/
Автор: Крический В.
Теги: графические искусства графика гравюра книгопечатание типография илюстрации графическое искусство
ISBN: 5-85050-239-4
Год: 2000
Текст
Владимир Кричевский
Типографика
в
терминах и образах
том 2
158 образов
СЛОВО/SLOVO
Москва, 2000
Владимир Кричевский
Типографика в терминах и образах
Книга в двух томах: ТОМ 2
а Об этом томе з
4 Указатель образов 5
7 158 образов
Издательство СЛОВО / SLOVO Publishing House
Москва, 2000
УДК 76
ББК 85.15
К 82
книга выходит
в авторской редакции
дизайнер
Владимир Кричевский
консультант но дизайну
Константин Журавлев
дизайнеры у компьютера
Евгений Корнеев (работа с иллюстрациями)
Константин Журавлев (верстка)
корректура
Илья Бернштейн
книга набрана и сверстана
на оборудовании фирмы «Эпифания»
диапозитивы выведены
издательским домом «Ясная Поляна»
шрифт
ITC New Baskerville С and М (ParaType)
офсетная «ВХИ Гознак» 120 г/м”,
а также Nettuno 280 г/м'
3000 экземпляров
печать и переплетные работы
ОАО «Типография “Новости”»
Москва 107005, ул. Фридриха Энгельса, 46
подписано в печать 4 февраля 2000 ГОДЭ
формат издания 60 X 90/8 (Аф)
объем тома 20,5 печатных листов
способ печати офсет
заказ № 4208
трафаретная печать обложки LiniaGrafic!
© В.Кричевский, текст и дизайн, 2000
© CJIOBO/SLOVO, издание, 2000
издательская лицензия
ЛР № 040491 от 8 июля 1998 года
адрес и телефоны издательства
109147 Москва, Воронцовская улица, 41
911 2250, 911 0552
в оформлении бандероли использована
«ситцевая» обложка художника
М.В.Ушакова-Поскочина
для «Серии крестьянских книжек»
(Ленинград, 1928)
на задней сторонке обложки -
знак воображаемого издательства
«Типолигон», специализирующегося
на книгах для дизайнеров и графических
гурманов (взят в готовом виде
из случайно найденной вещи)
ISBN 5-85050-239-4 (том 2)
5-85058-237-8
Об этом томе
Здесь представлены примеры живого
и многожанрового типографического
творчества - новейшие и старинные, свои
и зарубежные, выдающиеся и заурядные,
«правильные» и примитивные, артистичные
и деловые. Поиск примеров был не просто
подбором подобающих иллюстраций
к терминам, но работой над визуальной
книгой по типографике. Для каждого случая
искалась картинка, способная интриговать,
привносящая элемент занимательности
или остроты в трактовку понятия. Вся
совокупность иллюстраций формировалась
так, чтобы, сверх основной цели, показать
типографику в многообразных проявлениях.
Решить сверхзадачу удалось лишь в меру
ограниченности числом 158, доступности
подходящих материалов, определенности
авторских пристрастий. Типографика
прошлых веков представлена не так
внушительно, как хотелось бы. Жанровый
ряд далек от полноты, и в нем преобладают
книги. Такое преобладание не связано
с принципиальной установкой, но вряд ли
и случайно. Все-таки графическое оформление
пространного текста в рамках кодекса дает
больше оснований для определенных
и строгих суждений, нежели заведомо вольная
акциденция.
Естественным образом получилось
(хотя я этому сопротивлялся), что примеры
отражают весомость вклада лишь нескольких
мощных типографических держав. Широко
представлены Германия, Швейцария, США.
Отечественная типографика, в силу ее
застарелой безжизненности, отмечена весьма
специфично. Шире всего представлена
современная Голландия. Такой крен отчасти
объясним моими старыми привязанностями,
а также особенностями скромной авторской
«типотеки», на которую суждено было
в основном положиться.
Но дело еще в следующем. Многие понятия
с трудом поддаются выразительной и/или
продвинутой образной интерпретации. Для
преодоления этой трудности нужны были
неожиданные смысловые повороты.
Понадобились необычные, парадоксальные,
эксцентричные примеры. Некоторые понятия
- абстрактные, туманные, широкие - помог
проиллюстрировать счастливый случай,
какой-то, быть может, неповторимый курьез.
Так вот: по части смелых (и конструктивных)
типографических жестов Голландия -
истинный Клондайк.
Преимущественное использование
примеров иностранной печати - не только
знак особой весомости западного вклада
в типографику, не только подтверждение того,
что язык типографики интернационален.
В этом видится также и чистейший способ
донести особенности типографического
формообразования - более-менее отстраненно
от содержания текста. Кстати, в смысле
отстраненности голландский язык несколько
выгодней английского.
Том, наполненный полосными картинками,
принципиально не претендует на роль
очередного альбома типографической моды.
На Западе, откуда мода и берется, таких
альбомов издается предостаточно, что ныне
подтверждают и личные библиотеки
отечественных дизайнеров. Эти раскрученные
и форсированные типографические красоты
обрекают многих «креаторов» на пассивное
подражание, о чем говорит отнюдь не только
русский графический опыт. Дизайн, как
и издание литературы по дизайну, слишком
часто сводится к пережевыванию уже кем-то
жеванной жвачки с кристаллами Pro-Z.
Перманентная погоня за «кристаллами» ведет
к фальши, обманчивому многообразию,
культурному беспамятству (у кого сейчас
на устах, скажем, Лубалин, и кто завтра
вспомнит про Карсона?). И поскольку эта
книга - для желающих творить свободно, видеть
и понимать, я старался обойтись без вещей
данных в готовом и «расфасованном» виде.
Предпочтение отдано оригиналам, работам,
взятым, образно говоря, прямо из жизни.
Гораздо меньше меня привлекали всякие
рафинированные штучки, фигурирующие
в самой сфере дизайна. И только в случаях
необходимости и крайне осмотрительно
воспроизводились вещи, уже где-нибудь
воспроизведенные, или сами репродукции.
В таких случаях даны ссылки на источники
заимствования. Номерные ссылки относятся
к источникам, которые отмечены в списке
литературы (том 1).
В пространстве живой типографики нет
внешних временных границ и каких-либо
внутренних перегородок. Поэтому при отборе
примеров меня совершенно не беспокоило,
какие эпохи, стили, страны, жанры окажутся
по соседству в зрительном ряду. Наоборот:
неизбежное преобладание «несовместимостей»
радовало и вдохновляло, и тем приятней
удивляли эпизоды смысловых перекличек,
которые случайно возникали на некоторых
разворотах. Однако такие совпадения никак
и нигде не повлияли на соседствующие
комментарии, как ни сооблазнительно было
подладить их (пост фактум) друг под друга.
Композиция любого разворота производна
от композиции всей книги в целом. Компонуя
случайные пары, я пользовался излюбленным
«ситуативным» методом. Он основан на
глубоком убеждении в том, что мучительных
проблем (в свободном творчестве) вообще
не бывает, а самые свежие и интересные
решения приходят не вопреки, а благодаря
предпосланным якобы неблагоприятным
обстоятельствам.
Любая типографическая иллюстрация
говорит если не обо всем, то по крайней мере -
несколько больше, чем нужно для данного
термина. Избыток может успешно «работать»
на некоторые другие термины, что отмечено
в заголовках сопроводительных текстов.
Эти тексты написаны в свободной форме,
и если картинка дает хороший повод, они
выходят за пределы данного понятия.
Подзаголовочные описания объектов
построены по единой схеме. Отсутствие тех
или иных данных означает, что они либо
не выяснены, либо неуместны. Например, если
не указан формат, значит вещь, как в случаях
с логотипами, безразмерна.
Что касается размерных объектов, то они
воспроизведены или в натуральную величину,
или насколько возможно крупно.
Черно-белую печать книги лишь с большой
натяжкой можно было бы мотивировать
природой и спецификой типографики.
На самом деле, современный типографический
мир полон красок, из-за чего исключить
примеры нечерного «черного искусства» было
никак не возможно. Остается пожалеть, что
эти примеры лишились цвета, а иные просто
не могли войти в монохромную книгу из-за
их неотъемлемого или в условной форме
не передаваемого колористического качества.
Указатель образов
В Системе типографических понятий (том 1)
в каждой позиции отмечены другие термины,
использованные в данной статье и, значит,
в той или иной степени созвучные данному
термину. Указатель образов построен иначе.
Номера, идущие за термином, показывают,
какие еще примеры удачно иллюстрируют
данное понятие. Таких прибавлений во многих
позициях - всего одна-две или нет совсем.
Казалось бы, Абзац, Начертание шрифта,
Набор, Типографика и многие другие термины
иллюстрируются с помощью любого примера.
Но право быть отмеченными заслужили только
самые выразительные, характерные,
необычные, парадоксальные случаи. Таким
образом, число отсылок при термине говорит
разве что о том, сколь редки те или иные
реалии (например, Свиток), а в общем случае -
насколько легко и эффективно поддается
образной интерпретации данное понятие.
1 Абзац
2 Абзацный отступ 1, 56, ill, 123
3 Акцентировка 7,10. 13, 24, 52, 124. 125, 151
4 Акцидентный шрифт 14. 27, 36, 73. 102
5 Акциденция 4. 13. 28. 36. 42, 43. 54, 62, 78. 81. 85,
92. 102, 105, 131, 140, 142, 147
б Английская линейка
7 Английская строка 128
8 Английский титул 103
9 Антиква 63. 99, 103, 145
ю Антиква-гротеск
11 Афиша 11.34.87,95
12 Бланк 105
13 Блочная верстка 6. 55
14 Блочный набор 13, 14, 28. 56, 76, 112, 116, 122
15 Буклет 46
16 Вгонка и выгонка
17 Верстка 72. 89, 108, 139
18 Висячая строка
19 Воздух 48, 49, 97. 125, 128, 139
20 Втяжка 39. 64
21 ВЫВОД 79, 99. 114, 122
22 Выворотка ПО, 130, 147
23 Выделение з, 134
24 Выключка строк 29,77,110
25 Высота колонки
26 Газета 119
27 Гарнитура 27, 66, 129, 149, 156
28 Главная строка 8,36. 92. loo, 142
29 Глухая верстка 73
зо Готический шрифт 8, 56. 64, 121
31 Гротеск 14, 15, 22, 23, 42. 45, 61, 76, 97, 98. 107. 126.
128, 148
32 Группировка строк
зз Дигитальный набор 10,84, 109
34 Диктующая линия 75
35 Динформат 53, 108
36 Египетский шрифт 2, 59. 142, 156
37 Закрытая и открытая верстка
38 Заставка 41
39 Зона 25,35
40 Иллюстрация 48. 79, 86. 90, 109. 125, 130, 149. 157
41 Инициал 17. 30. 45, 100, 104, 121. 136
42 Интерлиньяж 32, 33
13 Итальянский шрифт
44 Капитель 8. 91. 99
45 Кегель 16.66, 126
46 Книга-гармошка 35
47 Книжный лист
48 Кодекс
49 Колонка 111,155
50 Колонлинейка 57
51 Колонтитул 18. 25. 60. 88. 90
52 Колонцифра 50,51.96.113
53 Колонэлементы 51,152
54 Контрастность шрифта 27. 129
55 Концевая и начальная полосы 25, 30, 55, 57.
60,100, 134
56 Концевая и начальная строки 1
57 Концовка 55. 64. 104
58 Коридор
59 Косая строка 33, 45, 65, 68, 81. 111
60 Косынка
61 Красная строка 22, 43. 44. 95, 129, 131. 142
62 Круглый
63 Курсив 9. 30
64 Кустода
65 Ленточная антиква
66 Летрасет
67 Лигатура
68 Линейка 3, 12. 13. 20, 26, 35. 69, 75. 79. 92, 93, 98,
102. 105, 107, НО. 119, 122, 123, 127. 138. 140, 158
69 ЛИСТ 15. 119. 132, 157
70 Лицо и оборот 15. 113
71 Логотип 9. 14. 31, 67, 86. 89. 156
72 Макет
73 Маргиналии 52. 60. 82. 108
74 Матричный шрифт
75 Машинопись 12, 53. 93. 144
76 Межбуквенный пробел 59.117
77 Межсловный пробел 58. 63
78 Металлический набор 34. 68, 95,154
79 Многоколонная верстка 20. 29, 32. 39, 69. 104,
ПО, 120, 134. 135, 157, 158
80 Модульная верстка 35,39.132
81 Мозаичный набор 62
82 Набор 17
83 Наборный орнамент 38
84 Наборный шрифт 19, 45. 71
85 Надпись 19. 67. 71. 148, 156
86 Наклонный шрифт 89
87 Насыщенность шрифта 54,124
88 Натурализация текста 12. 26. 70
89 Начертание шрифта
90 Новострочие 24
91 Обложка 7. 11, 12, 19, 46, 48, 51, 62. 72, 78, 83,
97. 133
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
ПО
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
189
140
141
142
143
144
145
Оборка 29. 73. 88, 100, 109, 121. 124. 133, 136
Обрез 1, 126, 150
Орнаментированный шрифт
Ось 97
Отбивка 107, 114, 115, 158
Отступ 21, 57
Отчеркивание 98
Параграфный знак 104,136
Перенос слов 30, 59. 83,116, 141
Плашка 12.137
Плотность шрифта 43
Подбор
Подверстка
Подключка 82. 68, 154
Подстрочный набор 120,150
Подчеркивание 98
Поле 16, 18. 39, 49. 55, 58. 63. 69. 135, 146, 152
Политипаж
Полоса 17, 20, 21. 23. 37, 44. 73. 75, 77. 82. 96. 104,
127. 136. 141, 158
Поперечная верстка 28, 46. 51, 53. 90, юб, 133,
138, 139, 144, 157
Правила набора
Приводность
Пробел 123, 154
Пробельная строка 37. 53. 114
Прописные и строчные знаки 9.19, 42, 54.83.
105, 112, 115
Пункт 132
Пустая полоса
Развертка текста 40, 72, 73
Разворот 4. 16, 18, 39, 40. 47. 50, 51, 52, 55, 58, 63, 70,
90. 93, 102. 106, 108, 111, ИЗ. 121, 124, 125, 126, 130, 135,
146, 152, 153
Разрез
Разрядка 76.117,145
Рамка 3, 5. 7, 12. 26. 38. 34. 42. 45, 61, 62. 64. 74. 78.
92. 96. 124, 136, 137. 144
Рантовая линейка 36, 56,57
Распашная верстка 40, 58,120,146,153
Рисунок шрифта
Рубрика 2, 23. 26, 106, 114, 116, 135, 152
Рукописный шрифт 84, 141
Русский шрифт
Свиток
Свой и чужой шрифты 2
Сетка 80,157
Сплошной текст 16,17
Спуск 30, 38, 100, 113
Средник 77,134
Страница 3. 6, 24, 25, 53, 66, 79, 80
Строка 71,153
Таблица 69,75,119
Текстовой шрифт
Типограмма 76, 85. 87. 156
Типографика
Титул 6. 8, 103, 143
Титульный шрифт
Трафаретный шрифт 29
Трехстрочие 153
146 Тупое начало 50
147 Удобочитаемость 71
148 Указующий перст
149 Фигурный шрифт
150 Флаговый набор 34, 89, 93. 101, 104, 115
151 Формат издания 4
152 Формат полосы
153 Формат строки 57. 96. 113, 133
154 Формула
155 Форточка
156 Фотографический набор 117
157 Шапка
158 Юстировка КОЛОНОК 127, 134
Because of this ex-
trusion, engineered with
Olin Aluminum, 15 floors
of the TIME-LIFE build-
ing in New York City can
be quickly re-shaped with
nothing more than this:
Абзац / Абзацный отступ, Концевая и начальная строки.
Обрез, Иллюстрация, Блочный набор
Объявление из журнала Architectural Record. Нью-Йорк, 196г. Натуральный размер
Облик абзаца зависит от трактовки его начального и концевого элементов.
В данном случае абзацный отступ и концевая строка превратились в картинки,
вошедшие на правах ключевых смыслообразующих элементов в логический строй сообщения:
«Благодаря такой арматуре (...), для реконструкции здания (...) не нужно ничего, кроме этого:».
Похоже, что геометрические размеры этого монументального абзаца
производны от натуральных размеров изображенных «железок».
1 Абзац
Compiler’s Note
In choosing the articles and
advertisements from Mersey Beat which best
illustrated the early days of The Beatles I tried
to select material which not only told the story
of their rise to fame but which also caught the
flavour of the times.
The gossip columns and ads in Mersey
Beat did this perfectly and so, in another
sense, this book could also be regarded as
“The Best Of Mersey Beat" since Bill Harry's
friendship with The Beatles and interest in
their career meant that they dominated the
newspaper from the very first issue.
He was able to get them to write for the
paper and John Lennon even had an
occasional column written under the name
“Beatcomber” which appears on pages 23,37
and 38, as well as his own history of The
Beatles (page 17), small ads (pages 20,23 and
26) and poems (page 76).
Lennon wasn’t the only Beatle to write for
the newspaper. Paul McCartney contributed
two pieces on The Beatles' early days (pages
38 and 40) and so did Pete Best, who recalled
his days as a Beatle (page 57).
With over 90 issues to select from, this is
obviously only a small selection of the articles
and photographs which appeared in the
magazine but as far as The Beatles go, it
includes everything of importance on them
that Mersey Beat ever published.
Miles.
Абзацный отступ / Свой и чужой шрифты, Рубрика, Египетский шрифт
Перри Невилл. Фрагмент текста книги Мерси бит: Кт начинались Битлз. Лондон, 1977. Натуральный размер
С одним и тем же внушительным абзацным отступом
набраны не только подпись составителя Майлса, но и рубрики.
Выделенные шрифтовыми средствами, они легко обходятся без отбивки снизу.
Сочетание шрифтов - под стать этой зрительно ясной, логичной и экономной конструкции.
Выделительный шрифт столь гармоничен своему, что его трудно назвать чужим.
2 Абзацный отступ
Художественный Саратов.
СЕГОДНЯ — ТЕАТР — ЗАВТРА’)
I
a
E
»
s
Акцидентный шрифт / Акциденция, Гарнитура, Формат издания
Студия Le Graphis. Разворот проспекта Special fonts for special projects. Москва, 1997. Натуральный размер
«Особые шрифты для особых целей» - это ли не определение акцидентных шрифтов?
В предыдущем поколении они кичились чистой геометрией, аллюзиями, романтическими мотивами.
Ныне в моде «загрязнение», мотивы грубого шрифтового быта, классические формы, доведенные до абсурда.
Возможно, акцидентные шрифты способны приносить выгоду, но мне не припоминаются случаи,
когда они идут на пользу типографике - хотя бы и экстравагантной.
Производство шрифтового мусора требует, однако, обычного профессионального умения,
чего не отнимешь у московских тайп-дизайнеров,
идущих по стопам калифорнийских коллег.
/JBtoEFRHIJKLMNOP
L1RSTU/UVXY2
ahcriBfghijklrrnnpqrstuvwxy2
123d5R78«0
а&8ГДЕЖ31/ЙКЛМНСПР<ТУ(1Х1ДЧ
ШДЪЫЬЭ1С№ абвгдехсзмйклм
НС1ПрСТуфХЦЧ11ЛЦЪЫЬ31СЯ
ON STU
,1.F.
aBCdGFENIJHLmnnP
QRSTUUmm
□bCdGFEhijPiLMnOPRlR5TUU4l«4Z
123Ч.5Б7В90
аБВГВДЖЗИЙКПМНППРСТЧФЯЦЧ
ШЩЪЫЬЭНЗА ЗББГВДЖЗИЙКЛН
НВПРСтЧФКЦЧШШЪЫЬЭЮА
KG
LEES
ФЭБРИК ] ПО
ЬЫРЗБП “Z
грэфич! скогп
нчспра
ЛЕГС
Акциденция / Рамка
Клеймо с упаковочной коробки.
Акциденция / Рамка
Клеймо с упаковоч! (ой коробки.
Как проиллюстрировать
столь широкое
и расплывчатое понятие?
Задача трудноразрешимая.
Остается дать буквально
акцидентную вещь,
то есть вещь,
созданную случаем, стихией,
явным непрофессионализмом.
Объяснить, почему она все же
столь привлекательна, -
значило бы раскрыть тайну
типографичности.
ТГИПП WiniiriOiiiWl И ЫийЙМРИиН»
ЙЙ •^•МИНРЫБХОЗ СССР!
му гпо„пдльрывя»
< W I I ПОРЙ,,КЙМЧДТРЫБПРОИ“
nzrn“77„ ** ОЗЕРНОВСКИИ РКЗ
ДАЛЬНЕВОСТОЧНЫЕ ЛОСОСЕВЫЕ
В- 2 6 4 НЕРКА
ГОСТ 7452-80
50 БДРПк V5 НЕТТО227
Дата 12_ 08 1990 смени-1
-ИОК ,о-^.1ЕННЯ 2 ГОПД
ОТ ОКТЯБРЯ
ГОД ДЕВЯТЫЙ
19 2 6
ТИПОГРАФИЯ НИЖПОЛИГРАФ
Английская линейка / Блочный набор, Страница
Николай Ильин. Титул проспекта типографии. Нижний Новгород, 1926. Натуральный размер, печать в две краски
«Знаменитые нижегородские усики» (М.П.Сокольников) использованы не совсем обычно.
В отличие от экстравагантных обложек, страницы, оформленные Ильиным,
как правило принимали квазиклассический облик.
Впрочем, и на этой странице видна печать индивидуальности типографа.
6 Английская линейка
А. В. ЛУНАЧАРСКИЙ
КУЛЬТУРА
НА ЗАПАДЕ
и У Н А С
ГОСУДАРСТВЕННОЕ ИЗДАТЕЛЬСТВО
Английская строка / Акцентировка, Рамка
Обложка книги. Москва, 1928. Натуральный размер
Типограф (или цензор) проявил «политграмотность»:
«Запад», невольно оказавшийся в центре,
побежден «культурой у нас»,
акцентированной красным цветом
и более крупным шрифтом.
Своим угловым положением
строка с именем автора цементирует подвижную композицию.
7 Английская строка
<3L Cbnstmas Carol
IN PROSE
Being a Ghost Story of Christmas
BY
CHARLES DICKENS
With Illustrations by Gordon Ross
and an Introduction by Stephen Leacock
Boston
Printed for the members of The Limited Editions Club at
The Merrymount Press, Christmas, 1934
Английский титул / Готический шрифт, Главная строка, Капитель
Титул книги Рождественская песня Чарльза Диккенса. Бостон. 1934. Натуральный размер
Тонкая игра с Английским Кезлоном в нескольких типоразмеро-начертаниях.
Вдобавок - Старый Английский готический шрифт:
все, что подобает американскому библиофильскому изданию.
8 Английский титул
KING’S
College
LONDON
Founded 1829
Антиква / Блочный набор, Прописные и строчные знаки. Курсив
Студия Pentagram. ЛОГОТИП Королевского колледжа. Лондон, 70-е годы (?).
Задействованы почти все прелести антиквы, включая и медиевальные (строчные) цифры.
Место и год основания колледжа вполне объясняют характер логотипа,
хотя здесь и нет прямой стилизации под эпоху.
© @ s a © ®i
Renaissance
IN
Glasgow
Антиква-гротеск / Интерлиньяж,
Акцентировка, Дигитальный набор
Объявление об очередном конгрессе
организаций дизайнеров,
помещенное в журнале Vormbmchten. № 6.
Случайная акцентировка,
«шальные» оси,
нерегулярный интерлиньяж...
Композиция,
van 6 TOT EN MET 9 SEPTEMBER
VINDT IN
организованная по закону хаоса,
сцементирована только одним
сквозным признаком:
шрифт Copperplate Gothic
в разных компьютерных
модификациях.
G I— XK S <5 о w
S C Hi О ТГ — AND
HET INTERNATIONALE CONGRES
DUS П GM
13 E KI А П S ® A KI C g
PLAATS. DlT CONGRES, ONDER AUS-
„....„JC06RA0A, ICSID
ENIFI
WORDT EENS IN DE ZES
JAAR GEHOUDEN.
HET
VORIGE WAS HET ZEER SUCCESVOL-
le Design ‘87 in Amsterdam.
BIJ INSCHRIJVING VOOR 5 JUL1 ZIJN
DE KOSTEN £ 464. DAARNA £ 546.
Een Qnformatiefolder EN
INSCHRIJVINGSFORMULIEREN ZIJN
AAN
ТЕ VRAGEN BIJ DE BNO OF DE KIO.
Leden die van plan zijn те gaan
WORDEN VERZOCHT DAT OOK OP ТЕ
GEVEN AAN BNO OF KIO I.V.M.
EVENTUEEL GROEPSKORTING BIJ
VERVOER.
Афиша
Обложка литературного журнала.
Париж. 1924. Формат 29,4 X 19,5 см.
Афиша воспроизведена на желтой плашке
При публикации
новых драматических произведений
на обложке воспроизводилась
афиша премьерной постановки.
Здесь чувствуется
французская легкость и остроумие!
Для типографа интересно
столкновение чахлой типографики
самого журнала
с сочной типографикой
классической афиши.
Интересен и сам прецедент (?)
«лого-типографической» цитаты.
10 Антиква-гротеск
Nouvelt-e S£rif.. — № 117.
№ 193. — 3 Mai
Re'eue hebdomads ire publiant ды ivmane inedilA’
et lee jnecee iwuvelled JiHteee дане lee tbialree де Рапл>.
™ COMEDIE-FRANQ AISE »“
MERCREDI Зв MARS 1024
SOIREE
Us Bureaux ounirvol UK 1/t — Ou еоимвеега » • h. 1/4
PREMIERE REPRESENTATION
JE SUIS TROP
GRAND POUR MOI
Flaw tn QUATM MtM. ao arose
jiueun numfiv La Petite llluetration ae d/>il itre vtndu mm le яит/iv dr L'HInetration peHanl la
mirnt dale.
ABONNEMENT ANNUEL
L'llluitratlon et La Pelite llluslralien rfuniea : France et Colonies, 100 francs; Etranget, 140 franca.
l3, RUB SAINT-GEORGES, PARIS (§'),
FL 9.50
49.50 ID О s S I E R1HM2 Jan -feb
INCLUSIEF
К U N STS С H R I FT
UITGAVE VAN Openbaar kunstbezit
adres Herengracht 23 1382 AG Weesp
STRAAT POSTKODE PLAATS * ’
02940-16266
TELEFOON > . ✓
: . VL.EUG.LLS..VAN...HEX...V.E.R.L.ANGEM
oRDEEwtEr. overhet.rornantische.
vcrlanqen..om..te.vile g en.
en_Jheme 1 bestormers r
d i e voor hun. .n.. rnwi-tl_
werden gestraft en vleli
auteurs Saskia.Bos-Z-Je-r-oen.C-i-J-fca-y../.
Antje...vo.n.Gracvenitz/ An toni...._.
Huakman/P i nekc....N.ie.uws.Er.a.ten.
KUNSTENAARS ВОС/СШ
Jon.Bom f'sky..
An sx: Im.Kiefer
Odilon..Redon..
Ranamarenko....
P. IJru g.h cl de 0.
H,Go I11 ius
Corn.vanHaar
1 etn Jacob Corn .
v..a..n....0os.-t.s..a.n..e.n e si.
musea Boymans~Van.......Beu.n4-n..g.en.,..Rat.=..
LECTIES , ’ , „ . . .
Ve-rdatn-Gron ingcr.........Museum.-..........
Krol 1 er...-!'.iil.|<T,.t)tt.<..Tln-Ri.jk.->-
museum,Bt^de..l-i-jE—Museum
• G4no--4e—De»4n4-e4s,-Ten-ta-t-l-vо di Volo
Бланк / Натурализация текста, Линейка, Рамка, Плашка, Машинопись
Антон Бейке. Обло>
чала (серийное оформление годового комплекта). Амстердам, 1982.
Все титульные сведения от цены номера до его подробного содержания поданы в виде бланка.
Его нарочито грубоватая форма местами облагорожена мотивами ценных бумаг.
Ценностям «высокого» искусства предпосланы ценности «низкой» типографики.
12 Бланк
18
1927
ГОДУ
Все 6 номеров будут
выходить в двойном
объеме (вместо 24 стр.
48 стр.) и раосылаться
подписчикам аннуратно
в два месяца раз. Пере-
сылаемые номера в
целях предохранения
от всех случайностей
почты и транспорта —
будут упаковываться
в плотные конверты.
Подписная цена| на год 10 р.,
на полгода 5 рублей 50 коп.
С приложениями в год 13 р.
Цена отдельн. номера 2 р. 50 и.
Для годовых подписчиков
допускается рассрочка! при
подписке 6 руО. и не поадиее
•/VI—4 рубля. При подписке на
журнал о приложениями
8 руб. и не поадиее I/VI—5 руб.
Приложения! Гинабург „Стиль
и эпоха*1 ц. 4 р. 25 и. М&ца
„Искусство современной Ев-
ропы** ц. I руб. 35 коп. Для го-
довых подписчиков вместо
5 рублей 60 копеек аа 3 рубля.
Подписка принимается
в периодсенторе Госиз-
дата: Москва, Воз-
движенка, дом № 10/2.
ТИРАЖ 1926 г. ВЕСЬ РАЗОШЕЛСЯ.
ИЗДАН И Я
ГЛАВНОЕ УПРАВЛЕНИЕ
НАУЧНЫМИ
УЧРЕЖДЕНИЯМИ
ГОСУДАРСТВЕННОЕ
ИЗДАТЕЛЬСТВО
Блочная верстка / Блочный набор, Акциденция, Акцентировка, Линейка
Алексей Ган. Объявление журнала Современная архитектура на обложке одного из номеров. Москва, 1926.
Каждый элемент композиции - блок. Надпись СА блокирует два верхних блочка,
жирная линейка превращает в блок всю композицию.
13 Блочная верстка
Блочный набор / Гротеск, Логотип, Акцидентный шрифт
Вернер Е.Гридер. Заголовок каталога Международной художественной ярмарки. Базель. 1981. Натуральный размер
Эмалированная табличка фоторепродукционно «привинчена» к переплетной крышке.
Блок набран вечнозеленым шрифтом Блок -
одним из «вкуснейших» акцидентных шрифтов XX века.
14 Блочный набор
2
Kanalbau №
Mdran В
olz
Letter n
Hoizleftem wage" brer lekhten Hondhol
(brer Ausdnickdule betonden wertvol.
Khwindat lie vollondi: Entwarfemebe Arbeit; do.
, moglidi Wo,
n (faTicher Stand
Typoatemen'. Dobei wvrda owcb die Quolitot de' be
in der Enlwuifw'beil Edobrungen. die zu bildhoflen
Wann dobei often und wocb jade, Rewflol out
id. Ctai? «h dai OrofteheGrnarba ouucMiaBlkbdor
Die Hersteller
in York
Wlr konnten in der BRD funf Adressen, in England, Italian,
Spanien und der Schweiz je elne ausfindig machen, uber die noch
Holzlettern zu beziehen sind. Zum Tail wird nlcht mehr selbst ge-
schnitten - man verfugt uber die Schriftschablonen und Rechte an
den Schriften und vermittelt die Auftrage zur Herstellung welter.
Geschnitten wird nach unserem Kenntnisstand noch in York,
sxlatie ran!
Archivierung oiler noth existieren
schablonen die Decke einer Diskothek zieren.)
Verona, Barcelona and in Oberfranken.
Das Katalog- und Prospektmaterial, das heute noch verschickt
wird, 1st zum Tell liickenhaft und unsortiert. Bel neu aufgelegten
Katalogen werden vor allem Schriftschnitte beriicksichtigt, die Hi
aktuell Oder modem gehalten werden. Altere Musterbiicher und
Буклет / Лист, Гротеск, Лицо и оборот
й буклет. Гамбург, ig88. Формат в сложенном виде 55.5 X 39 см
Большой лист отпечатан с одной стороны в одну краску, с другой - в четыре.
