/
Автор: Oraltay H. Yüce N. Pinar S.
Теги: dilbilim sözlük kazakça-türkçe sözlük türkçe dil kazakça dil
Год: 1984
Текст
Turk Dhnyasi Ara^tirmalan Yayini ; a
KAZAK TURKQESI
S 6 Z L U G U
Hasan ORALTAY
Tore i j ж
Do?* Pr* Nlhi УОСЕ
Saadet PiNAR
Istanbul, 1984
О N S О Z
Kazak. Tiirkqesi SozlOgu’nii ilgililero sunmaktan vakif
olarak duydugumuz sevint; sonsuzdur.
Ba liigat, Alma Ata’da basdmi? iki ciltlik aslmdan
biiyuk bir gay retie tercume odilerek ortaya (jikmi^tir. Ese-
rin. orijinalinin meydana getirilmcsindc emegi gecen Him
adamlanyia birlikte eseri dilimize kazandiranlara Turkle
hesabina tcgekkiir bor^luyuz.
Eserin tercume ve gozdcn ge^irilmesinin gercktirdigi
gayret, dikkat ve sabir kadar; gayrct, dikkat ve sabir gos-
tererek dizgisini ve baskisini yapan kiymetli ve emektar
matbaaci Rauf AF§1N usladan ba$layarak butun tashih-
lerini de yapan Saadet PINAR’a, kiymetli ^ali^malanyia
bu eserin meydana getirilmesindc emegi ge^en Nuri YUCE
ve Hasan ORALTAY’a Turk^eye ve Turk Milleti’ne a$kla
yaptiklan bu hizmetlerinden dolayi minnet ve ^iikranla-
nmi sunmayi bir bore sayiyorum.
Eserin butun okuyucularimiza, butun ara^tirmacilara
faydah olmasim dilerira.
Prof. Dr. Turan YAZGAN
Kazak SSR llim Akademisi Dil Bilimi Enstitiisu tar a
ndan ne^redilen ve,
1. K. KENESBAYOGLU ba$kanliginda
F. §. AHMEDOGLU
E. BOLGANBAYOGLU
t. canuzakoGlu
G. CERKE$
E. CUBANOGLU
A. IMAMBAYOGLU
A. MAHMUDCGLU
e. musaldayoGlu
D. NURGAZ1YMA
A. TACIMlURATOGLU tarafindan hazirlanan «KAZAK
'iLiNlN SOZDUGKnden tercUme edilmi^tir.
A С I К L A M A
Bu sozliikteki Kazakqa kelimelerin latin harfleriyle
ifadesinde telaffuz olarak tain kar$iligi verilcmeyen ses
ter olmu$tur. Bu sesler yerine Latin alfabesinde en yakin
karsihgi olan harfler kullanilmigtir. Sesler ve yerine kul
lamian harfler §unlardir:
ae arasi ses veren harf yerine A, a harfi, ng arasi ses
veren harf yerine N. n harfi ve genizden soylenen K, k se-
si yerine Q, q harfi.
Sozliik kullanihrken bu telaffuz ozelliklerinin <?dz
oniinde bulimdurulmasi gerekmektcdir
KISALTMALAR
Bagla? : Bagla?
Fiil : f.
isirn. : is.
Sayi : sayi
Sifat : s.
Onlem ; uni.
Zajmr : z.
Zarf . Zarf
KAZAK ALFABESt
Matbaa Harfleri Elyazisi Okunu^u Matbaa Harfleri Elyazisi Okunu^u
Aa Аа Аа П л pjp
За Ээ ае arasi А Рр Рр Re
'V Б& Вб вь ^Сс Сс S?
Ев Вв W ^Тт Тт T?t
Or Г г Г: Gg \\5iy Уи Ш
ф"9 «5 ¥1 Yy Ш
А ДД Дд гн Yy YY
Ее Ее тмфф фф Ff
Ёё Ёё ЁС 1^Хх Хх
’^Жж Жж Сс hh na
^Зз Зз Zz Цц Ye
Ии Ии 1у >^Чч Чч ей arasi
<\ Йй Йй 1у Шш 5^
^Кк Кк ки 4Цщ Щщ §a
^К,н; Ъъ ъ» ayxrma i$areti
д Л л Лл у,] Ыы Ыы
Млг Мп И II ti
v\ Нн Ни Nn а Ьь Ьь inceltrae
А Цч Nn Ээ Ээ AE arasi
Оо Оо 0О Юю Юю Iv
0е 0е Оо Яя Яя Ya
М Н X 5-Х
A — Abiray
A, (1) AHabenin ilk harfi- Kahn 5^3-
iHrrin 'J1 I/ V'.1 : 4^ 1 1 . г '
A, (11). 1.) Ozlem ve b-4H*h-,i
Л o| kundcr bir kehe- Ah о gimler
bir gelse; A qaydan bileyin? - Ah
nnJ-nden bilcyim? 2.) Cevap ver*
mpkr seslenrnek : Ult mcselesi co-
ninde scz bolcwnda birin$i bohp
a degen kim? - Milli movie hjc-
ksnda soz edildigindo Hk nlarak a
diyen klm? ; Л Qulinanbe! Qul*
manbel, agrp calqan sumen kel -
Л Kulmanbet Kulmvibet, akip gi-
den 5U ile git 3.) Srgirlari surerken
Cikanlan ses,
Abacaday, s, £ok buyuk, kullani^siz ’
Abacaday aiba. Koskocaman arab?,
Abacurr is. Elokfrik Inmbasinin siperi,
abajur,
Abay, Dikkab Abay hohv - ПтН iHi
olmak< Or adamdt xakimdap almas
u$in cavinger, ofe sak abay boluyu
kerek - Kendi arbimini zayrala riq-
ratmamak it;in askenn t;ok dikkalfi
olmasi gcrek
Abaytatuv, f- Om abaylafuv kerek -
Onun dikkatli olmasmi saglamak
qerek,
Abaylav, f. 1, Dikkafli ofmak. Argrn
abaylap aldi, a din a qarad» - Ar
gin dikkallice aldi, ardina bikh.
2. Du$unmek. anlamak, etrafa bak-
mak. Soz manisln bilerlik keybirov
bar, abaytar or bir sdzdj dr halin^e -
Soz kiymetini bilen txtzilari var ki,
her bir sozu du$unur_ Aytdinay so-
zim qalgan coq, a bay Ian iz bayqa-
mz, eldin cayt solay edi - Soylenmc-
mi$ sozum kalmadu anlayinir, etraf-
hca bakmiz, halkin vaziyeti oyle JdL
?. Ehemmiyet vermek, I
Abaystz, s* Dikkatsiz, saf. Crrtqi$ an*
day anlalap, abaysiz Angekke tusip
ketti - Yirtici av qibi dikkalsizce qu-
kura du$tii giHk
Abaysizda, Ansizin. Alsan al dep
abaysizda kirip geldi - Alacaksan al
diyerek ansizin i^eri girdi.
Abaystzdiq, is. Dikkalsizlik.
Abaq, h. 1. Ulu, buyuk. 2. Kazak Turk-
l '! bu boyunrjn ndi- Abai] Ke-
roy. K^Ziik TO г к h" i 11 n f unn MTiiyrllr
D ми I iirt Ч'.зп'К । bnlur^an hir
Abaqhr Jr. 1 CcJaevi. Ol Abaqhda a!ft
я у otinp $iqh * o cnz.^evii’id ' alti
ay kabp <ikh, 2. A;ap, er \ < rb
Af;ahtuv f. H ivlatmak, birOsini t-iri-
jfin aleyhine koriuyTurmak.
Ahihv, L Huvlarnak. iyllrn 6i-$oleno
д ba la vr - Kdpegin iVtiHa havl.p mas'.
Abbadj is Katoiik manastinn b^kan,.
Abrcviafura, is. Muessesenin v-y.i bo-
ll rTi кijr-u’!ar 1 n krschilnns
1 С, T.B M.M. gibi
Abdesfe, is. Abdosl ibrigi. Abdastesi
qolinda, oranif.li qannda - Ahdcst
^brigi pli”dc, hcivit'su b^linde,
AbdnOr is. Ev o^yasi hi.'ian biiyuk
sandik
Abd;r<Muv\ L $a$iHmak.
Ahdirav, f. O?hlnic^ sikil-
-'i .k T-^re a!d?na is-
f wge bibroy ^hdiraysinda qal.wn -
uS-p fl onune vardigincLi ne
/apccag;ni h i Jmo 5e<i V’S,r’P knltr-
51П.
Ahead, is. Ebced, Arep harflorin-i a /ri
bir siralf?n[$mtn adit ki buncH her
barfs bir rakam rl^geri verilir, Mo-
sela : Elif : 1r b : 2f c : 3. d : 4
Abcdat», 1. r. '.1 yilant, 2. s. Obur
AbzaL s. Kiymotli, scvgilif degrPI. n.
olumln, dpgru, Solay bolgam ab-
tjI - Oylc olrnas» dogru.
Abituriyent, is. Orta okulu bitbmis
veya buru bitiier^k bir u^t 51нг1г
grQYO$ kimr,e
Abiytr, is. §eref, fayda. Kun kutlu-
reso, cergo abiyir, ter osso maiga
abiyir - Gbk gurlerse yere Hop-
raga) fayda, toprak ye^erirsc da-
vara fayda. 2. Namu*it ar. Meni
renemin dep celrkpey-aq, qoyuidar
abiyrrdt a$pay tokpey * Beni ge^ek-
Jen yenercgjrn diye kudur,^[:yin+
namusunuziJ oriaya dbklurmeden.
Abonement is, Abonman kadi.
Abrikns, is, Zerdah agaci ve yemi§j.
Abiroy, is, 1- saygi, $an - se-
r<-r Onin but colqa oylagani Han
2
Abiz — Agattiq
aldmdagi abuoyi edi - Ornjn bu
ferki du$uncesi Harun nezdindcki
de^eri idi. 2. Gonliince. dujunul-
dugu jnkilde, arzu edildigi cpbi
Moy ram mindet abrcymen ortndal-
di dedi. - Meyram, odev arzulanil-
“bpi gibi yerine getirildi dedu Ab-
royi ayrandry togildi. - $en-$er<di
гугап gibi dokuldu. Abiroy bolgoti-
da, duruma gore, yeri geldfgindr
Abrnoyu a$rldi. - Utanilacak durum?
ciujfu, Abiroyun ayakka basfi - Mas-
кага chi. - Abiroyu ketti. - Dcgcri
dii$tu,
Abu is.; 1. Hafiz 2. Носа
Abir - Kabir, f, Acele efmek, $asi -
mak.
Abircituv, §a$irlmakr sikmak, rahatsiz
ctmek.
Abir - Cabir, AleJacele.
Abism, is. Efli, yenge. Agayrn fatuv
bolsa at kop, abisrn fatuv bolsa as
kop, - Akraba iyi ge<Jnirs? at cok.
clti iyi ge^inrrse a§ <;ok.
Abr $jii _ Acin, is* Karde^, akraba kim"
solemn harumlari,
Avangard, is. Oncu asken
--Avans, h, Avans.
Avantuvara, is. Macera.
Avantuvaralik, is. Maceraperest.
Avgust, is. Aguslos.
Avyabaza, is. Tamiiat i^in kuUandiin
Metier.
Avya bomma, is. Bomba
Avya desanf, is. Belirli bir yone atil-
masi du^unulen bomba.
Avtobaza, is. Olomobiller in temizlen-
digi, bakildigi. muhataza ediidigi
yer.
- Avtobus, is. Olobus.
Avtagorac, is, Otogar.
Avtograf, is* Muellif.
Avtozabat, is, Otomobil fabrikasi.
Avtokolonna, is. SeyabaHe gofurulen
tijrlu ki^uk aletier.
Avtomat, is. Otomatik.
Avlomafldndiriv, f, Otoma1ik!e$Hrmek.
Avtomat$b is, Otomatikle$tirme i$1prini
yapan,
л Airbtmrshll. It. Otomobil.
Avtonomiya, is. Bir m’Uetin kendi ken-
din! idaresi.
Avtor, Is, llmi makaleler yaran ki^i
Avtorluk, is* Makale sabibi mbellif
xAgent is, Acenta.
Agentura, is* Acentabk.
XAga, is, 1. Agabey, Agant korup ini
cser, apani korup sinli user, (Ala-
soz»j) Agabeyi gorerek erkek kar-
de§, ablayi gorerek kiz karde$ bu-
y or. 2. Yas<;a biiyuk er ki^L 3. Yoh
cidsferici, akilh.
Aga - leytenan, is. Uste^men.
Agaym, is. Akraba, karde$ kimseler.
Agayindi, s, Karde?, bir menwyi be-
raber emmij kimseler, Kobey u$
agaymdi boliph* ’ Kobey u<; kar~
de$rm$.
Agayin;i|iqr is. 1. Karde$lik, akrabrv
hk yckinhk. Curtqa malim bunm ozi
a^aymjitiqqa catpaydi. - Yurtda (her-
kese) malum bu, akrabaliga, karcte^
lige ters du^ec 2. Iyi ge^inmek.
XA^aliq, is. Buyukluk, idarecilik,
Agarandav, f, Goze beyazirnsi ola-
rak gorunmek.
XAgarfuv, f* 1* Beyaziatmak, 2. Okut
mak, ogretmek, aydinlatmak, gozu
a^mak. Bukii bmirin haliq agartug
islne ba£i$ etken ibray kayhs botdi,
Butun omrunu balk egitimi i<;in sarf
eden Ibray vefal elti,
Agartu^i, $, Egitimci, kuhur ve maarif
ile mejgul olan, munewer,
XAgaruv, f. 1. Agarmak, 2. Tan yerinin
agarm^sT, 3. (sa<;) beyazlanmaya
ba^lamak, 4. Goze ak dujup gbr-
mez olmak, 5. Ugramtj oldu£ju iffi-
radan kurtulmak, temize <;ikmak.
Agatr s, Yanjij, hata, Ayqjn bxinin
an da may agat soyle^enln end! ga-
na angardr - $air kendisinin anla-
madan yanh$ soyledigini jimdi
fark etti.
A£atay, is, Agabeycigim. Eske ahp
hat cazganimzga kop rahmet ay*
tarn, a^afayim, - HahHayarak mek-
tup yazdigtn i<;in ^ok fe^ekkur ede-
r i m ag a beyc i g i m.
A^atttq, is. Yanh^lik, hala.
Aga§ .. Лdimdatuv
3
^Agaj, is. Aga^.
Agassi, is. Aga;!-? nqra*an kimse, ?
Marangaz
Agzam, is Buyuk, d^gerli. saygdi.
X Aguv, f* I. Akmak, stzmak Suv sar-
qirap agadi* - Su ^anlclayarak aki-
yoi. 2. Hizla gitmekj Qabuk
yilrumck. 3. Gozun kbr cl ma st.
Agizdnuvr f, (Suyu) akilmak
Agizuv, f, Ddkmek, damlalmak, suyu
Ыг ^eyin \ine dokmek. 2. Suyun bir
$eyi goturmesi. 3. C^ok htzli gitmek.
Agri - Tegif, z, Boh ^ok, fazlasiyla
Agiltuv* f* Kapali duran duyu bo
salfmak, insan ve hayvan tnpluhj'
gunu birden hareket eHirmek.
Agiluv, f* 1 Bir inin ardmdan devanih
gitmek, hep bir tarafa dogrtr gi1-
mek. Kajemen bazar halqi agrbp ke-
ledt - SokakLn <;ar<i halki akmaktv
Agim, is. htikarm!, yoo 2. Agmidaj*
masele - Aktuel meselc 3. Zama-
mn agimi - Zamamn istikameli, yd-
nu, gidi$ati.
Agin, *s. Soyoil ?! -пт‘, гк'оЧ.
ACpndav, f, Hizla gtimek.
Д A^tfr (I.) Is, Suyuh akmasi. Agisi bn-
yavr arnasi ken. - Akmasi yava$,
kenan genij.
Agra, (It) Agusfos.
Agifuv, f* Qdzmekr gev^efmck. O-
nrn qobnda^t sag alb agihp aluv
qtyin bolmadi, - Onun kolund^ki
saati tjozerek aimak zor olmadi* 2
BIrisinin birdcn hrrh olarak konu$-
maya Bahama si 3. Bafjh dan hay-
van toplulugi?nu Qozmek. Btye.ni
’ K'sraklari <;6z.
Agitduv, Г <7671)1 mck.
Ada, s. Bombo§, ada boluv - ada ki-
luv f. Bilirmekr >nn.’na gelmek, t j-
kelmek.
Adaqtavr f. 1 Bii '^yi bilirwk, L
mamlamak. 2* Dolajmak, gezmek.
Ol Turikpen men Tajkenfdi adaq~
lagan. - О Turkmenistan
kenfi dola$rnr$.
Adah s. 1 Samimi, temizr husrruniyei-
ii, 2- iyi niyet dogru, durust adit.
Adalbakan. is. Flbjse ve benzeri e$ya-
Ьгр asmaya mahsir. dirok. Qiril
casildi kilemder, kiimis capsirgan
adalbaqandar bul uydin cawvi. -
Ki/il - vesil]i h.dikir., qiimuju a"--
kilri!- bu evin ^izyizlor.
