Текст
                    
СОДЕРЖАНИЕ 1- Знакомство 5 2- "Bu ne? / Bu kim?" 7 3- Окончания множественного числа (-lEr) 9 4- "Bunlar ne? / kim?" 1] 5- Вопросительная частица "mî" 16 6- "Burası neresi? / Burası ne?" 21 7- "var/yok" 28 8- Окончания предложного падежа "-de, -da, -te, -ta" 29 9- "Nerede?" 32 0- "var mı? / yok mu?" 32 1- Окончание настоящего времени "-yor-" 35 2- "Nerede? / Nereden? / Nereye?" 47 3- Союзы "çünkü, ama" 56 4- Конструкция "-mEk istemek" 58 5-Повелительное наклонение 60 6- Определённое прошедшее время 64 7- Падежные окончания 74 8- Глагол « есть» 79 9- Глагол «есть» в прош.вр 85 20-Будущее время 91 21- Творительный падеж 98 22- Суффиксы принадлежности 104 23-Глагол «есть» в 1 л.ед.ч. и суффикс принадлежности в 1 л.ед.ч 112 24- Принадлежность и падежные окончания 113 25- Винительный падеж 117 26-Множественное число,суффиксы принадлежности и падежные окончания 121 27- Словосочетания имён существительных 125 28-Неопределённые сочетания имён существительных 135 29-"Который час?" 143 30-"Во сколько?" 145 31-Упражнения 146 32-Ключи к упражнениям 180
TANIŞMA Mehmet - Merhaba. I lor hm (Здравствуйте.) - Merhaba. Mehmet / ЗНАКОМСТВО И ВСТРЕЧА Benim adım Mehmet. Sizin adınız ne? (1) (Меня ювут Мехмет. Л Вас как ювут?) Florian - Florian. Mehmet - Memnun oldum. ( Очень приятно.) Florian - Ben de memnun oldum. ( Мне тоже.) [Mehmet - Nasılsınız? (Как Ваши дела?) Florian - Teşekkür ederim. İyiyim. Siz nasılsınız? ( Спасибо.Хорошо.А у Вас?) Mehmet - Teşekkür ederim. Ben de iyiyim. Nereden geliyorsunuz? (Спасибо. Хорошо. Откуда Вы?/Откуда Вы приехали?) Florian - Almanya'dan geliyorum. (Я из Германии. / Я приехал из Германии.) Mehmet - N e iş yapıyorsunuz? (Кто Вы по профессии?) Florian - Doktorum. Siz ne iş yapıyorsunuz? ( Я врач.А Вы кто по профессии? ) Mehmet - Öğretmenim. ( Я учитель.) Florian - Güzel iş. ( Хорошая Mehmet работа.) - İyi günler. Görüşürüz. (Доброго дня!До встречи.) Florian - Görüşürüz. İyi günler. (До встреч иДоброго дня!) 1) Местоимение "siz" может использоваться и как обращение во множественном числе «вы», и как вежливая форма обращения к одному лицу «Вы». Например, "Sizin adınız ne?" - "Как Ваше имя?/ Как Вас зовут?", "Senin adın ne?" -"Как твоё имя?/ Как тебя зовут9 "
УПРАЖНЕНИЕ №1 ВСТАВЬТЕ ПРОПУЩЕННЫЕ СЛОВА TANIŞMA Ayla Merhaba. Susanne Merhaba. Ayla Benim adım Ayla. Susanne Susanne. Ayla 7(1) •(2) Susanne Ben de Ayla Nasılsınız ? ,(3) . Siz nasılsınız ? (4) Susanne Ayla Teşekkür ederim. Ben de iyiyim. Susanne Almanya'dan geliyorum. Ayla ?(6) Susanne Doktorum. Ayla Mühendisim. Susanne İyi iş. Ayla Susanne ?(5) ? (7) . Görüşürüz. (8) Görüşürüz.
BU NE? = Ч Т О Э Т О ? Л - Bu пс ? ( Что )то ? ) В - Bu (bir) elma. ( Это яблоко.) А - Şu ne ? ( Что это/ то ?) В - О (bir) bardak. ( Это стакан.) А - О ne ? ( Что то ?) В - О (bir) araba. ( То машина.) В турецком языке употребление указательных местоимений *bu, şu, о** зависит от отдалённости предмета от говорящего человека. "Bu* - «это», **şu**- «то», 1 используется для немного удалённых предметов, далеко находящихся предметов. **о**- «то»,используется для
BV KİM?/ к т о э т о ? А - Bu kim ? ( К т о это? ) В - Bu (bir) sekreter. (Это секретарь.) ъШ^Ш А - Şu kim ? (Кто это/тот человек ?) В - О (bir) atlet. (Это бегун,) A-Okim? ( К т о тот человек?) В - О (bir) boyacı. (То/тот человек к р а с и л ь щ и к . ) 8
BU KIM?/ к т о э т о ? А - Bu kim ? (Кто )ino?) В - Bu Nazlı. ( Это На злы. ) Nazlı А - Şu kim ? (Кто это ?) В - О Bengisu. ( То Бенгису.) А - О kim ? (Кто это ?) В - О Mülayim (Это Мюля и м . ) tengıâiı
О К О Н Ч А Н И Я М Н О Ж Е С Т В Е Н Н О Г О Ч И С Л А -leı. -1аг 1 а i о u • -1аг ^ ^ -1аг -1аг Р* -1аг anahtar-lar (ключи) e kapı-lar (двери) i yol-lar (дороги) ö • kutu-lar (коробки ) ü • -1er ev-ler (дома ) • -ler -ler peynir-ler (сыры ) göz-ler ( глаза ) • -ler üzüm-ler ( виноградины ) ПОЯСНЕНИЕ: В турецком языке существует два типа гармонии гласных. Они подразделяются в зависимости от последней гласной в окончании слова: 1) "-а/-е",или 2) "ı/-i/-u/-ü\ К первому типу правила гармонии гласных относятся "-а/-е", и ко второму- "-ı/-i/-u/-ü" .Второй тип правила гармонии гласных мы будем рассматривать в последующих темах. Общее правило заключается в том, что гласная в окончании ДОЛЖНА соответствовать (гармонировать) последней гласной основы слова. То есть, мягкая гласная (e, i, ö, ü)B окончании определяется мягкой гласной в основе слова, и наоборот, твёрдая гласная (a, ı, о, и) в окончании определяется твёрдой гласной в основе. Окончания множественного числа"-1аг/-1ег"соответствуют первому типу правила гармонии гласных. Например,рассмотрим слово"а n a h t а г". Так как последняя гласная основы "а", то окончанием множественного числа в данном случае будет "-lar": a n a h t a r-lar . В слове " e l b i s e " последняя гласная "е", следовательно,окончанием множественного числа будет "-ler" : e 1 b i s e-ler. 10
УПРАЖНЕНИЕ № 2 IH I Л ВЫ E ОКОНЧАНИЯ МНОЖЕСТВЕННОГО ЧИСЛА "-LAR" ог "-LER' I - kalem 21 - aktör 2~ bardak_ 22- televizyon 3- pencere 23- müzik 4- kaşık 24- içecek 5- kitap 25- yiyecek 6- ceket 26- taksi 7- gömlek 27- gül 8- okul 28- oda 9- tabak 29-çocuk 0- ayakkabı 30-ev 1-göz 31- kapı 2- üzüm 32- kalorifer 3- telefon 33- kâğıt 4- masa 34- ekmek 5- öğrenci 35- otobüs 6- mum 36- deniz_ 7- kitap 37- ütü 8- ağaç 38- saç 9- yastık 39- peynir 20- film 40- taş ıı J
BUNLAR NE? ( ЧТО ЭТО? )* ŞUNLAR NE? ( ЧТО ЭТО? ) ONLAR NE? (ЧТО ЭТО? ) А - Bunlar ne? (Что это? ) В - Bunlar elma. ( Это яблоки,) A- Şunlar ne? ( Что это? ) В- Onlar bisiklet. ( Это велосипеды,) A- Onlar ne? (Что это? ) В- Onlar kaşık ve çatal. ( Это вилки и ложки,) *Указательные местоимения BU, ŞU, О могут приобретать окончание множественного числа и использоваться для предметов во множественном числе. 12
BUNLAR KİM? (КТО Э Т О ? ) ŞUNLAR K İ M ? ( К Т О Э Т О ? ) ONLAR KİM? ( К Т О Э Т О ? ) Л - Bunlar kim? (Кто это?) В - Bunlar basketbolcu. ( Это баскетболисты.) A- Şunlar kim? (Кто это? ) В- Onlar dansçı. (Это танцоры.) A- Onlar kim? (Кто это? ) B-Onlar futbolcu. (Это футболисты.) 13
УПРАЖНЕНИЕ № 3 И ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ А - Bu ne? 1- Bu ne ? 2- Bu kim ? В - Bu (bir) koltuk. 3- Bunlar ne ? 6- Bu ne ? 9-Bunlar kim? 4- Bunlar kim ? 7- Bu kim ? 8- Bunlar ne? 10- Bu ne ? 11-Bunlar ne? 14
УПРАЖНЕНИЕ № 4 НАПИШИТЕ ВОПРОС ОМ № ** & ? 1- ? 2- О (bir) öğretmen. 3- О (bir) havlu. О (bir) buzdolabı. @=û? 4- ? 5- O (bir) şoför. ^Rh Mnk * ? 6O (bir) anahtar. Bunlar kitap. HflınB 7- ? Onlar Nazlı ve Hüsnü. 10- Onlar yıldız. 8- ? Bu (bir) atlet. ? 11- O (bir) tamirci. ? O postacı. 9- 12- Onlar mum. 15
f В О П Р О С И Т Е Л Ь Н А Я Ч А С Т И Ц А "MI?, Mİ?, MU?, M Ü ? " A - Bu (bir) araba mı? ( Это машина?) В - Evet, bu (bir) araba. (Да,это машина,) А - O (bir) kedi mi? (Это кошка?) В - Hayır, о (bir) kedi değil. (НетуЭто не кошка.) А - О Bengisu mu? (Это Бенгису? ) В - Evet, о Bengisu. (Да9это Бенгису,) Benc|t4iJ 16 |
I »ОПРОСИТЕЛЬНАЯ ЧАСТИЦА "Mİ?, Mİ?, MU?, MÜ?" ПРАВИЛО ГАРМОНИИ ГЛАСНЫХ Bu (bir) araba mı? А ( Это I = > MI? машина?) Bu (bir) kapı mı? I ( Это дверь ?) . E . . Bu (bir) kalem mi? ] => ( Это ручка?) Mİ? t Bu (bir) peynir mi? (Это Ö сыр?) Bu (bir) göz mü? (Это глаз?) ] => MÜ? Bu (bir) göl mü? Ü (Это роза?) О Bu (bir) top mu? ] => MU? ( Это мяч?) и Bu (bir) kutu mu? ( Это коробка?) ПОЯСНЕНИЕ: Гласная в вопросительной частице" mı?, mi?, mu?, mü?" зависит от последней гласной слова, стоящего перед ней. Последняя гласная a-ı e-i o-u ö-ü • Вопросительная частица mı? mi? mu? mü? 17
УПРАЖНЕНИЕ № 5 ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 1- Bu kalem mi? 2- О raket mi? İ-^r *fV ^-*» 4#*Xİ *r*? î- Bunlar ağaç mı? 4- O domates mi? 5- Bu döner mi? 6- O tavuk mu? 7- Bu kedi mi? 8- O demlik mi? 18
УПРАЖНЕНИЕ № 6 ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ датдш тппгтг ЦШШШШОШШП 1 йппши пшпшп шшщ1д*щщщ дпшшд *U/1. 2- О (bir) öğretmen mi? 1- Onlar öğrenci mi? 4- Onlar futbolcu mu? 3- O (bir) ev hanımı mı? 6- O (bir) ev hanımı mı? 5- O (bir) baba mı? 19
УПРАЖНЕНИЕ № 7 НАПИШИТЕ ВОПРОСЫ 2- 1- Evet, o (bir) çiçek. Evet, о (bir) inek. 4- 3Hayır, o (bir) basketbolcu değil. Evet, onlar bardak. 5- 6- Evet, bunlar kaşık. Evet, o Ayla Nine. Hiisnii 7- 8Hayır, o (bir) pilot değil. Evet, o Hüsnü. 20
BURASI NERESİ? ( ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО)?) ŞURASI NERESİ? ( ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО)?) ORASI NERESİ? ( ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО)?) ПОЯСНЕНИЕ: "Bıırası/şurası/orası neresi?" - вопросительная форма для обозначения какихлибо мест, но чаще всего использется для стран, городов Вопрос "Burası/şurası/orası ne?" используется для обозначения более конкретных мест ( например, парк, бар, школа, стадион, ресторан ) и ни в коем случае не употребляется для обозначения географических мест (например, Анкара, Африка, Германия, Каппадокия). Orası neresi? => Orası Afrika. [ Что это (за место) ] => ( Это А фрика.) Şurası neresi? => Orası Avrupa. / Что это (за место)] => ( Это Е в р о п а , ) Orası neresi? => Orası İstanbul. ( Что это за место? ) => ( Это Стамбул* ) 21
BURASI NERESİ? ŞURASI NERESİ? ORASI NERESİ? ( Ч Т О Э Т О (ЗА M İ 4 IOI? ) ( Ч Т О ЭТО (ЗА М Е С Т О ) ? ) ( Ч Т О ЭТО (ЗА МЕС I О)? ) Burası neresi? => (Что это (за место) ?) Burası (bir) park. (Это парк.) İ B i g A б) акайте) Orası neresi? => (Что это (за место)?) Şurası neresi? => ( Что это (за место)?) 22 Orası (bir) restoran. (Это ресторан.) Orası (bir) bar. (Это бар.)
BURASI NE? / ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО) ? ŞURASI NE? / ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО) ? ORASIN Е? /ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО)? А - Burası ne? ( Что это (за место)?) В - Burası market. ( Это марке пи) А — Şurası ne? ( Что это (за В — Orası bahçe. ( Это сад.) место)?) ^РЗш^^ А - Orası ne? ( Ч т о это (за место)?) В - Orası mutfak. ( Это кухня,) 23
BURASİ NERESİ? ŞURASİ NERESİ? ORASI NERESİ? ( ЧТО ЭТО (ЗА М Е С Т О ) ? ) ( ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО)? ) ( ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО)? ) .ЧИ£ Burası neresi? —> (Что это (за место) ?) Orası neresi? => (Что это (за место) ?) Şurası neresi? => ( Что это (за место)?) 22 Burası (bir) park. (Это парк,) O r a s ı (bir) restoran. (Это ресторан.) Orası (bir) bar. (Это бар.)
BURASI NE? / ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО) ? ŞURASI NE? / ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО) ? ORASI NE? / ЧТО ЭТО (ЗА МЕСТО) ? А - Burası ne? ( Что это (за место)?) В - Burası market. ( Это маркет.) А — Şurası ne? ( Что это (за место)?) В — Orası bahçe. ( Это сад.) А - Orası ne? (Что это (за место)?) В - Orası mutfak. ( Это кухня.) 23
УПРАЖНЕНИЕ № 8 ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 1- Burası neresi? 2- Burası neresi? 3- Burası neresi? 4- Burası neresi? 5- Burası neresi? 6- Burası neresi? 24
УПРАЖНЕНИЕ № 9 О Т В Е Т Ь Т Е НА ВОПРОСЫ 1- Burası ne? 2- Burası ne? 3- Burası ne? 4- Burası ne? 6- Burası ne? 5- Burası ne? 25
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 10 ПРАВИЛЬНО ИЛИ НЕПРАВИЛЬНО ? Doğru / Yanhs 1) BURASI NE? ( ( Что это (заместо)?) ) Burası apartman. ( Это дом.) 2) BURASI NE? ( (' Что это (заместо)?) Burası İstanbul. (Это Стамбул.) 3) ORASI NE? ( ( Что это (за место)?) Orası Yunanistan. ( Это Греция.) 4) ORASI NE? ( ( Что это (заместо)?) Orası cami. ( Это мечеть.) 5) BURASI NE? ( ( Что это (заместо)?) Orası dağ. (Это гора.) 6) ŞURASI NE? ( ( Что это (за место)?) Burası Roma. ( Это Рим.) 7) BURASI NE? ( ( Что это (заместо)?) Burası mutfak. (Это кухня.) 8) ŞURASI NE? ( ( Что это (за место)?) Orası Almanya. (Это Германия.) 26
УПРАЖНЕНИЕ №11 НАПИШИТЕ СООТВЕТСТВУЮЩИЕ ВОПРОСЫ Burası Moskova. 1- ? 2- ? Orası 3- ? Burası Avustralya. 4- ? Burası Taksim. 5- ? Orası kütüphane. 6- ? Orası Kadıköy. 7- ? Burası market. 8- ? Orası pazar. 9- ? Burası okul. 10- ? Burası Şam. 11- ? Orası Portekiz. 12- ? Burası bahçe. 13- ? Orası plaj. 14- ? Burası Pekin. 15- ? Orası Kolombiya. 16- ? Burası Ankara. 17- ? Orası Fransa. 18- ? Burası SDL Anonim Şirketi. 19- ? Burası İstanbul Üniversitesi. 20- ? Orası bir ada. 27 kitapçı.
VAR ф "ЕСТЬ" YOK ф"НЕТ" Odada koltuk v a r . (В комнате есть кресло.) Dağda ağaç yok. (На горе нет дерева.) Banyoda adam var. (В ванной есть муэючина.) Pencerede perde yok. (На окне нет штор.) 28
О К О Н Ч А Н И Я ПРЕДЛОЖНОГО ПАДЕЖА : -da / -de, -ta / te ГАРМОНИЯ Г Л А С Н Ы Х В ПРЕДЛОЖНОМ ПАДЕЖЕ а • -da / -ta masa-da e • -de / -te ( на столе ) 1 • -da / -ta ( дома ) • kapı-da 1 -de / -te • ( на двери ) о • -da / -ta • -da / -ta İzmir'de ( в Измире ) yol-da Ö • -de / -te ( на дороге/в путы ) и ev-de kutu-da göl-de ( на/в озере ) Ü • -de / -te Ürgüp'te ( в Юргюпе ) ( в коробке ) ГАРМОНИЯ СОГЛАСНЫХ f, s, t, к, ç, ş, h, p => -ta / -te sınıf-ta, Tokat' ta, Sivas'ta Cııeace) (в Токате) (в классе) (в maç-ta, Beşiktaş'ta, Gaziantep'te (на матче) (в Бешикташе) (в Газиантепе) 29 sokak-ta, (на улице)
УПРАЖНЕНИЕ № 12 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ПРЕДЛОЖНОГО ПАДЕЖА (-da, -de, -ta, -te) 1-İstanbul' 2- Edime' 3-Ev 4- Bahçe 5- Sınıf deniz var. deniz yok. masa var. masa yok. TVvar. 6- Mutfak TV yok. 7- Taksim' stadyum yok. 8-Beşiktaş' stadyum var. 9-Park 10- Masa 11-Cadde insanlar var. üç kitap var. bisiklet yok. 12- Çanta kalem var. 13-Tabak salata var. 14- Televizyon film var. 15-Bu çay şeker yok. 16- Sigara nikotin var. 17- Sebzeler 18- Salon 19-Balkon 20-Ev vitamin var. divan var. çiçek var. bir kedi var.
УПРАЖНЕНИЕ № 13 СОСТАВЬТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ 1- Denizde gemi var. 2- -3WQCf 3- 4- 5- 31
NEREDE? /ГДЕ? Meksiko City nerede? (Где Мехико? ) Meksiko City Meksika'da. (Мехико в Мексике.) Упражнение № 14 ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 1- New York nerede? 2- Ankara nerede? 3- Moskova nerede? 4- Tokyo nerede? 5- Madrid nerede? 6- Frankfurt nerede? 7- Pekin nerede? 32
УПРАЖНЕНИЕ № 15 ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 1) A) Markette kadın var mı? ( В маркете есть 2- A) Arabada şoför var mı? ( В машине есть шофёр? ) женщина?) В) Evet, markette kadın var. В) Hayır, arabada şoför yok. (Да, в маркете есть женщина.) (Нет, в машине нет шофёра.) 3- Garajda araba var mı? 4) Barda çocuk var mı? 6) Masada yemek var mı ? 5- Evde anten var mı? 33
ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 1- Bahçede ne var? (çiçek) 2- Ofiste kim var? (Ayşe)_ 3- Caddede ağaç var mı? Hayır, 4- Bu markette su var mı? Evet, 5- Bunlar bardak mı? Evet, 6- Onlar ayakkabı mı? Hayır,_ 7- Mustafa şimdi nerede? (salon) 8- Mustafa salonda değil mi? Hayır, 9- Fethiye Akdeniz'de mi? Evet, 10- Edirne Akdeniz'de mi? Hayır, 11- Ayşe garson mu? Hayır, 12- Metin garson mu? Evet, 13- Bu parfüm güzel mi? Evet, 14- Şu parfüm güzel mi? Hayır, 15- ? Bu (bir) kavun. 16- ? O Ahmet. 17- ? Burası (bir) müze. 18- ? Burası İspanya. 19- ? Evet, bu (bir) anahtar. 20- ? Ali şimdi Londra'da. 21- ? Hayır, Leyla şimdi evde değil 22- ? Evet, o fotoğraf çok güzel. 34
ОКОНЧАНИЯ НАЧАЛЬНОЙ ФОРМЫ ГЛАГОЛА: - т е к / - т а к ГАРМОНИЯ ГЛАСНЫХ В НФГ а • -так а 1 - m а к ( б р а m ь,по купат ь)e • -тек gel-mek ( приходить) 1 • -так kız-mak (сердиться) i • -тек gh-mek(yxodumb,ходить) о • -так sor-mak ( спрашивать ) ö • -тек gör-mek ( видеть ) 11 • - т а к bul-mak (находить) ü • -тек gül-mek ( смеяться ) ОКОНЧАНИЕ Личные местоимения Основа глагола НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ: -YOR Вспомогательная гласная Окончание настоящего времени Личное окончание (Ben ) bak yor um (Sen ) bak yor san (О ) bak yor - (Biz ) bak yor uz (Siz ) bak yor sunuz ( Onlar ) bak yor 1ar ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ: -MI-YOR Личное местоимение Основа глагола Суффикс отрицания Окончание настоящего времени Личное окончание (Ben ) bak mı yor um (Sen ) bak mı yor sun (О ) bak mı vor - (Biz ) bak mı vor uz (Siz ) bak mı yor sunuz (Onlar) bak mı yor 1ar 35
ВОПРОСИТЕЛЬНАЯ ФОРМА НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕН И ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА ( Ben ) bakıyor muyum? ( Ben ) bakmıyor muyum? ( Sen ) bakıyor musun? ( Sen ) bakmıyor musun? (0 ) bakıyor mu? (O ) bakmıyor mu? ( Biz ) bakıyor muyuz? ( Biz ) bakmıyor muyuz? ( Siz ) bakıyor musunuz? ( Siz ) bakmıyor musunuz? ( Onlar ) bakmıyorlar m ı ? ( Onlar ) bakıyorlar mı? Ben şimdi gidiyorum. ( Я сейчас ухожу/уезжаю/иду/еду.) Ben hergün gidiyorum. (Якаждый день хожу/езжу. ) Ben yarın gidiyorum. (Завтра я е д у / и д у . ) ГАРМОНИЯ ГЛАСНЫХ В НАСТОЯЩЕМ ВРЕМЕНИ Положительная форма Отрицательная форма al ı yorum al m ı yorum mı kız ı yorum kız m ı yorum e • i - mi gel i yorum gel mi yorum i • i - mi bil i yorum bil mi yorum 0 • u - mu koş u yorum koş mu yorum u • u - mu bul u yorum bul mu yorum 0 • u - mü gör ü yorum gör mü yorum mü gül ü yorum gül mü yorum а • i - mı I • 1 - u • u - 36
1 ИЗМЕНЕНИЕ ПОСЛЕДНЕЙ ГЛАСНОЙ ОСНОВЫ Г Л А Г О Л А dinlemek • dinli-yorum anlamak • anlı-yorum beklemek • bekli-yorum sınamak • smı-yorum özlemek ütülemek oynamak • oynu-yorum ozlu-yomm • ütülü-yonım sulamak • sulu-yorum СОВПАДЕНИЕ ПОСЛЕДНЕЙ ГЛАСНОЙ ОСНОВЫ С Г Л А С Н О Й ОКОНЧАНИЯ uyu-mak • uyu-yorum oku-mak • oku-yorum üşü-mek • üşü-yorum taşı-mak • taşı-yorum 37
Sen her zaman gülüyorsun, Ben şimdi kahvaltı yapıyorum. ( Ты всегда (Я сейчас завтракаю.) 0 şimdi yazıyor. смеешься.) Biz sık sık sohbet ediyoruz. (Она сейчас пишет.) (Мы часто разговариваем.) Siz yarın diskoya gidiyorsunuz. Onlar gelecek hafta evleniyorlar. (Завтра вы идёте на дискотеку.) (Они женятся на следующей недеМ ?о
НАСТОЯЩЕЕ ВРЕМЯ - ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА (Ben ) şimdi oku-yor-um. ( Я сейчас читаю.) (Sen ) şimdi oku-yor-sun. ( Ты сейчас читаешь. ) (O ( Он/она сейчас читает. ) ) şimdi oku-yor. (Biz ) şimdi oku-yor-uz. (Мы сейчас читаем.) (Siz ) şimdi oku-yor-sunuz. (Вы сейчас читаете.) (Onlar) şimdi oku-yor-lar. (Они сейчас читают. ) НАСТОЯЩЕЕ ВРЕМЯ -ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА (Ben) şimdi oku-mu-yor-um. (Я сейчас не читаю. ) (Sen) şimdi oku-mu-yor-sun. ( Ты сейчас не читаешь, ) (O ( Он/она сейчас не читает. ) ) şimdi oku-mu-yor. (Biz) şimdi oku-mu-yor-uz. ( Мы сейчас не читаем. ) (Siz) şimdi oku-mu-yor-sunuz. ( Вы сейчас не читаете.) (Onlar) şimdi oku-mu-yor-lar. ( Они сейчас не читают. ) НАСТОЯЩЕЕ ВРЕМЯ - ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben ) şimdi oku-yor muyum? (Я сейчас читаю?) (Sen) şimdi oku-yor musun? ( Ты сейчас читаешь? ) (O ( Он/она сейчас читает?) ) şimdi oku-yor mu? (Biz) şimdi oku-yor muyuz? ( Мы сейчас (Siz) şimdi oku-yor musunuz? (Вы сейчас читаете? ) (Onlar) şimdi oku-yor-lar mı? ( Они сейчас читаем?) читают?) НАСТОЯЩЕЕ ВРЕМЯ -ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben) şimdi oku-mu-yor muyum? ( Я сейчас не читаю? ) (Sen) şimdi oku-mu-yor musun? ( Ты сейчас не читаешь? ) (O ( Он/она сейчас не читает? ) ) şimdi oku-mu-yor mu? (Biz) şimdi oku-mu-yor muyuz? ( Мы сейчас не читаем? ) (Siz ) şimdi oku-mu-yor musunuz? (Вы сейчас не читаете? ) (Onlar) şimdi oku-mu-yor-lar mı? 39 ( Они сейчас не читают? )
НАСТОЯЩЕЕ ВРЕМЯ Пояснением турецком языке есть специальное время /утя обозначения постоянно повторяющихся действий,ко ı орые используются с суффиксами -г,-Е,-1г.Настоящее время мы можем использовать и в этом значении. (Ben ) her sabah koş-u-yor-um. ( Я каждое утро бегаю. ) (Sen) ( Ты каждое утро бегаешь. ) her sabah koş-u-yor-sun. ( O ) her sabah koş-u-yor. (Он/она каждое утро бегает. ) (Biz) her sabah koş-u-yor-uz. (Мы каждое утро бегаем. ) (Siz) her sabah koş-u-yor-sunuz. (Вы каждое утро бегаете. ) (Onlar) her sabah koş-u-yor-lar. (Они каждое утро бегают. ) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА (Ben ) her sabah koş-mu-yor-um. (Яне бегаю каждое утро. ) (Sen) ( Т ы не бегаешь каждое у т р о . ) her sabah koş-mu-yor-sun. (O ) her sabah koş-mu-yor. (Он/она не бегает каждое (Biz) her sabah koş-mu-yor-uz. ( Мы не бегаем каждое утро. ) (Siz) her sabah koş-mu-yor-sunuz. (Вы не бегаете каждое у т р о . ) (Onlar) her sabah koş-mu-yor-lar. ( Они не бегают каждое утро.) утро.) ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben) her sabah koş-u-yor muyum? (Я бегаю каждое утро? ) (Sen) her sabah koş-u-yor musun? (Ты бегаешь каждое утро? ) (O ) her sabah koş-u-yor mu? ( Он/она бегает каждое утро? ) (Biz) her sabah koş-u-yor muyuz? ( Мы бегаем каждое утро? ) (Siz) her sabah koş-u-yor musunuz? (Вы бегаете каждое утро? ) (Onlar) her sabah koş-u-yor-lar mı? ( Они бегают каждое утро? ) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben) her sabah koş-mu-yor muyum? (Яне бегаю каждое утро? ) (Sen) her sabah koş-mu-yor musun? (Ты не бегаешь каждое утро? ) (O ) her sabah koş-mu-yor mu? (Он/она не бегает каждое утро?) (Biz) her sabah koş-mu-yor muyuz? (Мы не бегаем каждое утро? ) (Siz ) her sabah koş-mu-yor musunuz? (Вы не бегаете каждое утро? ) (Onlar) her sabah koş-mu-yor-lar mı? (Они не бегают каждое утро? )
НАСТОЯЩЕЕ ВРЕМЯ В ЗНАЧЕНИИ БУДУЩЕГОПО ЛОЖИ ТЕЛЬНАЯ ФОРМА (Ben ) gelecek pa/ar koş-u-yor-um. (Sen ) gelecek pazar koş ıı-yor-sun. ( О ) gelecek pazar koş-u-yor. (Я бегу в следующее воскресенье.) (Ты бежишь в следующее (Он/она бежит в следующее (Biz ) gelecek pazar koş-u-yor-uz. ( Мы бежим в следующее (Siz ) gelecek pazar koş-u-yor-sunuz. (Вы белейте в следующее (Onlar) gelecek pazar koş-u-yor-lar. воскресенье.) воскресенье.) воскресенье.) воскресенье.) (Они бегут в следующее воскресенье.) О Т Р И Ц А Т Е Л Ь Н А Я ФОРМА (Ben ) gelecek pazar koş-mu-yor-um. (Я не бегу в следующее (Sen ) gelecek pazar koş-mu-yor-sun. (Ты не бежишь в следующее (О ) gelecek pazar koş-mu-yor. (Он/она не бежит в следующее (Biz ) gelecek pazar koş-mu-yor-uz. (Siz ) gelecek pazar koş-mu-yor-sunuz. (Вы не бежите в следующее (Onlar) gelecek pazar koş-mu-yor-lar. воскресенье.) воскресенье.) ( Мы не бежим в следующее воскресенье.) воскресенье.) ( Они не бегут в следующее воскресенье.) воскресенье.) П О Л О Ж И Т Е Л Ь Н А Я ФОРМА В О П Р О С А (Ben ) gelecek pazar koş-u-yor muyum? (Я бегу в следующее (Sen ) gelecek pazar koş-u-yor musun? (Ты бежишь в следующее (О ) gelecek pazar koş-u-yor mu? (Он/она бежит в следующее (Biz ) gelecek pazar koş-u-yor muyuz? (Siz ) gelecek pazar koş-u-yor musunuz? (Вы бежите в следующее (Onlar) gelecek pazar koş-u-yor-lar mı? воскресенье?) воскресенье?) (Мы бежим в следующее воскресенье?) воскресенье?) воскресенье?) (Они бегут в следующее воскресенье?) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben ) gelecek pazar koş-mu-yor muyum? (Я не бегу в следующее воскресенье?) (Sen ) gelecek pazar koş-mu-yor musun? (Ты не бежишь в следующее воскресенье?i ( О ) gelecek pazar koş-mu-yor mu? (Он/она не бежит в следующее воскресенье?i (Biz ) gelecek pazar koş-mu-yor muyuz? (Мы не бежим в следующее воскресенье?) (Siz) gelecek pazar koş-mu-yor musunuz?(£w не бежите в следующее воскресенье?) (Onlar) gelecek pazar koş-mu-yor-lar mı? (Они не бегут в следующее 41 воскресенье?)
