы, Қдйыңп,ы 5ТАкга>лкаііі.ііі басы, тау — Мтіркдкол а\гд!іны 5бАк.к.улқдяьщ жотасы, т«?у - .Маркжтіу? ау/іаділі 57-Акк.плтық, тау арасы — К.ітснікдрағаІІ аудініы 58.Акклрымг гау Куршім аулііны 59-Акк.удык, гіші мскен Куршім аудаііы бО.АкҚүы, к.үмт,ы ьгср -* Мзркдкші ауданы б(.Акк.ояіідыт 'гау — Кптпнкарлагі :іуддіңы Чсрпсиіа бІ^Акмарвл, сдді мексн Кдтонкирагаіі нуднііы £1 Лкқрйтас, жаіійагу - аудяны (И.Акмүртбиік, тцу — Күрініы аудііпы 65 Акмырза, кдістау — Самар ауланы 66-Акйй, кііннау — К-үріпім аудяны 67.АКЙИҢ, асу Кптонкдрағай аудины, Ең&зк бК.Лкөзск, койнау — Б^іырма басы, 1'ЛЙ 69Лг^ігісң, піл&ындық, - Маркдкті аулацы Г^.Лксйй, іиу тхпллы - Кличікдрягліі йудяиы, Ғғсбск 71.Аксдкл-і к,тдк.т?іуы, қ>ісгау — Кгпінкярагдй яуданы 72 Лксуат, сіці мскеп - Куршім ііуімііііі 73.Лкрубасы, іш4іі (3295 м ) — Маркдкел ііуданы 74.Аг.суді.ің. кдрсы. жайііау; тау - Ксіттшкарагаіі аудшіы. Чсрнпиа 7^-Лқтайы.іппа. Иілйкау - Китіяімряғйіі аудапы, Гппклкьтң 76.Лқіал. жагалйу - Креш лпк ТЛ0 77-Акуаггяу, тау Күршш йвдя/ң/ 78 Лктантүмсық, тау - МарқдкСіл ауданъі 79.Ақійс. тас - Катонқараі-.іи ауданы. Ііпбек ВП.Лктасты, тітткдя — К.пйгтклрппііі «іудаиьі, Ақсу 81 Лқттдір, с;гі— Кзтонкя[ыі'»ій иунаііы, ІҚііңиүпгі ЙЗ-Лқгомііаіх. шабыкділк Катпнкдріиліі аудйғпл, Еңбск КЗ.Лкгопъірақ, ясер аты Күрпіім яудяны; Катшікдрш-ай ауданьт Лкрэ&с этайс Күргиілі яудвңы НЗ.Лктүма, жаіілііу — Миркдкйд ауднпьі
Й&.Актұбек, тогаіі — Клтонқтрағай ауданы. Согір К7. Лқтуйс. тау - Үлксн Нарыл аудлны ЭД.Акгуйеолісн, Жнішяу — Катонкдрлғііи зүланы. Чсріісцш М9 Хқты, сай — Катонкярағай ауданы, Бслырзіай 90. Хқшйғыл, тау Қара Ертістіц басы 91 Акшарбақ. жайлау - Марқакөл аудшіы 92. Ақінатыр, бнік тлу - Қзлғүты, ГАО 93-Акдіі!, еяді мекгн — Күрпіім ауданы 94.Актоізд, іпоқы — Кагопкдрагай ауланы, Жлнпу.тгі 95-Акшіі саэы, жайлау - Күрліім ауланы 96 Алякөшс жа-іыгы. саз - Үлксн Нарыл аудапы 97 Аланқы. апіыкжер — Кзтонйарпгай аудішы, Гнбск 9К.Аялтай, жяй.чау - Катонкярагпй ауініны. Тіпбск 99.Алисср (Аласа ср). муздик - Мүтғну 1(Иі.Аллскыр (Алйса қі.тр), мрдақ- Мүэтау 1(11 Албян, жийлау Катопкдраиіі аудііііы. Топқ-іііып Іі)2.Алга6<іс, слді мсксп - Күрніім іуданы ІЙЗ.Алексаядров тсрісі, асу — Катопқіраі ш яудзіш. Кдііідңш 1(11.Алгыж:іқ, тау - Кятонкаратаіі аудлньт, Арліаты ІОд.Алқпбек, озсн; тау - Мэрқакол ауланы ПКгАпкым аузы. тау стсп - Катонқяряг.ій аудапы. Енбек И)" Алмагопіі!, тоіай — Катонкдрапій аулалы, Аршзтііі ЩҚАлпыс, піабыпдық- Катпнклраіаіі ауданы, К^ііыіцкы ІОО.Алпыссала тау сгегі - Маркдкол ауданы 1 ІИ.Ллтай, тау Шышс Казакстпп облысы 11 I-Аитүра. жаііллу ‘ Катсчіклрапій зуднтіы. Тпнкаііыи 11 ' Алтыбайты, жаіілау ~ Маркдкол ауланы Н.і.Алтыбай тогаиы, кыспіу— Катонкдряімй ауданы, Арншіы I М.Алтыбас. шаткдл — Катпнкзр;н“ій аудпны, Маіісмер 11 '».Алтыкыз. ткайлау — Ка гонкарагаи аудвны, Еңбск 1 іһ Алтмнай-Ақжііл. ксе інып - Үлкеп Н.ірын луланы 11 ' гЧлтынзапод. сскі ннта Кнтонкарагай яуданііі, Ақсу ! ІК.Ап'п.іНкүнгей, іау оеті - К.тіонкаряпій аелины. Арш.тты I ГІ.Ллтымклзғпнбүлак, ііі.чгқ.иг, бүлак- Марқакод ауданг.і 120 Алтынкүт. тау - Ммрқякйл аулпны 121.Алтынтас, жарпіс - Каголкдрзгай пудіінід. Аршитід 12 ГАятідеиыр, жайлау — Клтонқараглй аулаиы, Клйынды 1’і-Алупіы, қыстау — Мзрқако.і яулдны 121.АлһібаГі, етыі мсксн - Ү.чксн Нзрып аупаны 12 і.Аманат, еллі мексн - Күріііім :іт іаны І.йі.Амапкслді. елді мскен — Күршім ауданы І27.Аманкызыл, сскі жүргг Күріпім ауллны 1’Ч.Амсрігка калиініл, тас — Марқакоп аудінп.і 12'1 Лнамтуіікы.чіап, шабмнлык.- Мііркцкол аудлпы
ШАпир, яты — Марадкол аудант.і ІЗІ.Лракем, іш-щ; озсіі — Мүчтау Щ.Дрілбай жүрт — Катонқарятіі аулпііы. Гопңйііиң іЗЗ.Арг ісий. саж- Ү.іксн Нярын ауддіцл іИ-Аралтйт, гебс - К.лтонкдрііі.-ш аудццы. Топкайың □5-Араиың ұясы, ормаіі — Кзтонкдрагазі аулани, Арііыгы ІЗб.Арасщі ціиікиіы суы бар тау - КатошзірЗЕай: иудапы, Рахмпиог 137-Араміы, ормян — Кнгонқярапні аудлны, Криыіщы □К.Лрба, к>ія _ Міцтқркол иуцзиы 139Арбат клкпасы, піс ғ Киюпкдрямы аулпііы. Клііыщы МО.Лріүі' жспасы, тін’ - ТАО КІ.Арғыңбү ійқ. тау бсті; бұшіқ - Марклю і ілулдцЕ.і ИЭ.Дргынлар, кмсгцу — Кіігонкзраіціі ауланы. Аріпаіы 1 4-З.Л^ідл, тау; — МйрқяхйЛ .чудгтъі Н4.Архақ, ммкдп - Үпкеи ІІарын ауданы, Катопкярагаіі ауданы 145-Лркддіі.Ек. тау — Кттоңкарат; і ауЛйіші. Орсл І4й.Лркат, асу ~ Квтоик; ршаіі :іуданы. Еңоек 147.Аркиуил, пу — Күршія йүнйпы Н^ Лрулың Еісуііі, нсу - Қара Ертк-пң 6;кы І^.Дршпы к^зең, асу - Үлкең Нярин нудаііы, Үшт«бе ]50.Лршдпыта^ ііюқіл — Куріяім іңдаңы 151 Аршаіы. слді мскев Кягоіікирагзіі аудялы 152.Ары:іскіиі, биік асу “ Ьүктііфмаііың басы, ТЛӨ 153 АіндіККДііиъщ бисііі, тау; ікісн — Катонкдраітій аудатіы 154.Аеауксмшр, бүаакты іішткііп — Маркдкая аұл^ы І55.Лсп-ікотр. втксл - К.пчтнкдр.ііий .іуяини. ЖимСішг 15б.Лсқдр, тау — Маркікоя аущнп.і 157.Лсклтгы, гзу - Қара ЕртісЛн бысііі І58.Астііуиіа, зсаі пау - КзтОйкдраі;ііі аудшіы. Ітііоек 159-Аі.тырт, қ-ібгік.гыи асты - Кіігоиклрагаіі аүЛіінн, Жшшүліт [СО.Асуиим, зсу - К.атоііқдр:іг<иі аулаіші, Енуіек 1йІ.Аеылбай6асіііі. ніу бсті _ КатоіИифПГай иуцгіпы Ецбск 1б2.Атз, тау Самлр яу^анһі ІбЗ.Аталы. тау жсп-асы - Үлкен Гһрыи аудаіпіі 16-1.АтЕЪсар, дииіллу - Курш: м ауад11 ы Ібй-Ахжал. піу — К.я іріікирагп.іі аулаш.і, Кііііыііды Ібб.Аткорііім, қыстау - Кіітоііклрііг-пң нуданы, ІЪиклііын і^7.Лтіілпаі. асу - Катоіікл|хіти аудццы, Шыкгыстай ІМ-Агыжгімансай, жиййау — КптоміДЕр пііі аудлнііі Кқі іъіласүл іыз 1&9.Лз ыжзмайтау, тяу - Кйтшиа /хязл луаяіш, Ахсу ІТО.Лті.іннікс-у, орцлн: сісн МарКлкил иу.танн 171 Лті імтаіі, кліспіу — Маркдкод ііудпиы 172 Атырау, жазық - К.йтиш<.-ң>атаіі хуа.Иіы. ЪңюсК НТ
І73 .Ауыэтебс. шокы - Үлкен Нарын ііуланы І74 .Ахмст саиы, шабындық - Кігнінқдрштііі ауданы. Ецбск 175.Ліпа, тау; жайлау — Кагонкдрзгаіі пуланы І76 .Ашамяй, тау - Кятоііқарагаіі иудаііы, Чсрноиа 177 .Лшу6үлак, шабыңдық - Катонқдрагай ауданы. Кдйыііш 178.Ашудас, тяу — Маркякол аудаііы 179Аіш*п, шаткдл — Марқакол ауднны ГЯО Лиіы, саз — Катонкдраіаіі яудаиы. Өрея; Үлкен Нарын ауданы ІХІ.Лщы6асты, тау стсгі — Маркдкод аұяаны 182.А1ЦЫДЫ, жайдііу — Маркакол луданы ІЯЗ.Аюаятан, орман — Ка-гопқарягай ауданы, Жшыүлгі і84.Аюбіісқпц, жайдпу — Катонкдрағпіі аудапы, Чсрнона 185Аю6аспа. тау — Катонқарагай аудэны, Енбск, Кдііыңды 186.Аюжайлаган, іпабындық- Каіонкдрагаіі аудяііы. Жэнізүлгі 187 Люкетксн, қүз — Маркдкод ауданы І.ЧЯ.Аюды, ормапдытау — Катондараіай ауданы 189 .Аютас, тас - Үдксн Нарын ауданы Жүлдыт 190 .Л1ОШЫ. жср аты — Маркакол ауданы І91 .Аяққыауыл, сскі жүр ғ - Катопкярзгаіі ауданы 192 .Аякқы Қдрауыл, едді ыскен Үнксн Нарын зуданы 193Аякқы 'Гүбек, жайлау — Марқдкал аудаіты 194.Ә6дікерім жүрты, жаіілау — Катопкзрягай яудапы, Еңбек 195.Әби-Ә6у6әкір метпіті. слді мсксн — КатонкдрзітіГі ауданы, Өрнек 196.ҒК>спа»ы, қыстау — Маркакөл ауланы 197.Әжім, тау — Бүкгырмп басы, ТАО 198 Әйгөпск. ацгзр — Мүзтәу 199 .Әкімбай, жайлау — Маркакол аудаі п.т ЗОО .Эудие, тау - Күршім аулаіил 20і Әу.пис бастау - Үлксн Нарын ауланы 2О2 .Бабатал, жайлау — Маркдкеп иуданы ІОЗ.Бабатілсу, қілстяу — Марклкол ауданы 204 Багапор, кол; тау - Кдра Нртістіц басы 2О5.Ііаданды„ қуі - Катонкаратам ауданы,К;іш.ікуіы 206 Баііата, ждіілау - Үлксн ІІарын аудпііііі 207.Байбобек, жайлау — Катонқар.-нтііі ауданы, Тонклііын 208,Байборді асуы, псу — Катпіпдірагай ауцаіпа, І11ыцп.істай гОЯ.Байгаріі, •гау — Катонкдригай ауданы, Орпск ЭІО.Байғоиауызүй. жзйлау — Кятопкдрагай аулаіты, Бсрел 211 .Байдалы, қыстау — Маркакол ауданы 212.Байкезсң, асу — Марқакөл аудшпл. Бүгымүйіт 2В Баіікдсқа. піу - Үлксн Нярып ауданы. Үпітвбе 214 Байкотан. қыстау - Үлксп Нарын ауланы 215 .Баймырза, доц - Маркакол ауданы 216 .Байняуа, жайлау — Күршім ауданы
217 .Баіиіақ, сай - Мармкол аудгіиы 2[.і’,Баіһі.,р, шокдл — МпркдкйЛ ауданы 2І9.Іяіііссркс, жайдяу Катсиіклриічй иүданы. Майздер 22О.Байі.ік, тау Үлиен IІарып иуданы ЗІІ.Байтал, кеіең - Кдра Еріісгііі бясіл Ш..Байтсясс- ормниды тау “ Кітгпокдраігай аупаиы, Хамбыл 223.Баіішзған, сі іслк - Үлкен Нарын аудаіш 224.Баііторы чеізы, жайлау - Күрізіім аущіны 225-Бвйіиоре, қелстлу — Курпнм аулнны 22б .Бнйырмаи. жыііта - Катонкараті иудіиіы, Жаңаұлгі 227 .БаклГі, тау -- МэрКіииіА иудзіііл, Кдрой 228 .Ьакдай, саа — Мирклкпл аудаиы 229 .Б;ікатг жоі-т — Кптонкарагай зудаиы, Жяңауліі ?.5О.Вақаггаи, <су — Каіія<к;траган .іудлиьг. Оре.ү 211 БақСык. жайлау — Кятонкарағті аудғшы, Берея ЭЗЗ.Бақі.птұгек, қыстау — Марқякод ііуланы ЗЗЗ.Бшиібсйіт, жлйлау — Кятонкарарэй аудаііы, һңбек 234.Еилішіз, жср аты “ Күршім ауданы 235.Балгі Гріісгщ басы, қоііииу - Кіірд Ертіс бдсн 236-Ііа.іа К,ы>кыр. оісн; інаткял — Маркдкнн ауцитн.т 237.Блла Ккздкай, тау — КптонхдрагаГі зулэны. Еңбск 235.Балпік<гі ттрмііцдаг жер — Кятогікардоій нудзнм, Аршягы 239-Біыгыпды, елл.і мекеи - Үлхсң Марын ауланы 240 Натжаутпн, оры.аплы тду — Кигпіткдрағлй пуданы., Бсрсл 241.Ба.[ішк, тпу — Кгшэнкдрлғяй луданід, Қдбыріи 242 Ьпіггпііяіі жалы (38Я м.), қырқгі — Нарын гиу жотасы 24-З.Ба.тгаөзск, жталга - Үлідаі НарыіЕ аудзны 244.1іітт.ір. тау сілемі Бүктыріцц бисы 245. Балуш гпіс, тас — Миркакои ауданы 246.іііииі2НК,, ^аз - Маркдкмл аулаі^і 247 Біілыкігы Булақ, бүлақ; тау — Мнрк^кнл ауданы 24К.БацъіҚ]Ы озсң. жшілау; пчеы Үлкен НарЫЕ! ііуДИНЫ 249.Ба.тықттші үііецкісі, кдісг.іу — Куршім аүляін.і ІітО.Бплықціы. слді мскен Күршім аудпшт 251 Г>, піл Дзрисы т-іу қойнауы — Клтоіікиріи ай нудиіп.і 252-Ъ.ірлыбай, жаіідау - Марк.ак^і аудпны 253 Барлық, тау - Катоикцрііііій аудаиЫ, Аксу 254. Бареэкіиілмч-, лгатқдя — К.ттді/харагдй -і}яилы, Толкайыті 2.55.Б;іртолагпй, тзу - Үлкит Нлрын аудаііт.і 25Л.Барындү, 'Кіу; й.тен — Ка іпнқцрііглн ауламы, Марилды 257.Еіірынкп)і, тау: кпт - Маркйкел аудашіі ?.5?І.Гнірі,іі«.’аи, сай — Кнтонклрагяй аүиішія, Орнск 259.Б;іс Қдраущл. с.чді мскеп Үдксн Нирып нулапы 2й().Б:ктнуиіЫт слді мскек — СамЕір зудаіи.!