AdoldaVr f. Aidigi parayi Нй р’ о о
Adaldiq, s, Samimi у el, h’/snijniyi L s^-
mizJ ik,
XAdam, is. L Adem, insan. 2. Sayqi-
dcgcr kimse, millele fay'Hsi d=’?kn-
tian. Adam aytkisn, ifade егНЬмтю
yecek kadar boh Goh, Adam boluv,
f- Yetismek, adam olmek.
Ada mat л, is. Aden tufa, VI;-'. Ad'’n P-/
gamber.
AdamgersjJik, is, insaniycL Oqiiuvsr
avflda rdil eitiliktin, adarngersiliktin
ruisrybM^isi boluvga tiyis. - Ogrob
men keyde adalefin, insatibcjm n;*-
s i hc?tr । si -?t: ria 11,
XAd^mdiq. is. insanlik. Adaninrn athmi-
aqd, gilim degen nnrselermeii
Ilgiz baylnmsh (Abay). - Inr^mn
insanligi dkil, ilim d^niten
’e yakmd.^n ilgilrdir.
Adamzat, is. Bufun insinl^r, brjeri-
ynf Adr.mrat bugin adam, <?Hcn Io-
pirak (Abay). - Insanoglu bugun
iusin, yt?nn teprak,
Adamsuv, L Ba$‘kasmi begenrtv mekP
kendi '-k-d si nd a n yuksek coi-
mck,
Adarnsitiiaqr is. Insanmnsi, insan g>b:,
rdemcik.
Adamsa, is* insanca. Toil qus ndanv
soyleydi, - Pa pagan ins.gr'. gibi
konuslu.
Adamphq, is. $?1bsiy^L ins^nlrk.
Adaigi, is. Dokuma i|inde kuli .ni'an
eni bir kan;, boyu yarirn
W'X-
Adashruv, Ynkmu kaybeHirm^k,
mak.
AdasuVj f, Yolunu
molird ja^irmak.
ile Tr^- ?? Adres, is. Adres,
kzybelrrmk, h-GVa-
X^Advokab is* Avukat
Admiral, is* Amirat
/CAdim, is. L Adim, 2 Hareket, bahL
Adrrndatuv, f. Adimlatmak.
4
Adimdav
(Azan - Qazan)
Adimdav, L 1, {(orty^ adim
2. Y^ais yava> yere bjsmak.
Adir, s. [Jagdan ku<uk, tepeden bti~
Vuk yuksell iler.
Achra, s. Mabrum kal anlaminda bed-
dua.
Adnaq, is, O^jden tazla buyijk goz.
Aiasa boyh, adiraq koz fiyel. * Kisa
boylij buyjk gdzlu Ьауан,
Aditendav, f, Sijkse yapmak, tehdJcie
bufunrriak, Hat il lik yopmak.
Adwasprim, is. Hulk arasinda hasteh-
<ja ’yi geldigi soylenen bir nevi ot
<je^idirnn adi.
Adirayuv, f. 1. Gozijnu buyuterek si-
nirii $ckilde bakmak 2. Bir seyin
birden goze <;arpmasi. Mektep uyi
adirayip korlnip tur. - Mekfep bi-
nasi belirH oiarak gbru^mekte
Adrr - Budir, s, Djz degil, egri > bug-
ni,
Adirna, Is, Yaym ok konularak <;eki-
len kayi$t
'Acai, is, L Ecel, kaza. 2. Tehlike.
Acaldi, s, Eceli yeten.
Acar, is, 1. Gorunui, marifet. Atari' -
becerikli. 2. F?enk, $ekil, kaliie, tur.
3. §eref. Sftvdeger acann saladr, su-
ramsaq nazarin satadi. - Safin ma-
rifetini safer, isteyen nazarini sate);.
Acarlandiruv, Gu<Jendirmekr becerik-
lrndirrnek.
Acnrlanuv, f. Suslcnmck. guze!le$mek.
Acarlav, f. Suslemek, guzellestirmck
Acdaha, is. 1. Ejderha. 2. Canavarca,
У I Г I I r I ,
Atdahaday; s. Ejderha gibi,
Acuva, is. Dalga gecmek, alay, isfihza,
Sake,
Acuvalav, f. Birisiyle dalga gecmek,
дидия aimak, alay etmek.
Acuvapl, $. Dalgaci.
Acini, is. Yas ilededik^e insan yijziin-
da beliren kin$ik,
Acimdanuv, f. Yuzun, afnin ya$ ilerle-
dikge t; izgilerle dolmasc
Acirayisuv, Birbirine serf bakigmak.
Actrasuv, f. 1. Afakayi kesmek. 2, Bo-
§anmak, ayrilmak.
&r,r*iitv # 1 Kavha eden iki kisiyi
jyrftiak 2 Ik/ scyi btrhirinden ay-
ri olarak lanirnak. 3. Dagilmalc Z1
Iki ki;,:nin aras'nj bozarak ayirmak
Acnatiluv, f. Ririsi farafmdari bo^an-
dirihins olmak, b^risi ta rat indan iki-
ye ayrdmis oimak.
Aarav, f. Bef|unnipkr ayrilmak.
Acirayuv, f. Sinbl^nmek, sinirli oUrak
bakmak.
Actnq, is. Kijmlu yerlerde tjkan, atla
rm £ok sevdigi bir ot <;o^idinin ismi.
}0Az, Аг, <;ok olmayan. Az soyle, kop
hnda - Az sdyle, <;ok dinle.
Azaf is. 1. Maiem. Aza tuHu - Ma-
tern InHu. 2, Kaygi.
Aiaboy, is. Bufun viicudu. Azaboyi
dlrildedi. - Butun viicudu titredr
Az * Azdap, Azar azar, azaRarak.
Azayittiruv, Bir r?eyi azaltlirmak.
Aiaytuy, Azellmak.
Azaylduv, Azaltilmak.
Azalav, f. Matem iutmak, yas £r*k-
mek.
Azalanuv, f. Uzunfulu olmak, mafemli
olmak.
Azab, is. Matemli, uzunfulu, karah-
Azamat, is. 1. Yigit, babayigit 2. Deli-
kanh, ya^i kemale gelmis er ki§i. 3.
Insanligr clan, sozunun eri kimse. 4.
Dir aiienin i<Jndeki i$e y^rar adami.
Azamathg, is. \ Bir insanm yigH ad-
dedilmesi. Olan blzgo uyretti err
cirh dep, azamattrq sagrndr sin-
dirmn dcp. - Vatan bize ogretii;
agit sbyle diyo, insanlik ruhunu oh
durme diye.
yAzan, is. 1, Ezan. 2. Sabah vakfi. 3.
Parole. Ol qozgaluvdm azant edi. -
О harcketc ba$lamanin tarn vakti
idi.
Azangi, Yarinki, sabahki.
Azanda, Sabahlpyin.
Azandatuv, f. Yuksek sesle ba^ir
mak. Agfamak, ses ^ikarmak.
Cav askeri art saldi saphr avildi,
azandalli. - Dujtnan askeri, ate$e
verdi, ko^turdu, koyu aglatb, bo-
girth,
Azan - Qazan, Karma - kari$ik sesr
gurubii. jylf urip !uye bozdap, poy
Azan§i — (Aziq - Tiilik)
5
durkirep, siyirfar azan - qazan
moniredi - If inup deve bczluyor
koyun meliyor, srgtrlar azan-kazari
boguruyordu.
Azan$i, is. 1. Muezzin, czan okuyan.
2. Habere i.
zap, is. (§kenceH zorluk. eziyf’L
nel.
Azaptandirav, Zorluk (.ektirmek, eziyet
^ekmesine sebep olmak.
Azaptanuv, f. Eziyet ^ekmek, zahmcl
gbrmek. O! Qazaq baialarma hat ta-
mtam dep azaplandi. - O, Kazak
Vocuklanna okuma yazma b^,'®tece-
gim diye zahmd ^ekti.
Azaptav, f. Fziycl efmek, i$kence ef-
mek, zorluk gdstermok.
Azar, (L) z. Gu^lukle, zar zor( zorla.
Azar cetti - Aiuak. zorla yeti$obil
di. Az□r da bezer boldi. - Kabul ef-
medi.
Azar, (IL) is, Eziyet, i^kence, zorluk
Calfan kop azar kordim, - Yabanci-
dan ^ok eziyet gordum.
Azar, (ilL) is. Azar, azarlama.
Z*Azatr s. Azad, mustakil, sorbest.
Azattav, f. Baskidan kudarmak, htirr’*
yete kavu$turmak.
Azattiq, is. fstiklal, Hurriyet, kurtulu;.
Ala$ qiymdi azathqlin umiti edL -
A!a$ harekeli isiiklalin umidi idi.
AzatjiL s. Hurriyet ve serbosihk tara{
tan,
Azayuv, f* Azalmak, eksilmek.
Azban, is. Kisirla^tirilmi^ olan erkek
hayvan.
Azbar, is. Genis bayvan ahtn.
Azgana, Azicik, biraz.
Azgantay, Biraz, рек fazla degil.
Azgin, s. 1. Azgin, ahlaksiz. 2. Degi-
$en, yoldan sapan. Azip kefken bu-
nngi lur-fuigadan ayrdgan. - /\z-
nu§, eski kdik kiyafetinden aynt-
Azgmdav, f- 1. Zaydlamak, halsiz hale
du§mek, ufalmak. 2. Bozulmak, yan-
lij yola sapmak, kotu hareketlerle
me$gul olmak, ar namus ve §eref-
den yoksun hfile du?mek. 3. Mah'
volmak, yok olmak.
Azgmdiq, is. Ikt yuzluluk, Ьогдкнн-
luk, insanhldan yoksun olmul:,
insaniyetsizlik.
Azgtrgt$T s. Aldaticu yolu i,
bczguncu.
Azgituv, f. Caydirmak, dogru yuldrin
saphrmak, aldatmak.
AzginluVr Birisi tarafmdan caydirjl-
mak( dogru yoldan saphnlmak, ?l-
dal rhnak.
Azdap, Dikkatle, azur evar, Ыгп?ик
O1 lek azdap hat tamytsn. -O s<i-
Jecc azicik niektup okumasrrn bi-
lit di.
Azdi - Kopfi, Az £ok, biraz.
Azdiq, is. Eksikbk, fakirlik.
Azdiruv, f. Azdirmak, ceydirmak.
tirmak.
Aztyahq, is. Asyab, Asya kitarnvL?n
clan.
Az - Kem, Biraz, az-maz.
Az - Maz, В iraz. Keybirevler qohn-
dagi az-mazina maqtamp. - Bazilari
r’:ndeki varina yoguna ovunerek.
xAzot, is. Azof.
Aziiiiuv, f. Azimsanmak.
Azuv, is. 1. Azi di$i, Azov tisim avur-
du, Azi di$im agndi, 2. Erkek ydki-
nin, devenin kiirek di^ ile tilki di$
arasindaki uzun tek di$.
Azuv, L Zayifiamak, halsiz olmak. 2
Dogru yoldan ^ikmak,
Azuvh, s* 1. Yirfici hayvanlar. 2. Cu^-
lu kuvvefli,
Azuvsiz, s. 1. Azi di^i olmayan 2.
Gu<;suz, kuwptsiz.
Az$ihq. is. Qogunluk olmayan, azmhk.
\Aziq, is. 1. Yiyocek, gida, yemek.
Olar sol az biydaydi cas balalarma
aziq as ©tip boredL - Onlar az buy-
dayt <;ocuklarma *aziq* yiyecek o-
larak verirdi. 2. Ot, yem, hayvan
yi/ecegi.
Aziqlandiruv, Gida aldutnak, yemek
yed:rmek.
Azrqtanuv, f* Yemek yemek, gida ai-
mak.
Aziq - Tiilik, is, Gida olacak $eylcr.
Kul Nur'ga kiyim-ke§ek, aziqtulik
6
Azma — Л у guy
(Jip kclipti, - Cui Nur'a gi/vtck vp
pyccck TjeGrmi^ti.
Azina, is. Kuyigin az^rine konan, im
sjri oturacak fahfa.
Azinntuv, Ulutmak, bagirlrnak Bir ca-
ginan ccl azinosa, bir cagtnan ten-
birek kursrldcydi. - Bn larjfmdjo
ruzgar esiyor, bir tar jflan da lop
ijui luyor.
Aitnav, f, 1. K'^ncmek. hayvaobrjn og*
hmrisi, 2. Gurlorriek., ruzq5nn ugub
d imasi
Ann - Avlaq, s. Bir par^s, aztcik.
Azin~av!aq boha da anjiligim bar. -
Az'u;* ofsa da gzatihgirn var.
Azip - Tozuv, L Perron haldo olmak,
7dyiila;na'<( hol;,,zle$mck
Aziiaq, s. Л:ю< biraz az.
Azirqanuv, f. Azimsnnmak, рек mcrri’
nun < Im атак.
Х^У* U ) is* Ayr kanicr. Aydan a$ik,
Pinl pinl, Ay luhldi, ay lululdu. Ayi
onunan tuvdh o'jj
fl Ay, (II.) Is. Ayf srncnln on ikide biri,
ay {30 gunluk mtjddcb)
Ay. (UL) bn, Uzunlu bclirlHn
Ay, (IV.) Sozun bOnunda kuKanilan
ck, Ayltr-ay, - Sdyledide - soylcdi.
Urdt-ay. - Dovdudf? - dbvdu
Aybalta, is. Uzun sjph balla gibi, e>
ki zanrin savaj sdahi
Aybar, is, Hcybek
Aybarlanuv, f. Heybellenmek.
jqAybaf, is. Hcybnt.
AybattanuVj f. Heybetlenmek.
Aybin, is. 1 Heybct. 2. Arka, daya-
njk
Aybindr, s. I Hcybedi. 2 (,ок sa/gdi,
go dcri^ii.
Aybinvv, f. Uzulmck, v-kinni^k, saycu
du ynnk,
Aygdlokf is. ^ocukiann ve gefi<jfeA;i
oynadigi bir oyunun adi.
Aygabaq, is. Eskidcn tugun diregmo
bagianan ay ^ektindeki demir.
Aygayr Yiiksek sesle bagirmak, bkz ;
Ayqay
Aygayhsvv, Bagnjrnaк; bkz. : Ayqay-
1a?uv
AvnavlatuVr Yuksek sesla badjirtmak:
bkz. A f--~, jу i,jtJ v
Aygaq, is. $ahit, dclil, ispal
Aygiz, is. Cjzqi, kaimfl - k;irijik
gir(Tr h kr. Coldarenda rrnlsGn ;ty-
giz nygiz denemde izi kHdi sol
gulslun. Yjiimeh iigron i • ildimd#--
savj; in izlei i Ln Id«.
Aygizdaluv, C/zgil^omek, bir $eye
surulinek.
Aygiidov, f Ci.wk. к Ir I hn ?k Botin
aygizdap $an basqan, - Yuzijnij >
kf?, fo? b:Jsn)i;.
^Ayg ни is. Damizlik erkek ab
Aydny, $. Ay gibi. Atagi alemge ay-
day ayqin. - AJeme ay gibi ayan
Aydala, is. Insansiz, insan bulunma-
yan sabra, bozkir, ova. Mai, iisfinen
qus u^pagan aydalam qaptap ca-
tir. - Dsvar, ijzerinden ku$ и^гпа^
ya.i ovayi kaptiyor.
Aydar, is. L Qocugun tam lepesinin
uzerindeki uzun sa<;,
2. Bazr kuslarin tcpesindeki tuyu,
3. Belli olmasi i^in konulan i?aret.
At qayip-aydar taqh. Adim koyup
?ina ki^ V*ydu.
Aydasuv, Sijrmekte olana yardim et-
mek. Qoydi ayd.isti. Koyonun suruh
mosinc yardim ettk
Aydalhruv, L Sijrdurtmek,
Aydafuv, f. Surdijrmek,
Aydnv, (1.) L Dayan surmt к 2. Ara-
bu kul[anm..k
Aydav, (II.) is. Surgun elmck
^Aydnhar, is. F.iderhm buy Ok yilari.
Aydahatday, s. fjdcrha gibi.
Aydin, is. Cik kjweb heyb^t,
beHrli 2P Padak. aydin Aydm kbL
РэгкЛ gol
Aydindi, s. Ik?yb^tli{ gijrlij - kuvvatli.
AydinuVf L f>kinmek, korkm^k, c^sa
rot -.•<!.:mc-rnek.
Ay - Cay, f. Ay*cay boluv. Yede>-
mok, rahailanmak.
Ayqay, (I.) un, insanin duygusuno
belirten ses. Ayqay bz еГгп, - Ah
bonim ana vatanim.
Ayqayt (IL) is. Nan, haykirma, ba*
gtrrna, normal konusmadan daha
yuksek ses Ayqay saldr - SaQirdt.
Aygaylasuv — Aynaday
7
Aygaylasuv, Kar$thHi bagirijmak.
