/
Автор: Nowikow Sergiej
Теги: język polski
Текст
19. JAK BYtO W KRAKOWIE?
Basia: - Jak byto w Krakowie?
Tania: - Byto wspaniale! Zwiedzilismy Wawel, bylismy na wystawie w muzeum, spacerowalismy po Rynku i po Kazimierzu, pilismy dobre wino i jedlismy pyszne dania.
Basia: Tania: - A gdzie mieszkaliscie? - W hotelu „Gala". Hotel taki sobie, ale obsfuga bardzo mita!
Basia: Tania: - Mieliscie przytulny apartament? - Jaki apartament? Mielismy osobne pokoje.
Basia: - Hm... Jestem rozczarowana. No dobrze, mniejsza z tym. Czy podobat ci si^ Krakow?
Tania: - Так, bardzo.
Basia: - A byliscie w Zakopanem?
Tania: - Tym razem nie, zostalismy dfuzej w Krakowie.
Basia: Tania: - A jaka byta pogoda? - Pierwszego dnia byto ciepto, drugiego padato, a trzeciego znow byto stonecznie. A ty co robitaS w weekend?
Basia: - Bytam w pubie i poznatam ciekawego m^zczyzn^... To byto tak: patrz^, siedzi bardzo przystojny facet. Podchodz^ i pytam, jakie piwo moze mi polecic? 1 zacz^lismy rozmawiac...
Tania: - Kim on jest?
Basia: - On jest Rosjaninem polskiego pochodzenia. Jest bardzo szcz^sliwy, bo wtasnie odnalazt wujka gdzies koto Konina. Sp^dzilismy razem cudowny wieczor. Bylismy na spacerze, potem na kolacji w restauracji. On mi si^ bardzo spodobaf! Czuj^, ze to jest to!
Tania: - A czy juz wiesz, jaki ma samochod?
248
19. КАК БЫЛО В КРАКОВЕ?
Б: - Как было в Кракове?
Т: - Было замечательно! Мы посетили Вавель, были на выставке картин в музее, гуляли по Рыночной площади и Казимеже, пили хорошее вино и ели вкусные блюда.
Б: Т: - А где вы жили? - В гостинице „Gala”. Гостиница не очень, но обслуживание очень хорошее!
Б: - У вас был уютный апартамент?
Т: - Какой апартамент? У нас были отдельные номера.
Б: - Гмм... Я разочарована. Ну, ладно, это неважно. Тебе понравился Краков?
Т: - Да, очень.
Б: - А в Закопане вы были?
Т: - На этот раз не были. Мы дольше остались в Кракове.
Б: Т: - А какая была погода? - В первый день было солнце, во второй шёл дождь, в третий вновь было солнечно. А что ты делала в выходные?
Б: - Я была в пабе и познакомилась с интересным мужчиной... Было так: смотрю, сидит очень красивый мужик. Подхожу и спрашиваю, какое пиво он может мне порекомендовать? И мы начали беседу...
Т: - Кто он?
Б: - Он русский польского происхождения. И он очень счастлив, так как нашёл дядю где-то под Конином. Мы провели вместе чудесный вечер. Пошли прогуляться,, потом поужинали в ресторане. Он мне очень
Т: понравился! Я чувствую, что это то! - А ты уже знаешь, какая у него машина?
249
StOWNICTWO
jak - как
gory Im - горы
hotel m - гостиница
miasto n - город
muzeum n - музей
obok- рядом
pochodzenie n - происхожде-
ние
powazny, -a, -e - серьёзный,
-ая, -oe
problem m - проблема
poznac si? dk (przysz. poznam
si?, poznasz si?) - познако-
миться (я познакомлюсь,
ты познакомишься)
przyjemny, -а, -е przym. - при-
ятный, -ая, -ое
rodzice 1т - родители
rozmawiac ndk (teraz. rozma-
wiam, rozmawiasz) - раз-
говаривать (я разговари-
ваю, ты разговариваешь)
250
rynek m - рынок
$jedzie€ ndk (teraz. siedz^, sie-
dzisz) - сидеть (я сижу, ты
сидишь)
sfonecznie przyst - солнечно
spacer т - прогулка
spacerowac ndk (teraz. space-
ruj?, spacerujesz) - гулять
(я гуляю, ты гуляешь)
spacerowal ро rynku - гу-
лять по рыночной площади
sztuka z - искусство
sztuka wspotczesna - сов-
ременное искусство
zaczql dk (przysz. zaczn^, zacz-
niesz) - начать (я начну, ты
начнёшь)
zaczynal ndk (teraz. zaczynam,
zaczynasz) - начинать (я
начинаю, ты начинаешь)
znac ndk - (teraz. znam, znasz)
- знать ( я знаю, ты знаешь)
znajomy т - знакомый
GRAMATYKA
Глагол MIESZKAUSMY - прошедшее время,
множественное число
Обратите внимание, что в польском языке глаголы в прошед-
шем времени множественного числа различаются по родам (-Н
- для существительных, обозначающих лиц мужского пола, Чу -
для неодушевлённых имён существительных мужского рода, для
имён существительных женского и среднего рода).