261 Впс Тсректі, сізсн; елді мсксн Мііркакпл лудлііы; Үлкдп Нарын ауданы ібЗ.Бііс Түбск, қьтстау - Марқакол ауддны. 263 Ьатакүигем, жиіишу — КятиіЕкмрагпіі ау іаны.Жам6ыл да.Бщ-гія, кысгау - Үтксн Нзр&гп аудкяб? ЗбЗ.Батансай, жыра - Кзпта кдрипиі ауданы, ІІІЫііғыстаіі 2б6,Батііан, тау — КіітоіЕкдрнніІІ ауданы, Орс-і 267-Внты, елд.і мекен Самир аудішы ЗбК.Ецубск, кыстау - Катоцқдрагяй ауданы, Мягісйер 269.Бауьірдяіта қііри. іцлстйу ~ К ічэнкпрапиі яудцці.і, І,.нйек ЗІО.Балзит, дөң - Үлкеиі Нарын аулаш.і 27|.Баянбәйт журт - КіітОнмрпгэй ауданы, ІІІыіцъісыіі 272.Еанпб,ісі.іу, тау лңғарЕ.1 - Үлихн ІһрыЕі ауданы 27'і Тіаянбет._ кыстау - Улиеи і Ьрьш лудоны 27'1-ІЗаяшуійырхаіі, ойпан - Қрра Прті тіп баСЫ 27э.Ізиннқызыл тау Күршім ауданы 276.Еаяігтогяһ, тоган - Кіітімікдряіан аулдны, Жамбыл 277-Баяішіаг.ін, шнбыидық- Кагсикдршаіі ііудпны, Гнбсқ 27В.Вобел, дең - Куршім аудипы 279,Бой[’ежога жайлау — Клтонкараган ауддны Қылыляіүішыз 2Б0-І]йнгскезсц, далл Катонкарағйй аудатіы, Ж:імбыл ІЙІ.Бәйгсрсй, қыстау ғ Катоіікдрііі.ііі аудяны, ІВүбдрагнш 2К2-Ьчзігетас, тдс; жазық -- Үпкен Нлрын аудапы, Үііггеібс 283.Е лігстабс, төбс: дала - Күршім иуданы 2К4.&эіігісі жұртід, қдістау — Кэтонкдраітні яулаіш, 1'цбек 2Я$-Гасй£енбі дорасы қыСта^ Күршім яуллны ІКб.Бсііітті кезсң, псу Кятонкарпгяіі аудаш.і, ЖямБыіг Үлкен Нарыи аудлііы 2Я7 Бскадіқа, елді мсксп — Кдгоіікзраг.ііі иуднЕіы 28К.Бекбала мскғсбі, едді мскен - Катипкаратаіі ауданы. ІНі.іцЕ шстай 289.Ъсксі', қысшу - Клтоітқарагам аудднія, іііыцгысііпІ 29(1.Гзскетбазар, слді мсксн — Сампр дул.аны 291 .Бскпхтмар, саэды жер — М.чркцкол аудлцы 292,Беласу, ксзсң- Маркдкт ауданы, Орел 293 Бсмдша, агу - Кптплкяраі-ай нудішы, Арніаіы 294.Бслаіцы, жайлау — Күрішм ауданы 295,Белдсу, жота Катсіцқдрапій яудаіп.Е, Өрел 29б.Беддік<*гсргепСчТи, сай - Міірмкпл иуданы ^.Бслюінын, ескі жұрт - Үлксн Нарын ауданы ?9Й.Ьеліқдраган, слді мскеи - Кнтонкдригліі луданы ?99.Белтобс, доц - Үлкеғі Нарығс ау іаньі, Бскст ЗОО.БслтІрек, шптқдл — Кдті.і!і йзсіеіііпі 6:ісы 301 Бциақкднпың аузы, озсіі; іпаткдіі - КттоіікдраКиЛ пудаш.Е 302 Ііердспбұгтіқ, тобе Бұяак- Катонк;ір;іітИі ііудішы, ШыңгЕИСтай
ІО.ІБгрсэовый біікст, глп.і івсксн - Үлксн НарыіЕ аудены ЗОД.Бсрсл мүілкгн, [иын - Мүтпіу ЗП5.1н.рікқара, гау * ҮлкСіі Нарыті аудатнл ЗОб.Бесіпа, усмқто&елср — Кагонклріитій аулзігы. Кдбырга 307.1іечбуыіг Биіігі. күз — Марқдквл ауданы ЗОЯ.БсцБүіы, кііптші - Марқакөя ауданы 309 Бзджһілдык., еллі мексн - К.үрідім ауданы ЛЙ.Кеснлсу, доц - Кізтоцкдриі-йН ауланы, Жйцаулгі 311.БссксдсІі.. сскі жүрт — Самар иудэш.і 312 һесксіең. тау - Катопкдраттіі яуданы, Майсмер ЗІЗ.Бсйкслср, қііістяу — Кл оіткдрагай пуданы. Сопр 314 Ьськдраі. н, кыркд - Катопклраыи ауданы, Кдйыцды ЗІ5.Бс[; гсрск. капіял — Марклкпл аудапы ЗІб.Еесүй, елді мскші — Катоикдрагай аудгііпл 317.Беік;іііыц, кдлтал - Үлкел Нарын ауданьі НК.Бняр коці. сскі жүіл — Катонидр.піп1 ауданы ЗіЧБилаІіық, шу стегі - Марклкол нудліім 32О.Бнд;-іудст, кі істау - Маркиксл аудднъі 321.Биссыны;іссан. тяткая - Маркдкімі ауцппы, Кдлжмр 322.&ик;гаіі, оііпэн - Кагопкдршиһ аудзны, Дкмарал 323.Бимснбет, ескі жүг*т '- Кптонкзірагай иуданы. ТопкдЛыеі 324.Еміктлі:, піың - Курілім ауданы 325.Битгіклк, саз - Күршім пудагп.і 3.?б.Бгііктті,ай тду - Қдря Ергістйі бисы ЗіТ.Ьозашы. озск — ГСатоцқлрағай ауданы. Жяцаүлгі ЗЖБозтаіі. жүрт: кыстау Кагоикярніай аудвиы. Орел 329.Позтал. тоі дй - Катонкзрагай аудапи, Кдйъ рта З.М !ніқііГм«рі|тг. дсу- Кдря Ьртістіігһлсы ЗЗІ.Боран, сллі мсксіі — Мііркікпл аудлнъі 332.Бр]>аиб;ііІ. «аііілііу - Үлксн Гіарілн ;±уя»иы ЗЗЗ.Бпращул, сяй — Кліонклрасаіі аудапы, Гопкііныц 334.Борянды, қгжяігу - Үлксгг Парын яқтакьг 335.1 >и]і ш. тоііе ~ Күріиім аупаны 33( Бпрсык, тау — Каіонкартғпн аудатгы 337.Борсықс.ій. жылғл — Маркдкол иулаіп.і 335 Ьстртч.гтЛЯк, ас}’ — Буіогырамнбің йасЫ ЗЗЧ.Бпса атумсык., гау сітегі - Күртнім аудаиы 340. Боспін т;іу ғ Қүршім аудЕшы 341 Бптаіт, жаіілау Клттиікдряға і аудлны. Кд>ііііілжүлді,п 342.Б«7«нйіі. сскі жүрг Күілрім яудлны 34'3.1 оріппггн, дрң - Курщіы иуДИіты 344.Ёргенблті. псу - Катоикарігаіі иуддпы. Жлнаү.чгі 345-Ііогдсқүді.іқ, кі.істяу - Клр^ Гіігістіп басы 34б.1^чдгн£ді. гімл - Уяьллі Нлрыя эуданм, Жүдоыл
317 Боденқаря, тау Кдра Ертіспц. бясы 348.1>нктер, тау стсгі - Млркдкаи ауданы 349.Беле*сіяс. іиоқы - Үлкен Ңарьш аулаііы, Үиггсбс 350 Бплектау, гау - Үлксіі Нарын аудаяы 351 .Бялсктуппі. шокы — Мнркдкел аудины 352.Болта6ан. ігяіі — Мяркдкол ауланы, Каряшьтік 353.Бпртек, тау алды — Катопкмрағай аувдпы, Еңбек 354.Бөршікт тау - Үлкен Парын язданы 355 Бпріккстссн, шың Үлікен Нарын аудапы, Үштөбс т,5б.БеріқүтырГііп, қорым — Клтоикдрагай аулаиы, Кдйынды 357.Борітнстаган, шатқцл ~ Катонкарагай ауданы, Млралды 358.Гіурабай, жійлау — Күрніім ауданы 359,Бурзіай түмпсы, жүрі — Марклкоп луданы 36С Бурылбяіі, тау (1689 м ) Үлкеп Нарыл ауданы ЗбІБуры-тгогай, еіугі мсксн - Кдра Іірцстіц бэсы ЗбЗ.Бүпіінат, іяаткдл - Кнтонкдр-ігаіі аудалы, Орсл 363 Бүпіімүкіз, слді мекел — Млркакөч ауданы 36-1 Бұі-ымүйізсат, жпйлау - Марқдко.ч аулоігы Зб.І.Бүгысүп, тау; езен Үкок. ТЛО Збб.Бүжыртас, іііокзл — Катопкдрагаіі ауаііны, Бсрсл .'67.БүзылгаііКор;і, кыстау — Кяітшкарнгай ауданы. Қднілңд.ы ЗбЛ.Бүтаутау, тлу - Үлксп Нпрын аудшіы >69.Бүкдба»і жіілы, шыц (1119 м ) — Катпикдрағаіі ауданы, Өрсл 37О.Бүкіниай куысы. өзек — Катоіікдрагаіі ауданъі, Жандұлп 37] .Бүкат, кыстау — Маркакял ауядны 372.Бүкйк, жайллу - Катонқарапій яулапы, Қаііыгціы 373.Бұкгырма басы, тау жонісы - Үкоқ, ТЛО '71.Бүқгырма мүзддпіі * Үкек, ТЛӨ '75 Бүдшібаіі, қыстау - Марқгікол яудзігы ЗТб.Бүлянды. юптіал — Кятонкарапій аучпны, Берсл 77.Бүіігарытабыты, тау; сллі мскен — Маркакнд аушіны '7Х Булгыпды, қырка - Үлксп Нарыц аудяпы >79 Бүлғынсай. сай Күршім ауданы ЧЗо.Бұрқат исүы. асу (2150 м.) — Капміқарағай аудини, Енбск іК! Бүрым. тау - Марклкпл ауданы >82 Бүхаряын срі. щщ Кзтопкзраідй ауданы. Аксу іКЗ.Бүйрек. тобе — Китонкдраіпіі пуданы, Жацдулп і-84.Бүкті, тау - Кдра Ергісгің йасы '85.Бүкіркдііып, інабіііндык - Кагонюірйіаіі ауланы, Еңбск ?8б.Бүлдіріт.нбст. кдптал — Маркакоп лудипы '87.Бүргсігпііі, тогай - Марқакөл ауданы і88.Бүркіт. тау; жайлау— Кятолкдраган ауданы, Кдиыіцш ШО.Бүркітаумл. іпын (3370 м.) — Парын .жпрісы 590 Бүркітсиіі, ітіИ - Катонкдрагпй цудяиьт, Майемср
УЛ.Вүркіт еуй, жяіі.тау — Кіітонқдрягай яуданы, Топкдйыц 392.Бүркігұц, қүт — М.іркдкііп ауданы 393. Бүр [і і іме і і 11 бисы. өзсі і; таү Қщта Гртістің бас ы 394,Білс.іиктін, бірпиырііік імст.і. отен; гау — Маркакол аудапы Ж.Біріітіпі Бйліік., егістік — Катоілсіраіиіі пуіспіы. Кдныпды 396-Бірінщі Етішт еітстік — КатонкараітцЯ ауіаны, Кдйыиды ЗУТ.БірІіініі Ирек, жсщ — Кйтонкдригаіі лудэшд.Ғ.цбск ЗУЯ.Бірііііні Копткі. бет - К-гтонкіірағий аулдны.ііңбек 399.Бірштиі ІПашип, тлсты жер - Катомкарагай ауданьцОрсл 40(}.Бітоу. озек. слі — Катоіікдрагай аудацыДЭрел 4І)І Біісу Кднзстын. Басы, окн, жога - Үкск, ТаС 4О2.Бітірініке, қыстау - Кттот қдрағнй ауцчиы, 1'ои^іи.ыц 403-Дайыіпли, тяу: озсп - Кдра Еристіп басы 4()4.Далакол, колі даля - Қдра Ертістіи басы ^І^-Дямбвдсші, саіі Маркдкол а}длпы 4П6.ДіН-і:і қүлаган, жар — Кіг і>ц кцраітій иуданч, Шыиғыстіііі 4О7.Даріі, тау, жіійнау — Клтонқдрдгаіі иуданһі Ецбек ДОК.Дараеан, ацгпр К^ра іртістің бзсы 4О9.Дарбыт тау - Каіонкііртай йудапы, Ііибск 4 і О.Дшге, жмиау — Сз.чз;) аудаиш 4І1.Дпрқебнй. қыстау — Күршім муданы 4І2.Д&ріБай юніыцііі. тоі^й - Маркакол ауданы 4'іЗ.ДЕмесіп снчн, жайпау ' Күрцгім аудгшы 4І4.Деред, тау — Каічмікараній луданы 415.Дсрслі, іау Мяркпкол аудзпы, Қарашітік 41б.Детдсм, секі жүрт ғ Күрціім пу.цаны 417Днпліпйс. тис — КатонҚірнгіій аудлны, Майсмер 4ІК.Діііриеіі, қыстпу - КйТонқЕірағаіі аудаяы, Еңбек 4і9.Днірмемтаст ж.ога Катонкдрйгмті яуланы; Үлксн Парын ауцапы 420-ДолИісалы, опктср - Үлкен Парын аудаііы, Жүлдыт 421 Да ійцплыссцпр. тау - Марқдкөл аул.шы 422.Доляпбаіі» кыс.піу - Күрінім яудлны 423.Диляіікліы, гау - Мярқакол ауданы 424Дпмпллкз нь. тас - Үлксн Итіръні иуданы: Катопкдргилй ауданы 425Дои6скуіі. кыста^ — Марклкол іуданн 42б.Доі-імі қимсы, кдгпәл — К^ршіь аудаиы 427.Дпц[тлеккод м;шы. жіщдау — Катонқаракіп аудикы 42£.ДөнгедсикгіГ«ыцг тогиіі - Кт гонкдрагяй аүданы. Қ^йыпды 429.Ді>штлск’нгай. тпгагі — Катоі мрлгай яудацы, Гцоск 430-Дстцслек. жатъік - Миркақол иуднны •іЗі-Дөнкпмс, іііян.[іі тау - Мііркдкол ауданы 41 ? Доі і) 511!. т< ібе М .іркдксл ауди[ іы ІЗЗ.ДугШагп.г. пкіткдл МйрқдіЛіЛ иу/т-піы 434-Дүіиір, тлс -- КатоііҚйрагліі ау, лііы, Кдііырпі
І35.Дүрд&пз, саіі - Мяркякал аудаіғы Иб.Дүрбьгжің. кол: тау - Кара Ёртістиі бнсы І37.Дщгек, тас; жпіілау - Клтоикарағай ауданы ІЗЯ.Егіз. жшілііу; тобслср - Күршім аудяпы 139-Егпқара, тау — Кіітонқярагай аудпны 440 Егічсары. екі төбе - Күрінім аудапы ИЫлізтау. екі тау - Жагатыр, ТЛО 442.Егітпэбс, гйбслгр — Маркдксмі аудтцты 143.Егішіібүлпк. бүлақ; сгістік - Күріиім дуланы 444 Егінтобс, спстік жср — Каггонқлрагай аул.тны, Майсмср ИЗ.Ежсбай, қысғяу - Каічпікдраіай аудамі.і, Аршаты 446 Еккенкдйыц, орман - Катоіғкіірагай ауданы, Лршаты 447 Ғкпш. сллі мексп - Самар ауланы 448. Еюпша, күз — Катонқдригпй аудапы; Үткен Нирыіі дуланы 449.Екі бүлпкгыц арасы, сгістік — Кятопқарагаіі ііудяны, Орсл 45О.Екініііі Бдлик, сгістік — Клтонкдрлтай лулшіія, Қамыңш.і 451.1ікінші Е.ыи. сіісгік - Кптонқярнпій ауланы, Қдйыяды 452.Екяшіі Шаіігыіі, гясты жср — Кягонқарзғай .туддиы, Орсл 453.Екітүмсық, таү стсгі - К.ггонкзрагай ауЛзіігы. Аріи.яты 454.Елаупш, ису — Клтшікаратай аудапы. Аршяты 455 Елбссін асуы. асу - Вүетырма басы. 'IАӨ 456 Ьиік, ж.тіілау - Клр'і Ғртістін басы 457.Елдікеы. өзсн; лсіійлау - Бұқгырма баоы, ТЛӨ 45Я.ЕлсіШіаді.ір, тау Еүкпарма басы 459.Елжлгап, жатык - Кара Ергістің басы 46О.Ь’лсіз Толагам, гаү - Клра Ергісгін басы 46І.Елтай. қііісту — Сампп аудппы 462 Емсгейті. тау аот.ісм - Кдра Ергістіч басм 4бЗ.Емпіртбаі. корн Катонқарзғай ауданы.Еңбск 464 Ғмшек, тау - Кдрз һртістіц басы 4<>5.Енііск, слпі мсксн — Катоніуірлган аудлпы 466 Енбск журт, жаігпау - Катопкдраіай ауланы, Кдйыцлы 467-Еңклн, гобе Клкопкаратай аудаиы, Лршагы 46К.Ераркд, тау К.ігснц-^раіай аупаны, Аршап.1 469 Пргснск, і <іу - Кдра Ергістіи бвсы 470 Ғреймеи, тау - ЛІпркатол ауданы 471.Ереи. жаііііпу - Күриіім ауланм 472.Ерсіікдбі.ірға. іау — Марқакол иулаиы 471 Еркпаіі юімсы. каіітал - Үлкен Нарыи аудаиы. Үіитөбе 474.1’рмскс.ііі, сий - Марклкол аудпны 475.Ерпа «ар жүрты. кысілу - Үлкен Нирьпт ауаіяііы 47б.Есекатар. сгіспк Күрнпм аууганы 477.Есі’нСтй. жайлау — Күршім ауя.иіы 47К.Есенксллі, слді мсксн - Кдүні Ертістін басы
479-І7гскілол, іігжолы - Үлклчі Н.ірыіі аудапы, Ііексіт 48().Еі:кілсу]ті, жүрі - Катпнклр.тгаіі ііудоііы, Енбск 481.Ескікөз], кіі1! орны [СітинкЕіраіай аудяньқ Еңбск 4К2.ІІСП.С, озсщ іщпір - Саілір аудзны 4Кл Ескексай’ йіылта - Үдксн Нврыіг иудаііы, Жутдыз 484.Есік, тас - Кйтоіікдр:іі.ііі яуданы, Ііерсл 485-Есшлан ікурты.қыетйу - Катонкдря ііі аудзнъі, Тоикийын 4К(і.Енгкібіііі, қыстау - Самар эуддны 487.Еі!ікіқыргал. һцпіліч - Берсл да.Еішимг-сн, илтЕмщі--^ - Кагриқярша» луданы, Чсрнажі 489 Жт іаба, і. лді мскен — Катонкдрапііі аудаіш 490-Жазнтыр, үстірі - Буқгырма бгісы, ТЛӨ 491.Жяіідак, іііһщ (3420 м.) ™ Нарьпі жотасы 492-Жайі.ыы;қ жа^ык, - Үіксп ІІарып ііуаані.1 493.Жякдіі бшіі. тну - Куріиім аудаиы 494 Жяқсыікііі .італы, с.чді мскси - Катонкарапйі дудццы, Мицеыср 495.Жақсі-ін іқ, қы тау — Мнркакал аудцііы 496.Жам.ііі кдістау — Кятопкпріігай ііудзны, Ар тіы 497-Жалаг.гя, құз — Каітпцқд[кігай луданы, ІІІышъістай 498.Жаляіі:ші, жартас — Маркдксмі аудяпы 499 Жалинииі бүры іыс, тлу жшіы ~ Катонқарііітиі ауданы 5П0.ЖалаңсЯч, жаіілау — КяіинкаратаЦ аудапы, 'Гспкіійың 501 Жал, қырит — Кятонклрағііік аудаііы, Орсл 5О2.Ж;іл;ф. ішіқы * Үлкен Ііарың аудаиы ЗОЗ.Жшігызагин, қіярат - Күршім ауданы 5<Т? Жйлгаибсні/; июп^пц лжр — Каті ккярзғаЯ яулалы, Ор&ч 5О5.Жялгыэ6і:т, қзппи ~ Катпііклрағай ау.іціні..і. Чсрнотіа 5О6.Жш[ГЫЛк(іт:і, ип>га - Катннкярашй иудлпы, Шыцғъіспгіі 50? Жалтъгік-үнгсіК т<іу бсп - Катонкаряғаіі аудаиы, Л.лнзты 50 Я. Ж:іл пл ЗЕаіі ы і [, кы]іл і - Кіітон қіріігай луда 11 ы, Швштлс га Гі 50У.Жіш ы:іГ{лрагіін. тау стсіі КатоіікараппТ аудапы 5І0 Жллғызкдраггші- шііЬшілык, • Үлқсті 1-іарып зуданы ЗІ1.ЖДЯП.ІЧІТП4СЛ, іпкел — КіітонкзрШііЙ аудаііы, Лксу 5І2.ЖалгыЗ'іиу, тау- КатонклртііаГі лулзпы, Каішцды 513.Жялгызтауыіс ікург - Үлкен Нлрын аудапы 514.Ж;спътсрек іпабмндык,- Үпкец Нарьш ауданы 515.ЖалпіОТябс. т&ое - Үлкси Нарын аудаіііі 516.Жшігылүм;і, саи - Кіітонкарлгаіі аудшид 517.Ж:і імырта, ас; - КаіопічіғаПій ЛуДаны, КдбЬірғя 5і8.Ж:іялак, тгіу бсті - К.гіиНкярак'ЛЙ дудзнһі, Маііамср 5!9.Жаіш:ік.Гіст, г,іу беті - Үнкен Ьілрыіі .туданы, Үштпбс 5?<7 Жшптяқср, асу (25ДО м) - Мұлтау 521.Жши];іқжурт, жанлау - Клготгклрш ал лудапы, Орсл 522.Ж:ілп:іқк(ніікі, гау Ги:ч'і ҒдіОсь.