Ayqaylaiuv, Bagutmak, yuksek seile
konusturmnk*
Ayqaylav, f. 1. Normal konu^madan
yuksek sesle konu^mak, bagirmak,
2. Parolayi yuksek sesle soylemek.
Ala§ Ala$ dep uran satdf, oygayla-
dL - Alas Alas diye parolayi hay-
kirdi. 3. Herhangi bir ta^iim yukr.ck
ses ^ikarmasi. Qarabuqasinin qatfi
ayqaytavr - Lokomotifln yuksek sr-;
4/karmasr
Ayqaysiz, s. Giirultusuz, baginjma*
siz, sessiz.
Ayqay-$uv, is. Karma-kari$ik ses, gu-
rultu*
Ayqay-uyqay, Is. Karma-kari^k ses,
gurultu*
Ayqalatuv, Yaklasftirmak, kucakla?-
hrmak.
Ayqalav, f. Kucaklamak, ok§amakf
koklamak.
Ayqas, is. Г Mucade’e sava$. 2. Qz-
ginin birbiriyle kesijmesi.
Ayqastiruv, f. £aprazlamak. Ayagrn-
di ayqashrma. - Ayagini ustu uslune
koyma, ^apraz koyma,
Ayqasuv, f, 1. Kucaklajmak, yakla$-
mak. 2. Kavga etmek, harp elmek,
karji gelmek, 3. Gihju olup olmadb
gini anlamak i<Jn bbbirini yokla-
mak,
Ayqin, s. A^ik, belirli, malum.
Ayqindaluv, f. A<;tklamak, belfrlerv
mek, malum olmak.
Ayqmdanuv, f, Oetil, ispatlamak,
ger^egi bufmak.
Ayqmdavi$f Is. Aciklayici cumle, cum-
Jeyi at/kbga kavujturan, cumlenin
sonuna gelen sozlere ^ayqmdavi^
denir. Qazirgt Qazaq tili. - $imdiki
Kazak Dili.
Ayqindiq, Is. Aydinhk, ispalbk, a^tklik.
Sizder mdselent dorekilev qoygan-
sizdar, soytlp ayqindiqqa cetuvge
cardem etkensizder. - Sizler meseleyi
kaba olarak koymujsunuz, boyloce
aqklik kazanmasina yardim etmi§'
siniz.
Ayqtra, Capraz, uzunlamasma defiH,
Cctprazlamasina.
Ayq^tav, f. Karma-kansik.
Ayqi$-Uyqi5, Bir $eyin ikinci bir ;ey-
!e <;aprazlema kesifmesi. 2. Bir ;e-
yin yuzunu karma-kanjik ri7mekH
karma-karijik yurumek.
Ay(a, is. 1. £are, cbzum. 2 Hile,
taktik* Cavdin neje turli aylasj bar.
- Dusmanin c°k taktigi var.
Aylaker, Hilekar, *aktikc;i, ac’kgd?.
Aylakerlik, is. HilekaHik, lakl ik; ilikr
^;ikgbzluluk. Qorqaq dupnan end*
□ylakerllk cohna lustk - Korkak
du$man ^irndi acikgozluluk yolunu
tuttu.
Aylalav, f. 1, Hile kullanmak, laktik
2. Aldalmaya gahjmak.
Aylalif s. НПекаг, taktik^i, a;ikgoz,
Sogista ote aylab boluv kerek. -
Sava^ta <;ok takHk^i olmak gerek.
Aylapr Bir veya bir kac ay boyu.
Batqoca marqum ol uyde aylap cat-
h. - Balkoca merhum о evde aylar-
ca yalti.
Aylas, s« Aym ayda dogum yapacak
kadrnlar (yuklu hammlar). Ayias
qatm mundas. (Alasozu) - Ayt bir
kadmin derdi bir - atasozu.
Aylajib Hilekar, takfikei, atjikgoz,
/'Aylik, is. 1. Aylik maas, 2.30 gunluk
zaman d)£usu.
Лутак, is, 1, Vilayet. Allay aymagi. -
Allay vilayeti. 2. MekAn, vatan.
Elimnin at cetkUiz ayrua^t bar. -
Memlekeliruin at ycti^emez тпекапг
var. 3, Etrsf, cevre, civar.
Aymaqtiq, is. VilSyetlik.
Aymalasuv, 6pu$mek, kucakla^mak,
koklasmak.
Aymalav, f. Йртек, kucaklamak, kok*
lamak.
Aymavrf/ is. Eski zamanda b;’firlar
(sava§c>1ar) in giydlgi demtrdrn ya-
pilmi$ zirh.
^Ayna, b. 1. Ayna. Betin qiysiq bolsa
aynaga okpeleme. - Yuzun firkin
ise aynaya kusme-ata sozu. 2, Tam
olarak benzeyij. Ayna qatesiz d31
ozl. - Ayna hatasiz. ta kendisi.
Aynaday, s. Ayna tjibi, tertemiz, par-
Aynakoz — Aynittiruv
; jk Suv jdcmi, ayneday suv
cken, - Su guzeb ayna glbi torn!/
Ml
Ayiinkot, is. Buhklann bir turu, Ke-
kire, forta, aynakoz degen baliqtar
tek Aralr Kaspi, cagasin caybp, ba-
liqpen kAsipetken Qazaqbrdri ga-
na dz baybgmda qoldaniladi. Kc-
ki\'. jynagb? deni'en bnbklar
^tidece Aral. H<zer kiyiLvinda ba-
hk^ihk yapan Kazaklann mcnfaati-
na kullandir
AyndiJ, is. 1. Ehaf, civar, ^evre. 2.
Bir v-cyin kengri. Koldin aynalasm-
da. - Golun kenannda.
Aynalaqlav, f. Civarindan, efrafmdan
uzek gidememek. Kereksiz bolsa da
tag» bir avrz til qafqah Omar ayna-
laqtap kcie alniadi, - Gereksiz olsa
bile yine bir kclime konu^abilmek
i<in Omer donup gidemedk
Aynaidiruv, f. 1. Uiinden tuterak don-
duimek* Dir je-yi dondurmek. 2. Bir
§eyin altmi ustune, i;ini di$ma
virmek. ?aPan,n aynaldinp kiydi. -
Cckclini ^cvirip giydi. 3, Bir 5eyle
mejgul oimak. Oni cumishn keyin
<?yna1dirahni os» ekevi. - Onu i$-
Jin sonra mesgul eden bu iki-
ii. 4. Bir $eyi( bir i$i ba^ka i$e <;e-
viirnek. Bui isindi basqaga aynal-
d;r. - Bu i$ini bajkaya tevir. 5. Ge-
cikfirmek, ahkoymak, Coldan qalh-
np aynaldirma. - YoJundau abkoya-
lak geciklirmc.
Aynaldinluv, f. (Birisi tarafiodan) dun-
durulmck.
Aynalma, (I.) is- 1. Hayvani hep bir
bnafj donduren ha/van hastaligi
Aynalma, (II,) is. Donu^, k6$e, done-
miv dir'iok. izgilip kelo catqanimda
aynilmadan $iga kcldl, ~ Ben hizlj
gnlirknn doneme<;ten £ika geldi.
Aynalmah, s. Virajh, zik-zaklt, done-
rne^'i.
AynMsoq, is. 1. Bir oyunun adi.
Orz belabor aynalsoq oynadi. - Kiz
rocuklor er/nalsoq oynedi, 2. Kapiyi
V jpj tl'-> ViHQtJ (Bk? tiynk),
Aynab'or;tav, f. U/jkktr i qid^m^mek,
tivbrda dol:rv!Ti^k
Aynaltuv, f, (Aynaluv). Dbndurrnek
Aynaluv, (i.) f, Bcitrli bir ^cyin etr;r
fen cJokumaic 2. Bir dur.nndan ikin~
dye gc(mek. 3. fekerkpin dbnine-
si, durakhrnok, gccikmek, yolun-
djn kalmak. Bast aynaldi Вам Jon
du. Bayhqtan basi aynaldi. Zen
ginlikten ba^t dondie
Aynaluv, (IL) f. Sevm^k, begcnmek
Menl 3kem men $e$em ekevi ay
nilip-tolgamp Aren oyaFh. Bern
•innem ile scvenzk zor u/an
. Iirdt,
Aynala^aqtav, j Aynalsoqlav). U/uk
kira gidcmedsn, civcrdu dola§mak.
Aynalim, is. 1. Bir dola§ma suresinde
kaybedilcn vzkiL 2. Savda mahntn
aynahnn. - licuref malinin donii
mu. 3, Giro.
Aynalis, s, Gidilecek istikamctten ters
yonde olan (yul). yakin olmayan,
direk olmayan, dolambaijli yol.
Aynolesuy, f. Bir $ey)e ugra$makf
me^gu) olmak. Akem cazuv iilmen
aynalisuv$i edi. - Babr?m y?zi i$ly-
le ugra^irdt.
Aynuv, f, 1. T^di bozulmak 2. Sozurv
don caymak, vaadinde durmamak.
3 Curck aynidi. - Midesi bulondi.
Ayn»gb?r s, Sozunde durmayan, de-
vamh karar degijtiren kimsc, tutar
siz kimse.
Aynimal, is. Tadr bozulan, tatsizla-
nar>
AyrHmahr s> Tularsiz, haHf, renksiz,
devcmli degi^cn.
Aynimav, f, 1. Sozunde doran, degi^
meycn, vadnsine saglam. 2 Bir$e-
yin biiseyi lam benzernosi. Canal-
tin tint curist tunsi sabulihgi Ake-
sincn aynimaph. Canafin rcngt yu~
ruyusij, durmasi, sabtrhligi babas»-
ninki ile ayniydi,
Ayndpav, f. Degi$Hrmemek, tarn oldu-
gu gibi birakmak.
AyniHiruv, Клгти indan ' nydtrrnak,
'й/ ger inn*
(Ay pap См у pap ? Ayil
j
Ayp up - Caypay. (, Yuk Hrnek, *u
jrtf’niLjtrh";к, Ьппеп bitnmek.
Ауглп, is, Ayran
Ayran - Asin f Ayiati astr bohiv
Saijlmak, dannadaqin c l ma к.
Aynqja. z. Biliiassa, ayrica.
Aynq$aliq, s. CVellik, hnsusiyct, avu
< Aik.
ft Aynluv, f, I, Aynlrnak, bolunmek. 2.
Bir V1/* k. jyipuJrnek. Ake-§e$eden
ayrtklnn. - Am- babimi kayb-''
lilt!
Ayrihsuv, f. iki i-pnliii birbitirvJm uy
rilmast
AytJz, s, Ays.;zr karjtdik. Aysiz tun
Ay.J; qcc <.
AyL (I.) is, Baynim Qurban ayt dne
uraza лу1. Kurban bayramt л? f?a-
riiczaif Ьзугспш
Ayh (H.) Kopckkre vrrih4 emir. Bir
yo/i bjlrnari i;in veya HikkjHi ol-
rnjsi icjn, Ayl dese iy! cijgiie*.
Ayt deni Ise il к os ar.
Ayhiq, is. Itin dikkalli olmasi iqh qo-
banLirin sdyledikleri so?. It aylaqqa
uredL ' Kopek ayif denildigi iriu
havliyor.
Aytaqlav, F. Ik < uryt-ayt» diye emir
vcrilmcsi, 2. Bit isini ba?ka birist-
nin alcyhine kijkirfmak.
Aytaqir, is. Yacjinur yagdigi zaman su
biriken yer, uy gibi tamtakir.
Aytarhq, s, Soy I iy осек, soylemege Hu-
ger. Aytarhq e$1ene coq. - Sbylu
tnege deger bir $ey yok,
Aytarhqhiy, s. Bahse deger, ehem-
rniyellr Aytarliqlay is ernes, - Ehem
miyet verilecek sey degH
Aytqizuv, f. Soy lol me к.
Aylqisiz, s. Ad.im aylqistz. Qazaq eli-
mn lent adam aytqistz kop, - Ka
zjk eliTtin madeni soylencnioyccek
rok. Adam ayFqisrz caman sor. -
Ad-imin sbyJnypnioyecegi kbtu soz.
Onun ogan islogen caqsiligi ad am
aytquiz, - Onun ona y^phfp lyiliV
^oylenemeyecek kadar 50k.
Aytpaq$if Sdytiyecektim, az kalsin
unutuyordum. Aylpaqji Manas'da
тип sizdin cctldastmzdt kordim.
Ha diycccktim siziu arkad.u.-i; u/i
M - n/ir.'dn g- >rduni.
Aytliiv, L П ?yni m atjrvcriiu kiH hmak.
i-brik ebnek, bayramla$mak Qnr-
ban riyilta ayttaymiz, - Kurban bay
।. a ri ijv j buyramla^inz.
Aytfnuv, (E) f, Soz kesmek, nijanlaiv
nick.
AyBrruv, (IL) ( Sfjylelmek, ? Lj
тек.
Ayitiq, is, 1 Bayramlik. 2.
Ayihq kiymi, Ba у ram I ik Abisc
Olarga ayttiq, - Onlara soyledik.
Ayfuv, f. Soy I cm ok, fikrini bildirmck,
L:nek. Salem ayfuv. Selam f.by
lem'-'k. Rakmef ayfuv. - Tesekkur
Imp k. Otirik ayfuv. - Yalan <jylci-
тик Aqil ayluv, Nasihat "fnir-k
Qufh bolsin aytuv. - Kutlu olsun
demck. Aytabersin. - Desin.
Ayluvli, s. Mc^hur, belli, saygili, de-
cbnli Aytuvli dostm mall bir, kem
degende cam bir, - Degerli doslun
maL bir, eksik doson cam bir.
Ayhluv, Sbylenmis olmak, denilmok.
Aytis, is, 1. Iki adam arasinda veyj
iki grup arasinda kai^ilikli soyle-
ncn agiL ^iir, 2. Siyasi, ilrm mesc-
lelerlo ilgili larh^ma.
Aytisuv, f- Bir grup ile ikinci tirup
veya iki $ahis arasinda kai^ilikh
fikir bHdirme. 2. MunBka^a chuck.
3. Qo$ aytisuv. - Birbirinden lemelli
aynlmak,
XAyvan, H, Hayvan.
AyvanaL is. HayvnnaL mahluk.
Ayvandiq, is. Hayvanhk, zalimhk
Aysihq, s. I3tr ayhk vakil
Ayiguv, L L Dagilmak, a^tlmak, 2
Hastahklan iyile§niek. 3, Bir ^eyrlen
nr lol так,
Луи. f. Ayizi qanuv : Memnun olmak,
i Judiqi bir seyin olmasr. Qan may-
danda cendilt cavdir hahqfin ciyizi
qaudi, Kanlt meydanda dusmam
ynrid'k, Malkin arzusu talmin oldu.
Ayiqtnuv, Aytlfmak.
Ayilf is. Kolan.
10
Ayilbas Aqpai
Ayilbas, is. Kolan tokasb
< Ayip, is. 1 Ayip, gunah. 2.. Hata, kd-
itjluk 3. Ceza olarak kararla?fir,lan
maL истек
Aytpker, is. Su^lu.
/OAyiptov, f. 1. Suclamak 2. Ozaya
^arptirmak.
Ayiptanv, is. 1. Sublayer». 2. Savci.
ЛАуфЬ, $. Su^lUx kabahatIL
Ayir, (I.) is, Harman ve of foplandigi
zanwn kullamlan uzun saph tafal,
dlrgon.
Ayir, (II.) s, Qiff. Erie turdim* eki a-
yir coign tustim. - Erken kalkhm
iki пуп yola du$tum*
Ayirbas, is. Dcgi^tirmek, bir ^pyi ve-
rerck yerine ba^ka bir s?y aimak
Ayirbaslaluv, Degi$firilmek.
Ayirbaslav, f. Bir $eyi ikinci >yle de-
gi$Hrmek, bir $ey vererek yerine
ba$ka bir $ey aimak. Atn idi oriin
biyesine ayirbastadim. - Alimi o-
nun di^i ah He degi$h'm.
Aytrgisiz* s. Hi<; farksiz, с,о benzer.
Ekcvi bir birinen ayngisr. - Ikisi
birbirinden farksiz.
Ayirlav, f. Olu ve benzeri $eyleri u-
zun sapli Natalia atmak
Ayirma, is. Ayirmci, bir § /in bnnzrr-
leiinden farki.
Ayumajihq, Park, ozellik degt^iklik.
7й Ayiruv, f. 1 Kavga eden1 ay итак. 7
Bolnwk. iki adamm ar sini aQrak,
jyirmak
Aq, (I.) s. Лк, beyaz. q klyimdL *
Beyaz elbiseli. Bui ist* ol aq. - Bu
i^te о hakli Aqtm o!in aqmaq son*
dirmeydi. - Hakbnm ife$ini ahmak
\6ndureme/. Ap konil * Iyi nlyetli, <J-
г.зк gdniiliii. A§rnan lanidi. - Sami-
mi, tom’?. Aq curek* - Temiz kalpli*
Aq qar. - Boyaz kar
Aq, (IL) is. Hayvan >Crtunden yapi-
’an yiyecekler. Mai %emirer, aq pe-
nen as kobeyer, adamzathn konili
oslp koterller, - Иг 'arlar semirir,
ak ile a$ cogalir, insanrn moral!
yukselir (Abay) *q sOt, • Anne-
riitl vf’i'digi tomi/ lerbiye. Aq bohp
ketfi. - Hey van la t dan sui <;ikmaz
'idu; sutu kpsildi.