rodzaj m^ski rodzaj zenski rodzaj nijaki
(м. род) (ж. род) (ср. род)
my mieszkalismy my mieszkalysmy
wy mieszkaliscie wy mieszkatyscie
oni mieszkali one mieszkaty one mieszkaty
Глаголы MIEC, CHCIEC, MUSIEC, J ESC - прошедшее время
Обратите внимание, что в некоторых формах прошедшего вре-
мени глаголов выступает чередование гласных в основе (е:а).
251
mied
rodzaj m^ski
rodzaj zenski rodzaj nijaki
liczba pojedyncza
ja miatem ja miatam —
ty miaiei ty miatai -
on mial ona miala ono miafo
liczba mnoga
my mielismy my miatysmy -
wy mieliscie wy mialysae -
oni mieli one miaty one miaty
chcied
rodzaj m^ski rodzaj zenski rodzaj nijaki
liczba pojedyncza
ja chciaiem ja chaaiam -
ty chciales ty chcialas -
on chciat опэ chciata ono chciato
liczba mnoga
my chaelismy my chaalysmy
wy chcieliscie wy chciatyscie
oni chcieli one chciaiy cot < hciaiy
musied
rodzaj m^ski rodzaj zenski rodzaj nijaki
liczba pojedyncza
ja musiatem ja musiatam
ty musiales ty musialas -
on musial ona musiaia ono musiaio
liczba mnoga
my musieliimy my musiatysmy -
wy musieliscie wy musialyscie —
on mu'ieli one musialy one musiaty
В формах прошедшего времени глагола jesd, кроме чередования
гласных в основе (а:е), выступает изменение основы (jesc —>
jadlem)
252
jesi
rodzaj m^ski rodzaj zenski rodzaj nijaki
liczba pojedyncza
ja jadtem ja jadtam
ty jadles ty jadlai
on jadf ona jadta ono jadto
liczba mnoga
my jedlismy my jadlysmy -
wy jedliScie wy jadlyscie -
oni jedli one jadfy one jadty
BYLAM W RESTAURACJI - предложный падеж имён
существительных
Окончания имён существительных в предложном падеже:
мужской, женский и средний род
“6 (для имён существительных с основой, заканчиваю-
щейся на твердый согласный. Обратите внимание на
чередование согласных звуков в основе).
(klub т, slub т) - w klubie, па slubie b:bi
(sad m, ogrod m) - w sadzie, w ogrodzie d:dzi
(szafa z) - w szafie f:fi
(Praga z, podloga z) - w Pradze, na podtodze g:dz
(Polska z, szafka z) - w Polsce, na szafce k:c
(szkola z, stol tn, krzesfo n) - w szkole, na stole, na krzesle 1:1
(Rzym m, film m) - w Rzymie, na filmie m:mi
(Lublin m, salon m, kino n) - w Lublinie, w salonie, n:ni
w kinie
(sklep m, тара z, kanapa z) - w sklepie, na mapie, p pi
na kanapie
(opera z, teatr m, biuro n) - w operze, w teatrze, w biurze r:rz
(kasa z, trasa z) - w kasie, na trasie s:si
(koncert tn, internet tri) - na koncercie, w internecie t:ci
(Warszawa z, Krakow m) - w Warszawie, w Krakowie w:wi
(Tuluza z, wiza z, brzoza z) w Tuluzie, w wizie, na brzozie z:zi
253
мужской и средний род
U (для имён существительных мужского и среднего рода
с основой, заканчивающейся на мягкий согласный,
а также cz, с, sz, z, dz, dz и после k, g, ch, I).