ЗЗЗ-Жшііикқяга.ін, ормип Маркдкол Еіудішы 52-4 Жалпак^аз, жайлцу - Үлквн Пізрын ауцаңы, Үппиэбс 525.Жалікіқтяс асуы, асу — Кагоігкдрягяй аудпша, Верел 526Ж;ілпакты, ясу Мирвдкад Луданм 527.ЖсіЛ2чар ғзм, кырнг — Кдғснгдцкгғай яу:&НіЫ ВЭДЖалпіп, доңгіл — Марканші ііуданы 529-ЖаманаІіттдр. Юл-тау ҮлкеЕг ГІарын аі алы 530.Жамац Аршаты, пзсн, кезсң - Катоикдріғай ауданы 53!.Ж;ім:іп Ліпа, тау - Үлксн Н Ціып ауданы 512-Жіілглнг Аащ, саз — Катпн^ііяі^іі луданіи, ШһПіғъвлая 533.Жамацқдра, тау - К;ір;і Ертіц-іи (хіеы 534. Жаман үл, кысТач — МіірКЛкол аудаііы 535-Жгімдн Крря Кзблньгң, басы, тау — Марқдкол аудані.і 536.Ждм<пі Крйтзс, ікэйлілм - Марклкол ауданы 537.Жам<пісаіі, жылгл — МарКгікол ауясаты 538 Жаманеор, батпцк, - Маркакол аудаігы 539.Жамдіғтлл, тоғаіі Катоиыіршай аудапы. Қибыріа ЗЗО.Жамаіпобе, тобе - Үквк, ТАО 54!.Жамвть[, тау — Ктгпігкдрагай аудашд, Жаңдүлгі 542 Жамбяс, хайлзу — Кдтопклрппій аудапы, ЧсріЮВа 543.Жаніудеіі, ьысгау КлттіҚдрагай аудаің.і, Аршаты 544.Жаі ілейіс, зсүрт — Кнтонкарягай аудат-нл, Жщаүдгі 545,Жіиггай, кыстгіу — Күріщм ауданьі >16.Жалтіксіі, бүляк; жаилгау — Мирюгкол ауцаны 547 Жаңцйаз. кыстау - Күршім иудагп.с 548 Жаиабулац, сий - Кіітингуіригаіі аудаіщ, Жан.аүлгі 549.Ж:щіщиуір. сдді мскеы - Күршім аудапы 55(1.Жаңлжол1 сллі мскёп - Сачир аудапы 55!.Жапа Кдба, елиі мексп Марк^ікол аудппы 552.Жіщалаіц. гпатқцл Күрпим аупзлы 553.Жанятал. тоіаіі - Ү.чксн Нгфыіг ауданы 554-Жнііц 'Ггірлык едпі меюеіі - Күрішм аудішы З^Э.Жатідтііу, тобс КдтоііКДрагіііі лудани, Майсмср ЗЗб.Жацатүрмыс, ескі жүрг~ Катонкарагай вуцаны 55' Жац.ііілск, сскі ғүрт — Катонъдрінтій пуданы 558.Ждщүлгі, слді мскен — Каічмклрагай аулат-п 559.Жліырақгы, са і - Мпрадкоп ;іудалы 560-Жарколдіі лары, қабяк - КатлііқдрЕігтій пудппы 561 Жіірқала. слді мсксн - Үлке-н Нлрыи луданы 562-Жарқұдық- кдгстау Марқжөл яуданы 5бЗ.Жарпы, сай - Мүзтау 564.Жпртяс, ііеок.ъе Кятоніілрағай луданы, Арнкпы 565 Жцпыжол, асу - Катоііқлр.ігяй гіудапы 56б-Жарыг;тума, жіл еыі — К;т>і-гк;ірағаіі ауданы
567 Жарылгап, тлу - Кдри Ғргісгің бисы 56ЯЖатакеаі. ҚҺістау ~ Кагөнкирэіаіі аудяпы. Ақсу 569.Жаукдіиты, қоіінау - Марқпкол ауданы 57О.Жаугигсн, жаіілау - С-ім.ір ауданы 571Жобіксн бастауы. иіабынііык - Катонкарагай нудпны 572.Жәкшкелді, жаііляу - Үлксн Нарын аудины 573.Жонібек, гау — Маркакол ііудины 574 Жсбсіігі, гау - Кдра Ертістіц басы 575,Жебетаіі тауы, тау — Күршім аудаиы 576,Жехс, тау - Үлкся Іһрьн иул.іны 577-Жскебаіі тасы, ішііфі ~ Кзтонкаригаіі луданы. Чериова 578.Желді, тау - Кдра Ергістің бисы 579-Желдікеіец, асу - Катонқарағай зуланы, Жаңаү.чгі 58О.Желдікарл, гау — Маркдкел лудаиы 581.Желсаіі, атсн — ІСтгонкдраіий аудаиы. Кдйыңды 582.Жсме, қүз - Мүзтлу 583.Жсміскс, сллі мскец - Катонкиргкай луданы 584.ЖсрдсШ‘ліікйН, ханлау - Үдкеп Нарын ауцаны 585-Жеткічі. асу — Маркдкол аудапы 586,Жеплрап. іиабындык.- Кагонқарагаи ауданы, Пңбек 587.Жетігем, очен; усгірт “ Ііүқтырма басы, ГлО 58Я,Жетіке.чец, асу — Каголкарағян аудлнііі, Ғ.ңбек 589-Жстімгау, тпу Үдксіі Нарыіі ауданы тУП.Жиделі, жаійпіу — Марыікол нуданм, Боран 591.Жиен сайы, шабыңііілч- Клгонқэрағай зулаіи.і, Тіяіқаііын 592.Жирснбайталкуыс. тау қоннауы — Маркдкол аудалы 593.Жоіаргы Бүк.іырма пг.іткялы, ацғар Үкск, Г1ЛО 594.Жоіаргы Кцтын. еісіі мскен Катопкдраглй аулаиы 595,Жрн«ріы Оііман. жайлау - КдтоніуіраЕИй .іуланы 5%.Жпніры ІПүмскпн зузы, жартяі-. Маркдкел ауданы 597 Жолан, асу Үлксіі Парын иулалы 598.Жо.щр. гаү - Кптонкдгміан ауданы, Жлцаүлп 59’ЛЖоллыасу. лсу — Мүчтау 6Ш Жо-ідыбіпі, кысіііу Самар аудшн.і 605 Жи ілыксчсң, нсу - Кдра Ғ.рткііц басы бОЭ.Жолжотіі. тау жоі:ц ы Курінім аудины бОЗ.Жолнүскду, елігі мексн - Күршім ауданы 604-Жолсан. сай — Күріпін аудзііы 605.Жон, үспрі — Маркдкөл ііуланы. Катонқарлғлй аудашд ГіОб.Жоінир. асу - Үлкси Нарын аул.іны Ь07.Жррга, іаү - Үлквіі ііарып аүдалы ббК.Жоеа. іиабыцлық - Күршім лудапы 609.Жоюрко, ін.ібынціл. - К,ггоіікдр:най .іудлпи, Бсрел бІО.Жуаііқар.і. тау - Марқиам зудапы
611.Жупіпсірагаи. жаітлау - Кятпнклрлпііі нуллпы бІЗ.Жугы-ггнбі: жаіілау — Катонкдратзіі ііуданы 613.Жус:ігяііі<іс, м>рым Үпксн Нарыл аудгітіы бМ.Жүбандық, қыстау - Күршім зудаяы бІІ.Жуллиздыбұлиқпхц басы, сші - Үяксн Царын иуцдны бІб.Жұіиалыкезсң, асу - Қдліүты, ТЛӨ 617-Жүмсақ, асу — Катоикзрагіін пудицы, Ііңбек 6ІК_Жүры.нбіЕіі бшгі, іііеяц - Мяркдкоя аудпны 619 Жүдсу. жгр аіы - Күрітпм нулгітіы 62(кЖүндікарағай. ормі н — Күршім ауданы б21.Журск, тау — Кйггонклрағлй іудеиіы, Аршяты 62'3 Жүректас, тас — Күрпгім яулдны б23.Жыжшдытау, ғну — Кіршім пудятіы б24.Жыіиіігшкүнгемч (чтг — Күрп ім пудгпшг б25.Жылалспй3 сай — Катоігкдрайій ауданы б2бЖыпауъ:қтау, тау — Кнт<шкпрпі ай аұдлпы 62? Жыдқы ауыл, жяітпау — Клтоиклрагай ауданы б^Н.Жшікд.щіыксс, жайлау Маркакпл зудаііы бЭ^.Жыдтыр, ціоқы - Ү.пссл Н.ірыті аудяЕіы, Үштөбе бЗО.Жылыой, қыстау “ КатонқярііғаЙ аудапы бЗІ.Жідлытау, тау — Күршім нудацу 632 Жідрақ,үді.ік, кзлстэу, Маркжел аудатіы бЗЗ.Жыратас, қорым - Күршім лудяны 634.Жырга;нпіты, тііу - Кдра Ертн тіц 5псЫ 635.Жъірғалаң, тау арасы -- Маркдкөт ауданы бЗб.ЖііірһЕҚЩИ Зіырм — МврМНй * Еіуданііі 637.Жыііпиғн[іт кдісіиу - К^іонкЕрзглн пудцпы 638-Жікст, кыстау _ Күрінім ауданы бЗУ.ЖҺшйіигң, тау - Қарп Ертістіц басы 640 Жііцілкскүіггей, бст - Кдкіііңлрлгай ііудяіял, Қабырға 641-Жіңіпексітіц асуы, ясу — Қатонқараітш аудакы, Ецбек 642.3иівриіі. қыстау — Кіітанкллтпн ііуднііы, Ецбск бЧЗ.Запітскот, қора - Үлкит Нарып аудалы 644. Задіі. коріі - Үлкен Иарын ауданы, Жүлдыз б^.Зерлекопдіц кемсрі кгарат * Үкпқ. ТЛ0 646.3сренді, кил: тау - Косакпн, ТАО 647.М1ІЛІК цуылы, жұрі — Кұршім аудапы 648.Икамбаі[ гүмасы, іилбыпліж- Мярклкөл аудаиы 649-Ирск. тау жс.ты — Катонкдранай ауда.иы, Ецбек, Лқмпряя 650-Исабай, ктлсі у — Күрппм аүл-іиі.і 651-Иса бі' жүрты. жаііпау - М.ірклкнп иудайіы 652-Ис.тқжин, жаіілііу — КатОЕіқцрпгай ііуднны. Аршаш бйЗ.Итак., іну - Мііркякол ілуііны 654-Итбастзу, саіі - Катоиқдрагаіі ауданы
655. Ицн кыхлйУы. кора Кдтотозіратаи ауданы, Шмнгыстай б5б,Иц*с, жұрг - К.йтонқараігій цудіиіы, Еңоск 657.Йіткон, тау - Кіітоыкадатй аудинііі, Лрпшгы б^Я.Мткырыяган, қыстну — МііреіДкеал аудяііы бЗЭ.Ит^иген, асу — Кдгопкараіий лудпны Бсрсл СЙІ.ИтіМ, шокы - Үлкеп Нарыіі ауцэны ббІ.Мыкш, тпу — Мұ.тэу ббІ.Кадмэчиха. піец; :±гк>гт Ка.гонк;цыіаіі ауддны Блрсп ббЗ.Катинқзрлгаіі, еіглі мексп — Катонқдрағай ау/гіньЕ ббЗ.Кгідір түмисы. едістау - Мчркаммі нудіиіы 6б5.Кәлімжамбпс, піу; жайяау — Кзтонкярағаіі ауданы, Чернопіз 666 Корчиі саіпл, спіі - Үлкнт Нзрыц ауданы, Жүллиз бб7.Кипнсй, пғібыіідіітк. - Катпітклраган лудаиы, Берсл ббК.Кәрійаіі, тлу қргіпауы Китаііқаратаи ауданы, Қдйыіцты б69.Км|іібас, 'ітіу — Мцркдкал ғіулііны 67().Кәрітас, тпс Кхггоііқдршан ауииш, Жацаулгі 67і.Кспембіін. кыстпу - Катонкярііғаіі ауданы, б72,Ксгсжііүцқъір, оіінац - Үлксп Нарііін зуданъ: «75 К.СЙҒ.І іиүңу_іАри, эт.лііііау - Мирьгл.гая ауддиіі 674.КедЦібек, кдлстау - КлТОнкпрағай ауданы, Арптатп 675.Келі-НІ]і кдсіл К/імыр. тау- Қяра Ғ|піЕТІң бясы б76,Ксмср, қоіінау — Ктолкдряпііі аудипііі, Лршаты б77.К?меркс, тау кемср — Күрішм ауданы б7К.Ксмсрвдвыіі, орміШ - Маркакол аултііы 679-Кеічеріпік, жаркдбак - Кдря Ертісгім басы 680.Ксчпіі>очіч.ті, іісу - Клтонк;ір:ігаіі ауллііы, Бсрел 6КІ. Ксн-Жсіпаг5іТ]і, гау - Кятшіклрдоаіі лулаііы, Берел 682.Кшіярал, аяшікяіі - К.ттонклріпіпі аудапы, Топклйың бЬЗ.Ксңіпңы, садіы <і' клп Мармкол лудаңң 6Й^.Кч#ігарат тегь’ - \?жсп Нйріпн ауданы 685 Ксңқорым, саіі - Самлр аудЕіш1і б&б.Ксңозск. сай - Күріцім аудапы 687.К.С1І0ТКСЛ, өтксл - К.яптң»[Міпій иуланя, Лршаты бКК.Кснсай, саік жніілау Кятоі-тппранііі дуданы. Аргпаты 689.КсңсэіІйиігі, куі - Күүшнм аудагпд бЧП.Кеідсудыц басы, асу Кігтоііклряіай ауданы, Енбск «Ці.Кепе, имстау - Ү«0»н. Іһцімн аудаііи, ІКұіщьгл бИ.Ксрсгетас, тлу - Үткеіг Нлрыц ау/іэны, Марқіікоп аудагім 693 ҚерНі итксш. откел - Млркякол гіудаяы 694.Ксрткаб:іғііі. зклііііау — Катппклраіаи ауііаны. Чсртіітна 695 Ксркедгеіг, тчз' жопы Кятоліідрагаіт аудапы б96.КссіК. еистік - Үлксн ІТарЫн ;іул;іі1і.г 697 Кнтіц. тау - Үпксн Парып яуданы 69Е.Кі[ікііип, жаіріау - Карті Щиістіц Сасы
699-Киікклрз, тау Маркакөл ауданы 70П,Киіктісаи, аңпір Кдря Ііртістің басы 7і)1.К.оГіеп гауы, тау Катоикдрзііій яупаны, Шынғыстай 7П2.Ксп’с:лай ксзсні. ясу — Маркакпл аупаііы 703.Кокалайіыр, жайлау - Катонклраглй аудалм. Нернопа 704.Кока;ілнкы, шабыпдык- Катонкарятай аудлнъі, ІІЬінғыстзй 7О5.Көк6астау. жяіілиу - Үлксн Парын ііудапы 7О6,Квк.гмйтг биігі, июкы — Курпіім ауданы 707-Коксн княсы. жзірпіс — Катонкарагиіі иулапы, Еңбск 7О8.Кекжвриі.і, есй журт - Млркітки.т цудяпы 709-Кокжер, діабындық - Күрпгім аудамм ТІО.Кякжота, тау — Кйтоігклрагай аудаііы, Кұриши яудзпы 7 і 1. Кекжүрт, жпйлау - Кұритім аудяны 7 ІЗ.Кекжүрск, тау — Марқдкол пупягпі ГП.Кпкксзсц, ясу - КяіппкарагаГг ауданы 714-Коккемср, ормзііды гау — Күршім гуданы "15 Кпккспір. тас — Курпіім нулапы "Іб.Көкколдің птахтпсы, ескі іиахтті — Юнпнқ?ірэгпй аудапы " іТ.Квккөлткі, тау йсті — Кіггоііқпргтгйй эуланы, Ғдібск ЧЙ.КокМГШік, кыстау — Сямйр эулины "?19.Кокк]і{>ақ, жар — Каіюнкяраптй аудяны, Шыңгысіай ’20.Кяккдбыргл, тау Катпнкарагай ауданы, Лршаты ТЛ.Кеккамыс, газ — Маркякол аудаіпл 722.Кокк<ннкар, кыспіу Миркдюэл ауданы ^23-Кокегіз, жайдзу - Үиксн Пярын аудаіны ^І.Кіэкозек, ангар - Үдксн Нарын аудяпы 725,Кокиптсу. сзен: жай.чау — Үлкеп Иарын аутБіны 726.Кекссркс, жййыпт.ім - Үлксіт І-һрыіт аудппы 727.Коксубиік, тау— Катопқаріцпй ііуданы. Бсрся 728.Коксүн. тлятклл - Мпркіік&л ауланы 729-Кокта.и, тоі.ій Үчксіі. ІТарыіі зуллны 7тО.Кокгамр ңыст-ау - Үлксн Ндрып аудаиы 73! Көктзс, жота - Кягснқіірлгяіі аудаиы, Еңбск ТЗЗ.Коктспсец, жяньсіъім - Қзіііі Ертістін басы 733.Көктсрск, (іяді мексн - Үчксғі Ьіарыы ауданы 734.Ксиегомпііқ, цтпбыііяык - Катонклрагай аұлаіп.і, Еңбек 735-К.октогчГі. сдді мскеп - Кдр.ч Ғргісгің басы 736.Кектүма, элайяау — Миркакпл аудэтпд 737-Кокі. қі.істау- Марклко.і аудаіпл. Кптонкіірпгай аудзны ЬЗК.Көкілаба, асу (161Л1 м ) — Кіітпнкярагпй лудапы. Арпіаты 739-Колдснецбұллқ, жлітіпу - Катоиқдрінай иулашл, ‘Ісрііови 7'Ю.Колдіті орны, сачды жср Китинкдріітн йуданы. Еңбек 741,Копжота, жаіілау - Үлксп Ііарын ауддны 742.Кллш.һеіи. жы.чгя — Ү.чксн Н.трын аудііпы
743 .Коіисіе, жылга КрыігаЕи, ГАО 744 .Кпмірсаіі, лгахта — Маркако-і ауданы 745 КнніінОпіі, қыстзу - Саиар ыуланғ-і 74(і.К<нібсіііт, ксзсіі - Мнрыкц.1 ауданы 747 Копец, қысгау — Млркпктні ауданы 748.Копір.пі, отксл - Саыар ауданы 749.Ко]іІртяс, отксл — Маркякод ауднпы 75П.Котпііілік, ічгаіі ғ Күрпіім аудэні.т ^Зі.Көрбтпапяи, орыпн — Кіпонқардіай яуцаиъі, Жаңиуліі 752.Коркд|ілпій, іірмЕііі - Кд[чігкіі].ілііііі яудіны, Кдйыңцы 753гКорқоГіі'зс, қорым тас Марклкел ауданы 754,Кортътшкан. жаіілау — Млрклкил иуікіпы 755 Котснпес. таг КііЕОііклрагліі ауданы, Кріті.тііді.і 756.Кйіиата, жаіілау Кдра Һртіътің басы 757 Квіііяииіексйқшіглн, -ісу - Каіопкярагпй аудаңы, Жацаүлгі 758.КОИПЯН, тяу - Кдрл І.ртістін Бнсы 75р.Кіліік.інілі зкүрты, экяйляу - Кпчліклрагші и^гцзны 760 Кр.нг, ;и:у; пяен — М;ірқдқо.т ау щны 761.Культстан, кыстау Самар гіудэчы 76/ Күдіс, тау- Кдрл Ғрггь п(г <ііи.тіг 763 .Кү;[емаяіі қ.ҺЕстауы, журт Кіііоіікдрагли аудяяьт, Маттсмср 7б4 .КүІІР»а. ііі-чбпңдық - Ки юіімра 11111 ііудапія, Ецбек 765 .Кү»гсі[кімыс, қоііа - Күрғпім луданы 76б .Күііп:нкпрп, та.істду — Катонкл]мі*й Еіудішы, КдСырға 767.Күііісііті'ріс, орм.ін - Квзонклрапій и.уд.жі.1, Артіьпц 7бККуйтіняріііғій тау - К^іра Грті тіңбаи.і Тб^.Күчттіңқара, тяу Кттоііқірдпііі аудаиң, Аршаіъі 770 Күлсң, жіііі.чиу - Кашіік^іраіай ііудапы, Мойы.чды ТН.Күлмсъ, ніеғі; қоітлу - К,ітсчғклрагап луданы, Тоеекдііын 772.Күгіісск. бүлак; йіаіншу Л<.|ілдіиіл аудлпі.! 775.Кунпкй, В?г К.ттнкчрпгэіі лулііны, Қдйыңды 774 .Күнпсі[ ЬіжснБі н. г,іу; с;іді міткс:іі Маркакол яудалы 775 .Күіігсіһі. тау Кдрл Ғрітсгіі і іпісі.і 776 .Күңгір, згартас - Катинқгірлтіі аудпны, Еңбск 777 .Күрснбсл, асу — Млркдкол иудаЕіы 778 Курсцпіп, жііігшу— Кятл[іқ;іриг;ііі ауданы, Орсл 77Ч.Күркс тгүрг, г.ьтслау - Катонклрат<ій луданід, Маисчср 78О.Куркйыс.уік. хайляу, 6үл;іқ - Самлр ауйііны 781 .КүркірсмЕ.1, ['іүтақ: гтіслік Кагонкарағай аудаіп.т, Шыпплстаіі 782.Куркірсу мүзлақ - Муттау ?8.1.Күргі. >злг.н; пъу — К.і'іі>ғік.іті;іпн'і луданы, Срел 78‘І.К^'тиім, нгсп; тау жотлсы Күрпіім ауцаңы 785.КүіПік, іі!і.ііі Катоғн^іраічіі .іүл:ніЕ.т. Еслкарагай 786 Күшікбай, т;іу - Катпнклрягагі аудяны, 0|>сл