У П Р А Ж Н Е Н И Е №17 ВСТАВЬТЕ ОКОНЧАНИЯ НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ( -yor, -iyor, -iyor, -üyor, -uyoı ) 1- Ben Türkçe konuş 2- Sen uyu 3- O müzik dinle 4- Biz gel 5- Siz yaz 6- Onlar anla ОТРРЩАТЕЛЬНАЯ ФОРМА (-miyor, -mıyor, -müyor, -muyor) 1- Ben Türkçe konuş 2- Sen uyu 3- O müzik dinle 4- Biz gel 5- Siz yaz 6- Onlar anla ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА 1- Ben iyi Türkçe konuş ? 2- Sen uyu ? 3- 0 müzik dinle ? 4- Biz gel 5- Siz yaz ? 6- Onlar anla ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА 1- Ben iyi Türkçe konuş 2- Sen uyu 3- O müzik dinle 4- Biz gel ? 5- Siz yaz ? 6- Onlar an la 42
УПРАЖНЕНИЕ № 18 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ (ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА) 1- Ben her sabah kahvaltı yap 2- Para yok, ben her gün yürü 3- Hayır, Ali çalış , şimdi uyu 4- O yarın git 5- Alo! Biz şimdi yemek ye 6- Siz iyi konuş 7- Onlar her gün müzik dinle 8- Sen güzel yemek pişir 9- Onlar şimdi yaz 10- Siz her zaman çok gül 11- O telefon et 12-Biz bekle 13-0 her gün ceket giy 14-Onlar bak 15- O yarın parti yap ПОЯСНЕНИЕ: четыре глагола с основами на "г"-исключения из правил. В этом случае,стоящая в конце "г"между двумя гласными переходит в " d " 1- gitmek ( идти/ехать/уходить/уезжать) • *g i t - i - yor • g i d - i - yor 2- tatmak ( пробовать на вкус ) • *t a t -1 - yor • t a d - 1 - yor 3- [telefon] etmek ( звонить ) • [telefon] *e t - i — yor 4- gütmek (пасти [животных]) • *g ü t - ü - yor • [telefon] e d - î - yor • g ü d - ü - yor Глагол " etmek" появляется также: 1- как вспомогательный глагол: telefon etmek (звонить), yardım etmek (помогать), tebrik etmek ( no3flpae^Tb),kavga etmek ( ругаться,ссориться ) и т.п., или 2- как часть сложного слова: seyretmek ( смотреть ), sabretmek (терпеть), hissetmek ( чувствовать ) и т.п. 43
УПРАЖНЕНИЕ № 19 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ (ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА) 1- Sen hiç koş 2- Onlar sabah asla müzik dinle 3- Ben asla TV seyret 4- Ben kahve iç 5- Sen hiç gül 6- O tıraş ol 7- Ben resim yap 8- Biz asla kavga et 9- Siz hiçbir şey ye .Niçin? 10-Sen hiç şarkı söyle 11- Ben akşam yemek ye 12- Sen gazete oku 13- Onlar hiç müzik dinle 14- Sen dans et 15- Onlar gel ПОЯСНЕНИЕ: Если в предложении присутствует слово"Ыс" ,то глагол тоже употребляется в отрицательной форме. Примеры: hiç (вообще), hiçbir şey (ничего), hiç kimse (никто), hiçbir yer (нигде) hiçbir zaman (никогда) и т.п. I Это правило распространяется и на слова asla (никогда,ни за что) и sakın (смотри! ни в коем случае!)". 44 '
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 20 Д О П И Ш И Т Е ВОПРОСЫ НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ I- Sen her sabah yürü 2- Ali şimdi uyu ? 3- Siz çay iç ? 4- Onlar çok fazla alışveriş yap 5- Ben çok soru sor 6- Sen hep müzik dinle 7- O ağla 8- Biz gül 9- Onlar tıraş ol 10-Sen kız 11- Fenerbahçe kazan 12- Onlar yaz 13-O piyano çal 14- Siz piknik yap 15-O çalış 16-Onlar yürü 17- Onlar müzik dinle 18- Siz oku 19-O bekle 20- Sen gel 45
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 21 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ Н А С Т О Я Щ Е Г О ВРЕМЕНИ 1- Ben genellikle saat 07: 00'de kalk 2- Ben ve eşim hiç evde spor yap 3- Sen niçin hiç konuş 9 4- Onlar yann yeni bir araba al 5- O hiçbir şey bil 6- Sen satranç oyna 7- Siz çok güzel şarkı söyle 8- Siz bu müziği sev 9- Ben her gün bu gazeteyi oku 10- Onlar hafta sonu çiftlikte ata bin 11- Siz yarm hangi müzelere git 12- Biz hafta sonlan hiç evde kahvaltı yap 13- Kahvaltıdan sonra masayı ben topla 14- Bulaşıkları bazen Ayla yıka , bazen ben yıkıyorum. 15- Ahmet Dede her sabah yavaşça gazeteciye git 16- Otobüs bu durağa genellikle 08:30'da gel 17- Sen güzel yaz 18-0 hiç bir sabah süt iç 19- Buyurun! Sait Bey sizi bekle 20- Siz balık sev 46
N E R E D E ? ( Г Д Е ?) I - Ankcinı nerede'? Ankara Türkiye'de. ( l <)e Анкара?) (Анкара в Турции.) 2- Sen nerede oturuyorsun? Ben Taksim'de oturuyorum. ( Где ты живёшь? ) ( Я живу в Таксиме. ) 3- Onlar nerede çalışıyorlar? ( Где они работают? Onlar Bir Holding'de çalışıyorlar. ) ( Они работают 4- Siz nerede yemek yiyorsunuz? в Вир Холдинге. Biz restoranda yemek yiyoruz. (Где вы кушаете? ) ( Мы кушаем в ресторане. 5- O nerede çay içiyor? О kafeteryada çay içiyor. (Где он/она пьёт чай? ) ) ) (Он/она пьёт чай в кафе .) NEREDEN? (ОТКУДА?) 1- Nereden geliyorsun? ( Откуда ты идёшь/едешь? Evden geliyorum. ) (Я иду/еду из дома. ) 2- Sen nereden su alıyorsun? (Откуда (=где) ты покупаешь воду?) Ben marketten su alıyorum. (Япокупаю 3- О nereden atlıyor? измаркета(=вмаркете)) О balkondan atlıyor. (Откуда он/она прыгает?) (Он/она прыгает с балконаJ 4- Onlar nereden geçiyorlar? ( Откуда(=через воду Onlar Taksim'den geçiyorlar. что)они проходят/проезжают?) (Они проходят через Таксим. ) İstanbul'dan telefon ediyoruz. 5- Siz nereden telefon ediyorsunuz? ( Откуда вы звоните?) (Мы звоним из Стамбула.) Окончания (-dan/-den/-tan/-ten) присоединяются по первому типу правила гармонии гласных: a, i, о, и • -dan, tan ( Ankara'dan / из Анкары), (kapıdan / от двери), (yoldan с дорогие (okuldan / из школы) e, i, ö, ü • -den, -ten ( evden / из дома), ( İzmir'den / из Измира), ( gölden Ürdün'den / из Иордании.). Если слово заканчивается на одну из нижеприведенных глухих согласных^тхз : f,s,t,k,ç,ş,h,p • -tan, ten (sınıftan/из класса), ( Beşiktaş'tan из Бешнкташа), м т.д. 47 с озера).
NEREYE? ( К У Д А ? ) Roma'ya gidiyorum. 1- Nereye gidiyorsun? (Куда ты идёшь/едешь ?) ( Я еду в Рим.) 2- Onlar nereye bakıyorlar? Onlar caddeye bakıyorlar. (Куда они смотрят?) (Они смотрят и а улицу .) 3- Siz nereye yürüyorsunuz? Biz eve yürüyoruz. (Куда вы идёте)? (Мы идём 4- О nereye ceket koyuyor? домой.) О dolaba ceket koyuyor. (Куда он кладёт пиджак?) (Он кладёт пиджак в шкаф.) Biz dağa çıkıyoruz. 5- Biz nereye çıkıyoruz? (Kvda мы : (Мы поднимаемся поднимаемся/выходим?) на гору.) Окончания дательного падежа (-а / -у-а, -е / -у-е) присоединяются по первому типу правила гармонии гласных: a, ı, о, и • -а, -у-а. Например: Ankara'y-a, kapı-y-a, yol-a, okul-a. e, i, ö, ü • -e, -у-е. Например: ev-e, izmir'e, göl-e, Ürdün'e. p^b çocuk-a • çocuğ-a, k^ğ dolap-a • dolab-a, çiçek-e • çiçeğ-e и т.д. 48
У П Р А Ж Н Е Н И Е №22 О Т В Е Т Ь Т Е НА В О П Р О С Ы 1- Ali nerede bekliyor? 2- Siz nerede geziyorsunuz? 3- Onlar nerede gülüyorlar? 4- O nerede kahve içiyor? 5- Onlar nerede konuşuyor? 1) durak ( остановка), 2) park ( парк), 3) tiyatro ( театр), 4) ofis ( офис), 5-salon (зал ) 6- Onlar nereye bakıyorlar? 7- Ali nereye gidiyor? 8- Ayşe nereye telefon ediyor? 9- Onlar nereye koşuyorlar? 10- Sen nereye yürüyorsun? 1) cadde ( проспект), 2) stadyum ( стадион), 3) Londra ( Лондон), 4) deniz ( море), 5-okul ( школа) 11- Çocuk nereden bakıyor? 12- Onlar nereden dönüyor? 13- Siz nereden geliyorsunuz? 14- O nereden su alıyor? 1 5 - 0 nereden iniyor? 1) balkon ( балкон), 2) ofis ( офис), 3) Roma (Рим), 4) büfe (буфет), 5) ikinci kat ( второй этаж)
УПРАЖНЕНИЕ № 23 ДОПИШИТЕ ВОПРОСЫ И ОТВЕТЫ 1- Sen güzel kompozisyon yazıyor musun? Evet, 2- Siz sabahlan koş ? Evet, 3- O güzel konuş ? Evet, ? Hayır, _J? Hayır, ? Evet,_ 4- Biz yanlış yap _ _ ^ 5- Ben zor soru sor 6- Siz bu soruyu anla 7-Ben her gün okul gidiyorum. 8- Onlar bu dans hoşlanıyorlar. 9- Biz bu adres gidiyoruz. 0- Ben bu tişört defo görmüyorum. 1-0 biz söylüyor. 2- Ben şu ayakkabı bakıyorum. 3-Siz yanlış kapı çıkıyorsunuz. 4- Çocuk televizyon 5- Ayşe yer açıyor. oturuyor. 6- Sen her gün bu dizi film 7- Biz her gün bu sokak geçiyoruz. 8-Kedi balkon atlıyor. 9- Bu kuaför manikür yapıyorlar. 20- O, bu resimleri bilgisayar 21-Bu kitap 22- Ben bu şirket seyrediyor musun? yapıyor. güzel resimler var. çalışıyorum. 50
УПРАЖНЕНИЕ№24 ДОПИШИТЕ ВОПРОСЫ ИЛИ ОТВЕТЫ ( Ne?, Kim?, Neresi?, Nerede?, Nereden? ) 1- 2- Ayşe küvette banyo yapıyor. 4- Onlar nerede eğleniyorlar? ? 3- O bir doktor. 5- O bir araba. ? 6- Onlar nerede ovmıvorlar? Ayşe marketten geliyor. 7- 8- Onlar salonda sohbet ediyorlar. 10- ? 9- Bu (bir) ayakkabı. 11-Bunlar ne? O (bir) barmen. Burası dünva. 12Onlardansvı. 51
УПРАЖНЕНИЕ № 25 ДОПИШИТЕ (mi?, mı?, mü?, mu? ) ИЛИ ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ ^@® 1- 2-О (bir) doktor mu? Hayır, о (bir) bisiklet değil, Evet, о banyoda. 5- Ayşe markette mi? .1 / 8- Bu (bir) ayakkabı mı? 9Evet, dünya dönüyor. Hayır, onlar balkonda değil(ler). 10- 6Hayır, onlar çalışmıyor(lar). Evet, onlar barda(lar). 7- 3-_ 11- Bunlar buz mu? Evet, burası (bir) bar. 12Hayır, onlar sporcu değil. 52
УПРАЖНЕНИЕ № 2 6 НАПИШИ I i; ВОПРОСЫ ( var mı? / yok mu? / nerede? / nereden?) ИЛИ ОТВЕТЫ л/Жvr * İ4m 1- Bahçede köpek var mı? 2- 3- Adam nerede? Hayır, caddede araba yok. 4- 5- Odada masa var mı? 6- Evet, onlar ofiste. Hayır, denizde gemi yok. < ^ 7- O ne yapıyor? 9- 8Onlar havuzda yüzüyor(lar). 10- Araba nereden geçiyor? 11- Evde ne var? Beyaz ceket dolapta. 12Bu bir koltuk. 53
УПРАЖНЕНИЕ № 27 Н А П И Ш И Т Е В О П Р О С Ы ( Nerede? Nereden?, Nereye? ) ИЛИ ОТВЕТЫ 3- Ali nereye koşuyor? 1- 2- Ayşe marketten geliyor. Ahmet odaya giriyor. 6Ahmet ofiste uyuyor. 7- Ahmet nereden ceket alıyor? Ayşe eve gidiyor. Ali ağaçtan düşüyor. 8- 9- O, Ayşe'ye ofiste çiçek veriyor. Leyla evden çıkıyor. 10- 11- Veli işten geliyor. Onlar sinemaya gidiyor(lar). 12-Onlar nereye bakıyor(lar) 54
.^i*L. 13-Ayşe nerede uyuyor? 16- 14- 15- Ali parkta sandviç yiyor. Tren tünele giriyor. 17- O nereden atlıyor? 18- Onlar restoranda yemek yiyor(lar). 19-Onlar nerede bira içiyor(lar)? 22- O masaya bardak koyuyor. 20- 21- Ayşe pencereden çıkıyor. Onlar podyumda yürüyor(lar). 23-Araba nereden çıkıyor. 24Onlar plajda gune$ienî>x>r\lar>. Adam sokakta sebze satıyor. 55
ÇÜNKÜ ( = П О Т О М У Ч Т О ) 1- О kitap okuyor, çünkü seviyor. (Он читает, потому что любит [читать]) 2- Ben yürüyorum, çünkü seviyorum. ( Я хожу, потому что люблю [ходить]) 3- Biz şimdi su içiyoruz, çünkü hava çok sıcak. (Мы пьём воду,потому что жарко.) 4- Ben Türkçe konuşuyorum, çünkü iyi Türkçe biliyorum. (Я говорю по-турецки,потому что я хорошо знаю турецкий язык.) 5- О patates yemiyor, çünkü sevmiyor. (Он не ест картошку,потому что не любит [её].) AMA ( = Н О ) 1- Ben gitar çalıyorum, ama piyano çalmıyorum. (Я играю на гитаре,но не играю на пианино.) 2- Siz konuşuyorsunuz, ama onlar dinlemiyor. (Вы говорите, но они вас не слушают.) 3- О film seyrediyor, ama belgesel seyretmiyor. (Он смотрит худоэюественный фильм,но 4- Siz yürüyorsunuz, ama biz yürümüyouz. (Вы идёте,а мы не идём.) 5- Sen bekliyorsun, ama herkes gidiyor. ( Ты ждёшь,а все уходят.) 56 не смотрит документальный филь
УПРАЖНЕНИЕ № 2 8 Н А П И Ш И Т Е С О Ю З Ы (ÇUNKU I- Ben balık yiyorum. AMA) tavuk yemiyorum, çünkü sevmiyorum. 2- O şimdi uyuyor, 3- Biz futbol seyrediyoruz, 4- Hasta adam yürüyor, 5- O oturmuyor, yorgun. tenis seyretmiyoruz. koşmuyor. boş sandalye yok. 6- Onlar bu lokantaya gitmiyorlar, 7- O yemek yemiyor, bu lokanta pahalı. çay içiyor. 8- Ben TV seyretmiyorum, gazete okuyorum. 9- Onlar yemek pişiriyorlar, 10- Burada taksi var, 11 - Biz soğuk su içiyoruz, yarın misafir geliyor. otobüs yok. Taksiyle git. hava çok sıcak. 12- Ben Türkçe konuşuyorum, 13- Onlar basketbolcu, yazmıyorum. şimdi futbol oynuyorlar. bu gömlek çok güzel. 14- Ben bu gömleği alıyorum, çikolata tatlı. 15- Çocuklar çikolatayı seviyorlar, 16- İstanbul çok büyük, или Edirne çok büyük değil. 17- Onlar her gün gazete alıyorlar, haberleri okuyorlar. 18- Ben bugün plaja gelmiyorum, bugün çalışıyorum. bugün tatil. 19- Biz bugün çalışmıyoruz, 20- O telefon etmiyor, mektup yazıyor. 57
-mEk /-mAk İSTEMEK = Х О Т Е Т Ь Ben yürü-mek istiyorum. ( Я хочу ходить. ) Sen yürü-mek istiyorsun. ( Ты хочешь O yürü-mek istiyor. ( Он/о и а хочет Biz yürü-mek istiyoruz. ( Мы хотим Siz yürü-mek istiyorsunuz. ( Вы хотите ходить.) Onlar yürü-mek istiyorlar. ( Они хотят ходить.) Ben yürü-mek iste-mi-yorum. (Я не хочу ходить. ) Sen yürü-mek iste-mi-yorsun. (Ты не хочешь ходить.) О yürü-mek iste-mi-yor. ( Он/она не хочет ходить.) Biz yürü-mek iste-mi-yoruz. (Мы не хотим ходить.) Siz yürü-mek iste-mi-yor-sunuz. ( Вы не хотите ходить.) Onlar yürü-mek iste-mi-yorlar. ( Они не хотят ходить.) Ben yürü-mek istiyor muyum? (Яхочу ходить? ) Sen yürü-mek istiyor musun? ( Ты хочешь ходить?) O yürü-mek istiyor mu? ( Он/она хочет ходить?) Biz yürü-mek istiyor muyuz? (Мы хотим ходить?) Siz yürü-mek istiyor musunuz? ( Вы хотите ходить ?) Onlar yürü-mek istiyorlar mı? ( Они хотят ходить ?) 58 ходить. ) ходить..) ходить.)
УПРАЖНЕНИЕ №29 ДОПИШИТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ С КОНСТРУКЦИЕЙ "-тЕк istemek"( п о л о ж и т е л ь н а я ф о р м а ) 1- Ben kuleye ц|1 2- Sen kiilıve iç . 3- O uyu 4- Biz dinlen . _____ 5- Siz anla 6- Onlar koş ДОПИШИТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ С КОНСТРУКЦИЕИ"-тЕк 181ететек"(отрицательная форма) 7- Ben kafeye git 8- Sen kahve iç 9- O uyu 10- Biz dinlen 11- Siz anla 12- Onlar koş ДОПИШИТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ С КОНСТРУКЦИЕИ"-тЕк istemek" (вопрос) 13- Ben kafeye git 14- Sen kahve iç 15- O gündüz uyu 16- Biz dinlen 17- Siz anla 18- Onlar koş 59
П О В Е Л И Т Е Л Ь Н О Е Н А К Л О Н EH ИI Начальная форма Положительная форма О т р н н а ммьпаи форма глагола almak kırmak (Sen) al! ( бери!/возьми! ) (Sen) alma! (не бери!) (Siz) alın! / alınız! (Siz) almayın! / almayınız! ( берите!/возьмите! ) ( не берите!!) (Sen) kır! ( ломай! сломай! (Sen) kırma!(He ломай!не бей!) бей! разбей!) (Siz) k ı r m a y ı n ! / kırmayınız! (Siz) kırın! / kırınız! ( не ломайте! не бейте!) (ломайте !разбейте!) koşmak (Sen) koş! ( беги!бегай! ) (Sen) k o ş m a ! (Siz) koşun! / koşunuz! ( не беги!не бегай!) (бегите .'бегайте!) (Siz) k o ş m a y ı n ! /koşmayınız! (не бегите!не бегайте!) oturmak (Sen) otur!( садись!сиди!) (Sen) oturma! (Siz) oturun! / oturunuz! ( Не садись!не сиди! ) (садитесь! сидите!) (Siz) oturmayın! /oturmayınız! (не садитесь!не сидите!) 60
Начальими форма Положительная форма Отрицательная форма ı лаг о. ıa gelmek gitmek çözmek gülmek (Sen) gel! (Sen) gelme! (приходи! приезжай!) (не приходи!не приезжай!) (Siz) gelin! / geliniz! (Siz) gelmeyin! (приходите! / приезжайте!) (не приходите!не приезжайте!) (Sen) git! (уходи!уйди!) (Sen) gitme! ( не уходи!) (Siz) gidin! (Siz) gitmeyin! / gitmeyiniz! /gidiniz! ( у ходите'.уйдите!) (не уходите!) (Sen) çöz! (решай!реши!) (Sen) çözme! ( не решай!) (Siz) çözün! / çözünüz! (Siz) çözmeyin! / çözmeyiniz! (решайте!решите!) (не решайте!) (Sen) gül! (улыбайся! (Sen) gülme! смейся!) ( не улыбайся!не смейся!) (Siz) gülün! / gülünüz! (Siz) gülmeyin! / gülmeyiniz! ( улыбайтесь'.смейтесь!) (не улыбайтесь!не смейтесь!) ПРИМЕРЫ: 1- (Sen) bu kalemi al, çünkü bu kalem iyi. (Возьми эту ручку/карандаш,потолгу что она/он хорошая.) 2- (Sen) bu filmi seyretme, çünkü bu film iyi değil. (Не смотри этот фильм,потолгу что он нехороший.) 3- (Siz) bu plaja gidin, çünkü bu plaj çok iyi. (Идите / gelmeyiniz! на этот пляж .потому что он хороший.) 4- (Siz) uyuyun, ama fazla uyumayın. (Спите, но долго не спите.) 61
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 30 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ПОВЕЛИТЕЛЬНОГО НАКЛОНЕНИЯ Положительная форма Отрицательная форма 1- Sen bak 1 - Sen bak 2- Siz al 2- Siz al 3- Sen oku 3- Sen oku 4- Sen yaz_ 4- Sen yaz 5- Sen ver_ 5- Sen ver_ 6- Siz sil 6- Siz sil 7- Sen yürü 7- Sen yürü 8- Siz sor 8- Siz sor 9- Sen ye 9- Sen ye 10- Siz anlat 10-Sizanlat_ 11- Sen konuş 11- Sen konuş 12- Siz yüz 12- Siz yüz 13- Sen pişir 13- Sen pişir 14- Siz iç 14- Siz iç 15- Siz yıka 15- Siz yıka В турецком языке две гласные не пишутся подряд(гласная должна чередоваться с согласной).В связи с этим, между последней гласной основы слова и первой гласной окончания ставится соединительная "у": Siz dinle-y-in, Siz oyna-y-ın, Siz uyu-y-un, Siz yürü-y-ün и т.п. 62
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 31 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ПОВЕЛИТЕЛЬНОГО НАКЛОНЕНИЯ ("Sen О veya - т Е / ve siz -İn /-İniz veya-mEyln / -mEyînîz) I- (Siz) okula git 2- (Sen) bu sunda İyede otur , okul çok iyi. , çünkü koltuk var. 3- Ali, (sen) lütfen bir kalem ver 4- (Siz) bu plajda yüz 5- (Sen) bu yatakta uyu 6- (Siz) kek al 7- (Siz) ödev yap 8- (Sen) şimdi yemek pişir 9- (Siz) bu konsere git 10- (Sen) çok у e 11- (Siz) bu otobüse bin 12- (Sen) yalan söyle 13-(Siz) işe git 14- (Sen) Ahmet'e şaka yap 15- (Siz) çok kahve iç , bu deniz çok temiz. _, bu yatak rahat. kekler çok taze. , ödev çok faydalı. , çünkü yemek var. , bu konser iyi değil. çünkü yasak. , bu otobüs Taksim'e gitmiyor. , yalan çok kötü. , çocuk hasta, çocuğa bakın! , o çok kızıyor. , çok kahve iyi değil. 16- (Siz) biraz spor yap 17- (Sen) bir ceket al 18- (Sen) bu yoldan git 19- (Siz) Ş i m d i okula git 20- (Siz) et ye , eski ceket güzel değil. , bu yol bozuk. , bugün tatil değil, çocuklar haydi! , sizin için yasak. 63
ОКОНЧАНИЯ ОПРЕДЕЛЁННОГО П Р О Ш Е Д Ш Е Г О ВРЕМЕНИ: -dıAdi/-du/-dü//-tı/-ti/-tu/-tü Личное Основа Окончание Личное местоимение глагола прошедшего окончание времени (Ben ) yaz di m (Sen ) yaz di n (О ) yaz di - (Biz ) yaz di k (Siz ) yaz di nız (Onlar) yaz di 1ar ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ПРОШЕДШЕГО ВРЕМЕНИ: madı / -medi Личное Основа Суффикс местоимение глагола отрицания Окончание Личное проньвр. окончание (Ben ) yaz ma di m (Sen ) yaz ma di n (О ) yaz ma di - (Biz ) yaz ma di k (Siz ) yaz ma di nız (Onlar ) yaz ma di 1ar 64
Вопросительная форма прошедшего времени По ıovkiı н\ П.1ПП1 форма вопроса Отрицательная форма вопроса ( Ben ) ya/ di m mı? ( Ben ) yaz ma di m mı? ( Sen ) yaz di n mı? ( Sen ) yaz ma di n mı? ( O ) yaz di mı? (O ) yaz ma di mı? ( Biz ) yaz di к mı? ( Biz ) yaz ma di к mı? ( Siz ) yaz di nız mı? ( Siz ) yaz ma di nız mı? ( Onlar ) yaz di lar mı? ( Onlar ) yaz ma di lar mı? П Р А В И Л О ГАРМОНИИ Г Л А С Н Ы Х В ПРОШЕДШЕМ ВРЕМЕНИ ПОЯСНЕНИЕ: в положительной форме прошедшего времени действует второй тип правила гармонии гласных. Положительная форма а • i al di m 1 • 1 kız di m e • i gel di m i • i bil di m о • u koş tu m u • u bul du m ö • ü gör dü m u • u güldü m 65
[ ПРАВИЛО ГАРМОНИИ С О Г Л А С Н Ы Х В П Р О Ш Е Д 1 1 1 К 1 4 ВРЕМЕНИ ПОЯСНЕНИЕ: в положительной форме прошедшего времени действует правило гармонии согласных. f, s, t, к, ç, ş, h, p, • -ti, -ti, -tu, -tü bas ti m, at ti m, bak ti m, aç ti m, koş tu m, yap ti m ПОЯСНЕНИЕ:в отрицательной форме прошедшего времени действует второй тип правила гармонии гласных. Отрицательная форма а • а al ma di m i • а kız ma di m о • а koş ma di m и • а bul ma di m e • e gel me di m i • e bil me di m ö • e gör me di m ü • e gül me di m 66 ]
ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ПРОШ.ВР. (Ben) dün çalış-tı-m. (Вчера я работал.) (Sen) dün çalış-tı-n. (Вчера ты работал.) (О dün çahş-tı. ( В ч е р а он/она работал fa]) (Biz) dün çalış-tı-k. (Вчера мы работали.) (Siz ) dün ça!ış-tı-nız. (Вчера вы работали.) ) (Onlar) dün çahş-tı(-Iar). | (Вчера они работали.) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА (Ben) dün çalış-ma-dı-m. ( Я вчера не работал.) (Sen) dün çalış-ma-dı-n. ( Ты вчера не работал.) (О ) dün çalış-ma-dı. ( О н / о н а вчера не работал [а].) (Biz) dün çalış-ma-dı-k. (Мы вчера не работали.) (Siz ) dün çalış-ma-dı-nız. (Вы вчера не работали.) (Onlar) dün çalış-ma-dı(-lar). ( Они вчера не работали.) ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben) dün çalış-tı-m mı? (Я вчера работал [а]?) (Sen) dün çalış-tı-n mı? ( Ты вчера работал [а]?) (О ) dün çalış-tı mı? ( Он/она вчера работал [а]?) (Biz) dün çalış-tı-k mı? (Мы вчера работали?) (Siz ) dün çalış-tı-nız mı? (Вы вчера работали?) (Onlar) dün çalış-tı(-lar) mı? ( Они вчера работали?) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА ~ (Ben) dün çalış-ma-dı-m mı? (Я вчера не работал [а]?) (Sen) dün çalış-ma-dı-n mı? ( Ты вчера не работал [а]?) (О ) dün çalış-ma-dı mı? ( Он/она вчера не работал [а]?) (Biz) dün çalış-ma-dı-k mı? ( Мы вчера не работали?) (Siz ) dün çalış-ma-dı-nız mı? ( Вы вчера не работали?) (Onlar) dün çahş-ma-dı(-lar) mı? (Они вчера не работали?) 67
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 32 Допишите окончания прошедшего времени Положительная форма 1- Ben Türkçe konuş 2- Sen uyu 3- O müzik dinle 4- Biz gel 5- Siz yaz 6- Onlar anla Отрицательная форма 7- Ben Türkçe konuş 8- Sen uyu 9- O müzik dinle 10-Biz gel 11-Siz yaz 12-Onlar anla Положительная форма вопроса 13- Ben Türkçe konuş 14- Sen uyu ? ? 15- O müzik dinle 16- Biz gel ? 17- Siz yaz ? 18-Onlar anla Отрицательная форма вопроса 19- Ben Türkçe konuş 20- Sen uyu 21-0 müzik dinle 22- Biz gel ? 23- Siz yaz ? 24- Onlar anla 68 |
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 33 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ПОЛОЖИТЕЛЬНОЙ ФОРМЫ П Р О Ш Е Д Ш Е Г О ВРЕМЕНИ - ( Ben) dün uyu 2- ( Sen ) bu sabah okula git 3- ( O ) Taksim'de bekle 4- ( Biz ) dün akşam lokanta ara 5- ( Siz ) çok güzel resim çiz 6- ( Onlar ) çok güzel cevaplar ver 7- ( O ) geçen hafta gel 8- ( Siz ) çok düşün 9- ( Biz ) geçen ay az çalış 10-( Sen ) bir ceket giy 11-( Biz ) sahilde biraz gez 12-( O ) bir kahve iç 13-( Sen ) gazete oku 14-( Biz ) doğru söyle 15-(Onlar) otobüsten in 16-( O ) üşü 17-( Sen ) alışveriş yap 18-( Siz) eve dön 19-( Ben) doğru yaz 20-( Onlar ) kazan 69
УПРАЖНЕНИЕ № 34 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ОТРИЦАТЕЛЬНОЙ ФОРМЫ ПРОШЕДШЕГО ВРЕМЕНИ 1- ( Biz ) otobüsten in 2- ( О ) hiçbir şey iste 3- ( Ben ) İstanbul'da üç hafta kal 4- ( Sen ) küçük bir fareden kaç 5- ( Onlar ) hiç kız 6- ( Sen) yeni bir ayakkabı al 7- ( Onlar) salonu kirlet 8- (Ben ) bu hafta hiç koş 9- ( Biz ) dün konuş 10-( Onlar) voleybol oyna 11-( O ) para öde 12-( Ben ) İtalyanca öğren 13-( Sen ) unut 14-( Biz ) üşü 15-( Onlar) yürü 16-(0 )ütüyap_ 17-( Siz) yemek pişir 18-( Ben ) ceket giy_ 19-( Sen) kalem al 20-( O ) hiç yüz 70
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 35 Д О П И Ш И Т Е О К О Н Ч А Н И Я ВОПРОСИТЕЛЬНОЙ ФОРМЫ П Р О Ш Е Д Ш Е Г О ВРЕМЕНИ 1 - ( Sen ) okula git 2- ( О ) bekle 3- ( Biz ) iyi cevap ver 4- ( Onlar ) doğru söyle 5- Ben ) ceket giy 6- Biz ) dün konuş 7- Onlar) koş 8- Ben) para öde 9- Sen) Rusça öğren 10- O) otobüse bin 11- Ben) iyi pişir 12- Sen) dans et 13- Onlar) iyi uyu 14- Ben) sor 15- O ) yemek ye 16- Siz) kız 17- Ben) yanlış söyle 18- Sen ) kek al 19- Biz) çok konuş 20- Onlar) gel 71 D
УПРАЖНЕНИЕ № 36 ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 1- Çocuklar okula gittiler mi? Evet,_ 2- ( Siz ) çalıştınız mı? Hayır, 3- ( O ) gazete aldı mı? Evet,_ 4- ( Ben ) doğru okudum mu? Evet,_ 5- ( Biz ) TV seyrettik mi? Hayır, 6- ( O ) güldü mü? Hayır, 7- Balıklar pişti mi? Evet,_ 8-(Biz) doğru cevap verdik mi? Evet, 9- ( O ) telefon etti mi? Hayır,_ 0-( Ben ) çok yedim mi? Hayır,_ l-( Biz) buradan geçtik mi? Evet,_ 2-( Onlar) bir şey istediler mi? Hayır,_ 3-Kediler yemek yedi mi? Evet, 4-(Sen)köpeğe yemek verdin mi? Evet, 5-( Siz) film seyrettiniz mi? Hayır, 6-( Ben ) soru sordum mu? Hayır, 7-( Biz) iyi yüzdük mü? Evet, 8-( Sen) gazete okudun mu? Hayır, 9-( Sen) dün ofise geldin mi? Evet,_ 20-( O) uyudu mu? Evet, 72
УПРАЖНЕНИЕ №37 ДОПИШИТЕ ВОПРОСЫ И ОТВЕТЫ 1- Sen geçen hafta sinemaya git ? 2- O dün seni gör ? Hayır, Evet, 3- Siz bu kitabı oku ? Hayır, 4- Onlar bu sabah yürü ? Evet,_ _? Evet,_ 5- Ben doğru cevap ver_ 6- Sen bu fotoğrafa bak ? Hayır, 7- O seni ara ? Evet,_ 8- Siz yemek pişir _? Hayır, 9- Biz herkese bu adresi sor 0- O hiç ye 1- Sen hiçbir şey yaz 2- Ben çok güzel dans et 3- Siz çok yorul , biraz oturun. 4- O çok terle 5- Biz hiç terle 6- Dün yağmur yağ 7- Dün hiç kar yağ_ 8- Biz otobüse bin_ 9- Ben dün telefon et 20- Biz sabah haberleri dinle , taksiye bindik. , niçin açmadın? , haberler iyi. 21- Ayşe unuttu ve yemeği yak 22- Ayşe dün randevuyu unut_ 73
ПРЕДЛОЖНЫЙ ПАДЕЖ 1- Onlar parkta konuşuyorlar. ( Они разговаривают в парке.) 2- Bu bahçede harika güller var. (В этом саду прекрасные розы.) 3- Sınıfta sadece üç sandalye var. ( В классе есть только 3 стула.) 4- Kalemler masada. (Ручки- на столе.) 5- Caddede (hiç) kimse yok. (Наулице никого нет. ) 6- Televizyonda güzel bir film var. (По телевизору идёт хороший фильм.) 7- Sınav saat 09:00'da. ( Экзамен в 9 часов.) 8- Yemekte görüşürüz! ( Увидимся на обеде!) 9- О futbolda çok iyi. ( Он очень хорош в футболе/он хорошо играет в футбол. ) 74
ДАТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ 1- ЛИ, Ayşe'ye çiçek veriyor. (Али оаст цветы Лише..) 2- Bugün okula gitmiyorum. (Сегооия я и e иду в школу.) 3- О size mektup gönderiyor. (Он/ona посылает вам письма. ) 4- Ahmet, Suna'ya bir şey anlatıyor. (Ахмет что-то рассказывает Суне. ) 5- Ali masaya kitap koydu. ( Али положил книгу на стол.} О К О Н Ч А Н И Е РОДИТЕЛЬНОГО ПАДЕЖА -DAN/-DEN,-TAN/-TEN 1- Ali, A y ş e ' d e n kitap alıyor. (Али берёт книгу у Айше.) 2- Öğrenciler okuldan geliyorlar. ( Ученики идут из ш к о л ы . ) 3- İnsanlar tepeden denize atlıyorlar. ( Люди прыгают в море с горы.) 4- Herkes bizden yardım istiyor. (Все просят нашу /от нас помощь.) 5- О kitapçıdan ne alıyor? ( Что он покупает в книжном магазине/ из книжного магазина? ) 75
УПРАЖНЕНИЕ № 38 ДОПИШИТЕ НЕОБХОДИМЫЕ ОКОНЧАНИЯ ( -РЕ / -Е / -РЕп ) 1- Çocuklar balıklar bakıyorlar. 2- Ayşe dolap su alıyor. 3- Biz piknik voleybol oynuyoruz. 4- Siz hergün taksi biniyor musunuz? 5- Ben yarın parti şarap getiriyorum. 6- Biz Ahmet4 çay istiyoruz. meyve-sebze alıyor musunuz? 7- Siz pazar 8- Biz ev kahve içiyoruz. 9- Onlar yann Almanya' dönüyorlar. çalışıyorum. 10-Ben İstanbul' 11- Biz klasik müzik hoşlanıyoruz. 12- Ben genellikle ev kahvaltı yapıyorum. yemek yiyorlar. 13- Onlar şimdi balkon İspanyolca öğreniyoruz. 14- Biz Türkiye' 15- Ahmet Bey yirminci kat çıkıyor. 16- Bak! Tezgâhtar şu adam güzel bir ceket satıyor. bulduk. 17- Biz en güzel oteli Fethiye' 18-Onlar Ocak' yoruldular. 19- Sibirya' bir göl dondu. 20-Veli, Ali' bir soru sordu. 76
УПРАЖНЕНИЕ № 39 ДОПИШИТЕ НЕОБХОДИМЫЕ ОКОНЧАНИЯ ( -РЕ / -Е / -РЕп ) 1- Adamlar stadyum bağırıyorlar. 2- Metin dün dolap para sakladı. 3- Çocuk balkon sokağa bakıyor. 4- Biz dün Ankara' 5- Ben ağaç İstanbul'a döndük. düştüm, sonra doktora gittim. 6- Ben İstanbul' çalışmak istiyorum. 7- Patron, Ali'yi Antalya' 8- Mehmet, siz İstanbul'a çağırdı. bir not bıraktı. 9- Öğrenciler şimdi okul 10-Bizbuplaj ders yapıyorlar. yüzdük, güneşlendik. 11-Ahmet Bey şu anda toplantı 12-Bu adam çiçekler 13-Şu araba 14-Başkan sokakta herkes , lütfen sonra tekrar arayın. basıyor. bak, çok eski ve çok güzel. selâm veriyor. 15-Ahmet köpekleri çok seviyor, ama köpekler 16- Çocuk balkon 17-Dün Ankara' 18- Çocuklar okul 19-Onlar Paris' 20- Çocuklar caddede sağ bahçeye su döküyor. kar yağdı. resim çiziyorlar. evlendiler. yürüyorlar. 77 çok korkuyor.