Aq, (111.) Is. in san m gcizunde peyda
olan hastahk. Aq koz. - CahiL
Aqav, is. Eksiklik, kabahaL yapdan
bir *cyin uksikligi, bir $cyin ^izik
mesi, kirlenmesi,
Aqbasr (L) is, Atlarin hastalanmasi.
Umumiyetle atda gorunen bastahk
te^idi.
Aqbas, (tl.) ts. Kumlu tepelerds bU'
lunan. ke^ilerin yedigi ot ce$idL
AqbozaL is. Demirkazik yilcbzma ya-
kin en parlak yildtzdan birinin ismi.
Aqcem, is, Suyun i<;inde fazla kala-
rak halsizlesmi^, porsumu^ nesne
Aybala aqcem bolgan savsaqtarin
suvdan suvrup aldi, - Aybala aq-
rem olan parmaklarim Sudan £ek-
fi aldi - (Abay),
Aqiyzen, is, Hayvantarm cok seyerek
yedigi bir ot.
tfAqiyqat, is. HakikaL
Жцкек is* AhreL obur dunya,
Aqiyiq, is, Kartahn iyi tins!,
Aqqala, is. Qocuklann oynamak i<;in
eikriyle kardan yapmij olduklari
oyuncak.
Aqquv, Is, Kudu ku$u.
Aqqula, 1P Bo$una, faydasiz. Biyilfti
isiegcm ishniz aqqula kelfi. - Bu
ehiqirniz emek bo$a gitti- 2.
Bilhassa, dzel olarak.Qoymizv aga-
ke, adamdi aqqula kuydurivdin ke-
regi no? - Birakiniz agabcy, igim, ada-
mi bizzat uzmenin ne geregi var.
Aqquman, is, (/эу ko/ulan nfak beyaz
ijaydanlik,
Aqpa, s. Aqpj qulaq. Bn>e/i i;abuk
unuljn. soylenilen ^eyi рек anlaya
mayan kimse. Aqpa qulaqqa aytsan
agip keter, quyma qulaqqa ayfsan
quytp alar. (Ala suz.u) - Akan (an-
lamayan) kulaga soyl^srm akar gi-
der, tutan (an)ayan) kuLiga scyler-
sen koyor ahr.
Aqpan, is* Ocak ayintn eski adu
Aqpart Is. MalumaL bilgi, haber.
Aqperen -
11
Aqperen, is. Г r.ki z^mandaki tijfegin
bir r^irli.
£ Aqsaq, s. Akssk.
Л AqsaqaL is. Ytiji, ihtiyar, kabilenin
ilcri qclen vp sozu dinlenen jahsi-
ycK, ya$i buyuk kimse, saygi deger
kimse.
Aqsandav, Aksamak.
Aqsatuv, Aksatmak.
Aqsav, f. Topallamak, aksamak 2.
Isin geri kalmasi, aksamasr.
Aqselev, is, Su^uz yerde cjkan dikenli
beyaz oL
AqsiyuVt Г Adamm veya canavarm
rIi$inin gorunmesi,
Aqsuyek, (L) is. 1. Aristokrat, han,
padiiah sulalesi.
Aqsuyek, (II.) is. Gt?n<Jerin oynadtqt
bir oyun.
Aqsirav, L Cam sut i^meyi istemek,
r.j?L и ynpdan yemeklcri ozlemek.
Aptaluq, Temize cjkmak. Aklanmak.
Aqtandaq, is. Tam ak olmayan, ak tie
pembe kanjimi renk. 2. Gees karan-
ligi azalarak sabah olmaya ba$la-
yan vakil. 3 Umumiye'le ^ocukla-
rm ba§inda olan yara.
Aqfaruv, f. Bir $eyin arasini
a<arak aramak, bakmak* 2. Bir $eyi
bir den dokniek. 3. Bir $eyi fetktk
etmek. 4. I^indeki butun sirnni soy-
lemek.
Aqtarduv, L Dbkulmek, bo$alhlmak*
Aqfatuv, f. Birisi tarafindan femize
f ikanknasini saglamak,
^Xt AqfaVj f, 1. Sultan temize
su;suz nldugunu ispat etrnek. 2.
Fvi beyaza boyamak* 3. Mahsuli-
kabugundan cikarrnak. 4. Bekledigr
ni, umdugunu vermek. Ol umitimdi
aqtadi. - О umdugum gibi ^ikti.
Aqttyin, is. Dcrtsi kiymetli ku^uk, beyaz
kernirgenler cinsinden bir hayvan.
qikarmak, /^Aqirinda,
?*Aq$a m, is. Ak^am rumazr 2 Ak^am
vakti.
AqfiL s, Beyazimsi.
Aqi, is, Yjprms oldugu 15 i^in od^ni
len nesne. hak. Aqisi ketfi. Hakki
ge£ti+
A'Aqil, is. Akil, Aqili avdi. - Akdt и fj
rafla, Aqilman adasfi. - Aklin;
belti. Aqilinan fandu - §иигипо kay-
beHi. Aqil tls. - Akhdoldugu zarnan
Cikan dj§i. (Erginlik di$i.)
Aqiq, is, Kiymetli tajlarm bir
akik.
Aqilgdy, is. Akil veren, akilci
Aqildasuv, f. Dani^mak, akil sornicik,
nasihat sormak.
Aqd$i, is. Akil veren, akdci
Aqnnaq, s. Akh azt ahmak.
Aqnnaqtiq, is. Ahmakhk.
Aqimaq$ihqf Ahmaklik.
Aqtn, is. §air, ozan.
Aqmdiq, is. $airhk, ozanlik.
Aqin^3r §air gibi.
J^Aqir, (I.) is. Ahir. At bayla^an nqir. -
At baglanan ahtr.
TJAqir, (II.) is. Sonunda, nihayetinde.
AqirandaVf f. Bagirmak, serf ко
nusmak.
Aqirayuv, f. Serf olarak ve g otiru
buyuferek bakmak.
Aqirgb Sonuncu, sondaki, sonraki
Aqiret, is. Kefenlik.
Aqiruv, f. Bagirmak. yiiks -k J i
azarlamak.
Aqjnn, Yava^.
Sonunda.
Aqirmdav, L Yava&laniok,
AcpsiZr s. Kar$iliks>iz, parasiz. Aqisiz
pulstz. - Parasiz pulsuz.
AL (I.) i5te manasinda kullaniLf. Al
qarandar. I^te bakmiz. Alalindar.
IJP cllmrZ.
At, (IL) Al qtziL - A^ik kizd.
Aqtiq( (L) is, Kar gibi beyaz renk, 2.
SamimiyeL husnuniyeL temiz kalp-
lilik. 3. Bir adet ismi.
Aqtiq, (IL) $. En sonuncu. Aqtiq dS-
mim Javsil^ansa. - Rizkim bi ten*
kadar.
Aq^a, is. Para.
>WMa. s. Alaca, ak i!e ba$ka renklerin
bir arada gdrunmesi. Ala qoL - A-
dedefsiz. Ala qiyin, ~ istikrarsiz, ha-
fif, Ala avir. - Birliksiz. Ala kox* -
Aralari a£ik, kus* Ala dp «ttamadi. ’
Hirsizhk yapmach. Ala cazday. - Bu-
tun yaz boyunca* Ala ayaq, - Hi£
(Ala - Bacaq) — Alartuv
r 11111 у' lyilicp < >1 п му a r i <. hiy makbul
Im. -у от । к e rnse. Ala konil.
'Tk,? t-irafta olma, ba^ka bir $eyi
rrs-’r.ik olaio.
Ala - Bacaq, s. Alaca, bir yori Л bir
rt.-’ kuM nlmak, alabula
Abbjcaqlanuv, f. Yak ijkio.’ cjItttaкr
.2 ..J - biilace olniak .
Alabota, is, Kuiunden sabun tozu va-
г । i I.: n bir i ic\/1 о I a d i,
Ahbuga, is. Tall» suda bulhr.jn b<r L(r
hk ce$.;-|:nin ad i.
ЛЬ<; г vimf Sa bo Sun ahi:’as»
#.h>qhbc\ Sjb.ihleyln, ton y»: i belli ol*
rn-..-/.i b.rjoy-m vakil.
Alagufik, is. Sinoqin bir luro
Ahnnnsrq, is, Kar bora^i duMrak ya
j.r bdiqi an
Akg’zuv, is. Bir yrvr meraklanmak r
гт гак i^irrh- ohnak, huzursoz ol-
; пак
Alayda, Oys j
Akiy - Duley, Karma кам-А, inlizam-
sir.
Ahikolenke, Tan y.^i ycni bnlirlrnmi-
y.< Ki;l3<lji a I oca karanhk an,
tlydin i$i alakolenke edi. - Evin ir;i
e ! a ( а к n r (if 111 к : d i
ALkblenkeh*nuv. f. Karanliqin azala-
rak( yjri karartlfk hair-* gehnesi.
Abqay, hjhrtisi
Alaqaylav, f. A! aqiy al иму di ye m?
vin\ bond m-’k
AHqan, is. Avui; aya, kam^iin
api He barren ocasi. Qur alaqan, -
Bo; l1vu<;. Alaqanin caydi. ’ Avucu-
.•III <jr 11
AJaqanday, s, Avu^imujii k»i kadsr.
Ala * Culaq, ^o^irmak, >a^irarak etra-
I ma bakinmak.
Alaqecalaq, s. Du/ oimdyan, alaca-
be la; a.
Alaqocalaqfanuv, f. Alai alanmak.
Alaqbtuv, §d^irlmak, ^a^kin ja^km pl-
: a'a bakhrmak.
Ahqlav, L Ne yapacacpni bilemeden
vfrafa bakmak.
Ala * Quia, s. intizamb ohna-
yan, аГаса bulaca.
Alalariuv, I. Л; » .„Ьшилк, j
r i'r iк 1 оf о l юг i.jiiirv?k.
Ahhv, L Hprkcsn bir ba^ka tijrTu
Javraii:iv;k, aynmak, ayirt t.dni^k.
Alali, s. Alaola, lurid tijrlij rankle.
Alahq, is. 1 Anla^mazl ikr birliksi/lik
2. Ayncdik - Yaban< iltk.
AL* may, is. Eb .i 1 r civar.
A la may 1 i, s. К.Ди-и yaqli, IojiUjuI kal
;dL. Alanian. (1.) is, ALi bir la<e
\osidi Alanian, (H.) is. Eski /.unantla bo
nryi balk fopltdijguna vcrilen ad
А1<1»пц, is. Alii yr<illi htr tiirlu rookie
bczenmis kimse.
AlanuStanuv, Bi; ^pyin dt; I,о diton
icnkle Lx?yanmasi.
Ak'm^tav, T. renkte buyom^ik
Akin, (L) is. Alan, mcyckin 2, Umu-
miypjlc koyujilarda bnfuiijn bir
hosMlik adi.
Alan, (11 ) is, Mei cik i^indc buluib
ii'.jk,
Alan * Bulan, belli siz Alan-bulan za-
ШЙП. - Bnlirsiz zaman,
Akingasar, s, j^in sonuni? du^onme
с!гчГт! vjrekni eden kimse, akli рек
ymindr* olmayan kimse.
Alangasarlanuv, Dcliiik elmek.
Alangasarliq, is. DeliBk, aktlsizhk,
AlAmJafuVr Bir $c-ye mcrak1 and итак,
akliiu <'*rmek, dikkutini bdlmek,
dikkal Ini dagitmak.
A Landa v, L Meraktaninak, bir ^eye
tan dlkkcl edememek.
Alansiir $♦ Huzur i<;inde, meraksiz,
Lam dikkath
Alaokpe, is Hayvanlarm akciyer has-
Alap, is. Ova, тиЬИ, geni$ atari.
Alapat, is. Civar, etraf. 2 §an-5erel,
rum, ilibar.
Alapattb s, Kahirh, lehlikeli
Alnpes, is. fnsan derlsi uzermde be
nekli, bula^ic! cilt hastahgi.
Alapti, s. §urnuilu, etrafhea.
/Jarman, is. Alacakli.
Alartuv, Gozunu serine buyuterek
bokmak.
Alaruv •- Aldiyar
/'HtUV, f. Ггфгщ Ьщ ’(ihrink
Л$з5л, s. K?' Alasa boyb.
boy кл
Alqs^pran, Siki^tk. к vnia kpr^ik. AIa-
s.ipran ol;Jn Lwm. - Alasapran
H’lnnan zamani,
Alasartuv, Krsallmak,
Alasaiuv, f. Kisalmak.
AH slav, L Has1 ays hoc a n tn nkunw,
ufurmck,
Ahsi, is. Alacak.
Ala<n - B-?>resi, is. Alacak - verocek.
Alas - Qapas, Arolo ederpk $а$!г-
rrkik.
Alasuruv, f. Г in havliylr kosmak, mu-
radole ptm^k.
Alatan, is. Afluin kisfin v->n<’ (ikan-
Hl.
ALiv, is. A]nv.
Alavday, s. Д|г.л' qrb>.
Alav - Calav, Yaomak, gnynijn^k 2
к i у a n m a к
A *4av1anuvf f. Alrvienmek, alov лк
так,.
Alavlav, f. Alovlonmek. alev alarak
ysn mak
A!r?J is, 1. Kazak, Kirgiz vo Tatarla-
nn oskiden orLikla^a к ulla nd ikla г i
ad. 2. Mornlckch millet. 3. Yabancc
Alasnrda, Is. (Tiirkisfan'da) Kazakis
Linda 1917 - 1919 yillarinda kuru-
lan mills kukumetin adi. 0920 sc-
ncsindp Ruslar tarafindan yikilmi^-
br.)
Ala$ar is. renkte yunden doku-
ii?n kilim,
Ahsabir, is. Ahtca-bulaca,
Alaysjv, is. Gozun buyumesi.
Alba - Culba, Yirfik (olbk.e) ’inv
lime
Albar, is. Ftrafi ve ustu kami^h nr-
tulii bir larafi a^ik ahir.
2. Dipleki odanin onundnki
cjlerin yattioi oda.
Albasfi, Is. Albash.
Albirav, f* Kizarmak, (yijz), yanrp
krzarmak.
Albirt, s. Enerjik, canli, harekeHi, ho
yecanlL Hi<; bir $eyden yuzu geri £e-
virmeyen Casimda albirt osffm oy-
dan r.naq. - Ikjimdn l '
biiyudum,. dii^unceden uzal
Alb:; 'lanuv, f, Hcyccanlanmn'r
Albrdhq, is. Heyocan'ilik, dik; > и bl
Algebra, is. Cebir,
Afja, hire Omn isi alga basfi *
ню i<-] ilerledi.
Aly alav, f. J Seri ilc ii« diyc hiqnm.jy
emir vermek. Asker bashgt algalap
cugirdi, - Ask or in ba$i clan kim^.
ilori diyerek ko^tu.
Alya$qi, Ilk, ba^langjt;. Onin alga^qi
qadami edi. Onun ilk adimi idi
Algasqida, llkindc, once, Omn olay
oyLicjcimn alga$qida biirn< <in
ken. - Onun oylo dusundui и и.и i!
kin anlrimam!?.
Airpr s. Chid^ki, bir inc i. Algi sozin caz-
gan< On sozijnir y.izrms Alqi
sarL - On sart.
Alcpzuv, Aldnmak, gohrmek
Algrr, $, Znkir akilli. 2. i iyi
c.insine algir qus denir.
Algnliq, is* Zekilik, akrllihk
X А1дц, is. Alkr^,
Alda, OndpP gelecekle, istikbakb
Aldagir Onumuzdeki, qelocekf-ki
Afdagi$, s, Aidatici.
Alda - Calda, §eyeh Alda-calda why
bclsa* - §ayef dyle olursa.
Aldaqa$anr (^oktan. Ol aldaqa^an ко
lip qalgan - О qoklan gitmisfi.
Aldan, Onunden Ol cumistin cayi ak
dan-aq belgili edk - О isi’’ dum
mu ewelden de belli idi.
/Aldahuv, f, Aldanmak,
Aldanis, Aidant;.
Aldani$r is. Eglence, vakil geeirmek
irin bahane. Nemeresi vaqd otkizuv
H^in aldani$-qoy. - Torunu vakit
ge<;irmek i<Jn eglence olmakLv
Aldap - Suvlav, f. Gonlunu -ilmakr
memnun etmeyo cah^rnak. kirginh^
gmi gidermek.
Aldaspan, is* Fskl zamandaki ok afma
yar^indaki bir usul .
Aldafqt§r s. Aidatici.
XAldatuv, f. Aldatmak.
Aldav, f. Aldatmak rkandirmak
Aldiyar, Is, Fski zamanlarda Han. $uL
!1
Ahnnstjx’
11'j,]f.-i b-nyk hitan ^'Jilirdi. Atdiyar
II,in ko^eyik* Aldiyar Han qo;^'
'ни
Aldi, [hr ' yin on tiгafi. 2 Kostin el-
di'ida. - <;u^un nntjrtdr 3. Bir i$in
i> b,j;bnnaici. MSselonin aid» os<-
lay bofdi. Me^olenin bajlangi';
buy Ip in. 4. O! aiding» qatardagi
kdserru - О ondeki Iiderlerden. 5
Aidman siqli* Onundrn qikfi. 6
Aldina keltirdi. - Onuno getirdi
Aid* - Aldina, Kendi ba^ma. ayrr ayrir
ip1 :/.jr? .