Сложен в два сгиба на неравные «половины» и соответствующим образом сверстан.
Благодаря этому, в верхнем левом углу на фоне черной печати лица
виден лакомый кусочек цвета с оборота.
15 Буклет
Plenum Evenals voorgaande jaren kwam de Raad voor de Kunst in het
verslagjaar eenmaal in plenaire vergadering bijeen. Deze gebeurtenis vend
plaats op 14 oktober in de Aula van het Haags Gemeentemu-
seum. Professor dr M.PC.M. van Schendelen, hoogleraar politicologie
aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, hield in aansluiting op de huis-
houdelijke vergadering een inleiding over het onderwerp: ‘Omgaan met de
politick’. Het onderwerp ‘lobbyen’ kwam in dit kader uitgebreid aan de
orde. Bij de installatie van de nieuwe leden van de Raad en het afscheid
van de leden die de Raad per 1 September verlieten, hield de Minister van
Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur, mr drs L.C. Brinkman, een toe-
spraak. De Minister memoreerde de gang van zaken rond de vaststelling
van het Kunstenplan. Hij constateerde dat de Tweede Kamer hierin de
meest bepalende rol heeft gespeeld en wees de aanwezigen erop dat dit is
zoals het hoort te zijn. De Minister ziet een taakverschuiving voor de Raad
voor de Kunst in het verschiet. Nu het kunstenbeleid meer vanuit alge-
mene beleidsnoties ontwikkeld zal worden, zal de Raad voor de Kunst in
staat moeten zijn meer te adviseren vanuit algemenere noties. Weliswaar
iuicht de Minister het toe wanneer de Raad zich nolitiek actiever zou
opstellen (met bijbehorende lobby-activiteiten), maar hij is geen belangen-
organisatie. De Raad behartigt het belang van ‘de kunsten’. Op dit terrein
staat, in de opvatting van de Minister, de Raad vooral voor de taak respect
af te dwingen door op bevlogen wijze op grond van artistiek-inhoudelijke
oordelen zorg te dragen voor het kwalitatieve aspect in de oordeelsvor-
ming. De tekst van de rede van mr drs L.C. Brinkman, Minister van Wel-
zijn, Volksgezondheid en Cultuur, is gepubliceerd in ib 1988, nr. 6. 5
Вгонка и выгонка / Сплошной текст, Поле, Кегель
Ирма Бом. Разворот Годового отчета Совета по искусству 1988. Гаага, 1989. Формат страницы 30 X 25 см. КаЖДЫЙ раздел набран СПЛОШНЯКОМ И ТОЧНО ВПИСЭН В ПОЛОСу ИЛИ рЭЗВОрОТ.
Кегель, интерлиньяж и другие параметры набора меняются одиннадцать раз (соответственно числу разделов), оставаясь в едином соотношении между собой.
Пример наводит на далеко идущие размышления о новом подходе к вгонке и выгонке применительно к технике дигитального набора.
Innocent, naive design appeals to Oakland, CA designer Tony В am not a
Lane. These qualities can be found in the collection of content- В
porary packaging he purchases in Asian groceries around the collector 0]
world."These days, things are always slicker than they should ‘ephemera! I just
be,” he says. “This is almost folk art. You know that these ? J
designers have never heard of Bodoni or Future.” His fav- happened to have some
orite piece is a baton of herbal tea balls wrapped in junp in my office Jp$ piled up 0П
dried leaves.“lt’s bitter, awful tasting stuff, but the , , , , . ,,
ultimate in functionalist packaging," he says. toP a jdmg cabinet in the comer.
You just pop one off the end when you want That’s how Tibor Kalman ofM&Co., New Y
pXging°aSgo^n^nr8tionofhfc describes his non-collection collection. What n
career has been spent as art director Kalman about the cigarette and candy packages that he has
r^^^^^nc\Sud?ngCBsna^°r singled out as prized possessions is their charm. “As a designer, I have ° *
RecVWWien making pur- faced the same kinds of problems these designers have and I think these are s | £
in mind their usefulness Р$ solutions. I toy with ideas about how they were presented at meetings. The | |
as a reference tool: Kocmoc cigarette pack is Russian, from the ’50s or ’60s—or more likely—the '70s. I can a
som'eday they1 at imagine the designer speaking to tlutfolitburo and explaining how the package represents the space
will give me an advances, the Juture." For Ык^^^етега doesnot provide inspiration for his own c
(Page l 3)K ’nleresl lo understand not th/Kthetics, but the process by which it could have such clarity. I’m against the notion ]
of knocking off‘good old fashioned quality'—that’s a business line and a cultural lie." And yet ephemera does have a pur-
pose. “It’s just beautiful. That's enough. I’m saving it from dustbins. It's a pathetic social responsibility’.’-—K.C. (Page 13)
Interest in collecting American flags began when Kit Hinrichs was a child. “We had a family I
heirloom, a flag from 1866 which was kept under my parents’ bed," says Hinrichs, partner !
of Pentagram, San Francisco. “I used to take it to school on Fag Day every year.” Although м giiil^Nigei
he at one point “collected everything,” Hinrichs was so impressed by painter Jasper Johns’ Holmes graphics
Hi!
]? » a
и
I s
HIHIfH
HhHiH
a о «
| и
"as
S §
. fti "5 (д ? £?
’presents the space 3 § ™ f i
design: “My primary ' n | Й g j
• ........................ 'hi
or
n his
flag series, he was inspired to focus on acquiring American flags. Now he has almost director of Time maga-
700. American flag imagery, according to Hinrichs, is ubiquitous and sometimes zine in New York, keeps an
surprising. Since he travels frequently, he continues to build his collection, and varieties of printed pieces,
others have contributed to it. “I tell people when I lecture that if they find a These are deliberately unfiied
. ,,, , ,r , and the scrapbook’s serendipity
flag for under $50, buy it and III reimburse them; if a flag is over that orovid„ an lnsolrino comblnatlon
price I’ll ask for a Polaroid.” Hinrichs points out that until 1912 the images."This book suggests things to me;
flag had no guidelines, so that the American people themselves it reminds me that there are many different
redesigned the flag every time they made one. “These early ways of solving design problems.” Holmes tends
things are magnificent, but flags anywhere are interesting.” to fl,p throu9h the whole book even when look,n9
...... «ysiwzi • i • rr ii i l. for one specific image; he says It forces him see
Hinrichs displ^rmS^flags in his office. He also has ..
trunks filled vflWTflags. and many are often lent out AWtj, mloh, describe ciiggtoj^phem-
for exhibitions. Generally, Hinrichs interprets era, but i would ca^ȴr^ference.
ephemera as the graphic energy which repre- 4/^^ о ^z Sometlmes 1 wl"look 31 a particular
sents our culture, and, along with flags, 4 % - plece and wlsh that 1 had done №
he picks up various artifacts from because “'s slmple' c,even
antique shops dunng his travels. н»,т... ы, e»ue«i»n
‘Collecting ephemera is collect- has served both as
ing what we do and what we л. a design tool and
hL done. These thins Л с
always inspire new x
directions for me t''<? %
to pursue." X
(Page
8)
inspiration.
Л ‘paoe
Верстка / Набор, Сплошной текст, Инициал
WBMG Design. Inc. Полоса журнала U&lc, vol. 19. № 1. Нью-Йорк.1992. Формат страницы 37,4 х 27,6 см
В облике полосы доминирует форма верстки, а набор играет всего лишь «инкрустирующую» роль.
Но в технологическом смысле - на первом месте именно набор, набор по заранее заданной схеме компоновки.
Парадокс, при котором верстка предшествует набору, случается довольно часто в типографике,
рассчитанной на заранее запланированный зрительный эффект.
23
17 Верстка
Разворот
Висячая строка / Поле, Колонтитул
На правой полосе - «вызывающе» висячая строка. Никакой катастрофы, как видим, не случилось,
хотя эта мелкая деталь привлекает внимание (типографа) сильней, чем даже по-модернистски эксцентричная раскладка полей.
STAINED GLASS: ART OR ANTI-ART begin to infiltrate in odd places; which is really all that the church even now allows it to do, fifty years later. Brangwyn did a window or two, reflecting his own painterly mannerisms too strongly for the glass to be finally agreeable, or influential; but it was through the sympathetic influences of Harry Clarke, Wilhelmina Geddes and Evie Hone that positive constructive relations were again establish- ed between stained glass and painting. Ireland had a strong influ- ence at this time. In France, the reinforced concrete church at Le Rainey, (a Paris sub- urb), by Auguste Perret, finished in 1922, has glass by Marguerite Hure which is completely abstract, and an inspired answer to the tricky problem of adding a lot of colour to this splendid church. It is the first modem parallel to the Romanesque transformation scene. (It incorporates some figure groups by Maurice Denis, which were clearly a sop to the priesthood, but are insignificant in the overall effect, though Denis had been a strong influence for good in other places.) Herbert Read prophesied forty years ago that 'the only hope of any reform would seem to lie in the final triumph of those principles for which William Morris stood. For these principles are not altogether dead: they have merely migrated, and on the continent, especially in Germany, there is a school of glass-painting which is not only modern in intention, but is inspired by all that is vital and signifi- cant in modem art’. And he mentions Jan Thom-Prikker and Carl Schmidt-Rottluff, and Thom-Prikker’s ‘fine modem glass' at Hagen 38 STAINED GLASS: ART OR ANTI-ART railway station. There were signs before the second world war, though they were pretty isolated signs, that modem art might really do more than nod occasionally at stained glass: that it might break in as it had broken into the theatre, especially the ballet through Diaghilev. Sophie Taueber-Arp and Theo van Doesburg made windows related to the de Stijl and Constructivist movements in the early 1920s. Joseph Albers made panels with fragments at the Bauhaus. Marcel Grom- aire and other modern painters were designing windows when the war began. Evie Hone, who had studied with Leger and Gleizes, was at work in Ireland making painter's windows conceived in terms of glass. But it was not until the war ended that the modem revival really got on the move. The list of artist-interpreter, double-harness, designer-makers of the last twenty years is a long one. It includes Matisse/Paul Bony, Leger/Jean Barillet, Braque/Bony, and Cha- gall/Charles Marq. New churches with money to spare, that is what are needed! Good artists can be trusted: so clergy, be bolder! Until you become so, I can only end as I began: there is good stained glass, but only a little. The great windows of modern times are all the work of artists work- ing with collaborative craftsmen. They could be seen to represent an eleventh-hour rescue for a lowered and degraded medium, with its back to the wall — held to ransom on the one hand by its own conscience in relation to art, on the other by the conservatism of patrons and the clergy. But looking back over the whole perform- 39
yen
с ко
Vjc
Воздух / Надпись, Наборный шрифт. Прописные и строчные знаки
Коста Богданович. Обложка каталога Югославии на Венецианской биеннале.
Белград, 1972. Формат 27.2 X 19,5 см
Строчные буквы имени художника сгрудились в углу,
высвобождая максимум свободного пространства.
Образованию эффектной «груды» не помешали
(то есть поспособствовали) даже верхние выносные элементы.
19 Воздух
Maison, Lucien 79 Meri, Veijo 82
Matter, Rudolf 65 Merleau-Ponty, Maurice 82
Mandel, Ernest 79 Mertens Perrr , т ,
UanHelstam ( top Meslier, Abbe 82
Mandeville, Bernard 79 Meszaros, Istvan 1a
Mann, Heinrich 79 Mettler, Dieter 10
Mann, Thomas 5 5, 79 Metz, Scnta 111
Mannheim, Karl 79 Metzger, Arnold 72
Mannincn, Juha 36 Metzger, Heinz-K. 83
Mao Tse-tung 79 Meyer, Rcgine 83
Marcus tirv.r Meyer, E. Y. 83
Marcuse 3,12,40,79, 80,113 Meyer, 1 hen 58
Margetts, Ursula 57 Meyer-Clason, Curt 17,25,
Marini, Marino 99 31,76,78,89,98
Marku 1 limirnos Ko Meyer zur Capellen, Rcnate
Markov, Walter 106 11
Markovic 84 Mirhanv Henn 83
Markowitz, Jiirgen 80 Michel, Karl Marcus 86
Marschall, Hiltrud 63,76 Michelena, Hector S. 28
Michels, Ursula ja, 53
Marnn/s Kirharri Hr i>. Michels, Volker 25, 52,53,54,
Marx, Karl 80 55,56,91,113,117,122
Matt, Beatrice von 61 Michels-Wenz, Ursula 122,
Matrenlelort. Gert r 11 106 tot
Mattick, Paul 81 Michelsen, Hans G. 105
Matzner, Jutta 78 Miehiels, Ivo 82
Mauer, Burkhard 16 Miliband, Ralph 83
Manrar Romhart fl. Millar, John 83
Mauriac, Francois 81 Miller, Alice 83
Maurois, Andre 81 Miller, Henry 48, 83
Mause, Lloyd de 81 Miller, Norbert 111
Mauss, Angelika 99 Milosz, Czeslaw 83
Mauss, Marcel 8t Milosz. Oscar V. de 1 nhiar
Manmrr bran? H X, 83
Maximovic, Gerd 81 Minder, Robert 76,83
Mayer, Georg 114 Miro, Joan 99
Mavar Hans X, tn, 41, jh, no Mishima, Yukio 83
70,81, tot Mayer, Hans J. 74 Mitchel, Juliet 84
Mitschel, Theodore 83
Mayoux, Jean-J. 81 Mitscherlich, Alexander 3,84,
Mayrocker, Friederike 81, 82 Mit^hJr’l'e? Nielsen Marga
McCarthy, Thomas 82
McC-ninnest rete 40
McHale, John 82 MittelstralL Jiirgen 30, 84
Mead, George H. 82 Mittermaier, C. J. A. 38
Meckelein, Richard 98 Mooring. kirharrl Ao
Medawar, P. B. 82 Morler, Gisela 33
Meggle, Georg 27,36,49,82 Moarsrh Emma 93
Mehrtens, Herbert 86 Mohl, E. Th. 44 Moldenhauer, Eva 17,28,31,
Meier ( ihnsrian 8,
Meier Pirmin 103 38.75,76,79,81,82,87,
Meili-Dworetzki, Gertrud 92 93,97,106,108,110,113
Meister <-inriri ( . ,< Moliere 84
Meister-Weidner, Franziska Mommsen, Katharina 84
Melchinger, Siegfried 82 84
Metnikow, Magdalena 99
Memmert, Gunter 32 Monte, Karin 37, 76,86
Mendel, Gerard 82 Montherland, Henri de 84
Menne, Klaus 84,93
Mennmger, Karl 82
Menninghaus, Winfried 82 Moore, Henry 99
Mensching, Gerhard 31 Moras, Joachim 45
Mensching, Giinther 51,82 Morgenthal, Gisela 56
Uanrrn, Ctavror 8, Morgenthaler, Fritz 90
Menuhin, Jehudi 82 Morlang, Werner L, 4,94
Morris, Charles W. 82,85
Morris, Wright 85
Morstem, retra von 49
Mr6, Daniel 111
Mrozek, Slawomir 43
Miiller, Erwin l
Mueller, Gert H. 84,89,97,
104
Mueller, Harald 17
Miiller, j.B. 8
Muller, Michael 85
Miiller, W. 44
Miiller-Schwefe, Hans-U. 6,
^40,78,115
Mukarovsky, Jan 8$
Muschg, Adolf 85
Musil, Robert 86
Musson, A.E. 120
Muster, Wilhelm 6,10$
Myrdal, Gunnar 86
Втяжка / Многоколонная верстка, Линейка
Вторые строки указателя имен слегка втянуты. Между алфавитными разделами -
пробельные строки. Само собой - разделительные линейки.
Больше - ничего, кроме скромного обаяния справочного текста
в плотной типографической упаковке.
Nitschke, August 17
Nizan, Paul 87
Nizon, Paul 87
Norell, J. G. 7
Nossack, H. E. 4,87,88
Nowaczynski, Adolf N. 88
Nowomy, Helga 88
Nyfeler, Albert 27
Paus, Ansgar 46
20 Втяжка
26
Jean-Paul Gaultier...verbrachte seine Klndheit in der Pariser Banlieue, Arcueil, wo seine GroBmutter eln Kosmetikstudlo betrleb. Auf seine berufliche Ausbil-
dungangesprochen, erkiarte G. In einem Zeltungsintervlew: »Der LektUre von Frauenmagazlnen verdanke Ich alles...Dadurch habe Ich meinen Beruf erlernt.«Zwar
entsprlcht es den Tatsachen, daB er nie elne Modeschule besuchte, dooh letztendllch wahlte er nur einen anderen, gleichermaBen dlrekteren Weg, arbeitete in den
Ateliers so bedeutender Couturiers wle Pierre Cardin, Jaques Estarel und Jean Patou. 1976 prasentierte er seine erste Kollektlon unter eigenem Namen. Seitdem
publlzlert die Mode-Presse G.s Entwlirfe und Modelle In zunehmendem MaBe. Vom irrltlerenden und provozlerenden «enfant terrible» avanolerte er alsbald zum
werbewirksamen >Phanomen Gaultier», 1988 wurde Ihm der Mode-Oskar zugesprochen.
Ideen
»lch mag zum Belsplel die Straiten von London, vor allem die Farbe der
Inspiration..
Keltektfonen.
KraativitSt
te. kleine Details.»
Backstelne! Aber ich mag auch die Art, wle die Leute dort gekleldet slnd.
Nlcht, was sle tragen, sondern die Art, wle sie hemmungslos alles mogliche
..komhlnleren,“......,^_»Oas kOnnen Clochards seln. Oder Leute, die slch
..sahleGhtanzlehen,.zufaillge.lrrtUmer.«....^.»Am liebsten waren mir gestaf-
felte Kollektionen, alle paar Monate eine. Das ware loglscher und naher an
der Realltat, well Ich spatestens nach einem Vierteljahr Lust auf etwas Neu-
es bekomme,... Es stimmt Ja auch nlcht, daB man die Mode alle sechs Mona-
te andert - man andert sle in Wahrheit alle zehn Jahre. Der Rest slnd Effek-
»Ein Kleid mlt elner Idee! Das 1st besonders am
SoMobeit....
Anfang der Karriere so, well man mit elner Idee zeigen will, daB man exi-
stiert. Aber... ein Kleid ohne Idee- eln echtes, korrektes Kleid - 1st mir Heber
Л. 4» als eln Kleid mit elner extravaganten Idee, die aber schlecht ausgefUhrt
wurde. Was niitzt mir eine Idee, wenn sie nicht elnfach umgesetzt werden
JB.. kann und. keiner.sie.tragenniag?«..............►»FUr mich hat Schbnhelt kein
Alter und kelne IdealmaBe. AuBerdem habe Ich die Nase voll von diesem Ju-
gendkult.... Man sollte die Schdnhelt des Alters betonen, wle bezaubernd el-
ne Falte seln kannl Dieser Jugendkult 1st wleder eine dieser lacherlichen Sa-
Mannequins.
..GheD..die.aus.Amerika.zu.uns.kamen.:
Вывод / Отступ
Grappa. Полоса журнала Form
_»Es waren ganz bestlmmte
Leute, die Ich von der StraBe weg engaglert habe, Charaktere, Persbnllch-
keiten, Leute mlt Riesennasen und abstehenden Ohren, mit elner sehr star-
ken Prasenz. Inzwischen haben die Modellagenturen nachgezogen. Ich
brauche solche Leute nlcht mehr auf der StraBe zu suchen.« ф
Обычно каждый элемент вывода обособлен новострочием.
Здесь же названия тематических аспектов
сопряжены с соответствующими местами сплошного текста.
В журнале много разнообразных стрелок,
ибо дизайнеры увлечены игрой с пространством.
Издание блещет формальными изобретениями и трюками.
Все это, однако, решено в единошрифтовой гамме
и держится в рамках дисциплины формы.
Облик журнала, при всей его свежести,
напоминает о «новой типографике» го-х годов.
21 Вывод
Выворотка / Гротеск
Красная строка
Жерар Пари-Клавель.
Открытка (плакат)
из серии Мой город ям мир.
Париж. 1993. Натуральный размер
«Тяжелую» синюю печать
можно подержать
за уголок чистой бумаги.
Вывернутый участок
также занят в каламбуре:
«Угол зрения (угол улицы)».
Грубый выворотный шрифт
непонятной природы
ассоциируется
скорее с наборным,
чем рисованным.
COIN
de
vueJ
Выделение / Гротеск, Рубрика
Для новой типографики 20-х годов, автор, можно сказать, скуповат на выделения:
в книге встречаются едва заметные разрядки, отчеркивания,
считанные выделения полужирным шрифтом.
С помощью одного из таких выделений (единственного на странице!),
даже не зная толком немецкого языка, можно догадаться,
что в формировании КАРТИНЫ НОВОГО МИРА
особая роль принадлежит инженеру.
DAS NEUE WELTB1LD
Dem Tempo der umwaizenden technischen Erfindungen des ausgehenden
19. und des beginnenden 20. Jahrhundertssind nur langsam dasAnpassungs-
vermdgen und die Fahigkeit des Menschen gefolgt, sich die neuen Gegeben-
heiten zunutze zu machen und aus ihnen eine neue Lebensform zu ent-
wickeln. Die „Zivilisation" und die Qberschnelle Durchdringung alien Gesell-
schaftsschichten mit den Ergebnissen der technischen Erfindungen haben
zu einem vOlligen kulturellen Chaos gefflhrt, dessen Ursache in der man-
gelnden Fahigkeit der betroffenen Generation liegt, aus den neuen Tatsachen
Folgerungen filr die allgemeine LebensfOhrung zu ziehen.
Die neue Generation, die diesem Zustand gegeniibertritt, ist frei von den
Vorurteilen dem Neuen gegeniiber, wie sie die friihere Generation be-
herrschten. Die technische Vervollkommnung aller wie auch geanteten
Vehikel des Menschen findet die absolute Bejahung der jungen Generation
und hat in ihr eine der frOheren entgegengesetzte ganz neue Einstellung
zur Umwelt hervorgebracht.
Die Gegenstande den heute im Zenit befindlichen Generation leiden unter
dem fatalen KompromiB zwischen einer angenommenen „kOnstlerischen"
Absicht und den technischen Notwendigkeiten und Bindungen; an dem un-
selbstandigen ZurQckblicken auf historische Parallelfalle; dem Zwiespalt
zwischen Wesen und Erscheinung. Statt dieeigenen GesetzmaBigkeiten der
Maschinenproduktion zu erkennen und zu gestalten, begnOgte sich diese
Zeitmitdenangstlichen Nachfolge einer Obrigensnureingebildeten.Tradition”.
Ihr stehen heute jene Werke gegeniiber, die, unbelastet durch Vergangen-
heit, primare Erscheinungen, das Antlitz unserer Zeit bestimmt haben:
Auto Flugzeug Telephon Radio Warenhaus Lichtreklame New-Yorkl Diese
ohne Riicksicht auf asthetische Vorurteile gestalteten Dinge sind von einem
neuen Menschentyp geschaffen worden: dem Ingenleur!
Dieser Ingenieur ist der Gestalten unseres Zeitalters. Kennzeichen seiner
Werke: Okonomie, Prazision, Bildung aus reinen, konstruktiven Formen, die
der Funktion des Gegenstands entsprechen. Nichts, das bezeichnender fur
unsere Zeit ware, als diese Zeugen des Erfindergeistes der Ingenieure, seien
es Einzelleistungen: Flugplatz, Fabrikhalle, Triebwagen der Untergrund;
seien es Standardformen: Schreibmaschine, Gliihbirne oder Motorrad. An
ihnen hat sich eine neue — unsere — Einstellung zur Umwelt entwickelt
und gestahlt. Eine ungeheure Bereicherung des LebensgefOhls ist von diesen
uns auf Schritt und Tritt begegnenden technischen Tatsachen ausgegangen.
Das Ganze, das Kollektiv, bestimmt schon heute in hohem MaBe die mate-
riellen Lebensformen jedes einzelnen: gleichgeartete GrundbedQrfnisse
des Individuums werden von Standarderzeugnissen befriedigt: Gliihbirne,
11
29
23 Выделение
Выключка строк / Интерлиньяж, Акцентировка, Новострочие
Даниэль Перье. Страница программы выставок современного искусства. Париж, 1993-
Выставка художников Пьера и Жилля аннонсированна так же своеобразно,
как и другие выставки, вошедшие в программу под общим названием Образы удовольствия.
Смысловая разбивка на строки сочетается со свободной выключкой,
поддержанной тонкими сбоями интерлиньяжа, а кое-где и сбоями базовой линии строки.
Travail a quatre mains,
les tableaux de PJ 111CS aPPara'ssent comme de jolies images.
L’un photographic, 1’autre peint;
mais qu’importe la partition d’une creation commune qui s’inspire de la culture populaire,
des schemas traditioimels de representation les plus diffuses.
C’est probablement I’univers mievre et colore du cinema indien, mais aussi 1’imagerie religieuse sulpicienne
qui leur foumissent les elements de depart de cette recente serie des § jyj p] tg
Comme dans leurs autres ceuvres,le modele, souvent une personne de leur entourage,
est installe dans un decor meticuleusement fabrique : costumes, attribute du saint, fleurs artificielles,
arriere-plan de carton pate,toute >a m*se en scene est composee de telle sorte que Vintage produite,
photographic repeinte, soit lisse, douce et comme intemporelle.
Dans ces portraits
d’un genre un peu particulier, rien n’est au hasard . le m(xfele pose
tout detail trivial est gomme,
les couleurs sont retravaillees
et meme revocation d’une mort
parfois cruelle est sereine et tranquille
puisque le saint echappe deja a la condition terrestre.
Aucun pathos mais une sentimentalite heureuse. Les clich^ les plus communs SOnt utilises :
ciels pommeles, couchers de soleil flamboyants, regards lointains ...,
autant de “trues” des superproductions hollywoodiennes de serie В au temps du technicolor.
Tous ces elements accumules echappent pourtant a I’univers du kitsch parce qu’ils recreent, en toute innocence,
un autre monde, idealise, comme savent le faire les enfants, croit-on, avant la confrontation avec le reel.
Dans ce monde la, il n’existe pas de mensonge, tout est a la fois vrai et faux.
24 Выключка строк
Высота колонки / Зона, Концевая и начальная полосы, Колонтитул
Руди Вандерланс. Страница журнала Emigre, No. 44. Сакраменто (Калифорния), 1997. Формат 27.5 X 21,2 см
На первый взгляд здесь нет ничего интригующего, пока не выяснишь, что эта полоса - концевая.
Концевая колонка выше (!) предконцевой, чья высота соответствует норме,
принятой в данном выпуске (внизу оставлена обширная зона для иллюстраций).
Случай на этой полосе аналогичен тому, как если бы, допустим, короткую концевую строку
добавили в подбор к предпоследней полной. Такой случай уже зафиксирован,
хотя волна безоглядных экспериментов резко пошла на спад. Спад заметен и в Emigre.
И словно для восполнения визуального напора, в журнале,
к неудовольствию некоторых его корреспондентов,
стала появляться реклама.
25 Высота колонки
pgROTaN
Buch der Rekorde" tgrdert Sportier heraus
..^Weitwiirfe
Mpmit Ziegeln
Alles aus
einerHand
Gefahr!
Poroton im Femsehen
Газета / Рубрика, Линейка, Рамка, Натурализация текста
Разворот бюллетеня PoMnm-Repwt. Таунус (ФРГ). <979- Формат страницы 53.5 х 36 см. печать в две краски
Это не собственно газета. Издание фирмы строительных материалов
эксплуатирует (в рекламных целях) газетные приемы.
Кричащие заголовки, жирные линейки, сложно-ритмичная верстка
и другие атрибуты газеты придают ее образу несколько гротесковый характер.
АЫМЮЕГСН
IIIHM К 14
Главная строка / Блочный набор. Акциденция, Поперечная верстка
Леон Моммерстейх. Заголовок на суперобложке книги Взгляды Пита Схрёдера на типографику
28 Главная строка
Piet Schreuders'
OPVATTINGEN OVER
1968-1984. Арнем, 1984. Натуральный размер
Главная строка выделена не только шрифтом, но и тем, что выбивается из блока.
Выбившаяся часть слова приходится на загнутый клапан суперобложки,
так что на лицевой сторонке (воспроизведена с уменьшением) виден «чистый» блок.
Список работ идет поперек по всему нижнему краю суперобложки.
Книжечка входит в комплект студенческих работ,
изданных под названием Взгляды на типографику в качестве учебного пособия.
TYPOGRAFIE
met complect produktenoverzicht 1968 1984
РК, RmKk, FU, etc.
Глухая верстка / Выключка строк.
Многоколонная верстка. Трафаретный шрифт, Оборка
Полосное объявление из журнала Vormberichtm, № 5.
Заголовок «заглушен» сверху и снизу крупнокегельными строками,
а с боков - колонками неопределенного формата
при фривольной выключке строк.
Наклонная стрелка добавляет композиции как пикантности, так и центричности.
Проблема глухой верстки снята здесь двухколонником.
(Дизайнер Антон Бейке нашел однажды решение и для одноколонной полосы.
Он просто дал один и тот же текст как слева, так и справа от картинки.
Абсурдная реализация абсурдной же идеи).
Piet Schreuders'
OPVATTINGEN OVER
TYPO
met complect produktenoverzicht 1968 1984
PK, RmKk, FU, etc.
ll ll ll 1Г.1Й il IriLi 1Лш II 1шъшЫii I II Й!
lit iUI h liJ .1- I lb.JJ.lll. lAlffijJi
lilJlHkilariltas
I s .. ..... ... «
De Binnenkant De Buitenkant Lucas Bunge
Introduction Io communication Studies John Fiske
OVERZICHT VAN ACTIVITEITEN SEPTEMBER 1995- ME1I997
Cultures of design and the design of cultures Andrew Blauvelt
HORIZONTALE THEORIE [EEN SELECTIE] W
Over Uteratuur retorica, stijl en stijl/iguren/J. van luxenbucg/Mieke Bal/ W.G. Weslsteijn
OntwerpRetoriekCommunicatie
Beeldretorieh Roland Barthes
Che Body and the Arthlef Alan Sekula
Massarommunitatie Van kritische theorie naar kritische praktijk Mark Schalken
Bianca Sistermans Zeven dagen zonder naam, een Egyptisch geboorteritueel
Jan Peeters Flying logo's, transformaties van identiteit
Pauline Hoogweg Dog om oog, tand om tand. Over spreekwoorden,
een weging van de werkelijkheid
EXCORSIES
OEFENING
EASE
GRAFISCH
Marijntje van Vilsteren eight courses to become a good citizen.
Clinton and the presidential elections
Lieke Jonker Het maakbare lichaam
Charles Crimmins Homes, Distance and understanding of the visual culture
Arthur Japln Inlaldlngan en oefemng stenanoschniven [3 dagen]
WORKSHOPS BEELD EN TEKSTGENRES
Janke Kleerebezem workshop over interactieve communitatie
Intern tijdschrift visuele reactie in de vorm van i
STUDIEREIS2 NEW DELHI, INDIA
HDD EN TEGENBOD
Bastdocent Wim Pijbes,
conservator Kunsthal
Eindproject Ontwerp een 'teken voor de Kunsthal'
Л В # Л Л films Passage to India. City of Joy. Salam Bombay er
si.Juus I-
BREDA
Eindproject individueel gekozen interessegebieden mbt de stedelijke omgeving van
New Dehli worden vertaald naar een beeld en tekstverslag.