7X7 Кіццііібүіііік,, Вүдак; ир Кінонқіірщ-ай иуданы, ОреЛ 7ЙВ.Клічіккц.чцйі тзсы, тас - К/ісиғапі. ТАО 781) Кііідікгобс, то^с Сам:ір аудань: 79Л Кныікті тяу Ғ.ртістіц &га,і 7(Ц Кііпксцс Аіібас, тау - Қірл Ертістщ басм 79?.Кішкснсаіпыпы бүлак„ бүл<і< жайігау- Шркзавяяуданы 793.КІПІКСІ1СДЯ1КІ, сгістік _ Катспткяриіцй гіудоны 79'І.Кішкснс Такыр, дала - Күщтіім пудяны 795,Кііиһснстау, изпшя - Ү.ияц Іһрыіі аущиіы 7%-Кііикепс .............тау - Маркзксм ауданъі 797 Кішхс ғушкят, гзй - У.тксіі .І-Іарын зуданы 798 Кіпіі Аіігап. тау _ Катчпіклріітаи аудліщ, Жамбыл /70.К.ТІРІ Лрбят, <-*'і тас - К.ттнқррашй ау&чмы, Іі&ііъныы Ші.ічіпгі Бсрел мүздіиы, щұтдяк.- Мүзүау ЯІН.КТнп (»іжсн. Юеіі: сдці Мг.ксН - Сіімар П}ГДИПЫ Ч0?.Кііпі Күнгеіі, бет - Кйтпіцуіраіай .туяаиіа, Жацаүліі 803. Кіші Кдлақ, тау Ғіеті — ІСэтоіі-сірэзай яүлііны, Ііц&ж Кі И. Кі іеіі цбпіі г жаіі .іиу Сл м,ір ауд.> і ші 8О?.Кііігі Ой, тау стсіі — Күриім ііүданы Вй* Кігіп Нч'рын, с.дті жксм Улвдр Пэрын йуданм 807-Кініі січ, жаіілчіу Күішіім аудаЫЕ.1 Геқціе, псу; жол — КлЮіікііріиіій аулгіны, Еііітгк 8()Ч.К;і6»іс„ йіар Күршім аупанм ККі.КлОылбек кйіикіие кстксң. қнл — Кдтопкзргғад ауданы, Енбек 811.Кабырта. тау; сдді міг.ксіі — Катонқпрйғиіігдудаііы 81.’ КдіЕіі.іріТікьп-Тау кор-.і - Катошуіригай пудані.і 8і тҚсібырігігтл күшы, қрг - М.ірквкв^ аудягім 814,ҚіГіг.і|и'йціи, ШИ.ПІ лғщ - Маркакоя нүланы 8‘і 'і.КдЗіііігыіи"іц, ллу Упкіііі Шрі-щ яуданы Кіи.Кдчнитііц, иіабыіілық- Үлксц Ііарыіг аудаяы ИГ' Кігіаніпүцкыр, тау арпсъі Катипюірлгаіі лудапы, Тоі ншыц КІх.Қа піқзпгі. ат жчлі.г - Кіпшіщірагіій аудііпы, Тоіпцзііыц 81 'і.К/Чаюколкүлгігіі, асу Үлксн Ііарыи ауланы .ЧЗҢ.Қп^іхс.фі уі-ли, лД:Рі К лТлуамі, ТАО КЭі.Клакстмі, с.’іа.і мексн Миркакнп ауданы &2?,Ка»іқг^ксн, жиквау - Қос^йгй (АО Кіі.К^згшіжіміі, жозі — Кдтопклратііч ауданы, ЕцГтек 8?4.К)гзі*і6аіі. кыстііу — МҺркнкоЗ аҮлпііы 82п КіТіъща. үигір — Күрцим ауданы УІб.Качы қ,ү:п.і, гпыіі (!>1}8 м.’) — М іркацпл аүлшпл ЙаТ.Қійкпсіжн. оркшіі Үлкеп Илрыи яулішы 82х.1Сійнар, слді мсксіі Күрнпм аудаіы Я29 Кля;хіқ,гы- корміі - Кэ-гогногЕМі-лП иу^міы ЯіО.ІСтіі хтт. с_иді мсксп — Самар ауяаіня
ЗЗі.Кдіітанак. ічу Криігаш, ГАО Ь'5 ’. К;і ііі.і і ілЫ, г‘уі.іТ і мс цг іі К;і гспкгфм I іі іі лудаі п а ЗЗЗ.К;шыіілыб\мик., шжбиндық- Кигоцщірніий лудацы 854.К;і!іі.ііиіыүмет, жаи і»у - Клтоиклранііі аудаиы 835.Кдиыріісу һсв - Кдтыи щснііпсі Йжсы 83б.Кдііыі»(5аіі шііпгі, пгдн - Күриіін аудіШЕі 837 Кдііырқұрл. =і“1У ’ ічррі.1 Нртісгің (іжа.і ЗЗЯ.КдиЫрТ г, Тау - Кдрі; Е ітісііц баеы 839-Клк., жер ш'і>і — Күрцііи ''іуллнп 34О.Какл;иікұрнш, тсі.іс Мирізікиіі иулшы 841. Кдкд т'Гас, Ліауіта с Катег індрагіііі : іул>п і ы В^З.КалшіъікіКіақ, ;күрт — Кптонкдригли дуданьі 84Л.Кдііііқб;к. іхс - Кагпнкдраііій .'іүдппы. Йрип 844 Кйллққүіігсй, гиу беті — КптонИйрагин ауднны 845.Кдлакты, клігкф Марқаксп цуланы 846-Кдл&іп.г! жаипау Кіпчэпкйрига і иудіініл, Аршаты МУ.Кдлғүіъі. изеНІ жзіілау - Миркдкчл иуданп, Клісаіащ, ТДО $48-Кдли., і-фҚтау Ү.чқсн 1];ірі.іп .іупін!і.і, 1іплп>ім В49.КзіЛжі,ір жот исі.1, тау - Күрінім пудпзіъі 85О.Кдя:-іыіі, ттіу жотас-Ы — Кдітзлюірагні цудапы 851-Кдл^ і11 Кьтстііі, кідг.тау - Қоепғіиц, І.Х0 852.Кдлмпк. асуъі асу - Катиикдрагай гіулнпы, Берс.і 85Я.1<длміік.кекң. асу — Мпркдкил аудаиы К54.]<;!лмпі хора, К^іітау Күріііім 855.Қіілмакі’обе. пійс - Мііркпиөл ауланіы 856 КдлЫіікдгпкы, іеіоічм -* К-итгткарпғаіі пудииы, Өр*л 857.Қіі.іімйкіирвпій, і гсікк - Үлкеп Іііірі.ін аудиііы. Ж тідыа ВУЯ.Кдлтыр. тпу _ Кдтпнкариғііі пудины. Қылдджүлділэ ЗтУ-Қалыііулиі, йу.иик; лтащліу - Үлкіщ Ипрьіи аулйны М)0 КІіЛИНҒ (ніііій, орМии — К;іТоніЗір;і.і :ні :;уДаиЫ ®61-1<д.іиіҒЦтіАг, орлдіті - Кя/олкарагди лг^яиы, Шілрыитаіі ЗбЗ.Кдлкінторяп, гогіііі Самлр ауд<и-іі.і Ббд-Қальім^лн.йтллцгни, ілабыңпьзк * ' інтсіихзрэ^зй ;?уцлііЕ.і ЙС4.КДЛІІІН11ІІЕ, шнлі ^кі-р - Үдксн I рыи аудины 365 Қиіьісжа м-бги, қа.?,7т аудгиы вбб.Кдліші, иниіі саіі - Млркдкол асллны 367 КіДЦщркора. ?емьт.іі - К..іОн^грііі.аі-> яудзаы, ЕпСек 86г>.Кдышы коці, жүрт Кйіошдкрцпіі ауцяцы 369. Крадыр. >жі жолілі Кйроі«сдр,іғлн а.чдтнад 87Я.Кдмырксрп. кыраг М.і[іі«міК«’.і пуд;піы Х71.Кдмир Түргмныв <?«.«, ігкгкы Н#рА№ яулініъг 87 2. Кд м ы стт .і, кыс лу К іто 11 кіі( ли а!! "V. Цін ы. Кдіі ьп п цл й'7.1Кднш(, Шу — Каклгқзрйгяй ліщпіи 874-КіІЯИЕОүлаК., оүікіқ- »:.аеіплү Мпрісікчп а-/ДііШД
Я75.Кдндыгятлй, кіу - Кдра Ертістііі басі.і ЭТб.КдіЕқайіиі. қіііітау — Маркдкііл іуцаны 877-Кдижар, ніыее Миркркііл аудііны 878.КзнзіЫлт.імбүлақ. пглбыіглық Үлксн Нарьн ауданы 879-КдіП'ырар, тау - Кдіын нтг.ннгц Еіпсһі ЙВО.Қрцспр, сяй — Кптпіікіірапій вуцлнм, Чернгін.1 881.Кдішлтыр, іау Кэтошздрлгап иудаіи.і, Мийемер И82.Кдіісыіг, інііткл-і — КаігшЕсдраітііі зудлпһі НВЗ.Кдтттал, тиу ікп Ка-іюнклрагап зуданы. Ппбск 884.Қдишал. асу — Муітаү 885.Кдрлблс, Тау — К.пиігКйрііҒЛіі ауЛііМЫ 886.К>ірибасбүіақ. жаіілау - МаркдкпЛ иудаиы 887. Қір;і Ьсрсд мүздаіы, мүздақ - Музтау 888-Қлрабнс дарасы. тау іпгі Катпіткпряғаі і сіуіины, Бсрсл 889.Кдр<ібүіірскг шиқы - Мйркаі.с.ч иудаіп.[ 890-Кдрабпрік, тау — Маркдкол луд.шы 891,К£рабурэ. тау - Қэра ІЗртістіңбасы К92.Кррябуітик, жлйлиу - Үкок. ГАӨ 893-КДрабүлп.тті. тлу Кзрл Ертістіц ііасы 894Қдрагсм көл; койкау - Катонкдрлгяй аудпітіл, Бсрсл 895 Кдрата йбнс м орм: ц тды тя у — К аічи і к;іра ітііі ігудд г іы, Арі іі ;і і ы б^б.КдрйіийтііГ, ормянды тиу — Мархпкиы иуданһі 897-Қдрапщділ, қі.істңу — Марқдкпл аудшты; Катонкдраітій аудапы 898-КдрЕіғліітүбек, гүбск. — Күрнйм ііулшіы 899-Кдрапнпы. тау - Кді» Ертістің басы 9ОО.Қіір.итші, ітіабындық - Кигинкдріитіи пуддиы 903 Кдрагпіі, жзііылыч - Катпнкііікітліі пудаіты ЭОЗ.КдрЛіүл ішітКііЛы, ішзткДп — МпркДкеі.І аудшіы 9ОЗ.Кдрядалл. сгістік - КзгіЧ-Нішіраіал ііулаиһі, Чсрщі.тіа 904.Кдрацоң, тау — К-аго іқарағатт аудяііы, Есрсл 9()5.Кдрадыр, тіу — КатснклрйГйй ауданы. Орел 9О6.Қдраікаилііу, жаііттау — Кіітпцгоір.тглті іудінги, Артііаты 9О7,К>іражДл, тау - Үлкен Лырын иуданы 9О8.К>ір:тжтір, жар — Кятпнкдриній аулані.і, Черііпнц 909-Кдражарык, мүыэк - М уатау ‘МО.Кдражь-р л:сг:і — Кятпцқярагпіі аудлпы, Еңбек 9] І.Кдражыпғи. шың (2134 м.1 — Марк чкпл луданщ 912.Кдраирск, тау жолы - Катотікарпган аудаиы ^ІЗ.КіірпЙрық, іау сілсыі — Катонкіірағаі-і иудииы, Чсрншт УЫ.Кдракеяең, асу - Катонкдряшіі аудины 915 Кдракемср, к.ыркд - Үлкічі Нлріли аудапы, Бекст 9І6,Кдракиіқ, піың (1165 м.) Мііркакші пуданы 917.К; ракобск, тиу Марктксп дудлігы
918-Кдрзкүі.ігсй. гау (кіі Катонкдріиіиі аұдапы; Үлксн Ңарі.ш аудаыы 919.Кдракабак, ждр Клішқар.іғлп зудаіЕы 92О .Кдрақзт, т.іс Куршім иупаны 92І .К;ір:і Қдліүтът. пчсп. тау Үкеж. ТЛӨ 922.К?ракас тогайы. журі - Каіонкэраіаіі ауланы 923 Кдрақас иіүңклц ы. журі — Клгонқарипиі лудзіил, Ецбск 924,Кдракдтсагі, сйн Күриіім иудагты 925,Кдр.іқия кіігііілы, сітсіік — М.иркдкгіл аудліы 92й,К^іракожыр. т.істы Оет Үлксғі Нарыв аудэны. Үшисчэс 927-Қдрлқо-і. іисн, дңгар - Самар ауднны У28.Кдрэколаі. тау - Үлксн ііярыіі иуліпіы, Үшіпое 929-Клра Қрңклй тау - Ү гкси Нлрғ.гц яудлііі.і 930.Кдрақоян, тау - күршім ііуланы ^ЗІ.Қііракуғ.іс, прмйіщы шіпт^ы — Католюірашн яуДаиы, ЕңЬен ^ЗЗ-Қарэтла, інябындық - Катонкаряітіп ііуданы, Еыбск 933-Қ;ірал:іқ, ггнэқі.е — Кятпикэріігяй аудлны 934_Қ;ір:іл:іХ]і, іпсгі жяйлііу - Үк»к, ТЛП 935іКдс^сйілі’Қ тогаіі - Китонкарағпгі ауййны. Орс.г 936 К/ірам;іпіл«кі.і, шокы - Х\рпі.і.м аудаиіл 937,К;ірамак;ііі1 жүр' — Като]іқ.ірііғии гіудины 933.К;ірамоиыл. сай - Китонкарагай эуд.пгы, Лрніаты 939.Кдраможі, лібе — Марщікол ау;ціііЕ>[ 940-К^ргімплақ, тас Катонкдр.іган яудапы, ІІІ і.нцтлстай 941 КдраМоліітр&Е!, іобе — Күршім нудииы 942-Кдрамуздак, мұадгк, - Мүігау 943,Қцра н ы гьұрт, кшст.іу КатоііК;ірт'.ій іуданьіг ЕнСчЖ 944.Кдр;ісгы, жанлау — К.ттопіоірагяй піыяііы 945.Кдрчісаіі, тиу бгті — Күрінім аудлны 946 К/ірас<імі.і]ісыл. орман - Кіігіигқаріігій гіуддіім 947.Қдрассцпр, піү ^967 м.) — М:ірк;ікііа :іуі;ілы 948 Қдрасиыр, жаііляу — Міірқдкнл аулины 949.К;іри«у, қ?гі'із.і ол?н Клтонкйрагнн цудаиъі 950 Кдрасуыр, жзнліу — К:ітонқ;ірыг.іи .ічуііілі.і, Ііерсл 951.Кдрат<ы, т.ту - Катонмраган аудаігы, Аршаты 952.ҚдратгпІ спі, плкс — Каипіқцрипіл ізуиіны 953,Кдритас, тау Катонкэраяііі аудакы. Кдйыцды 954.Кдріітастъш бнігі, цц.щ - Күрш а ііудины 955-Қарита.п, жзп — Күріііім аущиіы 95& .Қзраг.іу. тзу Катонк.)рзга і аүданы. Чсріюім 957 .К;фііттлан тог.ін — Күршім пулаііы 95Я. Кдріп ягн?, г. іу М ұ.іі и \ 9>9,Кдріітоиіііии, лі.ііе/үц. - Слміір луданы 9б(і.Кдрятп.ің ьаііы иш Марһлкіп .ң-ч.н ы
ЗбІ.Крратүііық, куыіг Кіітонкіір.ігЛ :нғл;іііы . 962.Кд|)а 'Гүргсн, іисн; тпу К.оспгатн, ТАО ОбЗ.Қ^ратыр, үстфт- К/іря ЕртісгщГнсы 9б4.Қдраш, таү — Сампр аудаиьт УбЗ.К^ряціі, тпу - Үлксн Нарын аудяіш 9б6.КдраШ.іГыл, ліу - Үлкен Нарі_ш аудпша 9б7.І<^рзіиокы, жйишіү Катонх.і[кигі» ауадны 9бЙ.КдріііНат, іилғкал — Катотнуірапеіі иуданы, Аршаты 969 Кдраніи, қыстау — Мнрқңкоіі ііуцаны 97О.К^рііил>л:іқ. кмртіт — Марқака,|і аршіы 971 К;іряшокһі, шокы - Клтшікарпгііі: аудяны, Ьерел 972.Қ;ірятігүмек, бү іак; жзіілау - Күріпім пулдны 973.Кдрипіьщ, бііік тау — Марклкол ауланы ЧТ^.К^рапплік, тогай; <чіді мексн — Мтрқякот лудяны 975 Кдрталы, тау Маркакол иудины 976 .Кдрске томпш ы, іт-ібе — Катонкярипій аудтіы 977 .К^ржау оуллс. шрті - Үлкен Нарын ауданы 97В .Қгфлан, тау — К ітонкт.р;іі,пі аудаііы, Өрнек 979 .Кдрлығгіііі сшТы, сай Үлксн Нарып іудапы. Жұлдыз 9 КО, К^ірн а Қ, ік ай лау Китолқ;! р:і гаи л тданы УВІ.Қдробт, дөц - Курітлм ауданы 982.К;ір0йт е;щі мскеп — Млрқакол аудшіы 9£З.К^рапйъгн, спстік — Катоиклрағлй аудатгы. Орсл 9К4 К^ріюГіық, шаткціЕ — Мүптлу 9В5.Клраозек, саіі - Үпкен Ікфі.ін ау;іаш>Е, Жүлдыі ^б.Караетксл, вткел — Катонкарлтій аудапы, Царноаа ЧЯ7.К/іртітыкі, і<іу - Мархдкол еулапы 98&.К.аскдЕ)ас., тяу — Кятпнкдратий аудіііты, Дрцтлті.і ЗК^.Крсклбет, тау &сті - Катонкараіаіі ауцяны, Тоіікйііыц 99Ө.Қаски6үлақ, жаііпау — Кғғтоііктірягаи :іудвпі,і 991 .Кдсқджоя, асу - ¥л»сіі Нарыи иуданы. Ьилгыіі 992.Кдскдсныр, жміілат Үііиен Нірі.цт пудаіи.і, Жү.гдыз 993.Кдскыртас тас - Үлкен Нарын ііудяііһі, Жүлдьгі 994,К;.ітиатаіі, қыстау - Күріпім аудшпд 995.Катггаіііа. тау — МяркіЕКОл ііуііаііііі 99б.КіЩг. гау - Кдра Ерпстіц Ъасы 997,Кдумыіи, кол, жайлну — Катоіткзрагай ііудаііы 99Ё.Каіпплта, гау - Үлксн Парын ауданы 999.К?тиуірты, тау - Ь ра Ертістіц Ейсһі ПИЮ.К;ііііқі.ііі, асу Үчкеіі Іічрын аулаііы. Байіт.пі ІООі.Қпғанағант, ормші - Китцтғклрагаіі аулаі4і.і ІПП2.Қнгаііііэтксл. йіксл - Каплнндынш ііуданы. Ьерсл 1003 Кигатуғян, жанлау Катотіқтрлпій л\,чані.і ІІЮ4.К,исанБы жүрчі.і, жүрт Катоіи....іуі;іҒ4іі лудяііһі
ІЙУЗ.ЮгсыК, жұрт — яуланы, Орел И№.Клсііікқапіі. кыстау — Саміір нудіінъі 1ОО7.Кл<длкқдііыіі, шабілшііқ Күршім аудлны ЮОК.ҚисмҚіҰіу. тиу - Үлксп Нарын пуданы ЮОЧ.Кдітті, і]]]ііеі (4500 м.) - Үкок, ТАО ІОІО.Қиынжыра, щщі мскен орЦ]іі - Каіонклршяй аулиііы ІПІ1 .Кділнксріш, іпбс ~ Курінім аудаііы ЛН2.Киымі’у опягдн, отхсл — Маркжап ІОІЗ.К^іынсуаі. кыстду' Күріцім ііудшіы ІОН.Кдя, тиу беті - Үлкен Нарыті аулапы ІОІЗ.Қняжод, тау жолы Үлкеи Нарын пущшы ІОЮ.Қняжұрі. кыстау - Кұршім лулаіты ЦЦ7.ҚпяііВДйст.іу, жұрі' — Кдюнщфцпиі аучзны, Бсрсл 1018 Қияпп-т, ши-іі бет - Күріиім итлапы ЦіЮ.ҚолаіЫ,-і ры* шліхач — Кзтштеэршэй эдэш.у ІОЗО.ҚрйИііііқ, жэііаау ’- Маркдкөл иудаиы 1021-Кржакліі. кһштиү Киюнқирцпій ауддны 1()22.Қожямжар, жаіілау - Маркдкол аудаііы КШ.Қлхкыцлы адуы, :и;у — Му пау ІФ^.Қржьфсіій, ркексаи - К;і!оііқдрі>гай дх діиһі, Оқбсқ І025-Қо. ыртас, тас Ка гонк+ірлгаіі иудшіы, Аріилты 1026. Қозыбе.1* Жшылям - Үлкйіі яуддны !027-Крзіыкилд'т іасъі. тас - Күршім аудані.! ЮЭЁ.Қоисай, саі"; — Кіцч-иікдраіий ауданііі, Маіісмср і029.ҚойсһніКіс?іа. жаіілау Симтр эуданы ІОЗО.Қрйк^бл, д$[[ - Үлкен Нпрын ау+йніііі ЦБІ. Қойтас, шокді - Клтоіткіірагаи йудпны, Еибск 1032-Қоіітомар. саз — Маркдют дудазіы 1033. Крйг)і(іск. лг.мсгйу'— Кдтпі^рағяй щиант.т, кң&вк ПН4.крііты тау - Маркдкоз іулшпіі 1()35,Крй плі, тзу Қірн Еіттісіің бисы ІІВЁ.Крйпіы. жаи -іну - Үяксн Нарыіі гіудяіпл. Үнзтибе 1037. Крйіішіік, орматт - Кұрпіім аужіны і058.К,окабяіі. кыс гау — Кдтнадрілтій лчмапы., ^ерікіня ІОЗд.Қоқдыбаіі, тііу (Н 1¥ м.) - Маркякөд аудшіы ) 04П,Қол ]т, л у.цдт Катічп^ірйіан лу^дзмы 1041.Қрпық, тау қпйі тіуы — Млрк>к<іл цуцаны 1042 КолымСкі і қры, тау — МіцйіДкич :іудяіц,і і043.Қоміиабпіі ткұрты. лшйлау - Маркакол ауданы ЮФІ.Қоіпійкүлгсіі. теріс - Үлксіі Шрмн аудлны ПМгІ.Крнакрал, кдісіау Кдтонкдрағаіі :іуд£іці.[ ІОДіі.Қопжкй. 'К.пііпау Кіітіэііка^иігіій иуллііы, Аршаты ЯМ7, Қнимтій. тлу — К.тпчіхзрдітгіі ауляпы, І:ц(м^ Ю4& Қапыріті. кыстду - Куриіім ауіпіны