Aldi ’ Arh, is. 8зу cor.L.:. onu-arka^
Aldimen, if* о'яггЛ.
A Id mala, Cvvclden, dnceh 1 Afdinala
kelip olurdh Fweklen q₽|?rek
t ' I • 1 r J ’ 1
Aldingi, 5. On Jyks iiki
Ah.'iifuv, f AHiHnr-:k, gntirhnek, h't-
e -r./.k. lyike an eldntuv. Ax' ko-
[ girj' j v h H11 irm } к..
Aldiruv, f. ALiirmak. 2. Riosini i^irv
i ' i d'brmpk, i^indcn Hrnrk. 3
Roy aldiruv, Yonjlmck, 4. Sir al-
dnuv. - Sirrini belli e'mek.
Akapqis, is. Onluk. Currns^min alcap-
qiM. I^c:nm onlugu.
Akastiruv, irlm-ik, doqr j yoldnpt
< fii1 -rJ?k. Halqli ugilpen alcashruv-
da. - Halki p-npaqandavh
m '< I a.
Ateasvv, f. ' " тык. hataya dij$mek.
y£ ] i~l 11 n 1 1< .
Alcuv, f. Rnn/imnk. $al casi k^lip akt/V’
da* 1 -) t; у a r ’ n у.? ^ । g ~4 d i b и n a m a -
h
jfAlqa, is. Нчка, ha mm I a rm boynunз
'.ki.rji perdanhk.
AlqLi, is. Kii ’il Cornaldm alqa muse-
*=i. Dn qi- f:i y?7i kijrijlrI. Uyininm
alqa mu$esi. - Dernram idaro k’i-
r 11 n ij у e S ’
Alqa - Qotan, Etraf, ciyar, yuvarlak
;ekiidc oturmak. Qarttar cay tunp
tobe^c kelip alqa-qotan otinp an*
gimelcsti. - Ihhyarlar gee vakit kal-
karak fepeye gcddHer ve alqa-qo-
tan yuvarlak jekilde - olurarek
sohbe* ettiler.
Alqalanuv. f. Hr?Fi у mm
LA s^KilrJ-.' f-hafi 11 Итак
Alqalav, f. F’tr.iO yvumek Qonaqfar
dastarnannm manayina alqalandi. -
К от i к !-?•• fr drm • hi «Oi’al e *»
'и.
Akpll, 5, Topi1.: h/itin < ny'lm.jk кй
Atqah toy boldi* Buyiik dij
<iun obi; l
Alqam - Salqann, s. Ynki'pk^rz. Kiygon
kiyimi alqam-salqam cdL Giydigi
e'bisesi y?k idi.
Alqap, is* O'/a. 'libfi.A,
Alqaptanuv, f. Omr/,* di’i/li’in.-. Gnij;-
'7iek.
Alqav, f. <'4! i'ii г . -jrj'im etrnek,
тик
Alqmb r- A fk f 11 r k;rk'rmi7i
Alqildi'v, I. Bns.'i! hi i v.. .. n rbr-<;
Alqmi, is. Bm”p-r on y n и и on Omb
Alqiniga pldr £ -inini xikb, лтм
h Alqmima trqildi. - Boga^ hkarv
d
Alqnndatuv, f. Hi.rinm bogazini srk-
Akpmdav, I. R-g'vim rukrnak. xorla-
mek.
Alqnidi, is. Yir'-ъхп:^ oLin setrjnun
p.i kirt ik.
Alqindiruv, f. HmLi neb-s ddirmck,
binsim /с! i < mrk.
Alqinuv, Г* ГФЛ-. м4:па1-, f-ibuk c^b’.’k
ncfe?b -jlmiik, kc.stuktan veya agir
vista cLJuklao -тига еаЬик елЬик
nefes aimak.
/ДПз. is- All ,h
AUalav, f. A11 ,ih-Лif?i ~iemr>
^AIitia, is. Fhnm Alma - Kerch, Su'aybi. b'lmv' d-^n
nuncuya kadar Almalav, f. Deni^rn^k p > i^nak
nebf d’.b так \lmali * Salmali, $* Zsldiкran sum :
Gkrar aym y^rc konulma si g*rn
ken.
Almas, is. Elmas.
Almasfiruv, Deqi;firmek.
Almasuv, Г Sirayli durm/ik, nobelln*'
тек. fvrmin yorine bid ntiumak
Almiysaq — Amandiq
15
Almiysaq, is. Elml^ak, ;ck e^ki-Hn
bezrrvi elest
Almurff is. Armuh
Alpamsaday, s. £ok in, ^ok biiyuk
Alpavit, is. 1, £ok biiyuk yigit, kahn^
man 2. Biiyuk toprak sahlbr,
AAlpis, is. Alimin
/ Alpisinsi, Altmf^mci.
AHayli, is. Altay'da bulunan, АИау'-
clan olan, Alfayh. Altayi tulku fima-
gm kozine tuslrip kiyip. - Kizil Al-
lay tilki sapkasint gozune dogru in-
direrek giymi$.
Altav, is. Ule$tirmer sayi adi, alti$arf
alb fane.
Alti, rs. Alh, beaten bir fazla olan
sayr
Altin, is. Altin Alim aray. ' Sabah-
leyin gune$in tpkma zamant
Alhndatuv, AHinlatmak.
ABindav, f. Altinlamak, altm sitynna
balirmak,
x Alhn$b * Alhncr
£>AIuv, f. Aimak. AyeJ aldi. - Evlendi.
Bet aldi. Bir istikamete dogru yo-
neldi. Etek aide Yayildi, kok saldi,
K6z almadi. - Gozunu ba$ka tarafa
;evirrnedi, Qavli aldi. - Karar kabu’
effi. Enji aldi* - Miras hissesi aldi.
Asirapaldi* * Evlalhk edindi.
^Aluva, Is, Helv/’,
Aluvan, is. <^e$itli.
4 Alfavit, is. Alfabe, alfabedeki harfle-
rin fertibi.
Д|$а, is. Yemis agaci, bu agacm ven
digi koyu kizil ronkteki ek^imsi
mev va.
Aljaytuv, Gcnihnek.
^Ahaq, s. Uzak, irak
*
AUaqtav, f. Iki ayagin arasmi fazla
a^arak yurumek, 2, Uzakla^mak, ya-
vas yava$ aradaki mesafe a^ilmak
' Al$aq!iq, Is. Geni^lik, uzakhk.
АЦаПг Adtmlarmi a<;a aqa guruHanarak
yurumek.
Al^andav, jki ayagmin arasmi geni^
leterek gururlanarak yurumek.
AI$ayuvT f. 1. Geni$lemek, aralannda-
ki mesafe a^ilmak 2. Boyun kisa-
hrak geni$!emek. enine geni^fnmek
3. Sapkayi geriye dogru giym^k. 4
Kasilmak (gururlanmflk),
Al^i, is. A^igin dik koyuldugunda rfu-
kurlu olan farah Kar^i farahm da
'tayke» denir,
Alim, is. Vergj gibi hukumetin balk-
1an aldigi $ey.
Ahm - Berlin, Is. Alr^-veri^,
Alim - Cuhm, s, Yirhk-pirhk olan el-
bUe. Azdan keyin of, altm-cuhni ki-
yimin kiyedide stgadi. - Biraz son-
ra o, ynfrk-pirhk elbisesini giy^r c-
kar.
Alitnsaq, is. Bagkasmdan ahnma^i go-
reken alacak.
Alim - Saliq, is. Resmi makamlar ta-
rafindan alinacsk para ve k^'infi
*Abnuv, f, Alinmak.
A Alip, is. Yigif, t;ok biiyuk, Qok iгi
Ahpsatar, is. Bir $eyi alip satan
Abpsatarhk, is. Ali§-veri$.
Alip - Uruv, f. Kaldirarak yere brrak1-
vermek, yikmak.
Alip - Щиу, f. Kalp aniden ^arpmar.
heyecanlanmak, bir his peyda ol-
mak.
Alls, s. L Uzak. Alista. - uzakbi, irak,
2. Uzun zaman.
F Ahs - Berts, Is, Alacak-verecek.
Ahs - Cubs, is. £eki$me, birbirini tu-
tarak <;ekme.
Alispaq, is. Тек teke luiarak ceki^me.
gure$me, gure$.
Ahstatuv, f, Uzakla$hrmak,
Abstav, f, Gittik^e uzaklasmak. ? A-
radaki rki bag giffik^e к op ma у a yiiz
fufmak.
ffthsuv, f. Gure^mek, ^eki^mek. ’V Da-
yanmak, tahammu! elmok.
Albom, is. Album.
Amal, is* 1. Gare, ilac;. 2. (.ozi'm, yrJ
3. Taktik,
Amaldav, f. Bir 0zum bulmak ram
bulmak.
Amalsiz, is. Qaresiz.
/'Aman, is. Sag salim.
Amana}, Is. Emanet,
Amandasuv, f. Hal hatir sormak,
Amandiq, is. lyilik, saQlik.
I F,
(A man - Esch >
Анри
'•a iirri
AmqHms, T,-i!it'ik pHnn. 2 dil bilgisin
i,\ ‘''--r'lc-r nasilhangisi? kim7
Лгп,;п - Esrnr A Qian
Apianillrq, is, Л-'- sn I
Л<Пг1’»Нг H. I4|yi r' » П -it 1^ ’-15L /iTi'dli t-i^ kiriHit ' rit'/iu’ nntcdck i ? <i ibi *' ijl-irp-’ r '4vabi.
лг'iiin, »s. A,iiin. A.ii!rr«ri, h. A7t.iiplik, bcfirli!ik.
Апл, h. Ari'rt Ana Hi. - Am H<t An, is, Ap. . । v'l,;n;nayA улпуап гр'/
Ogey (Hid. - anno. f’-j s.
Anagurl?nir H r/l: Arasmda anagurhin Ainpl s. biikkd-iz, sal. Angal aqi-
pariq b?r, - A; a nd a hayli f,irk. ynr, dert\ irm.ik knnarlanndaki clik
.' r i 1 , !'Msi.T saf Ahmelin samimiyelinn sa’
Anadagi» Grxcndi-ki.
An a day, О mm aibi, ^ijnun gibi. Angar, is. Ddnia< arasmdaki <;rikir
AnadcA'dan, Uzak'ai. n kad ?r mes-ifp- yer, lerc, ipiijr komaHa: ’r^kiki H.’k
J-P. /hi. Aq^a qar Javangan bivraymda
Anayi, s. Yrr5",'ik ? Kib iiuv Grm?n. - Y и yagnus k.-n; dag
qhrg . t^rbiyev z. nasi ntegindr sik ornian.
AiMy»H'r is. Yab.rvhk. k<ib. JA Ar.fpdw, bljt:•! Л’,1 . bildirгаек.
Anahq. <. Ar inn! ।к Angaruv, f, Snzmrk, fnrkrn: 1 -л r iipv
Лпл7г is. Nr-. b-bvk
Aiuiv, $u f-ny'H, s. Anqak
An,iv - Mmav, O^1 t-bii’i i Andai’jv, bah pM>--k, -h irnmk
ЛпА(( Оьjda Anck-n', Г rvH'-dU 'рпгрД. 'brOnmnk
Andagaylav, f. Flrtdf?n topLintTr bir n da mak
nlrahni 'evirmek Andavmdch f. Birdcn. ^nid^n
Anda * Sanda, Bizi-bazi, ara rna. Anduv, Г Takip e!mek.
Andavr L Toplu clarak yurumek Andduv, f. Так ip nHirmek
ToH-liHik mat tcskcyde г indafjan. - Anqn, Anqr^i kebuv - sr?
Davarlar toplu olarak gitmekle. так.
Aqdiz, is< Daghk ynrde rikai yaprakli Anqayfuv, Bi: snyiri agzinj Ларзсгм'
bi t к i. somma kad^r znnak.
Anchzdav, f, £ogalarak ekaflan yurij- Anqav, s. Her cknilnm? i nan an, s.if
ГП'Л'.. Anqavhq, is. Seifhk,
Ant, is, Ant Ant berdi. - Ant verdi Anqavsuv, is. Keiulisini sat pibi no>
Ant atqan. Sozundc durmadigi i;in ^rrmd:.
r^j^pi'an. Ant suv i?fi. - Ycrnin etti. Anqayuv, L Bir ^yin kapagini veya
Antaiav, f Bir ^yin otrafinda toplan- acizini sonuna kadar a^mak, 2.
makr rrjvirmek, sarniak, (Mrafina yi- ri’iir’ik, far к i пл Vrirmamak.
rr’ip Kikmak. Anqiykrv, Kipaqini v^ya aq r]m rVThr
Antta^uv, f, Sozl^vnr1 , vaaddn bolun- так
n a к Anquv, f. Bit ^yin k^kiri' r^kmak
Amq, s. fV'ii, $:jphAsi/. Jam k^ndih Anqildaq, s, Icindr чг 'лкНтзуап,
Amqfaluv, B^lirlcnmrk qonuili.i kirns*5.
Aniqtama, 1 Bir sr-y h^kkinda ^fraf- Anqildav, f. 1. Ycl esmek 2. I<;ine *u
ki bi!qi vercn evrak. 2. Bir spy veyi kin saklamadan konu$mak.
hakkinda verifen iz^hat. AnqtJjv, Bir 7^yin kokusunu (pkir
Amqtatuv, Tetkik ptJirmck, tahkikat так.
/a p!'"mak. Ansar, '. Ansari avuv. - Bir $eyi ar
Amqtav, is. Tahkik Airnnk. q^r<;nqi bnh zulamak. A; zulamak, gorrnnk He-
ni к mek
Ansav — Apiray
17
Ansav, E &zl?mekr ^ok arzufamak.
Oyime mino kcldim ansap kiitken. -
Evime r$te geldim ozleyip bekli-
yen.
Ansirav, E Avlanmayi arzularnak, av-
Linmak istemek.
An - Tan, E Me yapacagim bileme-
mek, 505km $a$kin durmak.
is, Avci; avia me^gul olan ktm-
se.
An^ihq, is. Avci; avcrhk.
4 Ami, (I.) is. Aniz; Ekinin mahsulu
almdiktan sonraki yen.
Amzf (II,) is. Hikaye.
Antzaq, s, Sicak, sicak rijzg^r (Ihk
ruzgar).
Amratuv, Yijksek sesle aglafmak
AmraVt E 1r Aglamak, bagirarak ag-
lamak.
2. Ruzgarin serfqc esmesi. 3 005
kalmak, sabipsiz kalmalc
Arurayuv, B05 kalmak, kimscsiz kai-
mak. Endi azdan keyrn akemnin on-
ni annaytp qalgab fur. - §imdj bi-
raz sonra bahamin yeri issiz kila-
cak.
Amruv, E Ne yapacagim bilmemck,
$итак.
Anis, E Anisin andav, ~ Bir i$in, her-
hangi bir $eyin gidi$ini takip etmek,
anlamaya Qahjmak. Aide, bul ma-
sele cayinda undcmoy qoya tunp,
<izirin$o anisin andav kerek pe? -
Yoksa bu mesele hakkinda ses дь
karmadan btrakarak, gimdilik dun,-
mu anlamak gerekirmi?
Apa, is. Abla, yakin akraba arasmda
ya$r buyuk olan hanim, 2. Oz an-
ne, ana.
Apay, 15. Ablacigim. Apatay. - Ann/>
cigim.
Apaytos, s. УикзеЦе, biraz yuksek.
Apaq - Sapaq, Aksam iistu, karanhk
olmaya ba$layan vakit
Apalan - Topalan, Alelacele.
Apalav, f. Bir ka<; dcfa «ара ара» diye
ses Qkarmak.
Apan, is. 1, Kurt, ayi v.s. gibi hay-
vanlarm ini. 2. Krjpanmi?.
basmi$ eski kuyu yeri.
Apaifqrzuv, Goturmek. birini i<- rin<;i
rerek ula$Hrmak.
Apartuv, Gdlurmek.
Aparuv, f. Gofurmek, bir jeyi qotur-
mek. 2. Gosfermek, Bizdr oquv$i
qii, uylne basfap apardt. - Bizi 6g-
renci, kiz onculuk ednrek evine go-
turdii.
Apariluv, f, Goturulmek,
АраЪ is. Afetr kaza, beklenilmeyen,
elde olmayan vaka, Arba apati. -
Araba kazaSL suv apati. - Su bas-
kirn. Ulken apat boldt. - Buyuk ka~
za oldu.
Apafaylav, f. Annecigim diyr? bir ka^
defa bagirmak,
Apelsin, is. Portakal.
Apiyin, is. Afyon.
Aport, is. Biiyuk kizil ehnimn bir
$idi.
Appaq, s. Bembeyaz.
Apbei, is. Yilrn dordiinru аутг N6a'i.