N ИГ \ A I H [ »IHI JMIHIIIHO ИЮКХ к . »и I ». i I ГТ •• I . • • I I —«p— 13М-Ak* I*. ММ AK ti* ttV »Ayşe ilim N , г ı lı Cftl j
I • к* ' • > < t i » . Н И М 11)Я11П M Hl't M I Н И II ру«£ЩШ ШШШЛ ТТОГО ГШГОЛ- Ион »«т.м.и Например Af «ч w» бшрон. a w t ı фирма Пг« Чсв 01 к | %нп > f fjMNft* t • Jtfc* »Я •»•"• И»ЩН1СИГвЛ1»И*Ц форм» Им ıtıık ни jggrt й » Щлщ Wn jııfclıif j y f j f f l » %IMI 40****^<*Г1 '» ч|«tK*• t (dur ı BU s</ № doktor * * J f t * •ta Г %«*«/ 44/ dofc*>r*t»lıiet/ «İt O n l a r J*»kr«ıf tar * • 1 I • 1 e • u e • У -ıra, -*ın. <~dır> i OnUr •/ ı—T, W um. -«un, < -dur>, ч к . нити/, -lar l*r ' . >t - •• mtj)iı/'.' doktor ny%unu/? Г U f İlli ' . ^^•^^ i тинЬмГ • e t> ı ı »i ! IIIUMin ' IİI4!<H N doktor dtAu* m u \ u m ' 0»0 SfMflB^ ^~^l™»™eWP4fj| fer • " Ital •ter •*Uf İ <İWf ) (j/ ПРИМЕРЫ: i Ben > hsJvanırn 1 оСП 1 OgJCimCfllTh ( ОСИ i К12Ц1П1П1 i IWn ) bilginim ( Ben , düktenim ( Ben ) şoförüm ( Ben ) m u t l u . u ffcrn ) üzgünüm MİIIİI/ 1
ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА Г Л А Г О Л А « Е С Т Ь » В НАСТ.ВР. ( Ben ) (şimdi) şoför-üm. (Я шофёр.) ( Sen ) (şimdi) şoför-sün. ( Ты шофёр.) (O (şimdi) şoför. ( Он она ( Biz ) (şimdi) şoför-üz. ( Мы шофёры.) ( Siz ) (şimdi) şoför-sünüz. ( Вы ) ( Onlar ) (şimdi) şoför(-ler). шофёр.) шофёры.) ( Они шофёры.) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА Г Л А Г О Л А « Е С Т Ь » В НАСТ.ВР, ( Ben ) (şimdi) şoför değil-im. (Я не шофёр.) ( Sen ) (şimdi) şoför değil-sin. ( Ты не шофёр.) (O ( Он/она не шофёр.) ) (şimdi) şoför değil. ( Biz) (şimdi) şoför değil-iz. ( Мы не шофёры.) ( Siz ) (şimdi) şoför değil-siniz (Вы не шофёры./Вы не шофёр.) ( Onlar ) (şimdi) şoför değil(-ler). ( Они не шофёры.) ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА В О П Р О С А В Н А С Т . В Р Е М Е Н И (Ben ) (şimdi) şoför müyüm? ( Sen ) (O (şimdi) şoför müsün? ) (şimdi) şoför mü? (Я (Ты шофёр?) шофёр?) ( Он/она шофёр ? ?) ( Biz ) (şimdi) şoför müyüz? (Мы ( Siz ) (şimdi) şoför müsünüz? (Вы шофёры?/Вы ( Onlar) (şimdi) şoför-ler mi? шофёры?) (Они шофёр?) шофёры?) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА В О П Р О С А В Н А С Т . В Р Е М Е Н И ( Ben ) (şimdi) şoför değil miyim? (Я не шофёр?) ( Sen ) (şimdi) şoför değil misin.? (Ты не шофёр ?) (O ) (şimdi) şoför değil mi? (Он/она не шофёр ?) ( Biz) (şimdi) şoför değil miyiz? (Мы не шофёры ?) ( Siz) (şimdi) şoför değil misiniz? (Вы не шофёры?/Вы (Onlar) (şimdi) şoför değil(-ler) mi? (Они не шофёры?) 80 не шофёр?)
УПРАЖНЕНИЕ № 41 Д О П И Ш И Т Е ОКОНЧАНИЯ (ГЛАГОЛ «ЕСТЬ») 1- ( Ben ) mutlu 2- ( Sen ) yorgun 3- ( О ) çüzel 4- ( Biz ) çalışkan 5- ( Siz ) sağlıklı_ 6- (Onlar ) iyi В С Т А В Ь Т Е О К О Н Ч А Н И Я ОТРИЦ.ФОРМЫ(ГЛ. «ЕСТЬ») 7- ( Ben ) mutlu 8- ( Sen ) yorgun 9- ( O ) güzel_ 10- ( Biz ) çalışkan ll-(Siz)sağlıkh_ 12-(Onlar) iyi ДОПИШИТЕ ВОПРОС 13- ( Ben ) mutlu ? 14- ( Sen ) yorgun 15-CO) güzel ? 16- ( Biz ) çalışkan ? 17- ( Siz ) sağlıklı ? 18-(Onlar) iyi 9 81
УПРАЖНЕНИЕ № 42 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ(ГЛАГОЛ «ЕСТЬ») 1-Ben sekreter 2- Sence ben şişman 3- Sen zayıf 4- Bu çay soğuk 5- Siz henüz çocuk 6- Onlar akıllı 7- Biz kısa boylu 8- Siz uzun boylu 9- Ben biraz hasta 10-Sen çok sempatik ? 11-0 asık suratlı 9 12-Biz çok iyimser 13-0 çok konuşkan ? 14-Siz garson ? 15-Onlar mühendis 16-Siz üzgün ? ? 17-Bu ekmek taze 18-Biz çocuk 19-Siz öğrenci 20-Onlar sağlıklı ? ? ? 82
У П Р А Ж Е Н И Е № 43 Д О П И Ш И Т Е ОКОНЧАНИЯ (ГЛАГОЛ «ЕСТЬ») 1- (Ben) bugün çok mutlu , dans etmek istiyorum. 2- (Sen) yorgun , otur! 3- (Biz) doktor , hastalara yardım ediyoruz. 4- (Siz) çok kötümser 5- (Ben) iyi bir aşçı 6- (Sen) çok sinirli_ 7- (Onlar) kibirli , biraz iyimser olun! , size müthiş yemekler pişirdim. _, lütfen biraz sakin ol! , hiç bir şeyi beğenmiyorlar. 8- (Ben) biraz aptal 9- (Siz) çok neşeli_ 10-(O) çok zayıf , ne güzel! , ama yemek yemiyor. 11- Bu kutu çok ağır 12- (Sen) çok hızlı 13-(Siz) çok güzel 14- (Onlar) çok soğuk _, çok hızlı koşuyorsun, hanımefendi! , hiç kimseyle konuşmuyorlar. 15- (Sen) çok ince , herkese kibar davranıyorsun. 16- Bu pasta büyük _, ben küçük bir pasta istiyorum. 17- Bu iş kolay 18- Sizin işiniz zor , ama onlar iyi para kazamyorlar. , kolay gelsin! 19- Ben bugün çok iyi 20- Siz çok kötü , niçin bize kötü şaka yaptınız' 83
УПРАЖНЕНИЕ № 44 Д О П И Ш И Т Е ОКОНЧАНИЯ (ГЛАГОЛ «ЕСТЬ») 1- A) Merhaba, siz şoför 7- A) Sence biz zengin ? В) Hayır, ben şoför ,çünkü B) Evet, zengin A) Şoför kim? çok paramız var B) Ahmet Bey şoför A) Evet. 2- A) Ben bugün çok mutsuz B) Neden? 8- A) Siz kim A) Bugün herşey kötü ? B) Ben şoför 3- A) Ben şimdi çok mutlu . A) Arabanız nerede? B) Niçin? A) Çünkü dün sevgilimle buluştum. 9- A) Alo! Niçin evdesin? Çalışmıyor musun? 4- A) Siz çok enerjik . B) Bugün çok hasta B) Evet, iyiyim. . A) Geçmiş olsun! A)Herkese yardım ediyorsunuz, bravo size! B) Teşekkür ederim. 5- A) Onlar çok bilgili 10-A) Lotodan biraz para kazandım. B) Evet, çünkü çok okuyorlar. B) Sen çok şanslı A) Hımm. . A) Çok değil, biraz şanslı 6- A) Siz basketbolcu B) Niçin sordunuz? 11-A) Sen çok iyi bir çocuk A) Çok uzun B) Sağol, anne. A) Haydi, şimdi ders çalış. 84 , oğlum.
Г Л А Г О Л - С В Я З К А «ЕСТЬ» В ПРОШЕДШЕМ ВРЕМЕНИ I П о я с н е н и е ; л о т глагол используется в современном русском языке как глагол « В Ы Т Ь » . Положи те п, пая форма Отршцательная форма Вопросительная форма Ben doktor dıı m Ben doktor değil di m Ben doktor muydum? Sen doktor dun Sen doktor değil di n Sen doktor muydun? O doktor dıı O doktor değil di O doktor muydu? Biz doktor du k Biz doktor değil di k Biz doktor muyduk? Siz doktor du nuz Siz doktor değil di niz Siz doktor muydunuz? Onlar doktor du 1ar Onlar doktor değil di ler (1ar di) Onlar doktor m uydular (ler di) (1ar mıydı?) a • ı -dım, -din, -di, -dik, -diniz, e • i -dim, -din, -di, -dik, -diniz, ı • ı -dılar (-lardı) i •i -diler (-lerdi) 0 • u -dum, -dun, -du, -duk, ö• ü -düm, -dün, -dü, -dük, -dünüz, u • u -dunuz, -dular (-lardı) u •u -düler (-lerdi) ПРИМЕРЫ: ( Ben) yazardım (Ben) öğretmendim (Ben) kızgındım (Ben) bilgindim ( Ben ) doktordum (Ben) şofördüm (Ben) mutluydum (Ben) üzgündüm iyi — ydim, mutlu - ydum, öğrenci - ydim, hasta - ydım. ümitli - ydim, 85
ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ПРОШЕДШЕГО ВРЕМЕНИ ( Ben ) (geçen ay) şoför-dü-m. ([В прошлом месяце] я бы / пинчером.) ( Sen ) (geçen ay) şoför-dü-n. ([В прошлом месяце] ты бы ı шофёром.) ) (geçen ay) şofor-dü. (О ([В прошом месяце] ои оно ohi ıa шофёром) ( Biz ) (geçen ay) şofÖr-dü-k. ([В прошлом месяце] мы пыли шофёрами.) ( Siz ) (geçen ay) şoför-dü-nüz. ([В прошлом месяце] вы были шофёрами.) ([В прошлом месяце] они были шофёрами.) ( Onlar) (geçen ay) şolor-dü-ler. (şoför-ler-di.) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ПРОШЕДШЕГО ВРЕМЕНИ ( Ben ) (geçen ay) şoför değil-di-m. ([В прошлом месяц]e я не был ( Sen ) (geçen ay) şoför değil-di-n. ([В прошлом месяце] ты не был ) (geçen ay) şoför değil-di. (О шофёром.) шофёром.) ([В прошлом месяце] он/она не был [а] шофёром.) ( Biz ) (geçen ay) şoför değil-di-k. ([В прошом месяце] мы не были ( Siz ) (geçen ay) şoför değil-di-niz. ([В прошлом месяце] вы не были шофёрами.) шофёрами.) ( Onlar) (geçen ay) şoför değil-di-ler. ([В прошлом месяце] они не были шофёрами.) ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА П Р О Ш Е Д Ш Е Г О ВРЕМЕНИ (Ben ) (geçen ay) şoför müydüm? ([В прошлом месяце] я был ( Sen ) (geçen ay) şoför müydün? ([В прошлом месяце] ты был (О ) (geçen ay) şoför müydü? шофёром?) шофёром?) ([В прошлом месяце] он/она был [а] шофёром?) ( Biz) (geçen ay) şoför müydük? ([В прошлом месяце] мы были шофёрами?) (Siz) (geçen ay) şoför müydünüz? ([В прошлом месяце] вы были шофёрами?) ( Onlar ) (geçen ay) şoför müydüler? ([В прошлом месяце] они были шофёрами?) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА П Р О Ш Е Д Ш Е Г О ВРЕМЕНИ (Ben ) (geçen ay) şoför değil miydim? ([В прошлом месяце] я не был ( Sen) (geçen ay) şoför değil miydin? ([В прошлом месяце] ты не был шофёром?)) (О шофёром?) ) (geçen ay) şoför değil miydi? ([В прошлом месяце] он/она не был[а] шофёром ( Biz) (geçen ay) şoför değil miydik? ([В прошлом месяце] мы не были шофёрами?) ( Siz) (geçen ay) şoför değil miydiniz? ([В прошлом месяце] вы не были шофёрами?) (Onlar) (geçen ay) şoför değil miydiler? ([В прошлом месяце] они не были шофёрами?! 86
УПРАЖНЕНИЕ № 45 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ «ЕСТЬ» В ПРОШЕДШЕМ ВРЕМЕНИ 1- ( Ben ) m u t l u 2- ( Sen ) y o r g u n 3- ( ü ) güzel 4- ( Biz ) çalışkan 5- ( Siz ) sağlıklı^ 6- ( Onlar ) iyi ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ОТРИЦАТЕЛЬНОЙ ФОРМЫ «ЕСТЬ» В ПРОШЕДШЕМ ВРЕМЕНИ 7- ( Ben ) mutlu 8- ( Sen ) yorgun 9- ( O ) güzel_ 10- ( Biz ) çalışkan ll-(Siz)sağhklı_ 12-(Onlar) iyi ДОПИШИТЕ ВОПРОСЫ 13- ( Ben ) mutlu 14- ( Sen ) yorgun 15-(0) güzel_ 16-( Biz ) çalışkan 17-(Siz)sağhklı_ 18-(Onlar) iyi 87
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 46 Д О П И Ш И Т Е О К О Н Ч А Н И Я Г Л А Г О Л А « Е С Т Ь » В П 14)111.ВР. , çünkü soğuk aldım. 1- Ben dün biraz hasta 2- Sen dün çok kızgın , niçin kızdın? , çünkü arkadaşımız evlendi 3- Biz dün akşam çok neşeli 4- Onlar geçen yıl öğrenci , şimdi mühendisler 5- Bu araba geçen ay hurda _, tamir ettim. Şimdi harika. 6- Ayşe on yıl önce yaramaz bir çocuk , şimdi iyi bir iş kadını. 7- Ben dün izmir'de , bu akşam geldim. 8- Bu park çok büyük , ama şimdi çok küçük. 9- Burası bin yıl önce büyük bir şehir 10- Bu bina eskiden güzel bir tiyatro 11- Biz geçen yıl fakir , şimdi eski bir bina. , şimdi zenginiz. 12- Sen çocukken çok şişman 13- Siz dün hiç neşeli şimdi bir mankensin. , niçin? 14- Bu lokantada hiç güzel yemek yok , başka bir lokantaya gittik. 15- Dün bu caddede çok araba var 16- Siz dün çok hareketli , şimdi hiç yok. , çok mu iş vardı? 17- Eski iş arkadaşlarım hiç çalışkan 18- Dün sinemeya gittim, ama film hiç iyi 19- Siz geçen yıl çok zayıf , şimdi de çok zayıfsınız. 20- Ben on yıl önce profesyonel futbolcu 88
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 47 Д О П И Ш И Т Е О К О Н Ч А Н И Я Г Л А Г О Л А « Е С Т Ь » В ПРОШ.ВР. 1- Ben dün sakin 2- Siz sabırsız 3- Trafik dün sıkışık 4- Diskotek çok gürültülü 5- Parti eğlenceli 6- Biz toplantıda sabırlı 7- Onlar eskiden çok zengin 8- Deniz çok sıcak 9- Ben dün evde 10-Biz eskiden yaramaz 11- Sen partide çok şık 12- Ben beş yıl önce şoför 13- Siz geçen yıl öğrenci 14- Onlar konferansta rahat 15- Pazarda fiyatlar ucuz 16- O geçen yıl bu okulda öğretmen Çok yağmur yağdı. 17- Dün hava hiç güzel , şimdi niçin çok sinirlisin? 18- Sen eskiden hiç sinirli 19- Siz dün evde 20- Dün bu lokantada yemek yedik. Yemekler çok güzel 89
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 48 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ Г Л А Г О Л А « Е С Т Ь » В ПРОШ.ВР. I- A) Niçin partiye gelmedin? 7- A) Sen dün neredeyi n'; В) Dün çok meşgul B) Ben evde A) Pazar günü çalıştın mı? B) Evet. * * * 8- A) Bu bina çok eski 2- A) Doktor Bey hergün yorgunum. Niçin? B) Siz geçen hafta çok stresli ? A) Evet, çok stresli * B) Şimdi yeni. A) Çünkü restore ettiler. . * * * 3- A) Gördün mü? Maçı kaybettim. 9- A) Ne iş yapıyorsun? B) Sen eskiden süper bir tenisçi B) Ben sekreter , ama son , ama şimdi çalışmıyorum. zamanlarda kötü oynuyorsun! A) Evet, biliyorum. * * * 4- A) Oğlum, sen iyi bir çocuk , 10-A) Onlar iki yıl önce çok küçük B) Şimdi profesyonel oyuncular. niçin şimdi çok yaramazsın? B) Anne, ben yaramaz değilim. A) Zaman hızlı geçiyor. A) Yaramazsın oğlum, yaramazsın! * * * 5- A) Çocuklar siz çok çalışkan 11-A) Sen iyi bir sekreter ama şimdi ödev yapmıyorsunuz. Niçin? neden artık çalışmıyorsun? B) Yaz geldi, hocam. Tatil istiyoruz. B) Şimdi başka bir iş yapıyorum. A) Yeni işin iyi mi? 6- A) Bu TV dün bozuk şimdi çalışmıyor. B) İyi. B) Özür dilerim, ben bozdum. 90 5
СУФФИКС БУДУЩЕГО ВРЕМЕНИ : -ЕсЕК Личное местоимение Основа глагола Суффикс буд.вр. Личное окончание ( Ben ) bak acağ im ( Sen ) bak acak sın (О ) bak acak - (Bİ/ ) bak acağ İZ (Siz ) bak acak sınız ( Onlar ) bak acak 1ar (Ben ) yürü У eceğ im (Sen ) yürü У ecek sin (O ) yürü У ecek - (Biz ) yürü У eceğ iz (Siz ) yürü У ecek siniz (Onlar ) yürü У ecek 1er 1 ПОЯСНЕНИЕ:последняя буква '-к'суффикса будущего времени "-ЕсЕК". при присоединении личных окончаний "-im / -im и u-ız/-iz"nepexonHT в *ğ' Ben gid-eceğ-im, Biz gid-eceğ-iz, Ben yaz-acağ-ım, Biz yaz-acağ-ız ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА БУДУЩЕГО ВРЕМЕНИ : -mEyEcEK / -mAyAcAK Личное Основа Суффикс местоимение глагола отрицания Разделительная согласная Суффикс буд.вр. Личное окончание (Ben ) bak ma У acağ im (Sen ) bak ma у acak sın (О ) bak ma У acak - (Biz ) bak ma У аса§ 12 (Siz ) bak ma У acak simi (Onlar) bak ma У acak Ur 91
ВОПРОСИТЕЛЬНАЯ ФОРМА БУДУ ЩE ГО В Р E ME 11И ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ОТРИ ЦАТЕ Л ЬН А Я Ф<) V M А ( Ben ) bak acak mıyım? ( Ben ) bak ma у acak mıyım? ( Sen ) bak acak mısın? ( Sen ) bak ma у acak mısın? (O ) bak acak mı? (O ) bak ma у acak mı? ( Biz ) bak acak mıyız? ( Biz ) bak ma у acak mıyız? ( Siz ) bak acak mısınız? ( Siz ) bak ma у acak mısınız? bak acaklar mı? ( Onlar ) bak ma у acaklar mı? ( Onlar ) ГАРМОНИЯ Г Л 4 С Н Ы Х В БУДУЩЕМ ВРЕМЕНИ ПОЯСНЕНИЕгв будущем времени действует первый тип правила гармонии гласных. ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ФОРМА а • асак / та-у-асак al acağım al т а у acağım ı • асак / та-у-асак kız acağım kız т а у acağım о • асак / та-у-асак koş acağım koş т а у acağım и • асак / та-у-асак bul acağım bul т а у acaksın e • есек / те-у-есек gel eceğim gel т е у eceğim i • есек / те-у-есек bil eceğim bil т е у eceğim ö • есек / те-у-есек gör eceğim gör т е у eceğim ü • есек / те-у-есек gül eceğim gül т е у eceğim 92
ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА БУДУЩЕГО ВРЕМЕНИ (Ben) yarın çalış-acağ-ım. ( Завтра я буду работать.) (Sen) yarın çalış-acak-sın. ( Завтра ты будешь работать.) (O yarın çalış-acak. ( Завтра он/она будет работать.) (Biz) yarın çalış-acağ-ız. ( Завтра мы будем работать.) (Siz ) yarın çahş-acak-sınız. (Завтра вы будете работать.) (Onlar) yarın çalış-acak(-lar). ( Завтра они будут работать.) ) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА Ben) yarın çalış-ma-y-acağ-ım. (Завтра я не буду работать.) (Sen) yarın çalış-ma-y-acak-sm. ( Завтра ты не будешь работать.) (O ) yarın çalış-ma-y-acak. (Завтра он/она не будет работать.) (Biz) yarın çahş-ma-y-acağ-ız. ( Завтра мы не будем работать.) (Siz) yarın çalış-m-y-acak-sınız. (Завтра вы не будете работать.) (Onlar) yarın çalış-ma-y-acak(-lar). (Завтра они не будут работать.) ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben) yarın çalış-acak mıyım? : (Завтра я буду работать?) (Sen) yarın çalış-acak mısın? ( Завтра ты будешь работать?) (O ) yarın çalış-acak mı? (Завтра он/она будет работать?) (Biz) yarın çalış-acak mıyız? ( Завтра мы будем работать?) (Siz ) yarın çalış-acak mısınız? (Завтра вы будете работать?) (Onlar) yarın çalış-acak(-lar) mı? (Завтра они будут работать?) ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА (Ben) yarın çalış-ma-y-acak mıyım? (Завтра я не буду работать?) (Sen) yarın çalış-ma-y-acak mısın? ( Завтра ты не будешь работать?) (O ) yarın çalış-ma-y-acak mı? (Завтра он/она не будет работать?i (Biz) yarın çalış-ma-y-acak mıyız? ( Завтра мы не будем работать7) (Siz ) yarm çalış-ma-y-acak mısınız? (Завтра вы не будете работать? * (Onlar) yarın çalış-ma-y-acak(-lar) mı? ( Завтра они не будут работать?* 93
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 49 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ БУДУЩЕГО ВРЕМЕНИ ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА 1- Ben yarın gel 2- Sen uyu 3- Öbekle 4- Biz soru sor 5- Siz çalış 6- Onlar koş ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА 7- Ben yarın gel 8- Sen uyu 9- Öbekle 10- Biz soru sor 11- Siz çalış 12- Onlar koş ПОЛОЖИТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА 13 - Ben yarın gel 14 - Sen uyu 15- O bekle 16- Biz soru sor 17- Siz çalış 18-Onlar koş_ ОТРИЦАТЕЛЬНАЯ ФОРМА ВОПРОСА 19- Ben yarın gel 20 - Sen uyu 21- O bekle 22- Biz soru sor 23- Siz çalış 24- Onlar koş 94
УПРАЖНЕНИЕ № 50 [_ ДОПИШИТЕ СУФФИКС БУДУЩЕГО ВРЕМЕНИ 1- Ben yarın alışveriş yap 2- Ben para öde ^^^ 3- Biz kursta Türkçe öğren 4- Sen bu gazeteyi oku 5- Siz e-mail yaz 6- Ben biraz yürü 7- Onlar dans et 8- Ben bir bisiklet al 9- Sen çay iç 10- O askerlere selam ver 11- Biz hafta sonu temizlik yap 12- A y ş e çamaşır yıka 13- Biz balkonda otur 14- Siz film seyret 15- Onlar tiyatroya git 16- Biz tatil yap 17- O biftek pişir 18- Onlar tatilde yüz 19- Biz çamaşır yıka 20- Sen salonu temizle 95
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 51 ДОПИШИТЕ СУФФИКС БУДУЩЕГО ВРЕМЕНИ 1- A) Siz sinemaya gidecek misiniz? В) Evet, git 8- A) Kim çay iç B) Ben içeceğim. . C) Ben de. A) Tamam, akşam görüşürüz. •k 9- A) Sence o bugün gelecek mi? 2- A) Yann ne yapacağız? B) Yann hiç bir şey yap B) Bence gel A) Yann tatil mi? A) Bence gelmeyecek. * * * 10- A) Bu iş yarın bitecek mi? 3- A) Siz yemek ye B) Evet, yiyeceğiz. B) Evet, bit A) Haydi, gelin! A) İyi! * * 11- A) Bu film saat kaçta bitecek? 4- A) Onlar ne zaman okula git B) Bir ay sonra gidecekler. B) Saat altıda bit A) Tatil bitmedi mi? A) Tamam. * 12- A) Anne, bugün ne pişir 5- A) Sen ne alacaksın? B) Bir pantolon al B) Kuru fasulye. A) Ben tişört alacağım. A) Çok iyi. 6- A) Ben yann çalış , patron? 13- A) Siz bugün spor yap B) Hayır, sen çalışmayacaksın. Dinlen! B) Hayır. A) Teşekkürler, patron. * * * * 14- A) Siz şimdi ne yapacaksınız? 7- A) Bu kitabı okuyacak mısın? B) Şu parkta çay iç B) Evet, oku A) Tamam, ben de geliyorum. A) İyi. Güzel bir kitap. 96
ОКОН ЧЛIIИ E ТВОРИТЕЛЬНОГО ПАДЕЖА İLE "( = И,С,НА,С ПОМОЩЬЮ) ILE = «И» (кто и кто) 1 - Ali ile Ahmet caddede yürüyor. (Али и Лхмет идут по улице.) 2- Tarık ile Metin kafede çay içiyor. ( Тарык и Метин пьют чай в кафе.) 3- Ayşe ile M u r a t biftek pişiriyor. (Айше и Мурат готовят бифштекс.) ш ILE = «С» (кто с кем) 1- Mehmet, Leyla ile dans ediyor. ( Мехмет танцует с Лейлой.) 2- Ali, T a r ı k ile tavla oynuyor. (Али играет в нарды с Тарыком.) 3- Murat, Mustafa ile konuşuyor. (Мурат разговаривает с Мустафой.) m ILE = «НА» (на чём) 1- Ah otobüs ile eve gidiyor. (Али едет домой на автобусе.) 2- Salih tren ile Sofya'ya gidiyor. (Салих едет в Софию на поезде.) 3- Onlar bisiklet ile pikniğe gidiyorlar. (Они едут на пикник на велосипеде.) ILE = (чем,с помощью чего) 1 - Mehmet kaşık ile çorba içiyor. ( Мехмет ест суп ложкой.) 2- Ali mavi kalem ile yazıyor. (Али пишет синей ручкой J İ L E = (С ЧЕМ) 3- A y ş e Teyze çayı bisküvi ile içiyor. (Тётя Айше пьёт чай с печеньем.) 97
NE İ L E ? = Neyle? ( Ч Е М ? С Ч Е М ? ) K İ M İ L E = Kimle? ( К Е М ? С K E M ? ) KİM İLE? = KİMLE? 1- Ben kim ile ( kimle ) dans ettim, biliyor musun? ( Ты знаешьх кем я танцевал[а]?) 2- Siz kim ile ( kimle ) yemek yediniz? ( С кем вы кушали?) 3- О kim ile ( kimle ) sinemaya gitti? (Скем он[она] пошёл [пошла ] /ходил [ходила] в кино?) 4- Biz kim ile ( kimle ) alışveriş yapıyoruz? ( С кем мы делаем покупки?) 5- Sen kim ile ( kimle ) konuştun? ( С кем ты говорил? ) NE İLE? = NEYLE? 1- Sen ne ile ( neyle ) çorba pişiriyorsun? ( С чем ты варишь суп?) 2- О ne ile ( neyle ) eve gitti? (На чём он/она поехал [а] домой? ) 3- Biz ne ile ( neyle ) yazıyoruz? ( Чем мы пишем? ) 4- Ben ne ile ( neyle ) imza attım? (Чем ты поставил подпись?) 5- Siz ne île ( neyle ) yemek pişiriyorsumız? ( С чем вы готовите кушать ?) 98
BENİM İLE = (СО МНОЙ) I BENLE (СОМНОЙ) Benim-le ( (с) мной ) ( (с) тобой ) Senin-Ie ((с) тобой) O-n-la ( (с) ним/ней ) Onun-la ((с) ним/ней) Biz-Ie ( (с) помп ) Bizim-le ((с) нами) Siz-Ie ( (с) вами) Sizin-le ((с) вами) On 1ar-la ( (с) ними ) Onlar-la ((с) Bcn-le ( (СО) Scn-Ic M//OH ) ними) 1- Ayşe benle ( = benimle) partiye geldi. (Лише пришла со мной на вечер [инку].) 2- Ben senle ( = seninle) tavla oynamak istiyorum. (Я хочу сыграть с тобой в нарды.) 3- Ali onla ( = onunla) aynı kitabı okudu, ama farklı düşünüyor. (Али прочитал одинаковую с тш/с ней книгу,но думает по-другому.) 4- Siz bizle ( = bizimle ) futbol oynadınız ve komik bir maç oldu. (Вы сыграли с ними в футбол и получился смешной матч.) 5- Biz sizle ( = sizinle ) yemek yemek istiyoruz. ( Мы хотим покушать с вами. ) 6- Biz onlarla ( = onlarla ) nargile içtik. ( Мы с ними курили кальян.) 99