10-19 Қоңъірбаіі. кысглу - Кагхшкдраіай ауцаны. Майемср Іп50.Қоиырбеп, асу Маркакол аудаііы 1051. Крңырбулақ, зкяйпау Каіонк..ірагай ауданы, Аршаты |і)52.ҚоңыржаГпіау, жайлаұ — Марқлко.ч пудлны 1')53.Қоңыржон (Листнята) тау жотзг.ы (2ІСЮ м.) Каіонкдраған ауданы, Үякен Марын ауданы 1О54.Қрцырлы. жайлау — Самир ауданы ІП55 Қоңырплең. снт - Кдра Ертістің басы ІОбб.Қоңыртемір, тау - Үкіж, ТАӨ І<і57.Крңһіртобс, тобе Үлксн Царт.ін ауланы І058.Қопа, КІІМ1.ІСІТ.Т жер — Мэркдкол ауд.шы 1059 Қрралы, кысгау — Каіотікаратан аудапы, Аршаты 1060. Қоратсрвк, тіні тсрск - Марклкнз аудаіш ЮЫ.Қорган, Тббс - Мардакл.ч аудапы ! Пб'2 Қорган тас, тис - Күрипм яудііііы ійбЗ Қорғаптобс, тйбс — Катонкарэғаіі іудііны, Г>ерел !()64.Қррымбелпр, гасты е.ій - Қосш.тін, ТАО 1()65.Қорымды, тйу— Каіомкарлган аулапы. Ьереп ІИбб.Қорымтас, сай - Кятопкпрағай зудшіі.т. Еңбск І067.К,осағапі, слдімексн Тл<> Нібіі.Қосара.1!, алаңдар — Мнркапіл ауданы І0о9 Қосжартас. тае - Самзр ауданы ЮУО.Қрсжүрск, жлйлау - Катонқцрагай ауданы, Енбск І071.К,осколдің арзсы, пыЬыііпык - Үкок. ТАӨ і072.Қоскаб.ж, жлр Катпладрагай аудапы, Е.цбск |І)73.Қоскдбат, жортас Марк;іко.-і аулапы |і174.Крсклйьің, лсу - Марқдкол ггудзіПіі І075.Қоскдрағайг тау етегі - Кінонкарагай ауданы, Тпбск 1076.Қосқудық, кыстяу - Марқакоп аудаіты Н)77.Қосмола. ксасц Маркакол ауаяны І07К.Қоснарты, доң - Катонклрлгатт аудапы Н)79.Қособа, цтокілчар Күрпгім иуцяііы 105(1 Кпсгсрск, жол Үлксн Н.ірын .іулпіпд іОМ.Қостобе. екі төЪс — Маркякол .іуланы 1()82.Қотан. кыстау - Үпксн Нарын ауцаны НіХЗ.Қотан.тшы, сат Мзрклкол яул пты іОМ.Қотанды, жаіілау — Мүзтау і085.Қотырсан. кыстпу — Марвдммі нуланы 1086-Қоиіалы. озсн - Маркдкол луданы К)5’7.Қошқартебс, тобг - Катпнкараг.ій лутаны. 1опк;іііын КИіК.Коянды, жон — Катонқаряган ауътны, Қдйыіцты К)Х9.Қоянкі, саіі - М ірклкпл иудлпы 11)90 Қуліпа. тас — Катонқараг.іи ауланы. Ьсрсл іО^І.Қудоңбгк, жаііпау Кантктраіаіі аү.іаны. Жампы.і
1092 Қу Ерііе ііиб.ісы, іас 1<#ря 13] ги.тИі жүйесі І093-Қук?ч*апіі, яині Ейіттікдраган аул.яны, Шіпыьгсгзи Куқоря, кьнлау - Үііксіі ІІарын ііүдалы 1О95.Қумйяг шабыпдык. - Самар иудщіы іООб.Куііодзқ, >;ііл - Млркаксіл ауданы 1097.КураІімодда, слді мексн — Марвдкнд ауодищ МНіі!,Ку' Тслдагай. ’гау - Ғ.ріісііч Һ.-іСі.т іОЭД.КушокЫ, ітіоі^ы - К риіім ПУД.ІіҒЫ НМ.Қуырко, Жіірілау Катшгклрйяй куданлг. '1 іиқййглк ІЮІ.Куыс, тпу' іірасы _ Кптпіікарапій гіуданы, Жпңаұлгі I Ю2.Куііістас, інііткдл - Китоніуірнга і аулэны, Аксу ЦПЗ.Кұдьтк, жүрі - Үліаті Нарт.ін аудппы 1 ЦН.Қуя шиі асуы, :і*:у _ Катиннрірлгап ііудііны I ІІ)5.Қучіынжвігн. ,ісу - Миркикол иулииъі ІШб.Қүшіш, түбсқ - Үдксіі Шрын дүдапы ]>07.Куеыдаі'інау Кдюцкдаідой зудшім I ЮК-Клдағаділііір, іуяскіу - Катпнкэрліай аудаііЕл, Аршагы ІИ>9^\/іНі-пНмаіІ^, кррыы Іі.іі-еепік^риіці'1 и^дииһі, ІЗцбск 11 іО.Қүлигаін асуы, асу — Мііркікел луланьі IЕI ( Күлажирга, жійлпу - Үзіксн Ніерілеі луіщііы 11 і2,Қүлай, тау стггі - К^ршіт.і ауланы I! 13.Кхлакіскэт, жаіпсау - Марқзкоп «уд,піы 11 М.КуЯам?. қля — Маркгікел аулінпл I Н.І.Құланбаіі, к^тстау Кат^ц^ірліиН яУЛаиЫ, 'ГгЛіқаіІілН ШМ4,уійт, һс^і - Кіпанкіірагай ічлэни, Мянсадер И П.Күл&ібасай, жүрі - Мярклкеп яуд;іны 11 Ні.Күлдьглгбст тиуы' 'піу — К.тютлжряй^ аклтшя, Орсл ПІЧ.К.ҮЛЖЫЦ, кйіісң - Сіім.тр ауціил.і И^Й.Қулітабіір. ‘гіу сдсгі,_ Миркяқчл аулпшл ПЗі.Қүдыбаіі, інлстзу _ К:ііонқяраі.ні аудяпы. Нсрс і 1122.К,ұлынксТһ.ъл, гяу гкісні — Марісисил аудлны 1121Кү.чьііпупиі, жлйлау - Мярқякил пуддпы 1124, Қүмп щ, ксзсн Ку [Ні і ім а удпі іы ]]25.Қүіцплх, іі5йбй.гңііык - Ічілччікаряпчі лудапы, Өріи 1 ІЗД.КүмЦЫ, асу - Үл».сіІ Нарыіі дуДііНМ Н27,К,үадьгячрьпі1 №І4'.'ілл - Мирігліто.і ау/Е.пн^ 1 іЖҚүмжімі, ат жіиіы - Мярклкөя ауд:ііп.і 11ЙУ Қүмтобе, іөбс Куршім :іуд.шъі 11 ЗОЖүмырскд з.нрдпл моіпі — Марқ.ікоиі ауданы 1131 Қүмі.трсмтГн.‘Л асу Куүріпім ііудшіьт 1137 Қүмырскдіпл. даң - Күршім яуданы ІГіЗ.ҚүрЯГЯН <ІьуЫ, ЯСҮ (2701) М ) - Қ.1ТІ.1ІІ пзсні 1 !35.ҚұрЯ4йй|^^_V, жмілііу - Марк,іКпл иуцаны 1 і35.Күржыра, сиіі Кктппкэраілп аудаіцл. Төпклііын
11 »6.К,үрчаіт, қыстяү ~ Сімар иуд-итііі 1 М 7. Күрсі зск, саіі М а рка чл <*уца 11 ы 11 ІҮҚүіісай, жайлиу ~~ Кіітанқдрііпій аүдаиы !Н9.Кұрымбяй ііпзі.і, жайлят1 — Катппкарагаіі нуданы, Чгрнйііл 1110. Қүсқннар, шы н Күрі і і і м :іуляі іы []41.Қүсм:пі тосі. бет Қүриіім аудііны 1142-Қуьмурьііікдрагай, щцііылым Катоіікпріиліі иуланы ] I П.Қүстъткоя, шаіъпі кзд — Кат<>пкарйігій ауланы, Ен.Оск 1 144.Қүсты 1<эмьір. тау — КянтшклрагаГт этдаіш [] 15.Құстытау, Тау Кдра Ертіснң бисы ;Н6.К,уга;ан түймгы, гіітеу еан - Үлкітн Нэрын яупрны I І іУ.Куіітаігак, асуьг.‘ісу Катоиқарпғаі ііудшіы. Ғцбск 11 ІЙ.К^іізбсйіт лсніілаү _ Мирвдздл аүдаін.і ! І49.Қы тнміиск, тау — Миркдкі і .іудзны I Г.іО.Қызкпныр тяұ - Ко эг пі. ТАО і 1 тІ.Қызолііргсц. жыма — Миркякітіі лудгціы 11 тЭ.Қызсүнсгі, зсу — К:ітоіік.:іігаяіі аудяііы I іЛКд.псуреті, жайл.іу КатаиҚа]іаіай тул.нпл, ҒнГтск [] 54.Қһізы.т;и:іеііі, ормнп — Каічнқдрагйй аудаш.1 ] 155.Кы:іылэдыр, тау - Кдр ЕртҚііц басі-і 1 ] Яі-Кдоъітсііцнбтак, күт - Млрклкол ауданы 1157 Қызыаппіыксзсц. псу - Млрқакол аудаіп.і 11 'К.Қызыл.іііі.Ыоя. ті 1 істггі - Мтркцкол ііуданііі 1159 Қд,ныл6.ісм>іШ, таү — Мү ггау ! 1 ЬО.Қызычйасы, тау - К/іра Бргістіц блсі.і 7(67. Кбг ъьгіСгчгіііт, даі і К і и 116’ Қызіі [бі іц, шмч - Маркпііо.іі ауддньі 11 Гі^.Қызі.і.тжар, аіілпк,- Үтксн Н.трьзн аудйііы I 64 Қы іЫЛЭ < ]і.'іы, тау - Млркакол аулиігы і і65.Қл іылксзіц, асу * К,ггонк;ір:ігаіі лулдпы. Ьңбгк 1 [бй.Қъізъиіксріш. табе — Млркакйд :іу;пніы I іб7.Кдлы,ткоц, жүрт Катоіійіряпііі аулііііы 1 іб!І.Қт.і:і|ДЛкеі£тск, жщэт Катпцқаряітііі иудаіп.і I іҺ1)Д<^лзылкүшен. к^нгсіі - Катанқ;іриган лудяны. Жмікіүлн I І70.І<ы чі.ілкд^т.трга, гау - Марклкол ауланы I "] .Қызылкдйың, тогаіі — Кйпсліклрпгііііі аудаіЕЫ, Үлксн Шішіі дідатнгі 1 і72.Қд,вмлкля. т<іу - Қзра Ғ-ристіи басы [ I РЗ.Қдо іы:і Крцкдй, тцу - Үлхсц Нарып ауданы 1 І74.Қ,13ЫЛКҮЛЫК_, КМСТІіу — Күрпіім яуднны і Г75.ҚлИЫЛкум ясуііі, леу — Кагццклраггій .іүлпны ] Ііб.Қызыпміічим, тл\ басіі - Кліііііклрпга і ауляны 1177.Қ[.тчъілігэр. тау - Күріінм іуадш.і 117Я.Қд,іЗЫтсай. кнй - Клра Ііртц-пң Ііасі.[
I І79.Қя*ылсіІыр лдіңлііу Кициіі^іріісін .іудаін.і НШ.&4ті>ілийрііц. д,і п - Күр;ц м ауааііы 1 ІП-КдоыльціН. сіісіік - КаіііИклріН аіі аулаша 1!82.КіЛЛШК.убяСКЭ1[, ОТКІЯ - КатоіІҚірагай ауланы. Кдпыщіі.! 1183 - Қызылтал. і оіиіі Кагон кдра ган луианы 1 ІК^.Қъғзыітіі;, шоқъі — Қітонқзрщсч-і аудііцы, Ьерсл НІз.Кызылтаү, гау — Күршім аудлгы 1І8б.К^зылта(те, т“Ск! — Күршіл аушіны і 187.Қызыятіл, тау МЦрқдка і аудҮі гы 11ЯЙ.Кшылүй, х.ыстііу Үдксіі Нарыц .іудацъі 1!89.Қыл.іпүиеіікі, асу - Міцжлкоп цудішы 1 ? *№- Қһп ігЛеСГз қдіібш;, сгрг.қі г Г ІСятси । к; г р.гіпй' а уД; і гп.ғ Ц9І.Қмлалшыи. биік тау - Крсаппи, IАӨ 1!92-К?а:іытгііілік, тцгэй Кппінқдрпг. н лулзііы ІіУЗ.Кыдыі алп қорасы, «оюгиу — Кптонкардғ» і ауданіа I і94.Кі,ілт:ілы, ксзсң - Марклкші ауланы I &5 Қг.глы, гар жол — Кйгрчедрагкй ауцлш.г 1 і9іі.Км[>. қырііт — Күртнім иулшіЫ 1197. К,і ,уш ү. 11 л ны ң йиііі, тзү Маркд коі ( яу іи н ы 1і98.Қщ пи, тгіу (1285 м ) - Мүтгиу I |99.Клдрмаіі, гісіік— Катоінаірішііі яуііщц.і (ЗІК/.ҚііірьіГҚГіэніи. сгістііі.- Үлксн Наріаи аудпяы 12111 Қырыюолзык, жаіғяау - Үлкеіі ІіарЕли ауданы, ¥ итөЕс 1202 Қ.тііріікл^үдык, зкніілау — Катонюіріпін пудаітііі, Тонкаіііан ІЭД.ҮК^ірһігцуарат тнуегеіі КэітіьчрапіТІ ,іуд іиы Дріиаты ІЗіМ-К.ысніубпі!, я^урт Кшонкдрагліі ауііпіЕЫ (2<?5.Қг.гспіу Кұрідім, слді мскеи - Күршім яулаг££.г І2П6 К,ытан*шксаіі, тау (11115 м.) Мярклкот ау г.шы 12(17.5 Һі! іл ы, о >ет [, жайллу - С:і міір аудз 11 ы 1208Лзклай, кысіпу - Үдкеіі Ннрын аудіщы І2й9-71ссхоз тү€п:к, ирмагі - Күршім аудяиы (2Ш.2)үіупін г0сит, ормш - Мирқяко.। а^ліш.г, (шрйЕі 1211 Майблс. тобч - Үлксіі Іһрын ауданы 1211.Миіісмер. елцІ чсксн - Үлкен Ііарыи аудппііі 12В.М;ійж.інлну, жвйлңу - < *ыар ңу цапы 1214. Маікьүрс к, зшііляу - Кғптн ію і]тяі- а і ( а\ дя 111... Всрел ІЗі.5.Минкііііыріа тау - Куріщм лулзны і2К*. МаііклнһВі. тсііаіі - Үіікен Наръгн луіцаны 1217.Мяш^ілілн. қыстау Сіімар аудаііы 12ІК-Маііклііпгаг4іі. шагкля - Мармкчл ;п іпііы Са[ц.ітяу ІЗЮ.Маикйпі, саі - Самар ау.щіиы Ш^Мкйщм. жайлау - Күрішм ауланы 1221 . М а ііліітпаі і саа ы. зк,і,. і.тау Ка гоі і ка р: гга і ау,. а 11 ы 1222 .Млм.;іі.!ч(!йе, жайлду Кяг<'і[’г-1ртгліі яүіуіңы, Ж.<імбші
І223 .Май.ііыіпит. сяй Үлкся Наріиі гі^іатп.і і224 .Майічик к.ип[-ъ!, қі-ія К.пт>цкярііГіііі лү/ілны, і-егогк Г215-Мяі«гайм;Щ, жгшләу - Үтясц Ікірыц яудгіны, кпігъгніы 1226 Май -,н, жлйпяу - Үлкілі Н.чръін аудяны. Үінтсзбі' 1227.Майтскіж, асу — Кжтопкзраітім аудямЫ 12І8.Мэйтсрек, орман — Мііркиігпл яуЛйны 1229.Мійтоішрақ, жанлау - Кіігонкдрагпй аулшш, Кдиыпды 123О.Майтіі!ЛІк, орматі Күршім аудяны [ЗЛ-Мақпэлпуьгі, тя.у еісгі - Үнкен Н.ірыіг иулпцы 232. Ма кігьг іт, Шйбынды қ: чгау Кап >11 Қ; ір.і гаі 'г г. ул лн ы, Чсрноца 1233 МалаіІжүргһі, кщстау — ІСпоііідзрағаіі гіул.нгы і234.Міша, кту - Маргэгкол ятлдғгы 1235.Мпқ<аіі, с.чді мсксн — Самар ііудпчы І23Ь.МамырБ. й, қыстау - Үнксіг Нлрыц иудшіі.і, Үштөбе 12.17 Малеыраян, қоіһеау — Кятпн* рт/нй аудяны іЗЗЯ-Манасбий ису - Кл.топк^<ряі"ііі ауданы 1239.Міщдайіии., тау - Үлксп Нарын аудаііһі 1240-Мл.цклб, піу ілакій Мякікикоя ауғійнн !241.Маралды, ехді мексн Кгтніқзраган гіулапы П42.Міфалкилі, кел; жлй.чау — Катіпі^тряып аудниы І243.МпрЕіладлгКаіі, жпіілау - Катчііклрнғаіі иудіщы І244-Мар:иіқілрі.иіған. тау ~ Китияюірагай, Үра І245.Маралсзты клршду — Катопклрйғаіі ауляпы. Ьеретт !24й.Маркдс, асу — Кітиікдаагай аудины І247.Ма'пібай, -Г-лу — МиркпкйЯ луііагі.і 1248-Матдпы. щатклл - Үлкеп Нарым иуданы 1249-Маубас, пгпқң Маркд «лл ауЛіЩііі 125О.М>5'Кдй, қыстау - Үлкеп ІІарын нүлмпы 1251.Мйх;і6Гии ‘пкы, гобе - Үлксіі Н.ірын аудгин.і, Жү.іл.ы:і 1252.М;ія текитси, тау — Кдгаіікэріі±ан яуштгід 1251-Мбжі, жүрт— Ктғотікйрзиііі аул.іііьт Орсл 1254-Мгэк, жаплиу — Катомкартнй аучнны, Қаііыпды 1255 Міжсн-Касьгьі, жайліу - Млркіікшг аулдны (256.М*зкіілс дгірпсы, ізоііниу — Кигппкпрдгаһ .іүтгпкьг, Бсрел 1257 Мшіпіжы қос, іііл.бі.[іідық - Каідцкдраіай ауданы. К^йыіціы 1258-Мәлікбіііі, к?.тстау - Үлксн Ікірыи ауданы, >К^.иш,іч і25'?.М«мски лты, Ж0іілиу ~ Кяігпнқ^ряі-йй ;іңтяны 1260 Мнміі жүрты,, жайлжу - К^ріі Ііртістін бпсы 1261.Мәрпя кудатпіі. жлртас — Кіпонкдрапій »гчд,піе,і 12б2.М»ркеіміі кисШ) _ К^гкиткдрйкіҒі аудіулл, 1?срс,ч 1263.Мэстск6уд;іқ, жийллу - Үяксн Нарып Цулагіъі І2б4.М»шсн ся:зы, ткайллу — КүршіМ ауДДНЫ 1265 Мсдсу, даля Слмлр зу гяяы 1266-Меқеу му щағы. м\ щак Мүтглү
І267 .Мічоргу. кэдын орілан — Марйіқод зудаіол іЗЪЙ.Мсргеиояа.'і:іү Кіара Ертітш біісы 1261) - М ссг: іс, тас Күрішм і іул іні .і |27().Меііпт, сллі микен — Сим.ір ауданы 1271 .Мошгэқ. елпі мскец - кллінкдллгяи ічдеіпа, Лқсу 1272.Мпныпды, сллі міжсн Каіогіқцраггпт пуланы і273.МойылдыБү№қ, ОДйдау - Клтоцкаряіай дуданы, Ідңйск ІІҒ^.МсійЫігдмсвй-, сай' * ¥лй?ғг Нлрыгг а 'ійіяы П75,Млі!і>[лгас, сий — К;тітінкцр.ігяй а\'Л-іііі.і_ 1 олкдЛын 1276.Моддих:і]і кілстау Кі яиім ауданы [277 Моллсксқора. жайліу - Катоігмріияй ггулаі!і,і. і-нмск 1278,Мониыбү.чак., жийішу ктоикщмгай аудвіиіі, Қдііі.інлм !279.М<ірты кзійнғы. крҒіақ- КятпнклраіЯИ дүшіны, Ііңбск ІЗКО.Мошаіібсіііі', жчр ;н'Ы - Кятшц ря-ніі аудаиы, Арцыіі.і І2Й1.Мөме*и.й. жіһігау - Мирклкөл ауддш.і і282. МгиЖе, тау - Қарл Ғрйстщ Ьисы і2ЯЗ.Мрамор Тсіуы, тиу — Маркдкил аулапы 1284 Мұзбгп, жягілау — Катоңңвдійғаіі ауцаңі.1. Еңбск [ 2Е5 Мү 5Лмаг.у, Лсу — Қ: тоНКярига И іүшіI [ы, ЬерсЛ І28С>,МүзПі.і6улакк жяйлау — Үкок, Т'АО ІЗЙ^.Муілг.гкіэ.т, кел; одіілау Крспглш ІІЙХ.МрсаіІ. с.щ - Үпқсн Иярин атдаіш, 1«.ксі 128'І.Мү'лиу (Гіеяухи) 45»6 м , Катоңкар.и піі ауланъі, Бсрел ]290.Муклн-Жақля. жййтау - һлтояқлр >зи луцэлы» Ііцбск і29| .Мүк.ъір. тау — Катпіікдрагай ауллны. КдііЫіщы 1292 Мүкыр Тархатты, !ісу Үкөк, ІЛО (293.МүкиртаИ, піу - Қэра ііртіетін 6-тсііі І294.М.¥К.і.іріис тк — Марклкоп <і\ланы ПУхМүкыртеіск, ждйлиу — М.ірклкөіі аудпны І296.Мүк.і,[рты асуы, йс\' — Кячоньлрапнг ,іудиігід, ЬсіДіп 1297.Мүлсы.іпліші.т тньшіі“пди жср, хэіілау - Кяі0!Г^ір<пг:ік цу іаны [ 29КМ урын Іпиянія тзұ ~ Ктанкар;»;!І| лулавл, Орпя ПУЧ.Мұсатума, жэмлау — Мііркдкоя аулзшіі ІЗИГі Мүтік; і, жаргас Күрпгім ауданы іЗШ.Мүедмрлгс, жяй"пу — Мд,№іек:оіі путтаніі. ІЗИ2.Мі.щй.і!Г жотасы, тау - Самир арліил і МіЗ.Мыи ИСНІН кпынйсы. үнгір Кятчнклратіі аудічіы. Арнкігі IЗй.І.Мі,і11оү' іақ Те]іскті, орма11; <угсн М;ірк;ікоц ііулл11ы ['Чі^.Мыншүнкыр, иігійлпу Млркдк.«п ауданы 13і№.Мыр-.шіііБі клііч-н, гнатк >і — Қаклп іраыій .іу іангд 1307.МЫСГ.ТҚГ™!, тяс - Күрпіім пулашл !3!)К.ІІ;пар, кыета^ — Спіиар пудаін.і Вуу.і и-іря, тзг - к.тніі, ♦рағ..щұ7}лвнм, 1 ңйек 131 (I [ Ъп і м; 11 гб;ій. вдя с । пу <" .чмарі ауі н і .і
