/
Автор: Nowikow Sergiej
Теги: język polski
Текст
18. SERGIEJ NOWIK ODWIEDZIt WUJKA
Wujek: - Так si? ciesz?, ze ci? widz?!
Sergiej: - Ja tez si? bardzo ciesz?.
Wujek: - Jestes bardzo podobny do ojca. Opowiadaj! Jak zyjesz? Co robisz? Co robites przez te wszystkie lata?
Sergiej: - Teraz mieszkam w Warszawie, mam dobrq prac?. Przedtem kilka lat mieszkatem i pracowatem w Petersburgu.
Wujek: - Masz zon?, dzieci?
Sergiej: - Nie, nie ozenitem si?.
Wujek: - Jestes mtody, wszystko przed tobq! A co stychac u Olgi, twojej starszej siostry?
Sergiej: - Pi?c lat temu wyszta za mqz, potem skonczyta studia i mysl?, ze jest zadowolona z zycia. Mieszka z rodzinq w Moskwie.
Wujek: - A mtodsza jak si? ma?
Sergiej: - Swietnie. Sonia wyszta za mqz, w zesztym roku urodzita cork?. Teraz mieszka z rodzinq w Paryzu.
Wujek: - A Igor Siemionowicz, brat twojej matki, jeszcze zyje?
Sergiej: - W zesztym miesiqcu miat zawat, ale teraz jest juz wszystko dobrze.
Wujek: - Widzisz, jak to jest... Ja nie miatem okazji, zeby si? z wami spotkac. Twoj ojciec tak bardzo chciat tu przyjechac, ale... teraz jest juz za pozno, juz go nie ma.
Sergiej: - Co zrobic, takie jest zycie.
Wujek: Sergiej: - Nie pami?tam, w ktorym roku ty si? urodzites? - Urodzitem si? w tysiqc dziewi?cset szescdziesiqtym trzecim roku.
Wujek: - To ty masz juz czterdziesci lat! Czas si? ozenic! Musisz znalezc sobie zon? Polk?! Tutaj na wsi mieszka taka tadna i pracowita dziewczyna...
236
18. СЕРГЕЙ НОВИК НАВЕСТИЛ ДЯДЮ
Дядя: - Я так рад тебя видеть!
С: - Я тоже очень рад.
Дядя: - Ты очень похож на отца. Рассказывай! Как
живёшь? Что делаешь? Чем ты занимался
все эти годы?
С: - Сейчас живу в Варшаве, у меня хорошая
работа. До этого пару лет я жил и работал
в Петербурге.
Дядя: - У тебя есть жена, дети?
С: - Нет, я не женился.
Дядя: - Ты молод, все впереди! А что у Ольги, твоей
старшей! сестры?
С: - Пять лет тому назад она вышла замуж,
потом закончила вуз и, думаю, она довольна
жизнью. Живёт с семьёй в Москве.
Дядя: - А у младшей как дела?
С: - Отлично. Соня вышла замуж, в прошлом
году родила дочь. Сейчас она с семьёй живёт
в Париже.
Дядя: - А Игорь Семёнович, брат твоей матери,
жив ещё?
С: - В прошлом месяце у него был инфаркт, но
сейчас уже всё хорошо.
Дядя: - Вот, видишь, какие дела... Не дано мне было
встретиться с вами. Твой отец очень хотел
сюда приехать, но.. сейчас уже поздно, его
уже нет.
С: - Ничего не поделаешь, такова жизнь.
Дядя: - Я не помню, в каком году ты родился?
С: - Я родился в 1963 году.
Дядя: - Так тебе уже 40 лет! Пора жениться! Ты
дожен найти себе жену - польку! Здесь
в деревне живет красивая и трудолюбивая
девушка...