(kon m, styczen m, tydzien m) - na koniu, w styczniu, w tygodniu
(hotel m, spektakl m, fotel m) - w hotelu, na spektaklu, na fotelu
(mecz m, strych m, kosz m, miesiqc m) - na meczu, na strychu,
w koszu, w miesiqcu
(park m, bank m, snieg m) - w parku, w banku, na sniegu
(pokoj m) - w pokoju
(sniadanie n, spotkanie n, mieszkanie n) - na sniadamu, na spotkaniu,
w mieszkaniu
(tozko n, biurko n) - w lozku, na biurku
женский род
” |/”У (для имён существительных женского рода с основой, за-
канчивающейся на мягкий согласный или согласный с).
(kuchnia, sypialnia, Hiszpania) - w kuchni, w sypialni, w Hiszpanii
(kolacja, Francja, telewizja) - na kolacji, we Francji, w telewizji
(ulica, noc, praca) - na ulicy, w nocy, w pracy
IDS DO..., BYLEM IV...
Обратите внимание, что в польском языке т. наз. глаголы дви-
жения (jechac, isi, chodzil, jezdzil) сочетаются с предлогом do
и па. Предлог do требует от последующего слова формы роди-
тельного падежа, а предлог па - винительного падежа. Глаголы
„местонахождения” типа: mieszkal, pracowal, lezei сочетают-
ся с предлогами w и па. Оба предлога требуют от последующе-
го слова формы предложного падежа.
(D) ld^ do teatru.
(В) Jad^ na lotnisko.
(В) ld§ na spotkanie.
(Msc) Bylem w teatrze.
(Msc) Bylem na lotnisku.
(Msc) Bylem na spotkaniu
254
rozmawialismy о kinie - предлог о + предложный падеж
местоимений и имён существительных
parni?tam о twojej proSbie.
Wiemy о tej propozycji.
Zapomniatem о tym spotkaniu.
Myslimy о naszym urlopie.
Rozmawialismy о twoim koncercie.
_ о kim mowisz? - Mowi? о Adamie.
_ O czym dyskutujecie? - Dyskutujemy о filmie.
Окончания имён прилагательных, указательных и притяжатель-
ных местоимений в предложном падеже единственного числа:
мужской род
-ym/-im (ten film, dobry koncert, moj dom) -> Mysl^ о tym
filmie, о dobrym koncercie, о moim domu.
женский род
-ej
(ta kobieta, dobra kolacja, moja mama) Mysl^ о tej ko-
biecie, о dobrej kolacji.o mojej mamie.
средний род
-ym/-im (to zebranie, dobre slowo, moje dziecko) -> Mysl^
о tym zebraniu, о dobrym stowie, о moim dziecku.
(ten nasz nowy dom) —> Bylismy wczoraj w tym naszym nowym
domu.
(ta wasza nowa firma) —> Bylismy w piqtek w tej waszej nowej
firmie.
(to twoje nowe biuro) -> Bylismy wczoraj w tym twoim nowym
biurze.
IERWSZEGO DNIA... - определение момента действия
При обозначении периода, в один из моментов которого проис
ходит действие, пользуемся следующими конструкциями:
255
15 maja spacerowalismy
po Rynku.
16 maja zwiedzaliimy Wawel.
17 maja bylismy w Muzeum
Czartoryskich.
Pierwszego dnia
spacerowalismy po Rynku.
Drugiego dnia zwiedzalismy
Wawel.
Trzeciego dnia bylismy
w Muzeum Czartoryskich.
Pierwszego dnia byto tadnie, drugiego dnia padat deszcz, trze-
ciego dnia znow byto stonce.
Pierwszego dnia bylismy na spacerze, a ostatniego dnia poszlis-
my do teatru.
Tym razem nie bylismy
w restauracji.
Nast^pnym razem chc?
zwiedzic Wawel.
Ostatnim razem byta tu
fadna pogoda.
На этот раз мы не были
в ресторане.
В следующий раз я хочу
посетить Вавель.
В прошлый раз здесь была
хорошая погода.
Для обозначения времени года или частей суток употребляем
конструкции типа:
Wieczorem do ciebie
zadzwoni?.