* Apia, Is. Hafta,
Aplaluv, Suyuna battnlmok (alhn su-
yuna botrilmak.)
Aptap, is. Sicak, isr.
Aptav, f. Cilalatmak. Alhnmen лр1а!~
qan. - Altin suyuna batinlmi^
Apfek, is. Eczane.
Apti^’v, E Htzli hizh nefes aimak,
acele etmek. 2. Kizmak, heyocan-
lanmak, sinrrlenmek>
Aphq, is. $askinhk, heyecanhltk.
Aphqhruv, Hizlr nefes aldirmak, he-
yecanlandfrmak.
Ap^uv, E Imkam azalmak, bir *eym
kisalmasi.
ApV* E Ap$,si quruv. - Imkanm azab
masr, imkansiz duruma du^mnsi,
Api, f. Apr kirip, kupi ^iguv. - Uzul-
nick, ^asrrmak, sikilmak>
Apil - Qupil, Acele acele, hizli hizlk
Aprl - Tapd, Gocugun yeni yiirumeye
ba§1amasi. Ol ayagm aprl-tapil basip
keledl. - О aya^rni apil apil basi-
yor.
Apiray, Ya! Oyle demek! diye iiziinlu
belirlisi-
18
(Apir-Topir) — Arbalav
Apir - Toprr, Karma karijik, intizam-
w (Apar-Topar)
Apnip - Capiruv, l$i ^abuk ^abuk yap*
pvik, aco'c yapmak, (^ok ^ah§mak.
*pAr, is. Ar, Harners, insanlik. Ar kordi. -
Namus saydi.
Аг;ь (I) is. Testere. Ara men otin
kesip. ’ Testereyle odun keserek.
Ага( (II.) is. An. Araday taladi, - Ari
rj’bi soktu. Aramn bah. - Arinin
ball
^Ara, (HI.) is- Bir $eyin i^i. Iki jeyin
oHasi, ortasinda. Allay men tarba^a-
taydin arasmda. - Altay He Tarba-
gatay'in arasinda. Bui arada. - Bu
vjkitdr Ara tusti. - MudSfa elmc-
Ara - Arft$mdar Baz* bazi, ara sire
Arab, is. Arap.
Araz, s. Arasi a;ik, kus, birisine kir*
qin olan.
ArazdashruVt Arasim a;mak, birbiri-
*** ne kustijrmek.
Arazdasuy, f. Kusmek, bozulmak, kav-
ga fttmek.
Arazdiq, is. Kiiskunluk, sogukiuk, kir-
ginhk.
Aray, is. Gece karanli^min azalarak,
sebah aydmligmm belirdigi za-
man.
Araylanuv, f. Aydinlanmak.
Araylav, f. Aydinlanmaya ba$lamak.
Ara * Kidik, Ara sira, bazi bazi, ba-
zen,
Arrq, is. Raki (i^ki).
Arnqqor, s* l<;kiye du$kun olan kimse,
fazla \ki i^cn kimse.
Araq - $arap, is, Bulun i;ki1er, alkollu
ir к r ler.
Aral, is. Ada.
Aral Teniii, is. Aral Denizi.
Aralas. Kan^k, Eki cagi aralas otir. *
Iki taraf kan$ik oturuyor.
Aralas - Quralas, Siki alakasi olan,
birbiriyle irtibah olan
Aralashruv, Kan^tirmak.
Aralasuv, f, Kar^mak, kahlmak,
rak elmek. 2. Birbirine gelip git-
mek.
Aralatuv, Gezdirmek.
Aralav, (I.) f. I. Bir <eyin arasinda
dola^mak. Ormanin aralap curgerv
de. ’ Orman arasinda yururken.
2. Dnla$mak, gezmek.
Aralav, (II.) f. Testereyle bir jeyi kes
mek.
Arahq, is, Iki ^?yin arasJ, vakit,
man, miiddeh
Aram, s* Pis. haram. Aram nlyeh -
Kolu niyeHi. Aram ter boldi. -
Frnegi bo$una gith, Aram boldi, -
Haram oldu, Aram tamaq. - Bo^una
yiyrp i<;en. Aram qan, - Kam temiz
olmayan, sulalesi ^upheli kirnse.
Aramdaluv, Pislemek, kirlenmek.
Aramdav, L Pisletm^k, kirletmek.
Aramdtq, is, Pislik, namussuzluk, ve-
fasizlik,
Aramia, (L) is. Vakitsiz dogmu$ olan
kuzu, lay vs (ba^k^sinin cocu^u
manasmida verir.)
Aramza, (fl.) is, Irjnden per n Irkli, pis
dujuncell.
Aramzaliq, is. Kbiu niyetlilik,
Arnmsinuv, Haram saymakr pis say-
mak.
Aram?dp, is. Ekinin arasinda ^ikan of.
Aran, is. Avi yakalamak l^in yolun
iizrrine konulan ucu sivri kaziklar,
kapimn bir cjcsidi. 2. Hayvan ahin.
Buqa qama^an aran, - Вода kapaln
lan ahir. 3. Aram - Ijtahi
acpIdL Avrzin aranday ajti. - A^zi-
ni somma kadar ai;h.
Arandafuv, f. Bir ^arptirmak, bir
ugursuzluga <;arptirmak,
Arandav, f. Bir belayo ^arpilmak.
Arasalmaq, b- E^tlik, Iki tarafm
agirligi.
Arasan, is. Ilica. tabic hamam, yer ah
tmdan cikan sicak su, kaphca.
Ara - Tura, Bazi bazi, ara sirs, bazen.
Ara^a, is. Kavga oden iki ki^inin ara*
sina girmek, aralamak.
Ara$alav, f, Ayirmak, kavge odenleri
ralamek.
Ara$a$rF is. Araya giren, ayiran.
Arba, is. Araba.
Arbake^, is, Arabao.
Arbalav, f Arabayla tajimak
Arbah.iv ..Arnavi
Arbaluv, f. Ba$krT-jmn tesiri аИщНа
к alma к.
Arbandav, f* Qok buyuk ve uzun olan
bir $eyin uygunsuz ^okilde harckH
plmesh
Arbasuv, f. Birbirini lesiri altina al-
mak i^in ^ahjmak.
Arbavjh is, Aldabnaya (;я1г§ап kimse,
Arbaji, Is* Araba yapan kimse. 2. U
Гак tefek jeyfer safari arabati,
Arbiyuv, f. Yaki^iksiz olan herhangr
iri §ey.
Arbuz, is* Karpuz. (Bazi yerlerde qar-
biz denir.)
Argi, s. Bir $eyin ole farafi.Angardm-
ba argt cagm? - Ankicbnmi ole la-
rafioi? 2. Sonraki, dteki. 3. Ge<;en,
da ha evvelkt. Ar§i кбn* - Goren
gun. Argt ala. - Derk.
Argimaq, is* Afin en iyi cinsi.
Arda, f* Arda emuv. Iki ya^ina ke-
dar emmek (at-tay).
Ardager, s, Qok akilh, saygih, de-
gerli* Halqimtzdin ardageri edh -
Halkimizin saygisini kazanmi§ idi.
Bukeyhan, Ataturk siyaqh ardager
edL - Bokeyhan, Ataturk gibi sayg1-
ya layik idi.
Ardaqfaluv, f- Sayiknak, saygi gdr-
mek.
Ardaqtav, f* Saymak, deger vermek,
hurmet etrnek.
Arcaq, is* 1. Bir $eyin ikinci taraft* 2.
Ondan sonrasL
Arzanr s* Ucuz. 2. Kolay.
Arzandatuv, f* Ucuzlatmak.
Arzandatiluv, f* Ucuzlahlmak.
Arzandavr f* UcuzJamak.
Arzan$iliq, Is. Ucuzltrk.
Arzu, is* Arzu. Az ba, kop pe bilseni
eken, korsem eken degen arzu* - Az
rm, qokmu bilsem qdrsem diyen
arzu.
Arzimav, f* Hi^ hi,J Хь7к- dppmemek.
ehemmiyetsir olmak
Arqa, is* Adarmn arka-u, bir $eyin ar-
kasi. 2. Bir $eyin gen tarafi, Arqa
suyedT* - Dayandi
Arqalanuv, f. Birisinc dayanmak, or
venmek, arkalanmak
Arqalav, f. Bir ^eyi sirhna alarak f /:;-
rn.ik. 2. MesuliyrJi uzerme alm t1
'jrkalaniak. yuklenmek.
Arqab, s. Arkasi yagh, somiz, Arqnh
qoy, - Arkasi yagb koyun.
ArqMiq, is. Evin, ahirin <;ahsinm dur?-
momesi i^tn konulan kalrn aga< 2
Dagm fepeieri.
Arqanr is* Ip, halat
Arqandavf f* Uzun iple ati ayagmdin
baglamak,
Arqar, is* Buyuk boynuzlu, koyun
yundan yabani hayvan.
Arqav, is, Dokuma i^inde uzunlama^
masina dcgil, yanlam^sina kullani-
lan ip, argai;. 2. Ststt?m, usul, Onin
pikiri negizgi arqav edi, - Onun
f'kri cso;1: i.i’i.H idiP
Arqdr Eiiyle, vasifasiyla. Maili Hasan
rnqdi al. Mektubu Herman vasitasr/
h al Qabar kirn arqrlr keldi? -
ber kimin vasitasiyla gold!,
Arqrratuv, f. Bagirtmak. fUmumiy?ti^
aflar i<;in kullamhr.)
Arqirav, f. 1. Bagirmak. yuksek ses
rtkarmak, ki^nemek. Aygir arqna-
di* - Damizlik at ki$nedi.
2. Suyun ses (jkararak akmasu
Arlan, is, Kurlun, ilin, tilkinin erkegi
Arhnuv, f* Ar saymak, ulanmak, sikd-
mak,
Arman, (I.) is* Arzu, maksah emel,
Arman, (II.) Uzak, oleye. Arman cur. -
Uzak yuru*
Armanda, Pieman* kaygili, arzusu ye-
rine gelmeden. Armanda ketti. -
Maksath, umdugu olmadan gilti.
Armansiz, $* Istedlgi olan, her arzusu
yerine gelmi5 olan, kaygisiz,
Arnaf is. I. Nehrin, ;ayin aktigi yer,
suyun -gktigi yer, mecra. 2, Kula^,
Htz. 3. Kaynak, goz. 4* DO^unce,
fikrin bir olmast* Curt pikiri Ыг ar-
naga quyibp, avilga ozgeris keltir-
mekji. - Yurt fikri bir mecraya yd-
nrltilcrek koye degi^iklrk getirilmek
isteniyor.
Arnayt Ozel olarak.
20
Arnaluv — Anqi'ja
Anialuv, f. Ayrrlmij olmak, biri.sine
mihsus olmak,
Лг - Nanus, is. Ar-namus.
Arnnv, f. Ayirmak, hirisi i;m snkla-
m<?k.
Arnavb, s. OzeL $nhsa mahsus. Ceke
sagan arnnvh. - Тек sana czd ola-
rak.
Агра, is. Лгра.
Arpalis, is. ТагЬ^ппа. mucadele, reki^
me.
Arpahsfiruv, f* Harekele gcHrmek, mu-
odole enirmek.
Arpahsuv, f. Tarti$mak, mucadele et-
mek, ^eki^mek,
Ars, f. Ars etiiv. - Kopek gibi aniden
havlamak.
Arsa, f. Arsasi siguv. - Et kemikten
ayrilmak; t^ok pi^mok manasma da
gelir.
Arsalnnuv, f. EHn kemiklen aynlmasr
m saglarnak. Bir $ey ytrhlmak, di-
lim dilim olmak.
Arsalandav, L Sevinc belirtisini bildir-
mek. Ol cas sabiydey arsaiandadi. -
О ufak s^bi gibi sevincini belirttr
Arsizdiq, is. Arsizlik, utanmazlik, si*
kilmazlik.
Arsildasuv, f, Kopegin birbirine hav-
lamas:; Insanlann birbiriyle agiz
kavqasi yapmasi.
/Arsildafuv, f. Mnvlnlmak, birisinc soz-
le h и с и m cltirmek.
^rsildav, L Havlarnak.
Arsmuv, f. Ar saymak, namus say-
так.
Art, is. Bir Seyin yuzunun arka ta*
rafi, arknsL sonu( sonrasi. Art cag. -
Arka taraf.
Artqi, s. Arkadakir gcrideki.
Arthruv, f. ArHtrmak.
Aithrduv, f, Arthrdmak.
Ariuv, (I.) f. Yijklemek, asiimak, bir
vazife vermok.
Artuv, (II.) f* Co^almak, nrtmak, aii<r
lenmek, sayisi ^ogalmak,
Artiq, s. Fazla.
Artjqja, FazJaca.
Arbqjdiq, is. OzollJk, hnsusiyet.
Arfinldiruv, Г Arhnldirmak.
Arbituv, f. Arihrmak.
Arhluv, Fadala^mak, ^o^alrnek,
Artmuv, ft Yol hazirltgi yapmak.
у a far i yuklemek
Artinfa, Arkasindan, izine gore, ar
dinca,
Artisuv, f. Yiikl^rin yuklenrrmsino yir-
dim etmek.
Aruv, (L) s. Sevimli, guzek Aruv ana
adai sutin emizgen. - Swgili anne
tcmiz siilunu einzirmi^.
Агиу, (IL) f. ZayiFlamak, hafiflemek,
halsizle^mck.
Aruvaq, is. Ruh, olen kimsontn ruhu.
2. Malkin ar namusu manastna da
gelir. El aruvagm siylamaz, - Halk
ar namusuna saygi gostermez. 3.
Cok zaydlamak, bir deri, bir kemik
kalmak.
Aruvaqtanuv, f. Kuwetlpnmek, guQ-
lenmek,
Aruvana, ts. Devenin en iyi cinsi.
Aruvlav, f. Hurmet etmek, saygi gos-
tormok; CHuyu yikamak.
Ar;a, is. Ardi; agaci.
Ar$uv, f. Temiziemek. Ariqtf ar^uv, -
Arigi tomizlemek.
2. Bir seyin kabugunu <;ikarmak.
Ar$iluv, L Arigm temizlenmi? olma-
Sb kabugunun ^ikartifmi^ olmasi.
Ar^in, Is, Лгмп.
Ar$mdavr f, Arminia ol^mek.
Ar^rtuv, f. Tomizlelinck.
Ari - Ben, Oloye beriye, oraya bura-
ya.
Aziz, is. Arz. rica, istida, sikayet.
Anzd'isuv, f. 01 um esnasinda Helal-
Jo$mek,
Anq, (L) is. Ark, itjnden $u akan
yer, kanai.
Ariq, (Tl.) s. Arik, zayif.
Ariqsinuv, f. Zayif saymak, arrk zan-
nrtmck.
Arrqtatuv, f. Anklatmak, zaydlatmak.
Anqtav, L Ariklamak, zayiПатак.
Arrq - Turiq, s. Anklami^ olan, zayif-
olan, eH yenmez halcie o’an
t^ti yenmeyecek kadar zayif),
Anqsa, 5. Arikc^ biraz zayi*
arnaav -- /kbiq
Arildav, f. Artl diy^ ses cikarrnak.
Anltuv, E Alakasini knstirmek, bitir-
mek.
Anluv, E Anlmak, bitrnek, kesilmek,
iyile$mek, kurtulmak.
Arm, is, Hiz, kapasite, sura!.
AnndaVf L Kizmak, sinirlenmek. 2.
Hizlanrnak, suratlcnmek.
Anndi, s. Hizb.
Anp - Ai$uv, E Zaynlamak, halsiz
dujmek.
Aris, is. 1, Arabanrn bel agacmtn u-
zerinden konan uzun iki aga<;. 2,
Eski zamandaki kabile a^irei. Eki
am el. - Iki ans balk. 3. Kan-koca
it;in de kullanibr, Eki ans aman bol-
sm, - «Кап-коса» sag olsun. 4. Yi-
gl! manasma da kullanUir. Qayran
Ibray, arismi - Ah Ibray, yigi
Tim.
Anstan, is. Arslan, 2, Kahraman, ce
sur.
As, is. A$, yemek.
Asa, Рек. Asa kerekfi is. - Рек mil
him 1$.
Asatqizuv, f, Ajatmak.
Asathruv, f. Asafqizuv: Brnsine eliyle
yemek a^attirmak,
Asatuv, f. Binsine eliyle yemek a$at-
mak.
Asav, (I.) E Ajamak.
Asav, (II.) s. Binilmege ah$mami$ at
veya deve ile okuz vs, 2* £ok sintrli,
henuz hayata al^mamr? kimse.
Asbazfi, fa* Ah^tbuji.
Asqabaq, Is. Balkabagi.
Asqazan, is. Hide.
Asqaq, s. Ma£jrur, kendini begenmfa.
2. Yuksek, sevimli, El asqaq <indi
suyedL - Halk sevimli ^arkiyr sever,
Asqaqtav, E Magrurlanmak, kendini
begenmek. 2. Guzel $arki soylc-
mek, gijzel soylemek.
Asqaqtiq, is. Magrurluk, benciliik.
Asqan, s* Buyuk, рек yuksek, рек ileri.