1311.Мнртэй .чтщі, кі>ң - яудлтмл, І.-ніжх 131 ?..Нярт(>6сг төбе — Күріщм Еіудііны ІЗІЗ.Нарын ҚрОа, мгіі. жліілау Марклкпи пү.таны 1 Чі4.Нирыиклра, тау - Каріі І:.ртістііі ііасы ІЗІэ.Шръін кырқкы, тлу Жотасы - Үлксн Нарып руданы 1316.1 Іиу&лы жійлау К:ітонкд].іаі-аіі аулаіі!.ц Жулдьа 1317.1 Іорайгубск, түб ііқ Іқүрі 11 > м ауда 1і ы [ЗІЕ.ІІймйллың, шйтклл КйТОЫКДрнгаи ауд-чны, Ариіаты ІЗіЭ.Ііүғһшаіювкя, сскі жұрт - Үяксң ![арі.пі ауцапы 1320.1 іүролда күмінүіі, зират - Катонкаріииіі ауданы, Енбск 1321.11урі,іііаіі сяііы, киотау - Күрніім иу^цы і322.О6:ілы, асу — КиТоііОДраі-яіі ау.ііші.і, Аріііаіы ІЗЗЗ.ОйанһШ үсті, асу — Кятонқараган иуданм |:ңбек Г324.Обатас, шоқт.і — Катопкзрагай аулаііы.Бсрел ІЗЗЗ.Ойіыр. крйішу _ Мяркакөл аулалы 1.326.С)І!кгііксн. жам.тау - К.тг(шкд]Ш'<ііі еіүдеінһі І327.Отіран, іпатццл - Күршім эуданы 132£.Ойраг. жйй.чау — Катонкэрягай зудпим, Осргп 1329-Ойсып, іиабындық - Каилікіцкігэй аудэны. Бсрсл іЗЗО.Ойтлс, корілм — Марклкйи аүданы 1331-Оншн, сійі — Маркакол ауданы ІЗЭХО/иийгк, орм№ - Қяра Ьірііісгіч йасы іЗЗЗ.Оііық. ойлац Кдра Ертістің басы 1334.0маріуғял:і, кыстау ’ Үлксіі Нацын ауляны. Жүлдшз ] 335.Онауыл., елді мексіі — Күршім ауданы І336.Оіліс.]лжг кыріт — Курщш нудлшэ ІЗЗІ.ОңтүстІЕ Алтаіі тау жотпса-і - Щыгыс Кджікл.т;лн «5лысы ІЗЗЁ.Сраймаіі, Жлііллу — Катоіікярпгай нудані.і 1339 Ор:п^іай, кыстау КатонКіірагай яулнііы. Арішіты 1340.Орақіъіой. піяйіііилмк- Үкок.ТАО 1341.Орші, кііі|лп‘ - Үлксн ІІарътн иущиіііі 1342 Оралкұнгсіі, күнгей - Кіігоніуіріігаіі лудины 134.3.<)р[і_:імаг гау ж<ілы - Үдксп Нарын аудамы. Үпітобс 1314.Оршііұмсілқ. жол — Күрішм аудані.і 134 5 .Ордз. тау Кат« і йдрп і а й яул ?и іы 1346.0роиіііпіі!. іау — Катонқарагаіі ауланы. Бсрсл І347.Орта Аршаты, сисн; кыриг — Қагөнкарагай пудишл 1348-Орта Аша, ттіу — Мгіркдкол ауланы I-МЗ.Орпібү.чаК., асу ҮИЕсн Нарыц иудаігы. Жүлш.п 1350 Ор-ажүрсі', диігес — Кмтенклрйгай ;іудиііы. К^піыцды 135!.Оріи 1<драуыл. сіиіі мсксіі - Үжеп 1І:ірі.ін ауд;і»-н>! 1352.0рта К.ОҢҚЕІЙ. тау - Үлксн ГІіірын ауланы, Жү.ідыч Қ?53.Ортшкуреқ, дицсс Кэтоккдрііглй ііудяпы, Клйьпізібт 1354 Орт£і Кдрдуыл» елді мскен - Үпксн Нарин аудаиы
1755.Орзга Коңциг, г»у- Үдксн Изрыіі ,ту ізігм, Жүшіг.п І35бХ)ртаіч,ір. қырат Маркдкпя пудзды I л57.Орга Терскі г.нсіі, сл і мс.исн - Млркдкші гіүдшіы 1358.Ориіу, тау - Катонкдрнғяй иудііііы 1359.Орътсүи, кдістяу — Млркдкол ауданы ІЗһО-ОтіЗстксй, лспіилым - Үлкен Ларііііі иуданы ІЗбІ.Отйіз, жийлау - Ічуршім пулзиы ІЗбІ-Оиіаюнпы слді мекен - Кдтонкдраіай аудпиы ІЗбЗ.Оиілқта, тлу * Үлц.сн Шрун иуцңны, Майсмср 1364.0шыбліі аиііілпу — Кіітонкарағнті аудтшы, Жзгаүліі 1365 Огһолпен, епстік - Үлкси Нйрыц ауддпы |3бб Өгһияимдс, шитқап - Үлксіі Нлрьш ауданы, ҮиітсіОт:. !Зб7.Озек, сіій — КіГЮһкдрагай аудаиы, Орс.ц 13б8.Өкемлп, нсу — Катпнқдріііий ііудзды Жяі-тнүлгі (369-Оічір асуы, ,ісу — Кіптиіқдрлпиі аудяны, Ецоск 1370.Ор Ақкіібл, огіеіі; ждіглау - Маіпдакол пулдиы 137 і .Ордет і Қзтын, елді мскеп - Ктгпнклрагпй ауцйнті І.ПЗ.Орсл, слді мскен - Катйнкарэғлй аудины 1373.Өр»і-к. елді мскең Катонкгіраі.ш ауданы Г 374.Ортсң, лали - Күршім нүданы 1375-Ортег жарык, сай — Марклкол дудйііы І376 Артсніискіі, шоқы ~~ К:гплікі'ра.ғяй ауддны, ІИыңіъіспііі 1377 СКкслси. аігу “ К.ттопкдратлй аудши.і, Чертішы 137Ъ.Нге.-[блй жүрты. жүрт - Кятілікдрагпп луданы, 1-диск 1374 Отен сазы, Хіііілғіу — Марклкнл ауданы ІЗЖ Оіттс г. отлм - Үлтея йлрылг аүщалм. ІЗемл 138! Парк, СТШ.І мсксн - Ктітоііклріігтін ауданы І382.і'ійртлэдн лшшігы, дала - Кіпнікдрапііі аудащ.і, Һерііп 1 ЭДЗ.Пдсіпюе. прмлң — Кетонклрііпиі яуданы, Г.пйск ІЗК4.Гігрме, кыптіу ғ Катонқарпіліі ау;ишы. Еітбск і385.Пешүіі, шіі'11 мгк.ші - Кнтонклраісій аудаіш, Аксу ] 3&6.! Іиг.іпьаі. в-ііді мсксң — Кятоіікд)іаітііі яудаіпл 1387 Попгта шаіік;іл. һіаСьНЦШК - Марьлкоіл аудцні.і ИЙЯ.Рачдық, жяп.чау - Самар пудиш.і 1389 Рздымбск, кыстау - М<іркякп.ч аудаиы ІЗЧО.Райые ліүрты. жұрт — Каіонқ;іршаіі аудпііы, I; тііск ІЗУІ Ранот. ішііЗыіідык.- Кдтонкдраһій зудэиы, Енбск 139?-Рауагаиіты бсі. чтіу басы — Катоііқарагай яудлиы, Гдйчыңды 1393,Гахмшіо« кіпіі-кчтапры, аракад - Кяіпикариіиц аудяцг.і 1394,іІі.іспаи КИШ.1.Т. шабыііқык - Куршім аудаиі.і I 395.С.аііілкуыс, іыіііііду - Каюнклриғ.ій ііудішъі. 1іс.рсл іЗУЬ.Сагыпіпі, таіу - Күртлім аушніы 1397.С;ц 1.11-глык, кысщу — Кіітпіпдіритй аүданы І398.Саэ6ү ыкдтп. сзд Мпрқцкол аудлиы
ІЗОЧ.СғНткз.ім, г,чу - Кдря Ғртіегің біКІЫ І4І)(І.Сіііілыіі?м. ігимііе. ш.нкд і - Кішілғаіи,'!ЛО !40І.('эйлыжон, жлняэу — Маркіноөл эудяпы МОІ.Саіітабаіі, саіі Үлкеп Еһірыц пулЕіны !4ОЗ ОіітЕііікииір, кіэгпр — Катонқэрэғай ауданіы, Енбек 1'101.Сіііітліказ, сагз — КатінікдрзГіій аудашл. ҮіптоВс. 14СН.Сшгг.!нат, гііагкдп Күрпгім ауданы і406 Сййыр, тоу - Кдра Ертісгіц баеы І4П7.Сакдл, жяіідэү — Клтішкэрягаіі пупағіы. Жпмбнп !4!КСақс;ііі, жэйлау Карп Сртістін бнсы ИОО.Салп.кбяіі, журт — Күрніім ііупшгі.і 14 ЕП Сялатау. тиу — Катгшкнрагаіі яупаны. Орс і 14 і і С;і п аутііг, таV йтегі Катоііқйрпгай :іудлны, Лрп і а г ы ЩХСхчбүрты. т:іу - іСіри Ғртіс жуііссі !41 З.Салкешу, откеп - Кошагаш, ГЛО 141 І.Сэ.чкЫНКепдің асуы. асу — ТАӨ Самқынсай, сліі — Мярклкпл ауляиьт ]416.< 'лдқынімокн, жайлау Катсшкпрагай яуизш.і, Бсрел I ! і7.Сялыксаліаііг егістік — Катопкдраі-ай ауяаны. Ш ынгііістан 1‘ИИ.С’амайіанііке-іг, ж^фт Катоіткарағ.ій аудаптл, Нрсл М ІО.СзМчіпді.т, жайяау ~ Маркііко.ч эуғыіпл ]42О.Саміітгж(па, тпу — Каіонқарлглй ауданы І47|.Сіімвр, еллі мекен — Сэмар аудаііы І4?2.СпмиүҺіршапкдіт, жіійлиу - Үлкеп НярыіЕ аудаттъг. Бллпын !423.Самсі.і, і;іу - Күрпіім пулаиы !4?4.Гэыырсындыбст. орман - Маркінсол луданы 14?5.СамиреынтыбұЛ[щ жайлііу - Кяпғнкараган луланы, Еңбск М?6.Сіімі.трсі,!іілГіПКгін. жайлзу - Мпрқдкитл ауДініы 14?7.<\інар, гау - Ү.чкен Іі.ірын ііу.члііы. Іхиігып і'Ш.Сйп.гіықгас. чтіу - Күрніім ауданы і4?9.Сеіңгырой. дала Күрпіім яуданы ]4'і(1.Сзралыр. тау ~ КіпоііклраппЧ аудліш. Т1сртган;і 14 і Сарайыгыр. жпіпиң Марқдкнл аудііны !4 ;2.Сар;зліібін:іші ксмғіі!. :ісу - Үлкеіі Нэрыіі лудяііы і4'3,Сирал*ікд'з ойтюгы, сеіилы жер — Кнтонкирагаіі пуазііы, Еңбск 14?4.С:ірпакл, жпйяау Катопкдрапій яул:іғ;ы Тпіікдііың 1 -ГЗ.Саралқым, тау етсгі — Кнтциікарагяй зуланы. Арінаттл 14 ’6 (.;і]ізолгси, Жігітлау М.ірқакол ауданы 14 'Т.Спрпрық, сгістік - Мнрклкея пудлш.і Н 'Я.СарПтоііген. псу Кнгоцкарпғтяй иудіатіы. Жпннүлгі 14 »9 Сіцэбялтан. егістік - Мщжакел пудііны і'І40.СарСиіпаііа!і, ирм.ін — КіпонкдраіТій лудапьт. Жаилуигі 1441 С:і[Лі.іт, асу - Үпксн Нарыті аулппы 1112 Слрбег. тлу бсгі Кіпоііқарііппі лул.нгы. Ғп.һгц
1443.Сіірбмік. 'Яіу Ммрклкил ау,'№ііы і 4 44 .Са рііорі ск. ті *бс Катоі і ңір;] гаіі пудіи 111, Іі«ч іс?і 1445 Сдрбүлцқ, жийлау — Кіпииялрагаіі аудалъ: 1446 Сарітімыр, тау — Млркііко.і .іудатты 1447.Сгірғэсіф, т:іу - Үцуді Нарын ауДнны М4У Сир№ЛыН, КгаБыицЫК - Ктпікрряіди аудонгы, ҒңбсК і449.Сгірғос, ;к:іГіл;іу - Катіпікарағзм ііудиіц,], Кдйыңды 14.50. Сярдгамя. іэу - Үлкен Парын лу-дзмы, УлідЯіс 145.1 .Саржлл, ж<тт — Куршім яудяиы, КойТгис 1452.С«»ржамбис. т»у — Клтонкар.іғай аудпиы, Еңбск ИіЗ.Саржүрек. сізсті - Мяркакйи аупаны і454.СарксзсНт :)£у ' Каіхиіклрптяй аул.апы, Жацяүлгі 1455.Саркоб’К. та.у - Маркдюті аудаіц.1 І456-Саркші. жайпиу — Күрінил аупаны (457.Сарғпмък. йізлы жср - Катонкарл г:пі зуланы. Мпііемср 1458.<-'ярқ?і]кігаи, орыэіі — Катоііқ.ірлгаіі ііудалы Г459.СярК,ара. кдгспіу — Сггмпр іутяны 14(іП-Сііркүз, іимп - Каіонкдрагліі цудяны, Иіхмішоп кайіирл,іры 1461. Сяри оаы. хдатііу — Күршні 14б2.Слрнок;ііі, лсу - Катоіікараіаіт ауданы, ЕңБсх МбЗ-Сароба л«Г( • Курцтіч аудщц.і 1464 Спрөлсц, дпилау - Катхлтқдрагпи пудпны, Кдбырга І4б5.Сарсаз, жаипяу - Катоіікарагаи яуданы, Йрсл І<І66.С;і[күмЙе. слді мексн - Кдра Ертістііі бік м 1467. Слргабы 11, тау М.прка коп аудин ы ]4бК.СпртііТігі;іК, тпбе - Үлксн Нарііііі аудпньі і469.Сартяктаіі циійынднк. - Кят-олкарапні эуданы, Ен/кк МГО.Сартас, т;ц-— Кіітоііқ;іраі'йй дудпііы- Жамбыи !471.С:ірТ(іу, 'гау жіп-аегд — Маркпкол ауданы, Күріцім ауд:іііі,і і472.Сарп:гксчі, іплбьтнпық Нятонізяратйд я}'зан«, Орсч 1473,Сарте|х’к, ормян — Куршім пуданы 14“4.Смрткож'1 тырты жіііылы.м — Кятоізх;ірпз;пі ауданіл, ІілГжх 1475.С:іртамп ік, іпябі.нщі.іқ,~ Катоцкдрпгий нудяньі. <4рел і476'.СартпБс - К.д і''нклрагаіі пуллны. Орсл 1477.Саріуіъірі,ік, іау — К.ііпнкмрагаіі иудаііы, Жаіціүліі |47К.С’зртүбек. конийу— Куртім ау.іапы і479.СарШл корасы. ға»ісТ4у — МарМраэл ііудәшл і4ЯБ.Сирілокьі, ілрқы — Китотцуірагаіі цуданіч, Өрчл і4КССарі.ібапчіііггіі. тау Үзкен Нарын аудаһы 14Ю.С;іры.птіі(і іигпкдл - Мяркдкол ауодцы НК?.Сярыл«.жгы. гау лкопісы; ксусц _ К’-тткар.тгий ^тяньт 14К4.С;іры Тзрбгнатип. тяу жогясы — Кагонклраіли, пудины |4»>,Г л.ъ.’кГ>үл.?к. \ьг — К^тттц^ірапі.ц ,-а}'л,чны. Қ.т));лігы МІІб.Сасыкгіу. іиу Үлқсн Н;ірып пудлтіы
МЦ? СасЕ.іқгүне, лишлау - Клтоіткиракнг ауцаны 34ЙК.С шлк‘.гс,пқ, жұрт Марьікөл аудалы МК9.С луллкыр деіі - МирКйкол аудаипа 149(!.(. щйііуінка, бүлзк,; жа.іык,- КпготіҚғірпгап аудаіпя. Іісрсл І41Л .Саясу, түмЕі, жайііау - Күріпім аудяиы і4гР,Сяитеімгқ, прмаіт - Куршіы аудзиы і 4 9 3. < обі к, лсайлау К:ігоп кл рйімй зуда 11 ы, 14 і(»' к І494.С акібүлзқ, <і:ій - Үлкеп Нлрын яущіны 1495Л амтас - Үлксп Нзрын яуданы 14%.( ігймбаіісіііі, сай - Міірқакімі пгдшіі.і 149 орссибі гіхклуып, ж^'рт - Міірқякөл аүцаны І49К.С отжап, тау - Куршім .іудаіпа Н99.< іпчібай. қысіау — Клтоіімрнгай аудятп.і, Лрпкпы 1500 ( сйсенбай, жайппу - Каіонкарагай яудапы, Ііері-л 1501.1 ексртзу, тау - Кзтютікзрагай аудішы. Чі-рііоіпі 151)2.(. ексен, қыстлу — Кишгцодяглй аудапъі, Жпнаүлп І5<13.< скітлс, тяс К.ітонкаряіяіі зуиииы, Лрпкіты 1504.< слдірклраіяй, ормпіі Үлкеіт Нарын яудішы, \инобс І505.С слдц» тпс, ілппіыі! Катонклракій аудлтіы. Ургл 1506 С ііптсц, тау - Кдрл і’ргіс жуііссі 15О7Д снгір, епу - К;і[ні Р.рп-стіп жүйссі ИЙЯ < счіііріас, тлу — Күршім аудаііы ІМ19Х'срсккзраЕгай. орман - Кдр:і І-.ртістщ жүііссі 15ЛІС' сріки.!іікиііікігс кеткен, іиатқал КлтоЕткдрагніі аудшлд, Ецбск 15Н СоіідаткұлагзтЕ. қүз - ІСггонкдрапііі аудіиті.1, ІңОек 1512Л пллатүіі. қоііпау - Капиікярагаі! аутдітіг.т, Пцбск 151 М сі.ЕҚі>ілііақ, сат Кури һт ауианы. Қрй піс і 514.< 'онллмпіі, глді мсксп — Марқіікпл ііудинііі 1 515.< Ъны. Ж..НІ і;ту - Күрі іім ауізіты ІШ і 'орбт,т (Сорнснка). снді мекЕіі - Мгіркзкич :іуд:іі!іІг 1517.(‘ррк.үцық, қысгзу — МаркЕкоц аудагпл І-ГІЯХ Һртүмя, хисигзх К^пиім .тул.ипы і 5)9 і гігсті тау - Кд|» Ертіспң жүйссі 1520 1 'ог ір, е.ілі мсксп - Клсінкзрагліт аупаны 1521 ( т;ш, сгістік Қ.ітонқіірпғаіі ау.іиіны, Черноіаі Е522.('укоіілск, пиібыидііік. - Катпнкзрііиій ауданы, Кдгіііінлы 1523 Сукяг, гаіі - Ү.чкеіГ Нарын ауданы 1524 ('ухояма, сзгі — К.гітонклріптііг ауддпһі 15 2 5. < 'у ы ксгеі і, с 4 іі К атті к,чра гай ауданіл. ПI ьп егі .естп й І52(і т 'м.іклиіт, шагк.ліі - Ү.іксн Парыіі пүцаны 1527.1 Х’і.ірлытяздЕ>ін усті. ялиыэу — Клтоні^іраітііі :іудэні.Е, Бсрсп 152Л ('уырсш , саіі — Квтпщйлрптіііі аудатіт.т. Тоііқдыъш 15294 үдужотя тау - Кятоіи;:ір.к:ій зуДлііы, Чгрнініа І5311 < 'үлукіібырг.і. т:іт - Клтінікяірапііі аұданы, Ү.іксн ікірын аудагіы
] 531 .Сулу,і,:іц, пнііи Катонқлрапій лудапы, Еңбск. 1532 < 'үлушикм, жзйлау " 1<.пчіі-ікя[хнай ;іуданм Ийщаүлгі 1533-Сүңкярүм. жзртас Кі тоіікарііг:пі яудгіны 15Э4.Ссйяьтқ-Сийщііяы. жүрт - КатомвдрыТііі аудаііы. Лксу Г535.Сынтас, тас — Міркдкөл ;іудаіц,т 153б.Сыіімриі<іу, тіу Кнтгніклфштщ цудаиы, ЦІыіцыиіНЕ ІЗЗІ.СырЛҺітаы, кыстау — МаркдіЮл йудаиы ІЗЗЯ.Сырші. лулста] Улвдео Нірыц яулаіщ 1539.Сырт. тлу аты — КяУонкяршлЙ яуланы. Ғ.ибск. 154О.Сътртцсу. псу Күрпчм -аудаиііі ] 541.СыріЛ№)ст іісінті, молеі — Марклкпл іуданы 1542.3 ябакбай. ждіілау — Самар аудііны і 543-Тл6ялтү(к'к. т;<у крйнауы — Кгтгінікпрщ-аіі' Еіудинія. Мийсмір 1544.1 абі.іц 1>оіда ити. тау жопісы - Үк эк, ТАО і545,7 абыясал» ічія. *к.іещ жаіілэу - Кдрз £|пістін жүііссі І546.ТаСіМТы, гау— Каюнкііршай пунлъі !547.Таіаіі, ідабьщдык- Клішікдрціган иуданы, Ғнбск ІМЯ.Тда, ііліх ідулыи үсті — КлТШ/қмр.чіДЙ аудаЛЫ. 1540.1 іізіекмі, тау Маркікол ауданы І55(]. і аіі, кыстау — кіпннкарағай ауданы, Лртилпя 1551,‘і іійбүпд. інрііт — Калтаіқііраійй луданы, Маиемср 1552.Татігііітпқбег Катоііқлрлғаіі ауданы і553.Тайтанақгүысмқ, тастн қырвд — Күриіім нуданы 1554.Таіілцқжатіғі і, сп:і - Китсінклрапій Луданы. Ж;щ*үлгі 15.55.7 діплтщлн, жаилиу -- Күрініы’ зіудіиіи.г І ЗІб.Тайсінііахз, мүлііақ- Мүтгау 1557 ІзніЕіъі, жүрт - Кіпоцкдрзғіпт аудалі.і 155Н. Гліііиых» Кі.іспіу — Ку/ипім аудаін,і і559.Т:іііі»ініііге. жлйлау — Күріпім аү/ыьгы іЗВД.Тііктійтжол, тау жсміы Клтсн-іК/ірЕіійй, Жлмбыл 15ь1.Т;ікі-.5ііжу,]]гг1 кмсіду Киіоііһлряіай а\гдины, Өргл і5Ъ2.Тақы]), жайдцу Катоіікарш-;ій эудады. Млркпкө і ііУдііііы і5бЗ.ТаЕЕЛ»ріуіЛН, Қыетау — Самар ітудзны 156’1 і’;іқнір Қлрикйл. цо.чт итир - Маргдкел ііуданы !5б5-7ля^р(ӨЙ?, п>бе Кяютг Юрпіч аузиіптл 15()6. і іЕКДірцін нлілі дрң - Маркикол аулчны 1567 Гііллтіхср. елді мскіэл - Самар аудаиы ІэбЯ-Тадасбаіі, жайі іу — Мігркакал иудшіііі 15б9.Тгіллъібгіи, жүрт — Марқ?ік.(»л ауд;іны 1 57О.ТііЛЛы0үлак ждіііляу — К:шіііқзрагаі-1 ауд.ніы, Гіцбск 1571 .Тгілл.ыжүрт. ЖіііілЕіу Китонкир.іітііі ауАіііня 1572 Тһлді.ісіні, іііагқдл — Мп]ж:ікол аудаіш 1?і73.'| алқылы, асу - Кдра ҒртісТіЛ ж.үнесі И74. Піліігір. :і?ейп; ғ.пч Кдр;і Еріггтің жүііссі