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 52 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ sohbet ediyorlar 1- Onlar Fatma Teyze' oynuyorlar 2- Çocuklar parkta köpek konuşmak istemiyor. 3- Ayşe, Ahmet' ^ ^ A TİJ ejg >'ja*Aİ^I nV%r T -i Йк2> * л 4- Ayla, Ayşe' alışverişe gitti. sohbet etmiyor. 5- Ali ve Ayşe barmen tokalaşıyor. 6- Jack, Goto' dans ediyor. 7- Ahmet, Selma' 100
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 53 Д О П И Ш И Т Е ОКОНЧАНИЯ I Metin işe araba 2- Ben dün at _ gidiyor. gezdim. gidiyorlar. 3- Onlar eve otobüs parkta gezdim. 4- Dün bisiklet tatile gidecekler. 5- Onlar kiralık araba tatile gidiyor. 6- Ahmet gemi n H°^^^M^ dünya tunı yapacaklar. 7- Arkadaşlarım tren toı
УПРАЖНЕНИЕ № 54 İD ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ yazıyor 1- Profesör Sabri Bey kalem boyuyor. 2- Semih duvarı fırça arkadaşını arıyor. 3- Murat telefon __ yürüyor. 4- O hergün eski ayakkabı 5- Biz para 6- Biz tencere 7- Ben jilet bazı şeyleri alıyoruz. yemek pişiriyoruz. tıraş oluyorum. 102
УПРАЖНЕНИЕ №55 Д О П И Ш И Т Е П Р Е Д Л О Ж Е Н И Я , ИСПОЛЬЗУЯ "ile" 1- Biz otobüs gidiyoruz. 2- Ben kaşık çoban salata yiyorum. 3- O dün siz buluştu mu? 4- Ali Bey yarın biz toplantı yapmak istiyor. 5- Ben Meltem 1 dans ettim. 6- Biz sandal denizde gezdik. 7- Siz onlar saat kaçta buluştunuz? 8- Ben siz yarın görüşeceğim. 9- Dün çubuk Japon yemeği yedik. 10-Sen bu yemeği tencere pişirdin. 11 -Ben Naian' çay içtim. 12-0 şimdi ben sohbet etmek istiyor. 13-Sen kim yemek yedin? 14-Biz Antalya'ya ne 15-Siz yarın vapur 16-Ben o gelin, çünkü yann trafik kötü olacak. çok iyi anlaşıyorum. 17-Siz hangi müzik 18-Biz bu şirket 19-Bu domatasleri bıçak 20-Bu yemeği tava gideceğiz? dans ettiniz? çalışıyoruz. kesin! pişirdim. 103
СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ: -im, -in, -i,-miz, iniz, -leri Benim После "e, Г -im, -in, -i, -imiz,-iniz, -leri kalemim После *7?,«" -üm, -ün, -ümüz, -ünüz, - leri yüzüm После "л,/" -ını,-ın,-ı, -ımız,-ınız, -lan sınıfım После *Vv" -um, -un, -u, -umu/, -unuz, -lan okulum Senin kalemin yüzün sınıfın okulun Onun kalemi yüzü sınıfı okulu Bizim kalemimiz yüzümüz sınıfımız okulumuz Sizin kaleminiz yüzünüz sınıfınız okulunuz Onların kalemleri yüzleri sınıfları okulları . silgi-im silgi-in silgi-(s)i silgi-imiz silgi-iniz silgi-leri - • sözlük-üm sözlük-ün sözlük-ü sözlük-üm üz sözlük-ünüz sözlük-leri kitap-ım kitap-m kitap-ı kitap-ı kitap-m iz kitap-ları • silgi-m silgi-n silgi-si silgi-miz silgi-niz silgi-leri eşya-ım eşya-ın eşya-(s)ı eşya-ımız eşya-mız eşya-ları • eşya-m eşya-n eşya-(s)ı eşya-mız eşya-nız eşya-ları • sözlüğ-üm sözlüğ-ün sözlüğ-ü sözlüğ-üm üz sözlüğ-ün üz sözlük-leri dert-im dert-in dert-i dert-imiz dert-iniz dert-leri • derd-im derd-in derd-i derd-imiz derd-iniz dert-leri kitab-ım kitab-ın kitab-ı kitab-ım iz kitab-mız kitap-ları yurt-um yurt-un yurt-u yurt-umuz yurt-un uz yurt-ları • 104 yurd-um yurd-un yurd-u yurd-umuz yurd-un uz yurt-ları
СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ : -im,-in, i-miz,-iniz,-leri 1 ПОСЛЕ СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ,ОКАНЧИВАЮЩИХСЯ НА СОГЛАСНУЮ (Benim) ev-i m (мой дом) (Benim) dil-im (мой язык) (Senin ) ev-in (твой дом) (Senin) dil-in (твой язык) (Onun ) ev-i (его/её дом) (Onun) dil-i (его/её язык) (Bizim ) ev-im iz (наш дом) (Bizim) dil-imiz (наш язык ) ev-iniz (ваш дом) (Sizin ) dil-iniz (ваш язык) (Onların) ev-leri (их дома) (Onların) dil-leri (их языки) *(0nların ev-i) (их дом) *(Onlann dil-i) (их язык) (Sizin ) (Benim) arkadaş-ım (мой друг) (Benim) kağıd-ım (моя бумага) (Senin) arkadaş-m (твой друг) (Senin) kağıd-ın (твоя бумага) (Onun ) arkadaş-ı (его/её друг) (Onun ) kağıd-ı (его/её бумага) (Bizim ) arkadaş-ırnız (наш друг ) (Bizim) kağıd-ımız (наша бумага ) (Sizin ) arkadaş-ınız (ваш друг) (Sizin ) kağıd-ınız (ваша бумага t (Onların) arkadaş-lan * (Onların arkadaş-ı) (их друзья) (Onların) kağıt-lan (их бумаги ; (ихдруг) * (Onların kağıd-ı) (их бумага) 105
gül-üm (Benim) göz-üm (мой глаз) (Benim) (Senin) (твой глаз) (Senin ) gül-ün (твоя роза) (его/её глаз) (Onun ) gül-ü (e го/её роза) göz-ün (Onun) göz-ü (моя роза) (Bizim) göz-ümüz (наш глаз) (Bizim) gül-ümüz (наша роза) (Sizin ) (ват глаз) (Sizin ) gül-ünüz (ваша роза) (Onların) göz-leri (их глаза) (Onlann) gül-leri (их розы) * (Onların) göz-ü (их глаз) *(Onların) gül-ü (их роза) göz-ünüz (Benim) mektub-um (моё (твой путь) (Senin) mektub-un (твоё (его/её путь) (Onun ) mektub-u (его/её (Bizim ) yol-umuz (наш путь) (Bizim) mektub-umuz (наше письмо) (Sizin ) yol-unuz (ваш путь) (Sizin ) mektub-unuz письмо) (Onların) yol-ları (их пути) (Onların) mektup-ları (их письма) *(Onlarm) yol-u (их путь) *(Onların) mektub-u ( их письмо) (Benim) yol-um (мой (Senin) yol-un (Onun) yol-u путь/дорога) 106 (ваше письио) письмо) письмо)
ПОСЛЕ С УЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ,ОКАНЧИВАЮЩИХСЯ НА ГЛАСНУЮ (Benim) elbise-m (моё платье) (Benim) dergi-m (мой журнап) (Senin ) elbise-n (твоё платье) (Senin) dergi-n (твой журнал) (Onun) *elbise-(s)i (его/её платье) (Onun) dergi-(s)i (его/её журнал) (Bizim) elbise-miz (наше платье) (Bizim) dergi-miz (наш журнал) (Sizin ) elbise-niz (ваше платье) (Sizin ) dergi-niz (ваш журнал) (Onların) elbise-leri (их платья) (Onlarm) dergi-leri (их журналы) *Onlarm elbise-(s)i (их платье) *Onlann dergi-(s)i (их журнал) (Benim) çanta-m (моя сумка) (Benim) kapı-m (моя дверь) (Senin) çanta-n (твоя сумка) (Senin) kapı-n (твоя дверь) (Onun) çanta-(s)ı (его/её сумка) (Onun) kapı-(s)ı (его/её дверь) (Bizim) çanta-mız (наша сумка) (Bizim) kapı-mız (наша дверь) (Sizin ) çanta-nız (ваша сумка) (Sizin ) kapı-nız (ваша дверь) (Onlarm) çanta-ları (их сумки) (Onların) kapı-lan (их двери) *(0nların) çanta-(s)ı (их сумка) *(Onlarm) kapı-(s)ı (их дверь) 107
(Benim) kutu-m (моя коробка) (Benim) vazo-m (Senin ) vazo-n (твои во ut) f-iıl ut) (Senin ) kutu-n (твоя (Onun) kutu-(s)ıı (его её коробка) (Onun ) vazo-(s)u (его с с ваза) (Bizim) kutu-muz (наша коробка) (Bizim ) vazo-muz (наша ваза) kutu-nuz (ваша коробка) (Sizin ) vazo-nuz (ваша ваза) (Sizin ) коробка) (МОИ (Onların) kutu-lan (их коробки) (Onların) vazo-lan (их вазы) •(Onların) kutu-su (их коробка) *(Onlann) vazo-su (их ваза) (Benim) ütü-m (мой утюг) (Senin) ütü-n (твой утюг) (Onun) ütü-(s)ü (его/её утюг) (Bizim) ütü-müz (наги утюг) (Sizin ) ütü-nüz (ваш утюг) (Onların) ütü-leri (их утюги) *(Onlann) ütü-sü (их утюг) 108
ОЗВОЫ ЧI н и ь: СОГЛАСНЫХ в КОНЦЕ СЛОВА ( к / ğ, р / ь, с/с, t /d) sözlük-üm sözlüğ-üm kitap-ım kitab-ım sözlük-iin sözlüğ-ün kitap-ın kitab-ın sözlük-ü sözlüğ-ü kitap-ı kitab-ı sözlük-üm üz sözlüğ-ümüz kitap-ımız kitab-ımız sözlü k-ünüz sözlüğ-ünüz kitap-ınız kitab-ınız sözlük-leri sözlük-leri kitap-ları kitap-ları ПОЯСНЕНИЕ:Буква M k f '-последняя согласная основы слова переходит в M ğ".ecm она оказывается между двумя гласными.Это же правило распространяется и на буквы: " р " • "Ь" « р « "с" "t" • "d" Буквы " к " , " р " в большинстве случаев подвергаются изменениями буквы "с" . "г -меньше. СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ 1- (Benim) arkadaşım yann İstanbul'a gelecek. (Мой друг завтра приедет в Стамбул.) 2- (Senin) okulun çok büyük. ( Твоя школа очень большая. / 3- (Onun) annesi yemek pişiriyor. ( Его/её мама готовит.) 4- (Bizim) evimiz bu caddede. ( Наш дом на этой улице. ) 5- (Sizin) arabanız kırmızı mı? ( Ваша машина красная? ) (Их дети очень умные. ) 6- (Onların) çocukları çok akıllı. 109
УПРАЖНЕНИЕ № ДОПИШИТЕ СУФФИКСЫ 1-( Benim) kardeş 2- ( Senin) anne 3- ( Onun) ev ПРИНАДЛЕЖНОСТИ okula eidivor yemek pişirdi. İstanbul'da. 4- ( Bizim) okul çok güzel. 5- ( Sizin) araba nerede' 6- ( Onlann) çanta 7- ( Sizin) yol 8- ( Senin) arkadaş 9- (Onlann) ders 10-(Onun)eş 11-(Bizim) kız 12-( Onun ) gözler 13-( Sizin) ev 14-( Benim) iş 15-( Onun) dişler arabada. uzun, güle güle. telefon etti. zor değil. Fİ pilotu. okulu bitirdi. ıyı görüyor. büyük mü? çok zevkli. beyaz. 16-( Senin ) öğretmen nerede? 17-( Bizim) balkon 18-( Onun) tabak çok küçük. masada. 19-( Sizin) ayakkabı 42 numara. 20-( Onlann) TV kanal iyi değil. 110 56
УПРАЖНЕНИЕ №57 Д О П И Ш И Т Е С У Ф Ф И К С Ы ПРИНАДЛЕЖНОСТИ 1- (Benim) клпleş her gün müzik dinliyor, 2- (Senin) arkadaş geliyor. 3- (Onun) ev İstanbul'da. 4- (Bizim) iş çok iyi. 5- (Sizin) çanta masada. 6- (Onların) çocuk parka gidiyor, 7- (Onların) anne_ yemek pişiriyor. 8- (Benim) ceket_ 9- (Senin) tabak boş. 10-(Onun)okul_ İstanbul'da. 11-(Bizim) ülke çok güzel. 12-(Sizin) araba kırmızı. 13-(Onlarm) kardeş 14-(Onların) baba 15-(Benim) semt sinemaya gidiyor. İstanbul'da çalışıyor. çok güzel. 16-(Senin) ayakkabı 17-(Onun)abla 18-(Bizim) amca 19-(Sizin) kız 20-(Onlann) otobüs çok temiz. telefon ediyor. çok şakacı. gülüyor. gelmiyor. 111 ]
'ЕСТЬ' + ОКОНЧАНИЕ ПЕРВОГО ЛИЦА ЕДИНСТВЕННОГО ЧИСЛА & СУФФИКС ПРИНАДЛЕЖНОСТИ +ОКОНЧАНИЕ ПЕРВОГО ЕДИНСТВЕННОГО ЧИСЛА ИЩА ПОЯСНЕНИЕ: Окончание первого лица единственного числа глагола «есть»(Я врач.) сходно с окончанием принадлежности первого лица единственного числа (Мой врач.) Сравните: (Ben) doktorum. / (Benim) doktorum. Только подтекст может помочь нам определиться в выборе предложения. 1- (Ben) öğretmen_im. ([Я] учитель.) 2- (Benim) öğretmen_im. ([Это] мой учитель.) 3- (Ben) şoför um. ( [Я] шофёр.) 4- (Benim) şoförüm. ( [Это] мой шофёр.) 5- (Ben) sekreterim. ( [Я] секретарь.) 6- (Benim) sekreterjm. ([ Это] мой секретарь.) ПОЯСНЕНИЕ: Слова,оканчивающиеся на гласную,в первом лице глагола « есть» отличаются от формы первого лица единственного числа суффиксов принадлежности. 1- (Ben) ЬаЬа_у_шь (Я-отец.) 2- (Benim) babam. ( [Это] мой отец.) 3- (Ben) öğrenci_y_im. (Я' - студент.) 4- (Benim) öğrencim. ( [Это] мой студент[ка].) 5- (Ben) aşçı_y_ım. ( 6- (Benim) aşçı_m. ([Это] мой повар.) Я-повар.) 112
СУФФИКС ПРИНАДЛЕЖНОСТИ+ОКОНЧАНИЕ ПРЕДЛОЖНОГО ПАДЕЖА "-DE" 1- (Benim) evimde bir kedi var. ( В моём âoMcv меня дома есть кошка.) 2- (Senin) arabanda klima vaır mı? ( В твоей машине есть кондиционер?) 3- (Onun) odasında bir tablo var. ( В его/её комнате 4- (Bizim) есть картина. ) okulumuzda kafe var. (В нашей школе/университете есть кафе.) 5- (Sizin) bahçenizde gül var mı? (В вашем саду есть розы?) 6- (Onların) çantalarında kitaplar var. ( В их сумках есть книги. ) УПРАЖНЕНИЕ № 58 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ( И С П О Л Ь З У Я СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ & ПРЕДЛОЖНЫЙ ПАДЕЖ) kalacağım. 1- Ben tatilde senin ev 2- Biz sizin ofis bekleyeceğiz. 3- O bizim şirket çalışıyor. 4- Bütün arkadaşlarla benim bahçe 5- Kitap onun masa 6- Sen benim araba kahvaltı yapacağız, . otur, ben biraz sonra geliyorum. 113
СУФФИКС ПРИНАДЛЕЖНОСТИ + О К О Н Ч А Н И Е "-ПЕп" 1- Ben (benim) arkadaşımdan bir kalem aldım. ( Я взял ручку/карандаш у моего друга. ) 2- (Senin) babandan yardım istedin mi? ( Ты попросил помощи у своего отца? ) 3- (Onun) köpeğinden korktun mu? ( Ты испугался его/её собаки? ) 4- (Bizim) köyümüzden domates alın! Domatesler çok güzel! (Покупайтепомидоры и нашей деревни!Помидоры очень хорошие!) 5- (Sizin) bahçenizden bir elma aldım. (Я взяла яблоко из вашего сада/в вашем саду.) 6- (Onların) marketlerinden yiyecek alıyorum. ( Я покупаю продукты из их маркета/в их маркете.) УПРАЖНЕНИЕ № 59 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ (ИСПОЛЬЗУЯ СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ & ОКОНЧАНИЕ "-РЕп") 1- Biz onun ev 2- Sen bizim dükkan 3 - 0 senin bahçe 4- Onlar benim araba geliyoruz, çok iyi bir parti vardı. kitap aldm mı? bir gül aldı. iniyorlar. 5- Biz senin kedi korkuyoruz, çok acayip bir kedi. 6- O sizin şaka hoşlanmadı. 114 |
С У Ф Ф И К С ПРИНАДЛЕЖНОСТИ + ОКОНЧАНИЕ ДАТЕЛЬНОГО ПАДЕЖА "-Е" |- Ben (benim) arkadaşıma mektup yazdım. (Я написал nurh.no моим орузьям.) 2- Sen (senin) babamı telefon ettin mi? (Ты позвонил своему отцу?) 3- Sen çiçekleri (onun) ofisine gönderdin mi? ( Ты послал цветы в его офис? ) 4- Siz (bizim) lokantamıza geldiniz mi? (Вы приходили в наш ресторан? ) 5- Onlar (sizin) kafenize geldiler. ( Они пришли в ваше кафе. ) 6-Biz (onların) sergisine gittik. ( Мы ходили на их выставку.) УПРАЖНЕНИЕ № 60 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ (ИСПОЛЬЗУЯ СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ & ОКОНЧАНИЕ ДАТЕЛЬНОГО ПАДЕЖА) 1- Biz onun fotoğraf 2- Siz bizim ofis 3- Onlar benim parti 4- Biz senin masa 5- O sizin bahçe 6- Siz benim ayak bakıyoruz. gelin. gelecek. bir hediye bıraktık. güzel bir havuz yapacak, basıyorsunuz! 115
СУФФИКС ПРИНАДЛЕЖНОСТИ + "İLE" 1- Sen benim ç a t a l ı m l a yiyorsun. ( Ты ешь моей вилкой. ) 2- Biz senin k u z e n i n l e ticaret yapacağız. (Мы будем заниматься бизнесом/торговлей с твоим двоюродным сестрой. ) yazdım. 3- Ben bu mektubu onun k a l e m i y l e (Я написал это письмо его/её ручкой. ) 4- О bizim a r a b a m ı z l a gelecek. ( Он/она приедет на нашей машине. ) 5- Ben sizin arkadaş_ınız_la tanıştım. (Я познакомился с вашим другом/подругой. ) 6- Siz onların patron_ları_yla (patron_u_yla) görüştünüz mü? (Вы встречались с их хозяевами/хозяином (шефом, начальником ) УПРАЖНЕНИЕ № 61 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ( СУФФИКС ПРИНАДЛЕЖНОСТИ И " İ L E " ) 1- Ben senin araba 2- Biz onun öğretmen tatile gideceğim. sohbet ettik. 3- Onlar benim kedi oynuyorlar. 4- Sen onların çocuk beraber okula git. 5- O bizim baba 6- Ben senin kardeş^ politika konuşuyor. konuştum. 116 братом/
ВИНИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ ПОЯСНЕНИЕ 1: Употребление окончания винительного падежа обязательно: 1) если в предложении идёт речь об определённом объекте; 2) если в предложении используются указательные местоимения "bu, şu, о". Если в предложении идёт речь о неопределённом объекте,то окончание винительного падежа не употребляется. A- Ben dün bir kitap okudum. Biz bir film seyredeceğiz. Onlar yarın bir yemek pişirecekler. В- Ben dün bu kitab ı okudum. Biz dün o film_i seyrettik. Onlar yarın bu y e m e ğ i pişirecekler. ( Вчера я прочитал одну книгу. ) (Мы будем смотреть один фильм. ) ( Завтра они будут готовить одно блюдо.) ( Вчера я прочитал эту книгу.) (Вчера мы посмотрели тот фильм.) ( Завтра они будут готовить это блюдо.) П О Я С Н Е Н И Е 2: Употребление окончания винительного падежа обязателъно,если дополнением является имя собственное. С- Ben dün kafede Ahmet'i gördüm. (Вчера в кафе я видел Ахмета.) Sen A y ş e ' y i seviyor musun? (Ты любишь Лише? ) Siz İstanbul'u seviyor musunuz? ( Тебе нравится Стамбул? ) П О Я С Н Е Н И Е 3: Употребление окончания винительного падежа обязательно,если дополнение используется с суффиксом принадлежности. D- О (benim) a r a b a m ı almak istiyor. ( Он/она хочет взять [мою] машину. ) Ben (senin) e v i n i görmek istiyorum. (Я хочу посмотреть Biz (onun) s a l a t a s ı n ı beğendik. [твой] дом.) (Нам понравился [его/её] салат.) Onlar (bizim) o f i s i m i z i temizlediler. (Они почистили [наш] офисубратсь нашем офисе.) Onlar (sizin) res(i)m_iniz_i gördüler. (Они видели [вашу] Ben (onların) k i t a p l a r ı n ı okudum. ( Я читал [их] книги.) 117 фотографию.) в
ПОЯСНЕНИЕ 4: Употребление окончания винительного падежа обязательно,сел и дополнение используется с вопросительным словом "hangi". Е- Sen hangi fotoğraflı beğendin? ( Какая фотография вам поправилась?) О hangi kalem_i alacak? ( Какую ручку он/она купит? ) Biz hangi araba_yı yıkayacağız? ( Какую машину мы будем мыть? ) ПОЯСНЕНИЕ 5: Употребление окончания винительного падежа обязательно,если дополнение используется со словом "ЬиШп"(весь,целый....)и имеет окончание множественного числа (-1аг,-1ег). F- Ben (bütün) çiçek_ler_i seviyorum. (Мне нравятся (все) цветы.) Sen (bütün) oda_lar_ı temizledin mi? ( Ты (все) комнаты Biz (bütün) kek_ler_i yedik. (Мы съели (все) кексы!) убрала?) ПОЯСНЕНИЕ 6: Употребление окончания винительного падежа обязательно,если в качестве дополнения выступает вопросительное местоимение "Kim" . G- Siz dün kim_i ziyaret ettiniz? (Вчера вы кого посетили?/к кому ходили] Ahmet k i m i seviyor? (Кого любит Ахмет ? ) Sen dün sinemada kim_i gördün? (Кого ты видел вчера в кинотеатре? ) ПОЯСНЕНИЕ 7: Употребление окончания винительного падежа обязательно, ее ли вопросительное слово "ne" выступает в качестве дополнения предлагающего альтернативу- hangi?(KaKoM,KOTOpbm?). Н- Ne_y_i almak istiyorsun? Kitabı mı, kalemleri mi? ( Что ты хочешь купить/взять?Книгу или карандаши/ручки? ) Ne_y_i görmek istiyorsunuz? Ceketi mi, pantalonu mu? ( Что вы хотите посмотреть?Пиджак или брюки? ) Ne_y_i sordun? Bu cümleyi mi, o cümleyi mi? ( Что вы спросили?Это предложение или то предлоэ/сение? 118 )
ПОЯСНЕНИЕ 8: Употребление окончания винительного падежа обязательно,если речь идёт об упомянутом ранее предмете. I- A) Dün çok güzel bir ceket gördüm. (Вчера я видел очень хороший пиджак.) B) Ceket i aldın mı? ( Ты купил этот A) Evet, aldım. (Да,купил.) A) Arkadaşım bir kitap hediye etti. ( Мой друг/подруга подарил мне книгу.) B) K i t a b ı okudun mu? ( Ты прочитал эту книгу? ) A) Hayır, yarın başlayacağım. ( Нет, завтра начну. ) пиджак?) П О Я С Н Е Н И Е 9: Употребление окончания винительного падежа обязательно, ее ли дополнение упоминается в тексте 2 и более раз. İ- Dün bir bir elektronik mağazasına gittim. Mağazada çok güzel bir televizyon gördümSonra ofise gittim. Biraz çalıştım, ama sonra tekrar mağzaya gittim ve (o) televizyon_u aldım, eve götürdüm. ( Вчера я пошёл в дом техники. Там я видел хороший телевизор.Потом офис.Немного повёз его поработал я вернулся в и опять пошёл в магазин. Там я купил (тот) телевизор и домой.) ПОЯСНЕНИЕ 10: Употребление окончания винительного падежа обязательно,если дополнение стоит перед подлежащим или между ним и глаголом есть другие члены предложения. J - Ben dün pazardan (bir) kalem aldım. Ben (bu) k a l e m i pazardan aldım. (Вчера на базаре я купил карандаш/ручк\\) (Я купил этот карандашручку 119 на базаре, t
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 62 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ (СУФФИКСЫ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ & ВИНИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ ) I- Sen benim resim gördün mü? 2- Ben senin yeni şarkı 3- Biz sizin pasta 4- O bizim bavul 5- Onlar onun yeni film 6- Biz senin şarkı çok beğendim. yedik, taşıdı. seyretmediler alkışladık. 7- Ben onun eski ayakkabı attım. 8- Biz sizin yeni şarkı albüm 9- Biz senin ad bekliyoruz. bilmiyoruz. Adın ne? 10-Sen benim mavi gömlek 11-Bu ressam benim resim 12- Siz onun konferans 13-Sen benim soru buldun mu? çizecek, dinlediniz mi? düşündün mü? 14-Ben onun ceket giydim, ama biraz küçüktü. 15-Ben senin paket kargoyla gönderdim. 16-Ali bütün (onun) para 17-Biz sizin sipariş harcadı. hazırladık. 18-Ben onların yemek 19-Köpekonunel 20-Ben onlann tişört ısıttım. ısırdı. imzalayacağım. 120
M НОЖ! ( ТВЕННОЕ ЧИСЛО, ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ & ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ Множественное число, принадлежность & предложный падеж 1- (Benim) masa lar im da çiçek var. ( На моих столах есть цветы.) 2- (Senin) ev 1er i n d e kim oturuyor? ( Кто живёт в твоих домах? ) 3- ( Onun) b a h ç e l e r i n d e çok güzel meyveler var. ( В их садах очень хорошие фрукты.) Множественное число,принадлежность & дательный падеж 1- Ben (onun) ç o c u k l a r ı n a kitap hediye ettim. ( Его/её детям я подарил книгу.) 2- Siz (bizim) restoran_lar_ımız_a geldiniz mi? (Вы приходили в наши рестораны?/Вы были в наших ресторанах? ) 3- Sen (benim) fotoğraf_lar_ım_a baktın mı? ( Ты видел мои фотографии? ) Множественное число,принадлежность ^окончание -РЕп А ) 1- Ben (sizin) kek_ler_iniz_den yedim. (Я немного поел ваших кексов.) 2- Onlar (benim) resimjer_im_den beş tane aldılar. ( Они купили 5 моих картин.) 3- О (senin) akvaryum balık_Iar_ın_dan üç tane istiyor. ( Он/она хочет три рыбки из твоего аквариума. ) 121 |