Asqar, s. £ok yuksek, zirve.
Asqmdiruv, E Buyulmek, bir meseleyi
haddinden fazla buyutrnek.
Asqmuv, f. 1. Hastahgin ierlomesi
Fazlaya ka^mak.
Aspa, is, Sutjlu asilan dar agaci.
Aspay - Saspay, Acele etmeden, yavoy
gayet normal.
Aspah, s. Asilacak olan, idamhk kim-
se.
Aspan, is. Gok, hava, gok yuzu.
Aspandav, f. Yuksekien u^mak, havs-
ya ctkmak,
Aspap, is. Malzeme, takrrn faklaval
Ascndlavmagaleykum, Sela типа ley к urn,
essela типа ley kOm.
As - Suv, is, Yemek, umumi yemek
AE^am, Fazla. 2. Hakim, ustun du-
rumda.
Astana, is. Никите! rnerkezi, bd55o-
hir, payitaht.
Asian - Kesten, Astarvkesdeni ?iguv. -
Alti iistune gelmek, karmakan$ik
olmak.
Astapiralla, Estagfurullah.
Aslar, is. 1 Astar, 2. Sir, kinaydi
soz.
Asti, is. Alti, bir $eyin alb,
Ashq, is. MahjOI, bugday, arpa, dan
vs.
Ashn - Ostin, f. Astm - ustine kelti-
hjv, - Altmi ustune getirmek, kar-
makarijtk etmek.
Ashngi, s. AlHakk
Astirt, is. All, a$agi taraf.
Ashrtm, Gizlice, gizlk
Astnuv, f. Astirmak.
Asuv, (I.) is. Dag ge<;idi, beL 2. De-
vir, a$ama.
Asuv, (11.) f, Yemek pi^irmek, yemek
hazirlamak, asmak.
Asuv, (III) f, A$mak, dagi, g^'di gc\-
mek, belli bir ya§i ge^mek, belli bir
sayiyi ge^mek. Ba si run soz a si rm ay ~
di. - Bajindan sbz ge^irmiyor,
Asuvli, s. 1. Asib. 2. Get;itliH bel vn
ge<;it yen olan.
Asuvsiz, s, Asib degil, g^itsiz,
Ashana, is. A$hane.
Astguv, E Acele elmek.
A&tgfs, Acele.
Asigishq, is. Aceleiik.
Asrq, Is, Ajtk.
Asiqtiruv Atbcgi
Asiqtiruv, f. Acclc ollirmek.
Ant Asit temiz, kiymetli. Asil
tas. - Kiymelli ta^.
Asildanuv, f. lyi cins darmzltk getire^
rck hayvanlarm lyi cins hayvana
donujmesini saglamak.
Asildiq, Is* Kiymellilik, ozeliik, iyilik.
Asilzade, is* Asilzade, han. sultan ve
bey soyundun clanlar
Asrluv, f. Asilmak.
Asib, f. Esasi, dogrusu, as;li,
Asihq, is. r>Pm yolundan sapmak, asilik.
Asmuv, f, Takinmak* Qaruv-caraq asi-
rup* - Silahlari lakinarak.
Asip - Sasuv, f* Sajnmak, acele et-
mck.
Asip - Tasvv, t* A$ipf ta$mak, <;og<il-
makr bollj^niak.
Asir, f* Asir saluv: Kormak, giirultu
узргпак, oynamak, eglenmek*
Astra, f* Asira siltev : Fazlaya gitmek,
bol keseden atmak.
Asnandi, s* Yabani olmayan, ahjik* 2.
Evlathk, besleme, ba?kasimn socu-
guF'iU evlat cdinmck.
Asiratuv, f* Baklirmak. yardim eltir^
mek. Calgiz uhna, sal men kempardi
astrahp ©hr, - Yalniz ogluna -tek
ogluna- kari-kocayi baktinyor.
Asarav, f- Insana veya hayvana bak-
mak. Tamaq asiradu - Yemegi bul-
du. Asirap aid*. - (Birisinin <;ocu-
gunu) evlathga aimak.
al (L) is. At, ki side i n I m 15 erkek
beygir 2. Binilen veya arabaya co-
kilen butun beygirler. At adamnin
qjinah* - At adamin kanadr At us-
tan * Yeni dogmas ofan ^ocugun
ocjlan oldugunu boyle kapali jpkil-
Je de bclirtirler.
At quyngin kestt - Biitun ili$ktsini
kesfi. At qoydi» - Isim koydu. At to-
belindey* - Ahn alnmdaki beyaz
kiidar az. At sahshlar - Yardim et-
Ider. At usti bin - Acele is* At to-
nm ala qajtL - HI; yak1a$mak iste-
medb k.2Qti. Atqa miner - Elinden
gelir.
AL (II.) is. Ad, natn, serof, unvan,
isim.
Ata, is. 1. ОзЬа. 2, Kan kocamn ka-
yin babasL 3. Babalann babasi 4.
Ihliyar dede. Ata mura. - Dedcden
kalma. Ata cav. - Ata du$mam.
Ata - Ana, is. Ata-ana.
Ata - Baba, is* Ala soyu
Ata ' Ene, is. Kaynata, kaynana*
Ataq, is* Isim. nam, unvftn, derc^i*,
jeref.
Afalas, is* A^alari bir, karde$, akraba.
Atgluv, L Domek, atamak, adindan
bahsetmek.
Afah, s. Orrek, lerbiyeli. Atah soz* -
Or nek suz.
Ataliq, s, Babalik, buyukliik.
Atamzamangh Cok eski zamanki, gc\-
mijteki.
Atan, is* KisiHa$hrilmi$ olan erkek
deve*
Afandiruv, f* Adlandirmak, bir isim-
le caginlmasinj saglamak.
Atanuv, f* Biihsedilmek, isnii ^a^nil-
mak.
Atastiruv, f. Soz kesmek, sozlu du-
ruma gelmck, iki genci nisanlamak*
Ata - Тек, is. Bir kimsenin ata-babast,
<;!ktigi kabilcsi, soyu.
Atav, is, 1. Bir kirnsenin veya bir §e-
yin adindan b:ihsctmek. 2* Ad koy-
mak 3. Bir ^oyi birisi ada*
mak, ayirmak. 4. SUhass;; belirb
mek.
ALivkere, is* insanin dlumden eweL
hjyatta son olarak yedlgi yemek.
Atavb, is. 1. Hepsi, tamamiyle, 2* Bel-
li те;1шг, Karagandi Kazaklstanin
afavli dndtris orindanmn bfrL Ka-
ragandi Kazakistanrn belli ba§h uro-
tim mcrkezlerinden bindir*
Afavsiz, s, Isiminden bahsedilmemek,
kale ahnmamak*
Atavrz, 1$. Kerpeten.
Atbaqil, is, Ajtk atarak oynanan o/u-
nun ^e^idi.
Atbegi, is* Ahn hangisinin iyi ve
hangisinin lyi olmadigmi anlayan
kimse*
Atdorba — Avdansuv
Atdorba, is. Ata yem yedirilen forbs,
at torbasi.
Atcalman, is. Farenin bir ge^idi.
Atqaruv, E Kendisine verilen 15J yen-
no getirmek . Atqaruv komiteti, -
kra komitesi. kra etmek.
Atqonaq, is. Bir nevi yabani bifklnin
adi,
Atqosfi, Is. Birisinin yamndaki ahna
bakacak olan yardimcisi, seyis.
Atquv, E Bir $eyin yukanya dofiru
firlamasi.
Atqulaq, is* Bir nevi o! ^esidinin
ismi.
Atqituv, E Bir £nyi firlatmak.
Afqi^j s* After, ni$ancr
Atoy, E Atoy salvv. - YOksek ses ;i-
kararak hucum etmek.
Atoylav, E Ilan etmek, mejale goster-
mek.
Atom, is. Atom.
Atrap, is. Etraf.
Atsoqti, At ustunde ^ok yoi gitmek-
fen dolayi basil olan yorgunluk,
Affay, s. Tam, ta kendisi. Menln uy-
den siqqanima attay on kiln bold», -
Benim evden c’kah tarn on gun
oldu,
Attam, is. Bir adimlik yer. Bir attam
cerde. - Bir adimlik yerde.
Allan, E Allan sal. - Du§mana kar^i
hucuma ^agirmak, yardima ^agir-
makf fehlike oldugunu belirtmek.
Attandiruv, E Atcna binmeslne yardim
etmek.
2, (Misafir veya yolcuyu) yolla-
mak, gondermek.
Atlants, is. Hareket, bir $eye bajla-
mak.
Attas, is. Aym adi ta$tmasi, iki ki§i-
nin isminin aym olmasi, ada$>
Attatuv, E Atlatmak (aldatmak degil),
bir jeyin uzerinden atlatmak.
AHav, E Aflamak,
Ath, s. Ah olan, ata binen kimse,
afh,
Attilif s. Afh olan.
Attiruv, E Atfirmak.
At * Turman, Is. Atm e^er takimt
Atuv, E Atmak, bir geyi aimak, ok ah
mak, kurjun sikmak. Nasrbay afti. -
£it;ek atti. Atip $iqtL - Firlnydr.ik
^ikh. Oqti kozimen ath. - Gv/uyle
serf bakti.
At$abar, is. Eski zaman idarecilenrJn
sags sola yolladigi kimse, ulak, h,?.
berci,
At$i, is. Bir kimsenin bindigi veya
arabaya cekligi ala hjkan kimse,
seyis.
Alt - Coni, is. Bir kimsenin kunyesi,
kirn oldugu hakkinda bilgi.
Ahz, 1$, Elie sulanan ekin ekib n ye*
rin bir tarah.
Atiituv, E Bir $eyin Firlahlmasim
lamak.
Atiluv, E Firlamak, kurjuna di/ilmek,
vurulmak.
Atirap, is, Etraf.
Atirav, Is. Delta.
Atisr Is. Sava^. Ah> bolipti, Кгк$ь
likh ate$ edilmij.
Ahstiruv, E Sava§hrmak.
Atisuv, E Sava$mak. 2, Birbirine ’hj^
man oJmak.
Av, (I.) is. Bahk tulacak ag. 2. Fn-
gel,
Av, (IL) is, $alvann, panlolonun agi.
Avf (III,) (^agnlma esnasinda vnrilcn
cevap,
Ava, Is. Hava.
Avan, is. VaziyeL durum, hal.
Avgizuv, f* Go<; ettirmek.
Avdan, is. Kaza. (kaymakamla idarp
edtlen bolge.), clvar, bolge.
Avdandiq, s. Kaymakamhk.
Avdarma, is. Tercume, bir dilden «Ji-
ger bir dile ijevirme.
Avdartuv, E Tercume ettirmek,
Avdaruv, E Bir $eyin altim usturrn qe^
tirmek, sevirmek, devirmek, kulat-
mak. Okimettl avdardi, - HuHjmpii
devirdi.
Avdariluv, f. Qevrilmek, dovrtlm^k
Avdarispaq, is* At uzerindeki iki kiji
nin birbirini ut uzerinden du$ur-
meye ^ah^masi.
Avdanstiruv, E Kariglirmak.
Avdansuv, E Devirmege yardim el-
2 1
(Av - cay) — Avirluv
ni,*1', ddfid’jrmej'i. {evirmege yardirn
flinch ,
Av - cay, is. Durum, vaziyeL
Avcar, is. Eskiden gelin gclcn kizin
yuzundeki drfuyii kalchrmak i<;in
sdylenp'i
Avqat, is, Yem^k, gida, zcnginlik.
Avqattandiruv, f. Yemek yedirmek,
kmkind irmak.
Avqrdtanuv, f. Zcmginic^mek, bir $ey-
!er угчпек.
AvqaHb s, Dunjrnu iyk half vakfi ye-
r i n de, zeng’in.
AvqaJikq, is. Zeng ini ik.
Avia, h. Evin etrab, rtrafi kami$ ve-
ya duvarla ^evrilmij yer.
Avlafjnaq, s, Biraz uzak, irak.
Avlak, 1. Uzak. 2 Yaklaj^na. 3. Во-
lek, U7ak, alOkasi yok.
AvIaqUnuv, f. Uzakla$mak.
Avlaqtav, f. Uzakla^hrmak.
Avlanuv, f. Avlanmak.
Avlav, f. Avlamak, 2, Konil aviamaq. -
(cmul egiejidirmck.
Avmaq, is. Geni$l;k.
Avmaqsiz, s- Dar, ku^iik.
Avmaqti, s, Buyuk, geniy
Avmahr s, Dcgisen, yijzen, sabit ob
may an.
Avmah-Tohpelb s. Bir vaziyeite dur-
mayan, baki olmayan, Avmali-!ok-
poli duniye, - De§i$en, baki olma-
у an deny a.
Avmav, f. lam aymsi olmak, hi^ de-
rjisrrtmek, <;ok benzernek. 2. Sozu-
ни bo/mamak, $a$rriamae.
Avmoser, s Deli, ka^ik, акк yennde
-jlm.iyau kirnso.
Avmiyn, is. Amin.
Avnaq<uv, f* Yerincie dogru yafrna-
nuk, donmek, kipirdamak.
Avnrp’Quvnav, f, Istirahat etmek, din-
fenmek.
Avnaluv, f- Yalhqi yerinden dondur-
mek, bpirdatmak.
Avn.av, f. Ycrinde dogru yatmamak,
bir sagina, bir soluna donmek.
Avruv, is, Haslalanmak,
Zwruvh, s* Haslahkh,
Avruvhana, is. Hasfahane,
Avsar, s Ci’Mir, bdiev;i.
Aviarhq, is. (> lihk, ser^'t thk.
AvsJ, is. Sirjir ve koyunun eg/indan
su akarak haskilanmriM.
Avuv, f. Bir farafmjn kaymase 2
Belh bir niikfan a^niflk Esi avuv
Akliri) k,::yb- f-iv к. ЬН(нннгп) dogi?-
bfinok.
Avhav. Si'jiri r/H'prm.t пмли. Skju «av-
hav» diyt? t/hjinlir
Av$b i. Aq yjpan b:ilik;i,
Avjibq, is. Balrk^dik ya pan kimsc.
Av: 2, h. Aqir, in>(-inin agri. 2. Evdn
veyi b:^ka bir ’X?yin girecck ^ikcv
r.ak yvrir kjpnk, kapi. 3. Get; id in
qiri^ yerk 4. Yaramn agzi.
Avizba-Aviz, Kar^t kar^iya, yuz ytize
dogrudun rJngruya.
Avizdanuv, f, Bebck veya yeni dog-
mus liayvTjii yavrusu emmcyo alts
Шик, Г'пшкуп ba-Jamak.
Avizdsq, is. Biniicn aim ag/ma кони
Ian dcmir, gem,
Avudiqsiz, s, 1. Gems/z 2. Akil ve
terbiye verilrnemij.
Avtzdtqlaluv, C Yola getirilmck, akil
ч'ёь treblyn verilmek.
Avrzdiqtav, f. Ahn agzina gem tak-
mak. gemlcmek, bir scyi yasaktamak.
Aviz$a, Miilnhaza, izahat, so/!и a^ik-
lama, ^ifahi olarak anlalmak.
Aviq-Aviq, NJdir olarak, ba/i ba?i,
bazcn
Avil, is. G^ebeiik devirdeki, bir kat;
qvhf J,in meydani gclen Inpluluk.
2. Koy.
Avd-Aymaq, is. Ви civarda. yakm otu-
ran kirnsolrr
Avildas, Is. Evi bir kdyde olan kirm
se, aym ko/drn olan kimse.
Avilnsy, is. i^aHik Rusya zamanindaki
koy idarecilorinin ismi.
Avd^dav, f. Коуи 'Ыа$гпак
Avir, s. Aqir.
Avirgt;, s. (^abuk haslalarien kimse
AvirLinuv, f. Agirla^mak.
Avirlatuv, f. Agirlatmak, zorlatmak.
Avirlav, C 1, Yijku agir bulmak. 2
Kilo aimak, 3 Aginna gdmek, uzub
mek.
Avirhq — (Ayaq Tabaq)
25
Avirhq, is. Agirlik,
Avirsinuv, L Bir ^eyi ayip saymak, agr
nna gtimek.
Avirtpaliq, is. Zor!uk, eziyet, muski-
1ЙГ.
Avirtuv, f* Acifmak.
Aviruv, f* Hasfalanmak,
Aviruv, is. HaslMik.
Avtspalr, s. Vardiyah, degi$meli, no-
bette$e.
Avishrvv, f. Degi^irmek.
Avishriluv, f. Degijtirijmek.
Avis-Tuyls, is. AI15 veri$, alaka, ilgi.
Avisuv, f. Degi$mekh
Avitquv, L Sallanmak, dogru yotdan
sapmak, kaymak.
Avitqigt^f s* Devamli degi§en kimse,
bir kararda durmayan kimse, ka-
rarsiz, rayrndan devamh <;ikan ?ey,
dengesiz.
Ahmaq, s. Ahmak,
A$, s. Ac karm ac yemek yememiV
A^a, is. Bir kokteh ayn (jikan iki agac
Cafal.
A$a tuyaq. ’ Ayri hrnak, (koyun, ke-
ci gibi hayvanlarda.)