І573.]актақ, жайлау - Кц-ічліқариіліі ауд;і]іы. Кійыңдъі 157б.Тама, жіііі.илу — Кптотікдрзгаіі ііудзпы 1577.Татьтр, кЫГ-тау — Клтоіікдрлгліі ауд.шы, Цііііңеъіспііі [57Я.Танба, слд] мскең — іСатонҚіірапиі дуданы, Е-ңйеі і57Ч.Тіщбялі,!бүлақ, ждііп.іу - Кщонкгіранііі лучяіты. Ариияы 15БП.Тар, інтіікал — Марқдо.ңі аудяңы 15Хі.Тараяаіі, тау иртасьг - Кздіа Ертісгііг жүііссі 1582.Та|іаіі, сіістіқ- Каюіікічкіглі ауданы, Чпрнпви 1583.ТараИші4, дал<і — Кятоіікарііглй нуданы, Маіісмер ІзЙ4,Тарпт]д, Тііу лраеы - Клпчпіқдрапні яудаііы 1585. Гарбиғэн, пнжы - Қдтып изеліійн жүйесі ІзЯб.Тарбагатай, тау жотасы; Жіійлиу - КлтоііКдраітгіі ауданы. Еңбек і5Й7.Таріііілт:іс, тас Кдкіііічч«агіііі аудаііы, Лршаты ІЗІІЯ.ТарДіяц аузы, екі гиу .ірасы - Кагонкзріігаіі ауп.аны, Кцбі-К І5І19 Тардын, шеі, ниткди Каңцікдрагяіі аудапы, Ғпбск 159О.Таресікг екі жйрШс арасы - Кагшікйрагай аудаііы. Кдетлңды ! 591 .ТарЖОА, асу “ КятйнкараГиіі ауда ты Енбск І592.Т;іркорь м, йсу — Катопкдрағяя аудініы, Кдйынды 1593.Т,ірлауиы, шаткДЯ Катотікдракій .туданы, Майсмср 159-І.Тартас, ск.і' піс ітрауы — Кіітгнікдрзгай йущты. Қайынды 1595 'Ііірңііыц іііуршъі, сай - КатоііДіірағай цуданы, Еңбек 159б.Таебасіау ікайпау — КүрЦіім дуданьі [597. ГэсЦұрь іыс, тау жолы — ГСятопкарагай чудяны, 159Е.Т;ісдінгск, зкске т<іс — Катонкдікитііі аул.аны, Аршаты 1599-Таслолі, жай;ыу — Курііпм ііуданы ІбОП.Тасжүрт. жанііііу Катонк;іраіаң ауллніл, Ариипы 1йП1.'і'аскс.ісң, асу - Катоііқдрагай яуданъі, КдйыііЛЫ 1<іО1.Таскүрке, жайжау - &п щікаратэй ауданы, Жатріүлгі Кда.Тискдмцар, слді мексн ғ Маркиқвл ауллны ІйіИ.Таскайнат. тау - Мйркдкил аудинъі. Күрііііпі ауланы Ш)5-Гаскдііһің, жай-ііпу — Күрріім аудциы іййй.Тясқоріі. қысиіу - Капіпклрчгаіі аудайТіГ !607.Тйеқү,»ііііқ. еллі меқсц “ Кұртііім аудііпы ІЫЖ.Тяссуш, слді мсқеп - Сама.р ііудццы 1609-Іастап, б«і.гаулы жер - Симир ауляиъг ІбІС.Тпетлқ, жаға.ііау - Марқікөл аудапы 16! і .Тастсмір, жүрг - Үлксн I іарың іудант.і, Үіи гобс І612.Тпсіьг&үллқ. асу - Үкак, ТЛ6? 16іЯ.Т;и.ттлжыра, сай •- Катоңқдрапііі иудштьі ІбМ.Таеіъіцмяйы, жартас ІСпопклраіаі! .іу^иіы. Бсрсп 14Я.5.Тіц, ун, қыг.тлу — Катадк.Хірлтай дуддям, Ьелклрашіі IЫ 6 Тясуйез, лні 11 <іс Катоңкд р;мті й аудаііы, Ак.су 1617-' Гасі ін ткы, тау Кат оі । кара ғай иудл 11 ы, Жа і іаүлгі ІбІЛТаъылаиигал, лліг — Млркіікілл йудаиы I ‘.Чі
І6І9.Т<г;щ, у КлголқярҢііщ лултніы, Ііңбск Іб2Ф,Тйутак^ір, гду - Мяркакол аудаНЫ ІбЗІ.Тауіекс іі. іау КдтонкйіМізіі ауааны, Гцбск., [>еро,і 1622 -Тау і окзл. гау - Каі ім і кдр.і га 11 аулш і ы 1б23.'Гаін:шты, тау - Кдрл Ерпстің жүйссі 1б24.Тшісуішке, сскі ^үрі — Каітиіхдііагаіт ауданы, Қдйуцды 1625.То|тгі, қ^ісгаү - К.;иинқйр:іті яудішы, Еңбек. 1626 ІОІітніі, даійлгіу — Қүпшім пуд.іны ИШ-Тгпіһіан асуы, асу - КатоНкдрлгай аудипы ІР2Н.Төіщі саиілі, ІИ.ІЧЫНД1ІК - Катникярагик аулаиы, Гопкдйын І629.Тсгіслк, ‘Ліазық - Маркдкоя цуданы ІбЗО.ТеклбаІіДЫҢ күліспі, бст - Мдрқдклл ңудапы ІбЗІ.Тсмие, асу Катопкдраг. іі ауцані.і, Пңбек 1632.Тск'ши-ай, са!і Үлкеп 1 Ьрын пуданы, Майсмер ІбЗЗ.Тскглсіас. кысгау Катонкдраиііі ауланы 1634 3 СМірканыл блігі, тау — Күрішм ауданы 1635-Тсмірті, тау — М,ірк,ікпч гіудшіы 1636. Гсң геғ;. йүміЫч жпіілау — Мдркдмиі ауДдны 1637.1 еіціутан. асу - КіПоНКЛікиаіі ауланы, Ғцікк 163$. Ісцегіііісл, жлііылым — Кат™курні->і[ [іудзіты. Ак.су ІСіЗУ. Гіі|жкт;і£. шою.1 — Күрішм ауданы I бДО.Терскіі, взсп. асу - Үлксн іізрыи ііудішы. Мпі мср 1641. Ге{мн іжы ра, ііі;іііъі ндык * Клтоіік;і раіаі; ау.ца н ы, Г бгк 1642 Терсцоікел, ілксл - Каниіьфапій нудапі/, Епйск 1 б43.Тсріизіірык„ йідэ. орман ~ Капліклраітій иудтны, Куршік аудаиы 1644 Тсріоікқдіі, ііісіішг; жаиылым Каі нклрапііі ау аны. Д ........... 1645.1 еркТіүлақ. ирмащ бұлнқ Каіоикдраглн аудалы Ій4й.Теріс£рста, еп^іік — К.тюнклр.тГС-иг ШсіН^лқ-ггіИ 1647. ісріс іа.мбіш, С;ш Марклксш ауллнія 164Ь Терісксіі Бекспблй, гау, шр мексн Маркзкгіл .іу.чиы 1649.Тсрісадйын, орм;індЕ.і жер Катонкарзі-аіі иудатіъг, Кдбыі.іи 1650/і'ігрісотксі өтквл — КатолқараічП пудяны, Бсрел і65ГТ<х<К7ТК, тпі’ Қ.ттішклрнлн, _і,і(йіы, Черандал; Мйг?к.злчл' иулацы Іб52.Тігсік,үт[, қілстау Маркліітоп лу.цдяы 1.653.ТсеіпаічКпм, бұ.іақ, табіапдьік. - Күршім лу щны 1654.1 сіе, тау Крсщ-дш. ІАӨ 1655. Тигст, кр - Мі-гтаі' 1656.Тцхоһ. іи;і€и,[іщ,іқ іітсн Кзт<ііік.ір:ч-;ііі иудатіы, Қаііыңчі.і 16 57 .Т іб-а жа 11 іЗсіі і і і. щ рпт Марка Ко.і I ауданЪт і65К..1Ьгзіі, гшіды же|і Үчксн ІГірын ііудзііі.і ]һ51)Тоғі.пжлнлау, глу :колг.] Ү ікеп і іирыіт аудлны. Үштімп’ І66(}.Топ>і ітарау- гінАИ ~ Маркакоа ау ліііты ПІ
166] .Тоибіыар қорасы, кысіау — Күршім иуд>ніы І662. Іоііқүқ. к.ү! ғ Катшікнрапііі яҮДіИіііі, Ортгк (661.ТЪн ьіқ. ігток.Ы Кітпіикдраі.іи авдіш.і. Ьслісірлііііі 1664. Гпкэбцй, қыстпу — Катсіпкяр Ғ;Л яущіпы. Лрпгаты ШіЗ.Тикбури, жаіідау - Күршім яудаиы 1666Токпьплы. кыстау — К.іц-нікараійй иудияи.г Ібб^.Токсапжыклыд, жартас - К.атоі[һдр.ц.ш дудішы, Ікрсл іббК.ТокдЛНтпгаи, тогаіі — ктітпік^ііаіаіг ауди.цы, Майемср 1669 Тскішүл қыстцуы. жүрт К<ітонкар:іі';іи гіудлнъі, Мзіісмср І670.Тоқгм№р,'і, кыстау — Кгамк м луддлы Іб7(.Токп.[к1үлагі)и, к,үі - Кчтшғқлрағпй ;іул,ші,к Кдііһіңдм і672,Т4ікы&ц.!Цікс1 тй ілы зкср — Күршім аүднігы 1673,'Гокыр, жіпіггау — Каі’онклілм’яіі аудаіп.і. Қцйыцчііі і674.Тоқілпді>мячнқ, тж - Қатоикзірагиіі лулапгл, Жаггаулгі 1675. ГоліаСжй гйзі.і. жаіілпу — КлтопқжрагоІІ яуа.ацы, Чсрншкі 1676.Тп5іл|дяыіия:і1 Жайлау - Үкпк, ІАО 1677. ГоыіцііізГі. саіі — Марк?.кп.’і аулаісы ІбУК.Томіиікжүітт, қысіпу — К.ітоЕікгіраіин ауданы, Лішіаты !679.ТсмПйк;і®Бс, асу — Кіііііқдкил ауд.апі.і ІбВІІ-Томів.пшіа, тебе - Үлксн ііарыіі пуліпіы ІЫМ Ттиігяні, асу - К:ііиі[қ.ірағай аудлны ІбБЗ.Тпнай, жайиау Млрқакөл ау&шы ІбКЗ.Топарсліі. сай- Каіонқдрапій аупппы, ГЪпклйіііғі ІбИ+.Топкаііыц, сдці мексн — Кдтоііқ,фці;іІ! аудлпы 16^-5-Тинқяйыңітн;, ідоқм .тгдашл 16И6 Тоггісрі-қ, сллі мскен ~ Күрплм аудяш.і 16Я7.Тот[Щц, длц - КрЕііг.нц, ТАӨ 16УК Тіцкіл, жмылым - Үл.ксн Иирыіі аудоіты. Ж\ цыі 1бЯ9.То]»йңгы, з.п|і1 жіііілпу - КүрііИм сіуданы 1617і).Тілранілі і:[і. жаилау - Үлксл Наръш ііуданы, Бекст 1691 Тпркдсіі , ®і« - Үлксн Щфьіп аудапы 1692.ТаркдсКлт. жаіілау — Мгірщкви ііулгшы ІйЯ-ТТорііітобылғы, сяіі - Катоііждаігяіі аудгіны, ііңбик ІбМ.Тоскауыл. іөбс — М;іркдко.ч аутчііы ІбЧЗ/і остцфііі, тобс Күршім ауіиты Іб^б.Тіійлпрғлшіьпі биіп. кіу — Мяркдэісгі дуділіы І697.То6с, іобо - Үлксіі Нпрып ауланы, 1>кст ІбЧК.Твбк-дклри, тау Катгцчқвраг лі аудаііы 1699 Тобі?лтау, тау - Кігинікдрінчіі нуданы ?7ОТ.1*сіс, ж:(й'кгу - Кдра Гретспіі чсүі^есг І70І.Ті’ісңгІТ, іиабыпді.іқ - Кіпі>пк,іраіаи яушінъі, ^ірсл 17(12 Тнмсіиі К^іРабяка, птсщ плкс Маркдкол аулані.т 1703 Л омсііі і Оіщан, еяді мскеіі - Кдті.ін оіснінің жүйесі 17іМ. Гемспгі Гскдис, дсол - К.ітоп:қарлган ауд;пцлг і’лі€н?і;
іТОЗ.Тнмсніі Шүіиск. БұлйҚ; ііілОындыһ. - Марқдкал аудіпп.і 17<Ні,Торайрық, тчу сіяемі — Катоиқдр ігай зудцпы 1707.1 Ьрекс рык, и рм ш і - Мп рі&і кол иудаі і ы [7054,Тпрстоі>ім. сгісгік - Қурпіім аудшпд ІТПЧ.Төржийлзу. жай.чзу - Катпнмірлан аушіны, іхрел 1710. Голқуыс. жайп.іу - МпрҚйкоп аулнпы ІУЦ.Төріквд, көл, Жіійл.іу - Маркіікол луданы 1712-Төртка-ііыақ, жон - Курпіім иуцаиы ПІЗ.Торікүлаі&иірпт, сскі корым Маркдкел пудаиът 1714.Тортте0е, нгл(іыцці.іқ Кітоіікдряній яулапы, Ғ.ңЕск 17і5.Тертуыл, жаіілпу - Марждкол ау/іішы 1716. Гііргуй, кыеійу, рцці мгке-н - Үлк&н Нагын ауданы і717.ТО£, іТіу - Ү.чксл Н.ірыіі ііудаиы, Қрсаітікц, ТАО 17)ҚТрскяі1ынг гл'і! мйксіг ’ Мярклкол аудаиы 1719.Тсң;тасі тас - Маркдіммі пудапы 1720.1 елі тұмисіъл інайыплық - Ка-іотікарштій аудлны, ЕңЕңж ШІ.Тұгнірык- тау - Үл сп Наііын дудпні.і. Үрітөбе 1722гТу.ііык, тиу кііш> іры Мирқикол вуааяы 1723.Тұлы!і Кд&Еі іпси; жаГіЛ*\ - Кар ііртісггің жүйчсі 1724.ТУЫЯ, ҢіЛьглу - Кіітиніуірятай ііуіігцтьі, 'Ісриоиа і725.Тұм;іСіулак., жайьідьві — Катшнуірагли ауд.іінііі, Орел 172К Гумллыт »іиітіііу Мдркл».ол :»>.л аіпл 1727.Түмаиды. жліТгіу " Кэюнкярлғай аудлны, Чсріювгі ПЗКТұмсық, Тйу сілсмі ^йчтіспкіиа иущшы і729.ТуМСі.щ Сііріау, тау сіиемі Мнрқ;ікөл аудтпіы іУЗО.Тұлгсвдк.тағы қорл, қысшу - Үлкт іт Ііарыя зудаіты П31. і үр^і КЫСіау Кдгын «псніңің жұііесі І732.Туре]іэнкс.іСНі, нсу - Марқакп і лудашл 173т.Тубеь;, іүбск Клтіііімраіаіі аудины 1754. [•убск-гсті қорп. қысіяу - Миркііісвд пуланід 1735 ГүгеГітоінІі, тоітііі - КгіТонКЛраі аіі аущіНЫ 1736-'і'упекілі. жайллу — Куршім ііуданіл 1737 Гүцскүіірық, *ау Міірқдклл аудяііһі І^З^Туіісмошик. тау ^Клтоіпклрш ліі йулаіпя. Аклирал і739.Түііеі-;іс, июкиі — Катонклр.ц-ліі ауддііы, ПіъіҢіЪісііііі 174и.Туктс:т қыіл ау — Кұріпіы ауданы 1741 Түикжіііі., жайллу - Клопкйрлгай аудішы, Псрповц 1741 Туктібліі лмр:гі].!. койниу — М.ірқнкол иудалы 1743 Түктіжср, жаилау Маркдкел ау іаиы 1744.Тукілр, шлҒІЫндық - Катііііі';і]таг;і'і аүдапы, Гнбск 1745.Түкі, тау Ү іксп Парып иулаііы. |»гкст і746.'Гу’ кі.ш, тау - Кұрнпм лудаіл.і 1747 Түткііттс. іікіқы - Үлксң Нарі.пі пулщш. Үштсбе 1741і.Тулкіферм;і. қыстау - Капміқіцілгаіі лудацы, ¥ра
ГМ9.ТүрГСИ, жаіігі.іу; оісн - ҮкоК. Тл<? Г5Н.'Гүріти:у, ;ісу; бүлақ Кятшікярағай яудапи. Чсріісва ГГ51 Түрікпен лірлтіа. міныяы жср - Маркякссі аудяңіл ]"52.Тып,іріақ, қуі.іс - Үпксті 1 ігуняіг .іудяпы, Үиппбг 1753.ТілрКҺтллак, ер — Мііркакйл яуданы і’54.1ыцпу.ііі, гау Құрінім йудаііы, К.ойтас 1755.Тігірек, гаУ жолы - Мяркдкйл иудяны I/зб.Тікбүлак, бст — Катпнкаряғзй нудпіііл, КдііынМя 1757<Тжсііт қікіқһі — Марқакпл яудапы 1758.Тікжол, тйунады — Кигонкпрағай ауюііпы, Арщаты і т59,Тгкж.ог-іі1 якп» — Курпгім аударм 176С.1 іккси ң, :ісу — Садар аулапы 176 ГТ іккүнгсіі, бст - Үпкгн Ііарып ауіілпіА Бскеі [7б2,Тікхл&іқ. жар - Маркяксл пудтіны І763.ТІКІШ, саіт Күріпім лудакы 17б4.Тілеіппі куысы. лүрт - Кэтіпнқарлгаіі пуданы, Айңдүлгі |765.Уяц, тебс — Кзтсткдраі ай нүдапы, ОиСек. 1766.Ужііпырақсяй, жатшпым - КітчгіК/ір->пій ауяаны, Кдйыіщы 17б7.Ұзақ. Муы, тау - Катопқдрагаіі пүлапы, Шыціыстаи !76В.Ү-лынбаііүста. қыгпіу - Катсикііраічій ауданы. Орсл 17^9.Үзынйулйл., Гтадк; ж<?гё/к»у — /ііярқдкад аудлнъг і770.Ұчъніжпл, вдрат - Кгіппіпчірягай ауііагіы. 7К.піаүлгі і771.Үзпнжар. дсйр - Сампц аудцньі 1 772..Ұ.ЗЫНЖОТТ, щарат - К.йтопкдр6гап ауіыпъі, Ііңвек [773.¥^ыііи<і,ірэ, сіііі - Күі’ігіім ігугніны 177-1 ұ-іынкүи.іеіі, күіпгй Кдп’НК..ірагам аүдлны, Кдиыңды 1775. Үзі-.і і і к.ы 11. ііырігг К яти н қ;і [ киті і і <і уца ц ы, Ьс рел І/Гб.Үті.ш ГГүра, тмлчі; іпсінлс-- Мярклкімі аудішы, Бпрап 1777.ҮжноЬа, п!.у — Мйркдқрл аудлны І77Б.Ү:іыііі’р1 тау жслы - Кашнкарнгай яуіаіпл, КцПск 1779.Үэмнт<?кшһ тіии - Млривкйя г^даііһі I 78О.¥лдіі;сій:і, ису - К,осаічін, ТЛО і7Кі .Ү.чпіткяншхі, тлу лрасід Қдра Ергістің жүйсъі 17!і2.Үлар-Чт1. тпу КаюЕТҚаріііай 'іүдаіп.г 1 ТКЗ.Үластіл, ілу. йзсіі - Крна Ғрп ,тіц ійүйссі 17М.Үигы, тау кпіінауы — Кптонкдріігай .пданы, Шынгыстяіа і7Н5.¥ра, е.цді мсксн — КйюнқираНгй иуііаіты, Лкмарал 17Еб,¥рапклр:іҒйй, ориан — Марклкия аулацы і7Я7.Ү[кн!Қіііі, слді мсксіі - Маркақөл ауңііны і7ЙИ ¥ранКдіИіү.'і<-іР,. Күріпім .і^.пяеіы 17‘Ш.¥рШКДЙВДН. і/лй.плу - КлТО/ЗқдрЛГЯЙ ;;удлтття 174Х).Үрпііқлііта]і. тпу арасы - Мл)пяік<і'і аүланы 71)[ Үр!,ін6улчк. жийяау - М< ркпксл лвдаш,і 1792.Үрытду- т ау Үлкен 1 іарын аудін іы
17?З.Үсакі5сіш. ылі шр.п Катошцтрипні аудлііы. Еңбск і794.Упі«итас, жартяс Мирыімэп пудаяы і795.¥ллгг>гнпрттіс» тяе — Маркдкол ауданы П%.Ұ.'и[Ъіклр:п’:і:і. сірміш — Клпгніқярзтн ауданы. Аріійты 1797-Үгііігст-і, тау — Китог қ,тр:н’.ій ауданы, Лритты } 798. УйЕүлнк, Хьютъту - Маркцкая иулат.і |799-Үйгеля6:і. асу - Маркдк.и.ч вудшты ІНОО.Үнгентас, т:іс - Кптонкдрагай аудішъі ІВОІ.Үйрек, т:іс — Китонкдрағиіі лу.т.тіііл Е80?.Үйгал, гоглй — М.трқдкоя аудлігм 1 ЦОЗ.Үитяс. үшір - Катопкдрапій иудлны. Аршаты 1Й04. Ү іті рм и і. аііл ат - Симаі। иул-шы |Я05.Үкс*к, үсіірт (2300 м.) - ТЛӨ ІЙОб.Үкітпс. ‘ыс Үлт:сіі Ийрыіі луляііът 1807-Үкііпакыргац. тау Кятопкяр.ттй аунқны. Ііерел ІКОЯ.Үпкгн Аіітіі, тау - Катіиікзр?ігі|і .туданъі ІРВД.Үлксл Лрбат, қакци т:іс — Катгаі; ір<ігай цуд.лііы, Кдііынтщі IN10 -Үд г,е н Ліаш; ; Ллі. т:ц К лтонклрл гаі і :іуд<> ны 1,411.Ү.’ікі'-і! Лші.і.ті ібүлак, жаіілау ~ Маркакол аудпни ] N12-ҮлкСіт Бсрси мүтдагн. мүтдақ - Мұіііиу ІЯіЗ.Үдксеі Ііоквн, птсн; ждіілау — Слмар яуданы 1К14.Үлксіі Бүкл[рм:і м\глі:пі.і - Жазатадр. 'ГАО ІЯИ.Үпксіт Жнлііқ, ситііы жср К.атонкі[р:йіііі яуданы, Жэпдүлп ІИІб.Үткен Жлутпгсн, жаплау — С:ім:тр ілтйны ^ЯП-Ү-Чкот Кпхлея іпл.Үіаеы, есиі шзутз - Католклрагэй аудаям ІВІЙ.ҮҺксн Клілйк. тау йеуі КатздқДраГАЙ яудаііы ІЯІЧҮпкеп КлмҒир, тау - Оімпр аудачіл І820.Ү.ТКСН Коіиуи. гпу — Кіітопкіритіі пудпіеы 1821-Уллсі^ тлу №?рқ.тмі.Ү .титянпт іЯ?2.Үітксн Плухты, іау К;:рл Ертістіц басьі 1Я23.Үдксл Нирыіі, ліді мекеп Үлксл Нарі.іи аүдаиы 1В24,Үлкгн Ор. т:тү жояы Ү.ткцн Нпрі.ш аудапы ІК25.Ү.ікеіт Тпкыр. тпу Мпркакол ауд:ип.і 1В26 Үлксіг лү, тау - Маркякоя :іуд:ііііа І827.Үпкен Тсріскей, ?а} Ікті - Млркикол дудіілы 1В28.Үлксііте(іе тобе Катпнгдрагіііі ду.дчпы, Орсл 1829. Үлкеііүпікят, с.тй - Уліссн Нлрын аудатпл ІНЗО.Үлпіллск, жайлпу Үлкеп Нарыи ауданы ІЙ31 .Үлүцгір. кгсе, (ігікс ' Кдракртістің жүкесі ІЯЗЗ.Үцгіраиіы, т.іу янглры - Мяіікдқел ауланһі 183Э.Үцгірт:іі!, і;іе Ү іксн Нгірыц дуллін..: І&Ж-ҮціІртае. т;к. - Үлкен Еһръііі ауліигы іЯЗт.Ү'г[ірексіі, куі.іс М:и:к;н пл атапны 1836.Үріхр, іініқЕ.і КитоЕікіірагпіі аудііпы, І-цБск