237
StOWNICTWO
cieszyc si? ndk (teraz. ciesz?
si?, cieszysz si?) z czego -
радоваться (я радуюсь, ты
радуешься) чему
imi? - имя
jak - как
jak zyjesz? - как живёшь?
konczyc ndk (teraz. koncz?,
konczysz) - кончать (я кон-
чаю, ты кончаешь)
lata 1т - годы
pi?c lat temu - пять лет то-
му назад
nareszcie przyst. - наконец
obecnie - сейчас, теперь
okazja z - возможность
opowiadac ndk (teraz. opowia-
dam, opowiadasz) - рас-
сказывать (я рассказываю,
ты рассказываешь)
opowiadaj! rozk. - рассказы-
вай!
opowiedziec dk (przysz. оро-
wiem. opowiesz) - расска-
зать (я расскажу, ты расска-
жешь)
podobny, -а, -е przym. (do kogo,
czego) - похожий, -ая, -ее (на
кого, что)
prawdziwy, -а, -е przym. - на-
стоящий, -ая, -ее
238
przedtem przysl. - раньше, до
этого
przez - через
przyjechac dk (przysz. przyja-
d?, przyjedziesz) - прие-
хать (я приеду, ты прие-
дешь)
przyjezdzac ndk (teraz. przyje-
zdzam, przyjezdzasz) -
приезжать (я приезжаю, ты
приезжаешь)
skonczyc dk (przysz. skoncz?,
skonczysz) - кончить (я
кончу, ты кончишь)
teraz - сейчас
urodzic si? dk - родиться
wczesniej przysl. - раньше
wies z - деревня
na wsi - в деревне
wszystko - всё
wychodzic za mqz ndk (teraz.
wychodz? za mqz, wycho-
dzisz za mqz) - выйти за-
муж (я выхожу замуж, ты
выходишь замуж)
wyjechac dk (przysz. wyjad?,
wyjedziesz) - выехать (я
выеду, ты выедешь)
wyjezdzac ndk (teraz. wyjez-
dzam, wyjezdzasz) - выез-
жать (я выезжаю, ты выез-
жаешь)
wyjsc za mqz dk (przysz. wyj-
d?, wyjdziesz) - выйти за-
муж (я выхожу замуж, ты
выходишь замуж)
zadowolony -а, -е przym. (z
czego) - довольный, -ая, -ое
(чем)
zesziy, -а, -еprzym. - прошлый,
-ая , -ое
znajdowac ndk (teraz. znajdu-
j?, znajdujesz) - находить
(я нахожу, ты находишь)
znalezc dk (przysz. znajd?,
znajdziesz) - найти (я най-
ду, ты найдёшь)
zeby - чтобы
zenic si? ndk (teraz. zeni? si?,
zenisz si?) z kim - жениться
(я женюсь, ты женишься) на
ком
zycie п - жизнь
239
GRAMATYKA
Глаголы MlESZKAtEM, PRACOWAtEM... - прошедшее
время, единственное число
В польском языке формы прошедшего времени глаголов обра-
зуются от основы инфинитива путём прибавления личных окон-
чаний, иапр.: mieszka|c (ja) mieszkatem, (ty) mieszkates и т. д.
rodzaj m?ski (м. род) rodzaj zenski rodzaj nijaki (ж. род) (ср. род)
ja mieszkatem ty mieszkates on mieszkaf ja mieszkatam - ty mieszkatas - ona mieszk ?ta ono mieszkalo
Вид глагола (совершенный, несовершенный) не влияет на спо-
соб образования форм прошедшего времени:
pracowa|c - (ja) pracowatem, (ty) pracowates
studiowa | c - (ja) studiowatem, (ty) studiowates
pisa|c - (ja) pisatem, (ty) pisates
urodzi|c si? - (ja) urodzilem si?, (ty) urodzites si?
ozeni|c si? - (ja) ozenitem si?, (ty) ozeniles si?
wyjechajc - (ja) wyjechalem, ty wyjechates
При образовании прошедшего времени довольно часто изменя-
ется основа глагола, напр.:
wyjsc za m^z ->ja wyszfam za mqz, ty wysztas za mgz, ona wyszta za mqz
pojsc do sklepu - ->ja poszfam do sklepu, ty poszlas do sklepu, ona poszla do sklepu
Pl^C lat TEMU - выражение предшествования
Прочитайте. Запомните. Обратите внимание, что в польском
языке, в конструкции типа rok temu употребление слова temu
240
обязательно. Следует также запомнить, что имя прилагатель-
ное zeszty/zeszta сочетается в польском языке только с предло-
гом w.
vv zesztym tygodniu
w zesztym miesiqcu
vv zesztym roku
vv zeszty czwartek
vv zesztq sobot?
rok, miesiqc temu
tydzien temu
wczoraj
на прошлой неделе
в прошлом месяце
в прошлом году
в прошлый четверг
в прошлую субботу
год, месяц (тому) назад
неделю (тому) назад
вчера
W zesztym tygodniu kupitam
samoch6d.