29 Глухая верстка
STUDIEREIS 1
lezingen Cassandra Wilkins, Wouter van Stiphout
Gostdorenten Edwin Walvisth, architectuurfotograaf, Hans Werleman, archltectuuriotograaf
OPENBAARHEID EN STEDELIJKE RUIMTE
ultgave reader, samengesteld door Crimson Rotterdam
VoordDostpolder, Nagele, Markenesse, Rotterdam Pendrecht, Chariots, Hoogvliet
i Rotterdamse haven Heijplaat en Pernis, Parijs De as van Parijs, van het louvre tot
aan Arc de la Defense, EuroDisney Parijs. Euralille
eiders Cassandra Wilkens, Wouter van Stiphout
Eindprojecten typografische platteyrond van woon/werkruimte,'5m2' beeld
en tekst verslag naar aanleidmg van een van de bezochte lokaties
Workshops lidwien van de Ven, kunsten
Schalken, grafisch ontwerpers, Lind
IDENTITEIT
Eindproject 7 thematische posters nav. thema identiteit
Theorie Ginzburg, Omweg als methode [hoofdstuk Sporenj; Margo Brouns/Mieke Verloo/
OPDRACHTEN
Ontwerp en inrichting tentoor
INTERESSE IN DE TWEEDE EASE? BEL ESTHER LAMPE: 076-52.50.303
tijwuvig) mnwuoQ, ф4п§,
дэф») snq (^ug / uajfomw
mxj j.w'SwnA#»^ /unttt
Гротеск / Логотип
Заголовок с лицевой страницы приложения к газете The Observi
Четыре буквы, а точнее - только две последних,
позволяют идентифицировать характерный
и несколько архаичный
британский гротеск
31 Гротеск
Headline.
Этого вполне достаточно
для характерного
и в меру патриотичного
логотипа
популярного
еженедельника.
Этим же шрифтом,
но более узким,
набраны
заголовки статей,
ударные цитаты
и другие тексты,
требующие
акцентировки.
The Observer
1
Готический шрифт / Инициал,
32 Группировка строк
Группировка строк / Подключка, Многоколонная верстка. Интерлиньяж
1’уэди Рюэгг. Заголовок
Дизайнер не выискивал группировку строк, но заметив, сколь привлекательна естественная группировка, остановился именно на ней.
Для этого пришлось выбиться из структуры трехколонной (трехъязычной) сетки, свойственной квадратным книгам издательства АВС.
И только строчка имен авторов вводит типографику в заданное русло. Эта деталь, обозначая своим положением третью колонку стандартной полосы,
создает очаг напряжения и составляет изюминку этого элементарно изящного построения.
Typografische Grundlagen
Handbuch fiirTechnik und Gestaltung
Bases Typographiques
Manuel pour technique et conception
Basic Typography
Handbook of technique and design
Ruedi Riiegg/Godi Frohlich
g|
IVE THANKS TO THE
„ORD, EOR HE IS
GOOD; HIS EOVE ES "
DURES FOREVER. t
Who can proclaim
THE MIGHTY ACTS OF
the Lord or fully
DECLARE HIS PRAIS '
Blessed are they
WHO MAINTAIN JI S”
TICE, WHO CON"
STANTLY-DO WHAJ IS
right Remember
me, О Lord, whin
YOU SHOW EAVOR ГО
YOUR PEOPLE COME
TO MY AID WHEN YOU
SAVE THEM THAT
PERrTYOF'YOURiSlO-
SEN ONES, THAT 1 MAY
SHARE IN THE JOY OF
NATION AND JOIT
YOUR INHERITANCE IN
GIVING PRAISE. BS ALM
1 MAY ENJOY THE PROS-
1 r\T ХАСЛЕТТ} r UH-
Дигитальный набор / Рамка, Интерлиньяж, Косая строка
Боб Кыодер. Полоса Проекта Свободы (серия листов без пагинации).
Технические возможности Макинтоша,
помноженные на определенные стилистические ориентации,
способны нивелировать разницу
между уровнями работ профессионала и любителя.
Работы Кьюдера, для которого типографика - хобби,
демонстрируют (религиозная тема обязывает)
относительную сдержанность и взвешенность.
OF
39
33 Дигитальный набор
£
ex
ш
легло на две диктующие линии.
Все остальное «свалено» в образованный ими угол.
Механистическая подчиненность композиции диктующим линиям
подчеркнута флаговым набором,
полным отсутствием пробелов между строками
и, как следствие, «нестрочьем»
(так футуристы называли строку со сбитой базовой линией).
Наперекор советской традиции начальственных шапок.
все театральные константы
сведены в маленькую «благопристойную» афишку.
34 Диктующая линия
Динформат / Книга-гармошка, Зона, Модульная верстка. Линейка
Восьмистраничный буклетик в три сгиба выполнен в формате А7 (105 х 74 мм)
Таким образом, он точно вписывается в высоту страницы форматом А4 (297 х 210 мм).
Характерный образец правильной типографики в немецком духе.
Endlich Mensch sein Johannes Hansen Montag, 27.10.’86
Glauben, aber nicht - ohne zu denken
Endlich Mensch sein. Gut. Aber wie? ist die harte Frage. Nach Tschernobyl. Vor dem Jahr 2000. Irgendwo im 4. Stock. Bei 17 oder 70 Jahren. In der Penne. Ohne Arbeit. Oder mit einem Job, der keinen SpaB macht. Mit Lust am leben. Oder, wenn man nichts mehr zu hoffen wagt... Grundfragen mussen auf den Tisch: Woher komme ich, wohin gehe ich, wozu lebe ich - eigentlich? Stimmt, was Jesus gesagt und vorgelebt hat? Win meinen, ja. Daruber soil often geredet wer- den. Nicht nur einer wird reden, viele sprechen mit. Die Stadthalle wird zur offenen Tur fiir alle. Jeder darf mitsingen, keiner muB es. Christen aus verschiede- nen Kirchen sind sich einig: Sie wollen zu Christus einladen. Das temperamentvoile musi- kalische Programm wird sich lohnen. Zweifler sind herzlich willkommen. Jeder komme, wie er ist. Johannes Hansen, 1930. Aus einem Nordlicht wurde ein Westfale. Pastor und Leiter des Volksmissionarischen Am- tes der Evangelischen Kirche von Westfalen. Er wohnt in Witten an der Ruhr. Seit uber 25 Jahren mit „der besten Nach- richt dieser Erde' unter- wegs. Bekannt von Jugendwochen, Evangeli- sationen, Kirchentagen und Gemeindetagen. Mitglied der EKD-Synode. Immer interessiert an fragenden Menschen. Zeitung und Bibel gehdren fur ihn zusammen. Ein bewuBt kritischer Zeitge- Jesus Christus ist fiir ihn „die wichtigste Person im Universum”. MuB man seinen Verstand an der Garderobe abge- ben, urn glauben zu kon- nen? Nur das nicht! Chri- sten glauben, aber nicht alles. Sie bekommen kriti- sche Kopfe gerade durch den Glauben. Wir brau- chen eine Wahrheit, die unseren Verstand wieder in Ordnung bringt. Un- sere Rechnung kann nicht stimmen, wenn wir den Faktor Gott vergessen. Viele beginnen es zu ahnen und stellen die Frage nach dem Glauben ganz neu. „Ich bin die Wahrheit” sagt Jesus. Was heiBt das fiir unser Denken und Leben?
Dienstag, 28.10.'86 Mittwoch, 29.10'86 Donnerstag, 30.10.'86 Freitag, 31.10.'86
Hoffen, aber nicht - traumen Lieben, aber nicht - nur sich selbst Leiden, aber nicht - unterwerfen Beten, aber nicht - faul sein
„Ich habe einen Traum”, sagte Martin L. King. Seine Hoffnung stammte aus der Bibel. Ein guter Traum. Wer der Bibel vertraut, spinnt und spekuliert nicht. Er wird hellwach und be- kommt Zuversicht fur sein Leben. Christen sind Realisten. Sie wissen, daB es gute Hoffnung gibt. Fiir unsere Erde, fiir die Menschen. Darum konnen wir Hoff- nung umsetzen in Liebe. Hoffnung macht das Leben spannend. Wir sind kein hoffnungsloser Fall. Der einzige Reichtum, der durch Verschwendung groBer wird, ist die Liebe. Aber wenn man sich selbst nicht lieben kann? Schlimm. Und wenn man nur sich selbst liebt? Auch schlimm. Christus bringt unser „Liebesleben” in Ordnung. Wer sich - von Gott - geliebt weiB, kann lieben. Fromme Gefuhle reichen nicht. Idealismus auch nicht. Sentimentalitat ver- letzt nur. Wir brauchen eine Liebe, die groBer ist, als unsere eigenen Mog- lichkeiten. Jesus heiBt sie. „Man gewohnt sich an alles.” Gott erbarme! „Wer dem Bosen nicht wider- steht, arbeitet in Wahrheit mit ihm zusammen.” M. L. King Es darf doch nicht wahr sein, daB HaB, Luge, Krieg, Hunger, Ungerech- tigkeit fiir normal gehal- ten werden. Ja, wir leiden. An uns, an anderen, am Leid der An- deren. Aber wir wollen uns nicht daran gewdh- nen. Denn Gott gewohnt sich nicht daran. Christen sind nicht Ol, sondern Sand im Getriebe der Welt. ,lhr seid das Saiz der Erde, das Licht der Welt." Sagte Jesus. Kopf ab zum Gebet? Fromme Flucht vor der harten Wirklichkeit? Wer so betet, hat nichts be- griffen. Ein Unwqhrscheinliches Geschenk, beten zu kon- nen. „Du" sagen zu Gott. Nicht mehr mit sich allein sein miissen. In der Stille Kraft tanken und dann an die Arbeit geh'n. Beten, nicht nur im Bett. Bei der Arbeit. In der Schule. Auf der StraBe. Und in der Kirche! Beten ist Training fur gute Taten. „Wie kann ich beten lemen?"
шрифт
3 thtineas
REWARD.
WHEREAS
A SHEEP
Of Mr. Hancock, of Eord, was in the night
between the 14th and 15th instant, STOLEN
from Horridge Down, in the parish of Milverton.
The Person or Persons who shall give such
information, as may be the means of appre-
hending and bringing the Offender or Offenders
to Trial and Conviction, will receive the above
Reward. PHILIP HANCOCK.
FORD» near Wiveliscombe, \Sth October 1829.
J. BAKER, PRINTER. WIVELI8C0MBE.
Египетский шрифт /
Акцидентный шрифт,
Акциденция, Главная строка,
Рантовая линейка
Дж.Бэйкер. Объявление.
В сообщении о краже
египетским шрифтом выделено
ключевое слово «овца»,
а также имя
лишившегося овцы хозяина.
С главной строкой
спорит обозначение
суммы вознаграждения
за участие в поимке вора.
Все вместе свидетельствует о том,
как новые и громкие
шрифтовые реалии
проникают в тихие уголки
и все сферы жизни.
▲ Technique de I'extraction des monolithes (Morley)
travaux inachev6s nous apprennent comment les peuples
precolombiens procedaient a I'extraction des blocs dans
les carrieres, ainsi qu'a la gravure des bas-reliefs. Les
pierres de grandes dimensions, telles que les steles (elles
atteignent pres de 11 m de longueur a Quirigua), sont
d'abord ddgagees de tous cotes par I'amenagement de
tranchees qui en font le tour. Le monolithe est ainsi
d6limit6. Puis commence la faille horizontale, sous le bloc,
a partir du fond de la tranchee. Une fois libere, le paralleld-
pipede est traine par des dizaines d'hommes sur des rou-
leaux de bois. Amend sur le site, il est dresse a I’aide de
leviers, I'une des extremites s’appuyant sur un talus que
Гоп exhausse progressivement a mesure que I'inclinaison
du monolithe augmente. Une fois que la stele est en place,
plantee verticalement dans le sol, elle reqoit son decor
sculpte.
Les materiaux tels que le calcaire ou le gres se laissent
travailler assez facilement dans les Carrieres, tant qu'ils
demeurent a I'abri de Pair; mais apres leur extraction, ces
pierres sechent et deviennent d'une durete plus grande.
Le beau calcaire cristallin de la region d’Uxmal, par exemple,
prend, avec les anndes, une couleur chaude, d'un ivoire
rosd, en meme temps qu'il devient plus cassant. Quant
a la trachyte verte de Copan, cette pierre d’origine eruptive
est la plus dure de toutes celles que les Mayas ont util i sees
dans leurs constructions.
Mais il faut se rappeler que toute la construction lithique
du territoire maya ne peut se concevoir sans I'usage du
ciment. Trds tot, les Indiens apprirent a extraire la chaux,
puisque les premidres expdriences de maqonnerie remontent
avant le debut de notre ere.
Comment les Mayas faisaient-ils fonctionner leurs fours?
Le carbonate, ou pierre a chaux, est abondant sur tout le
territoire du Peten, de I'Usumacinta et surtout du Yucatan.
Or les Indiens precedent aujourd'hui encore de la тёте
maniere que leurs ancetres. Ils rassemblent une grande
quantite de bois (rondins et fagots) qu'ils entassent
jusqu’a hauteur d’homme en une construction cylindrique
de 4 d 5 m de diamdtre. Sur cet amas de combustible,
savamment mis en place, on dispose le carbonate, sous
forme de cailloux concassds ne depassant pas la grosseur
du poing. La couche de pierre a chaux, que Гоп arrose
prealablement pour en faciliter la decomposition, atteint
60 d 70 cm d’dpaisseur. En son centre, une piece de bois
verticals, qui est retiree au moment de la mise a feu, menage
une sorte de cheminde qui facilite le tirage a travers la
masse calcaire. L'allumage a lieu a I’aide de braises que
Гоп verse prdcisement dans ce trou. La cuisson dure un
jour entier. A la fin de I'opdration, la chaux forme un tas
de poudre trds blanche au niveau du sol. Pour obtenir du
beton, il suffit de gacher la chaux en la melangeant a des
debris de pierres concassees, alors qu'une adjonction de
sable - rare en pays maya, ou il est remplacd par de la
marne - donne du mortier. On le voit, la technique des
Mayas est particulierement rudimentaire. Et Гоп ne peut
parler de fours proprement dits.
▲ Four a chaux maya: les morceaux de calcaire sont dis-
poses sur une grosse quantite de bois
Quant au stuc, dont les Mayas firent un usage frequent
pour la decoration et les sols de leurs edifices, il est produit
a I'aide de platre ou de chaux particulierement fine que
Гоп gache avec de I'eau tenant en suspension une dissolu-
tion de gomme vdgetale. On obtient ainsi une composition
capable de revetir le poll du marbre et qui acquiert en
sechant une durete egale a cede de la pierre. Malheureuse-
ment, le stuc s'altere a I'humiditd, ce qui est un defaut
majeur sous les climats tropicaux. Rares sont done les
133
Закрытая и открытая верстка / Пробельная строка
Марсель Висс. Полоса и
3 книги Майя. Фрибур, 1964. Натуральный размер
Характерный образ страницы квадратной швейцарской книги.
Пример интересен еще и тем, что это единственная на весь том полоса,
на которой встретились оба вида верстки иллюстраций:
открытая (слева) и закрытая (справа).
43
37 Закрытая и открытая верстка
CATALOGUS
LI BRORUM AULICORUM
incomparabilium et
NON VENDIBILIUM
sErum sortiti sumus quo -plane in-
doctis nihil turpius,plent doctis ni-
hil rarius. Tam omnesin literisali*
quid sciunt, tam nemo omnia. Me-
dia igitur plerumque iturvid, et ad
evitandam ignorantia turpitudi-
nem et legendi fastidium ars una est
omnibus ut reliquas scire videripos-
sint. Inde Epitomis, paradoxis, et
pruritibus exorbitantium ingenio-
E 2
Заставка / Наборный орнамент. Концевая и начальная полосы, Спуск
Рудольф Кох (1876-1934). Начальные ПОЛОСЫ. Натуральный размер. (Другими данными автор не располагает)
Две заставки из одного и того же наборного материала, но разного характера.
Возможно, первая (более легкая и изящная) рассчитана на соседство с курсивом,
вторая - со шрифтом нормального начертания.
THE COURTIER’S
LIBRARY OF RARE BOOKS
NOT FOR SALE
Our lot is cast in an age in which
open illiteracy is supremely dis-
graceful, full knowledge su-
premely rare; every one has a
smattering of letters, no one a
complete mastery of them. For
the most part, then, men move
along a middle way, and in their
efforts to shun the disgrace of
ignorance and to save themselves
the tedium of reading they all
38 Заставка
44
Зона / Поле, Многоколонная верстка, Модульная верстка, Втяжка
Разворот
При критически малых полях широкая полоска сверху работает именно как зона.
В ней выстроились во временной ряд рубрики, обозначающие рубежи смены театрального руководства.
При таком устройстве особую выразительность приобретают неполные концевые колонки.
40 Иллюстрация
46
ijvcipic LeeeNOH ypermts
Инициал / Заставка
ррис. Фрагмент текста
Каждое произведение
начинается с инициала-слова
шириной в колонку.
От данного инициала
веет особой значительностью.
Это своего рода инициал инициалов,
потому что со слова in
начинается латинская Библия.
Не отсюда ли происходит значение
слова initialis - первоначальный?
6R6CC SIfiYLOM <H€R€N brethren two,
Of wbicbe tbat oon was catted Danao,
Chat many a sone bath of bis body wonne,
He swtebe false lovers ofte conne.
Hmong bts sones alle tber was oon
Chataldermost be lovede of everteboon.
Hnd wban tbts child was bom, this Danao
Shoop him a name, and called him Lino.
Chat other brother called was Cglste,
Chat was of love as falsas ever him liste,
Hnd many a dogbter gat he In bls tyve;
Of which be gat upon bis rfgbte wy ve
H dogbter dere, and dide her for to calle
Ypermistra, yongest of bem atle;
Che wbicbe cbiId, of her nativitee,
47
41 Инициал
Интерлиньяж / Рамка, Гротеск, Прописные и строчные знаки, Акциденция
Оборот ЛИСТОВОЧКИ, объявляющей концерты поп-музыки. Базель,
Отрицательный интерлиньяж - продукт «размягчения» как наборного материала,
так и типографических устоев. Плотный набор зажат к тому же рамкой.
Однородная фактура (гротеск без прописных) обогащена шальными пробелами.
Весь ряд умеренных и взаимоувязанных «неправильностей» свидетельствует
о владении материалом типографики.
42 Интерлиньяж
48
43 Итальянский шрифт
Итальянский шрифт / Акциденция, Плотность шрифта, Красная строка
Итальянский шрифт - на службе сохранности весьма хрупкого груза.
Типографика отсылает к вестернам, джинсам, Америке вообще.
Капитель / Красная строка
Полоса с фрагментом текста
типографического решения одной темы.
hospodin ZnA§ Fausta?
MEFISTOFELES DoktOI <
HOSPODIN
Jej, meho sluhu!
Mefistofeles Bloud! Ten vAm slouii sluibou
sveho qlruhu.
co jde mu k duhu.
Ne chleb to vezdejSi
Kvas nitra do lAlek ho Sene,
a ie je blAzne n, zpola znA;
na nebi ZAdA hvdzdy bezejmenne,
na zemi rozkoSe,
led nablizku ni v
nedojde smiteni hn id jeho vzboufenA.
со svdt jich mA,
dAlce vytouiene
hospodin Nechf jeho sluibi. posud zmatena,
ja zAhy dovedu ho k jasu.
Vi sadaF, kdyi sc stromek zelenA,
le kvdt i plod jsou dary brzkych dasu.
Mefistofeles Od? Vsadme se, ie se vAm pfec jen ztrati!
Jen povoleni dejte mi,
abych se zvolna vuc cem smdl mu stAti!
je na zemi,
hospodin Pokavad iiv
potud die tveho nechf se ddje.
Tvor lidsky bloudi, pokud za dim spdje.
Mefistofeles To ddkuju; neb г Ad jsem nikdy bli±
se s neboztiky nezabyval.
Buclate tvAfidky jA nejraddj vfcdy mival.
Kdyi v domd mrtvola Jsem v prachu jii.
JA 2ive chytAm, jako kodka my§.
hospodin Nu dobrA, to u:: vdc je tvoje!
Bud urvAn jeho duch od sveho zdroje!
Ved, adli jej zn<5 proniknout,
v svou nizkou oblast jeho pout
a zahanben pak vydej svddectvi,
ie dobry dlovdk ve svem temndm vfeni
pfec о jedine pravd cestd vi.
Имена персонажей
набраны капителью
и закомпонованы весьма пикантно.
Вертикальная линия означает, вероятно, ось страницы
и показывает небольшое смещение относительно оси красных строк.
44 Капитель
50
Кегель / Наборный шрифт, Рамка, Косая строка, Гротеск, Инициал
Натуральный раз
. Полоса обложки брошюры. Нижний Новгород, |дзо.
Чтобы увидеть кегель, нужны границы литерной площадки.
Типограф предоставил такую возможность,
«обведя» каждую литеру зб-го кегля металлическими линейками.
Тщательность обработки стыков линеек -
один из секретов изобретательного мастера акциденции.
45 Кегель
BMinOWdEJ-«
С одной стороны ленты верстка - нормальная,
с другой - поперечная, что и отразилось на обложках.
Их одинаковость утверждает абсолютную равноценность обеих сторон,
хотя в данном случае обложки принадлежат одной стороне.
Книжный лист / Разворот
Йап паи Трист. Внутренний ВИД КНИГИ Карел Тейге и чешский авангард.
Амстердам. »994- Формат 23.8 X 16.8 см
В брошюру встроено факсимиле книжечки Азбука В.Незвала и Тейге.
Часть ее страничек отпечатана на «больших» страницах,
недостающие - подброшюрованы.
Лучшего способа показать книжный лист не нашлось.
Кодекс / Воздух, Иллюстрация
Фотография кодекса - в качестве символа книги вообще.
Избитый мотив, но достаточно оригинальная его подача.
В ракурсе, выгодном для показа конструкции кодекса,
заключен приглашающий жест.
Картинка дана в остром пространственном соотношении
со строчками заголовка и массивным фоном.
48 Кодекс
54
Г-ДИРЕКТОРА
номер, мы хотели
1идеть его макси-
мально белым.
«Чистыми листа-
ми» — в духе
Цобровинского.
И максимально
:вободным —
з духе новой анг-
1ИЙСКОЙ типо-
рафики.
Сложная модуль-
ная сетка с ше-
:тью градациями
ю ширине без
межколонника
дала возмож-
ность сталкивать
шрифтовые плот-
ности и делать
кивую, ритмизо-
занную верстку.
Цля набора и ак-
циденции выбра-
ны гарнитуры
Ньютон и Текст-
эук из библиотеки
Колонка / Воздух, Поле
Игорь Гурович. Фрагмент страницы
журнала Союз дизайнеров. № 2. Москва, 1998.
Формат журнала 30 х 21,5 см
Типографика номера построена
на метаморфозах колонки
в условиях многоколонной верстки.
По своим пропорциям,
колонка напоминает о колонне.
Как видим, это еще и колонка дизайнера.
Сильно отбитая от соседних,
она - самоизобразительна.
В начале номера симметрично
дана подобная колонка редактора.
Предпочтение колонке арт-директора
отдано потому,
как очень спокой-
ные, нейтраль-
ные, универсаль-
ные шрифты. Ди-
апазон кеглей —
Разворотные ил-
люстрации при-
званы сбивать мо-
нотонность жур-
нала, который на-
чинается доста-
точно дробно,
к середине обре-
тает размерен-
ность и заверша-
ется опять корот-
кой дробью.
Обложка белого
журнала — тоже
белая, как бы
выдавливающая
из себя краску
разных цветов.
Как нам кажется,
она перекликает-
ся по дизайну
с рядом материа-
лов номера.
Вообще, нам
хотелось не за-
слонять работы,
представленные
в номере, своим
дизайном,избе-
гать излишне-
го пафоса и не-
оправданной ост-
роты. Нам хоте-
лось также...
Да мало ли чего
еще нам хоте-
лось! Просвещен-
ная дизайнерская
аудитория журна-
ла сама увидит,
что из всего это-
го получилось.
что из нее можно узнать
о концепции и источнике,
как их видит дизайнер:
«Проектируя этот номер,
мы хотели видеть его
максимально белым. (...)
И максимально свободным -
в духе новой английской типографики».
55
49 Колонка
g Колонлинейка /
Колонцифра, Тупое начало
o' Разворот книги С.Радлова
О Дгсятълет в театре. Ленинград, 1929*
О Формат книги 18,5 X 12.5 см
® Анонимный, но, как видно,
я чуткий типограф
увлекся колонлинейками.
Им редко находится
узкопрактическое оправдание.
Особенно - здесь.
где колонлинейки
словно бы выгораживают
фрагмент текста,
случайно пришедшийся
на разворот.
Однако легко понять
желание типографа
подчеркнуть диагональ,
внутренне присущую
любой типографической
композиции.
ркческой драмы, история двух возлюбленных,
которым до смертного часа не суждено встре-
титься в любви. Жестокий эгоизм художника,
ломающего чужую жизнь ради творчества,
внутри разъеденного неправым себялюбием.
Гротескно страшные, по-гоФмановокн уродли-
вые Фигуры — отца, трактирщика и всех этих
пьяниц, ужасных в своем весельи и веселых
в своей жестокости. Горькая и страшная доля
проституирующей себя женщины. Немножко
анархический и беспорядочный, конечно, про-
тест нрогив общества, которое щедро оилачи-
предсмертноо творчество поэта. Цыганщина,
угар, вино, головокружение, чтобы заглушить,
закружить безвыходную тоску и отчаяние сло-
манных уже и неспособных к жизни и творче-
ству людей — все это черты, роднящие Ulpe-
кера с Блоком.
Работа их и время творчества — последние
годы перед войной и революцией. Сегодня,
это для нас уже история. Что же и говорить
что «Дальний звон»—это не наша, сегодняшняя,
какой мы ждем и требуем, монументальная,
героическая опера Советской России. И не
потому конечно, что нам чуждо такое патети-
ческое напряжение воли и чувства, а потому,
что мы не можем замкнуться в этой эмоции
и в этом кругозоре. Борьба, гнев, победа, само-
пожертвование, марши и песни народа — но
разве всего этого можем мы ждать от евро-
пейского Запада? А если так, то надо созда-
вать эту пашу новую оперу самим, по созда-
вать, ие правда ли, а не надеяться на повое
либретто к «Аиде» или» Травиате»; не надеяться
и на революционное содержание, заключенное
в старые оперные ритмы и Формы. Значит,
ставка па музыкальное творчество и музыкаль-
ную культуру, как творца, так и зрителя. Зна-
чит ио место кустарничеству и самодельщине.
оп показывает пан, к
приковывать вроется
калькой технике, в в
надлому мастерству
же паше, быть может чуждые Шрекеру, мысли
и эмоции доводить до такой силы, пронзи-
тельности и напряженности.
Что патетические грозовые революционные
годы приблизили нас к новой музыке, в этом
сомневаться ие приходится. Громадный успех
«Саломеи» в прошлом году и полный провал
Колонтитул / Колонэлементы, Колонцифра, Обложка, Поперечная верстка
Веро Крикс. Разворот каталога Самые лучшие по дизайну книги 1995 года. Амстердам, 1996- Формат страницы 19X17 см, формат переплетной крышки 23,6 х 19,2 см
Книга удачно демонстрирует не столько колонтитул как таковой, сколько новое воплощение его функции.
Все «лучшие книги» дополнительно изображены на широком канте переплета. В пространственной связи с этими изображениями
по периметру каждого разворота идет система меток, сообщающих о страницах, где подробно представлена каждая из «лучших книг»,
о принадлежности данной «лучшей книги» к той или иной категории, о том, где даны дополнительные сведения и заключение жюри об этой книге.
Необычное и избыточное решение предусмотрено тем, что дизайнера каталога лучших нидерландских книг всегда обязывают к инновациям.
L.
Колонэлементы / Поперечная верстка. Рубрика,
Машинопись, Динформат, Пробельная строка
Страница проспекта архитектурной фирмы. Хельсинки, 1975.
Натуральный размер (машинопись укрупнена в оригинале)
Рубрика решена в графическом единстве с колонцифрой
и тем самым подражает колонтитулу.
Строчка данных, разнесенных по углам,
акцентированных и вдобавок отсеченных линейкой,
превращается в овеществленный образ колонэлементов.
Брошюру листают, буквально держась за колонэлементы.
52 Колонцифра
Perinteinen arkkitehtisuunnittelu on ollut
luonteeltaan suljettua. Suunnitelma on tehty
aina lopulliseksi kokonaisuudeksi. Siina ei
ole varauduttu mihinkaan laajentumiseen tai ti-
lojen muunneltavuuteen. Voi olla, etteivat
suunnitelmat aina toteutuneet sellaisinaan var-
sinkaan pitkan ajan kuluessa toteutettavissa
laajoissa rakennuskokonaisuuksissa, vaan niita
muutettiin ja laajennettiin. Tahan ei kuiten-
kaan alkuperaisessa suunnittelussa ole yleensa
mitenkaan varauduttu.
Viime vuosikymmenina kaikilla aloilla tapahtu-
van nopean kehityksen myota on jouduttu siir-
tymaan ns. avoimeen suunnitteluun. Avoimella
suunnittelulla tarkoitetaan tassa sita, etta
rakennus on tarvittaessa mahdollisimman moni-
kayttoinen ja tilojen кооп ja kayttotarkoituk-
sen osalta helposti muunneltava, seka etta vai-
heittain toteutettavassa rakennuskokonaisuudes-
sa eri vaiheet voidaan suunnitella riittavan
itsenaisesti muuttuneet olosuhteet ja vaatimuk-
set huomioiden.
Erittain voimakkaasti avoimen suunnittelun tar-
ve on tullut esille yliopistosuunnittelussa.
Oulun yliopiston suunnittelussa on noudatettu
avointa suunnitteluperiaatetta. Kayttosuunni-
telma antaa kaavallisen rungon suunnittelulle
ja maarittelee eri toimintojen ja laitosten
keskinaisen sijainnin. Kayttosuunnitelman mas-
soittelu on laadittu suunnitteluhetkeliaK°ti~
Контрастность шрифта / Насыщенность шрифта, Акциденция, Прописные и строчные знаки
Соня и Герт Вундерлих. Заголовок на титуле книги. Лейпциг, 1976. Натуральный размер
Жирная антиква (шрифт с максимально возможным контрастом)
контрастирует со светлым монотонным гротеском.
Различия в величине шрифтов и форме строк дополняют систему контрастов,
что в итоге приводит к результату сколь гармоничному,
столь и ассоциативно выразительному.
''/ZirV*
Ein internationaler historischer Uberblick
54 Контрастность шрифта
6o
В P E
РАБОЧИЙ КЛАСС
ВОЛЮЦИЯ X
современного рабочего класса — проле-
тариата есть ровестник. Это современный
промышленный капитализм: он родился
вместе с машинами. Эксплуатация трудя-
щихся, т.-е. присвоение плодов их труда
другими, существовала и до машин, но
______________лишь машина придала ей современную
форму полной покупки рабочей силы. Машина доступна
только крупному производству, о крупное производство
предполагает крупного предпринимателя. Крупный пред-
приниматель. капиталист, именно в качестве владельца
машин, и сделался неограниченным хозяином в про-
изводстве и собственником выпускаемых фабриками то-
варов. И рабочие и прежние мелкие предприниматели
потеряли все признаки хозяйственной самостоятельности
и превратились в чистых пролетариев—людей, живущих про-
дажей капиталисту рабочей силы. Этот .промышленный
переворот" раньше всего —еще в конце XVIII веко —
совершился в Англии, где он принял и наиболее рево-
люционные формы. Позднее, и менее бурно, он совер-
шился в остальных европейских странах, прежде всего —
в начале XIX столетия—во Франции, и позже всего—на
памяти живущих поколений — в России. Ко времени
промышленного переворота относятся повсюду и первые
выступления рабочего класса в качестве особой рево-
люционной силы.
В Великой Французской Революции (1789 — 1799 гг.) —
вдохновительнице и родоначальнице всех европейских
революций XX века — рабочий класс не мог играть са-
мостоятельной и видной роли хотя бы уже потому, что
промышленный переворот совершился во Франции уже
после нее. Франция конца XVIII века была страною кре-
стьянского земледелия и мелкого домашнего производства.