Множественное ч и с л о , п р и н а д л е ж н о с г ь £ о к о н ч а н и е -ОГп В) 1- Ben (onların) a r k a d a ş l a r ı n d a n üç kitap aldım. ( У'их друзей я взя! три книги. ) 2- Onlar (sizin) ü l k e l e r i n i z d e n hediyeler getirdi. ( Они привезли подарки из ваших стран ) 3- Ben (onların) k ö p e k l e r i n d e n kaçtım. ( Я убежал от их собак. ) Множественное ч и с л о , п р и н а д л е ж н о с т ь & в и н и т е л ь н ы й падеж 1- Bu boyacı (bizim) a y a k k a b ı l a r ı m ı z ı boyuyor. (Этот чистильщик обуви красит наши туфли. ) 2- Biz (sizin) k l i m a l a r m ı z ı tamir edeceğiz. (Мы отремонтируем ваши кондиционеры. ) 3- Ben (onun) arkadaş_lar_ı_n_ı tanıyorum. ( Я знаю его/её друзей. ) Множественное ч и с л о , п р и н а д л е ж н о с т ь & т в о р и т е л ь н ы й п а д е ж 1- Biz (senin) k a r d e ş l e r i n l e tanıştık. (Мы познакомились с твоими братьями/сестрами.) 2- Lütfen (benim) a y a k k a b ı l a r ı m l a futbol oynama! ( Пожалуйста, не играй в футбол в моих кроссовках!) 3- Ben bu res(i)mi (sizin) k a l e m l e r i n i z l e çizdim. ( Я нарисовал этот рисунок вашими карандашами.) 122
УПРАЖНЕНИЕ №63 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ (ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ, ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ "-DE, -DEn, -E, -İ"&"İLE") 1- Siz yarın b i z i m ofis 2- Onlar sizin anne 3- Sen benim ev gelin! tuz istediler. temizle! 4- Siz onların çocuk oynadınız mı? 5- Ben onun bilgisayar _ çalıştım. 6- O senin ev kalacak mı? 7- Biz sizin otel _ geleceğiz, 8- Biz onun çay 9- O benim şakalar O-Ben onların yemekler 1-Sen bizim öğretmen 2-Biz onun yalan З-О benim sandalye 4-Bu cüzdan benim cep 5-Biz sizin fikirler 6-Sen bizim sokak 7-Onlar sizin ofis 8-Ahmet (onun) araba şeker koyduk. özleyecek. çok seviyorum. soru sordun mu? inandık. oturdu. düştü. faydalanıyoruz, geçtin mi? bizim ofisimize geldiler. pazarda sattı. 9-Çocuklarım bizim bahçe 20-Biz sizin balkon oynuyor(lar). çay içtik. 123
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 64 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ (ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ, ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ 4 "-DE, -DEn, -E, - Г & " İ L E ) 1 - Ben senin televizyon tamir ettim. 2- Çilingir evin kapı açtı. affetti. 3- Öğretmeni benim kardeş satın aldı mı? 4- Tank sizin araba çiçek aldım. 5- Ben, Ayla'nın öğretmen 6- Biz bu tabloyu büronun duvar asacağız. atlayacak. 7- Bak, kedi evin balkon bir şey attı. Çok ayıp. 8- Şu adam arabanın pencere duyduk. 9- Biz bu haberi Ali'nin arkadaş çok şey konuştuk. 10-Biz şirketin toplantı 11-Evin salon anahtarı buldum. 12-Biz sizin patron 13-Ben (benim) arkadaş anlaştık. buluşacağım. kalacağız. 14-Biz tatilde Ahmet'in yazlık ev 15-Ben senin kompozisyon 16-Biz sizin anahtar beğendim. salonda bulduk. 17-Bu ressam Fatih'in res(i)m 18-Ayşe benim kuzen 19-Biz senin bisiklet 20-Ali, Ayşe'nin koltuk çizdi. evlenecek. gezmek istiyoruz. uyuyor. 124
СЛОВОСОЧЕТАНИЯ (РОДИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ) ПОСЛЕ СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ И МЕСТОИМЕНИИ , ЗАКАНЧИВАЮЩИХСЯ НА СОГЛАСНУЮ -in, -m, -ün, -un ( а/я ) O-nun ev-i (его/её дом ) Metin' in ev-i ( дом Метина ) Tarık' in ev-i ( дом Тарыка ) ( дом Озгюра ) Özgür' ün ev-i Uğur'un ev-i (домУура) ПОСЛЕ СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ И МЕСТОИМЕНИИЗАКАНЧИВАЮЩИХСЯ НА ГЛАСНУЮ -nın, -пгп, -пип, -пип O-nun ev-i ( его/её дом) Ezgi' nin ev-i ( дом Эзги ) Saygı'пш ev-i ( дом Сайгы ) Özgü 'nün ev-i ( дом Озгю ) Tutku' n u n ev-i ( дом Тутку ) УПРАЖНЕНИЕ № 65 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1) Ahmet' arkadaş doktor. 2) A y l a ' _ araba caddede. 3) Mustafa' ev Antalya' da. 4) Serkan'_ 5) Zafer' televizyon baba bozuk. yarın gelecek. 125
СЛОВОСОЧЕТАНИЕ & ПРЕДЛОЖНЫЙ ПАДЕЖ (Biz) MetinЧп ev_i_n_de çay içtik. (Мы muin чай в доме Метина дома у Метина.) (Sen) Ahmet Bey'le Tank4in o f i s i n d e görüşeceksin. (Вы встретитесь с господином Ахметом в офисе Тарыка/у Тарыка.) (Biz) Özgür'ün balkon-u_n_da mangal yaptık. (Мы делали шашлык на бачконе Озгюра/у Озгюра. ) УПРАЖНЕНИЕ № 66 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1) Ayşe hediyeleri ev bahçe açtı. 2) Biz Atatürk'ü okul bahçe andık. 3) Gemi deniz 4) Ben seni şirket bekliyorum. kafeterya 5) Biz mağaza 6) Ben otel battı. orta pantolonlara baktık. ikinci kat bir küpe buldum. bahçe 7) Onlar dün Ali' ev müzik dinlediler. 8) Ayşe mağaza_ kabin elbise deniyor. 9) O otel dinleniyor. havuz 10)Ben bu dedikoduyu Melih' 11 )Ben Türkiye' 12)Ben otel parti güzel bir köy balkon 13)Biz, Ayşe' lokanta 14)Onlar araba arka duydum. doğdum. uyudum. yemek yedik, oturuyorlar. 126
СЛОВОСОЧЕТАНИЕ& ОКОНЧАНИЕ -DEn (Sen) Ayşe'nin hahçe_si_n_den domates aldın mı? (Ты брал по\ш<)оры in сада Лише?) (Ben) Turan"m okul_u_n_dan geliyorum. {Я иду из школы Турина.) (Biz) Oğuz'un şehir i n d e n (Мы проехали geçtik. через город Oyза. ) Adam e v i n i n kapı_sı_n_a süt koydu. (Мужчина поставил люлоко перед дверью/около двери.) УПРАЖНЕНИЕ № 67 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ l)Buev su akıyor. balkon 2) Bu kalemi Ahmet' 3) Ben bu kitabı A y ş e ' 4) Çocuk ev bağırıyor. balkon kedi 6) Kedi bahçe korktum. duvar düştü. arkadaş 7) Ben bu haberi Ahmet' 1 l)Ayla ev 12)Çocuk, A y ş e ' 13) Ben, Ali' duydum. döneceksin! sol 9) Yaramaz çocuk her zaman ev 10)Onlar, Meltem' aldım. dükkan 5) Ben, Meltem' 8) Bak, şu bina aldım. masa hoşlandılar. hikaye merdiven iniyor. biraz istiyor. çikolata köpek giriyor. pencere kaçtım. gizledi. 14)Çocuk çikolatayı (onun) kardeş. 127 i
СЛОВОСОЧЕТАНИЕМ ДАТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ (Biz) Ayşe'nin parti_si_n_e gittik. ( Мы ходит на вечеринку к Лише.) (Siz) Turan'ın ofis_i_n_e gelin! (Приходите/приезжайте в офис Турина!) (Ben) Oğuz'un yeni res(i)m_i_n_e bakıyorum. (Я смотрю на новую фотографию Оуза.) Adam e v i n kapı_sı_n_a süt koydu. ( Мужчина nocmaeın молоко перед дверью/около двери. ) УПРАЖНЕНИЕ № 68 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1) Biz, Aynur' 2) Onlar otel atladılar. havuz araba 7) Biz otel 8) Ben, Leyla' ll)Biz, Teoman' 12) Anahtar otel_ 13)Şeh(i)r_ 14)Ali evi Metin' kalem, defter dağıttı. doktor danıştım. ağaç diktik. bahçe dokundum. saç 9) Dikkat et! Araba 10)Kedisi, Ayşe' çarptın. öğrenciler 5) Ali Bey bu okul 6) Ben, Ayşe' bastı. ayak 3) O yanlışlıkla adam 4) Sen, Metin' alıştık. şakalar koltuk ev konser kahve döktün. döndü. _ havuz gittik, düştü, merkez kar yağdı, kuzen sattı. 128 Z1
СЛОВОСОЧЕТАНИЕ & ВИНИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ (Sen) Ayşe'nin çanta_sı_n_ı aldın mı? ( Ты брал'в ;я ı сумку Лише? ) (Ben) Turan 1 in okul_u_n_u gördüm. (Явидел школу Турина.) (Biz) Oğuz'un kardeş_i_n_i tanıyoruz. (Мы знаем братьев/сестёр Oyза) УПРАЖНЕНИЕ № 69 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1) Çocuk salon 2) Ben, Aslı' kapı açtı. aldım. sandalye 3) Biz öğretmen anlamadık. soru 4) Ayşe Hanım salonda eşi anahtar 5) Selami Bey, Kapadokya' tarih 6) Yaramaz çocuk, Ali 1 7) Siz, Ali' 8) Onlar bu yazar 9) Biz bu taksi 10)Ben, Murat' beğendiniz mi? proje. seviyorlar. romanlar bekliyoruz, şoför okul portre 12)Herkes, Selma' şarkılar 14)Leyla, Murat' araştırıyor. denize attı. kalem 1 l)Ressam, Leyla' 13)Ayşe, Ali' arıyor. kolay buldum. çizdi. dinliyor. saydı, kalemler sakladı. sigara 129 И
I СЛОВОСОЧЕТАНИЕ & ТВОРИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ (Sen) A y ş e ' n i n abla_sı_yla konuştun. (Яговрил со старшей сестрой Лише..) (Ben) Turan'ın b i s i k l e t i vle markete gittim. (Я ездил в .магазин на велосипеде Ту рана. ) (Biz) O ğ u z ' u n kardeş_i_yle futbol oynuyoruz. (Мы играем в футбол с братом Оуза.) У П Р А Ж Н Е Н И Е № 70 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1) Biz, Ayşe' 2) Murat, Leyla' 3) Ben, Hasan' araba tatile gittik. koca tenis oynuyor. 4) Siz, Tamer' arkadaş 5) Ben, BetüT bardak 6) Biz, Ali' konuşacağım. öğretmen buluştunuz mu? su içtim, o kızdı. telefon seni aradık. 7) Sen, Sevda' patron görüştün mü? 8) Onlar şirket otobüs plaja gittiler. 9) Ben, Ayşe' fırça 10)Ben, Selim' 1 l)Biz şimdi Leyla' 12)Ayşe bazen Leyla' 13)Ben yolda Meltem' 14)Biz bu market saçımı taradım. çalışıyorum. ağabey yemek yiyoruz. baba kız ödev yapıyor. karşılaştım. kardeş tartıştık. müdür 130
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 71 Д О П И Ш И Т Е ОКОНЧАНИЯ (СЛОВОСОЧЕТАНИЕ, ПАДЕЖНЫЕ __^____ ОКОНЧАНИЯ) tarihi yerler 1- Biz İstanbul 1 2- Ben kapı anahtar 3- Biz, Haluk' dolaba sakladım, annem kızdı. şakalar hoşlanmadık. 4- Metin yavaşça Leyla' om(u)z 5- Annem kitabımı ev çıktılar. müşteriler 9- Biz, A y ş e ' hediye 10-O şimdi Veli' 14-Ayşe taksi 15-Biz, Ali'. çarptı. tepe 8- Biz şirket 13-Biz, Ali' buldu. araba 7- Onlar dağ 12-Ben, A y ş e ' dokundu. salon 6- Otobüs, Ahmet' 11-Ali' gezdik. e-mail gönderdik. evine gönderdik. kalıyor. ev caddeden su akıyor. ev tiyatrocu sandım. baba bankayla yolladık. para şoför bağırdı. kredi istedik. baba 16-Kedi, Veli'. köpek kaçtı. 17-Onlar cadde sag_ koşuyorlar. 18-Ben, Leyla' kuzen 19-Siz bu ressam resimler 20-Ben, Yeşim'. ofis tatil yaptım. salonu süslediniz. yemek yedim. 131
УПРАЖНЕНИЕ № 72 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ( С Л О В О С О Ч Е Т А Н И Е , П А Д Е Ж Н Ы 1 ОКОНЧ АН И Я ) 1 - Benim anne dün telefon etti 2- Onun arkadaş uvuvor. 3- Bizim ev burada. 4- Senin araba hızlı gidiyor mu? 5- Onların ayaklar 6- Ali' biraz büyük. siyah. çorap 7- Murat' kız kardeş 8- Sema' profesör 9- Ev anahtar kapı 11-SeveT ağabey bozuk. palto dün gitti. güzel. sinemada gördük. 13- Biz senin kardeş 14- Ayşe benim anne kek getirdi. gelmek istiyorlar. 15- Onlar sizin ev 16- Kuzenim bizim ev kalıyor. hoşlanmıyor. 17-Kuzenim benim kedi 18- Biz onun köpek 19-Ben, Ayşe' çok sert. çantamda. 10-Araba 12- Mehmet' üniversitede okuyor. korkuyoruz. beğeniyorum. saçlar 20- Biz (bizim) baba bir kravat hediye ettik. 21-Onlar sizin bahçe oturuyor. 22- Biz ev balkon kahvaltı yaptık. 132
УПРАЖНЕНИЕ № 73 Д О П И Ш И Т Е О К О Н Ч А Н И Я ( С Л О В О С О Ч Е Т А Н И Е , ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ) I- Biz sizin dede sohbet ettik. 2- Ben (benim) nine yemek pişirdim. 3- Biz köyümüzde bizim üzüm bahçe 4- Onlar sizin bahçe gittik. meyve getirdiler, biz yedik. 5- Ali, Ayşe'yi (benim) arkadaş kıskandı. 6- Onlar elbiseyi mağazanın kabin 7- Ben otelin havuz denedi(ler) mi? dinleneceğim. 8- Biz sizin adres arıyoruz. 9- Ben onun soru bildim. 10-Biz sizin yanlışlar 11-Beyefendi, (benim) ayak 12-Bu şeh(i)rin caddeler affettik. basıyorsunuz. çöp atmak yasak. 13-Biz sizin yeni film bahsediyoruz, 14-Ben onların işçiler konuştum, grev yapmayacaklar. 15-Biz bu şirketin uçaklar uçmak istemiyoruz. 16-Sen bu çorbayı benim tencere 17-Ben senin havlu 18-Biz sizin kalemler pişirdin, değil mi? kurulandım. resim yaptık. 19-Bak! Köpeğin senin balkon 20-Ali'nin bahçe bize bakıyor. petrol fışkırdı. 133
УПРАЖНЕНИЕ № 74 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ(СЛОВОСОЧЕТАНИЕ, ПАДЕЖИ ЫН ОКОНЧАНИЯ) 1- Bak! Bir adam evin pencere bakıyor. 2- Ben (benim) aile vedalaştım ve Romaya uçtum. 3- Sen niçin (bizim) çocuk bağırdın'? bazı insanlar dans ediyor. 4- Şeh(i)rin park 5- Bizim gemimiz sizin deniz battı. araştırma yapmak istiyoruz. 6- Biz sizin üniversite 7- O sizin yeni şarkı çok beğendi. bir şey danışmak istiyor. 8- O senin profesör 9- Evin salon su doldu. 10-Çocuk çayı benim ceket 11-O senin şaka döktü. çok güldü. dayadım. 12-Ben bisikleti bahçenin duvar 13-Ayşe sizin çay 14-Onlar şirketin toplantı içti. çok konuştular. 15-Sen çantam bizim araba unuttun. 16-Müdür (bizim) yeni strateji 17-Ben senin ev açıkladı. bir kedi getireceğim. 18-Ben bir arkadaşımı senin parti 19-Veli benim köpek 20-Eşi, Ayşe'yi evin kapı çağırdım. nefret ediyor. öptü. 134
НЕОПРЕДЕЛЁННОЕ СОЧЕТАНИЕ ИМЁН СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ ПОЯСНЕНИЕ I: " K a d ı n ı n ayükkabı_sı"( туфли женщины ) -это пример определённого сочетания имён существительных. Если женщину зовут Айше ,мы можем сказать: "Ayşe'nin a y a k k a b ı s ı 1 (туфли Айше ). Но,в турецком языке есть и неопределённое сочетание имён существителъных.Например,если мы говорим 'kadın a y a k k a b ı s ı ^ женская обувь), то речь идёт о женской обуви вообще. Мы можем сказать'çocuk ayakkabı_sı' (детская обувь) или 'tenis ayakkabı_sı' (обувь для игры в теннис). ПРИМЕРЫ: 1- (bu) ç o c u ğ u n k i t a b ı - çocuk kitab_ı (книга этого (детская книга) ребёнка) 2- (bu) okul_un otobüs_ü - okul otobüs_ü ( автобус этой ( школный школы) автобус) 3- (bu) ev_in bahçe_si - çocuk bahçe_si ( сад этого (детский парк ) дома) 4- (bu) e v i n penceresi - ev pencere_si ( окно этого (окно для дома) дома) 5- Ali'nin k i t a b ı - matematik k i t a b ı ( книга Али ) ( книга по математике) 135
ПОЯСНЕНИЕ № 2: Неопределённые сочетания имён существительных может образовывать новые по смыслу словосочетания. ПРИМЕРЫ: 1- A l i ' n i n kalemi - tahta kalemi (Ручка / карандаш Али) (карандаш для доски) 2- Ahmet'_in ayakkabısı - tenis ayakkabı_sı (туфли/обувь (обувь для тенниса) Ахмета) 3- (bu) bölümün müdürü - bölüm müdürü (директор этого omdenat) (директор 4- bu hastane_nin doktor_u - kalp doktor_u (врач этой (кардиолог) больницы) отдела) 5- (bu) otelin bahçesi - oyun bahçe_si (сад этой (детский гостиницы) - İstiklâl Caddesi 6- şeh(i)r_in büyük caddesi (большой проспект этого парк) города) (улица Истиклялъ) 7- V e l i ' i n bir g ü n ü - doğum g ü n ü ( один день Вели) (день 8- Ali'nin en iyi z a m a n ı - tatil zaman _ı (лучшее время Али) ( время 136 рождения) каникул)
УПРАЖНЕНИЕ № 75 ДОПИШИТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ (РОДИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ+ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ или только П Р И Н А Д Л Е Ж Н О С Т Ь + ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ) bahçe 1- Biz okul parti yaptık. 2- Ben ve arkadaşım çay З-О, Sultan 1 4- O kitap bahçe gidiyor. ev gidiyor. ev 5- Sen, К е т а Г 6- Sen, Ali' eski ayakkabı 8- Sen Fransız pişti. seviyor musun? mağaza O-Şu ayakkabı aldık. bir ayakkabı alacağız. mağaza 1-Hırsız, Ali' araba çaldı. araba bir elma çaldı. 3-Ben şu anda A y ş e ' 5-Metin, otel çöpe attın mı? yemekler 9- Bu masayı onların 4-Sen dalga ceket aldın mı? mağaza 7- Bu yemek sizin mutfak 2-Hırsız at çay içtik. duyuyorum. ses seviyor musun? ses havuz 6-Metin, yüzme havuz 7-Kimsesiz çocuğu kimsesizler 8-Bu paketi A y ş e ' ev 9-Bu tabloyu Ali'_ baba 20-Bu res(i)mi bir fotoğraf atladı. atladı. gönderdik. ev gönderdik. gösterdim. sanatçı 137 gösterdim.
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 76 ДОПИШИТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ (РОДИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ + ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ или только ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ + ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ ) 1- Ben resim kalem resim yaptım. TV seyrediyorum. 2- Ben ev salon 3- Ben siz ev 4- Ayşe diş doktor terledim. Kalorifer çok yanıyor korkuyor. tahta 5- Çocuk yazı resim yaptı. araba 6- Bak! Hırsız, Ali' çatal 7- Dikkat! Sen, Ayşe' 10-Onlarotel uyuyorlar. köpek unuttuk. ev yatak salon uyuyor. uyuyor. duvar resim yapıyor. koltuk 18-Mehmet, Ayşe' 20-Melek koşu terlediler. kalıyor. ev 14-Biz çantamızı o kitap 19-0 çantasını Ali' korkuyor. hamam 12-Onlar, Türk 17-Çocuk, bahçe yaklaşıyor. Plaj. 11-Ayşe, Metin' 16-0 sinema onunla kahvaltı yapıyor. iskele 9- Vapur, vapur 15-Mehmetsu yiyorsun. bahçe 8- Melek, Ayşe' 13-0, Ali'. yaklaşıyor. ev band uyuyor. unuttu. yürüyor. 138
УПРАЖНЕНИЕМ 77 ДОПИШИТЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ (РОДИТЕЛЬНЫЙ ПАДЕЖ + ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ или только ПРИНАДЛЕЖНОСТЬ + ПАДЕЖНЫЕ ОКОНЧАНИЯ ) 1- Bu şeh(i)r 2- Şehir meydan bir heykel var. meydan 3- Biz bu saray 4- Ali, onlar 5- Belediye onlar 6- Onlar Ahmet'_ bir heykel var. bahçe yürüdük. hayat yazdı. evler yeni müzik CD' 7- Ben, Ali' bir öğrenci 8- O bu otel odalar 9-Onlar Türkiye' araştırıyorlar. bahçe baba oynuyorlar. sohbet etti. Deniz 13-O bir çalışma oda araştırıyorlar, istiyor. şirket çalışmak istiyor. 15-Biz bir kozmetik 16-Uçak hava beğenmedi. denizler 12-Onlar, Marmara 14-Ali, A y ş e ' arıyorlar. konuştum. ___ 10-Koca adamlar çocuk 11-O, Selim' yıkacak. şirket çok ruj aldık. liman geri döndü, çünkü hava kötüvdiL 17-Yaramaz Ali (onun) bir sıra arkadaş 18-Obirgöz 19-Ben bir diş 20-Belediye bu spor doktor kitap konuştu. doktor gittim. salon restore edecek. 139 resim çizdi.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ НЕОПРЕДЕЛЁННЫХ СОЧЕТАНИЙ ИМЁН СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ И С У Ф Ф И К С О В ПРИНАДЛЕЖНОСТИ ПОЯСНЕНИЕ: При использовании неопределенных сочетании имён eymecı ни гсльных с суффиксами принадлежности,окончания принадлежности^ лица е.итсгвснного числа) присоединяются к последнему слову словосочетания. П О С Л Е С У Щ Е С Т В И Т Е Л Ь Н Ы Х З А К А Н Ч И В А Ю Щ И Х С Я НА СОГЛАСНУЮ ПРИМЕР-А spor okul_u I benim spor okul_(u)_um ( спортивная школа) I (моя спортивная школа) senin spor okul_(u)_un (твоя спортивная onun spor okul_(u)_u (его/её спортивная bizim spor okul_(u)_umuz (наша спортивная школа) sizin spor okul_(u)_unuz (ваша спортивная школа) onların spor okul(u) J a n (их спортивная 140 школа) школа) школа/школы)
ПОСЛЕ С У Щ Е С Т В И Т Е Л Ь Н Ы Х З А К А Н Ч И В А Ю Щ И Х С Я НА ГЛАСНУЮ ПРИ1У1КР- в I çalışma o d a s ı benim çalışma oda_(sı) (рабочий m кабинет) (мой рабочий кабинет ) senin çalışma oda_(sı)_n (твой рабочий onun çalışma oda_(sı)_sı (его/еёрабочий bizim çalışma oda_(sı)_mız (наги рабочий кабинет) sizin çalışma oda_(sı)_nız (ваш рабочий кабинет) Onlann çalışma oda_(sı)_ları (ихрабочий кабинет) кабинет) кабинет/кабинеты) 141
ПОСЛЕ СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ,ЗАКАНЧИВАЮЩИ\С Я НА СОГЛАСНУЮ ПРИМЕР - А 1 spor okul_u Bu spor okulu çok güzel. (Эта спортивная benim spor o k u l u m d a школа очень хорошая.) Benim spor okul_um_da sauna var. (В моей спортивной школе есть сауна.) benim spor okul_um_dan Ali benim spor okul_um_dan geliyor. (Али едет /идёт из моей спортивной benim spor okul_um_a Siz benim spor okul_um_a gelin! (Приходите в мою спортивную benim spor okul_ıım_u школы.) школу!) Sen benim spor okul_um_ıı çok beğeneceksin. (Тебе очень понравится моя спортивная benim spor o k u l u m l a школа..) Bu firma benim spor o k u l u m l a anlaşma yaptı. (Эта заключила фирма спортивной соглашение школой.) Benim spor o k u l u m u n bahçesi büyük. ( Сад моей спортивной 142 школы большой.) с моей
ПОСЛЕ С У Щ Е С Т В И Т Е Л Ь Н Ы Х З А К А Н Ч И В А Ю Щ И Х С Я НА ГЛАСНУЮ ПРИМЕР-В : 1 Bu çalışma o d a s ı çok büyük. çalışma oda_sı (Этот рабочий кабинет очень benim çalışma oda_m_da большой.) Benim çalışma o d a m d a bilgisayar var. (В моём рабочем кабинете есть компьютер.) benim çalışma o d a m d a n Ali benim çalışma oda m d a n kalem aldı. (Али взял ручку моём рабочем benim çalışma oda_m_a из моего рабочего кабинете.) Siz benim çalışma oda_m_a gelin! (Приходите в мой рабочий benim çalışma oda_m_ı кабинет!) Sen benim çalışma oda_m_ı gördün mü? ( Ты видел мой рабочий benim çalışma oda_m_la кабинета/в кабинет?) Benim çalışma oda_m_la senin çalışma o d a n benziyor. (Мой рабочий кабинет схож с твоим кабинетом. ) benim çalışma penceresi odamın Benim çalışma oda_m_ın penceresi küçük. ( Окно моего рабочего кабинета маленькое. > 143
SAAT K A Ç ? / ( С К О Л Ь К О СЕЙЧАС ВРЕМЕШ1=К()Т()ГЫП 3- (SaaO oniki. 2- (Saat) altı buçuk. l-(Saat) altı. ( Сейчас полседьмого ( Сейчас 6 часов. ) ЧАС?) \ ( ( \'i/4(H- 12 часов.) ) • n - .« л : ı 4- (Saat) on buçuk. 6- (Saat) dokuz-u 5- (Saat) beş-i beş on (dakika) geçiyor. (Сейчас полодин.) (Сейчас 5 минут шестого.) (Сейчас 10 минут 7-(Saat) onbir-i çeyrek 8- (Saat) altı-y-ı yirmi geçiyor. (dakika) geçiyor. (Сейчас четверть двенадцатого.) 10- (Saat) beş-e çeyrek var. (dakika) geçiyor. (Сейчас 20 мин.седьмого.) 11- (Saat) dörd-e on десятого) 9- (Saat) iki-y-e yirmi beş (dakika) var. (Сейчас без 25 два.) 12- (Saat) dokuz. (dakika) var. (Сейчас без 15 пять) (Сейчас без 10 144 четыре.) (Сейчас 9 часов.)