W zesztym miesiqcu miatam
egzamin.
W zesztym roku ozenitem si?.
W zeszty poniedziatek
bytem w kinie.
W zeszty srod? byta
konferencja.
Dwa lata temu wyjechatem
do Kanady.
Trzy miesiqce temu wysztam
za mqz.
Tydzien temu dzwonitem
do Moskwy.
Wczoraj miatem spotkanie
z klientami.
На прошлой неделе я купила
машину.
В прошлом месяце у меня был
экзамен.
Год (тому) назад я женился.
В прошлый понедельник
я был в кино.
В прошлую среду была
конференция.
2 года (тому) назад я уехал
в Канаду.
Три месяца (тому) назад
я вышла замуж.
Неделю (тому) назад я звонил
в Москву.
Вчера у меня была встреча
с клиентами.
przedtem, TERAZ - выражение очерёдности фактов
Очерёдность фактов, которые совершались в прошлом и кото-
рые совершаются в настоящем временени, выражаем при помо-
щи наречий: przedtem, wczesniej, teraz, obecnie.
Wczesniej mieszkatem w
Krakowie.
Раньше я жил в Кракове
241
Obecnie mieszkam w Warszawie.
Teraz pracuj? w firmie „Bus".
Przedtem pracowatem w firmie
„Logo".
Теперь живу в Варшаве.
Сейчас я работаю в фирме
„Bus”. Раньше я работал
в фирме „Logo”.
W KTORYM ROKU...? - определение даты (2)
При ответе на вопрос Ktory to (byl) гок? Какой это (был) год?
пользуемся составными числительными в именительном паде-
же. Обратите внимание, что в отличие от русского языка, форму
порядкового числительного имеют два последних элемента.
Ktory to (byl) rok?
To byt rok 1956 (tysiqc dziewi?cset
pi?cdziesigty szosty).
To byt rok 1989 (tysi^c dziewi?cset
osiemdziesiqty dziewiqty).
Jest rok 2003 (dwa tysiqce trzeci).
Это был 1956 год.
Это был 1989 год.
Сейчас 2003 год
При ответе на вопрос W ktorym (to bylo) roku...? В каком (это
было) году? пользуемся предлогом w + составное имя числи-
тельное в предложном падеже. В польском языке в данной кон-
струкции склоняются только два последних элемента, выражен-
ных порядковыми числительными.
W ktorym (to bylo) roku?
To bylo w 1956 (tysiqc dziewi?cset
pi?cdziesigtym szostym) roku.
To bylo w 1989 (tysiqc
dziewi?cset osiemdziesiqtym
dziewiqtym) roku.
Do Polski przyjechatem w 2002 (dwa
tysiqce drugim) roku.
Это было в 1956 году.
Это было в 1989 году.
В Польшу я приехал в 2002
году.
- W ktorym roku si? urodziles?
- Urodzilem si? w 1961 roku (w tysiqc dziewi?cset szescdziesiqtym
pierwszym roku)
- W ktorym roku Marta wyszta za mqz7
- Marta wyszla za m$z w 1983 roku (w tysiijc dziewi?cset osiem-
dziesiqtym trzecim roku).
242
ROZMAWIAMY
Я доволен..., я рад...
Jestem zadowolony z urlopu. Я доволен отпуском.
Czy jestes zadowolona z jego Ты доволен его работой?
pracy?
Jestesmy zadowoleni z tego Мы довольны этой квартирой,
mieszkania
- Bardzo si? ciesz?, ze ci? widz?. - Я очень рад, что тебя вижу.
- Ja tez si? ciesz?. - И я тоже рад.
Спрашиваем о знакомых и друзьях
Со stychac u Adama? Jak si? ma Adam? - Как Адам?
Co stychac u Moniki? Jak si? ma Monika? - Как Моника?
Co stychac u twojej Jak si? ma twoja - Как твоя сестра?
siostry? siostra7
CWICZENIA
Восполните предложения, употребляя глаголы в прошедшем
времени.
(мужской род)
pracowac
1 • Pi?c lat temu (ja)....... w firmie „Gala".