К37. Үрмнп.іі қысі.іу Ка гонкяригаіі аудініһі. Арпіатід Үркіт, тау — Мңркхкал ауд.вні,і, Күрішаі аудшн.і І.ЧЗУ Үрнеһ, тау Катшіклрагай Тіудяны. (Чргл И40 Үс кск, асу Үігіісп Гі.трын яудаііы ІМІ.Үсті ігі Лиртаіс, гау сйд-мі - Катонкярагаіі аудлны. Бсрел 1842.Үгіктін басы, т:іұ гұмсығы —Мг.ірл.икпл аудаііы ІХІЗ.Үиіашық, адақвар — Каі онкзрлғай аулініы. Аршты 1В44.Ү’шб*йтгіл, жийляу — Марклкол аул.яніл 1845-Үіыбортск, тебшіер - Кагонкдрпгай зуданы. Жаңаүлгі 1446 Үиіксііқец, белдср - Кдгоііклрағаіі иуііапіл, Жаиаулгі ІХ47.ҮиікпХ кыстяу — Маркакап ауланы ІМЧ.Үііікүріи:, тпу - Миркикоя ауд-іны ІІі^.ҮвікірПіу. тйу- Каг*.шк ірагап ііутпіы, ІІІтлніыстан 1850.Үпгқора, қыстцу ~ Мііркякгы иугкпгы іКМ.Үілкуііяи. «айляү— Мпркдкел иу.іаіш 1,Ч52.Үшю.грміжке.ііі1 жіііілзу Миркикол ауланы ІВ^З.Үітгтиііпак, гау - Маркакоп .іұлтпы |Я.5*1.Үплае.> тас - Катпнклр:і*-иіі лудииы .Үілтасгы, тііу Кдра Ергісііц. Гиіиц IК56 Үііігеітек, іи.у - Млрк.іко.ч аудаінл 1857. Үпгһгші яуыл, еліі мсксн - Катонкараі аіі ауданіл, Іінбск ІКЗХ.Үішщлі Іі.чан. іилйинлык.- К нінқлі|ХЦ<іл ііудзнЬ!. Кдйыіщы і859..Үшіні|[і терсқ, (2ііһ жп.чьт — Маркдкол аудатіы іЯбО.Ханіу, ждткіш; й.ігітк' - КгітсніЬчірлгай пуллііід, Ііерсл IКМ. 11! абаі ійа іі. і і пау - Кігіоц кл рагя і і ауд.і 11 ы ІЯ62 ііійДіқ жзйляу; бұчак - Млрклһтчі яулины 1Нб.1.НЫн=і}р, іяіллл - Кліонкдраіяй іудаяы, Аршлгіл ІЙ64 ТІІагал Ьұріазіл, тау; иіс-іпші — Кіэу£іг?іти ІЛО ІНбЗ.ІІкіідцдпба, Х.СЗСЦ', :іеу - Кантнклрягпіі аулдны. ҒліБск іЗДб.Шлгін .эаряОіТ, тлу- Кдач Н?ті тйжуят I 8Ь7.И1;і!Иіі щібы. жямлцу - Кзвря Ергк1 жуііесі 1К6Я Шағанкрл, іяу; п.аді Үкок. 'ГЛ(і ипі;и — МзркдкРгТ ігушгты 1Н70 ІПапііл, т.іу Кл тпімрапін аудңиы, 1:н.бск; Үлкеті Парын дуданъг Т(?7І.І17тніп і. ?күрг — К\ркгім ауланы іК72ЛНаг.лақтас шскіы - Катопклрапііі ятдіиил. Мццсмер IЯ 7 3. Ш аклна, тау М лркңкп л , үдлны іКТЧ Шплбар, шчбыіілық - Кэтоккііряійіи ііүдшил. Енбск 1875. Ша 11 иЫ. Т*Ц Үдг-с Н 11 ары11 гіугқдцы іЯ76.Шшіым-таріям. іау жпти«и,т К\ріііім яуданы І&П.Шагапігіъі. тлу — Маркдквл нхланы іЯ7Х.Шшіыіикныы кгіҢупіу - Үчксп І1.ірып нучалы і!і79.Ш.щгыр. жші - Үлксн ГІ:ірі.ііі аудипы. 1'ішіғып ПС,
ІБІЮ.ШаітдЫ, дачи МарқяюЛі іаудвны ІКН1 ІІІіінііиііі. таұ - Қп;кі Ірти/иц ауік-сі 18И2.ШанырПк, жаіідау К.ионкііраг.ііі ДудзНі^, Жпм&ыл 1ККЗ .111 Ял ілріікты. тау Қэрн Ертіс жунс сі і884.ШашмПіж<чі, тау асоты — Катонкарііглр лудаііы, Черноііа 18Ь5,ЛІаллаг жаііділм - Марқякол иуданы ІККб.Шаішіііядабян. іеу - Қдра ЬртіС; жүйесі 1 887Шівлітіы.мя, ің-.у .КатпЕікарягаіі аулилы, Шыліъістай І88й.Шарбзқл,і, жшгілу - Үлксп Наріан аадіпы, Млйе-чер 1889.11 Іардпуеі Ебутақ. (т;т;-қ; Аайлау — Катпнкараіпи ауданы. Орцег. !К9П. Шаркай шэбынчык - Күршім аудлцы 1891 Лізрлқтыбу.илк йулак; жинляу - Кппміқарлгай ауданы. ЕңЦіск !892.Шит, ііигпіл.іі Үлксеі ІІіірын дул.шіл, Мііікмер 1893.Ш;плр. удіііоау -ҮчҚеее Варын аудйііы, Мяіісмер 18І4,Шііті.ірбчй, кідстау Маркдкал ауцаны 1й95.Шя>мрти.п. іхідчы ліср Марқакнл аудоиы 1846. Шатыртцс» тау - Кдра Кртісгін ;куійя:і 1897-Шллпъг. ясу - Кйтоиқярагай ;ту.'ійііы Жіщаупгі 1898.Щдіш.иі, ілу ж«аі>і - Катуіікдрапиі ауДініы. Орел ] ВрУ.Шиуііэр, піу — Млрюжил аулацід 19110 1-Пахта, тау — Күрнлм аудлны 19П].1Пічіі*іі дирасі.1, кіу Кйіііиүід - Каіішк;і;кіпиі ауданы. Лріилты 1ЭД2 Шежитдиі, іцийііетедык - Катонклраі-тпі ауданы, Кдііыиды 191.П. Ш ііъі рк і рч /ій, і ір м дн Қпсага и і, ТАО 1904-Ці+жірмігіс, қоііцау Куіішім аудчні.і Жолцұскду 1905 Шэдп»і дпрлсы. т-іу Кіітокклрагай аулииід, ДріЕіаты І90КШоуі'ілісліі, шаГиднлык. - Куринм :>ул*>иы 19О7.Щсбіх, лнійллу Үлкгіі Пзрын пуіынъі ІШ№Л1ексмс. елді мсксеі - Кіітииқдрягйіі ііу.ійны, ШііиуыстаЙ І^ОТ.Шсігхлп-Мэ-чіілні, жліі.;іаг - КзтоЕжарагиіі аушіцы, Ьсргл І9Ю.І1ІСҢГСЛДІ. кыригі — МпркаквДі пулліил і 911.ИІсрвдж. - К.у;«иім мудлиліі І91.2.111еруші жұргы жяйлііү - Үлкеіі Нпръпі ііуітнітііі. Мэйсмср 1913.11!іі.щкгж кыгтяу - Маркдмні пулзііы 1914.Шижал:ік. і“п Кп го еі қдрт; цтці дуд:п іі>г Ж ч іаүлгі 1915.1II лдіхіуічм, л ічі К ур шһ і 4} ц.і 1916.Шнмйііың тскіің.-.сі, тзу — КйЕОіікд4раі%іЕ аудаіп.і, ТоВішй-Ыіі 19П.ПЬиу(з£к. туіъ қ Курллм ауцчпһі і918.ШіЖ>дійі.ің, Дчнеі. - Мармікл.т ауцаиііі 1919 Іікіқкдрііулй. црмпм - ҚпсяҒіпеі. ТДО 192С.!Гктқ[іар<:абі. кііірті - Кцтонк: раі ий ауданы }921.Шищлрз;)р. ліотуд - К।ріиім лу;цліил 192'2 ІІІлқсаМі.ЕТКІ.41 Ж.иі.ч-қ Кі.лиіік.іріЕГйй ау.цзіЦд, ЛріГШТ;, 192.3.Шсчіт^и, Ж”лл с.й' Іі.іннтқ ',п;,і ні нуъіттіа. К.дб).і}зга
ига&ыпдык - Кіпімк/фмпй аул;:ііід. І-ңііск 1925.Ц[.«лакдарэ, тау Кдтоніиірагай ауяаііы. Іісрсл 1926-Шіілақкррық, шиГллгдык- ҮлкіЯі ІІзрии ауд.іпы 1927. Щджодр, жі.фл Үмқсн Млрын лудкіны. Жүллыз 1928.Шилақгяу, тау - Катпнһдратай аудипы, і н.бск І929.Шолақщат1 гау 0150 м.) - Үцж. ТЛО [РЗОДіІодіад, ияжм - Үлксн Ллршг яуэвны 1931-Шоимүрыяке'ісң, кезсң - Катоикарягий зудаиы, Ііцбск і932.ІПопаіі таулпры, жаіілау К іютп^рягай иуцніы іЗзЗ-Шермаңсай, еыі У/ікен ІЬрын аудун/ы. Ікют 1934-Шппіақ, тау ~~ Мяркйквя луДаны 1935 Шошяқгау, тау - Катънкдрагай ііуданы, О]тсл І9М1НонліЙжүрт, 'жаіілиу — Катонкйрягай лі-дйыы. Клйыңдьі 1937-ЛІегсл, қысіау - Катошзірипй нуцаны іЧЗВ.ІІІаігтікпл, іпибыидық Мйрқдкөл ауд:іііі.і ІРЖШлтісщ, жійлау - Үлксн Шрым дудаші ]94Ч.|Пут слді мсксн; озегі - К.ітонкараіан аудаіты, Чсрнокі 194І.Шуақ, күнгсіі — Күрплм аулапы 7.942. ЦГумзздин, сай - Үлгя?н Нарьн? .чуданы, Ьекс?- і943.Шұ6аряіиііі, ірідічскен - Катопкяраг и аудпны 1944.11Іуііғіііаі'лъфг илау - Күршім аущіііы 15'45.[ІГубдрігг, лттйлглу Са-иар а}г,мщ,г і946.Щ\4)Н]і6үтаг бсткей ~ Катонкаратай лудацы. Арнлгіы і947.Шүблрдала, бұталы житаіқ КітктиниірагаЙ аудзны 2^^Шү5лркдіМГ.тй, жвадлу - КаЕпнқдраннг ,-гудянЫ. ЬісЛ^к іУ^У.ПІубартас, тдс - Маркдкоя иудиіщ 195(1 ТІІүбарйіс, доң - К.йісіикарцтаГі луіаііы. 1'цБсК ?951,Шүбяркгілік'г срмлн Үтксн Шрын гі]дяны, Маңемср 1952 Шүп.іл, жартас Кітнкдрагліі иудаіЕЫ. Бслклрагаіі 1953.Шұі Ыдбші, зкаилиу - Күріцім :іуд;іны 1954-Шүқт,гн, койнау - Марқякол аууілны ШбЗ.ШүҢҚыр, оііпат - Катпнкдрагліі ауланы, Лріпаты 1956-Шүңкырткүрт, я:ніһіа\ — Китонкіфэг.ій ауданы. Кдйыіііьт і95? К^лжьф, стйпим - Аілрқгкстл ауяяніл 195К.Шүііқьірк.пра, шабынді.іқ Катонкаріний ауданы. іінпек 1959,Шүңкырсаз, сги - Үдкен Царын йуцаны, ҮшпіЬс ІРбО.Ш^шырсгій. слй — Маркдкол я}утдны іУМ.ШүҢкырши, с<ій — Куінііім ауДЕіНі.і 1962-Шүраіілы, ^айиау Үлкеп Парын нуданы 196Л.Ш1РЫК, сай; нгабындық- Кятшіқярйтиіі атд.нгм. бонкуіггкц 1%4.Шүрінықм;ій, жаіілиу - Катошчірагай луддііы 1965-Шүь.ңж, бүлақ; шіібындЫҚ - МэркакОЛ ііудаіп.і 1966 ПІүцегеЛ ягарт.тс - Кү(ішім яущаш.г 1967-Шүрцііісу, сай; Бүпақ- Кятпнкдрағліі ауляпъц ['опқгійыіқ
І96Й-И1уршітпіу. і.іу — Катонклраіміі аудзлы 1 969. [[Іүріщ жйргпсы, тяс - Күіппім іуднні.і 197О-І.Цү|нііцпга;і, тогіиі — Кдтііцкдрлңиі пудііны. Ғ.н.ікк І97{ (Пыбяропс, ж;ійд:і\ К;гічнк;плі:' ні цудііны, Кайііііілы 1977-Шыбарсііікі. жіійіа іъіч Маркікол йудғіны {9?З.ШъгбаркаЙ&л, <Ғ[№гак Кйтпғғғ.7і[мтаі( гуд.іғгьс. /Ьлқийып 1974Л1ыбыкк^сксн, тоғяіі - К поіікараілй тттаміы, Нійэек і975.Шыбьнчдъ/. МаркяқвУ лулигіы 1976.1]Іьгжым. ясі 'іпіту Кттэііқ. р;нтін аулннъі І977.Ш .імітплат, кііЮкіу - Марқікон аулплы 1978 Шьгмқас, асу — Кэтониірцг,ій дудғшід, Інбск 197*}.Шымы;ідык, жй.Йллу - К пінклрапііі :іуданы Еңбеқ 19В0-Шымі.ір Лоң - Кптоикдртіпій ііүікшы, Дрлътпл 1981 Ші.іШіыг.п.іГт, ічіу (1757 м ) — Киіиіікдріг йг аудцііы і9Ғ2.Шыңқ.р«а. кысніу — Мир дкол пуданы 1983.111 нрпілгоітііі. іоі-ііи - Клтшікарагіиі эуііаііы. Іісрея і95?4.Шйід.іЕдра, тау - 1'кок, ҒАО ]985-1І1іппіялрлғяіі, йгпііікіу - Е^цтіш^ірліаП иулдпы. Нсрел 19."А }ІГі.чп\ нмаіі - Үііксц Нярып 1987.Ш'.ііі;іі, слді мскси Мзргдіктлі ауллііы, Курінім иудипіл 1988 Шіиікук-тск, СВД.МЯЛ 1<;ітапкя;таплі аулалы І989.111ірік;іяк. слді мскең - Курпіім ауляшл 199О.Шіріккійьпі, слді мексн - Ү.чксн Гілрын аудлтнл 1991.111 іріктЛіі. кьісілу - К:ітпк;ір;«тііі аудинЫ, Епйск 1993.]тІбЫ[іпй. жүрг — М.ірк.іксіл .іуллны І993.ҺІбыіп т-ысгііутд, қорл — 1<:ітпнкара{;иі пуліінъі 1994.Ырі’зн.чі.і, бк.тксіі - М;ірісіКі?л иу.пины 199$. Ырсцк^ кііісыу ~ Маріуіііел пуднпы 1996 Іріеқұм. Дііла ’ Кдрп Ергісііп :к\тіесі 19?Лірг*-’жырг.гқ, л.-ыр;і - Қ<хічғ.чтг1 МС? 199Й ТіпАарі ыш, ж:ііілһіг.| Күрппм лудініы, К,оііт.іс 1999.Һпкі , плке Клллиійэрлі^іі лулашл, Аий' 2000.Ішкі Шабанб іі, жіііілиу Кашнкдрагаіі муЛйны, Дксу 2001.Янііт, фсрма - Катсінісіріігітп ауданы. Лкыар;і_і 2002.Ясіік, ялкиіі _ КіпііііКхфліііи ііудііИҺі, Ақсу
МА}МҮНы КІРІСПЕ............................................... 3 і. олке ороііимдііршің ТАРИХИ-.ІІИНГЦҢСШКЛЛЫҚСІІІІАГЫ.. ........................ 13 1 I 0лк.ешц'гзрііхіі-геогр[и|лгя7ьщ жіндэйыші кыикапш шм} .......................... . . ........ 13 1.2 Өлке сгрсчшмлсрінің кдльипасу кетсңдері м£н тілдік кябдпары .................................... 2І 1.2.1 КМц* (субетрэт) клбэт.. ........... 26 1.2.2 Кірме Кгібяч......................... ................ 1.2.2.1. Монгпл кябаты..... .... ..... 44 1.2.2,2. Орыс қябнты.............................. 54 1.2.3 Жаңа кабаг,...... . . ......................... 62 2. ОЛКЕ ОРОИ(1МДЕТП1ГҢ ЛЕКСИКА-СІ МАП Г ИКАЛЫҚ ЖӘНЕ Э1ГЮЛИШЪИСГИКАЛЫҚСИПаТЫ...........................65 2.1 Топоі іи мдсрді ма гы гиь' іык тү рі нд а н классифіікішиилиу (тогпчістыру) мосслесі .................68 2.2 Өлко орапимдсршщ ссмаитггкалык сніиггы............-.. 71 2.2.1 Крршапнт пргяның К‘афншклді.ік, ерекіпеліктерііі ецпаттайтыл ороннмлср.............. ..71 2.2.1 1 Жср бетіли? көгерщю яшіхзл Беиерді гшіцііретіл оранимлср....—.................................. 72 2.2.1.2 Жср бстііген тіэмсгі жйікан бслсрді біддіреі ііг оронимдср....................................... 74 2.2.1.3 Хер Ггсгіггщ бсіпіірап бсдсріЕЕ біжгііряіи оронимдср....................................... 75 2.2.2 Адеімпыц іс-орсксті мен гүрмьк--тіріпілігінс бптіанысты нрйнимдср...................................—. 76 2.2.2.1 Мал цырушііылыгі.іпя Г>айл:ціһіетьг кштыігтаскан ороиимдср ... ............... ..........77 3.2.2.2 Егіеі іЛЕфу.шіылшъінп бяііланысгііі лтау.чар .....80 2.2.2.3 Оцтүсгік Алтэйгл тйіі баски кпсіп турлеріне ба йлл । ыст ы атау лар .....................-..... ЯI 2.2.3 Жаиуарлар лүііиссінс байлаиысті.і кз.[[.ііпаскан игаулар.... 82 2.2.4 Өсімлікіер элсмінс байлаііыстііГ кдііыптсішііпі ткіүлар .. . 83 2.2.5 Жсргілікті т.іл ерсклк* ііктспігіғ блйлаиьісты ксзцссстін орографиядық гсрмпн,т.ср..... . ......... 84 2.2.6 Діни іиіііЫм-ееЕііміі- бліічлііыг гы аіиу.чіі|' ... 86 2.2.7 'Гүр-түскс блпдлнысты атаулар. .... ........... 92 2.2.Й С&і-Міътііфге ІтяЯдяңыечы 'гтяуддр. . ..............98 2.2.9 Жяман. ж:іксі>і. ү.чкеи, кіші кдаиншеігттсрінііі
кліысымсн мчыпглсклп пглулар... .......... ... — 99 2.2 10 Гснгггоііпннмлср мсн тпюпикшнмдор..—........... 100 2,2.11 Анатомиялық атауларга байланысты қдлыптаскдп ііроннмдер .......................... .....100 3. ӨЛКІі ОРОНИМДЕРІНІҢ ҚҮРЫЛЫМДЫҚ ЖҮІІЕСІ................................... 102 3 1 Олкс пронимдерінің қүрамы.. . ................ НІЬ 3 1.1 Ьірпсіітлі ороніічдердің түрлері ...-..........- 106 3 1.2 ЕкіпспілІ проііпмпер күрамы... .. ... ... — --- 09 3.13 Копнсггиі пронимдср қүрамы . .... ............. 113 3.2 Олкс оронігл іерипц. жасэлүын іагы онімлі қосымталар ......... ................................— 3.2 1 Гәуечдік жіілізуы лрқід іы жлсалілп оррцц.чдер...... ... 115 3.2 2 Кдтыстықіыи ссгм жүрнагы -п.і, лі арқылн жасалгаіі ороігим-ігр .. . .......................... Иб 3.2.3 Егіспк крсымиьічары аркылы жасячідп орішимдер.... 117 3.3 Олкс ороннмдерііідс ксздссеіш онімсн косымпіапар . 118 ҚОГ’ЫТЫНДЫ....................................... 121 ПАЙДАЛЛІІЫІІ-АІІ ӘДІІКНГПЕГ І ІЗІМІ ................. 126 ҚОСЫМШЛ............ ...............................13.3