S A A T K A Ç T A ? / (ВО СКОЛЬКО?) 1) Ahmet (saat) altı-da kalkıyor. (Ахмет встаёт в б(часов)) 2) Mehmet altı buçuk-ta duş yapıyor. (В полседьмого Мехмет принимает душ.) 3) Ayşe beş-i beş geçe yemek pişiriyor. ( В 5 минут шестого Aîtıue готовит кушать.) 4) Leyla on bir-i çeyrek geçe uyuyor. (Лейла ложится спать в 15 минут двенадцатого.) 5) Onlar dörd-e on kala alışverişe gidiyor. ( Без К) четыре они идут делать покупки.) 145
УПРАЖНЕНИЕ № 7 8 ДОПИШИТЕ П Р Е Д Л О Ж Е Н И Я 1- (07:10) Şimdi (saat) 2- (22:30) Ben genellikle (saat) uyuyorum. 3- (11:20) (Saat) kafedcn çıktık. 4- (12:55) (Saat) . 5- (14:15) (Saat) 6- (15:20) (Saat) sinemaya gel. 7- (22:25) Alî (saat) geldi. 8- (06:30) Onlar sabah (saat) kalkıyorlar. 9- (12:15) Uçak (saat) kalkıyor. 10- (16:40) (Saat) çay içeceğiz. 11- (18:05) (Saat) _buluşacagız. 12- (20:50) Ders (saat) bitti. 13- (21:30) (Saat) yemek yedik. 14- (22:45) (Saat) eve döndük. 15- (02:10) (Saat) bir gürültü duydum. 16- (15:10) (Saat) . 17- (17:30) Biz (saat) sinemaya girdik. 18- (23:40) (Saat) . 19- (05:25) (Saat) . evden çıktılar. 20-(13:20) Onlar (saat) 146
УПРАЖНЕНИЕ № 79 ДОПИШИТЕ О К О Н Ч А Н И Я ПРОШЕДШЕГО ВРЕМЕНИ [-Dİ ]) - Onlar harikaya para yatır 2- Biz geçen hafta kursa başla 3- Sen daha önce İstanbul'u gör 4- O süperrnarkette alışveriş yap 5- Ben bu haberi TV'den duy 6- Mustafa toplantıda hiç konuş 7- Siz hangi otelde kal 8- A y ş e niçin partiye gel 9- Onlar çok güzel yemekler pişir 10- Ben konserde seni hiç gör 11- Ali yolda elli kuruş bul 12- Eşim benden kahve iste 13- Biz dün konserde Hint müziği dinle 14- Ben Çin'de kung-fu öğren 15- Helene İstanbul'u özle 16- Biz hafta sonu evde temizlik yap 17- Affedersiniz! Ben randevuyu unut 18- Biz dün altı büyük balık tut 19- Siz niçin garsona bağır 20- Pardon! Siz ne sor ? 147
УПРАЖНЕНИЕ № 80 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ НАСТОЯЩЕГО ВРЕМЕНИ [-yor] или ПРОШЕДШЕГО ВРЕМЕНИ [-Dİ ]) 1- Hayır, ben geçen hafta hiç çalış 2- Onlar okula her gün git 3- Ben Ayşe'ye dün telefon et 4- O on yıl önce sosyoloji oku 5- Dün ders saat birde bit 6- Onlar her akşam saat yedide işten çık c 7- Siz dün gazeteleri oku ı 8- Biz her gün TV seyret 9- Ayşe Kars'ta doğ 10- Biz her zaman gül 11- Biz dün eski arkadaşlara rastla 12- Ben her zaman çok soru sor 13-0 adam her zaman yalan söyle 14- Yunus balıklan çok hızlı yüz__ 15- Ben dilenciye yanlışlıkla 10 lira ver 16- Yağmur yağ ? 17- Siz sık sık espri yap 18- Ben çok iyi yüz 19- Sen dün niçin hiçbir şey sor 20- Onlar sağlık için yürü 148
УПРАЖНЕНИЕ № 81 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ГЛАГОЛА «ЕСТЬ» В НАСТ.ВР, 1- Sen çok akıllı 2- Onlar burada mutlu 3- Siz öğretmen ö' 4- Ben bugün biraz hasta t> ı 5- Onlar her zaman karamsar 6- Siz genellikle iyimser 7- Pardon! Ben bugün meşgul 8- Bu sokak çok gürültülü 9- Sen çok cesur 10-Biz biraz korkak 11- Ben iyi bir şoför 12- Siz sporcu 13- Atletler çok çevik 14- Süleyman Bey bir şef_ 15-Biz suçlu 16- Ben aşçı 17- Onlar iyi sanatçı 18- Siz hiç kibar 19- O hasta 20- Hayır, ben Arjantinli , çok sağlıklı. , İspanyolum. 149
УПРАЖНЕНИЕ № 82 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ НАСТ.ВР. [yoı |, ПРОШ.ВР. [-Dİ |; «ЕСТЬ» В НАСТ.ВР. или В ПРОШ.) 1- О dün hasta , okula gelmedi. 2- Siz dün akşam partide çok neşeli 3- Onlar şimdi a ç _ , lokantaya gidiyorlar. 4- Hayır, siz yarın çalış 5- Evet, onlar her hafta kompozisyon yaz 6- Ben şimdi çok üzgün , çünkü yanlış cevap verdim. 7- Sen genellikle az konuş 8- Siz dün yüz ? 9- Kimler yarın bizimle şehir turu yap ? 10-Biz üniversite arkadaşlarımızla her yıl buluş 11-Niçin bekliyoruz? Ayşe saat kaçta gel 12-Onlar çok çalışkan 13-Sen hiç çalışkan 14-Biraz önce kim telefon et 15-Siz niçin burada otur ? Haydi yemek masasma! 16-Dün profesör kaç saat konuş ? 17-Tamam, gelecek defa evi ben temizle 18-Biz yarın saat kaçta maç yap 19-Selami dün akşam çok mutlu 20-Hayır, ben ye ? , devamlı güldü. , çünkü tokum. 150
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 83 Д О П И Ш И Т Е С У Ф Ф И К С Б У Д У Щ Е Г О В Р Е М Е Н И ([-ЕсЕк]) 1- Biz bir saat sonra uçağa bin 2- Hayır, ben çay iç __ , teşekkürler. 3- Ben bir kek al 4- Onlar bu fiilleri ezberle _^ 5- Ben saat on birde dön 6- Bu kayakçı olimpiyatlarda kay 7- Ahmet cezalısın, beş tur koş 8- (Ben) şimdi size bir hikaye oku 9- Biz bugün gelecek zaman ekini öğren 10- (Ben) Mektubu yarın postala 11- Siz bu filmde çok kork 12- Sence Ayşe bizi tanı 13- Yarın kar yağ 14- Şimdi biz 10 km. yürü 15- Ben seni 10 dakika sonra ara 16- Öğrencilerim bu yazarı araştır 17- Sen bizi nerede bekle 18- Sen salona bak, ben şu odaya bak 19- Söz veriyorum, artık seni hiç ü z _ 20- Ben bugün evden hiç çık 151 |
УПРАЖНЕНИЕ № 84 ДОПИШИТЕ НЕОБХОДИМЫЕ ОКОНЧАНИЯ 1-Biz yarın parti ver 2- Siz çok iyi , yardımınız için teşekkürler. 3- Ayşe yeni bir saç modeli dene , ama güzel olmadı 4- Terzi pantalonumu iki gün sonra dik 5- Hafta sonu çalışmadım, çok iyi dinlen 6- Hava çok soğuk, nehir don 7- Ben şimdi duyuyorum, sen duy ? 8- Ali! Lütfen marketten su al 9- Siz ne düşün ? 10- Biz yarın akşam çok eğlen 11- Onlar gelecek ay evlen 12- Bilim her gün geliş 13- Dün birinci köprü kapalıydı, ben ikinci köprüden geç_ 14- Sen şimdi ne hisset ? 15- O dün akşam çok yorgun , eve gitti. 16- Affedersiniz! Biz çok üzgün 17- Sen şimdi hiçbir şey ye 18- Sen yarın ne yap 19- Siz dün nereye git ? ? Her yerde sizi aradık. 20- Sen çok neşeli bir insan 152
УПРАЖНЕНИЕМ» 85 И ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ GEÇEN HAFTA T Ü R K İ Y E ' Y E GELDİM 1) Benim ad Deniz. de Almanya 1 lc 2) Ben Almanya' yaşıyorum. 3) Benim yaşıyor. 4) Benim baba Alman, ama iyi Türkçe 5) Şimdi ben de Türkçe öğren anuş . 7) ürkiye' gel ardeş , bir ağabey ıkuyor. 10) Abi iirket Benim iki . kardeş var. var. 9) Kız kardeş Jan üniversiteyi bitir 6) Geçen hafta 8) Bir kız Suzan lise . 11) O şimdi mühendis. çalışıyor. 12) Jan ve Suzan geçen yıl Türkiye' Bir geldi ve onlar rürkiye'yi çok sev 13) Ben her gün saat yedi 15) Sonra okula git kalk . 16) Saat sekiz buçuk yapıyorum. 17) Sonra ders başla 19)Ve ben Taksim' restoran_ otur git bisiklet bit 20) Yemek ye , tavla oyna .. 21) Bazen gidiyoruz. veya sohbet et 22) . 23) Sonra dön 24) Geçen hafta kuzenler Plaj. kahvaltı ve sahilde bir kahvehane Orada çay iç 25) okul 18) Ders saat bir git_ arkadaşlarımla buluş ben ev . 14) Duş yap güneşlen yemek ye , kart , güneşlen bin ile plaj git. 26) yüz .. 27) Yemek oyna 28) _. 29) Plaj_ .31) Sonra . 153 Öğleyin güzel bir bir kafe Öğleden sonra tekrar plaj deniz bisikleti vardı. 30) Biz
УПРАЖНЕНИЕ № 86 ВЫБЕРИТЕ П Р А В И Л Ь Н Ы Й О Т В Е Т 1- Sınıfta kimler a) değil 2- Burası a) nereye b) var b) nereden 3- Bizim sınıf a) sınıfımızda / yok c) sınıfımızda /değil с) nerede d) mi c) neresi d) neye hiç uzun boylu öğrenci b) sınıfınızda / var d) sınıfımda/var 4- Ahmet her hafta anne a) annesiye b) annesinde telefon ediyor. c) annesine d) annesini 5- Ayşe dün akşam koca a) kocasına b) kocasından çok kızdı. c) kocayı 6- Burası hastane, lütfen sigara iç a) içmiyorsunuz b) içmeyin 7- Her gün baba a) babamın arabasıyla c) babamın arabasında 8- Ev balkon a) evin balkonunda c) evnin balkonunda 9-Senin büro a) büronun adresi c) bürosunun adresini ! c) içmedin araba d) kocada d) içmeyeceksiniz okula geliyorum. b) babam arabasıyla d) babamın arabasınla çok güzel çiçekler var. b) evde balkonunda d) evin balkonda adres bilmiyorum. b) büronun adresini d) büron adresini 10- Uçakla İstanbul-Ankara ara a) arada b) arası 50 dakika sürüyor. c) aradan d) arayı 11- Siz geçen hafta bir dergi oku a) okuyorsunuz b) okuyacaksınız c) okudunuz 154 d) okuyun
2- Ahmet bugüne kadar hiç hasta ol a) olmuyor b) olmayacak c) olmadı 1 3- Sen dün Taksim' a) neredeydin? b) de miydin? c) de misin? 14- Biraz sonra ödevimi bitir a) bitirdim b) bitirmedim d) bitirmiyorum . c) gelmeyeceğiz d) gel 16- Gelecekte her evde bilgisayar ol a) oldu b) oluyacak c) olacak c) okudu 19- Biz gelecek hafta hep beraber pikniğe git a) gideceğiz b) gittik c) giteceğiz d ) yorgunmadım d) git b) yapıyor musun? d) yapıyorlar mı? 155 d) oluyor d) okuyacak 18- Dün akşam çok yorgun a) yorgunum b) yorgundum c) yorgun değilim 20- Onlar her gün spor yap a) yapıyor muyuz? c) yapıyor musunuz? d) de miydi? c) bitireceğim 15- Biz daha önce Türkiye'ye hiç gel a) gelmedik b) gelmiyoruz 17- O geçen ay iki kitap oku a) okuyor b) oku d) oldu
УПРАЖНЕНИЕ № 87 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1- Salih" ceket yeşildir. renk 2- Vanessa, Boğaziçi Üniversitesi4 yurt 3- Ahmet, gözlüğünü televizyon 4- Lütfen pencere 5- Yarın oda kalıyor. üst unuttu. aç! camlar 6- Lütfen, televizyon ve yerler ses kıs! 7- Bu sınıfta bazı öğrenciler Kazakistan' 8- Bu akşam lokanta 9- Lütfen sınıf sileceğim. geliyor. biftek yiyeceğim. gir! 10-Ben dün akşam çok geç uyu 11-Babam yarın Ankara'dan gel 12-Lütfen (sen) gürültü yap 13-Siz dün nerede , ben şimdi çalış_ ? 14-Ben daha önce Türkiye'ye hiç gel 15-Onlar her gün spor yap ? 16-Gelecek hafta hep beraber pikniğe git 17-Biz dün akşam çok yorgun 18-0 her hafta bir film seyret 19-Ben dün hiç yalan söyle 20- Pardon, ben sizi gör 156
УПРАЖНЕНИЕ № 88 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1 - Onlar tatilde şarkı söyle ve dans et 2- Ben geçen yıl tatile git 3- Ankara'ya uçak 4- Sen , çünkü zamanım yoktu. gitmek istemiyorum. baba doktor mu? 5- Sakın sen yarın sabah geç kal , çünkü önemli bir toplantı var. 6- Biz her gece kitap oku ve sohbet et 7- O hiç para harcamak iste 8- Biz boy . _, çünkü o çok cimri. uzun, çünkü biz basketbolcuyuz. 9- Ali gençken çok çalışkan 10- Ben gelecek yıl üniversiteyi bitir 11- Ayşe' araba 12- Bu akşam ben pahalı ve güzel. arkadaş ev 13- Lütfen (siz) çayıma şeker koy 14- Bu ofis 15-Ali' parti var. ! Ben çayı şekersiz içiyorum. sekreterler çok iyi. arkadaş 16- Ali: Niçin geldin? ev gittim. Ayşe: Çünkü seni görmek iste 17- Zeynep dün okula gitmedi, çünkü hasta . 18- İki ay önce Sevim ve eşi Bodrum'a git ve çok eğlendi. 19- Ben bu akşam işten sonra diskoya git 20- Uçakla yolculuk yapmıyorum, çünkü uçak 157 . korkuyorum.
УПРАЖНЕНИЕ № 89 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1 - Çocuklar havuz 2- Otobüs yüzüyorlar. klima yok. 3- Biz otobüsü bekle . 4- Onlar fare korkuyorlar. 5- Onlar bilgisayarı taşı . 6- Ben İstanbul' seviyorum. 7- Ben öğretmen soru soruyorum. 8- Biz dün öğretmenle bir saat sohbet et 9- Ben geçen yıl tatilde her gün bisiklete bin 0- Ben geçen hafta tatilde . 1-Evet, biz şimdi sınıf . 2- O dün akşam hasta 3- Lütfen (sen) burada sigara iç 4- Sen partiye gel 5-Ben babam , sınavın var, evde çalış! araba Taksim'e geldim. 6- Ben Mustafa' konuşuyorum. 7- Ben şemsiyem trende unuttum. 8- Biz dün çay bahçe 9-Onun ev 20-Ben yarın piknik bir saat oturduk. bahçe havuz var. git 158 .
УПРАЖНЕНИЕ № 90 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ saçlar 1- Ау^с' 2-Sen 3-Siz 4- iş sarı. ev Taksim'e uzak mı? araba teyp var mı? ev 5- Ben o otobüs kitaplar 6- Dün Taksim' gidiyorum. okudum. eski bir arkadaş gördüm. 7- Çocuğum her gün iki kere mutlaka dişler 8- Anne ve baba 9- Lütfen televizyon fırçalıyor. çok özledim. ses 10- Kardeşim köpekler biraz kıs! çok korkuyor. 11-Biz bugünden sonra bir daha asla bu lokantaya git . 12- Biz o günden sonra bir daha hiç onlarla görüş 13- Siz gelecekte neler yap . ? 14- Babam Antalya'yı hiç gör . 15- Siz saat sekizde evde ? 16-10 yıl önce saçlarım çok , ama şimdi kel 17- Sen her gün spor yap ? 18- Lütfen siz burada konuş , hastalar rahatsız oluyor. 19- Ayşe ev salon temizledi. 20- Onlar gelecek yıl üniversiteye başla ıs* .
УПРАЖНЕНИЕ № 89 ДОПИШИТЕ О К О Н Ч А Н И Я """] yüzüyorlar 1-- Çocuklar havuz 2-• Otobüs kliı ma yok. 3- Biz otobüsü bekle korkuyorlar. 4- Onlar fare 5- Onlar bilgi sayan taşı • seviyorum. 6- Ben İstanbul' 7- Ben öğretmen soru soruyorum. 8- Biz dün öğretmenle bir saat sohbet et 9- Ben geçen yıl tatilde her gün bisiklete bin 0- Ben geçen hafta tatilde . 1-Evet, biz şimdi sınıf . 2- O dün akşam hasta 3- Lütfen (sen) burada sigara iç 4- Sen partiye gel 5-Ben babam , sınavın var, evde çalış! araba Taksim'e geldim. 6- Ben Mustafa' konuşuyorum. 7- Ben şemsiyem trende unuttum. 8- Biz dün çay bahçe 9-Onun ev 20-Ben yarın piknik bir saat oturduk. bahçe havuz var. git 158 .
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 90 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1 Лу^с1 saçlar 2- Sen ev 3-Siz araba 4- îş sarı. Taksim'e uzak mı? teyp var mı? ev 5- Ben o otobüs kitaplar 6- Dün Taksim' gidiyorum. okudum. eski bir arkadaş gördüm. 7- Çocuğum her gün iki kere mutlaka dişler 8- Anne ve baba 9- Lütfen televizyon fırçalıyor. çok özledim. ses 10- Kardeşim köpekler biraz kıs! çok korkuyor. 11-Biz bugünden sonra bir daha asla bu lokantaya git 12- Biz o günden sonra bir daha hiç onlarla görüş 13- Siz gelecekte neler yap ? 14- Babam Antalya'yı hiç gör 15- Siz saat sekizde evde . . ? 16-10 yıl önce saçlanm çok , ama şimdi kel 17- Sen her gün spor yap ? 18- Lütfen siz burada konuş , hastalar rahatsız oluyor. 1 9 - A y ş e ev salon 20- Onlar gelecek yıl üniversiteye başla temizledi. .
УПРАЖНЕНИЕ № 91 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАН ИЯ ] uyanıyor. 1- О her sabah saat (08:15) Türkiye4 2- Hindistan' neyle geldiniz? 3- Affedersiniz , Fransız Konsolosluk 4- Evde çamaşır makine 5- Taksim'eAli' nerede? var mı? araba 6- Babam dün hasta gittik. , bunun için işe gitmedi. 7- Bugün cüzdan evde unuttum, arkadaşımdan borç para aldım 8- Biz geçen ay Antalya'daydık. Siz nerede 9- Ben dün bütün gün ev ? . 0-Lütfen (siz) buraya arabanızı park et ! Çünkü yasak. 1- Onlar yann kurstan sonra nereye git 2- Ben dün çok yorgun ? , şimdi yorgun değil 3- Kız kardeşim 2 yıl sonra doktor ol 4- Ahmet öğretmen ol 5- Ne iç . istiyor. istiyorsunuz? 6- Sen İstanbul'da çok mutlu 7- Ayşe baba her ay para alıyor. 8- Biz dün müzeye git , yann restorana git 9- Dün yorgundum, eve taksi 20- Biz o gittim. yarın konuşacağız. 160 .
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 92 L ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ Ben her sabah süt iç 2- Eşim İstanbul Üniversite' 3- Ayşe 1 çalışıyor. nerede gördünüz? 4- Benim oğul kitabı masada. 5- Uçak saat kalkacak! (18:15) Bekir: (13:50) Saat 6-Ali: Saat kaç? 7- Ali' iki çocuk var. 8- Ben, Ayşe'yle geçen yıl bir parti 9- Turistler polis tanıştım. adres soruyor. 10- Murat ev okul yürüyor. 11- Ben hasta ol istemiyorum. 12- Annem şimdi çok iyi, ama dün hasta 13- Onlar bayram tatilinde Antalya' 14- Siz daha önce Türkçe öğren geliyoruz. 15- Biz okula deniz otobüs 16-Okul eve bisikletle geliyorum. 17- Biz yarın film seyret 18- Ben bugün hiçbir şey yapmak iste 19-Paris' hangi günler uçak var' İstanbul' aç, hava sıcak! 20- Lütfen pencere 161
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 93 ДОПИШИТЕ О К О Н Ч А Н И Я İtalya4 1 - Ahmet araba aldı. 2- Yasemin yarın İstanbul' gel 3- Sen dün kahvaltı yap ? 4-Emine büroya her gün taksiyle git 5- Senin kız kardeşinin ad . ne? 6- Rahatsız oluyorum, lütfen (sen) sigara iç ! 7- Çocuklar! Siz sakın gürültü yap ! 8- Biz geçen hafta izmir'de . 9- Ben 3 yıl önce öğrenci , şimdi öğretmenim. 0- Hayır, şimdi yorgun değil . 1- Lütfen (sen) buraya arabam park et , çünkü yasak! 2- Onlar yarın bu lokantada yemek ye . 3- Geçen hafta siz nerede futbol oyna ? 4- Arkadaşlar gelecek, ben birazdan Japon yemeği pişir 5- Sen yarın saat ikide gel ! 6- Kahvaltıda ne iç istiyorsunuz? 7- Ben iki ay önce bekar 8- Senin anne 9-Onun adres 20- Kalem, Ali' , şimdi evliyim. ofis Ortaköy'de mi? kaybettim. masa . 162
УПРАЖНЕНИЕ № 94 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ ne yapacaksın? 1 - Kurs 2- Otelin bahçe 3- Sözlük büyük bir havuz var. masamda unuttum. 4- Kardeşimin çocuk çok seviyorum. 5- Yarın kimle tiyatro gideceksin? 6- Dün otobüs bindik. 7- İki gün sonra arkadaşını ziyaret et 8- Öğrenciler şimdi teneffüs . 9- Ayşe dün neşeli , bugün durgun. 0- Biz Türk yemekler 1-Lütfen oda çok seviyoruz. kapı kapat! 2- Ben bu akşam kardeş ev 3- Geçen yıl bu pansiyon yemek yiyeceğim. kaldık. 4-Dün çok erken işe gel • 5- O lisede futbol takımının kaptanı 6- Arkadaşlarım ve ben gelecek yıl okulu bitir 7- Ben yarın senin bisikletinle gez 8- Lütfen arabam sigara içme! 9- Asla (Sen) benimle böyle konuş 20- O hiçbir zaman yemek pişir 163 , hep lokantada yiyor
УПРАЖНЕНИЕ № 95 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ adı Alo. 1- Benim kedi 2- Çocuklar park oynuyorlar 3- Benzinin litre kaç lira? 4- Ben İstanbul'da çok mutlu 5- Arkadaşlar, lütfen burada sigara iç 6- Ben geçen yıl bu şirkette sekreter 7- Siz genellikle hafta sonu çalış 8- Siz evli ? 9- Benim iki kardeş var. 10- Ali- Kitap nerede? Ayşe- Kitap masa 11- Ahmet - Sen уагш gelecek misin? Murat - Evet, gel 12- Ben 30 Mart 1999' doğdum. 13- Sizin ev kim boyadı? 14- Ayşe aile çok özledi. 1 5 - A l i - A y ş e geldi mi? Leyla- Hayır, gel 16- Ahmet- Parkın admı biliyor musun? Murat- Evet, bil 17- Ali- Yarın kim gelecek? Veli- Biz gel 18- Ali- Siz dün kimle konuştunuz? 19- Sen iyi 20- Dün okul Ayşe- Metin'__ ? bahçe 164 basket oynadık. J
У П Р А Ж Н Е Н И Е № 96 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1- B i z her halin sonu tenis oyna 2- Nereye gitmek istiyorsun? Parka git 3- Saat kaç? (12:55) 4- Saat kaçta uyuyorsun? (1 1:15) 5- Biz genellikle evde yemek ye_ 6- Sen nerede çalışıyorsun? 7- Kemal sigara Taksim'de nefret ediyor. 8- Çocuklar palyaço gülüyorlar. 9- Her yaz aynı pansiyon kalıyorum. 0- Biz dün alışveriş yap 1- Sen geçen yıl İzmir'e git 2- Siz dün gazete oku 3-Biz okul 4- Ben köpek 5-Siz araba 6-Sen saçlar Taksim'de. yok. var mı? çok uzun. 7- Dün ben çok hasta 8- Biz geçen hafta İzmir' 9- Bilmiyorum, neden? Ama ben bugün çok mutlu 20- Siz Fransız mısınız? Hayır, ben 165
21- Ayşe Hanım, lütfen şu faksı gönder 22- Yarın okul kapalı. Derse gel 23- Bu akşam sinemaya gidecek misin? Hayır, klima var. 24- Ali' araba 25- Biz, sen köpek korkuyoruz. okuyor. 26- Marmara Üniversite 27- Ayda kaç defa sinemaya gidiyorsun' 28- İstanbul'da mutlu musun? Evet, 29- Saat kaçta ofise gidiyorsun? (8.30) 30- Al, benim kalem _ v a z ! 31- Siz gelecek hafta çalış 32- Sen, Leyla' nerede tanıştm? arkadaşlar 33- Siz, Mustafa' anladınız mı? soru 34- Biz bu maçı kazandık, şimdi çok sevinçli 35- Sen her sabah kahvaltı yap 36- Sizin uçağınız yarın (saat) kaçta hareket et 37- Sen ne seyrediyorsun? Belgesel bir film seyret 38- Gelecek ay kim konferans ver 39- Senin kitap 40- Benim yol_ var mı? bir market var, ne istiyorsun? 166
УПРАЖНЕНИЕ № 97 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 2- Selim" çok büyük. ceket 3- Ali piknik bisiklet gidecek. 4- Maria, Boğaziçi Üniversitesi' kalıyor. yurt 5- Bu pantalonu arkadaş dükkan 6- Ahmet gözlüğünü televizyon 7- Lütfen, pencere 8- Yarın oda geldi. bisiklet 1- Mclımcl, okuhı kardeş aldım. unuttu. üst aç! ve yerler camlar 9- Lütfen, televizyon ses sileceğim. kıs! ДОПИШИТЕ НЕОБХОДИМЫЕ ОКОНЧАНИЯ 0- Ben dün akşam çok geç uyu 1- Babam yarın Amerika'dan gel 2- Lütfen gürültü yapmayın, ben biraz sonra uyu 3- Biraz sonra ben size bir som sor 4- Ben daha önce Afrika'ya hiç git 5- O hasta, her gün on altı saat uyu 6- Sence bu maçı kim kazan 7- Patron gelecek ay bize prim ver 8- Hasta adam her gün ilaç al 167
УПРАЖНЕНИЕ № 98 ДОПИШИТЕ О К О Н Ч А Н И Я 1- Sınıfta kimler 2- Burası 3- Bizim sınıf hiç çiçek . 4- Ayşe her hafta (onun) anne telefon ediyor. 5- Ayşe dün akşam (onun) oğlu çok kızdı. 6- Burası kütüphane. Lütfen (siz) burada sigara iç 7- Sevda Hanım' balkon 8- Senin büro adres çok güzel çiçekler var. bilmiyorum. 9- Biz her hafta bir film seyret . 10- Sen dün okul ? 11 - Ben biraz sonra ödevimi bitir 12- Biz daha önce Türkiye'ye hiç gel 13- Ben her gün iki gazete oku 14- Ben dün akşam çok mutlu 15- Gelecek hafta hep beraber lokantaya git 16- O her gün spor yap ОТВЕТЬТЕ НА В О П Р О С Ы 17- Uçak saat kaçta kalkıyor? (08:45). 18-Dün neredeydin? Ev 168
19- Ankara'ya saat kaçta uçak var? (09:20) 20- Onunla saat kaçta buluşacaksın? (10:30) 21- Günde kaç saat Türkçe çalışıyorsun? Sekiz saat ВОССТАНОВИТЕ ВОПРОСЫ 22Hayır, benim evim yok. 23Geçen yaz Antalya'daydım. 24Evet, John ödev yapacak. ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 25- Ali' üniversite 26- Biz, Antalya' kütüphane yok. plajlar güneşlenik ve dinlendik. 27- Adam çok kızdı, bak! Biraz sonra bize bağır 28- Otelde boş oda yoktu, şeh(i)r 29- Bizim şoför park taksiciyle kavga etti. 30- Bak! Adam ağaç 31-Ben, Ayla' . alt çay kitap okuyor. döktüm. 32- Sen benim öğretmen konuştun mu? 1АО uyuduk.
УПРАЖНЕНИЕМ» 99 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1- Onlar gelecek tatilde şarkı söyle 2- Ben dün partiye git ve dans et . çünkü zamanım yoktu. 3- Yann Ankara'ya saat kaçta gidiyorsun? ( 8.30 ) 4- Bodrum'a uçak 5- Sen gitmek istemiyorum. baba_ doktor mu? 6- Sakın sabah geç kal , çünkü çok önemli bir iş var. 7- Biz her gece kitap oku .• 8- O hiç para harcamak iste 9- Biz _ _ , Çünkü o çok cimri. bov uzun, çünkü biz basketbolcuyuz. 0- Ali gençken çok çalışkan • 1- Ben gelecek yıl üniversiteyi bitir 2- Ayşe' araba 3- Bu akşam ben ev 4- Lütfen çayıma şeker koy 5- Bu şirket 6-Ali' eski, ama güzel. parti var. ! Ben çayı şekersiz içiyorum. sekreterler çok iyi. ev gittik. 7- Niçin geldin? Çünkü seni görmek iste 8-Annem . babam yann İstanbul'a gelecekler. 9- Zeynep dün okula gitmedi, çünkü hasta_ 170 .
20- iki ay önce Sevim ve eşi Bodrum'a git ve çok eğlendi 21- Ben bu aksam işten sonra diskoya git . korkuyorum. 22- Uçakla gitmek istemiyorum, çünkü uçak ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ 23- Şimdi saat kaç? ( 6.25 ) 24- Ali nereden geliyorsun? Üniversite 25- Otobüste kim var? (insanlar) [ ВОССТАНОВИТЕ ВОПРОСЫ 26Hayır, babam öğretmen değil. 27Gelecek hafta annemi ziyaret edeceğim. 28Biz çocuklarımızla sohbet ediyoruz. 29Ali kaşıkla salata yiyor. 30Senin kahven masada. 31Biz dün tiyatroya gittik. 32Ben yarın geleceğim. 171
УПРАЖНЕНИЕ № 100 ДОПИШИТЕ О К О Н Ч А Н И Я yüzüyorlar. 1 - Onlar sahil 2- Ev klima yok. 3- Ben şu anda kafede seni bekle 4- Biz yalnız uçak korkuyoruz. 5- Siz yarın tiyatroya git 6- İşçiler yarın bu mobilyaları taşı 7- Ali, Ayşe' seviyor. 8- Ben, Mehmet' bir soru sordum. 9- Biz dün dedem sohbet ettik. 10- Ben geçen yaz tatilde her gün bisiklete bin 11- Sen dün nerede ? 12- Onlar şimdi İstanbul' 13- Lütfen (siz) burada sigara iç 14- Sen partiye gel . Sınavın var. 15- Beyefendi, lütfen bir saat sonra ara 16-Bu çorba tuz 17- Pardon! Siz ad 18-0 19- Biz yok. unuttum. şemsiye ev var mı? bahçe 20- Hayır, sakın yalan söyle havuz var. ! 172
УПРАЖНЕНИЕ № 101 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ I- Sen kaç dil konuş 2- Biz iyi dans et gidiyorum. 3- Kadıköy'e vapur 4- Sen günde kaç saat çalış 5- Siz ne tür müzik sev 6- Çocuklar saat kaçta kalk 7- Dün toplantı saat 17:00'de bit 8- Siz doktor gördün mü? 9- Topkapı Sarayı' 10- Dün hasta miydin? Evet, hasta 11- Ayşe İstanbul Üniversite okuyor. 12- Dün hava çok soğuk 13- Ahmet diş doktor 14- Onun baba gittiad Maruf. 15- Biz dün hiç meyve ye 16- Ahmet В ey'in kız 17- Lütfen (siz) bağır ressam. ! Hastalar rahatsız oluyor. 18- Ben dün ilginç bir haber oku 19- Sen ne içmek 20- Ben yarın arkadaşlanmla buluş 173
УПРАЖНЕНИЕ № 102 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1- Benim köpek ad Kara. 2- Siz dün hiç gazete oku 3- Biz her hafta sonu futbol oyna kahvaltı yaptım. (10:15) 4- Ben bu sabah saat geleceğiz. (21: 00) 5- Saat 6- (Siz) Lütfen arabanızı buraya park et 7- Türkiye'de mutlu musun? Evet. mutlu 8- Sen hasta mısın? Hayır, hasta 9- Onlar sık sık buluş ve sohbet et 10-Siz romanlar 11-Otel balkon çok seviyoruz. çok güzel çiçekler var. ДАННЫЕ ПРЕДЛОЖЕНИЯ НАПИШИТЕ В ОТРИЦАТЕЛЬНОЙ ФОРМЕ 12- О koşuyor. / 13-Sen bak. / 14- Onlar gelecek. / 15- Biz dün film seyrettik. / 16- Uyudular. / 17-Yürüyeceğiz. / 18-Tamam, sor! /_ 19-Bekle!/ 20- Anladım. / 174
УПРАЖНЕНИЕ № 103 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1- hı/ dün bütün gün seni ara (08:20) 2- Saat 3- Nerelisin? Ankaralı 4- Film güzel miydi? Tabii çok güzel 5- Biz şimdi çay iç iste 6- Onlar sen çok seviyorlar. 7- Siz Arjantinli 8- Ayşe! Sen çok güzel 9- Onlar ne iste 10- Saat kaç? (09:00) 11- Saat kaç? (14:00) 12-Saat kaç? (17:45) 13-Saat kaç? (07:10) 14- Sadi Bey her sabah kahve iç 15- Sen git, salon uyu! 16- Köpek benim bacak 17-Ben, Salih' ısırdı. ev boyayacağım. 18- Sen (saat) kaçta uyudun? (23:20 )_ 19- Onlar yann (saat) kaçta uçağa bin 20- Siz dün toplantıya katıl 175
УПРАЖНЕНИЕМ» 104 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1- Biz göl yüzüyoruz. tornavida yok. 2- Bu dükkan 3-Biz dün 5 saat seni bekle korkuyor. 4- Çok kişi fare 5- Siz dün alışveriş yap 6- İşçiler şimdi eşyaları taşı 7- O eski sevgilisini hâlâ sev bir soru sordum. 8- Ben öeretmen 9-Biz yarın bisiklet gezeceğiz. 10- Sen dün nerede 11- Ben geçen yıl bu zamanda Hawai'de 12- Burası kütüphane, lütfen yüksek sesle konuş 13-Ahmet' 14-Bu yemek 15-Siz çok büyük bir TV var. ev ilginç. tat yok mu? ev 16-Sen bu kitap okudun mu? dans etti. 17- Ahmet partide Ayşe' 18-Bizim oda 19- Sen bizim kardeş temizlediler. tanıştın mı? 20- (Biz) yarın akşam ne pişir 176 J
У П Р А Ж Н Е Н И Е JVo 105 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ sinemaya gittiniz? Dün kim 2- O çanta takside unuttu. bozuk. 3- Bizim araba 4- İler hafta bu çay bahçe 5- Onun ev oturuyoruz, sohbet ediyoruz. bahçe eski bir heykel var. geldi. 6- Babam dün Fransa' 7- Biz yarın tiyatroda oyun seyret 8- Sen dün Ali Bey'le konuş 9- Onlar iyi dans et 10- Ben saat sekiz çeyrek kala geleceğim. 11 - Lütfen yarın beş on geçe gelin! 12- Sen nerelisin? Ben Ankaralı 13- Biz şimdi nerede 14- Senin baban emekli 15- Siz yann Topkapı Saray gideceksiniz. 16- Lütfen (siz) pencereyi kapat 17- Onlar dün üzgün 18- O şu anda çalış 19- Bugün değil, biz yann toplantı yap 20- Ali ödevlerini bitir , şimdi uyuyor. 177
УПРАЖНЕНИЕ № 106 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ 1-Ayşe neler hoşlanıyor? 2- Hayır, biz yarın gel 3- Sen dün hasta 4- Evet, Ali ve Ahmet işlerini bir saat önce bitir okuyoruz. 5- Biz öğrenciyiz, Boğaziçi Üniversite 6- Evet, ben Dolmabahçe Saray gittim. 7- Dün hava nasıl 8- Ben yarın göz doktor gideceğim. 9- Benim arkadaş 0- Senin baba Münir. ad meteorolog mu? 1- Beyefendi, lütfen telefonunuzu kapat 2- Bak, Ayla bu ilaç , burası tiyatro. kullanma, bu sağlığın için tehlikeli. 3- Ben her zaman çok üşü 4- Sen şimdi gül 5- Ben her gün yürü 6- Ayşe bizim davet 7- Şeh(i)r 8- Biz eşim kabul etti. merkez miting var. ülke evlendik. 9- Onlar gelecek ay İstanbul'a dön 20- Bu sinema kafeterya 178 patlamış mısır alacağım.