Рабочий класс ее состоял или из городских ремесленни-
ков, записанных в цехи, или из раскиданных по деревням
рабочих, имевших свое хозяйство и на дом забиравших
У интернационала не оказалось сил для проведения в
жизнь антивоенной программы. Вожди его растерялись;
рабочие массы пошли в разброд... Значит ли это. что
вся борьба его с духом войны и международных наси-
лий было совершенно бесплодной? Значит ли это, что
рабочий класс навеки склонился перед Молохом и признал
себя побежденным? Все. что совершается сейчас в Европе
и вокруг нос, кричит, что это неправде. Стихийные силы,
толкавшие капиталистический мир в кровавую бездну,
оказались сильнее сознательного сопротивления челове-
чество, говорившего устами трудящихся классов, но уси-
лия их не прополи даром и приносят свои плоды. Пройдя
через кровавые испытания, человечество закаляет свою
волю к свободе, миру и всемирному братству и опять
избирает пролетариат проводником и выразителем своей
воли. Борьба за мир принимает небывало грандиозные
формы, и если в будущем не вполне исключено еще
возможность поражений, момент решительной победы
человечества над слепой стихией природы все же ясно
виднеется уже через кровавую даль...
ilittiiiHtrtit
SttttmittinttituiffitnSditifi
nUtinipjanitiitgttnnJtmtfttiDitinifttto^
вгийбеийиШГфП/итГоГййиокрОШМ
йпэ ипф in to eto|ien uni ftfiinften <D cftal t
gu otrwcnicn.
SitJUiUjtlmSlingfiJotOft/
ife in einer to totfdicn ^tfitip nigewnniten
JtittntrtnnitniP/UniiitOtOftotomiuttOft^/
geigt to Itarten inneren ®cljnlt to pfionen
toi|ifitnW<
^ifeet^WnBeSrutfnttoten
nun icm ЭДшеп to 2IIItnglid)cn зи tefon*
toetifflitfung.
Sitfitiflgfctoei $tofflingrpotzi!)|M)mf| o.JH
56 Концевая и начальная строки
62
в секунду), то нам потребуется семьсот лет, чтобы все их
пересчитать.
Наша Земля является лишь маленьким придатком к одной, до-
вольно незаметной из этого огромного множества звезд. Она
меньше, гораздо меньше, чем точка над I в нашей библио-
теке в полмиллиона томов. Правильнее сравнить ее с микро-
скопической пылинкой, заключенной между двумя страницами.
Какими жалкими кажемся мы, обитатели этой пылинки, еще
около трехсот лет назад думавшие, что эта пылинка является
центром мироздания, что все звезды вращаются вокруг нее
и что все они созданы ни для чего иного, как лишь для
того, чтобы по временам в отсутствии Солнца и Луны проли-
вать на Землю немного света. лМм
Теперь мы, наконец, начинаем
понимать, начинаем чувствовать
каким незначительным, каким
микроскопическим является наш
дом в мировом пространстве.
Но мы еще не закончили на-
шего исследования пространства.
Мы еще очень многого не знаем,
мы еще должны во многом ра-
зобраться, чтобы понять Все-
Москва, 1933. Натуральный размер
Именно на концовках
сосредоточилась творческая
(читай - космическая)
энергия оформителей этой книги.
Все концевые полосы решены по-разному,
но одинаково пышно и эксцентрично.
Подобные решения редки,
но вместе с тем характерны
для момента вырождения конструктивизма
и короткого всплеска советского «ар деко».
Концевая и начальная строки /
Абзацный отступ. Готический шрифт, Рантовая линейка, Блочный набор
Объявление, рекламирующее шрифт в журнале Гебраухсграфик, № 9. Берлин, 1933. Натуральный размер
«Немецкий шрифт вступает в свои права». Композиция удивляет готической жесткостью:
все неполные концевые строки пригнаны по длине к большому абзацному отступу.
Как в содержании, так и форме объявления чувствуется,
что национал-социалисты уже у власти.
57 Концовка
“The discovery of the alphabet will create
forgetfulness in the learners’ souls, because
they will not use their memories; they
will trust to the external written
characters and not remember of
themselves... You give your disciples not
truth but only the semblance of truth;
they will be heroes of many things, and
will have learned nothing; they will
appear to be omniscient and will
generally know nothing.” —Socrates. “Phaedrus”
Коридор / Интерлиньяж, Межсловный пробел. Распашная верстка, Поле
Разворот журнала гб. Вильмингтон (США), конец 8о-х. Формат издания 45 х 30 см
Нарочито крупные межсловные пробелы, да еще и при двусторонней выключке строк,
неминуемо ведут к образованию длиннейших коридоров.
Но для глаза этот «дефект» полностью устранен интерлиньяжем, соизмеримым с межсловными пробелами.
Разворот годится в методические пособия для начинающих типографов.
LE TIERS LIVRE.
Mention pronunceroient Paters nofters, Tuesmagiftersnofters.Les Bretons nepros
des nunceut que vne R .ou il en ya deux efcriptes.Comme en difant, Homo cu*
Bretons, rit.pour Homo currit. Au contraire les Lorains en pronuncent deux/ ou il
etLorais nyenaque vne.Car filzveulent dire, Sainfte Marie, vecygrandemoa
querie,& duredyablerie,] Izpronuncent.Sainfte Martie, vecy gra
de mocquerrie, 8c durredyablerrie. Cc font les Lorains contre
lefquelz leProuerbe.Sept cents cinquante &troisdelaSes
Erafme, gonde Chiltade Derafme peult eftreallegue, ou il ya,
EretrienfiumRho.non pas contre les Picards, com
prouerbe me efcript au did Lieu le dift Erafme, & mef ba?
his comme il fe у eft abufe, veu quit eft ft fcas
Notable uant, & quit na entendu que les Picards
fingulier. pronuncent beaucop myeulx le R.que
[es Lorais.ft auffi qud ne cognoift
quit nya Nation en France qui
pronuce myeulx que lefdidz
Picards. Peult eftre qud
entent que Picards &
Lorais pource quilz
patient Fracois
font tous vnt
Nation,
Косынка / Маргиналии, Колонтитул
ЖоффруаТори. Концевая полоса ил книги Цветущий луг
Косынка в чистом виде.
Оторвавшись от прямоугольной части полосы
(на предыдущей странице Цветущего луга),
она тем не менее сохраняет в маргиналиях
признак прямоугольности.
60 Косынка
66
Красная строка / Гротеск, Рамка
Развертка коробочки отдухов.
Париж, начало 2О-Х. Натуральный размер
Композиция каждой грани
построена по принципу красной строки.
То обстоятельство,
что знаменитая вещица,
вопреки парфюмерно-галантерейной традиции,
выполнена без каких-либо украшений
и набрана гротеском,
объясняет ее неувядаемую
привлекательность.
61 Красная строка
Круглый / Мозаичный набор, Рамка, Акциденция
Соломон Телингатер. Обложка книги. Москва, 1927.
Натуральный размер (поля не показаны). Отпечатано в два цвета: зеленый и красный
Мозаичный фон набран круглыми разных кеглей: 6, 12, 24, 48 пунктов.
Свободная композиция фона повлекла за собой
еще более фривольную трактовку «этикетки» и рамки.
Работа выглядит свежо и экстравагантно как для 27-го, так и 99-го годов.
62 Круглый
68
Курсив / Антиква, Поле,
Межсловный пробел
Разворот книжки
образцов шрифта Гарамон
фирмы Monotype.
Лондон. 19»6.
Формат книги 20.2 * 12.5 см
Курсив дан раздельно
от шрифта
базового начертания
и в том же «количестве».
Левая полоса выглядит
убедительней.
Достоинство курсива
раскрывается полнее,
когда он «растворен»
в небольших дозах
в колонке,
а еще лучше - в строке,
набранной
нормальным шрифтом.
63 Курси!
TWENTY-FOUR POINT
Ben Zoma said: “Who is
wise ? He that learns from
every man, as it is said:
‘From all my teachers
have I got understanding.’
Who is mighty? He that
masters his nature, as it is
said: ‘He that is slow to
anger is better than the
mighty, and he that ruleth
his Spirit better than he that
taketh a city.’ Who is rich ?
He that is contented with
his lot. Who is honoured?
21
_________________________________________________
Ш tdmecz pofijOlimBCQ ttiema obtony /
Cdt mini RiepisyMCidf mdigc 5f ijbey grotty.
Coby trjebd ndpirt wic/ у pijytotYer to fto» Etubr /
25ydtte potym Kotony me ptjytvtcblt tvjgube.
Kdfby тефоу p^egrjega fmtgo sdtvoldnia/
Etudjototti tti«b ocw pdngicgo ptjyhjdnte.
3 lubjtdm ptogym beta bobty ptjy Hub 5 eiebte/
3dtoby у ten у dw byli fpoletn w m'ebt'e.
€3witM шефоу fye w cub-ty vtjab nit tebamdii)/
21 le Kycctgttn fptdtoom 3 ttotvu pBytvyt dtp.
Elte bylt'd Adjnobjtcic dtti DoCtototoicz
Co w ртяеф tego bdli KvjySotom po glotote.
Ra ftvym tdjby ptjrgewoy/ d bl« jygu fxoego
Riefttobj dni omnttyfsay bobtd Kotonitego.
CTTojno Kjeqpofpolita у tone vbogddt/
3 gbjtc fye rd powt'nu/ tdm fwi fdjby trdci.
3 naptsdb gdroyac fye 0 fpdlrcjtuy sgobjiez
П> tcyct fdmey ndbsicid/ je fye рву fntobobjte
©toey batoney jogotrie/у btoge nayb;ieaez
Jdto n> piecwfsy po»3«bef wfjytfo ptjytoicbitede.
Bdrjteyci teby mbjtey rjecjy юйс jddtobje/
3 p^ebste mpbtjy Ittbjte lattvie to to vgobjpz
S SeptsytviO’
§gob<f.
Зе ptjynriobo ntftva ttridre co fye wyfcocjylo:
2lle trjebd jeby tdm vpom me byto.
Ccn jgotd tvyfoijencie/d wfjytfie fcot fpidwy/
Do pojyrtu fpdlncgo obedccie noptd wy.
Co cjyricie/ d trie btojicm wfjyrcy Jdlotvdli/
X io je cdbje/ у wy jeefle mil pudjdli.
CANT1O
t
Кустода / Готический шрифт. Рамка, Концовка, Втяжка
Разворот книги Zgoda. Краков. 1564. Формат страницы 19 х 15 см
Кустода (страж) сторожит даже концевую полосу.
(Позднее эту полосу стали «щадить» непростаиовкой колонцифры).
Появление антиквы вместо готического Швабахера означает,
что следующая страница начинается с латинского заголовка нового раздела.
Втяжка вторых строк поддерживает (в старинной манере)
стихотворную форму произведения.
246
Letrasign KJebebuchstaben
246
Helvetica Medium
ABCDEFGHIJK
LMNOPQRSTUVWXYZ
150
160
161
162
163
164
165
5
—
2
CQ
Лигатура / Надпись, Логотип, Акцидентный шрифт
гмы. Прага.
Слигованы все пять букв. Трудно сказать, чем был движим типограф:
мыслью о непременной лигатуре или осознанием особенностей шрифта ITC Benguiat Gothic,
провоцирующего на слиговывание. Один из экспертов осудил эту работу,
сочтя, что Фауст не был клоуном. Этот довод одинаково легко принять и отвергнуть.
Потому что, как ни парадоксально, идейно-сюжетно-тематический план -
самая ненадежная основа как в делах дизайнеров, так и в суждениях их критиков.
73
67 Лигатура
Линейка / Косая строка, Подключка, Металлический набор
Дмитрий Аронов. Приглашение на выставку. Москва. 1998. Натуральный размер
Линейки организуют довольно свободную композицию,
но также и просто красуются своей «самостью».
По контрасту с «чистеньким» компьютерным гротеском
взяты старые линейки металлического происхождения.
Откровенный намек на архаический конструктивизм
невольно заставляет вспомнить о драматическом отсутствии
русского живого конструктивизма.
Лист / Многоколонная верстка. Таблица, Линейка, Поле
«Прейскурант настоящим огородным, цветочным, древесным и экономя*
Огромная многоколонная таблица для чтения с рук.
Несмотря на очень широкие поля, линейки стоят вплотную к тексту и цифрам.
75
69 Лист
sjij] «HWijiisi]Aiy a
.e---« . .w
.papite]sHi]dpej авц.
JooimfiiS
& й«3> W >
A^s»ni!uo!Hsv4>|jir|sii4a|3Ei
MuosiiPimi
чгх'к -s-a 5™5’«w ей ч"^1« «""7 »“«>s
N(XMjjoasi wi
WHV.NB ДЮ-SVSiiVl ЯН1
,»>Dfjnt dot '•иц о • • м»у уп Ацыа Aj»a tfl.
NOOMINONVW
ZNOW
Kennedy [kfnidij: 1) Joseph
Patrick, * 1888, amer. Politiker
u. Finanzmann; 1937-40 Bot-
achafter in London; trat ftir
eine isolationistische Politik
ein; 2) John Fitzgerald,
* 1917, t 1983, amer. Staats-
mann; Sohn v. 1); 1953-60 Se-
nator (Demokrat) v. Massachu-
setts; I960 zum Prfls. gewihlt.
John F. Kennedy
s
Лицо и оборот / Натурализация текста
Фердинанд Кривет в сотрудничестве с Рольфом Штаудтом и Барбарой Энтруп.
Разворот книги Кривета Аполлон Америка. Франкфурт-на-Майне. 1969. Натуральный размер
Артистический отклик на исторический полет американцев на Луну.
Книжка, набитая вербальными и зрительными материалами
(документальными и графически преобразованными),
не имеет ни начала, ни конца. Нет и явной последовательной канвы.
Жестко соблюден лишь один принцип:
с какой бы стороны томик ни листался.
правые полосы стоят нормально, левые - вверх ногами.
Чем не способ лишить книгу лиц и оборотов?
Макет / Верстка, Развертка текста
Обложка каталога издательства «Электа». Венеция. 1981. Формат 24 X 22 см
Изображен «layout Сола Левитта для проекта каталога его работ».
Эту картину можно было бы назвать постраничным планом,
планом верстки, наконец, эскизным макетом каталога.
Хотя последний вариант не самый удачный,
именно так скорее всего выразились бы в России.
1981 i Пива Е1е | с | eta щ fe J LJJ | | 1 ||_|Цш Catalogo gene ^IJ | El 5 ДвТТш rale f
1 щ ил 1Й вя И □□□Is 1дта1» Я® В то» EL'ShOWL!U _© ВЙ ЙЕИ© ЙЕЙИЙЙ О □ □ и
g|rS] Дд Оа II * I |аяг| I || | || ^§1^
1 т'ф 1 ЙВ I8 п ШвП В'М'ви И О □ D □аовши-ии и U U Ом® оойоЬИти □ п гГ Я‘В атаошН'П п do ® ма'йвп&н Д ДО ® ® и© пппп g> шок* +-!’=sj—: □ ыррЩЙЕЮм О L_r r ивщщишв .п п H ШоП rihaniri ая d (ДI 51 |я^| i~, , 'Д*
72 Макет
78
ОТ Луа» 'V'”' pis we on 3S
лпоо 1 вввю it?
n,„ »i«l imo pin Е’з’б top 6)i w» msi psi »то 616 ix 6! pnr toi i»6 ^вшз i»6i ___
Э»ЭТЭ mSIlTOi 15’3 l!’s6 1»1»3 1з6 ПЧ5ТОВЗ ПВб ПЗП ?31 15TO >36 TO’» ’50 1IJ*»1 63’1, О'ЗЮ
61ПЗЗ БЗЕП1 13113 0313 045’3031 ТО1ПЗ 011C0 рб pipot (1113)10? тают P*53 ’»> 15111 ns6 _
TO’!» (П)»13Б ’5Bl6fi3 453 lip’s f5»> J31 0’310 OlEll ОрОШ 0’ЗЮ 0131315»! 11315 pip» Ip „,5 ™ ft
.. . , , ое» о*1 ня бомюз н
onfi KB in osisrf pni' 73 ВЭТЛ ЛЧГ’3 °ip’p° pwvno tow pi’OBE jppl »'» 0Ю0 vinos
o?<3.4 oh Wfi № fiin). VTW -jv® raw тауз таг ng6 upn- kS-.........—............... —
nod nrtfi 3#n Wb n»ri "J
w> И» olipw (3) п>» -i
i.-onnO’SippvopSii'innlipn рЧПВП чк ITan TV 1ШО
30*3 BMfi isiri i'n P3"o> C*1B*'
те» ?•>'"»: 30-3 pnifi OSM
ipsoi jfito os Изр' oipn os rn 14 in to> firn о'Ъгз
РЙЧМ fips оэгез '•> OTfi3333io»no m озкэов »Сч
op.1 W oh filfi ЗрЗрвКв» W TV13 HOW ЮР ПОГ ПП * ТОрЛ’ A- ]03 pOPEJE 0’001 1500 libijno
spiipw топ o'»bo oon : myoi rei no татпп p pboiai -pis >:» о’бто» 16 вчз»э
’b о-з inixn TOW on rJs-1 tn6!»l У5-5 '1ет} О’53б1, 3
'М3 nfinn fro mncfij зуздп p-tf) 406» ,6 0,Pnw, plni« J
www» wi”jn» on „_i_, __ , I03 I?B’’?31’ *>’ S’li
WBW or lipw O'BI» D’5fp tpl0 0ЧО1К 141 lUlE'S U too I’D’! ]3’-”01 DIOpiMuo
wjBonBifi roimrfrofiioP ТГО ™ 1ina O’3?»1 D’33K’ , -I’lO’BI no 6»1’1 ]ppl гот
o*3soi o'rsfii 0'1» Olh ООН ОЭТ ЛН П0П blf ТЛО Ер*® H1HB> DIET pfl plpOO 6’301 J
fins ini3 оз» «0 tic imn topia m now u’pnn птор now юта® o’i »sio”3i’33i oaio д’ *>o os i
P i-pi i'3 пзп isn »pin '3iao>6B>ntw-pnat£pSnn»int5e’TTno piei «рбвтзто i»i6 n
1’’1,1,ТХ’”2С £» o°e mpJ’3:nuiraon5pp'»-ni67npw 061 Jpo’ 61 13 Iplpl 2'’.'"®•'
rX’.;Xi £ «m-о»'mn,»D-s
J £» o-imfii iornsren roi nrar n’inpor ’1WOO jrnn kS т-тта» osn psioo oipnl i6£™J“
Ув ВВОЗ’ oufioi «soon into onifi Н’ЛП’В plow ]W ПП0Ш Br*O П0”Ю30' О'ЗЮ pi ’55»1 TC’O pi -
рк к'ею pboiN onoiK nn ню, ’ п’Р’оро oEO’ о» : i5»o ’:cni oc
pbow jPnoi ’ noiao n^’OE лп’В plow roil o’i: 6э’>6 зсоз »o n> -Jo
tpbn taw mvr 'i noiao кооп поюо о’1зпзорто юте рв! п»? го»
)плп г д • п*о novmi в’Ю ’про попотп о’з! вювЕб 'j Ini pm >
битата ко бокn лтоео отапоп p ртз ’slow pw»6i • обо"»
’т ко так л-гоео о’че>ю,’т ррчгрт°* ipoo 61ею’»з6э’з6’зз п“
: ’он ’Зою рта® рЬювп • окта" той ю» ото» пз»1" w
Н’ЛОР DU* 0ПП1К Bi'O О’ЛЧО ТИП П ртз ЮТЕ ТЮЗ 150 ,
О.» - .U >. М» -у р^поо №ТЮ1 ЮТО” П’Е ТО TBTOO]Э1 ’ р1Э1В0 6.„в
Ф Р’ТОП 'О 1К ТОК ОТО’ ТбОЭ ’3'15 ота»1 y'loes
, ЛП бок nV -рлп 11315 »Б10’ ’3111 ОЗЕО П
13131 0’310, Р1Е13 П'В'-» о
ТОСТЕ о'сб 0'111 изрП’Е п »Ьое
: ТО1Б1Э той 616 прб pci , °
оз1Ббтз ’’зрп озп5 ро 031’ ’зз i»6 WBTI'
11Р» О’ЗЕО1 0’50 016 ор» 0’1»1б 1’0 "Е* •’
рз П’ЭП Is 1WB ор!» бюв ртз 030 03011в ,
рз Р’ППЕП pop}» Р1’01 ПОЛЗ роз рз ppi ft., ,
60’S «VOO vop’l розз 0ЧП16 pl роз p pi sons 'OB
ПЕ03 01 1E p!TO op!» on 01 10 ЦГТО op!» Ot n"k> 3sii
isop’l ОЗЮЗ 6!e oto»i6 ;oi озтоз pop!» pi’s!_
0’5» Z’B 45no ]»1 31ipo ]n Рб’З» ITO’S O’POO
OO’TO IPO’» OTEO ]TO» ]0l6 inplnso ОТОЕВ! tW
pTM.nmoi p:!w E1TO0 Op qi) озтоз 'оз 1эотз еикто
РЮ"> об 43 ’5 6!»Э 08031 об 013’133 о1то6! об
р! 1’151 ]3’1Р 030 Рр1»Е31 бтоЕ 13 »Р1ГО Об £<3ft
Р1Й ’би О’ЭТ !зб то» »рзро рб ipnl 6!i^>imrftS
,, , ГОП 1031 О’ЭЭб ТО5 Inll ppi’B3 1»6l3 вртро ftl •ро'1
озтоз 6>в: ran »pip pnl еешовт »pipo pi51 ito» 61i ’»т> ctoi i»pi 46 !’»!т ррзсз ora wb pn-
рбзо Рзю 46 ton 0011» il np’E ini! -,’i5 p6i o3io i! рчгто рбт рто ррто opl! тоб 61 ’бит fi’»1»
1» Einon ’i»6 6301 ,3311 (к) o’5ip i!o’3S3 ’i»S pin toIeii’ 3 '1ДЛ0: oil 01 ррчп» рб n”,ой.
Ifi 1’13 O1’’13E in : O’»»5 '3 nun 6101 1n6 D»B EITO 0»0 13 31’00 101 ’6 бзот 13311 pP»1 °£ft ft,r2
13 1311’E 43 616 moo 6» P1PEE6 on» ое» 61i (’'») !’»!i рртаз рота too oe»c ртооз nwc»'»!»
ООО» ’00 OTOCB '33 ]3’O>P ВПП 1*»ll 'зпррз» ’ВО ПЭО O’! юзрт P’BTOE ’б!,»! Blip 6! : OIE fi.n 5'nfi
ррчп» рбЕ 03103 : o»11f 153 P»1 03’00 р’ОрЗ ''infl pEipi»O ’IlOB !з P1B31 nllEO P1C31 nn6 fiw b'?B
: (.n ?•>») очзЕ бю опто Р30ПЭ161ip! ’6»o ptoi 'чэто <p!’n : (о) юэтороб 6s»nn о’5»з) озпз "«{ fiifi
B'»6 P’BTOE ’61TO1 acini Р’ВТОЕЗ ОЕПП ОТВ 0301 риз 131 133 1’1» !зр» Р131П Д 1ДГВ ™1' 1?®’
Р1бзо оз Enn тпб то ’»6 топ 6"п '1 Ч’)в '”Е13 то’ ррчпто (л) р’втоез птп! то! опзв ££
1Е"6 1П11ЕЭ ртов Ю» Р1бзо 03Е11П 1»б1 ]6» 1E"6 ПЗПбзТП брО’ПЕ 1РЗ ЧЗ’П о! 3TOJ 6s6l
)6»э (» то) рроют бою! (ч) pl» ails 161Е’ 011ез p)6is pito plSio ion ie"6 i»6i i6»i Bwi'W
б'ВЗ’П 101)03 p!6ic то) р^п» •рмпб 6pE0 I’TB 0P01 6»1»3 ’рппб ю! ПЗ’») 6зч5 6) Х"6 тпбт ihfi о?»»
03153 6) 63ТО1 ’30» 616 Р’ВТОЕО 5» 0’11000 16lE’ 01)оз р)6в ’OloiTO ТОЕОТЗ ’ЭЕ» 6>1 Oi>b' «6
0В1 ОВВЗ 01)0 1) ]Р13 Р1ЕЗ 165» Oils 1) 1РЧ 15П 01ТО ТО >Е 1РТО) Ol6 033’ 6) б’ЗРТ 05П 01’) 6)6
ЮТ» 1РГ рзпр» О’РЧОЕ ЕЮП73 О’РЧО 1» ЮТЕ УЙТОВ )п)то ПЕ) (П) 1т» Т '’ДГО 3 вбз 131331 'й?!”""
В11Е01 О’РЧО J5lpB 0BU1 В'З 430 6pi ЙТЗ’ВТОЭ тпб П’ЗП! О’Ж >013 1б О’ЗЕ П’5О1 ТОб loll
ОЕ>Б 1U3 Р’1п»3)зб О’ЗЕ) ’Опп 6) 0*31 »ртр РТО»30б13 ОТО В1ВП11В1П ОТО обт рбзтбвз го» Т»1
01 '»с -d yd
iMx : now T's M h»i к»? fib I'nipiBh 'io» b 'mi niw:'» рч>» ми мто ofii wmpl o-bip Mb's '» on»' fins лрйр mbib
: ч'Зи firs'J hn ivp toibi p»» (p) : mis 'o ilfiipn stoi
Маргиналии / Оборка, Глухая верстка, Развёртка текста
Полоса издания Навилонского Талмуда. Варшава, 1863. Натуральный размер
Захватывающее типографическое зрелище!
Текстовое «ядро» охвачено маргиналиями в несколько слоев.
Наборщику было необходимо решить
непрос тую задачу плотного заполнения страницы,
ибо на каждой из них возникают все новые и новые конфигурации
в зависимости от объемов
соотносящихся между собой фрагментов текста.
Чтобы, избави Бог, не напутать что-либо,
придется воздержаться от разъяснений,
что есть что и почему в этой иерархической структуре.
79
73 Маргиналии
ЭЛ ЛМСИЦ1ГИЙ
eL Lissi-tziiy
-1-|ПрГ|Ц"|ТИЧйСКНЙ
sup г “ГН О I isch
сказ
vorden
про
van
два
tuee
en
рой L<3H
ru rSties
Эль Лисицкий
супрематический
Сказ
про
два
квадрата
в 6-ти постройках
El Ussitzky
suprematisch
Worden
wan
twee
kwadraten
in 6 konstrukties
Матричный шрифт / Рамка, Флаговый набор
Андрей Андреев. Титульная полоса двуязычного издания
Русская и нидерландская версии поданы в «срощенном» виде -
путем подобающего укрупнения общих для обеих версий букв.
Как и в оригинальном издании Сказа,
титул, текстовые полосы и обложка
решены единообразно.
Шрифт разработан оформителем книги.
74 Матричный шрифт
8о
Fach und Kennzeichnung der vom Lehrer gestellten Aufgabe
1. Ebene 2. Ebene 3. Ebene
Geometrie Vieleck Die Summe der Innenwinkel eines' Vielecks wird nach der Formel (...) errechnet. Versucht die Richtigkeit zu beweisen! Wie groB ist die Summe der Innenwinkel eines Vielecks? Driickt diese Beziehung in einer Formel Versucht selbst, einige Eigen- schaften des Vielecks zu unter- suchen. Welche Beziehungen miiBten nach eurer Meinung unter- sucht werden?
Literatur Das Schaffen Lermontows Historiker und Literatur- wissenschaft- ler geben fur den Tod Lermon- tows folgende Griinde (...) als die wahren an. Versucht, diesen Stand- punkt zu be- griinden! Worin bestehen nach eurer Mei-' nung die wahren Griinde fiir den Tod des groBen russischen Poe- ten? Versucht, euren Standpunkt zu verteidigen! Wir haben uns mit dem Leben und Schaffen Lermon- tows vertraut ge- macht. Welche Fragen und Problems tauchen bei euch in diesem Zusammenhang auf? Wie wiirdet ihr auf diese Fragen ant- wort en?
Geschlchte
Die
Narodniki-
bewegung
Die Narodniki-
bewegung hatte
ihre positiven
Seiten (Aufzah-
lung ...). Es
iniissen auch
ihre Fehler
hervorgehoben
werden (Auf-
zahlung (...).
Wie wiirdet ihr
die eine Oder
andere SchluB-
folgerung be-
griinden?
Worin bestehen
nach eurer Mei-
nung die positi-
ven Seiten der
Narodniki-
bewegung und
welche Fehler
wurden begangen?
Begriindet eure
Ansicht.
Wir haben uns mit
der Narodniki-
bewegung vertraut
gemacht. Was miis-
sen wir wissen,
wenn wir dieses
wichtige hi st ori-
sche Ereignis ana-
lysieren und da-
bei unsere Schliis-
se ziehen wollen?
Versucht, auf die-
se Fragen zu ant-
worten!
Geographie
Die Wiiste
Folgende Ur-
saonen (...)
haben nach Mei-
nung der For-
scher zur Her-
ausbildung der
Wiiste gefUhrt.
Versucht zu be-
weisen, warum
diese Bedingun-
gen zur Heraus-
bildung von
Wiisten fUhren!
Welche Ursachen
haben zur Her-
ausbildung der
Wiisten gefiihrt?
Versucht das zu
beweisen!
Wir kommen nun zur
Untersuchung der
Wiiste. Auf welche
Fragen sollte in
diesem Zusammen-
hang eine Antwort
gefunden werden?
Versucht selbst,
dieses Problem zu
losen!
Машинопись / Таблица, Линейка, Диктующая линия
Полоса из книги ио педагогике. Берлин (ГДР), 1972- Натуральный размер
Пример типографически совершенной таблицы.
Отбивки, линейки, интерлиньяж, выключка строк-
все здесь свидетельствует о профессионализме
и осознании скромных возможностей простого инструмента.
Машинопись не только не мешала типографу,
но, как видно, дисциплинировала и вдохновляла его.
«Благородный» наборный шрифт, взятый вместо машинописного,
вряд ли потребовал бы иного композиционного решения
и во всяком случае не смог бы улучшить работу
косного типографа.
75 Машинопись
U.D
Межсловный пробел / Средник, Выключка строк
Полоса из журнала 26 (фрагмент). Вильмингтон (США), iggo. Формат издания 6о х 45 см
Для столь крупного шрифта и выключки строк с двух сторон
колонки узковаты даже в самой широкой части.
Об этом свидетельствуют «дурные» межсловные пробелы.
При сужении проблема усугубляется, что, видимо,
не только не беспокоило, но и входило в задачу оформителя
журнала по типографике.
76 Межбуквенный пробел
82
All right, back to the pre-/;
sent. Actually, it’s now 14ШМ
minutes into NovemberJ4
8. Thursday. The clockjf'1
says 0:14. Here's some-4 I
thing I know for a fact:iJ
that by morning, theifW
backs of my legs агеД Я
going to be black andflJTfl
blue and my back isf
going to ache. This isfl^W
because I rode*^®
through the cobble-J и»
stone paved streets! JC»
of Amsterdam on thef^jt
back of a bicycle.ЖДЕ
The Dutch are thefy^ff
last of the hardcore! VT1
bicycle riders in*/^y 1
Europe, and it’s not^^Mp
unusual to see onejSt^^&
adult ridingfy^^E?
another adult on!
the baggage rack^^yff
of his or her Ь1ке.^^н|мМ
When you seelESi^K
other people
doing it, it ooksf
charming. WhenJ^A^ |
you yourself areKa^wflV
sitting side-sad-lC***^B(
die over some-1
one’s rearl
wheel, hopingj^' \ |
that you don’tEjK^W^J
get knee-lC?^*wp
capped by anl
oncoming!
truck,
seem
s о m e w h a t
less charm-1
ing. f .JCiku
The Ысус1еДку__/^ДД
b e I о n g e dMMM
to Ma x
Kisman, at
D u t c hl
designer
who
now liv-B
ing parti г" .
of thee. ' И.Х
time in< Я^
^Amsterdam and part of
Cat he time in Spain. He is
^known for his com-
jiputer—designed type-
Ifaces ana for art
'Cidirecting a magazine
Wcalled Language &
\\\Technology (a.k.a.
rt/tSectr/c Word). We vis-
UXaited him earlier today
№J(okav. yesterday) and
Fjlhe tola us that he had
Lp rstopped using com-
EbAjputers.