2. Gdzie (ty) ........ pi?c lat temu?
3. Adam.............................w banku.
rnieszkac
4 - Czy (ty).................w Warszawie dwa lata temu7
5. - Tak, (ja) ..........w Warszawie
6 Artur.....................w Krakowie.
243
ozenic si?
7. Michal.................trzy lata temu.
8. Kiedy (ty) si? ...................?
9. (Ja)................... . w zesztym roku.
urodzic si?
10. Gdzie (ty) si?................?
11. (Ja).....................w Moskwie.
12. Moj syn....................w Warszawie.
(женский род)
pracowac
1. Gdzie (ty) przedtem....................?
2. Przedtem (ja)..........................w firmie „Mors".
3. Patrycja.....................wczesniej w firmie „Stop".
mieszkac
4. - Gdzie (ty).................pi?c lat temu?
5. - Pi?c lat temu (ja)..............w Krakowie.
6. Krystyna dziesi?c lat temu..................w Londynie
wyj’sc za mqz
7. - Kiedy (ty)....................za mqz?
8. - (Ja).......................w zeszlym roku.
9. Dorota.......................cztery lata temu
urodzic si?
10. Kiedy (ty) si?..................?
11. (Ja)............................ w tysiqc dziewi?cset siedemdzie-
siqtym roku (1970).
12 Kiedy.........................twoja corka?
244
(средний род)
urodzic si?
1. Moje drugie dziecko................................w Hiszpanii.
mieszkac
2. Nasze dziecko.......................z nami.
Глаголы miec, chciec, musiec. wiedziec напишите в прошед-
шем времени.
• 1. W pierwszej osobie liczby pojedynczej: (ja) chciatem... etc.
Kilka lat temu......................pracowac w firmie „Nokia".
2 lata temu..............okazj? tarn pracowac, ale........
wyjechac do Kanady do ojca. Nie...................., ze to byfa
prawdziwa szansa.
• 2. W trzeciej osobie liczby pojedynczej:
Pawet Nowak trzy lata temu ..............zawat...............
wrocic do pracy, ale ............. isc na emerytur?. Teraz jest
jednak zadowolony. Ma nowq pasj? - ogrod i kwiaty.
Ania.................studiowac psychology. W zesztym roku umart jej
ojciec i Ania..........isc do pracy i zarabiac pieni^dze. A potem nie
.............juz czasu na studia.
Закончите высказывание по образцу.
Образец: Teraz mieszkam w Warszawie, przedtem mieszkalam
w Krakowie
1- Teraz pracuj? w firmie „Kora", przedtem....................
2. Piotr teraz mieszka w Gdahsku, przedtem....................
3. Magda teraz studiuje prawo, wczesniej......................
4. Adam ma teraz duze mieszkanie, wczeiniej...................
5. Michal teraz jest kelnerem, przedtem.......................
245
Когда это было? Словосочетания из скобок поставьте в нужной
форме.
1. (zeszty tydzien) ....................................... miatem
trzy lekcje angielskiego.
2. (zeszty piqtek) ....................................... .. byto
wazne spotkanie z klientami
3. (zeszta sroda) .................................................
bytam w kinie.
4 (zeszty miesiqc) .............................................. miatem
duzo pracy.
5. (zeszty rok) .................................................... nie
miatam urlopu.
5
Ответьте на вопросы.
1. W ktorym roku si? urodzites/tas?................................
2. W ktorym roku skonczytes/tas szkot? /studia?....................
3. W ktorym roku przyjechales/las do Polski?.......................
4. W ktorym roku si? ozenites/wyszlas za mqz?......................
5. W ktorym roku urodzil si? twoj syn/urodzila si? twoja corka?
6
Слова из скобок поставьте в родительном падеже.
а)
1. Czy jestes zadowolony z (praca).............................I
2. Czy jestes zadowolona z (wycieczka).........................?
3. Jestem bardzo zadowolony z (konferencja)....................
4. Czy jestes ze (ja)........................... zadowolona?
b)
1. Co slychac u (twoj brat)...................................’
2. Co stychac u (Piotr).......................................9
246
3 Co stychac u (twoja siostra).........................................?
4. Co stychac u (Magda)................................................?
Закончите предложения, пользуясь лексикой урока.
1 Ciesz? si?, ze..................................
2. Bardzo si? ciesz? si?, ze......................
3. Ja tez si? ciesz?, ze..........................
247