УПРАЖНЕНИЕ № 107 с 1 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ I - Nasılsın? İyi 2- Sen yarın bizimle sinemaya gel 3- Biz geçen hafta hiç çalış 4- Onlar çok yorgun 5- Siz çok nazik 6- Her gün saat sekizde ev çıkıyorum. 7- Lütfen (siz) gürültü yap 8- Senin kardeş var mı? 9- Siz burada mutlu 0- Sen nereye git istiyorsun? 1- Siz yarm spor yapacak mısınız? Evet, yap 2- Yarın park koşacağım. 3- Bu sabah otobüs kahvaltı yaptım, 4- Şu ağacm dallar harika meyveler var. 5- Senin arabanın marka 6-O ne 7- Çocuk kuaför 8- Siz bu soru ne? kağıt kesti? çok düşüneceksiniz. cevap 9- Dedektif bu şirket 20-(Sen)ev kağıt kesti. makas sekreter şüpheleniyor. kirletme! salon 179
УПРАЖНЕНИЕМ» 108 ДОПИШИТЕ ОКОНЧАНИЯ I- Bu aktrist çok güzel değil mi? saçlar bir kitap var. 2- Benim masa ne var ? 3- Bu sandviçin iç 4- Biz Türkiye'yi Çok sev gideceğiz? 5- Biz hangi restoran 6- Aslıgül yarın istanbul' gel. 7- Onlar kahve iç istiyorlar. 8- Kalk, kalk! Hâlâ uyu 9- Biz şimdi çay içmek iste 10- Sen geçen cumartesi maç seyret 11-İstanbul' gemiyle gittik. İzmir' 12-Senin çanta ne var? 13- Hanımefendi! Siz çok güzel 14- Sen Antalyalı 15- Sence ben zayıf 16- Biz dün çok kızgın 17- A) Sen ne yapmak istiyorsun? B) Ben şimdi kitap oku 18- A) Siz kahve içmek istiyor musunuz? B) Hayır, biz kahve iç 19) A) Bilgisayar nerede? B) Ali' dolap 180 J
КЛЮЧИ К УПРАЖНЕНИЯМ УПРАЖНЕНИЕ № 1 1- Sizin adını/ ne? (Senin adın ne?) 2- Memnun oldum. 4- Teşekkür ederim, İyiyim. (Teşekkürler iyiyim.) (Nereden geliyorsun?) 6- Ne iş yapıyorsunuz? yapıyorsunuz? ( Sen ne iş yapıyorsun?) 3- Memnun oldum 5- Nereden geliyorsunuz? ( Ne iş yapıyorsun?) 7- Siz ne iş 8- İyi günler. УПРАЖНЕНИЕ № 2 1- kalemler 6- ceketler 2- bardaklar 7- gömlekler 12- üzümler 8- okullar 13- telefonlar 17- kitaplar 14- masalar 27- güller 31) kapılar 32) kaloriferler 37) ütüler 10- ayakkabılar 11- gözler 28- odalar 33) kâğıtlar 16- mumlar 20- filmler 24- içecekler 38) saçlar 5- kitaplar 15- öğrenciler 19- yastıklar 23- müzikler 26- taksiler 36) denizler 9- tabaklar 18- ağaçlar 22- televizyonlar 4- kaşıklar 3- pencereler 21- aktörler 25- yiyecekler 29) çocuklar 34) ekmekler 39) peynirler 30) evler 35) otobüsler 40) taşlar УПРАЖНЕНИЕ № 3 1- Bu (bir) makarna. 2- Bu (bir) sekreter. 3- Bunlar çay. 4- Bunlar anne ve bebeL 5- Bu (bir) inek. 6- Bu (bir) tencere. 7- Bu (bir) şarkıcı. 8- Bunlar çiçek. 9- Bunlar öğretmen ve öğrenciler. 10- Bu (bir) saat. 11- Bunlar uçak. УПРАЖНЕНИЕ № 4 1- Bu /O kim? 2- Bu / O ne? 3- Bu / O ne? 4- Bu / O kim? 5- Bunlar Onlar ne? 6 - B u / O ne? 7-Bunlar / Onlar kim? 8- Bu /O kim? / Onlar ne? 11- Bu / O kim? 12- Bunlar / Onlar ne? 181 9-Bu /O kim? İt-Bunlar
УПРАЖНЕНИЕ № 5 1- Hayır, bu (bir) kalem değil. o domates değil. 2- E\ et. 5- Evet, bu dön er. 0 3- 1 \o1 huni rakct. 11 i ığaç. 4- Hayır, 6- Hayır, o ( a\ uk d(Lgİl. 7- Evet , bu kedi. 8- Evet, bu demlik. УПРАЖНЕНИЕ № 6 1- Evet, onlar öğrenci. 2- Evet. o (bir) öğretmen. 3- Hayır, o (bir) ev hanımı değil. 4- Hayır, onlar futbolcu değil. 5- Evet, o (bir) baba. 6- Evet, o (bir) ev hanımı. УПРАЖНЕНИЕ № 7 1- Bu/O (bir) inek mi? 4- Bunlar/Onlar bardak mı? 2- Bu/O (bir) çiçek mi? 3- O (bir) basketbolcu mu? 5- Bunlar/Onlar kaşık mı? 6- O Ayla Nine mi? 7- O (bir) pilot mu? 8- O Hüsnü mü? УПРАЖНЕНИЕ № 8 1- Burası Türkiye. 5- Burası Rusya. 2- Burası dünya. 3- Burası ispanya. 4- Burası Avrupa. 6- Burası Fransa. УПРАЖНЕНИЕ № 9 1- Burası müze. 2- Burası yatak odası. 3- Burası çalışma odası. 4- Burası cadde. 5- Burası havaalam. 6- Burası deniz. УПРАЖНЕНИЕ №10 1- Doğru 2-Yanlış 3-Yanlış 4-Doğru 5-Doğru 182 6-Yanlış 7-Doğru 8-Yanlış
УПРАЖНЕНИЕ № 11 3- Buras ı neresi ? 4- Burası neresi? 5- Burası ne? 1- Burası neresi? 2- Oı ası ne? 6- Orası ı ı e re si? 7- Burası ne? 11- Oras neresi neresi? neresi? > 8 - Oras i n e ? 12- Burası ne? 16- В lirası nercsi? 9--B urası ne? 14- Burası neresi ? 15- Orası 13- Burası ne? 17- Orası neresi? 10- Burası neresi? n l- Burası neresi 7 19- Burası 20- On ısı ne? УПРАЖНЕНИЕ № 12 1-İstanbul'da 2-Edirne'de 3-Evde 4-Bahçede 5-Sınıfta 7-Taksim'de 8-Beşiktaş'ta 13- Tabakta 14- Televizyonda 9-Parkta 10-Masada 11-Caddede 12-Çantada 18- Salonda 19- Balkonda 15- Bu çayda 16- Sigarada 6-Mutfakta 17- Sebzelerde 20- Evde УПРАЖНЕНИЕ № 13 2- Yatakta bir kız var. 3- Banyoda bir adam var. 4- Balkonda iki kişi (bir adam ve bir kadın) var. 5- Sahada hakem ve futbolcular var. 6- Podyumda mankenler var. УПРАЖНЕНИЕ № 14 1- Newyork Amerika'da. 4- Tokyo Japonya'da. 2- Ankara Türkiye'de. 5- Madrid İspanya'da. 3- Moskova Rusya'da. 6- Frankfurt Almanya "da. 7-Pekin Çin'de. УПРАЖНЕНИЕ №15 3- Evet, garajda araba var. 4- Hayır, barda çocuk yok. 6- Evet, masada yemek var. 183 5- Hayır, evde antet* yok.
УПРАЖНЕНИЕ № 16 1- Bahçede çiçek var. v ll.ıvıı. caddede ağaç yok. 2- Ofisti1 A\se \ л\ 4- Evet. bu markette su var. 5- F\et. bunlar bardak 7- Mustafa şimdi salonda. Akdeniz'de. 8- Hayır. Мима la salonda dc£il 10- Hayır. Edirne Akdeniz'de değil. 12- Evet, Metin garson. değil. 16- O kim? 20- Ali şimdi nerede'? 9- Evet, Fethiye 11-1 lav ir. Ayşe garson değil. 13- Evet. bu parfüm güzel. 15- Bu ne? 19- Bu ne? (>- I Ia\ ir. onlar ayakkabı değil. 14- Hayır, o parfüm güzel 17- Burası ne? 18- Burası neresi? 21- Leyla şimdi evde mi? 22- O fotoğraf güzel mi? УПРАЖНЕНИЕ № 17 POSITIVE: 1- konuşuyorum 5- yazıyorsunuz 2-uyuyorsun 3-dinliyor 6- anlıyorlar NEGATIVE: 1- konuşmuyorum 5- yazmıyorsunuz 2- uyumuyorsun 3- dinlemiyor 4- gelmiyoruz 6- anlamıyorlar POSITIVE QUESTION: 1- konuşuyor muyum? mu? 4-geliyoruz 4- geliyor muyuz? 5- yazıyor musunuz? NEGATIVE QUESTION: 1- konuşmuyor muyum? 2- uyuyor musun? 3- dinliyor 6- anlıyorlar mı? 2- uyumuyor musun? 3- dinlemiyor mu? 4- gelmiyor muyuz? 5- yazmıyor musunuz? 6- anlamıyorlar mı? УПРАЖНЕНИЕ № 18 2- yürüyorum l-kahvaltı yapıyorum 5-yiyoruz 6-konuşuyorsunuz 9-yazıyor(lar) 13-giyiyor 3-çalışmıyor / uyuyor 4-gidiyor 7-dinliyor(lar) 8-pişiriyorsun 10-gülüyorsunuz 11-telefon ediyor 12-bekliyoruz 14-bakıyor(lar) 15-parti yapıyor УПРАЖНЕНИЕ №19 1- koşmuyorsun 2- dinlemiyor(lar) 5- gülmüyorsun 6- tıraş olmuyor etmiyoruz 9- yemiyorsunuz 12- okumuyorsun 13- dinlemiyor(lar) 3- seyretmiyorum 4- içmiyorum 7- resim y a p m ı y o r u m 10- söylemiyorsun 14- dans etmiyorsun 184 8- kavga 11- yemiyorum 15- gelmiyor(lar)
УПРАЖНЕНИЕ № 20 l- yürüyor musun? 2- uyuyor mu? 5- soruyor muyum? 6- dinliyor musun? 9- tıraş oluyorlar mı? 13- çalıyor mu? (yürüyor mu?) 3- içiyor musunuz? 7- ağlıyor mu? 10- kızıyor musun? 14- piknik yapıyor musunuz? 4- alışveriş yapıyorlar mı? 8- gülüyor muyuz? 11- kazanıyor mu? 12- yazıyorlar mı? 15- çalışıyor mu? 16- yürüyorlar mı? 17- müzik dinliyor(lar) mı? 18- okuyor musunuz? 19- bekliyor mu? 20- geliyor musun? УПРАЖНЕНИЕ № 21 l- kalkıyorum 2- spor yapmıyoruz 5- bilmiyor 6- oynuyor musun? 9- okuyorum 10- biniyor(lar) 3- konuşmuyorsun? 7- şarkı söylüyorsunuz 11- gidiyorsunuz? 13- topluyorum 14- yıkıyor 15- gidiyor 18- içmiyor 19- bekliyor 20- seviyor musunuz? 4- alıyor(lar) 8- seviyor musunuz? 12- kahvaltı yapmıyoruz 16- geliyor 17- yazıyorsun УПРАЖНЕНИЕ №22 1- Ali durakta bekliyor. 2- Biz parkta geziyoruz. 3- Onlar tiyatroda gülüyorlar. 4- O ofiste kahve içiyor. 5- Onlar salonda konuşuyor(lar) 6- Onlar caddeye bakivortlar). 7- Ali stadyuma gidiyor. 10- Ben okula yürüyorum. 8-Ayşe Londra'ya telefon ediyor. 9-Onlar denize koşuyorlar). 11- Çocuk balkondan bakıyor. 12-Onlar ofisten dönûyor(1ar). 13- Biz Roma'dan geliyoruz. ( Ben Roma'dan geliyorum). 15- O ikinci kattan iniyor. 185 14- O büfeden su alıyor.
УПРАЖНЕНИЕ № 23 1- (Sen) güzel kompozisyon yazıyorum. yazıyor 2- Siz sabahlan koşuyor m u ş u n u / ? Evet, [ben] sabahları koşuyorum.) konuşuyor. musun? I \ei. i ben) güzel kompozisyon I \ei. <bi/) sabahları koşuyoruz. ( 3- O güzel konuşuyor m u ? / Evet, (o) güzel 4- Biz yanlış yapıyor muyuz? Hayır, (sı/) yanlış yapmıyorsunuz. 5- Ben zor soru soruyor muyum? / Hayır, (sen) zor Hayır, [biz] yanlış yapmıyoruz.) soru sormuyorsun. (Hayır, [siz] zor soru sormuyorsunuz.) 6- Siz bu soruyu anlıyor musunuz? / Evet, (biz) bu somyu anlıyoruz. (Evet, [ben] bu soruyu anlıyorum.) okula 8-danstan 9-adrese 12- ayakkabıya 13- kapıdan 18-balkondan 19-kuaförde ( | 10-tişörtte 14- televizyonu 11-bize 15- yerde 20-bilgisayarda 7- 16- filmi 21-kitapta 17- sokaktan 22-şirkette УПРАЖНЕНИЕ № 24 1- Ayşe nerede banyo yapıyor? eğleniyor(lar). 2- O kim? 3- O ne? 4- Onlar barda 5- Ayşe nereden geliyor? 6- Onlar parkta oynuyor(lar). 7- Onlar 10- O kim? 11- Bunlar 3- O (bir) bisiklet mi? 4- Onlar nerede sohbet ediyor(lar). 8- Bu ne? 9- Burası neresi? buz. 12- Onlar kim? УПРАЖНЕНИЕ № 25 1- O banyoda mı? 2- Evet, o (bir) doktor. barda(lar) mı? 5- Evet, Ayşe markette. 6- Onlar çalışıyorlar mı? / Onlar çalışıyor mu? 7- Onlar balkonda(lar) mı? 8- Evet, bu (bir) ayakkabı. 9- Dünya dönüyor mu? 10-Burası (bir) bar mı? 11-Evet, bunlar buz. 12-Onlar sporcu mu? УПРАЖНЕНИЕ № 26 1- Evet, bahçede köpek var. 2- Caddede araba var mı? 3- Adam otobüste. 4- Onlar ofiste mi? 5- Evet, odada masa var. 6- Denizde gemi var mı? 7- O evi süpürüyor. 8- Onlar nerede yürüyor(lar)? köprüden geçiyor. 11- Evde su var. 9- Beyaz ceket nerede? 12- Bu ne? 186 10- Araba
УПРАЖНЕНИЕ № 27 I- Ayşe nereden geliyor? 2- Ahmet nereye giriyor? 4- Ahmel nerede uyuyor? 5- Ayşe nereye gidiyor? 3- Ali otobüse koşuyor. 6- Ali nereden düşüyor? 7- Ahmet mağazadan ceket alıyor. 8- O, Ayşe'ye nerede çiçek veriyor? 9- Leyla nereden çıkıyor/ 10- Veli nereden geliyor? 12- Onlar res( i )me bakıyor(lar). 13- Ayşe yatakta uyuyor. 15- Tren nereye giriyor? yiyor? 17- O köprüden atlıyor. 18- O nereye bardak koyuyor? 22- Adam nerede sebze satıyor? 14- Ali nerede sandviç 16- Onlar nerede yemek yiyor(lar)? 20- Ayşe nereden çıkıyor? içiyor(lar). 11- Onlar nereye gidiyor(lar)? 19- Onlar plajda bira 21- Onlar nerede yürüyor(lar)? 23- Araba garajdan çıkıyor. 24- Onlar nerede güneşlcniyor(lar)? УПРАЖНЕНИЕ № 28 1-iıma 2- çünkü 10-• ama 3- ama 4- ama 5- çünkü 6-çünkü 7- ama 8-• ama 9- çünkü 11- çünkü 12- a m a 13- ama 14-çünkü 15- çünkü 16- ama 17- çünkü 18-• çünkü 19-çünkü 20- ama УПРАЖНЕНИЕ № 29 1- gitmek istiyorum. istiyoruz. istemiyorum. istemiyoruz. 2- içmek istiyorsun. 5- anlamak istiyorsunuz. 8- içmek istemiyorsun. 3- uyumak istiyor. 6- koşmak istiyor(lar). 9- uyumak istemiyor. 11- anlamak istemiyorsunuz. 13- gitmek istiyor muyum? 16- dinlenmek istiyor muyuz? 4- dinlenmek 15- uyumak istiyor mu? 17- anlamak istiyor musunuz? 187 10- dinlenmek 12- koşmak istemiyorlar). 14- içmek istiyor musun? istiyor mu? ( k o ş m a k istiyorlar mı? ) 7- gitmek 18- koşmak
УПРАЖНЕНИЕ № 30 2- alın! (alınız!) / almayın! ( almayınız!) 1- bak! / bakma! 4- yaz! / yazma! 5- ver! 7- yürü! / yürüme! yeme! verme! 6- silin! (siliniz!) 8- sorun! ( sorunuz!) 3- oku! / okuma! silmeyin! ( silmeyiniz!) sormayın! (sormayınız!) 10- anlatın! (anlatınız!) / anlatmayın! (anlatmayınız!) konuşma! 12- yüzün! ( yüzünüz!) yüzmeyin! (yüzmeyiniz!) 14- için! (içiniz!) / içmeyin! (içmeyiniz!) 9- ye! / 11- konuş! / 13- pişir! / pişirme! 15- yıkayın! (yıkayınız!) / yıkamayın! (yıkamayınız!) УПРАЖНЕНИЕ № 31 I- gidin! (gidiniz!) 4- yüzün! (yüzünüz!) 2- oturma! 3- ver! (alınız!) 7- yapın! (yapınız!) 8- pişirme! I I - binmeyin! (binmeyiniz!) 14- yapma! 18- gitme! 9- gitmeyin! (gitmeyiniz!) 12- yalan söyleme! 15- içmeyin! (içmeyiniz!) 19- gidin! (gidiniz!) 5- uyu! 6- alın! 10- yeme! 13- gitmeyin! (gitmeyiniz!) 16- spor yapın! (yapınız!) 17- al! 20- yemeyin! (yemeyiniz!) УПРАЖНЕНИЕ № 32 1- konuştum 2- uyudun 7- konuşmadım 3- dinledi 8- uyumadın 12- anlamadı(lar) 4- geldik 9- dinlemedi 13- konuştum mu? 16- geldik mi? 17- yazdınız mı? 20- uyumadın mı? 5- yazdınız 10- gelmedik 14- uyudun mu? 18- anladı(lar) mı? 21- dinlemedi mi? 22- gelmedik mi? 6- anladı(lar) 11- yazmadınız 15- dinledi mi? 19- konuşmadım mı? 23- yazmadınız mı? 24- anlamadı(lar) mı? УПРАЖНЕНИЕ № 33 1-uyudum 2-gittin 8-düşündünüz 14- söyledik 19- yazdım 3-bekledi 9-çalıştık 15- indi(ler) 4-aradık 10-giydin 5-çizdiniz 11-gezdik 16- üşüdü 6-verdi(ler) 7-geldi 12-içti 17- alışveriş yaptın 20- kazandılar 188 13-okudun 18- döndünüz
УПРАЖНЕНИЕ № 34 1-inmedik 2- istemedi 6- almadın 7-kırlctmedi(ler) 3-kalmadım 4-kaçmadın 5- kızmadı(Iar) 8-koşmadım 9-konuşmadık 10- oynamadı(lar) 11- ödemedi 12- öğrenmedim 16-yapmadı 17- pişirmediniz 13- unutmadın 14- üşümedik 15- yürümedi(ler) 18-giymedim 19-almadın 20-yüzmedin УПРАЖНЕНИЕ № 35 2- bekledi mi? 1- gittin mi? 3- cevap verdik mi? 6- konuştuk mu? 5- giydim mi? 9- öğrendin mi? 7- koştular mı? 10-bindi mi? 13- uyudular m ı ? 17- söyledim mi? 11- pişirdim mi? 14- sordum mu? 18- aldın mı? 15- yedi mi? 19- konuştuk mu? 4- söyledi(ler) mi? 8- ödedim mi? 12- dans ettin mi? 16- kızdınız mı? 20- geldi(ler) mi? УПРАЖНЕНИЕ № 36 l-Evet, (çocuklar) gitti(ler). çalışmadım. 2- Hayır, (biz) çalışmadık. / Hayır, (ben) 3- Evet, (o) gazete aldı. 4- Evet, (sen) doğru okudun. 5- Hayır, (siz) TV seyretmediniz. / Hayır, (biz) TV seyretmedik. gülmedi. 7- Evet, (balıklar) pişti. Evet, (biz) doğru cevap verdik. çok yemedin. 6- Hayır, (o) 8- Evet, (siz) doğru cevap verdiniz. 9- Hayır, (o) telefon etmedi. 10- Hayır, (sen) 11- Evet, (biz) buradan geçtik. / Evet, (siz) buradan geçtiniz. 12- Hayır, (onlar) bir şey istemediler. 13- Evet, kediler yemek yediler). 14- Evet, (ben) köpeğe yemek verdim. Hayır, (ben) film seyretmedim. 15- Hayır, (biz) film seyretmedik. 16- Hayır, (sen) soru sormadın. (siz) iyi yüzdünüz. / Evet, (biz) iyi yüzdük. 19- Evet, (ben) ofise geldim. 18- Hayır, (ben) gazete okumadım. 20- Evet, (o) uyudu. 189 17- Evet,
УПРАЖНЕНИЕ № 37 1- gittin mi? / Evet, (ben) geçen hafta sinemaya gittim dün beni görmedi 3- okudunuz m u ? 4- yürüdüler mi? (yürüdü mü?) 2- gördü m ü ? / Hayır, (o) Hayır, (bi/) hu kitabı okumadık Evet. (onlar) bu sabah yiirüdü(ler) verdim mi? / Evet, (sen) doğru cevap verdin (Evci, (sız) doğru cevap verdiniz) 6- baktın mı? / Hayır, (ben) bu fotoğrafa bakmadım aradı 5- cevap 7- aradı mı? / Evet, (o) beni 8- pişirdiniz mi? / Hayır, (biz) yemek pişirmedik (Hayır, (ben) yemek pişirmedim) 9-sorduk 10- yemedi 13-yoruldunuz 14-terledi 18- binmedik 19- telefon ettim 11- yazmadın 15-terlemedik 16-yağmur yağdı 20- dinledik 12-dans ettim 17-kar yağmadı 2 1 - yaktı 22- unuttu УПРАЖНЕНИЕ № 38 2- dolaptan 1- balıklara 13-• balkonda 12- evde 11- müzikten 16- şu adama 5- partiye 4- taksiye 6- Ahmet'ten 9- Almanya'ya / dan 8- evde 7- pazardan kata 3- piknikte 17- Fethiye' de 10- İstanbul'da 14-Türkiye'de 15- yirminci 19- Sibirya' da 18- Ocak'ta 20- Ali'ye УПРАЖНЕНИЕ № 39 2- dolaba 1- stadyumda 6- İstanbul'da 11- toplantıda 16- balkondan 3- balondan / da 7- Antalya'dan (Antalya'ya) 12- çiçeklere 13- arabaya 17- Ankara'ya / da 4- Ankara' dan 8- size 9- okulda 14- herkese 18- okulda 5- ağaçtan 10- plajda 15- köpeklerden 19- Paris'te 20- sağdan УПРАЖНЕНИЕ № 40 1- denize 7- salatadan 2-• otobüse 8- denizde 12- partiye 13- pazarda 17- denize 18- 5.kata 3-fırında 4- marketten 9- parkta 5- arabaya 10- sahilde 14- Ayşe'ye 15- ülkelere 19- arabadan 20-saunada 190 6- sinemada 11- elbiselere 16- marketten
УПРАЖНЕНИЕ № 41 l- mutluyum. 6- iyi(ler). 7- mutlu değilim. değiliz. 3- güzel(dir). 2- yorgunsun. 5- sağlıklısınız. 8- yorgun değilsin. 9- güzel değil(dir). 10- çalışkan 11- sağlıklı değilsiniz. 14- yorgun musun? 4- çalışkanız. 15- güzel mi? 12- iyi değil(Ier). 13- mutlu muyum? 16- çalışkan mıyız? 17- sağlıklı mısınız? 18- iyi(ler) mi? УПРАЖНЕНИЕ № 42 1- sekreterim. 6- akıllı(Iar). 10- sempatiksin. 2- şişman mıyım? 7- kısa boyluyuz. 4- soğuk(tur). 5- çocuksunuz. 8- uzun boylusunuz. 11- asık suratlı mı? 14- Siz garson musunuz? 17- taze mi? 3- zayıfsın. 12- iyimser miyiz? 15- mühendis(ler) mi? 18- çocuk muyuz? 9- hastayım. 13- konuşkan(dır). 16- üzgün musunuz? 19- öğrenci misiniz? 20- sağlıklılar mı? УПРАЖНЕНИЕ № 43 1- mutluyum. 2- yorgunsun. 3- doktoruz. 6- sinirlisin. 7- kibirli(ler.) 8- aptalım. 11- ağır(dır). 12- hızlısın. 13- güzelsiniz. 16-büyük(tür). 17- kolay(dır). 18- zor(dur). 4- kötümsersiniz. 9- neşelisiniz. 14- soğuk(lar). 19- iyiyim. 5- aşçıyım. 10- zayıftır). 15- incesin. 20- kötüsünüz. УПРАЖНЕНИЕ № 44 1- şoför müsünüz? / şoför değilim. / şoför(dür). 3- mutluyum. 4- enerjiksiniz. 5- bilgili(ler). uzunsunuz. 7- zengin miyiz? / zenginiz. 10- şanslısın. / şanslıyım. 2- mutsuzum. kötü(durV 6- basketbolcu musunuz? 8- kimsiniz? şoförüm. 11- çocuksun. 191 9- hâstayım.