ЬГМ “Last year,” he said,
QM“I decided to leave
|Jk .-(the computer be-
(cause it becomes
Р*чЛ11оо much of a rou-
Fjjftine. You don’t have
HNa real touch. It’s
U^ltoo abstract, too
(superficial...I
^T>CSlwanted to con-
jktSScentrate on con-
MiiVcepts and ideas.
ЦуХвЕог concepts and
(И^Ч. (ideas you don’t
KTSjJneed a com-
outer.
“In the begin-
IffiMrlning it was so
MTV (new, you
couldn’t imag-
R**M^9ine that you
Wf^icould make a
juylpaae with a
иЯГЛк (computer. At a
DCJOEcertam stage
Bdyou had to
• it could
^^CMST (be done on a
ВЧЕДжд computer,
KirWBbut that’s not
necessary
n у m о r e.
UHn (Because it
jRiijLIhss been
^y^Jelproven that
^WB^^ElEeveryt h i n g
гмв 1 can be
W 1 (done on a
-T® г*Жс 0 m
V Ж Bputer.”
83
77 Межсловный пробел
На правах рукописи
J КТУАЛЬНАЯ
I РАФИКА
Металлический набор / Акциденция, Рамка
П.М.Дульский. Обложка и титульная полоса книги. Казань. 1935.
Натуральный размер. Обложка отпечатана в лве краски на серий бумаге
Металлический набор легко опознать по концам линеек и их стыкам.
Работа выполнена сбитым шрифтом и грубовато,
что только украшает ее, усиливая ощущение технической сути.
КТУАЛЬНАЯ
Р
А
Ф
И
К
А
Ктнь 1935 г.
Название книги - результат авторского поиска термина для того,
что ныне называют графическим дизайном. Удивительно, но факт:
это первая, последняя и. наверное, самая неизвестная русская книга
на столь широкую (без жанровых сужений) тему.
В 1935 году такая вещь могла появиться только на правах рукописи,
в ничтожно малом тираже и в провинции (200 экз.).
1930
1931
1931
1932
les tusees au cours de la
Premibre Guerre mondiale.
Le physicien ambricain
Robert Goddard dbmontre que
la fusbe est le meilleur
moyen d'atteindre les hautes
altitudes.
Fondation en Allemagne de
la « Verein fiir Raum-
schiffahrt».
Le savant allemand Herman
Oberth publie un livre
recommandant I'usage des
propulsifs liquides.
Le 6 mai de cette annbe,
Goddard essaie sa premibre
fusbe «liquides.
Une autre fusbe « liquide » de
Goddard monte h 660 m.
Premier vol d'une fusbe
«liquide » europbenne, celle
de Johannes Winkler.
le 21 fbvrier.
La VfR essaie sa fusbe h
propulsif liquide.
le Repulsor n° 2, le 23 mai.
Goddard essaie de stabiliser
ses fusbes.
Une fusbe Goddard btablit le
record des 2500 m. d’altitude.
La fusbe A-4. prototype de la
V-2 passe aux essais
le 3 octohre.
Apparition du bazooka sur les
champs de bataille.
Les premieres V-2 s'abattent
sur Paris le 6 septembre.
Deux jours plus tard, c’est
la grande attaque sur
Londres.
Les Ambricains essaient leur
fusbe: Private A.
A White Sands. laWAC-
Corporal atteint 69,6 km.
d'altitude.
Premiers essais aux U.S.A, de
V-2 capturbes.
La fusbe-sonde Aerobee est
essaybe aux U.S.A.
Une WAC-Corporal propulsbe
par une V-2 modiflbe atteint
pour la premibre fois I'espace
h ('altitude de 390 km.
La Viking ambricaine atteint
e altitude de 51 km. En 1954,
1935
une autre Viking
grimpera й 253 km. et
atteindra la vitesse de
Le 29 juillet, les Etats-Unis
annoncent leur programme
de satellites Vanguard.
La Russie dbvoile ses plans
de fusbes et de satellites
artiflcielsa I'intention de
I'annbe gbophysique.
Lancements dans I'espace
Le Spoutnik I (U.R.S S.) est
mis sur orbite le 4 octobre.
Le Spoutnik II (U.R.S.S.)
emporte la chienne Laika
pour btudier la physiologie
d'un organisme en vol
cosmique (3 novembre).
Explorer 1, premier satellite
ambricain, lancb le 1" fbvrier,
permet la dbcouverte des
ceintures de Van Allen. II est
toujours sur orbite.
1958 Vanguard I, satellite
ambricain, bquipb de batteries
solaires, est mis sur orbite le
17 mars. Son bmetteur
fonctionne toujours. On
s'attend h ce qu'il gravite
pendant mille ans.
1958 Lancement le 26 mars
d'Explorer III (U.S.A.), satellite
gbophysique.
1958 Le Spoutnik III (U.R.S.S.),
satellite gbophysique russe de
1500 kg., est lancb le
15 mai.
1958 Pionnier I et Pionnier III,
lancbs par les Ambricains le
11 octobre et le 6 dbcembre
sont destinbs h un vol autour
de la lune mais, par manque
de vitesse, ils retombent
tous deux sur la terre
1959 Lunik I (U.R.S.S.) ne rbussit pas
b graviter autour de la lune.
Le 2 janvier, il devient planbte
solaire.
1959 Le 17 fbvrier. lancement du
satellite gbophysique
ambricain Vanguard II.
Toujours sur orbite.
1959 Le 28 fbvrier, expbrience
Многоколонная верстка / Линейка. Вывод, Иллюстрация
Страница книги К.Канби История ракеты. Лозанна. 196г. Незначительное уменьшение
Верстка в несколько колонок равносильна сужению типографического пространства
относительно ширины полосы. В данном случае - относительно ширины всей страницы,
так как линейки рассекают ее сверху донизу- Границу между полосками
способен преодолеть разве что ракетоносный «дракон». 79 Многоколонная верстка
к 1ИНВ1
32 425 a OM 273.60/303.70
75 W R. E 27 Druckschalter, Wand-
armatur: Kunststoff. Normalaus-
ladung: 800.
32 450 & DM 280.70/311.60
ladung 800.
DM 167.30/185.70
32 455 &
DM 167.30/185.70
terlos Druck-Tastschalter. Wandar-
57
80 Модульная верстка
86
И ПОЛИГРАФИЧЕСКОГО ДИРЕКТОРАТА
ВСНХ РСФСР ВНМ1МН МОСКВА
Мозаичный набор / Акциденция. Косая строка
Эльбрус Гутнов. КОМПОЗИЦИЯ с обложки журнала. Москва. 1928.
Из различных материалов для ручного набора
скомпоновано изображение строкоотливной машины «линотип».
Так своеобразно воплощалась в полиграфии идея «производственного искусства».
Типично русская наборная вещь выполнена по возвращении автора
с профессиональной учебы в Германии.
87
81 Мозаичный набор
МАРКСИЗМ О ГОСУДАРСТВЕ
107
пока поколение, выросшее в новых, сво-
бодных общественных условиях, окажется
в состоянии выкинуть вон весь
этот хлам государственно-
с т и» (13).
«В последнее время немецкий филистер
опять начинает испытывать спасительный
ужас при словах: диктатура пролетариата.
Хотите ли знать, милостивые государи, что
такое эта диктатура? Посмотрите на Париж-
скую Коммуну. Это была диктатура проле-
тариата» (с. 14).
((Конец предисловия. Дата: 20-летняя го-
довщина Парижской Коммуны, 18.III.1891.))
Нельзя не признать, что Энгельс и
здесь и в письме 18/28.III.1875 гораздо
популярнее, чем Маркс, излагает важней-
шие мысли о диктатуре пролетариата и
о форме (или вернее: о необходимости
новой формы) той государственной власти,
которую завоюет пролетариат. Для
того, чтобы завоевать и удержать госу-
дарственную власть, пролетариат должен
не старую, готовую государственную ма-
шину взять в руки, перенести из старых
рук в новые, а разбить старую и со-
здать («neue geschichtliche Schopfung»)
(«новое историческое ^творчеств о»||:
см. здесь стр. 29) * новую.
долой всю
«государ-
ственную
ветошь»
(хлам)
(дрянь)
NB:
«весь
этот
хлам
государ-
ствен-
ности
выкинуть
вон»
«Гражданская война», изд. 3, стр. 67:
«Высший героический подъем, на который
еще способно было старое общество, есть на-
циональная война, и она оказывается теперь
чистейшим мошенничеством правительства;
единственной целью этого мошенничества
оказывается — отодвинуть на более позднее
время классовую борьбу, и когда классо-
вая борьба вспыхивает пламенем граждан-
ской войны, мошенничество разлетается
в прах» 60.
* См. настоящее издание, стр. 85—87. Ред.
Марксизм о государстве
«националь-
ная война»=
«правитель-
ственное
мошенни-
чество»
Набор / Маргиналии, Отчеркивание
Попытка издать рукописный конспект обернулась неудачей.
Налицо стремление придать вес всякой избыточной или незначимой детали
(вплоть до воспроизведения небрежностей в отчеркиваниях
и других нешрифтовых пометках).
Скорописные заметки пассивно «обведены» набором,
но не переведены на язык типографики.
То, что естественно и понятно даже в хаотической скорописи,
в наборе выглядит странновато или бессмысленно.
Так обычный черновик превратился в подобие дадаистского опуса.
82 Набор
88
Наборный орнамент / Перенос слов,
Прописные и строчные знаки
Обложка Шекспировского блокнота
(с цитатами из Шекспира, содержащими слово note).
Оксфорд, 1997. Натуральный размер
Наборные бордюры точны по стилистике,
хотя размещены необычно
для стиля шекспировского времени.
Наезд буквы «р» на бордюр -
нечаянный сигнал современности.
В тонкой продвинутой стилизации
кроме шрифта эффективно учас твует
даже перенос великого имени.
sp е а г е
NOTE
J--PAD
Bodleian Library
UNIVERSITY OF OXFOR'D
83 Наборный орнамент
\3o^ac€-<!-sfr&j^Leffi'e., yS^L.^ce^a,e.-^ple^Le ^^оиОсе-^рсуО
J^crt-O/OS &&Le^.
\Л/&а 48 jfesfF. yoOLejf<2e? и -€МуО<Х- v^oK^e €.
" rfs, г\Я~ n ГУЯ/Ч /ft ЛЛгл / я /f /-\
^Leeifce ecojfLes$LeKjy &ogV-Le/C^o у
V-cSV-iUoLe Ч^уОеаУзЪ-, \-j/e.y-o~ti> Qa^je^fTa. ^ego/ba.tt&cx
06"oyoiHt~, •? oe^'LLe'^’o-Le^o^ б»Лт5е/)еСА- /^oCC.
3>o^o«x^4Xz& -eeLe^Q-, ey^ceff-Le^ua^f ^'CjO.tLe^'Lee. £ лоОгл
ye.ye.yiQ.^61И<-Л!_ g £zjCjoix>£.. n.oV-9Jf, 'КялЯо e^'ojfceco
£.
— S'ojfaufiLe&rZs-pr&a. $Lc LeOL
V-4 £a.We_Ho /узе^ОягЯ'а.-£я//'9г-й'б
r&vfTeye.e-lf~ Sojfc>epLel^Zyfr€jQ. jf^o(fe.tj Le S^L-effs'£le-./^aLgLee^Te.-jf&~ej Lett± 6caj?e-Ke~Q, ga-teeLee^T/^Le/Co-ee
9<л-сее^Г& &. д ^оЛлус^Г/Оае.
115573. Москва
Мусы Джалиля улица
д.16 к.1 кв.22
Кричевский Владимир Григорьевич
Наборный шрифт /
Рукописный шрифт, Дигитальный набор
иное ПИСЬМО кандидата в депутаты Государственной Думы.
Москва. 1998. Незначительное уменьшение
Послание было адресовано лично всем
потенциальным избирателям.
Персональный наборный почерк кандидата,
видимо, должен был поддерживать
доверительную интонацию.
Запрограммированные обращения
к конкретному избирателю
только усиливают ощущение фальши.
Судя по тому, что кандидат был-таки избран,
многие поверили в «живую скоропись».
Но право же, типографика могла бы
обслуживать политику
эффективней и деликатней.
84 Наборный шрифт
Надпись / Типограмма, Акциденция
1. Шрифтовая КОМПОЗИЦИЯ для плаката.
В комментарии к примеру сказано:
«Бывает, ничто не приносит такого успеха, как чрезмерность».
Однако успех этой надписи был возможен
лишь при условии, что на плакате имелась дублирующая надпись,
которую можно прочитать: Kent & Pentagram Graphic design workshop.
У этой композиции, кажется, есть два конкретных прообраза:
железобетонные поэмы В.Каменского
и один из примеров, помещенных в Рекламной книжке фирмы Трио П.Зварта.
85 Надпись
Наклонный шрифт
Логотип. Иллюстрация
Объявление группы дизайнеров
BRS Premsela Vonk
па обложке журнала Design in Business, № 4.
оригинал - полноцветный
Логотип группы,
объеди ия ющей
трех партнеров,
построен на трех разных
наклонах шрифта - и только.
Наклонный шрифт
использован также
и в разработке группы -
логотипе ConsumentenBond
Насыщенность шрифта / Афиша, Типограмма
Марина Лёрвальд. Афиша на тему типографики. Дюссельдорф. 1986. Формат 250 х 360 см,
Каталога 5-ой лфшпшиг а Мугее немецкого плаката в Этне: Лучшие плакаты 1984-1986 годов. Эссен,
Надпись «Средство и есть послание» (средство = цель, форма = содержание!)
отсылает к заголовку известной книжки (см. пример 125), который на самом деле чуть-чуть иной.
Плакат для акции «Черное искусство» выполнен в основном жирными буквами.
Чернота всей надписи усилена отнюдь не оригинальным приемом отсечения краев букв.
ENZYKLOPADIE DES SCHWEPPENS.
FOLGE
Schweppsisse (lat.), Kreuzung
zwischen einer Narzisse (nar-
cissus poeticus) und einer Fla-
sche Schweppes
Indian Tonic
Water (Schwepp-
sissus tonicus).
Die Vorteile:
1. Die bisher
benotigte Blu-
menvase ent-
fallt. 2. Die Ab-
leger der Schw.
Aa + aa X AA aa (Pi)
aa (Pi)
Zuchtung einer Schweppsisse
(je 200 ml) sind kostliches
Schweppes Indian Tonic Water
und verbreiten lieblichen Nar-
zissen-Duft. Schwepp sotanik.
SCHWEPPES. DIE GESCHMACKVOLLE ERFRISCHUNG FUR GENIESSER.
HABEN SIE HEUTE SCHON GESCHWEPPT?
88 Натурализация текста
94
conviene
Fiat
Quando si trasporta, qualunque cosa si trasporti, si lavora:
cioe si compie un'operazione economica che tende al massimo risultato
con ia minima spesa. Quando si deve acquistare un mezzo per trasportare
bisogna fare tanti conti e comparazioni: conti di costi immediati,
di esercizio, di ammortamento, di manutenzione, comparazioni di portate,
di consumi, di velocita commercial!, di affidamento operativo net tempo,
di assistenza tecnica, di quotazioni dell'usato, ecc.
Prima di acquistare un veicolo per trasportare, valutate bene
cid che la Fiat ё in grado di offrirvi. Vedrete che conviene Fiat.
Se gia lavorate con veicoli da trasporto Fiat,
tenete sempre d'occhio le sue ultime novitb,
perche la produzione si arricchisce di modelli,
si perfeziona, off re sempre nuovi traguardi
di redditivita. Vedrete che in molti casi
conviene un nuovo Fiat.
Fiat 650 N2
Начертание шрифта /
Наклонный шрифт,
Флаговый набор. Верстка
Журнальное объявление компании FIAT.
Натурализация текста / Оборка, Колонтитул
Объявление из жури
ала Frankfurter AUgemeine Magazin.
Франкфурт, 1983. Натуральный размер
Шутливая реклама прохладительных напитков.
Объявление обыгрывает облик страницы
архаично оформленной энциклопедии.
Серия объявлений образует
«Энциклопедию Швеппсов».
Турин, 1970. Натуральный размер
В основе образа фирмы -
не столько рисунок,
сколько именно
начертание шрифта.
Как только появилась
гарнитура Универе,
компания взяла на вооружение
ее динамичный наклонный вариант.
Наклон подхвачен обратным флагом набора
и порывистой версткой иллюстраций
95
89 Начертание шрифта
Новострочие /
Поперечная верстка,
Колонтитул, Иллюстрация
Разворот книги
Карла 1ерстнера
Kompendium fiir Alphrdielen.
Тойфен (Швейцария), 1977.
Формат издания 15 х 15 см
Эта книга -
в полном смысле слова
монография:
текст и типографика
находятся
в таком единстве,
что указания
«дизайн Герстнера»
не потребовалось.
Здесь много
замечательных
особенностей,
легко предсказуемых
логикой типографики.
В частности,
заголовки выражены
только в колонтитулах,
а разбивка на строки -
смысловая.
Новострочия отражают
претензию автора
на строгость и полноту
классификации
морфологических
возможностей
шрифто-текстовых
построений.
Линейками отбиты
площадки
(строго одинаковые)
для шрифтовых
иллюстраций.
33 Satz-Bild
333 Figur
Das alteste typographische, Gutenbergs Prinzip der Satz-Figur
Zeilenlange festlegen und Wort fur Wort setzen, bis das MaB voll ist
333.1
nach einem
vorgegebenen
MaB setzen
Im Fachjargon: „Blocksatz"
Gutenberg trennte die Zeilen, wie es kam, nach Buchstaben;
heute muB der Typograph auch die Regeln derSilbentrennung berucksichtigen,
das heiBt zwangslaufig auftretende UnregelmaBigkeiten
in Wort-, wenn notig Buchstabenzwischenraumen ausgleichen
- Oder umgekehrt den Text in Hinblick auf das Satz-Bild redigieren.
Ein Brauch.derzum Beispiel mitbesonderer Akribie
bei der amerikanischen lllustrierten „Life" gepflegt wurde.
£tatt das MaB die Zahl der Buchstaben pro Zeile fixieren:
ein Pnnzip, dasseitalten griechischen Inschriften verwendet wird.
Dabei werden die Zeilen ebenfalls nach Buchstaben getrennt,
oder durch Ligaturen (ein Zeichen fur zwei oder mehrere Buchstaben)
ausgeglichen.
110
ill
nach der Zahl der
Buchstaben setzen
Statt MaB Oder Zahl die Form fixieren:
333.3
in
Form
eines Ke
gels setzen
Prinzipiell: nach einer willkurlich gegebenen Kontur gruppieren.
Etwa: in der Form des Gegenstandes, von dem im Text die Rede ist.
Zum Beispiel in den „Calligrammes" von Apollinaire;
siehe auch im Kapitel Ausdruck unter„anordnen" und „visualisieren".
Umgekehrt meintdas Beispiel: nichtKonturen ausfiillen,sondern aussparen;
also: urn einen Initial oder eine Illustration herum setzen.
90 Новострочие
Обложка / Капитель
Внешний вил
каталога издательства Эйнауди».
Турин. 1979. Формат 23 х 13.5 см
Напечатанная
на своей бумаге,
обложка приняла на себя
часть именного указателя.
Он начинается
на последних страницах,
переходит на третью
страницу обложки,
продолжается на четвертой
и завершается
палице брошюры!
Очень необычно,
но эффектно и разумно.
От стереотипного
образа обложки
остались только
лицевая «этикеточка»
и «тень» от нее
на задней сторонке.
Sie sparen viel
Занруглежя къ линейкамъ изъ мЪди.
JIlbinCK. муку.
Собственныйдомъ
Сельск.
Тазеша
хобые взгляды
Richard Baumann
Freiburg i. Breisg.
ш 3 о Степи
Сехсащю
Оборка / Рамка, Линейка.
Акциденция, Главная строка
Разворот из каталога ГИертгояы):
Обрез / Флаговый набор, Машинопись, Линейка
Руди Вандерланс. Разворот журнала Emigre. № 43.
Почти в каждом примере
есть оборки,
в том числе и в текстах,
угодивших в фигурные рамки.
Можно сказать,
что и весь разворот
скомпонован в целом
по «оборонному» принципу,
то есть по принципу
пассивного заполнения
всей полезной площади.
Заголовки, данные в обрез, «рифмуются» с заголовками, касающимися оси разворота.
Последние номера этого типографического журнала
свидетельствуют о начале кристаллизации крайне экстравагантного стиля
на уровне, граничащем со строгостью и даже сухостью.
JUST SHOW ME
GREASIHG THE WHEELS OF CAPnALISH WITH STEIF OHO IOSIF M THE "PBOFESSIOHOLnOTIOH" OF ЙИЕЮ1СЯИ GRAPHIC OESICH
THE MONEY
93 Обр
GREASING THE WHEELS
GREASING THE WHEELS OF CRPIIRLISH WITH STYLE AHO TBSTE 0» THE "PROEESSIOHBLIIRTIO»" OF AHERICHH GRAPHIC OESIGH
OF CAPITALISM
WITH STYLE RND TASTE
OR
THE "PROFESSIONALIZATION”
OF AMERICAN
GRAPHIC DESIGN
ЕС ...........................
GHEASIHG THE WHEELS OF CAPITHLISH «ПО SHlE AHO TASTE M TOE PKOEESSIOHBlIZATieH ' OF AHERICHH GAOPUC DESIGH
MODERNISM
41
i*smInd
Орнаментированный шрифт
Наборные буквы. Лондон, не позднее 1830 года.
Натуральный размер.
Заимствовано из журнала Baseline, № 14. 1991
Оттиски старинных деревянных литер
были получены в 1986 году
в студии лондонского печатника
Айэна Мортимера.
Орнамент несколько напоминает
Хохломской.
94 Орнаментированный шрифт
Ставропольский
драматический театр им. Лермонтова
под художественным руководством Алексея Малышева
имеет честь пригласить Вас
НА
СПЕНТДНЛЬ-ВОСПОМИНАНИЕ
АЗ ВОДЕВИЛЯХ БЕДА
И U от
ФЕРТ I НЕЖНОГО СЕРДЦА
Павла II Владимира
Фёдорова Соллогуба
в постановке
СЕРГЕЯ БУБЛИЯ.
с декорациями и костюмами
ОЛЬГИ ГЕРР,
с музыкой
ЭДУАРДА ЖУЧКОВА
и со стихами
СТАНИСЛАВА ЛАНДГРАФА.
Начало вечерних спектаклей в 19 ч.
Насса работает ежедневно с 9 до 20 ч. перерыв с 14 до 15 ч.
Справки по телефонам: 315 80,3 07 27,3 07 21
Ось / Красная строка. Металлический набор
В.Кричевский, С.Бобылев. Театральная афиша. Ставрополь iyye. Формат ю8 х 8о см
Водевильная пунктуация - игра постановщика спектакля.
Дизайнеры сыграли только на осях. Генеральная ось пришлась посередине
между двумя побочными и на пользу всей композиции сместилась с оси листа.
Для союза «И» (и для диссонанса) введена четвертая ось. При печати союз накренился.
Стало быть, по техническому недосмотру где-то вкрался люфт в несколько пунктов,
и наборная форма лишилась надлежащей жесткости.
95
seven to ten thousand people. Now that's not a significant number of people in
the grand scheme of things when you talk about Details magazine or any Conde
Naste type of publication, but essentially, on a steady basis, that's how many cop
___Les we sold on the neWSStands^ E M_I G R E : How many subscribers were there? N E I 1 - There were
I can see that on certain levels we opened up a style
or at least helped give credence to a type of design
tributor. But it was successful, although you might think I am crazy, because on a conventional pub-
lishing level it was a disaster. Again, what I felt was so amazing was that without any subscriptions,
without any staff, without any support, without any launch, we consistently sold between seven to ten
thousand copies. I couldn't get interviewed enough. We had a press kit that was thicker than the
magazine. This was without the benefit of any sort of publicist or whatever and. although this is Da-
vid’s contribution. I can see that on certain levels we opened up a style or at least helped give cre-
dence to a type of design that became incredibly influential afterwards. Our biggest concern, and my
concern for David as his partner in crime in this thing, was that people would not see that. By the
time they actually got to Beach Culture, afteheeingAiher magazines or ads that had been inspired
Отбивка / Колонцифра, Рамка, Формат строки
Сакраменто (США).1992. Фрагмент натурального размера
Блестяще разыгранный трюк с дразнящими минус-отбивками.
Колонцифра не отбита. Врезанная в текст ударная цитата могла бы быть отбита,
но вся избыточная пробельная масса поглощена рамкой, слипшейся с текстом.
В довершение, и сам обрамленный текст «съехал» на дно бокса.
Отступ / Ось, Гротеск
ALBERTLANGEN VERLAG MUNCHEN
BAUHAUSBUCHER
Schriftleitung: GROPIUS und MOHOLY-NAGY
1 INTERNATIONALE ARCHITEKTUR von WALTER GROPIUS
Preis geh. 5.—, geb. 7.— (2. Auflage) Viertes bis sechstes Tausd.
2 PADAGOGISCHES SKIZZENBUCH von PAUL KLEE
Vergriffen I
3 EIN VERSUCHSHAUS DES BAUHAUSES
Vergriffen I
4 DIE BOHNE IM BAUHAUS
Preis geh. 5.—, geb. 7.—
5 NEUE GESTALTUNG von PIET MONDRIAN (Holland)
Vergriffen!
6 GRUNDBEGRIFFE DER NEUEN KUNST von THEO VAN DOESBURG (Holland)
Vergriffenl
7 NEUE ARBEITEN DER BAUHAUSWERKSTATTEN
Preis geh. 6.—, geb. 8.—
8 MALEREI, FOTOGRAFIE. FILM von L. MOHOLY-NAGY
Preis geh. 7.—, geb. 9.— (2. Auflage) Drittes bis fOnftes Tausd.
9 PUNKT und LINIE zu FLACHE von W. KANDINSKY
Preis geh. 15.—, geb. 18.—
10 HOLLANDISCHE ARCHITEKTUR von J. J. P. OUD
Preis geh. 6 —, geb. 9.—
IN VORBEREITUNG
II DIE GEGENSTANDSLOSE WELT von KASIMIR MALEWITSCH
12 BAUHAUSNEUBAUTEN in DESSAU von WALTER GROPIUS
Отчеркивание / Подчеркивание, Линейка, Гротеск
Ласло Мохой-Надь. Объявление о книгах Баухауза
Дизайнеру нужны были сильные горизонталь и вертикаль.
В нашем контексте этот пример показывает,
что слово можно выделить горизонтальной линейкой,
а многострочный текст удается буквально подчеркнуть
только отчеркивающей линейкой.
98 Отчеркивание
Big Caslon
5 Display roman,
full ligatures &
Smai l Caps.
5 Mac & pc fonts
5 Carter & Cone
800 952-2129
617 576-0398: Fax 617 354-4146
Параграфный знак / Антиква, Капитель, Вывод
Объявление из журнала U&lc, vol. 20, № 4. Нью-Йорк, 1994. Натуральный размер
Каждая позиция отмечена слабой отбивкой,
отступом и параграфным знаком.
В старину его нередко ставили, как и здесь, без особой нужды,
например, у отдельно стоящей рубрики.
Но тогда это была традиция или инерция,
сейчас - некоторая манерность.
105
99 Параграфный знак
1LLVSTRISSI-
mae Galliaru rcginae
Helianorx
Jacobus Syluius Ambianus Philiattos.
S. D. P.
Ici nonpo
tcft, ncquc cogitari, re-
gina optima, maxima,
quam optatus,quam iu
cundus.quamverendus
Gallis omnibus fuerit
tuus ifte in Gallias ad-
uetus.auguftiffimufque
tui cofpedus, non hie fine numinc diuum cocef-
fus. Quandoquidem fi nihilcomodius.nihil foeli-
cius.nihil deniquediuinius paceipfa hominibusa
diis immortalibusdari poteft, 6 qua te memorem
regina,pacis codes ac tandiu optatar.fecudumdcu
author, pacis alumna,pacis vinculum, faxitdeus,
adamacinum. Quos tibitriumphosvniuerfade-
a.ii.
Перенос слов / Инициал, Спуск, Оборка, Главная строка
Робер Этьенн. Начальная полоса. Париж, 1530-е годы.
Натуральный размер (?). Заимствовано из книги 147
В далеком прошлом даже в работах прославленных типографов
правила набора «нарушались» гораздо чаще, чем можно подумать.
На самом деле, тогда они еще, к счастью, не выработались.
Переносить слова можно было хотя бы и в главной строке заголовка.
Интересно и то, как «отскочила» первая текстовая строка,
набранная чрезмерно крупными строчными.
Здесь, кстати, тоже есть перенос,
но знак переноса непринужденно опущен.
100 Перенос слов
юб
Literatur
in Hamburg
Robert Schneider
I Mario Vargas Llosa
Cornelia Manikowsky
Ulrich Greiner
(Bertolt Brecht
Nadine Gordimer
H Februar 1998
® Плашка / Выворотка, Флаговый набор
Лицевая страница программы литературных вечеров (буклет). Гамбург. 1998. Натуральный размер
~ Черная прямоугольная плашка «разъедена» по углам надписями на белом фоне.
= Или наоборот: участок белого фона вместе с названием города
» «съеден» черной фигурной плашкой.
102 Плотность шрифта
«а Программа цекордъ a“’.s
кпртинъ - —-__ - ЙШ1
отдЪлеше 1-е.
, ЦОПЕНГАГЕНСКАЯ
п’ГАВАНЬ
Чудная видовая картина въ художественной краскЪ.
!. ЖЕМИ ДОРОГ}
ilf Г АЫОНН ДАПЕРСОНА
Г1МСб“доУ
। картина,
снята съ натуры
ОтдЬлеже 2-е.
Сильная драма
Картина будеть сопровождаться
специальной музыкой иаъ оперы „МИИЮМП и
ОтдЬлеже Зе.
ГОВТЕПР1НМЕТВО z
.imrw
4.
КОРСИКА
«,огь ОПИСН1». 1 Дввн„ mpT„Ha.
въ художестенной краск!.
ОтдЬлеше 4-е комическое
бДуРАШКИНЪ
ЛЮБОПЫТНЫЙ
Боапрерывиый смЪхъ и хохоть
The Doctor’s Dilemma:
a Tragedy. By Bernard
Shaw.
Подбор / Антиква, Английский титул
Серийный титул одной из книг Б.Шоу.
Лондон, 1913. Натуральный размер
Обе группы данных набраны в подбор.
Трудно добавить что-либо к описанию
этого минималистского решения.
По некоторым данным
к нему причастен сам драматург.
Для 13-го года - весьма смело.
Однако титул отсылает
не столько к авангарду,
сколько к начальному периоду
книгопечатания.
Constable and Company
Ltd. London: 1913.
103 Подбор
Подверстка / Многоколонная верстка. Инициал, Концовка, Параграфный знак. Флаговый набор
Чарльз Р. Эшби. Полоса из Псалтыри. Лондон, 1902. Формат не выявлен. Заимствовано из книги 183
Псалом I.XXXVI дан с начальной колонки, следующий - подверстан.
Как мало строк перешло во вторую колонку, и как мало букв оставлено в концевой строке!
Такая ренессансная легкость (в сочетании с формальным педантизмом)
вполне отвечает духу британского «типографического возрождения».
PSALME LXXXVI.
INCLINA DOMINE AVREM.
bapdrpaydc. Sbewe soxpo tokep
ypop rpe fdr good, фа1 ф<уг wbycb bate
rpe, rpaye se it, apd bo asbarped, because
фои I°rd bast helped rpe, apd coxpforted
rpe.