Wiosnq mam duzo pracy
w ogrodzie.
Latem jezdz^ nad morze.
Jesieniq jest duzo ciekawych
koncertow.
Zimq jezdzimy w gory.
-> Вечером я тебе позвоню.
—> Весной у меня много работы
в огороде.
—> Летом я езжу на море.
—> Осенью очень много
интересных концертов.
—> Зимой мы ездим в горы.
ROZMAWIAMY
Как вам Краков?
- Jak byto w Krakowie?
- (Byto) Swietnie!/
(Byto) Wspaniale!
- Как было в Кракове?
- Отлично!/
Превосходно!
256
- Jak ci si? podobato
w Krakowie?
- Bardzo mi si? podobafo!
- Jak si? panstwu podobat
Wawel?
- Bardzo! Wspaniata
architektura!
- Тебе понравилось
в Кракове?
- Мне очень понравилось!
- Вам понравился замек
на Вавеле?
- Очень! Это великолепная
архитектура!
CWICZENIA
Восполните предложения, употребляя глаголы во множествен-
ном числе прошедшего времени.
1. (robic) - Со (wy) .................................w zesztq niedziel??
(pisa€) -......................listy i (czytac).....................
ksiqzki.
2. (mieszkai) - Gdzie Piotr i Ewa....................w zeszfym
roku? - Oni.........................w Poznaniu.
3. (odpoczywal) - Gdzie panstwo ....................... latem?
- Latem ...........................we Francji.
4. (oglqdal) - Czy (wy) ......................... wczoraj film?
- Tak.............................Byt bardzo ciekawy.
5. (studiowal) - Co........................twoje siostry? - One
.....................architektur?.
Ответьте на вопросы:
1. Co Tania i Pawef robili w Krakowie?.....................
2
2. Gdzie oni mieszkali?...............................................
257
Глаголы chciec, miei, musiec употребите в прошедшем вре-
мени.
1. формы, обозначающие лиц мужского рода:
(Му) wczoraj................isc na piwo, ale niestety.......
skonczyc raport. Nie...................czasu, zeby iic na piwo.
2. формы, обозначающие лиц женского рода
Wiesz..................wczoraj z kolezankq isc do kina, ale przez
20 minut .................. szukac parkingu i w koncu bylo za
pozno, zeby isc na film ...............troche wolnego czasu,
wi^c kupitysmy czerwone wino i pojechatyimy do mnie.
Слова из скобок поставьте в предложном падеже.
1. - Wczoraj bylismy w (sklep).........................................
2. - Czy byliscie w niedziel^ w (opera)..............................?
3. W zeszty piqtek Maria i Jan byli na (kolacja)...........u rodzicow.
4. Wczoraj rano bylem na (spotkanie).......................z klientami.
5. - Gdzie jest Ania? - Ania jest w (biblioteka).......................
5
Имена прилагательные и местоимения напишите в предложном
падеже.
1. W zeszlym tygodniu byhsmy na (dobry) ..............koncercie.
2. W zesztq sobot^ bylismy w (japonska) ............restauracji.
3. W (moj)...............................pokoju jest duzo kwiatow.
4. Jeszcze nie bytam w (twoje) ......................mieszkaniu.
6
Словосочетания напишите в предложном падеже.
1. -0 czym rozmawialiscie?
- Rozmawialismy о (nowy samochod)..............................
2. Dfugo myslaiam о tej (interesujqca praca).................
3. Nigdy nie zapominam о (ladny prezent).....................
dla zony.
258
4 _ o czym rozmawialas z dyrektorem?
- О (nasze spotkanie).........................w firmie „Polson".
Слова из скобок напишите в творительном падеже.
1 (Ten raz)................................nie bylismy w muzeum.
Pojdziemy tarn (nast^pny raz)..................................
2 . (Ostatni raz)..................................... kiedy bylam
w Londynie, odwiedzitam mojq przyjaciolk^.
Составьте рассказ о своей поездке в Краков или другой город
Польши.
Со robites/robitas/robiliscie w Krakowie/w...................?
- Pierwszego dnia.............................................
- Drugiego dnia...............................................
- Trzeciego dnia..............................................
Jaka byta pogoda?
- Pierwszego dnia.............................................
- Drugiego dnia................................................
- Trzeciego dnia...............................................
8
259