УПРАЖНЕНИЕ № 45 l-mutluydum. 6- iyiydi(ler). 7- mutlu değildim. 10- çalışkan değildik. muydum? 3-güzeldi. 2-yorgundun. 4» s'^b.skimdık. 5-sağlıklıydınız. 8- yorgun değildin. 11- sağlıklı değildiniz. 14- yorgun muydun? 17- sağlıklı mıydınız? 12- iyi değildi(ler). 15- güzel miydi? 18- iyi miydi(Ier)? 9- güzel değildi. 13- mutlu 16- çalışkan mıydık? iyi(ler) miydi? УПРАЖНЕНИЕ № 46 I- hastaydım 2- kızgındın 6-çocuktu 7-İzmir'deydim I I - fakirdik 12- şimandın 16- hareketliydiniz 3- neşeliydik 4- öğrenciydi(ler) 8-büyüktü 5- hurdaydı 9-şehirdi 13- neşeli değildik 10-tiyatroydu 14- yoktu 17- çalışkan değildi(ler) / değiller(di) 19- zayıf değildiniz 15- vardı 18- iyi değildi 20- fubolcuydum УПРАЖНЕНИЕ № 47 1- sakindim. miydi? 2- sabırsızdınız. 6- sabırlıydık. 10- yaramazdık. 3- sıkışıktı. 7- zengin miydi(ler)? 11- şıktm. 12- şofördüm. 14- rahat mıyddar? (rahatlar mıydı?) 17- güzel değildi. 4- gürültülüydü. 18- sinirli değildin 8- sıcaktı. 5- eğlenceli 9- evdeydim. 13- öğrenci miydiniz? 15- ucuz muydu? 19- evde miydiniz? 16- öğretmendi. 20- güzeldi. УПРАЖНЕНИЕ № 48 1- meşguldüm. 5- çalışkandınız. 2- stresli miydiniz? / stresliydim. 6- bozuk değildi. 10- küçüktti(ler) (küçük(ler)di.) 7- evdeydim. 11- sekreterdin. 192 3- tenisçiydin 8- eskiydi. 4- çocuktun 9- sekreterdim
УПРАЖНЕНИЕ № 49 1-geleceğim. 2- uyuyacaksın. 6-koşacak(lar). 7-gelmeyeceğim. 10- sormayacağı/. miyim? 3-bekleyecek. 4-soracağız. 5-çalışacaksınız. 8-uyumayacaksın. 9-beklemeyecek. 11- çalışmayacaksınız. 12- koşmayacak(lar). 14- uyuyacak mısın? 15- bekleyecek mi? 13- gelecek 16- soracak mıyız? 17- çalışacak mısınız? 18- koşacak(lar) mı? 19- gelmeyecek miyim? 20- uyumayacak mısın? 21- beklemeyecek mi? 22- sormayacak mıyız? 23- çalışmayacak mısınız? 24- koşmayacaklar) mı? УПРАЖНЕНИЕ № 50 I- yapacağım. 2- ödeyeceğim. 3- öğreneceğiz. 4- okuyacaksın. 5- yazacaksınız. 6- yürüyeceğim. 7- dans edecekler. 8- alacağım. 9- içeceksin. 10- selam verecek. II- temizlik yapacağız. 12- çamaşır yıkayacak. 13- oturacağız. 14- seyredeceksiniz. 15- gidecek(ler). 16- tatil yapacağız. 19- yıkayacağız. 20- temizleyeceksin. 17- pişirecek. 18- yüzecekler). УПРАЖНЕНИЕ № 51 1- gideceğiz / gideceğim misiniz? 2- yapmayacağız / yapmayacaksınız 4- gidecek(ler) 7- okuyacağım. 8- içecek? 12- pişireceksin? 5- alacağım. 9- gelecek. 13- spor yapacak mısınız? 3- yiyecek 6- çalışacak mıyım? 10- bitecek. 11- bitecek. 14- içeceğiz. / içeceğim. УПРАЖНЕНИЕ № 52 l-Teyze'yle 2-köpekle 6- Goto'yla 7- Selma'yla 3-Ahmet'le 4-Ayşe'yle 5-barmenle УПРАЖНЕНИЕ № 53 1- arabayla 2- atla 3- otobüsle 4- bisikletle 5- arabayla 6- gemiyle 193 % trenle
УПРАЖНЕНИЕ № 54 2- fırçayla 1- kalemle 6- tencereyle 3- telefonla 5- parayla 4- л\ акклЫл la 7- jiletle УПРАЖНЕНИЕ № 55 I- otobüsle 2- kaşıkla 6-sandalla 7-onlarla I I - Nalan'la 12- benle (benimle) 16- onla (onunla) 3- sizle (sizinle) 4- bizle (bizimle) 5- Meltemle 9-çubukla 10-tencereyle 8-sizle (sizinle) 13- kimle (kiminle) 17- müzikle 14- neyle 15- vapurla 18- şirketle 19- bıçakla 20- tavayla 4-okulumuz 5-arabanız 6-çantası/(ları) УПРАЖНЕНИЕ № 56 l-kardeşim 2-annen 7-yolunuz 3-evi 8-arkadaşın 13-eviniz 14-işim 18- tabağı 19- ayakkabınız 9-dersi/(leri) 10-eşi 15- dişleri 11- kızımız 16- öğretmenin 12-gözleri 17- balkonumuz 20- TV kanalı УПРАЖНЕНИЕ № 57 1- kardeşim 7- annesi / leri 2- arkadaşm 3- evi 8- ceketim 4- işimiz 9- tabağın 12- arabanız 13- kardeşi / leri 16- ayakkabın 17- ablası 18- amcamız 5- çantanız 6- çocuğu / lan"] 10- okulu 14- babası / l a n 19- kızınız 11- ülkemiz 15- semtim 20- otobüsü / leri УПРАЖНЕНИЕ № 58 1- evinde 2- ofisinizde 3- şirketimizde 4- bahçemde 5- masasında 6- arabamda УПРАЖНЕНИЕ № 59 1- evinden 5- kedinden 2- dükkanımızdan 3- bahçenden 6- şakanızdan 194 4- arabamdan
УПРАЖНЕНИЕ № 60 l- fotoğrafına 2- ofisimize 5- bahçenize 6- ayağıma 3- partime 4- masana УПРАЖНЕНИЕ № 61 1- arabanla 2- öğretmeniyle 5- babamızla 6- kardeşinle 3- kedimle 4- çocuğuyla (çocuklarıyla) УПРАЖНЕНИЕ № 62 2- yeni şarkını 1- resimimi 6- şarkını 7- eski ayakkabısını gömleğimi 11- res(i)mimi 15- paketini 16- parasını 3- pastanızı 4- bavulumuzu 8- yeni şarkı albümünüzü 12- konferansını 5- yeni filmini 9- adını 13- sorumu 17- siparişinizi 10- mavi 14- ceketini 18- yemeklerini 19- elini 4- çocuğuyla (çocuklarıyla) 20- tişörtlerini УПРАЖНЕНИЕ № 63 2- annenizden 1- ofisimize 5- bilgisayarıyla 6- evinde 10- yemeklerini 3- evimi 7- otelinize 11-öğretmenimize 14- cebimden 12-yalanına 15- fikirlerinizden 18- arabasını 19- bahçemizde 8- çayına 16- sokağımızdan 9- şakalarımı 13-sandalyeme 17- ofisinizden 20- balkonunuzda УПРАЖНЕНИЕ № 64 1- televizyonunu 6- duvarına 3- kardeşimi 7- balkonundan ( balkonuna) 10- toplantısında 14- yazlık evinde 18- kuzenimle 2- kapısını 11- salonunda 8- penceresinden 12- patronunuzla 15- kompozisyonunu 19- bisikletinle 4- arabanızı 16- anahtarınızı 20- koltuğunda 5- öğretmeni»* 9-arkadaşından 13- arkadaşımla 17- res(itatitti
УПРАЖНЕНИЕ № 65 1- Ahmet'in arkadaşı televizyonu 2- Ayla'ın arabası 3- MusuılYnın evi 4- Scrkan'ın 5- Zaferin babası УПРАЖНЕНИЕ № 66 2- okulun bahçesinde 1- evin bahçesinden 5- mağazanın ikinci katında kafeteryasında 3- denizin ortasında 6- otelin bahçesinde 8- mağazanın kabininde 9- otelin ha\ u z u n d a 11- Türkiye'nin güzel bir köyünde 12-• otelin balkonunda evinde 4- şirketin 7-Ali'nin 10-Melih' in partisinde 13- A y ş e ' n i n lokantasında 14- arabanın arkasında УПРАЖНЕНИЕ № 67 2- Ahmet'in masasından 1- evin bakonundan 3- A y ş e ' n i n dükkanından 5- Meltem'in kedisinden 4- evin balkonundan 7- Ahmet'in arkadaşından 8- binanın solundan 10- Meltem'in hikayesinden 11- evin merdiveninden 6- bahçenin duvarından 9- evin penceresinden 12 - A y ş e ' n i n çikolatasından 14- kardeşinden 13- Ali'nin köpeğinden УПРАЖНЕНИЕ № 68 1- Aynur'un şakalarına arabasına 5- okulun öğrencilerine 8- Leyla'nın saçına konserine 2- otelin havuzuna 6- Ayşe'nin doktoruna 9- Arabanın koltuğuna 12- otelin havuzuna 3- adamın ayağına 7- otelin bahçesine 10- A y ş e ' n i n evine 13- Şeh(i)rin merkezine 4- Metin'in 11- Teoman'ın 14- Metin'in kuzenine УПРАЖНЕНИЕ № 69 1- salonun kapısını anahtarını 5- Kapadokya'nın tarihini 8-yazarın romanlarını portresini 2- Aslı'nın sandalyesini 6- Ali'nin kalemini 9-taksinin şoförünü 12- Selma'nın şarkılannı 3- öğretmenin sorusunu 196 7- Ali'nin projesini 10-Murat'ın okulunu 13- Ali'nin kalemlerini 4- eşinin 11-Leyla'nın 14- Murat'ın sigarasını
УПРАЖНЕНИЕ № 70 2- Leyla'nın kocasıyla 1- Ayşe'nin arabasıyla 4- Tamer'in arkadaşıyla 3- Hasan'in öğretmeniyle 5- Betül'ün bardağıyla 1 7- Sevda nın patronuyla 6- Ali'nin telefonuyla 8- şirketin otobüsüyle 10- Selim'in ağabeyiyle 9- Ayşe'nin fırçasıyla 11- Leyla'nın babasıyla 13- Meltem'in kardeşiyle 12- Leyla'nın kızıyla 14- marketin müdürüyle УПРАЖНЕНИЕ № 71 2- kapının anahtarını I- istanbul'un tarihi yerlerini 4- Leyla'nın omzuna tepesine 5- evin salonunda 8- şirketin müşterilerine II- Ali'nin evine şoförüne 6- Ahmet'in arabasına 9- Ayşe'nin hediyesini 12- A y ş e ' n i n babasını 15- Ali'nin babasından sağında 18- Leyla'nın kuzeniyle 3- Haluk'un şakalarından 10- Veli'nin evinde 13- Ali'nin parasını 14- taksinin 16- Veli'nin köpeğinden 19- ressamın resimleriyle 7- dağın 17- caddenin 20- Yeşim'in ofisinde УПРАЖНЕНИЕ № 72 2- arkadaşı 1- annem 7- Murat'ın kız kardeşi kapısı 3- evimiz 8- Sema'nın profesörü 11- Sevgi'nin ağabeyi 15- evinize saçlarını 4- araban 16- evimizde 20- babamıza 5- ayaklan 9- Evin anahtan 12- Mehmet'in paltosu 17- kedimden 21- bahçenizde 6- Ali'nin çorabı 13- kardeşini 18- köpeğinden 10- Arabanın 14- anneme 19- Ayşe'nin 22- evin balkonunda УПРАЖНЕНИЕ № 73 1- dedenizle 5- arkadaşımdan 10- yanlışlarınızı 2- ninemle (nineme) 6- kabininde 3- üzüm bahçemize 7- havuzunda 11- ayağıma 8- adresinizi 12- caddelerine 14- işçileriyle 15- uçaklarıyla 18- kalemlerinizle 19- balkonundan (balkonunda) 16- tenceremde 197 4- bahçenizden 9- sorusunu 13* fiîminifdeu 17* havlunla 20- bahçesinden (bahçesinde)
УПРАЖНЕНИЕ № 74 2- ailemle penceresine ) 1- penceresinden ( 5- denizinizde 6 - üniversitenizde 10- ceketime 11- şakana 7- şarkınızı 9- salonuna S- prolesörüııe 13- çayınızı (çayınızdan) 12- duvarına 16- stratejimizi 15- arabamızda 14- toplantısında 4- parkında 3- v o n ı ğ ı m n ı / a 17- evine 18- partine 20- kapısında 19- köpeğimden УПРАЖНЕНИЕ № 75 1- okulun bahçesinde 2- çay bahçesinde 5- Kemal'in mağazasından 3- Sultan'ın evine 6- Ali'nin eski ayakkabısını 8- Fransız yemeklerini 9- onların mağazasından 11-Ali'nin arabasını 12-at arabasından 15- otelin havuzuna 7- sizin mağazanızda 10- ayakkabı mağazasından 13-Ayşe'nin sesini 16- yüzme havuzuna 19- Ali'nin babasına 4- kitap evine 17- kimsesizler evine 14-dalga sesini 18- Ayşe'nin evine 20- fotoğraf sanatçısına УПРАЖНЕНИЕ № 76 3- sizin evinizde 1- resim kalemiyle 2- evin salonunda 5- yazı tahtasına 6- Ali'nin arabasına bahçesinde 12- Türk hamamında 15- su yatağında koltuğunda 7- A y ş e ' n i n çatalıyla 9- vapur iskelesine köpeğinden 8- Ayşe'nin 10- otelin plajında 11- Metin'in 13- Ali'nin evinde 14- kitap evinde 16- sinema salonunda 19-Ali'nin evinde 4- diş doktorundan 17- bahçenin duvarına 18- Ayşe'nin 20- koşu bandında УПРАЖНЕНИЕ № 77 1- şeh(i)rin meydamnda hayatını öğrencisiyle bahçesinde 2- şehir meydanında 5- onların evlerini 6- Ahmet'in yeni müzik CD'sini 8- otelin odalarını 11- Selim'in babasıyla 3- sarayın bahçesinde 9- Türkiye'nin denizlerini 12- Marmara Denizi'ni 14- Ayşe'nin şirketinde 15- kozmetik şirketinden arkadaşının kitabına 18- göz doktoruyla salonunu "" 198 16- hava limanına 19- diş doktoruna 4- onların 7- Ali'nin 10- çocuk 13- çalışma odası 17- bir sıra 20- bu spor
УПРАЖНЕНИЕ № 78 2- on buçukta 1- yediyi on ^rçiyor. 5- ikiyi ccvıvk geçiyor. 9- oıı ikiyi çeyrek geçe 6- üçü yirmi geçe 10- beşe yirmi kala 17-beş buçukta 4- Bire beş var 7- onu yirmi beş geçe 11- altıyı beş geçe 14- on bire çeyrek kala 13- doku/ buçukta geçiyor. 3- on biri yirmi geçe 8- altı buçukta 12- dokuza on kala 15- ikiyi on geçe 18- on ikiye yirmi var. 16- üçü on 19- beşi yirmi beş geçiyor. 20- biri yirmi ^eçe. УПРАЖНЕНИЕ № 79 I) para yatırdı(lar). 6) konuşmadı. II) buldu. 2) başladık. 7) kaldınız? 12) istedi. 17) unuttum. 3) gördün mü? 8) gelmedi? 13) dinledik. 18) tuttuk. 4) alışveriş yaptı. 9) pişirdi(ler). 14) öğrendim. 19) bağırdınız? 5) duydum. 10) görmedim. 15) özledi. 16) temizlik yaptık. 20) sordunuz? УПРАЖНЕНИЕ № 80 1) çalışmadım. 2) gidiyor(Iar). 6) çıkıyor(lar). 10) gülüyoruz. 15) verdim. 19) sormadın? 3) telefon ettim. 7) okudunuz mu? 11) rastladık. 5) bitti. 8) seyrediyoruz. 9) doğdu, 13) söylüyor. 14) yüzüyor(lar). 17) espri yapıyorsunuz. 18) yüzüyorum. 12) soru soruyorum. 16) yağıyor mu? 4) okudu. 20) yürüyor(lar). УПРАЖНЕНИЕ № 81 1) akıllısın. 6) iyimsersiniz. 11) şoförüm. 16) aşçıyım. 2) mutlu(lar). 5) karamsar(lar). 3) öğretmen misiniz? 4) hastayım. 8) gürülrülü(dür). 9) cesursun. 10) korkağıı. 13) çevik(ler). 14) şef(tir). 15) suçlu muyuz? 7) meşgulüm. 12) sporcu musunuz? 17) sanatçı(lar) mı? 18) kibar değilsiniz. 20) Arjantinli değilim. 199 19) hasta değil.
УПРАЖНЕНИЕ № 82 1- hastaydı. 2) neşeliydiniz. 3) aç(lar). 6) üzgünüm. 7) konuşuyorsun. 8) yüz d ünüz mü? 15) oturuyorsunuz? 9) yapıyor? 5) yazıyorlar. 10) buluşuyoruz. 13) çalışkan değilsin. 12) çalışkan(Iar). 11- geliyor? 4) çalışmıyorsunuz. 14) telefon etti. 17) temizliyorum. 16) konuştu? 18) maç yapıyoruz? 20) yemiyorum. 19) mutluydu. УПРАЖНЕНИЕ № 83 1- bineceğiz. 2) içmeyeceğim. 6) kayacak. 7) koşacaksın. 11) korkacaksınız. 3) alacağım. 8) okuyacağım. 12) tanıyacak mı? 15) arayacağım. 9) öğreneceğiz. 13) kar yağacak. 16) araştıracak(lar). 19) üzmeyeceğim. 4) ezberleyecek(ler). 5) döneceğim. 10) postalayacağım. 14) yürüyecek miyiz? 17) bekleyeceksin? 18) bakacağım. 20) çıkmayacağım. УПРАЖНЕНИЕ № 84 1- parti vereceğiz. 2) iyisiniz. 7) duyuyor musun? 11) evlenecekler). 16) üzgünüz. 3) denedi. 8) al! 12) gelişiyor. 17) yemiyor musun? 4) dikecek. 5) dinlendim. 9) düşünüyorsunuz? 13) geçtim. 6) dondu. 10) eğleneceğiz. 14) hissediyorsun? 18) ne yapacaksın? 19) gittiniz? 15) yorgundu. 20) insansın. УПРАЖНЕНИЕ № 85 1- adım 2- Almanya'da 5- öğreniyorum. 6- Türkiye'ye / geldim. 9- Kız kardeşim Suzan lisede / sevdiler. 10- Ağabeyim Jan / bitirdi. / tavla oynuyoruz / sohbet ediyoruz. gittim. ( gittik). 11- şirkette 18- birde / bitiyor. 19- Taksim'e / 21- buluşuyorum / kahvehaneye 23- eve / dönüyorum. 25- Plajda / güneşlendik / yüzdük. 30- bisiklete / bindik. 200 12- Türkiye'ye 15- gidiyorum. 27- Yemekten sonra / kafede / oturduk / oynadık. 29- Plajda 8- kız kardeşim / ağabeyim 14- Duş yapıyorum. 17- ders başlıyor. 20- yiyorum. 4- babam / konuşuyor. 7- kardeşim 13- saat yedide / kalkıyorum. 16- sekiz buçukta / okulda gidiyorum. 3- ailem / Almanya'da 22- çay içiyoruz 24- kuzenlerim / plaja / 26- restoranda / yedik. 28- plaja / gittik. / güneşlendik.
УПРАЖНЕНИЕ № 86 1-В 2) С1 3)А 4) С 11) с 12) С 13) В 14) С 5) А 6) В 15) А 7) А 8) А 18) В 17) С 16) С 9) В 10) В 19) А 20) D УПРАЖНЕНИЕ № 87 2) Boğaziçi Üniversitesi'nin yurdunda I- Salih'in ceketinin rengi üstünde 4) pencereyi 7) Kazakistan'dan 5) odamın camlarını ve yerleri 8) lokantada 12) yapma / çalışıyorum 13) neredeydiniz? mu? / spor yapıyorlar mı? 19) söylemedim 9) sınıfa 6) televizyonun sesini 10) uyudum 14) gelmedim 16) gideceğiz 3) televizyonun 11) gelecek 15) spor yapıyor 17) yorgunduk 18) seyrediyor 20) görmedim УПРАЖНЕНИЕ № 88 1) söylediler / ettiler 2) gitmedim 6) okuyoruz / ediyoruz 3) uçakla 7) istemiyor 8) bizim boyumuz 10) bitireceğim 11) Ayşe'nin arabası 13) koymayın 14) ofiste 17) hastaydı 18) gitti(ler) 4) senin baban 5) kalma 9) çalışkandı 12) benim arkadaşımın evinde 15) Ali'nin arkadaşının evine 19) gideceğim 16) istedim 20) uçaktan УПРАЖНЕНИЕ № 89 2) otobüste 1) havuzda 7) öğretmene mıydı? 8) ettik 13) içme 17) şemsiyemi 3) bekliyoruz 9) bindim 14) gelme 18) çay bahçesinde 4) fareden 5) taşıyorlar 10) tatildeydim 11) sınıftayız 15) babamın arabasıyla 19) evinin bahçesinde 201 6) İstanbul'u 12) hasta 16) Mustafa Via 20) pikniğe gideceğim
УПРАЖНЕНИЕ № 90 1- A y ş e n i n saç(lar)ı 5) onun kitaplannı 2) senin evin 3) sizin arabanızda 4) islen e\o otobüsle 6) Taksim'de arkadaşımı 7) dişlerini 10) köpeklerden 11) gitmeyeceğiz 9) televizyonun sesini 13) yapacaksınız? 14) görmedi 17) yapıyor musun? 18) konuşmayın 8) annemi ve babamı 12) görüşmedik 15) evde miydiniz? 16) çoktu / kelim 19- evin salonunu 20- başlayacak(lar) УПРАЖНЕНИЕ № 91 1) sekizi çeyrek geçe 2) Hindistan'dan Türkiye'ye 5) Alinin arabasıyla 6) hastaydı 7) cüzdanımı 10) etmeyin (etmeyiniz) 11) gidecekler? 14) olmak 16) mutlu musun? 15) içmek 19) taksiyle 3) Konsolosluğu 8) neredeydiniz? 9) evdeydim 12) yorgundum / değilim 17) babasından 4) makinesi 13) olacak 18) gittik / gideceğiz 20) onunla (onla) УПРАЖНЕНИЕ № 92 1) içiyorum 3) Ayşe'yi 2) İstanbul Üniversitesi'nde 5) altıyı çeyrek geçe 9) polise 6) ikiye on var 10) evden okula 14) öğendiniz mi? 7) Ali'nin iki çocuğu 11) olmak 12) hastaydı 19) Paris'ten İstanbul'a 8) partide 13) Antalya'daydı 16) okuldan 15) deniz otobüsüyle 18) istemiyorum 4) oğlumun 17) seyredeceğiz 20) pencereyi УПРАЖНЕНИЕ № 93 I) arabasını İtalya'dan 6) sigara içme II) etme 2) İstanbul'a gelecek 7) yapmayın 12) yiyecek(ler) 17) bekardım 8) İzmir'deydik 13) oynadınız? 18) annenin ofisi 3) yaptın m ı ? 202 9) öğrenciydim 14) pişireceğim 19) adresini 4) gidiyor 15) gel 5) adı 10) değilim 16) içmek 20) Ali'nin masasında
УПРАЖНЕНИЕ № 94 2) otelin bahçesinde 1) Kursum sonra 5) tiyatroya 6) otobüse 10) yemeklerini 14) geldim 7) ziyaret edecek 11) odanın kapısını 15) kaptanıydı 19) konuşma 3) sözlüğü ( sözlüğümü) 4) çocuğunu 8) teneffüste / 1er 12) kardeşimin evinde 16) bitireceğiz 9) neşeliydi 13) pansiyonda 17) gezeceğim 18) arabamda 20) pişirmiyor УПРАЖНЕНИЕ № 95 1) kedimin 2) parkta 6) sekreterdim 10) masada 3) litresi 7) çalışıyor musunuz? 11) geleceğim 15) gelmedi 8) evli misiniz? 12) 1999da 16) biliyorum 5) içmeyin ( içmeyiniz ) 4) mutluyum 9) kardeşim 13) evinizi 17) geleceğiz 14) ailesini 18) Metin'le 19) iyi misin? 20) okulun bahçesinde УПРАЖНЕНИЕ № 96 1- oynuyoruz geçe uyuyorum. 9- pansiyonda okulumuz 17-hastaydım 2- (Parka) gitmek istiyorum. 5- yiyoruz. 10- yaptık 3- Bire beş var. 6- çalışıyorum. 11- gittin mi? 14- Benim köpeğim 7- sigaradan 12- okudunuz mu? 8- palyaçoya 13- Bizim 15- Sizin arabanız 16- Senin saçların 19-mutluyum. 20-Fransız değilim 18- izmir'deydik. 21- gönderin!(gönderiniz! / gönder!) 4- On biri çeyrek 22- gelme! (gelmeyin!) 23- gitmeyeceğim. 24- Ali'nin arabasında 25- senin köpeğinden 26- Marmara Üniversitesi* nde 27- (İki) defa gidiyorum. 28- Evet, mutluyum. 29- Sekiz buçukta (gidiyorum). 31- çalışacak mısınız? 32- Leyla'nın arkadaşlarıyla 33- Mustafa'nın sorusunu 34- sevinçliyiz 35- kahvaltı yapıyor musun? 36- kaçta hareket edecek? 37- seyrediyorum. 30- kalemimle 39- kitabın 40- yolumda 203 38- kim konferans verecek?
УПРАЖНЕНИЕ № 97 I) kardeşinin bisikletiyle 2) Sclim'in ceketi Üniversitesi"nin yurdunda 7) pencereyi 5) arkadaşımın dükkanından 8) odanın camlarını ve yerleri I I ) gelecek. 12) uyuyacağım. 16) kazanacak? 3) pikniğe bisikletle 6) televizyonun üstünde 9) televizyonun sesini 13) soracağım. 17- prim verecek 4) Boğaziçi 10) uyudum. 14) gitmedim. 15) uyuyor. 18- ilaç alıyor УПРАЖНЕНИЕ № 98 1- var? 3- sınıfımızda / yok. 2- neresi? 6- içmeyin / içmeyiniz. 9- seyrediyoruz. çeyrek kala 7- Sevda Hanım'm balkonunda 10- okulda miydin? 13-okuyorum. 14-mutluydum. 18- Evdeydim. 21- Sekiz saat çalışıyorum. 8- büronun adresini 11- bitireceğim. 15-gideceğiz. 12- gelmedik. 16-yapıyor mu? 22- Senin evin var mı? 27- bağıracak 30- ağacın altında 5- oğ(u)luna 19- Dokuzu yirmi geçe 24- John ödev yapacak mı? plajlarında 4- annesine 17-Dokuza 20- On buçukta 23- Geçen yaz neredeydin? 25- Ali'nin ünivesitesinde 26- Antalya'nın 28- şeh(i)rin parkında 29- şoförümüz 31- Ayla'nm çayını 32- öğretmenimle УПРАЖНЕНИЕ № 99 1- söyleyecek ve dans edecek. 2- gitmedim 5- senin baban 6- kalma 10- çalışkandı. 11- bitireceğim. 14- koyma! 15- şirkette 19- hastaydı. 20- gitti yirmi beş geçiyor. kimle sohbet ediyorsunuz? 4- uçakla 8- istemiyor 9- Bizim boyumuz 12- Ayşe'nin arabası 13- benim evimde 16- Ali'nin evine 21- gideceğim. 17- istedim. 18- Annemle 22- uçaktan 24- Üniversiteden geliyorum. 26- (Senin) baban öğretmen mi? nerede? 7- okuyoruz. 3- sekiz buçukta 25- Otobüste insanlar var. 27- Gelecek hafta ne yapacaksın? 29- Ali neyle salata yiyor? 31- Siz dün nereye gittiniz? 204 23- Altıyı 28- Siz 30- Benim kahvem 32- Sen ne zaman geleceksin?
УПРАЖНЕНИЕ № 100 I- sahilde 2- evde 6- taşıyaciik(lar) 7- Ayşe'yi II- neredeydin? 4- uçaktan 3- bekliyorum. 8- Mehmet'e 12- tstanburda(lar) mı? 15- ara! (arayın!) 16- çorbanın tuzu 19- bizim evimizin bahçesinde 5- gidecek misiniz? 9- dedemle 10- bindim. 13- içmeyin! (içmeyiniz!) 17- sizin adınızı 14- gelme 18- onun şemsiyesi 20- söyleme! УПРАЖНЕНИЕ № 101 1- konuşuyorsun? 5- seviyorsunuz? Sarayı'nı 2- dans ediyor muyuz? 6- kalkıyor(lar)? 10- hastaydım. 13- diş doktoruna 3- vapurla 7- bitti. 8- doktor musunuz? 9- Topkapı 11- İstanbul Üniversitesi'n de 14- babasının adı 17- bağırmayın! 4- çalışıyorsun? 18- okudum. 12- soğuktu. 15- yemedik. 19- istiyorsun? 16- kızı 20- buluşacağım. УПРАЖНЕНИЕ № 102 I- köpeğimin adı 5- dokuzda 2- okumadınız. 3- oynuyoruz. 4- onu çeyrek geçe 6- park edin! / -iniz! (park etmeyin! / -meyiniz!) 8- hasta değilim 9- buluşuyor(lar) ve sohbet ediyor(lar). II- otelin balkonunda 12- koşmuyor. 15- seyretmedik. 16- Uyumadılar. 19- Bekleme! 20- Anlamadım. 7- mutluyum. 10- Sizin romanlarınızı 13- bakma. 14- gelmeyecek. 17- Yürümeyeceğiz. 18- Hayır, sorma! УПРАЖНЕНИЕ № 103 1- aradık. 2- sekizi yirmi geçiyor istiyoruz. 6- seni 10- saat dokuz 14-içiyor. 3- Ankaralıyım. 7- Arjantinli misiniz? 11- saat iki 15-salonda (saat) on biri yirmi geçe uyudum. 8- güzelsin, 12- altıya çeyrek var. 16-bacağımı 5- içmek 9- istiyorlar)? 13- yediyi on geçiyor 17- SalüYin evini 19- binecek(ler)? 205 4- güzeldi. 18- Ben 20- katıldım* mı:.<»
УПРАЖНЕНИЕ № 104 I- gölde 2- dükkanda 6- taşıyor(lar). 3- bekledik. 7- seviyor. II- Havaideydim. 8- öğretmene 5- alış\ eriş yaptınız mı? 9- bisikletle 10- neredeydin? 13- Ahmet1 in evinde 12- konuşma! (konuşmayın!) 14- yemeğin tadı 18-odamızı 4- fareden 15- sizin eviniz 16- bu kitabı 19-kardeşimizle 17- Ayşe'yle 20-ne pişireceğiz? УПРАЖНЕНИЕ № 105 1- kimle 2- çantasını 3- arabamız 6-Fransa'ya (Fransa'dan) 10-sekize çeyrek kala 4- çay bahçesinde 7- seyredeceğiz. 8-konuştun mu? 11-beşi on geçe müydü(ler)? (üzgünler miydi?) 9-dans ediyor mu? 12-Ankaralı'у im. 15- Topkapı Sarayı'na 14- emekli mi? 5- evinin bahçesinde 13-neredeyiz? 16- kapatın! (kapatınız!) 18- çalışıyor. 19- yapacağız 17- üzgün 20- bitirdi УПРАЖНЕНИЕ № 106 2- gelmeyeceğiz. 1- nelerden Üniversitesi'nde 3- hasta miydin? 6- Dolmabahçe Sarayı'na 9- arkadaşımın adı 13- üşüyorum. 10- baban 7- nasıldı? 5- Boğaziçi 8- göz doktoruna 11- kapatın! (kapatınız!) 14- gülüyor musun? 17- Şeh(i)rin merkezinde 4- bitirdi. 15- yürüyorum. 18- eşimin ülkesinde 12- ilacı 16- davetimizi 19- dönecek(ler) 20- sinemanın 4- yorgun(lar). 5- naziksiniz. kafeteryasından УПРАЖНЕНИЕ № 107 1- iyiyim. 6- evden 10- gitmek 2- gelecek misin? 3- çalışmadık. 7- gürültü yapmayın! 8- kardeşin 11- yapacağız, (yapacağım.) 14- dallarında 18- sorunun cevabını 15- markası 16- neyle 19- şirketin sekreterinden 206 9- mutlu musunuz? 12- parkta 13- otobüste 17- kuaförün makasıyla 20- evin salonunu
УПРАЖНЕНИЕ № 108 1- aktristin saçları 6- İstanbul'a gelecek. 10- seyrettin mi? 14-Antalyalı mısın? istiyorum. 2- masamda 3- içinde 7- içmek 4- seviyoruz. 8- uyuyor musun? 11- İstanbul'dan İzmir'e 15-zayıf mıyım? 18- içmek istemiyoruz. 12- çantanda 16-kızgındık. 19- Ali'nin dolabında. Другие издания автора: 1- Yabancı Dilim Türkçe 1-2-3-4-5-6 (Zeki Sözer ile) (Dilmer Yayınlan) 2- / Study Turkısh by Myşelf 1-2 (Dilmer Yayınları) 3- САМОУЧИТЕЛЬ ТУРЕЦКОГО ЯЗЫКА 1-2 (Dilmer Yayınlan) 4- ÎMPARO İL TURCO Corso Autodidatta di Lingııa Turca 1-2 (Dilmer Yaymlan) 5-Maeaıvco Тоиркиш ME0OAOIAYTOAIAAZKAAIAZ (Dilmer yayınlan) 6-ESTUDIO TURCO METODO AUTODIDACTA 1-2 (Dilmer yayınları) 7- Türkçe Okuyorum 1-2-3 (Dilmer Yayınlan) 8 " Leggo il Tıırco 1-2 (Dilmer Yayınlan) 9- Leo Tıırco 1-2-3 (Dilmer Yayınları) 10- Case Sıtffıxes in Turkish (Dilmer Yayınlan) 207 1-2 5- restorana 9- istiyoruz. 13- güzelsiniz. 17-okumak