PSALME LXXXVII.
FVNDAMENTA EIVS.
A PSALME AND SONGE OF THE
SONNES OF CORAH.
A PRAYER OF DAUID.
OWE dowp tbipe
ears, О l2rde, apd
beare rpe, fdr I an)
poore apd ip rpis-
егу^г» Preserue
фои rpy soule, fbr
I arp holy: rpy
God saue фу ser-
uaupt,tbat putted)
bis trust ip фе.
€5^ Be rpercyfull ypto rpe, О Lorde, for
I wyll call dayly vpop фе. Corp-
forte фо soule of фу seruaupt, for ypto
фе, О Lorde, do I |yft yp rpy soule.
For фои Lord art good apd gracious, Й
of greate rpercy ypto all фегр фаГ call
урор фе. Geue eare Lordeypto rpy
prayer, 8Z popdreфeyoyce of rpy burp-
bledesyres. Ip Фе tyrpe of rpy trou-
ble I wyll call урор фе, f5r фои bearest
rpe. -фь* Arpopge фе Goddes феге is
pope tyke ypto фе, О Lorde, феге is pot
ope фа1 cap do as фои doest. All
pacyops wborp фои bast rpade, shall
corpe apd worsbyppe фе, О Lord, apd
sbalT glory^ye фу parpe. For фои
art great, apd doest wopderous фур5С5,
фои art God alope. Teach rpe фу
waye, О Lord, apd I will walke ip фу
truetb: О kpytt rpy bert ypto фе, фаГ it
rpayefeare фу parpe. wyl^apke
фе, О Lorde rpy God wiф all rpy bart,
apd wyll prayse фу parpe for euer.
For great is фу rpercy towarde rpe apd
фои bast d«4yuered rpy soule frorp фе
рефеггро5Г bell. О God,Фе proude
are rysep agaypstrpe, apdфe copgrega-
cy ops of paugbty e rpep have sought after
rpy soule, £ baue pot set фе before феуг
eyes. But фои, О Lorde God, art
full of corppassyop, Й rpercy, lopge suf-
frypge, plepteous ip goodpes аг^1гиеф.
О turpe фе Фер ypto rpe apd baue
rpercy vpop rpe: geue фу strepgф ypto
фу servaupt, Й belpe фе soppe of фуре
ег
I
3
ER fbupdaciops
are урор фо holy
by Iles: фе Lorde
1оиоф фе gates of
Siop гроге Фер all
фе dweUypges of
lacob. ^^p Very
excellept фypges
are spokep of фе,
фои cyte of God.
Selah- I wyll фурке vpop
Rabab apd Babylop, wyф фегр фа1
kpowe rpe. Bebolde, усе Фе Pbilis-
types also, apd феу of Tyre with фе
Horiaps. &xp Lo, феге was be borpe.
Apd of Syop it sbalbe reported,
фа1 be was borpe ip her, apd фе rpoost
byest sbalf stablisb her. The ferdo
shall rehearse it, wbap be wrytetb урФе
people, that be was borpe феге. Se-
lah • The sypgersalsoapdtrorppct-
ters sbalTbe rehearse. All rpy fresbe
sprypges sbalbe ip фе.
104 Подверстка
Подключка / Линейка, Строчные и прописные знаки, Акциденция
Файк Тагиров. Бланк выставки «На фронте пятилетки» (объединение «Октябрь»). Берлин. 1930. Фрагмент натурального
Откровение советского типографа, посланного на стажировку в Германию.
Легкие ступенчатые конструкции из одних прописных характерцы для Тагирова.
Особый смак бланку (почти квадратному) придают подключки,
в том числе и по верхней линии шрифта, как в аббревиатуре ARBKD
OKTJABR"
AUSSTELLUNG
ots FRONT
°ES|ZZ JAHRES-
\JPLANES
VER_B.MITEINER AUSSTELLUNQ DES.BUNDES DER FREUNDE DER SOWJETUNION'
IN DER 2. ЕТАЭЕ DES HAUSES MUNZSTRASSE 24 CAM ALEXANDERPLATZ1
RILDENDE
aLZ'KUNSTLER
MAX KEILSON
BERLIN NO 55
105 Подклю
Подстрочный набор /
Интерлиньяж, Рубрика
Поперечная верстка
Разворот проспекта
издательства АШа. Париж, 1996.
Натуральный размер
Рубрики (названия книг)
пропущены сквозь
строки аннотаций,
для чего их (строки)
понадобилось раздвинуть.
Если бы не чрезмерный
интерлиньяж
и не избыток места,
то такой способ
размещения рубрик
можно было бы счесть
не только эффектным,
но и рачительным.
MARCEL BODY T£moin privilege et acteur discret de la HISTOIRE DES GROUPES Revolution russe, Marcel Body retrace ici I'histoire COMMUNISTES FRA N^ *A lS ®rouPes Fran,«a's (Jacques Sadoul, Pierre Pascal, Robert Petit, Boris Souvarine, etc.) DE RUSSIE 19 18-1921 qui, de 1918 & 1921, firent beaucoup pour repandre la propagande bolchevique hors des frontieres russes, jusqu'au desaccord fatal (dans tous les sens du terme) avec I'appareil du Parti. Ou comment la petite histoire eclaire la grande... | 5 2 | ? = 2 S a - 0 » э о S “ Q * ° О I ! i ? 1Э ANDRE SUARES Homme de lettres, po£te et "portraitiste" sans VUES SUR NAPOLEON egal, Andre Suarfes (1868-1948) publie en 1933 ses reflexions sur Napoleon : il s'y montre ecarteie entre I'horreur et I'admiration pour ce "monstre" qui I'obsfede : tyran mais aussi grand conqudrant que "la guerre a mend a la politique, et que la politique rend toujours й la guerre, dont elle est le dernier mot et la raison supreme". Aprds la lec- ture de ce livre, Jean Paulhan lui ecrivit : "Je ne vois pas, a vrai dire, comment ces pages pour- raient un jour cesser de scandaliser." „ 1 5 a < 5 2 5 “ I < s'
Подчеркивание / Гротеск,
Линейка, Отбивка
Хорст Шустер. Оглавление книги ЛЛанга
Конструктивизм и искусство книги.
Лейпциг. 1990. Натуральный размер
Подчеркнуты названия глав.
В этом чистом решении
бросается в глаза точно найденное соотношение
между толщиной жирной линейки
и размеро-начертательной характеристикой
светлого шрифта.
Vorwort Seite 7
Historisches Vorfeld: Futurismus und Dada Seite 9
Konstruktivismus - Phanomen der zwanziger Jahre Seite 35
Zeitschriften des Konstruktivismus Seite 39
Holland 39 Sowjetunion 45 Schweiz 50 Deutschland 52 Ungarn 66
Polen 67 Tschechoslowakei 72
Almanache, Sammelbucher, Kataloge Seite 77
Ereignisse des Konstruktivismus - Eine Chronologie Seite 85
1915 1919 1922 1923 1924 1925 1926 1928 1929
Tendenzen und Hauptmeister des Konstruktivismus Seite 139
Geometrische Bild-Konstruktion 140 Typographische Konstruktion 143
Typographische Illustration 147 Fotografisch montierte Konstruktion 148
Buchsachlicher Stil 152
Wesen der konstruktivistischen Buchkunst Seite 153
Bibliographie Seite 155
Texte zur konstruktivistischen Typographie Seite 179
К. I. Konstruktivistische Internationale schopferische Arbeitsgemeinschaft 179
El Lissitzky: Topographie derTypographie 180
El Lissitzky: Typographische Tatsachen 180
El Lissitzky: Unser Buch 181
Laszlo Moholy-Nagy: Typographie-Photographie. Typo-Photo 184
Laszlo Moholy-Nagy: ZeitgemaBeTypografie-Ziele, Praxis, Kritik 187
Kurt Schwitters: Thesen uberTypographie 190
Kurt Schwitters: GestaltendeTypographie 191
IwanTschichold: Elementare Typographie 192
JanTschichold: Fotografie undTypografie 193
Walter Dexel: Was ist neue Typographie? 197
Herbert Bayer: UberTypographie 199
Anhang Seite 203
Literatur 203
Bildnachweis 204
Register 205
i»3
107 Подчеркивание
GesprSchs-
Verhandlungsfiihrung II
Rhetorik
Tue Gutes und rede daruber, ist eine Devise
westlicher Lebensart.
Wettbewerb und das Prinzip der freien Vertrags-
partnerwahl fiihren im Wirtschaftsleben dazu,
die individuelle Leistung hervorzuheben und
gezielt darzustellen.
Im berufiichen Alltag gehbren rhetorische
Fahigkeiten und ein situationsangemessenes
Argumentationsverhalten ISngst zur Basis-
qualifikation von Designerinnen und Designern.
Denn nicht immer bekommt Recht, wer Recht
hat. Haufig setzt sich im Geschaftsleben
derjenige durch, der Ober geschicktere
Gesprachs- und Verhandlungsfbhigkeiten
verfiigt.
Im Seminar wird das sprachliche Durchsetzungs-
vermdgen derTeilnehmerinnen und Teilnehmer
reflektiert und durch gezielte Ubungen
erweitert.Techniken der Argumentation und
Rhetorik werden vorgestellt und anhand berufs-
relevanter Problemsituationen eingeObt.
Designerinnen und Designer, die am Seminar
Gesprbchs- und VerhandlungsfUhrung I' teil-
genommen haben, konnen mit diesem Training
ihre rhetorischen Fahigkeiten und Kenntnisse
vertiefen.
Termin:
3., 4. und
5. Dezember 1992
Teilnahmegebiihr.
240,-DM,
incl. MWSt.
Werkstattwoche
Wieviel Design
braucht
ein Designer?
Termin:
7. bis 11. Dezember 1992
Der Mensch wirkt wie er wirkt. Und diese
Wirkung nach auBen und auf andere sagt etwas
uber sein Wesen und seine innere Einstellung
Auch soziale Institutionen und Unternehmen
vermitteln durch die Art und Weise, wie sie nach
auBen wirksam sind, ein Bild uber das Innen:
uber ihre Leistungen, ihren Erfolg, ihre Einstellung
zu Mitarbeitern und Kunden. Sie versuchen
deshalb ihre Wirkungen bewuBt zu gestalten und
zu vereinheitlichen. Designerinnen und Designer
sind dabei die Experten fiir die Entwicklung
visueller Erscheinungsbilder.
Wie Designerinnen und Designer ihr eigenes
Erscheinungsbild gestalten istThema dieser
Werkstattwoche.
"Brief ft Siegel" und die Frage, welche Objekte zu
einer angemessenen Geschdftsausstattung fiir
Designerinnen und Designer gehdren. werden
uns im Rahmen der Werkstattwoche
beschdftigen.
Anhand der vorhandenen Geschafts-
ausstattungen wird gepriift, wie die
Teilnehmerinnen undTeilnehmer sich und ihr
Leistungsprofil gegeniiber Dritten darstellen,
wie das gestaltete Material auf einen externen
Betrachter wirkt, wo Differenzen zwischen der
Selbst- und der Fremdwahrnehmung liegen und
ob das visuelle Erscheinungsbild often fiir neue
berufliche Entwicklung ist. Wahrend einer
anschlieBenden Entwurfsphase konnen die
Resultate und Anregungen dann in konkrete
Gestaltungsentwiirfe iibersetzt und deren
visuelle Aussagekraft erneut iiberpriift werden.
Teilnahmegebiihr:
390,- DM.
incl. MWSt.
Политипаж / Дигитальный набор, Иллюстрация, Оборка
Объявление фирмы Font Haus. Фэрфилд (США), 1995. Формат 28 х 43 см
Дизайнерам, успевшим привыкнуть ко всему готовому,
предлагаются два CD,
содержащих 1625 картинок
в стиле, напоминающем
линогравюру.
Поле / Маргиналии, Динформат, Верстка
Разворот брошюры. Берлин, 1922. Натуральный размер
Программа обучения дизайнеров набрана в строго единошрифтовой манере.
Структура текста выражена только за счет тонких пространственных признаков.
Небольшие полосы с маргиналиями (при формате А5)
дают, можно надеяться, обостренное ощущение полей.
Современные «art parts»
отличаются от политипажей
преимущественно
юмористической трактовкой.
При нынешнем изобилии
готовых картинок
дизайнерам, похоже, -
не до глубокомысленных
аллегорий.
Industrial design. Everybody is talking about it, and never
before were so many designers occupied
designing our environment. Again, this
brings us to the question: Why is the
uniformity and junk all around us, nevertheless,
continuing to grow to such outlandish proportions?
Why are our streets dominated by cars that seem to be
designed by one and the same designer? Why do people natu-
rally assume that low-quality ready-to-wear clothes are sold in
stores bedecked with marble and chrome, complete with steel-plated
coffee-corner? How can one explain the success of the Swedish firm
which calls potential customers by first name and refers to its bookcases by
the appellation 'Billy1? What is it that induces publishers to
swamp the market with books filled with miserable typogra-
phy? Why is a television set without a silly 'hump' on the back
available only from Bang & Olufsen? The answer to these questi-
ons is not new: At our juncture, consuming is the most impor-
tant form of entertainment, next to watching television, and
the self-perpetuating system of demand and supply will not
allow itself to go haywire - although that moment cannot
be much farther off, according to Jean Baudrillard.
Consuming as a social activity.... On this glassy dance
floor it is stylists especially who push forward.
while on the side designers watch how their girls, $
once beautiful, are now painted or dressed-up
for commercial reasons. At this level - the middle
section of the market - design is playing a deriva-
tive part, although attempts are being made to 9’
alter this situation. A company like Philips - with
Japanese designers breathing down their neck, in
this respect as well - brings more daring design
onto the market. And with smaller companies there li
is a growing awareness that product design is not an
aspect to leave to a 'clever boy'. This practice is still
very common, however, and many products have, so
says the house organ of the Eindhoven Academy of
Industrial Design, 'predominantly the taste of coffee that
has been warmed up three times.'
Architecture and design overlap more and more, and
if it works it may result in something astonishing as, for example,
the Museum of Modern Art in Monchengladbach, designed by
Hans Hollein, or the buildings of Aldo Rossi, erected all over Europe:
Architecture which allows neither interior nor exterior detail to escape
notice and which carries through with aesthetic refinements; realizing, how-
ever, that this alone will not yield universal happiness, either. It must be admitted
that beautiful public buildings are designed by architects, preferably flown in from
other continents. But this does not disguise the fact that much horsehair is taken for
lachelnden Fassade visualisiert - oft ma is ist die Fassa-
de auch noth ’angeheltert' - ist entweder keine Metro-
pole, oder abet sie wird von leuten verkauft, die von
Design und Kultur genauso viel Ahnung haben, wie ein
Kamel von Zigaretten. Zweifellos werden die Kampagne-
macher - genau wie die Erfinder des rauchenden Kamels -
Sache. Was irritiert, ist das ewige Kleinkarierte. Das 'Verkaufen'
einer Stadt gehOrt in die HSnde von intelligenten Leuten, die
wegen ihres Hintergrundes und ihrer Ausbildung wetter blicken
als Eintagsfliegen. Ohne auch in den kulturellen Monopolismus zu
verfallen, der das Ende der BOer Jahre beherrscht: eine Politik. die sich
schon zu viel auf das Geld und das Image der Wirtschaft stOtzt. Der
Spaziergdnger, der zwischendurch die Ruhe auf seiner Netzhaut
wiederherstellen will, I5uft Gefahr, in einer Kneipe zu landen,
wo nach der Beschreibung des niederlfindischen Schriftstel-
gestalteten Lokalitaten, die die verehrte Kundschaft nur bls zu dem Augenbllck amusie-
aufgezogen, Etablissement die TOren dffnet. Einige Gestalter von HBusern der
zweiten Kategorie tun sich in aller Offentlichkeit gern groB damit, keine Archi-
tekten oder Gestalter zu sein, sondern Dekorbauer.
Industriedesign. Es ist in aller Munde. und noth niemals zuvor machten sich so viele
Designer an der Gestaltung unserer Umwelt zu schaffen. Was uns wieder
auf die Frage bringt, warum die Uniformrtat und der KOrmel um uns
herum trotzdem solche exorbitanten Proportionen annehmen. Wie ist
es mdglich, daB das StraBenbild von Autos beherrscht wird. die
rchelnbar alle von demselben Designer gestaltet wurden? Warum
nimmt man vorlieb mit der dBrftigen Quality von Konfektions-
kleidung, wenn der Einkaufsort aus Marmor und Chrom hoch-
ist? Wie ist der Erfolg der schwedischen Flrma zu erkldren, die
ihre potentiellen Kunden im Katalog duzt, und ihre BQcher-
schrdnke unter dem Namen 'Billy' anpreist? Was bewegt
lausiger Typographic zu Bberspulen? Warum bekommt
man einen Fernsehapparat ohne die unsinnige Defor-
Konsumieren ist, neben Femsehen, bei unserem Zeit-
geist die wichtigste Form der Unterhaltung, und der
rich selbst instand haltende Mechanismus von
Angebot und Nachfrage verhindert es, uberdreht zu
110 Полоса / Поперечная верстка
t"bi'd'i‘oP^n8 ;s^^/as,^'d^"t^r,,fso₽i^4
^'Ibleven het,*™ Леопе en pra)(tjj|[. теЛ onrston.
*”*" bet„ *un„„ Г' V7 X ' "U' .a'S h"
""" voor zdfSHnd" enD7Ml<'0l. om djn±*” * «adem,„
*"«« ""'«егрег, en ;Г"'П h"rn- ^bm’eb V"a"*-
₽fa‘n>k v,^ h! а"'8еНС*'' vo™g«ersideofe8'sch
">«is ziinde, goed „^n?Oge,i'b.- IOnge „vX *"l<en’ *
“ “»«»>.« Z.Zkt"d
*»'« ',ю .MKt; ™d“d “"• • ..I *,,I".“" b,~"
“’^ngnftdeelZ^
7^‘bPWn vo,mdl"Com !tCrpal 'n «'ncilpap^; "«
"ove„uj 001 de Werdd van P v,‘Moende
г»»"- h.', * *.. 'Г'""' '"«>««
‘“'"komen'. Her dr" °'П nl w' dkajr v h w«r •>»> ha
'"’ken, impreaion °m Prc*ntatie *faX ₽"’' "’JJr we
*"•»«* "x"'”' ‘**<2**?*-w
O~*“« d~X tad," ? ‘""”44
ь,| A,n
“ggen dur jc
•ontstaan.0,e
Поперечная верстка / Колонка,
Косая строка, Абзацный отступ
натворил» в этой книге.
В перекосе колонок
есть своя парадоксальная логика.
Когда брошюра лежит
поперек нашей книги,
становится понятно,
почем}'дизайнер отдал предпочтение
нисходящим, а не восходящим
(для читающего брошюру) строкам.
Словом. перед нами
пример поперечной верстки,
которая слегка подлаживается
под нормальную.
ATYPOGRAPHIC
OXY
MORON
OF THERE WERE ATEN COMMANDMENTS OF TYPOGRAPHY,
“THOU SHALT NOT SET IN ALL CAPS” WOULD BE THE FIRST.
AND IF THERE WERE A TYPOGRAPHIC HEAVEN AND HELL,
SOME OF US WOULD BE IN A GOOD DEAL OF TROUBLE AS A
CONSEQUENCE OF VIOLATING THAT FIRST COMMANDMENT.
Правила набора / Прописные и строчные знаки, Блочный набор
Студия Pentagram. Заглавная полоса из журнала U&lc. vol, 18, № g. Нью-Йорк. 1991. Формат страницы 37,4 х 27,6 см
Статья Одни прописные: Типографический оксюморон начинается словами:
«Если бы существовали заповеди типографики, то первой была бы такая:
“Никогда не набирай сплошь прописными". И будь в типографическом мире свои рай и ад,
некоторые из нас имели бы массу неприятностей из-за постоянного нарушения этой заповеди».
Русские типографы - величайшие грешники в части соблюдения этой заповеди.
Соблюдение правил набора - это комплекс своего рода оксюморонов,
112 Правила набора в данном случае - стараний совместить нечто исключающее друг друга.
Приводность /
Лицо и оборот, Колонцифра,
Формат строки, Спуск
Зузанна Мюсиальцик.
Разворот книги В.Флуссера
Л ч/srh reibeii (За[ на] и исывание).
Гамбург, 1995. Формат 21 х 12,5 см
На каждой четной странице
все предыдущие полосы
наслаиваются друг на друга.
При этом для большей
выразительности
ширина колонки
несколько увеличивается
от полосы к полосе,
достигая максимума
на предпоследней странице го.
Читатель увидит в этом
зрительную метафору
заголовка книги,
типограф -
овеществленный символ
точной приводности.
123456789 10 stehen. Denn das Aufschreiben bedient sich einer alphabetischen, das Vorschreiben einer ideographischen Code, (etwa jener der Computer-"sprachen"). Die kOnftige Literatur wird nicht mehr gesprochene Sprachen, sondern, (ungefahr wie die chinesiche), "Ideen" notieren. Aber es wird wahrscheinlich immer Leute geben, die trotz Tonbandern und sprechenden Bildern Gesprochenes aufschreiben werden. Weil es namlich beim Aufschreiben von Gesprochenem mSglich ist, in die Sprache einzugreifen, und weil die Sprache, dieses hochste Werk des menschlichen Geistes, geradezu danach ruft, verandert zu werden. Es wird also wahrscheinlich immer Leute geben; welche diesem Ruf folgen werden, und den Beruf des Aufschreibens aufgreifen werden. "Dichter". Alles iibrige Aufschreiben, (wissenschaftliche, techni- sche, politische und philosophische Dokumente), werden wahrscheinlich in absehba- rer Zukunft von Vorschriften, von Programmen ersetzt werden konnen. Jetzt also ist der gebotene Augenblick, sich uber die Geste des Aufschreibens, diese sich in einer Krise befindenden Geste des historischen BewuBtseins, den Kopf zu zerbrechen.
Contents
Пробел / Пробельная строка.
Отбивка, Вывод, Рубрика
6 Acknowledgements
7 Foreword
Part one
8 History
Part two
Construction
110 Paper kites
114 Fabric kites
116 Fastenings
118 Joints and frame material
120 Cover material
122 Knots
124 Winding reels
127 Line
Flying
130 Lift and stability
132 Bridles, keels and rudders
136 Tails and drogues
138 Location
139 Launching, control and landing
142 Wind conditions
145 Rating a kite
146 Measuring altitude
Part three
Kite patterns
148 Introduction
222 Suppliers
224 Bibliography
226 Index
Хармоидсворт (Англия), 1976.
Натуральный размер
Структура книги,
набранной в минималистской манере,
выражена только за счет пробелов.
Старшие рубрики
отбиты пробельными строками,
рубрики среднего уровня
не отбиты совсем.
Выразительность последних
держится на «полупризнаке»
(термин Реформатского),
а именно, на пробельчиках,
образованных отсутствием
номеров страниц.
Пробельная строка / Отбивка, Флаговый набор. Прописные и строчные знаки
Полоса типографического журнала 26. Вильмингтон (США), конец 8ох. Формат страницы 45 х 30 см
В маленьком эссе Виллема Сандберга Искусство и типографика
выделяются только пробельные строки.
На самом деле отбивки несколько меньше, чем при чистом пропуске строки, -
что не способствует их выразительности.
Сандберг - один из тех, кто принципиально исключил прописные знаки
из своих наборных и рукописных опусов.
114 Пробел
art and typography
typography enters into art.
characters and pieces of newspaper enliven the early works
of braque and picasso.
kurt schwitters composes pictures with coloured pieces
of printed paper.
but experiment in modern typography had already started
at the end of the 19th century.
mallarme, the french poet who succeeded in musicalising
language, gave his verses a new visual form, freed his poems
from the traditional way of typesetting.
his sentences ran freely over the pages.
gradually typography leaves its rectangular prison,
no longer feels the chains of symmetry,
tries to lead the eye over the page and accentuates
the direction from the left to the right.
the revolution in art originates a new typography.
contrasts destroy the grey form.
old characters acquire new value.
the white of the character becomes more important
than the including form.
the white of the page reigns over the black.
transparency is one of the fundamental principles.
typography becomes a means to bring quick messages
to the many.
publicity in daily papers and in weeklies, light publicity
in our cities makes extensive use of new discoveries.
the importance of the designer increases every day;
is he aware of his responsibility?
—willem sandberg, amsterdam
115 Пробельная строка
AIN’T
MIS
HAVIN
By Steven Heller
“I am not a maniac about
knowing who cut what face or if it’s true
to the original drawing’,’ says Stephen Doyle, the
34-year-old co-founder of Drenttel Doyle Partners in New York,
who was also chief designer of than
nal SPY magazine and art direct^
first four issues. “I am a maniaci*
legibility and whether something
esting enough to be set into typeiui
first place. With all the-expense
involved in typesetting one I
had better be absolutely
sure that a manuscript is
worthwhile”Rather than wit
call himself a typographic
designer. Doyle says.”Гт morelSut
translator who believes in the pan
typography to induce readers town
So I feel a responsibility to necerfai
pie by making them read somettif;
trivial or uninteresting. There arm
many demands on our time aiidmji
forthat''
While this may sound somewhab
genuous coming from a designer^
promoted typograph ic anar- м
chy. encouraged the use of
4 -poin t text type, and has
bled copy blocks off a page,
it is consistent with hisfaith
fulness to content. When on the^W
title page of the book View FromSpti
American Astronaut Photograph^
ran the subhead upside down. item,
just to misbehave: rather, logiedan
topsy-turvy type in zero gravity Sim'
when he designed the stories in SPI'i
set in multiple text faces ofvaryfy
weights, some on excruciatingly tfr
umn widths, he was faithfully respi
ing to the demands of the magasath
"SPY had many different voices"
explains Doyle. “So we kept
flipping type styles to reflect К
that. The editors preferred 1* A
sidebars, so we used them
everywhere and even gave Л® I
the sidebars their own sidebars. Ilil
type be the messenger for the mam»
So the type misbehaved because^»
scripts misbehaved. Itwasasthoty
let the writers design the magcain''
Doyles design is based on a deepti
for content and a healthy rejecting
oration for its own sake. Thisgpait
hisformative. early jobs at Esquire j
1970s. where, under Robert Priest.lt
learned to enhance the written _
word, and subsequently at
M&Co.. where Doyle was
tutored by Tibor Kalman
in the art of excess infor-
mation. About one of his first
pieces of typographic experimental
a Thelonious Monk album design^
in collaboration with Kalman. Dti,
recalls that the decorative element
removed in favor of more facts. Inset
116 Прописные и строчные знаки
122
П-D fa ’ll sf ИКЛН I
*— Прописные и строчные знаки /
Рубрика, Блочный набор. Перенос слов
Студня Pentagram. Заголовочная полоса (фрагмент)
из журнала U&lc, vol. 12, № 2. Нью-Йорк. 1991. Формат страницы 37,4 х 27,6 см
Пример демонстрирует свежий подход к старой традиции
разделения ролей прописных и строчных (сравни с примером 112).
При переходе от крупного заголовка к зачину текста
прописные сменяются строчными.
При переходе от зачина к «основному» тексту
постепенно достигается размер текстового шрифта.
Слово misbehavin', как подобает чистому блоку из крупных букв,
разбито на строки без знаков переноса.
Berthold
Berthold
Berthold
Пункт / Межбуквенный пробел. Разрядка, Фотографический набор
Ян Вотерман
. Шрифтовая иллюстрация из книги i8g. Амстердам, 1987. Натуральный размер
Иллюстрация поясняет понятие относительной единицы ширины шрифта.
Название фирмы выполнено фотонабором с разным трэкингом: -i, о (норма), +1.
Микроскопические различия налицо.
При шрифте 48-го кегля единица ширины равна пункту.
Как иначе продемонстрировать столь мелкую единицу измерения?
123
117 Пункт
Развертка текста /
Таблица, Линейка, Газета
Нью-Йорк, 1980
Таблично решенный календарь
музейных мероприятий
подобен книге,
распластанной на поверхности
большого листа.
Такая композиция моделирует
универсальный принцип
развертки текста.
Последовательность развертки
задают не только даты,
но и разница в толщинах
вертикальных
и горизонтальных линеек.
Общая информация,
данная слева,
подана не так регулярно -
в манере, свойственной
газетам.
2330
120 Разворот
нужно бы изучить
Разворот /
Многоколонная верстка,
Распашная верстка,
Подстрочный набор
Томас Ройкрофт,
Разворот многоязычной Библии,
изданной под редакцией Б.Уолтона.
Лондон. 1657.
Линейки прочерчены красной краской.
Уменьшено примерно в а.5 раза
Поток текстов захватывает
всю ширину разворота:
значит перед нами -
особый случай
распашной верстки.
Картина ассоциируется
с Вавилонским столпотворением:
параллельно даны
древнееврейский,
латинский (Вульгата),
греческий,халдейский,
сирийский, арабский тексты
с переводами каждого
(кроме Вульгаты)
на латинский.
1925
1926
1927
СП ОКОЙ НО—СНИМАЮ
АВТОРЫ - АРГО, Д. ГУТМАН, В. ТИПОТ
ХУДОЖНИК БЕСПАЛОВ, КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
7 ЛЕТ БЕЗ ВЗАИМНОСТИ
АВТОРЫ - В. ТИПОТ, Д. ГУТМАН, ХУД. БЕСПАЛОВ
__________КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
ЕВРОПА, ЧТО НАДО
АВТОРЫ - В. ТИПОТ, Д. ГУТМАН, ХУД. БЕСПАЛОВ
________КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
О й, н“е ХОДЫ, Г Р и ц ю
НА ЗАГОВОР ИМПЕРАТРИЦЫ
АВТОРЫ-АРГО, Д. ГУТМАН, В. ТИПОТ, ХУД. БЕСПАЛОВ
__________________КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
1 1 4-я С Т А Т Ь Я
АВТОРЫ - В. АРДОВ, Л. НИКУЛИН, ХУД. БЕСПАЛОВ
__________КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
ПИСТОЛЕТ ПРИСЯЖНОГО
ПОВЕРЕННОГО
АВТ.-П. СУХОТИН, ХУД. БЕСПАЛОВ. КОМП. ЮРГЕНСОН
М И Ш К А —В Е Р Т И
АВТОРЫ - Д. ГУТМАН, В. ТИПОТ, ХУД. БЕСПАЛОВ
КОМПОЗИТОР Ю- ЮРГЕНСОН
ЧУЖАЯ ГОЛОВА
АВТОР-С. АНТИМОНОВ, ХУДОЖНИК БЕСПАЛОВ
___________КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
НАСЧЕТ ЛЮБВИ
АВТОРЫ - Д. ГУТМАН. В ТИПОТ. ХУД. БЕСПАЛОВ
___________КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
ТЕКУЩИЕ ДЕЛА
ХУДОЖНИК БЕСПАЛОВ, КОМПОЗИТОР Ю. ЮРГЕНСОН
МЕЧТЫ... МЕЧТЫ
АВТОР - В. ТИПОТ, ХУДОЖНИК БЕСПАЛОВ
КОМПОЗИТОР ДУНАЕВСКИЙ
СКЛОКА
АВТОРЫ - В. АРДОВ, Л. НИКУЛИН, ХУД. БЕСПАЛОВ
__________КОМПОЗИТОР ДУНАЕВСКИЙ
ЙIIГ Р А
АВТОРЫ - Д. ГУТМАН, В. ТИПОТ, ХУД. БЕСПАЛОВ
__________КОМПОЗИТОР ДУНАЕВСКИЙ
ВРЕДНЫЙ ЭЛЕМЕНТ
АВТОР - В. ШКВАРКИН, ХУД. КАШИНЦЕВ
__________КОМПОЗИТОР ДУНАЕВСКИЙ
НОЧЬ ПЕРЕД РОЖДЕСТВОМ
АВТОР-В. ТИПОТ, ХУДОЖНИК БЕСПАЛОВ
____________КОМПОЗИТОР МИЛЮТИН
А НЕ ХУЛИГАН ЛИ
ВЫ, ГРАЖДАНИН?
АВТОРЫ - В. АРДОВ, Н. ДАНЦИГЕР И ДР.
ХУДОЖНИК ЕЛИСЕЕВ, КОМПОЗИТОР БЛАНТЕР
ВЕЧЕРНИЙ ВЫПУСК
АВТОРЫ - Д. ГУТМАН, В. ТИПОТ
ХУДОЖНИК ФЕДОТОВ, КОМПОЗИТОР ДУНАЕВСКИЙ
ДОМ НА ПЕРЕКРЕСТКЕ
АВТОР - А. ТРИГЕР, ХУДОЖНИК БЕСПАЛОВ
КОМПОЗИТОР ДУНАЕВСКИЙ
Разрядка / Вывод,
Блочный набор. Линейка
Москва, 1935. Натуральный размер
Разрядка обеспечивает
блочный набор.
В подзаголовочных надписях
короткие концевые строки
предусмотрительно сохранены.
что привносит
приятный контраст.
Полосы 65-летней давности
выглядят эффектно
и едва ли не «актуально».
Примечательная тонкость:
внизу полосы
жирной линейки нет.
Это значит, что она есть
наверху следующей полосы,
где начинаются данные
по следующему году.
122 Разрядка
128
18
1984
TM communication
Ausbildungs m о d e I I e
Educational С о n c e pt s
Mod eJ e s d’education
Betrachte ich heute die alltaglichen Anzeigen, bekomme
ich den Eindruck, dass viele dieser Arbeiten nicht aus mehr bestehen als
am Telephon gemacht ohne jegliche Kontrolle dariiber, wie zum Beispiel
die Typographie und Photographie zusammengefugt wird. Und selten
sehe ich den Versuch und die Anstrengung Typographie und Bild in
ausserordentlicher Weise kombiniert, wodurch die Aussagekraft verstarkt
wirkt. Aus diesem Grund entschied ich mich in diesem Bereich <mit Bildern
zu schreiben> fiir ein Projekt innerhalb der Typographie-Kurse von Wolfgang Weingart. Und auf diese
Moglichkeiten war ich sehr neugierig und gespannt!
Eine Serie von Collagen erschien mir als gute Voraussetzung, meine doch sehr
personlichen Ideen auszuprobieren. Weiterhin wollte ich an etwas arbeiten, dass mir vertraut ist.
So wahlte ich als naheliegendes Thema meine Wohnung hier in Basel. Als Text habe ich meine Adresse,
Haltingerstrasse 14, gewahlt und als illustrative Information etwas in Oder aus meiner Wohnung.
Dies reicht von einem Gegenstand, zum Beispiel einem Reisekoffer, Ober ein Erlebnis mit einer Katze,
die eines Nachts durch mein Fenster kam, bis zur Musik, die ich hore. Und sogar etwas, woran ich mich
zuriickerinnere, wie an eine Griechenlandreise. Einfach irgend etwas, egal wie obskur.
Wahrend ich die Collagen erstellte-von der Bleistiftzeichnung biszur druckreifen
Filmmontage - vermied ich so viele Einschrankungen wie nur moglich. Kommerzielle Schriften habe ich
nur selten angewandt, da ich die Freiheit genoss Buchstaben aus Papier zu schneiden oder mit einem
Filzstift auf eine Glasscheibe zu entwerfen. Dies beschrankte mich auf keine bestimmte Grosse, Fette
oder Schrifttyp. Ungestort war es mir moglich in meiner ganz personlichen Manier zu arbeiten. Und mit
der Zeit hoffte ich der Naivitat zuganglich zu werden, die immer noch die Arbeit vieler Graphiker der
Vergangenheit auszeichnet. Durch die selbstentworfenen Buchstaben, den selbstaufgenommenen
Photographien und durch die beiderseitige Verbindung zu meiner eigenen graphischen Auslegung - das
teils mittels einer Spritzpistole -fiihlte ich die ganze Kontrolle uber meine Arbeit, sie so ausOben zu
konnen, um mich schlussendlich an eine Vision heranzutasten, die ich die meine nennen kann.
Lloyd Miller ist 1956 in Port Arthur/Texas geboren und studierte an der Universitat von
Houston. Wahrend seiner 2jahrigen Studienzeit, von 1982 bis 1984 an der Kunstgewerbeschule Basel,
entstanden eine Serie von Collagen, die wir in TM/communication 18 vorstellen mochten.
Andrd Gurtler
P.O.Box 2235
Рамка / Линейка, Абзацный отступ, Пробел
Вольфганг Вайнгарт. Начальная полоса приложения к журналу Typografische MonatsblaUrr-
Базель. 1984. Формат страницы 29.6 х 22.7 см
Здесь много элементов взвешенного и тонкого эпатажа.
Простейшая рамка в этом контексте производит, быть может, самое странное впечатление.
Так в русле строгой типографической дисциплины зарождался
сокрушительно-очистительный «тайфун», успевший уже приутихнугь.
123 Рамка
Bis zu einem gewissen Alter streifen wir ein
sogenanntes Vorurteil nach dem anderen ab;
spater nehmen wir sie der Reihe nach wieder
an, weil wir uns iiberzeugen, daB sie denn
doch nicht gar so albem waren, wie wir friiher
glaubten.
J. E.
Was ein Streber werden will, krnmmt sich
beizeiten.
P. H.
Die Natur erschuf Vemunft
und Leidenschaften zugleich.
Durch das zweite Geschenk
wollte sie dem Menschen
wohl uber all das Bose
hinweghelfen, das
sie ihm mit dem
ersten zufiigte.
N. Ch.
Obertretungen kommen nur
von Geboten, Huhneraugen
von engen Schuhen.
P. H.
Der Mensch weist gar viele Fahigkeiten
auf. Darin aber hat er ’s am weitesten ge-
bracht: in der Kunst, moglichst wenig Mensch
zu sein.
P. H.
In grofien Dingen zeigen sich die Men-
schen so, wie sie glauben, daB man es von
ihnen erwartet In kleinen geben sie sich, wie
sie sind.
N. Ch.
Hirn-
arbeit
ist
Nerven-
veredlung ,
und EinzeM
bearbeitung
der Welt
fiir kiinftige
Generationen
zum schnelleren
Orientieren.
P. H.
Bei jedem
Gegenstande
pflegen
wir die
alleriiber-
zeugendsten
Griinde
gewohnlich erst
f dann aufzufinden,
wenn wir von
seiner Richtigkeit
ohnehin schon
iiberzeugt sind.
J. E.
Рантовая линейка / Рамка, Оборка,
Насыщенность шрифта, Акцентировка
Йорг Бросиг. Разворот с мудрыми изречениями
Берлин (Восточный). 1985. Полосы натурального размера
Рантовое обрамление «обречено»
на гармонию с жирным Бодони.
Игривое оформление и иллюстрирование
не чуждо библиографической брошюрке.
Распашная верстка / Иллюстрация, Акцентировка, Воздух
Разворот из книги The Medium is the Massage (massage - !) М.Маклюэна и К.Фиора. Нью-Йорк. 1967. Натуральный размер
«Электрическая сеть, расширение центральной нервной системы».
Символическая «гидра» всякого рода media вторгается на соседнюю страницу.
Перефразируя автора нашумевшей книги, можно сказать:
«Распашная верстка - расширение типографического пространства».
electric circuitry,
an extension of
the
central
nervous
system
Media, by altering the environment, evoke in us
unique ratios of sense perceptions. The extension
of any one sense alters the way we think and act—
the way we perceive the world.
When
these
ratios
change,
men change.
Г
Рисунок шрифта /
Кегель, Гротеск, Обрез
Шарон Цоггенпол и другие.
Разворот
журнала Visible language.
Формат sa.8 х 15,2 см
В теоретической статье
о видах симметрии
Гельветика «живет»
отдельной буквой,
а также в наборе
десятым кеглем.
Во втором случае
рисунок шрифта
«растворен» в наборе
(раствор сохраняет
вкус Гельветики),
в первом -
рисунок выявлен так,
что его можно
ощупать взглядом.
This paper will enumerate the sets of
symmetry relationships which are
possible In a very small, clearly de-
fined segment of space. (Others are
possible but cannot be discussed In
this short paper.) Acquaintance with
symmetry can lead to a better under-
standing of the nature of relation-
ships and to new ways of proceeding
to search for new relationships. This
basic understanding of the theory of
the restraints on the symmetry trans-
formations Is not widely understood.
In what follows, the possible rela-
tionships In a symmetrical system
will be Illustrated by the familiar let-
terform, a lower-case Helvetica 'a'.
I chose to use this character for
several reasons: it has no mirror
planes, such as the characters E, U,
v, and w; It has no rotation axes, such
as the characters N, s, and z; it has
no combination of mirror planes and
rotation axes such as the characters
H, 1,0,1, and x; and Its enantio-
morphic form Is not another char-
acter, e.g., such as In the pairs b
and d, or p and q. Also, It Is a very
aesthetically pleasing letter form.
( РДНТНЕВ COMPLETE STOCK LIST )
TRUE CRIME 637926 BRIAN INGLIS POVERTY AND THE INDUSTRIAL REVOLUTION (30) HUMOUR 75p
047336 THE PRESIDENT. THE LADY ANO THE GODFATHER (Illustrated) 75p 038329 JOYCE MARLOW THETOLPUDDLE MARTYRS (Illustrated) (50) 046216 75p MAX BOYCE MAX BOYCE: HIS SONGS & POEMS (introduction by Barry John) 50p
PETA FORDHAM INSIDETHE UNDERWORLD 035052 THEPETERLOO MASSACRE 60p LENNY BRUCE
HAROLD NICOLSON THEAGEOFRUSON (40) 041907 HOWTO TALK DIRTY ANO INFLUENCE
038132“ PAUL FOOT 025766 60p PEOPLE •(Illustrated) 75p
WHO KILLED HANRATTY? (Illustrated) (50) 60p 040080 CONOR CRUISE O’BRIEN STATES OF IREUNO (50) 75p 039988 JOHN COHEN (Editor) THE ESSENTIAL LENNY BRUCE. 75p
034285 LUDOVIC KENNEDY 10 RILLINGTON PLACE (50) PETER MAAS THE VALACHI PAPERS 75p 037098 THOMAS PACKENHAM THE YUR OF LIBERTY (50) GOp 012556 G LEGMAN THE LIMERICK (VOLUME 1). 75p
033645 75p 038256 CHRISTOPHER SINCUIR-STEVENSON INGLORIOUS REBELLION (50) S0o 036679 THE LIMERICK (VOLUME 2) RATIONALE OF THE DIRTY JOKE 1. (50 ') 75p
039325 JOHN PEARSON - 037365 RATIONALE OF THE DIRTY JOKE 2 . (50 ) 75 p
THE PROFESSION OF VIOLENCE (Illustrated) 75p MARTIN PAGE
ED SANDERS MA « ralbnULUui (Kiss Me Goodnight. Sergeant Major) 60p
VINCENT TERESA EDWARD M BRECHER —
039929 MY LIFE IN THE MAFIA 75p 03675X THE SEX RESEARCHERS- (50) -ROCK MUSIC
03999в~ 046313 COLIN WILSON ORDER OF ASSASSINS THE KILLER 028021 RUTH & ED BRECHER Editors AN ANALYSIS OF HUMAN SEXUAL
60p RESPONSE (50) 60р ^,И|[ JOAN BAEZ
MMIFRM CfiriFTY 015795 SIR RICHARD BURTON THE KAMA SUTRA, translated by F. F. Arbuthnot 75p 036172 LEONARD COHEN THE FAVOURITE GAME. 40p
PETER BECKER 016430 SIR RICHARD BURTON (Translator) THE PERFUMED GARDEN - 75p NIK COHN
040072 TRIBE TO TOWNSHIP 60p ARMAND COPPENS THE MEMOIRS OF AN EROTIC BOOKSELLER. (50) AWOPBOPALOOBOP ALOPBAMBOOh (Illustrated)
037209 “ ROBERT BELL h NIGEL GRANT A MYTHOLOGY OF BRITISH EDUCATION 50p 50p 04308X DAVID DOWNING FUTURE ROCK GOp
037233 LEILA BERG 6 OTHERS CHILDREN'S RIGHTS 50p 040706 INGE AND STEN HEGELER LIVING IS LOVING. (Illustrated) THE XYZ OF LOVE. (50) 50p BOB DYLAN THE WRITINGS AND DRAWINGS OF BOB OYUN (Illustrated) TARANTUU CHARLIE GILLETT
ELDRIDGE CLEAVER POST-PRISON WRITINGS ANO SPEECHES- £1.50 50p
035559 40p 033726 ; D E JAMES INTRODUCTION TO PSYCHOLOGY (50) 95p 037635
032878 NICHOLAS DEAKIN COLOUR. CITIZENSHIP » BRITISH 023402“ JEROME & JULIA RAINER SEXUAL ADVENTURE IN MARRIAGE- 50p 040188 MAKING TRACKS (Illustrated) CHARLIE GILLETT (Editor) ROCK FILE 2 (Illustrated)- 75p
SOCIETY £1.00 036741 “ DAVID THOMAS Editor THE SCHOOL OF VENUS- SO, 010870 75p
027394“ J W В DOUGLAS THE HOME AND THE SCHOOL 60p WALTER' MY SECRET LIFE (50) 04251X ROCKFILE3 (Illustrated) CHARLIE GILLET & SIMON FRITH 75p
024824 ~ JOHN HOWARD GRIFFIN BUCK LIKE ME 75p — *** 043705 ROCK FILE4 (Incorporating ROCK FILE 1) (50) £1.25
040218 MARION MEADE BITCHING • 60p LITERATURE 041958 ROBERT GREENFIELD JOURNEY THROUGH AMERICA WITH
035540“ 029680 TONY PARKER A THE ROILING STONES (Illustrated) - (50) 75p
THE FRYING PAN THE TWISTING UNE- 50p 75p 037039 WHAT BECAME OF JANE AUSTEN 2 AND OTHER QUESTIONS 50p 042679 PHIL HARDY 8 DAVE UING (Editors) THE ENCYCLOPEDIA OF ROCK-
028846“ 038515 UAVIU UULUMUN (Editor) THE MARIJUANA PAPERS (50) 75p DAVID SOLOMON & GEORGE ANDREWS (Editors) DRUGS AND SEXUALITY- (50) 75p 026576 ANNE BRONTE THE TENANT OF WILOFELL HALL (50) Introduced by Phyllis Bentley JAMES FENIMORE COOPER THE PATHFINDER (50) „ 042687 95p 042695 VOLUME 1 (50) THE ENCYCLOPEDIA OF ROCK- VOLUME 2 (50) THE ENCYCLOPEDIA OF ROCK- 95p 95p
035036 LIONEL TIGER MEN IN GROUPS 040382 60p - - VOLUME 3 (50) HOWARD MYLETT 95p
037306 MRS. GASKELL WIVES ANO DAUGHTERS (30) . 04390X 50p LED ZEPPELIN (Illustrated) IAN HUNTER PATTERSON 60p
HISTORY 04146X JEROME KLINKDWITZ b JOHN SOMMER 040412 THE VONNEGUT STATEMENT 75p DIARY OF A ROCK N" ROLL STAR (Illustrated) 50p
039783 ROLAND AUGUET THE ROMAN GAMES 50p 037748 BRYAN MAlitc ASPECTS OF WAGNER _ 35P 04650X JOHN PIOGEON ROD STEWART AND THE CHANGING
020748““ 021213 PETER BECKER PATH OF BLOOD RULE OF FUR (50) NICHOLAS BENTLEY (Editor) RUSSELL'S DESPATCHES FROM THE CRIMEA (Illustrated) (50) 040390 DINAH MMULOCK'Mrs Craik' JOHN HALIFAX. GENTLEMAN (50) 60p 04292X FACES (Illustrated) ERIC CUPTON (Illustrated) 60p
40» 023887 GERARD DE NERVAL SELECTED WRITINGS 60p
033335 75p 040854 SIR WALTER SCOn THE FORTUNES OF NIGEL (50) . UtNtKAL
037578 N BRANSON 8 M HEINEMANN BRITAIN IN THE 1930s (50) 75p ANTHONY TROLLOPE THE WAY WE LIVE NOW .. 039317 60p GEORGE ANDREWS (Editor) DRUGS 8 MAGIC/40/ £1.50
035230 ANGUS CALDER THEPEOPLE'SWAR(lllustrated) (30) 90p — 040765 KINGSLEY AMIS ON DRINK 60p
027149 MARCELLO CRAVERI THE LIFE OF JESUS (50) e?p PROSE & POETRY 034579 JAMES CURKE MAN IS THE PREY (SO) 50p
028803 FREDERICK ENGELS THE CONDITION OF THE WORKING CUSS IN ENGUND • (50) 95p 033807 W S BARING-GOULD THE LURE OF THE LIMERICK • 041966 GOp PETER COSTELLO IN SEARCH OF UKE MONSTERS (Illustrated) (SO) £1.25
039309“ CHRISTOPHER FARMAN THE GENERAL STRIKE (Illustrated) (50) £1.60 027408 CHAUCER THE CANTERBURY TALES DAVID WRIGHT 50p 0M79X VITUSBDROSCHER THE MAGIC OF THE SENSES (Illustrated)/50 5°P
039805 MICHAEL GRANT _ CLEOPATRA (Illustrated) (50) £1.25 032797 BEOWULF , iUSHENKO ЗОР 043993 MICHAEL GRUMLEY THERE ARE GIANTS IN THE EARTH (Illustrated) GOp
028889 CHRISTOPHER HILL SOCIETY 8 PURITANISM IN PRE-REVOLUTIONARY ENGUND (50) 80p 03725X STOLEN APPLES (50). ^0p 028854 041621 ALBERTO MORAVIA THE RED BOOK ANO THE GREAT WALL WHICH TRIBE DO YOU BELONG TO? 40p 75p
Рубрика / Многоколонный набор, Юстировка колонок. Линейка
Полоса библиографического списка. Хартфордшир (Великобритания).
Данный выбор намекает на особое значение рубрики в справочном издании.
Типографическое решение безупречно, хотя заурядно и по-британски манерно.
Рубрики активны и (на данной странице) образуют слаженный ритмический ансамбль.
Рамочка для шапки стилистически точна и практически уместна. 127
Рубрика
Helena Rubinstein
&4 СЛЛЛ
Рукописный шрифт / Воздух,
Гротеск, Английская строка
Объявление парфюмерной фирмы.
Париж, 1961. Натуральный размер
Сообщение о том,
что красоту создает
Елена Рубинштейн,
набрано шрифтом
Мистраль (1952)
французского дизайнера
Роже Экскофона.
В свое время
Мистраль выделялся
«антитипографичной»
беглостью и связностью.
По контрасту с ним - Гротеск.
К концу 90-х годов
типографический аромат 50-х
не только не улетучивается,
но и становится
приятно дразнящим.
NEW-YORK • PARIS - LONDRES
Русский шрифт / Контрастность шрифта. Гарнитура
ПоЛОСНая иллюстрация из журнала U&k. vol. 20, № 4. Нью-Йорк, 1994. Формат страницы 37.4 х 27.6 ем
Гарнитура Фэт Фэйс - русское лицо ей придал в 1993 Г°ДУ дизайнер Владимир Ефимов.
Примерно с того момента русский шрифт пошел в ногу с американской шрифтовой модой.
На страже его национальной идентичности стоит, в частности, смачная буква Ж.
128 Рукописный шриф1
>34
Ла1»(1ВвГгД|1(1ё
oh Deh veh gheh Г Oeh 11 1 yeh yo
Ж^ЗзНиЙйКиШИм
zheh zeh ее eey kah el em
IliiOolliiPpCdiyi
en oh peh ehr ess teh oo 9 J
Фф\уЦ||ЧчП1шЩщ
ЪъЫмЬьЭэЮюЯя
yehr yehry yehr' eh yu yah
>35
129 Русский шрифт
Свиток / Иллюстрация, Выворотка
Натуральный размер (фрагмент и общий вид). Длина ленты 138-5 см
На белом обороте - только короткая надпись «Кастильони до >995 года».
На лицевой стороне - чертежи двух сотен работ дизайнера.
Свиток отдаленно напоминае т древнеегипетскую грамоту.
Серьезное отличие состоит, однако, в том, что все фигуры, не в пример иероглифам,
даны в одном масштабе. Футляр свитка - картонная трубка с самоклеящейся биркой.
Лаконизм, информативность и, видимо, минимальные затраты на материалы и изготовление:
стало быть, перед нами вещь с высоким коэффициентом художественно-полезного действия.
Bommer
Millions
and Millions
of People are Pushing
Them
whenever they open a door
Follow the line of least resistance
Use Bommer Always
They are the best
Bommer Spring Hinge Co., Brooklyn, N.Y.
Свой и чужой шрифты /
Акциденция, Красная строка
Объявление
в двух вариантах. США, 1927.
Натуральный размер
Факт налицо:
They
are
the best
They
wear
the best
из двух вариантов
гораздо привлекательней тот,
что набран
без привлечения чужих
(по рисунку и начертанию)
шрифтов.
Millions
and Millions
of People are Pushing
Bommer Spring Hinges
when opening doors
Follow the line of least resistance
Your Dealer handles them
Copyright 1927 by Bommer Spring Hinge Co., Factory and
Offices, Brooklyn, N. Y., U. S. A. Established 1876
137
131 Свой и чужой шрифты
Сетка / Модульная верстка, Пункт
А.Трояпкер (?). ЛИСТ из представительского проспекта издательства«Книга». Начало 8о*х.
Формат 68 х 44 см. оригинал - полноцветный
Натюрморт на тему типометрии, пропорций и сеток. Подобные мотивы и сюжеты
весьма характерны для образных интерпретаций профессии дизайнера-графика
отечественными художниками книги
132 Сетка
Сплошной текст /
Обложка, Оборка,
Формат строки
Задняя сторонка обложки
Зрительная стать
сплошного текста
подчеркнута
угловыми оборками,
длинными строками,
слишком малым
интерлиньяжем,
узкими полями
(не показаны).
На лицевой странице -
фламандская версия,
из букв которой
(ужирненных) возникает
основателя студии.
Этим,в частности,
мотивирован набор
«сплошняком».
I
Н гу J’ai pour les jeunes recrues du Studio National Flamand, qui est une manidre de Theatre d’application annexe
erman a la grande compagnie, un programme de formation generale, et de trainings professionnels, dont je vous dpargne
__ . le troP 'on9 exP°se. Qu’il me suffise d'en marquer les matidres principales. Le programme embrasse quatre
| i К I I H P К cultures: la culture generale, la culture de la voix, la culture du corps, la culture du jeu. La culture generale doit
I Cl I I I I I чу IX s’exercer en profondeur et pouvoir se developper jusqu’au niveau universitaire. Le jeune acteur est enclin d ne
puiserquedans sesdons inneset repousse volontiers lecontrdleet I'ordonnancede (’intelligence. II pense qu’il n'yade vrai quece qu’il peutsentir
et sans doute est-ce Idgitime. Mais il a tendance dse defendre contre ('intelligence et prdtend qu’en dehors de ce qu’il sent, il n’y a pas de veritd. La
confrontation de modalites artistiques eloigndes des disciplines dramatiques, telles que ('architecture parexemple, peuvent contribuer a rdduire
cette erreur. A ce propos il est du devoir du professeur de ne pas confondre des I’abord, comme il est courant helas! I'histoire du theatre avec
I'histoire de la littdrature dramatique. C’est par des trainings de culture generate que I’dldve discrimine finalement les etats d'instinct et les dtats de
composition. Les dquilibres labiles, spontandment nds du pathdtique, doivent demeurer contrdlables a la lumidre de ('intelligence qui joue le role
d'une sorte de dispatching permanent. La culture de la voix n'intdresse pas seulement la phondtique et la diction. Elie est toute entiere basde sur les
ddveloppements de la tessiture, de ('articulation, de la respiration, de la volubility et de la sonorite vocales. Les modes sonores d’un texte sont
infinis. L'eleve doit dtre capable de degager phondtiquement ces modes, et de donner a un тёте texte un comportement sonore different. II peut
arriver a changer un texte, sans en modifier un mot. Ilya une sdrie de sonorisations qui accroche irrdsistiblement I'attention, et que le camelot, le
baladin connait jusqu'a I'dleverau niveau d’un art. Ce doit dtre aussi I'art du jeune comedien. La culture du corps seraitprincipale si lestroisautres
ne revendiquaient ddja de I’dtre. Le corps humain, cette sculpture qui se meut dans la lumidre, est la mesure du temps et de I’espace que le jeu
conquierten naissant. L'eleve sait qu’il doit se ddbarrasser sur ce point de toute prdconception, de tout prejugd. L'acteuren jouantcrde son temps
et son espace, qui sont alors exactement mesurds en fonction du jeu. II comprend a la longue et au cours de trainings impitoyables ce que tout le
monde s'entdte a ignorer-asavoirque leddcor, I'accessoire, le rythme, oui le costume тёте n’existent pas avant le jeu et ne persistent pasapres.
Tous dmanent de I'acteur et naissent au cours du jeu comme une secrdtion mysterieuse du corps. J en aurais long a dire a ce propos. Je passe sur
les exercices de gymnastique, d'eurythmie et de danse qui refusenl d'dtre une fin mais acceptent d’dtre de vigoureux moyens d’assouplissement
des muscles etdes nerfs. II n est pas une partie du corps, il n'est pas un doigt qui nedoiveёtreexpressif. Ils n'obdiront qu’au bout d’une contrainte
mille fois exercee. Mais ils le feront alors dans la perfection, comme un rdflexe. II est difficile au thddtre de s’asseoir, de s’agenouiller, de monter un
gradin. Un corps indiscipline est comme perclusde rhumatisme. Voussavez toutcela. J’en arrive enfin a la culture du jeu. Si j'en juge par ce qui se
passe dans les conservatoires, cette culture s'acquiertau boutdedifferentes initiations, dont les principales sont (’analyse littdraire,psychologique
etdramatique du texte, lamiseen place sur scdne, la diction, le mouvement, lejeu collectif, etc. Je рейх m’accommoder de toutcela, a condition de
lever I'exclusivitd de la mdthode. A former un acteur dans les ornieres d’une pareille routine, on ne sauvera pas le thddtre. II faut au contraire le sortir
ddlibdrdment de Id - non point en I'arrachant brutalement a cette ecole confortable, mais en prolongeant sa formation dans le sens rdsolu d'une
virtuositd instrumentale, capable de realiser dans une forme physique impeccable toutes les positions dramatiques. Mais capable au surplus d'en
inspirer d'inddits par I'immaculde perfection de son execution. Sous ce rapport les prestations du Thddtre de Pdkin nous ont donnd a rdfldchir.
L’dldve a bien du convenir devant certain spectacle d’apparence acrobatique, que la perfection physique, quant elle est parvenue a se jouer des
obstacles naturels, acquiert un contenu spirituel qui emeut notre pensee. Je ne prends pas Pekin comme exemple. Aussi bien Pdkin est-il
inaccessible a notre imagination occidentale, et son rituel symbolique demeure hermetique. Mais je refuse de repousser la legon de Pekin. La
virtuosite d'instrumentistes musicaux fameux n'a-t-elle pas ouvert aux compositeurs un mode de possi bi I ites formelies, inconnues, ou la difficuIte
vaincue ne joue plus? L'acteurest un instrument dont il joue lui-тёте, un instrument acquis en dehors de luiet qui s'est identifid avec lui, comme
on a pu avec raison dire de la trompetted’ Armstrong qu’elleetait devenue matiere humaine intdgrante. II faut mener I’acteur jusque Id, si Гоп met en
lui I’espoirdesauver lethedtre. L’avenirest dans I'acteur qui est tout, total et unite. Alors je prdconise rdsolument I'improvisation. Ce n'est pas sur
un retour vers une Commedia dell'arte dteinte que je fonde la nouvelle formation professionnelle. C'est sur une matiere vive, proche du primitif,
proche du cri divin, et qu’une littdrature tentaculaire s'apprdte d dtouffer. Par I'improvisation entretenue au cours de trainings inexorables, le
comddien decouvre, au-deldde ses moyens techniques, le sens du deveniret le besoin de tout integrerdans I'actualisation. Etceci est proprement
le destin de I'art dramatique, qui refuse d'dtre ddfraichi par un texte prdpard. Le comddien joue d’imagination et non de memoire. II puisedans une
rdserve d’associations innombrables qui plonge jusque dans les tdnebres de I'inconscient. Et remarquez que I'improvisateur mise moins sur les
rd parties de son partenaire que sur la rdsonnance de son public, qui de grd ou de force, entre ddlibdrdment dans le jeu. Tant il est vrai qu’une
improvisation, par son authenticite et son dtonnement, se continue et croit dans la sensibilitd du spectateur. Pour autant que de besoin, je souligne
ici les analogies que Гоп entrevoit suffisamment dans certains phdnomdnes du jazz virginal, nd au cceur de peuples primitifs. On en parlait a peine il
у a 50 ans. Depuis, le folklore musical du Mississipi est devenu un langage mondial. C’est par ses origines primitives que le jazz est neuf, exactement
comme serait neuf le thedtre rendu d ses sources, dejd bien enfouies a present. Le jazz des negres n’est pas . _ _
encore ddnaturd, il exhale des spirituals improvises, et rien n’est plus neuf que ces jaillissements d fleur "i w / / | kJ / kJ
d'ame. II ne faut pas dtre negre, il ne faut pas тёте faire I’effort de lui ressembler, pour approcher le jazz. I kJ / I I kJ / kJ
Reflections on
the Theme: At
the Edge of
Meaning
Fernand Baudin
As a book
designer I am
concerned with the
Latin alphabet
and with literate
communication.
In this context
new technologies
do not add new
meaning to any
particular copy;
yet, in the last
quarter century
there has been
such a change in
the reproduction
of texts alone
that one may call
it a revolution—or
an evolution,
depending on the
point of view
adopted.
The essential fact
is, of course,
the passage from
lead to film,
from mechanical to
photocomposition,
with all the
consequent
technological,
industrial, social,
and artistic
developments.
In any changing
situation,
as well as in a
changing world,
we naturally look
for a point of
permanence,
a constant.
What is the one
constant among
the changing
technologies?
Writing.
That is what the
symbols and their
layout have
always been about,
no matter if the
materials are
hot metal, film,
pens, pencils,
brushes, chisels,
punches, paper,
papyrus, or
parchment.
However, it is not
a matter of one
particular material,
or one particular
form of physical
virtuosity.
By writing,
I mean the
systematic
ordering and
recording of
thought.
This is what
made the
difference between
prehistory and
history: the
ordering, editing,
recording, and
publishing of
intelligent, rational
thought.
Past symbols and
past systems may
or may not have
been better than
Latin script.
Whatever the case,
I can not see why
and how we
should or could
possibly return
to Sumerian or
any other previous
system of symbols.
Here and now
we are essentially
concerned with the
roman alphabet
and its future.
There are,
of course, a
number of other
living systems of
symbols; however,
unless Asia
suddenly overturns
the present
political balance
of the planet,
we may assume
that the future of
the roman alphabet
spells the future
of writing.
In the course of
two or three
millenia alphabets
have been written
with all kinds
of tools and
many kinds of
materials.
Why should we
now suddenly
become partial to
one particular tool.
or sentimental
about one
particular material
or technology—
to the exclusion
of the rest?
It seems to me
far more
important to
consider and to
overcome the
lack of interest
in the teaching
of writing.
On the one hand,
governments and
teachers no
longer feel any
concern about
the proper teaching
of handwriting
in the schools.
On the other hand,
the cooperation
(such as it was)
between
typefounders and
printer-compositors
which kept the
tradition of
competent writing
alive in the
typographic era,
is disappearing fast.
Спуск / Юстировка колонок, Многоколонная верстка, Средник, Выделение
Шарон Поггенпол и другие. Начальная полоса статьи в журнале Visible Language, vol. 11, № а. Кливленд. 1977- Натуральный размер
Co спуска начинаются все последующие колонки, кроме первой.
Величину спуска задают заголовочные данные, включенные в строй начальной колонки.
Характерный модернистский прием перекликается со старинной втяжкой вторых строк абзаца
(вместо абзацного отступа). В статье бельгийского исследователя Ф.Бодена
говорится о типографике как разновидности универсального искусства письма,
а также о том, что главное в этом искусстве не форма букв
(которым уделяется несоразмерно много внимания),
а формы пространственной организации.
134 Спуск
140
-ЧШчдаЧЭ* Ч!ци«»м •! ‘рв|Ч|в«Ч «I f!4
Страница / Рамка, Оборка, Инициал, Параграфный знак
Уильям Моррис. Полоса книги Бсовульф. Хаммерсмит. 1895. Натуральный размер (?).
Заимствовано из книги: Н.Lerner. Gtschichle drr modmun Typographic, MCinchen, 1981
Бордюрная рама, различная по ширине с каждой стороны,
возможна только на странице кодекса.
Вариант с самой узкой частью слева
возможен только на правой (нечетной) странице.
Следовательно, в нашей книге (как и в книге Лернера)
репродукция полосы конфликтует с четностью страницы.
Такова логика классической композиции полос на развороте.
136 Страница
142
WortZeichen SchriftFelder BildRaume :
Blick zuriick auf eine sehr personliche Typographie.
Einladung zur Eroffnung der Ausstellung
Zur Eroffnung der Ausstellung laden wir Sie und Dire Freunde sehr herzlich ein
Dienstag 16.Oktober 1990
18Uhr
Gedanken zur Ausstellung:
Peter von Komatzki
Строка / Рамка, Плашка
Вольфганг Вайнгарт. Разворот приглашения на выставку Вайнгарта.
Дармштадт, 1990. Формат в сложенном виде 20.5 х ю см
«Ретроспективный взгляд на очень персональную типографику».
Странная, нарочито скучная композиция
построена на элементах, вытянутых в строку.
Строка на плашке говорит примерно следующее:
«Это было когда-то и больше-не-еуще--остается поныне».
Так называлась выставка.
М3
137 Строка
Таблица / Линейка, Поперечная верстка
Трехъязычный указатель журналов издательства S.Karger. Базель, 1978. Натуральный размер (фрагмент). Формат буклета А4
Таблица как таблица, но здесь все грамотно и самодостаточно.
В левой верхней ячейке удачно размещено название документа: оно естественным образом совпадает с заголовком боковика.
Выделены строки, относящиеся к новинкам. Вертикальные линейки понадобились лишь потому,
что таблица, охватывая четыре страницы буклета, имеет общую высоту 75 см.
S. Karger International Scientific Journals Internal, wissenschaftliche Zeitschriften Revues scientifiques internationales Please refer to footnotes for important information Bitte beachten Sie die wichtigen Hinweise in den Fussnoten Tenet compte, s.v.p., des importantes indications dans les notes th S|8 | = = th “5? 0 s s III S I lit Price per volume (2) Preis pro Band (2) Prix par volume 12) (/) Prices subject to change Anderungen vorbehalten Modifications reserves “ = s? ||i /78 Hi
Acta Anatomica issn 0001 -5180 International Archives of Anatomy, Histology, Embryology and Cytology Archives Internationales d'Anatomie, d'Histologie, d'Embryologie et de Cytologie Internationales Archiv fur Anatomie, Histologie, Embryologie und Zellforschung A. Delmas (Paris), F. Walberg (Oslo). G. Wolf-Heidegger (Basel) English Deutsch A. KW S-E TPI, Al monthly mensuelle monatlich 100.101, юг 270.- Published page Acta Anatomica coversail aspects of anatomy, histology, embryology and cytology with the sole exception of invertebrate morphology.
Acta Haematologica issn 0001-5792 (Official Organ of the European Division of the International Society of Haematology) U. Bucher (Bern), G. Rosenow (New York, N.Y.) English Deutsch Frangais A, KW TPI. SI, Al monthly monatlich 59,60 148.- Acta Haematologica surveys hematological research results and morphological and physiological problems related to clinical medicine.
Analytische Psychologic issn 0301-3006 Zeitschrift fur Analytische Psychologie und ihre Grenzgebiete H. Dieckmann (Berlin), C.A. Meier (Zurich) Deutsch S-G/E TPI, Al vierteljahrlich 9 58.- Analytische Psychologie der Komptexe, Archetypen und Sym- bole, Diagnostik und Behandlungstech- nik; Kinder- und Gruppentherapie.
Applied Neurophysiology issn 0302-2773 (Official Journal of the World Society for Ph.L. Gildenberg (Houston, Tex.) English A. KW TPI, SI, Al quarterly 41 98.- Applied Neurophysiology provides an extensive and multidisciplinary review of the field of neurology.
Audiology issn 0020-6091 Journal of Auditory Communication (Official Organ of the International Society of Audiology) E. Konig (Basel) English Frangais A, KW TPI. SI. Al bimonthly bimestrielle 17 184,- covers the scientific, social and practical aspects of the broad interdisciplinary
Biology of the Neonate issn 0006-3126 Fetal and Neonatal Research A. Minkowski (Paris) English A, KW TPI, SI, Al monthly 33. 34 184,- Published in two page Biology of the Neonate includes papers on physiological and biochemical research applicable to clinical and laboratory work.
Biosciences Communications issn 0302-2781 An International Interdisciplinary Journal of Communications Research and Theory in the Biosciences and Fields of Health Care Delivery S.B. Day (New York, N.Y.) English A, KW TPI, SI. Al bimonthly 4 148- Biosciences Communications is concerned with all communication methodologies and techniques as applied to research, health care and education.
Biotelemetry and Patient Monitoring issn оз78-зоэх (Official Organ of the International Society on Biotelemetry) H.P. Kimmich (Nijmegen) English A. KW TPI. SI. Al quarterly 5 98.- Extended title Biotelemetry and Patient Monitoring reports pn all aspects of remote monitoring with the aid of bio-medical telemetry
Blood Vessels issn 0302-2765 International Journal of Blood and Lymphatic Vessels J.A. Bevan (Los Angeles, Calif.) English A. KW TPI, SI, Al bimonthly 15 148.- Blood Vessels considers the morphological, physical, biochemical and functional character of blood and lymphatic vessels.
Brain, Behavior and Evolution issn ooos-8977 W. Riss (New York, N.Y.) English A. KW bimonthly 15 184,- Brain, Behavior and Evolution encourages interaction among the disciplines of neuroanatomy, neuro- physiology and behavioral sciences.
Cardiology issn 0008-6312 With a Section 'Exercise Testing and Rehabilitation in Cardiology* P.M. Galletti (Providence. R.I.I English bimonthly 63 146,-
Minimaal twee jaar ervaring is een must.
Je droomt in XPress, Photoshop, Illustrator. Kunt klanten 0 VERTU IG EN van je werk.
En je bent KRITISCH genoeg om te streven naar perfectie.
Hier ligt EEN KANS. Wie niet bang is om z’n vingers te branden, pakt hem met beide handen aan...
Is de vonk overgeslagen? Stuur dan een korte brief met c.v. naar Krakatau b.v., Postbus 1016. 3000 BA Rotterdam, t.a.v. Edith Echt
Krakatau b.v. is een zelfstandige design-unit en onderdeel van de BvH-groep.
Communiceren op de mm2
We zoeken een grafisch
ontwerper met liefde voor
taal en typografie die samen
met anderen vorm geeft aan
procescommunicatie:
formulieren, brochures,
beeldschermen.
Ben je secuur en kritisch?
Heb je ervaring?
Stuur of e-mail dan je brief
met cv naar Tappan (naar
Wilfried Dabekaussen).
Vragen? Bel 070 331 48 50.
DIETWEE ONT\
zoeken ее
DTPe7Oper;
met aantoonbare intej
die bekend is met de vo
MB
Overdruk, autowaarde plus
kleurseparatie, HTML, onleesb
samengebruik, duotonecurves, p
vorm om tot paden, paste it
Apple-script, browser, MC, mi
op inslag, diskdokter, HVO,
FFOOFF, uitknippad, img src,
Je hebt minimaal 2 jaar ervaring c
werkt zelfstandig, accuraat en overzich
gevoel voor typografie. Leel
Dietwee Ontwerpers is acht jaar g<
Stuur je CV binnen 14 dagen t.a.
Buurkerkhof 7, 3511 КС Utrecht, T
Tappan, Emmapark 3, 2595 ES Den Haag, tappan@tappan.nl
Текстовой шрифт / Воздух, Верстка, Поперечная верстка
Объявление дизайн-студии «Таппан».
Чтобы восславить текстовой шрифт,
приходится дать пример его употребления в акциденции,
которая давно уже потеряла свою специфику.
Соседние объявления, выполненные в тривиально акцидентной манере.
выгодно оттеняют тихое «текстовое» решение.
Сам текст обращения достоин перевода на русский:
«Коммуникация через каждый квадратный миллиметр.
Ищем графического дизайнера, любящего язык и типографику (...).
Как насчет добросовестности и способности к критике?...»
145
139 Текстовой шрифт
Типограмма / Акциденция, Линейка
Илья Зданевич. ЗвХНа. Тифлис, igig. Натуральный размер
Иначе как к типограммам трудно отнести эту иллюстрацию
к произведению Зданевича Асёл напракат,
вошедшему в сборник Софии Георгиевне Мельниковой: Фантастический кабачок.
Более знаменита типограмма Зохна и женихи, данная на выкидном листе того же сборника.
140 Типограмма
146
Typog-
raphy
who
needs
it ?
Типографика / Рукописный шрифт. Перенос слов
«Кому нужна типографика?». Этический пафос вопроса, нарочито неверный перенос в ключевом слове,
а также шрифт (Dom Casual) выдают дизайнера Яна ван Торна, известного своими неподражаемыми работами
и резким недовольством положением вещей в графическом дизайне.
Публикация построена в основном на его высказываниях и графических работах,
но имя Ван Торна нигде не упомянуто. 141 Типографика
Титул / Акциденция, Главная строка. Красная строка. Египетский шрифт
Заглавная страница поэтической книжечки. Москва (?). igsi.
Титул есть почти в каждой книге.
Какой же выбрать в качестве примера? -
Титул с предельно лаконичным и, можно сказать, изначальным заголовком.
Титул обнаженный, то есть не скрытый ни под какой обложкой.
Классически симметричный, но парадоксально отклоняющийся от классической схемы.
Титульный шрифт / Титул
Титульный шрифт - самое туманное
и потому трудноиллюстрируемое понятие.
Требуется какая-то уловка.
В книжечке форматом 17 х 11,2 см
это, действительно, титульный шрифт.
А при более чем четырехкратном увеличении?
142 Титул
IE СВ. ОТЦА НАШ
;я критск.
1ерусалимскаго
чтомый
ВУЮ И ПЯТУЮ НЕД
>49
143 Титульный шрифт
Трафаретный шрифт / Рамка, Машинопись, Поперечная верстка
Рамка из текста выполнена машинописным шрифтом, состоящим в глубоком родстве с трафаретным.
Трафаретному шрифту созвучно слово live.
„ g DEELNEMERS LIVE MAGAZINE # 4 / Mieke Aerts - vrouwenstudies UVA / Thanassis Apostolu -
PVDA tweede kamer / Thijs Asselbergs - stadsarchitect Haarlem / Rein Bloem - dichter /
штшо— Judith Bosch - presentatrice / Martin Bosma - socioloog / Kees Buurman - mediatrainer /
Rini Dippel - voormalig conservatrice Stedelijk Museum / David Garcia - Trans Local
~~ ф °"5 о Network I Lily van Ginniken • directeur Stichting Stroom HCBK / Rop Gonggrijp - Hacktic NL
netwerk / Jkhr van der Goes van Naters - oud PVDA fractieleider / Frank de Grave - VVD
kamer / Arie Oostlander - CDA Europarlement / Martin Reints - dichter /
PVDA tweede ----------------------- ....____________________..._________ _________ ,
Alexander Schabracq - vormgever / Arthur Schram - politicoloog UVA / Pieter Smit - regis-
Thackara - directeur Vormgevings Instituut / Jos Verlaan - politiek redacteur Het Parool /
Henk de Vroom - kunstenaar. cobrdinator Herkgroep Kunst IJ-oevers / Frans van de Winden -
144 Трафаретный шрифт
м с м
145 Трехстрочие
VIII
Трехстрочие / АнТИКВа, Разрядка. Ирма Бом. Заголовок с обложки Годового отчета Совета но искусству г 988. laara. 1989- Натуральный размер, формат брошюры 30 :
В центре белой обложки нет ничего, кроме патетического знака времени (см. также Вгонка и выгонка).
Тупое начало / Поле
Распашная верстка
Хорст Шустер.
Разворот книги Д.Шмидта
Баухауз. Дрезден. ig66.
Незначительное уменьшение
Прямоугольиость
полосы обеспечена
тупыми началами
и выключкой строк.
Допол н ительн о
«утверждена»
(на данном развороте)
эффектным контрастом
с круглой фигурой,
вышедшей из пределов
соседней страницы.
schnlttcher^sen^^r
unter/o er
„-132
bald.
Удобочитаемость / Выворотка, Акциденция
Чтобы добиться неудобочитаемости, нужно приложить особые усилия.
В данном случае дизайнеру это удалось, хотя и сама неудобочитаемость
дает кому надо ключ к пониманию, чего от него хотят: какие-то «крутые» дизайнеры ищут практиканта.
Легче всего прочитываются заигрывающие строчки внизу: «Наш арт-директор
не способен расставлять буквы, и так долго продолжаться не может.
Р. S. Сами видите, как мы в нем (практиканте - В.К.) нуждаемся». 147 Удобочитаемость
Указующий перст / Надпись, Гротеск
Игорь Терентьев, Илья Зданевич.
Заголовок на обложке одной из книг Терентьева.
Тифлис. 1920. Натуральный размер
Кроме эпатирующего жеста,
тут есть иронический намек на афишу начала века.
Есть также и метафорический момент:
указующий перст словно бы самоподтверждает факт.
148 Указующий перст
154
АЮ CM
П5 I li
L ФПОР
Фигурный шрифт / Гарнитура
Полосная иллюстрация ил книги Жоффруа Тори Цветущий луг.
Париж, 152g. Натуральный размер
Такие вот трогательно примитивные письмена
приведены под надписью «Фантастический алфавит»
в знаменитом трактате об искусстве шрифта,
в книге, признанной шедевром классической типографики.
Наборный или нет? - для фигурного шрифта
этот вопрос принципиального значения не имеет.
По нынешним вкусам, разработка так и просится в набор.
155
149 Фигурный шриф
Формат издания / Акцентировка
Разворот журнала аб. Внльминггон (США). 1990. Формат издания 6о х 45 см
Бывают журналы и такого гигантского формата.
Впрочем, величина издания - относительное понятие.
Страницы, которые сидячий может читать, расстелив их у ног на полу,
в уменьшении выглядят более-менее нормально.
Если закрыть глаза на бессмысленные акценты.
I
Because it's tough to book hotel rooms in Berlin
itself, Elizabeth wound up arranging for us to St3y 1П a
town called Frankfun/Oder, 1 00 kilometers east of Berlin,
to Berlin тГОГП Prague. We were to rendez-vous with the
3m3ZGment St th© idea that we (or anyone)
announced that he had bOOkfid a room in
Piscataway, New Jersey.
(and some practicdl considerations) and accepted
the rest us commuted in Frankfurt/ OdOr and had
(except for the part about the Volkswagen Joker
being towed) a splendid time. They joined ends and t
with stories about the 23rd floor disco (with ГПI ITored ball).
Here In We St Berlin, we visited with ThGfGS
fur Gestaltung. A loose confederation (-We're trying
to avoid hierarchies."). Buro fur Gestaltung consists of five
: designers, an Illustrator (known lor a comi
amed Emil) and an induslriOl d6sk
tions (a poster by Hummel for Beckett plays) or book pub-
corporate design jobs gO tO 3d agencies and jobs
for state agencies are largely non-existent.
Splekermann had just returned f ГОГП a business trip to
designers there about one thing or another. Talking fast,
spiokermann speaks at a clip that seems normal in
New York but perilously fast elsewhere, his
abOUt their WOrk. Splekermann doesn't brag
about his work. In tact, Sitting around a conference
table on a Saturday afternoon at his firm, MetaOesign, it Is
diffic U11 to get him to talk about design at all. Splekermann
is best known as a designer and distributor of typefaces,
and as the author of Rhyme a Reason: A Typographic
Novel, a glib, often humorous sprint through the
principles of typography.
Splekermann, who also has a reputation tor
eelsion grSPhics (train schedules and the like) recently
cable TV guide. Splekermann's main comment SbOUt
th3t prOtect was that his client insisted that the channel
i Mete is
ad campaign itself for the E3St Ge
Says Splekermann Of the political campaign,
“It's not design intensive. It's just hand holding.
rsirly straightforward, portraits of can-
graphics MetS did Was make Up stickers mat sim-
ply say “ja!“ or-neinf to slap on thepOSteTS of the
BlOkland, devised a way to generate ГВ П dom-
typefaces. They took thO I КЗГиа description of a face van
Bossum explains that they wrote some ЭНвГПЗИ V6
РГОсеОигее for the computer to follow when drawing curves
and straight lines, and juggled the points that are used In soft-
ware to define letterf О Г ГП S The result Is Beowulf, a
puter 3 IlttlC differently every time.
The main topic of conversation in West Berlin
is the Easterners: how they drive (badly—they've
traded in their pokey Trabants for faster westOrH”
made cars and highway fatalities are way Up), how they
shop (they continue to crowd West Berlin supermarkets even
though the same prodUCtS are now available in the East)
1 in the East II typo was used at ЗН, it WSStetraset.
ress-typO CStaYogue. "If you had a Lelrasel cats-
Most of the design that was done consisted of
full of stories SbOUt Signage in the East. It was all
reversed out of a groan background) Зге done t>V
hand in the East.
It's Sunday morning, November 18. We are In Benin on
the last day Of this two week journey. Actually, most of us
are at the airport right now awaiting flights back
to the States. I am left behind, in the Hotel
Wieland, a strange pension (there is a print
(?)>onastreetonthoKurturstondamm. (Of! ClOSor
Last night , our last night together, we went out looking
for a good time on the Ku'damm, which is a lot like looking for a
best. Wo wanted to go dancing bUt all the clubs wore filled
Easterners (who’ve juSt rediscovered
nightlife). After two hours of desperate searching we
In the planning stages of this trip, and In the first lew
make the technology work, how to power the computer wi'
ig-inch monitor, and the scanner,
We talked abOUt howto make all the equipment
part, it did.
me original fantasy had uS streaking down
the Autobahn at 160 kph, with a generator on the
The computers got Set Up in hotel rooms. The original fan-
either, we would have had to add a
few production days at the end of the trip,
returned to our hOtel S.
ers, seeing the sights, trying to make a maga-
zine. the phrase "mind the gap- has taken on a
ioke, but I think It m©ans something as well.
The gap isn't a cultural one. Designers in Europe
Whe Ге they live, believe the aesthetic quality of design and
the quality of the clients is superior somewhere else.
Most designers (even Massin) have started using
computers (the Macintosh) and most have Concerns
Would rather show slides, this is true in Europe and
at home. The culture of graphic design
and typography is multicultural and
intercontinental. It's what wo nave in СОГПтоп. yos,
things look different from place to place (still), but
the designers of thOSC things ara not so different
from place to place.
The gap is something we're all experiencing.
Not just those of US working on this magazine. Not just
designers, but all of us WllO lunctlonintheculture Of
technology. There is a gap between the speed of
(which iS not an easy thing to do even when
you stay in one place) while living like gypsies, even if
the computers are fast enough, we're not that
last. And wo shouldn't be.
temptations ot computer aided design Is that, because
might have accepted in the past. But even though you СЭП
you etui need time to think. You can t squeeze
the creative process.
iogically advanced
tronic tools can speed the creative process, but there
□ Even on the Autobahn, where
Формат полосы / Поле,
Рубрика, Колонэлементы
Пьер Дидо старший.
Разворот издания книги Ф.Колонны
При критически мелком шрифте
полоса занимает менее четверти
площади страницы.
Такова плата
за классицистическую элегантность.
На изящество работают
даже страницы меньшего,
чем остальные, формата.
Избыточные поля и прелести
нере1улярных краев
рассчитаны на обрезку
поборниками аккуратности
(любителями переплетов),
но обречены на сохранение
настоящими эстетами.
no SONGE
DE POLIPHILE.
CHAPITRE X.
Та я t de magnificences ne penvent
que perdre a mes descriptions; veuillez
done, lecteurs intelligcnts , sappleer,
par tons les moyens de voire imagi-
qu’eprouve an esprit continnellement
occupe de 1’objet adore, et vous par-
donnerea peut-^tre plus facilement les
distractions de mon pauvre cerveau:
ne put m’emp^cher d'adorer ma cbere
Polia, vous poor res croire aussi qu'elle
meritait un amour si constant.
Fignrez-vous done le genie des arts
se chargeant du soin de concevoir le
plan d'un edifice, Vadresse des fees em-
ployee pour 1'executer, et vous aurez a
рейх qui s'offrit a roes regards.
racterisee entrerent trente-deux dan-.
velne d’un drap lissu d'or, Г autre d'un
drap d'argent.
Cheque bande avoit pour chefs un
roi et une reine, accompagnes de deux
capilaines, deux ёсиуега, etdeux fous;
le reste de la troupe etoit, d'un cdte.
Cea troupes se rangerent an son de la
de la salle : 1'ordre de se monvoir etant
les soldats s’attaquerent, les ecuyers sc
croisercnt, et les fous se precipitaient
a travers les rangs sans mode ni mesure;
Формат строки / Распашная верстка, Строка, Трехстрочие
Разворот картонажной книжки Д.Кюнта Космические .таки в городской среде. Париж, 1993. Формат книги 15 :
У этих строк - максимально возможный для данной книги формат. Но в сущности они не слишком длинны при столь крупном шрифте.
Даже в нижней строке - в пару раз меньше слов и знаков, чем предписывается нормами удобочитаемости.
Est-il possible de faire
une exposition
pourceux qui n'iront jamais la voir?
Формула / Пробел, Металлический набор, Подключка
Примеры формул со знаком интеграла из книги 41. Москва. 1929. Натуральный размер
В формульном выражении буквы и цифры участвуют наравне с их пространственной организацией.
Поднятые (оттиснутые) пробелы вполне могут символизировать эту особенность,
хотя в данном случае имелось в виду лишь наглядно продемонстрировать технические приемы набора.
Как видим, в металле это требовало ювелирной техники. Намного ли проще набирать формулы сейчас.'
154 Формула
160
TYPOGRAPHICS, HE CAME UP WITH A BINDER DESIGN
THAT SPELLS OUT THE COMPANY’S NAME
ON THE COVER IN HIS OWN VERY
PERSONAL INTERPRETATION OF
ANCIENT HIEROGLYPHICS. INSIDE.
X ь»*0’* Mil'0’
FOX CONTRIBUTED A GLIB WRITTEN V
ACCOUNT OF THE DERIVATION OF ^aC*0®6
Форточка
Студия Pentagram.
Колонка из журнала U&lc, vol. 18, № 2.
Нью-Йорк. 1991.
Натуральный размер, фрагмент
В виде форточек
даны блочки надписей
EACH LETTERFORM. “A LOT OF PEOPLE TOLD ME
THEY LIKED THE DESIGN BUT THEY DIDN’T GET THE
IDEA’,’ HE SAYS. “THEY WOULD HAVE UNDERSTOOD
IT IF THEY’D READ MY COPY. I GUESS TYPE CATA-
LOGS AREN’T HIGH ON PEOPLE’S READING LISTS.”
FOX’S FLAIR FOR WORDPLAY SHOWS IN HIS
LATEST BROCHURE FOR ANDRESEN. ILLUSTRATIONS
LIFTED FROM AN OLD BOY SCOUT MANUAL ARE
ENLIVENED WITH THE DESIGNER’S OBSERVATIONS
ON WORKING WITH CLIENTS AND SUPPLIERS, PLUS
TIPS LIKE “COMMUNICATING WITH THE OPPOSITE
SEX.” “MEN—FEEL SILLY TALKING TO WOMEN?”
к иллюстрациям,
сопровождающим заметку.
Стало быть, тут -
типографический прием,
не выполняющий привычной
рубрикационной функции.
Возможно, именно поэтому
форточки разбросаны
по обоим краям колонки
и перекошены.
FOX WRITES. “WOMEN—FEEL LIKE SLAPPING THOSE
MEN SILLY? LET ANDRESEN SHOW YOU HOW!”
TEXT AND TYPE PLAY SUCH A LARGE ROLE IN
FOX’S WORK THAT IT’S NOT SURPRISING HE’S
RECENTLY MADE HIS DEBUT AS A TYPE DESIGNER
HIMSELF. PROPAGANDA. HIS
FIRST REGISTERED FONT AND
AN ANDRESEN EXCLUSIVE,
POINTEDLY DEMONSTRATES
THE DESIGNER'S CHARACTERISTI-
CS» ,
’’ !nc, CALLY CAGEY APPROACH TO HIS
MATERIAL. FOX SAYS HE SEES THE NAME AS ’
POLITICAL STATEMENT. AFTER ALL. EVERYTHING IN
OUR BUSINESS IS ABOUT TRYING TO MANIPULATE
SOMEONE TO BUY A PRODUCT OR A SERVICE, ISN’T
THE INDOCTRINATION SEEMS TO BE WORKING.
FOX’S MAIDEN TYPEFACE HAS ALREADY TURNED
UP ON A CAPITOL RECORDS ALBUM COVER.
WORD AND IMAGE FUSE TO DRAMATIC EFFECT
IN THE RIB-TICKLING LOGO FOX CONCOCTED FOR A
HIP NEW EATERY ON SAN FRANCISCO'S EMBARCA-
DERO. “IT’S THE ONLY JOB I EVER GOT BY LEAVING
MY BUSINESS CARD.” HE REMEMBERS. EMBLAZONED
WITH BLACKDOG’S MASCOT (GINGERLY TREAD-
ING OVER BURNING COALS) FOX’S CALLING CARD
GRABBED THE ATTENTION OF JOE AND MARNI LEIS.
A COUPLE OF DOG LOVERS WHO HAPPENED TO
BE LOOKING FOR A GRAPHIC IDENTITY FOR
THEIR LATEST DINING VENTURE.
ад®' .Ав®’
THE RESTAURANT NEEDED &
A NAME, TOO. FOX SUGGESTED c,o*e“ сг^о,
“EMBARKO.” WITTILY 1NCORPORAT- ®'aaL>\8‘A°uol.
ING A REBUS FOR THE MIDDLE SYL- * ac'»® AiOc°
t«'»a
HIS ESTHETIC. "MY GOAL IS TO EDUCATE OR AMUSE
PEOPLE, OR BOTH,” HE SAYS. FOX’S OWN LOGO HAS
155 Форточка
Фотографический набор / Египетский шрифт,
Типограмма, Логотип, Надпись
Заголовок на обложке книги. Констанц (ФРГ). 1971. Уменьшено
Фотонабор (в его элементарном проявлении)
ассоциируется с оптическими деформациями надписей.
Характер искажения логотипа говорит о профиле строительной фирмы,
прославившейся гибкими и легкими сооружениями
(по проектам доктора Фрая Отто).
В результате сужения исходный египетский шрифт
превратился в итальянский.
Шапка / Лист, Многоколонная верстка, Сетка, Иллюстрация, Поперечная верстка
Оборот листа Календарь культурных событий (приложение к швейцарскому журналу Du), 1992. Формат 96 х 44 см
Вводный текст и заголовок Примечательные постройки
образуют нечто вроде массивной шапки с «козырьком».
Остальное - это легкость, прецизионность, ясность
в сочетании с ритмичной версткой, не обошедшейся без сетки.
Кроме такого пустяка, как шапка, эта, вообще говоря, заурядная вещь
демонстрирует едва ли не все премудрости
156 Фотографический набор типографической дисциплины.
Alle wollen mehr Baukultur. Grosse Namen und
die Meisterwerke sind ein Teil davon. Wichtiger^^-
ist aber eine Breitenwirkung, die qualitativ mithalt. | । |
Eine Auswahl von Bauten belegt, dass die deutsche
157 Шапка
Юстировка колонок / Линейка, Многоколонная верстка
Полоса указателя из каталога Международной художественной ярмарки. Базель. 1981. Формат страницы А4
Принцип формирования неполных колонок полностью раскрыть не удается. Ясно одно:
данные, относящиеся к одному имени, из колонки в колонку не переносятся. К этому обязывают
строго постоянные отбивки и графически подчеркнутая замкнутость каждого «авторского» блока.
Hayden Henri Helion Jean Herzger Walter Hilliard John
11.125 Dijkstra 11.275 Academia 13.266 Schlosshofgalerie 15.113 Durand-Dessert
11,161 Verrifere 15.235 Logsdail-Lisson
Hazlitt Don Herzog Charlotte
15.313 Cadot Farideh ter Hell 13.281 Gierig Hilmar Jiri
15.227 Tanit 15.127 Nothelfer 11.283 Inter Art 15.201 Rabus
15.255 Wack
Heckel Erich Heller Larissa Herzog Jacques
11.299 Fischer Fine Art 11.211 Kishon 16.101 Stampa Hilsing Werner
13.211 Henze 11.281 Durr
13.121 Orangerie - Reinz 17.391 Wargin
13.266 Schlosshofgalerie Helman Robert Herzog Josef
13.262 Limmer 17.457 Kunstkreis
15.121 Teucher Hiltmann Jochen
Hederich Adolf 15.241 Fischer
17.281 Schloss Vornholz Helnwein Gottfried
13.263 Gruner Hesseling Wilem
11.151 Spectrum 15.171 De Sluis Hinterberger Norbert
van Heemskerck Jacoba 15.065 Hofstockl
11.267 Winding
Hencze Tamils Hesterberg Knut
11.246 von Bartha 17.343 Schoeneck Hinterreiter Hans
Heenes Jockel 11.371 Bollag
15.241 Fischer 13.267 Bossin
Hendon Cham Heurtaux Andrd 11.216 Eendt
13.247 Kind 15.257 Hoffmann 13.273 Teufel
Hegenbarth Josef 13.325 Dobele
11.271 Staatlicher Kunst- Hengstler Romuald Heussler Hey Hirsch Karl-Georg
handel . 15.461 G'drei 11.371 Bollag 11.271 Staatlicher Kunst-
handel
Heidelbach Karl Hepher David Heyn Graciela —
13.281 Gierig . 11.111 Flowers 13.295 Demenga Hirschberg Walter
Heisig Bernhard Herbig Otto Higgins Dick
11.271 Staatlicher Kunst- 13.325 Dobele 15.475 Ecart Hirst Derek
handel 11.111 Flowers
Held Al 13.227 Ziegler Herbin Auguste 11.246 von Bartha Highstein Jene 15.117 Ferranti
11.125 Dijkstra
11.216 Eendt
17.351 Lahumifere Hill Charles
H6l6non Serge
11.236 Maurer
11.321 Hervieu
Herbst Adolf
17.425 Wolfsberg Verlag Hillebrand Elmar
11.283 Inter Art
Hoch Hannah _____________
11.279 Fischer Fine Art
11.277 Hutton
Hernandez Pijuan Joan
11.242 Prats-Poligrafa
Hockney David
11.289 Contemporaine
11.216 Eendt______________
15.224 Fassbender_________
11.224 Hagenbeck__________
11.239 Meyer-Ellinger
15.242 Munro___________
15.227 Tanit______________
11.251 Waddington
колонок
Herzfeld Anatol
17.391 Wargin
164