Ajan, s. Artk, zay»f.
Ajandav, f. Artklamak, zayiflamak.
Ajalanuv, f. Ikiye aynlmak, catalla§-
mak.
A?aniayf is. Qocugun ilk ata binmeye
ba$1adigi zaman kullandigi eger.
Ajamayh, s. Arkasi, kalt;asi kalin.
A$ar;iliq is. Kitlik.
ApAnq is. Ac ve zayif.
A$-£a1ana$, is. At; ve t;iplak,
A$kbz, s, Aqgoz.
A^kozdik, s. A^gdzluluk.
A$qaraqtanuv, f. Oburlanmak.
Asqaraqtiq, is. Oburluk.
Ajqizuv, f. A0irmak.
A$qilhmr s. Acimhrak.
Afqdtimdav, s. Biraz acimtirak.
A$qis, is. Anahtar.
Ajna, is. A$ina, tam$r bildik.
A$pa, is. £ekmece.
A$pa-Calap, 5, A^-zayifr yakluk t^in-
deki kimse, fakir.
A$hq, is. A^lik.
Afttruv, L A^t?rmak.
Asw, (I.) f. A^mak. 2. Sinirlentnek
Ajuv jaqirdi, - Sinirlendi,
A|uvr (II.) f. Bir jeyin tadimn eksi-
mesi, eksimek,
Ajuvdas, is. Beyaz renkli kimycvi
madde.
Ajuvlandtruv, f. Sinlrlendirmek, kiz-
dirmak.
A$uvlanuvf f. Sinirlenmek, ktzmak.
AfUvIanfaq, s* Sinirli, kizgm.
A$uv)an$aqhqf SinirJilik, kizgmli.
Ajuvlamsiv, f. Sinirlenmek, iki fara-
fin birden sinirlenmesi.
A^uvgan, f. Sinlrli, kizgin,
А$|диу, f. Acikmak, karni ecikmak.
A;igiraq, s. A$ik, a$ik£r, daha a<;ik,
biraz daha aydin,
Ajiq, s. A<;ik, kapah olmayan, bo^
A$iqtan-A$tqr s. Gizli degil, a^ik ola-
rak, a^iktan a<;iga.
A$iq-Tesik, s. Karma kari$ik, hi<; inti-
zamsiz.
A^tqliq, is. A^iklik, kapali bir kinise
degil.
Ajiqhruv, f. Acikhrnaak,
A;ilmah, s, A^ihp kapanan,
Ajiluv, f. A^ilmak.
Ajmdiruv, f. Bikhrmak, usandnmak,
a^indjrmak,
A$inuvf f. Bikmak, usanmak, sinirlen-
mek, kizmak.
и
A$irqantuv, f. Ek$i bir $eyi tathrniuk,
A|irkanuvr f, Ek^i tatmak.
Afdqi, Is, Maya, ekmek mayasi vs,
A$ituv, f. Ek$itmek,
Aji, s. Acr
Ayuv, Is. Ayr
Aya, is. Kuy.tu, geni$, yuksek.
Ayday, s. Ufacik.
Ayaz, is. Ayaz.
Ayaq, (I.) is, Ayak.
Ayaq, (И.) is* Aga^tan yapilan bar-
dak, tabak,
Ayaqqi, s. Sonuncu, nihSyetdekb
Ayaqsuv, s. Neticesiz kalmak.
Ayaqstz, s. Ayaksiz, ayagi yok. 2. Bir
$eyin heticesiz kalmasi.
Ayaq-Tabaqr h. Yemek konacak nes-
ne, tabak, bardak vs.
26
Ayaqtaluv — Avlav
Ayaqtaluv, fr Sonuna gelmek, bitmek.
Ayaqlandiruv, f, Yurumeye alijmasi*
ni sacjlamak, yurumeyi o^renmesi-
ni beklemek. Mai ayaqtansm, - Ye*
ni do£mu$ olan hayvan yavrulari
yurumeye ahs$»n.
Ayaqlanuv, L Yurumeye ali^mak, yu-
ruyebilecek duruma gelmek,
Ayaqtaluv, L Son или getirmek, bitir-
mek.
Ayaqtav, f. BitirrneL
Ayal Etiiv, f. tstirahat etmek, nefes al*
mak, bir yerde biraz oyalanmak, mo-
la vermek.
Ayalav, f, Bir $eyi 6zel otarak koru-
mak, sevmek.
Ayaldatuv, L Bekletmek, oyalandir-
mak,
Ayaldav, f. Oyalanmak, biraz durmak.
Ayan, s. Ayan, aydmhk, belli, malum.
Ayan beruv. - Ruyasinda ruhlann
bir jey hakktnda bilgi vermesi.
Ayenuv, f. Bir kimse kendisini bir
ye tamamiyle vermemek, kendisini
korumak, yorulmamaya cahsmalc
Ayam?r Uzuntik kaygi. Avir cagday-
duv$arla$uyina ayam$ bildkdL -
Agir vaziyete du^ar olmasma uzuh
du.
Ayan, l$< Hayvanin ve insanm kosma-
dan yavaj yurumesL
Ayandav, f. Yavaj^a yurumek.
Ayankes, s. Tembel, yorulmak isterne-
yen.
Ayanftb s* «Ауап» yuruyujunu iyi bi-
len at,
Ayar, i* Ayyar, sevimsiz, aldahci.
Ayat is, Kuramn ayeti, ayet
Ayav, f. Birisine acimak. 2. Bir $eyi
birisine vermeye kiyamamak,
Ayavb, s. Sevgili, saygih, kiymetli,
Ayavsiz, s- Gereksiz, luzumsuz, kiy-
metsiz,
Avlav, f. Ah. ah demek, ahlamak.
A
A, Sevlnci veya uzuntuyij bildirme be-
lirfisi. Adegenje, - Hemen, birden,
tez. A degen^e biz keldik. * A de-
yinceye kadar biz geldik. A dagen-
de, - ilk olarak.
Abden. Hepten, tamarnlyle, Ol islen
Abden Omit Ozdlm. - О i$ten tama-
miyle umidl keslim.
Abdlre, is, Qe$itli ev e;yalanm koya-
cak buyuk sandik.
Abes, s. Abes, ayip, yaki$(ksiz.
Abestik, Is. Abeslik, yakijiksizlik, ek-
siklik, yanlijhk.
Abcilan, is. Su yilani.
Abzel, h. Atm eger takimi, ta-kim tak-
lavat ko$um.
Abzeldev, f- Eger takimmi hazirlamak
ve guzeHe$tirmek.
Abuyir, is, Abuyir, namus, $anf $eref.
Abicer, s. Acele, tela$.
Abigerlenuv, f, Tel3$lanmak, acele et-
mek,
Abigelrev. TelSslandirmak, acele ettir-
mek, angaryaya sokmak.
Abiiet. Abilet basuv - Gaflet basmak.
Addi, is, ImkAn, ha I, vaziyet.
Adebi, s. Edebl.
Adeblyet, is. Edebiyat
Adebiyotji, is. EdebiyaKi,
Adeyl, Mahsus, kasten, maksath, bi-
lerek.
Ademi, s, Guzel, yaki§ik!i.
Ademllenuv, f. Guzellejmek, yakrjtk-
li olmak, suslij olmak.
Ademilev, f. Guzelle^tirmek, yakijik-
li yapmak, suslemek,
Adoniilik, is. Guzehik, yakisikldik,
susluluk.
Adep, Is, Edep, ferbiye, haya, utan-
mak.
Adepki. Ewelki, onceki.
Adepslz, s. Edepsiz, ferbiyesiz, haya-
siz.
Adept!, s, Terbiyeli, edepli, saygih,
Adeptilik, Is, Terbiyeli I ik, edeplilik.
Adet, Is, Adet, usOI, gorenek, tore,
ап'Зпе.
Adet-ёипр, is. Adet, drf, gelenek, gi5-
renek.
Adelte. Usule gore, gorene^e gore, ge-
lenege gore.
Adettendiruv. Adet ettirmek, al(§tir-
makf ogretmek.
Adettenttv, f, Adet edirimek, alijmak,
ogrenmek.
Adil, s. Adil, adaletlL
Adildlk, Is. Adaletlilik, dogruluk, hak
yemezlik.
Adilet, Is, Adalet.
Adllelstz, ». Adaletsiz.
Adiletli, s. Adaletli.
Adiletjll, s, Adatetr seven, adaleti lu-
tan kimse.
Adllfilik, Is. Do^ruluk, adaletlilik.
Adip, is. Pervaz, dikis dikerken kul-
lanHan usuL
Adrptetuv, f. Pervaziaffirmak.
Adiptev, f, Pervazlamak.
Adis, is. Takfik, $are, usOl, yol, kur-
nazlrk,
Adisqoy, s. Taktikp, yol ve care bu-
Ian.
Adlsti, s. HilekSr, 3si.
Acuva$il, f. Nuktedan, sakaci.
care kullanan kimse.
AceptSvIr, Oldukca guzel, oldukc* iyi.
28
Acet — AJden
Acct, f* Gerek, i$e yaramak, naceL
Acuva, Is* §aka, dalga ge^mck.
Acuva$tl, f. Nuktedan, §akaci.
Acim, is* losanin alnina ve yuziinde
yaj ilerleyince peyda olan £izgt.
Acimdenuv, f* Ya$ ilerledik<;e yuzun
ve alnm kin$maya ba$lamasr
Aclmdi, s. Yuzu yajbhk dcJayjsiyle
krn^mi? klmse.
Az, 5. Aziz. Onin nesin 5z tutanm. -
Onu ne diye aziz goruyorsum sa-
yfyorsun.
AzSzil, is* $eyfan.
Azer. Zor, nihayeL Azer cettim, - Zor
gelebildim* Azer ulgerdi* - Nrhayet
yeti^ebildi*
Aziz* Aziz.
Aid, is* $aka, laktlmak, nukte,
Azildesiiv, f* §akala$mak, btrbirine fa-
kilmak, nukte yapmak.
Azildev, f* §aka etmek, takdmak.
Azllqcy, s* §akaci, nuktedan.
Azi1|ilr s* Azilqoy.
Azir, s. Hazir.
Azlrge* $imdiIik*
Azireyil, Is* Azrad-
Azireylldey, s* Azrail gibi
Azirlenuv, f* Hazirlanmak.
Azirlev, f* Hazirlamak*
Azidik, is* Hazirhk*
Azirje, §imdilik.
Azirinje* (Azir$e-azirge) $imdilik.
Ay* Sevint; veya uzunfu belirtisn
Aygi, $, Belli, m&lum.
Aygilentiv, f. Belli edilmek, ilSn edil-
mek.
Aygtlev, f* Belli etmek, ildn etmek,
Ayglli, s. Aygi, belli, mSIOm, tanikh,
me$hur.
Aydik, s. Buyuk, in, dev.
Ayel, is. Hanim, bayan, zevce.
Ayeldlk, is* Hanimhk, di$ilik, zevcelik.
Aynek, is* Cam, ayna.
Ayit* Hayvgnlgra seslenilirken kulla-
nilan soz*
Aylevlr, NihAyef, zorla, Ayfevlr ayt~
qanim keldi. * Nihfiyet dedigim
oldu.
AytkenHen* Soylcnse de ...Ayfke-
niinen kelmedl* - ...Oyle olsa bile
gelmedi.
Aytpegende* Oyle olmami$ olsaydi*
Ayt-$uV* Hayvanlan surerken kulla*
n ll ir *
Aytpesft* Yoksa. Om her* Ayfpese stn-
dtram dedl bala* - Onu ver, Yoksa,
kirarim dedi ^ocuk.
Ay-Tuy* Ay-4uy coq - HiQ bii $ey de-
meden, ses ^ikarmadan*
Ayhede* Oyle olsa bile.
Ay-$3y. Ay jSyga qaramadi. - «Ay-
$ey» demeye b/rakmadan*
Akt (I*) is, Ak bal^k, ak toprak.
Ак, (H.) Hoh* (Okuzleri surerken «ak-
ok* denir.
Ake, is* Baba.
Akey’Okey, s* lyi ge^inen, aralan iyL
Akeluv, f* Getirmek, yefi^firmek*
Akeldikf is* Getirdik.
Akelik, s* Babalik, babaya has ozellik.
Akelisuv, f* Gefirilmesine yardim ei-
mek*
Aketiiv, f* Gotiirmek, uzakla^tirmak.
Аке"$е$©т is* Anne-baba.
Akki, k. Gornwj gecirmis, tecrubeli.
Акре, is* Abla.
Akim, is* Hakim, idareci, ybnetici.
Akimdik, is* Hakimlik, idarecilik, kuv-
vetlilik, baskmhk,
AkimsuVr f* Gu^lii oldugunu, kuvvet-
li oldugunu belirtmek.
Akim$ilit Akim$ilik onndari : Idan ma-
kamlar.
Al-Savqat, le. Hal, vaziyet, durum.
Aibette. Elbetle.
AlgL Deminki*
Aide. Yine de, gene de.
Aldeblr Arada bir, bazi bazi, ara si-
ra, bazi kere, bazen*
Aldekim* Bazi kimseler.
Aldeqayda, (k) £oktan,
Aldeqayda (II.) Nereye, uzaklara*
Aldeqaydan* Nereden. Aldeqaydan
keldi- - Yine nereden geldi.
Aldeqalay* Nasib aniden, birden hire,
Aldeqafan* Coktan. O) Mdeqajan ket*
ti. - О coktan gitti.
Alden. Birazdan.
Aldenege — Antayaq
29
Aldenege. Bir $eye, belirsiz bir $eye.
Aldenege a$uvlandr - Niye sinir-
lendi.
Aldendiriiv. Kuwetlendirmek, biraz
gu^lendirmek.
Aldenege, Bir ka^ defa.
Aldenuv, L Kuvvetlenmek, toparlan^
mak.
Aldly. Ninni, <;ocuga sbylenen ninni,
annenin ^ocuguna soyledini ninni.
Aldiylev, f, £ocugu sallamak, ninni
soylemek, aglatmamak.
Aldi, s. Kuvvetli, hali vakti yerinde,
gu<;lu, halli.
Aley. Aley bolsin, - Dedigin olsun, dy-
le olsun, ugur ola.
Alek, is. 1. Hel^k, 2. Tel5§, ugra$.
Alektenuv, f. Ugra$mak, bo$una gay-
ret etmek.
Alektev, f, Ugra$hrmak.
Alem-Tapinq. Karma kan$ik, intizam-
STZ,
Alem, Is. Alem.
Aleml^fev, f. Suslemek, guzellejtir’
mek.
Alevmet, is. Halk, cemiyel, toplum.
Alevmettik, Is. lc;timSf sosyal.
Alcuvaz, s. Ip ince, kuvvetsiz, aciz.
Alpen$ek, is. Salrncak.
Alpet, Is, Kiltk kiyafet, gdrunu$. Soz
3lpetL • Sozun gidi$aft-
A!pe$tetuv, f. Bilhassa korutmak, dik-
kat eflirmek, saydirmak.
Alpe$tev, f. Saymak, hurmet, etmek,
jimarlmak.
Alsiz, s. Gu<;suz, kuwetsiz, gayretsiz,
halsiz. 2, Fakir, halt vakti yerinde
degil.
Aisizdik, is. Gu^suzluk, kuwetsizlik,
gayretsizlik, haIsrzlik.
Alsin-Alsin. Devamli olarak, arayla.
Alsm-AiL Bk; AlsirvcHsm.
Alshev, f. К и wet r azalmak, yorul*
mak, halsiz!e§mek.
Alfek-TSHekr s. Zar zor yurumeye <;a-
It^mak, yeni yeni yurOmeye ali?-
mak, abalamak.
Alvettl, s. Gii^lu, kuvvetli, gayretli.
All. Henuz, $imdiye kadar.
Alipr is. EliF, Argp^g harfi
Alip-Biy, is. A-В. Elif-be.
Allppe, Is* Alfabe.
Allptey, s. Elif harfi gibi ip-ince.
Am. Hem,
AmSn. Hemen.
Ambe, Hep de.
Amenger, is. Kocasi veya nijanlisi
olen hanrmin olen kocasmrn yeri-
ne evlenmesr gereken kocasinm ak-
rabasi, 2. Evlenmesi gerek olan ak-
rabasinm hanimi veya nijanlisi,
Amiyn, is. Amin.
Amiyan, is. Para veya ufak tefek $ey-
ter konmas» gereken kutu.
Ampey, s, Tamdik, bildik, sirda$.
Amin is. Emir, buyruk.
An, is. $arkiF saZr melodi.
Andetiiv, f. §arki soylemek, ses tjkar-
mak, melodi ^almak.
Ane. Ta, i$te, orada.
AnevgunL Ge^ende.
AnevgL Is. Gegendeki.
Anqumar, $. $arkt ve melodiyi seven
kimse.
Antek. Betki, biraz.
An$eyln. 1. Sankr. 2. bedava, kar-
Siliksiz.
An$L s. Guzel $arki soyleyen kimse.
Ane-Mine. 1. Orada-burada diye sav-
saklamak. 2. Hemen. Ane-mine de-
gen$e, kozdi ajip cumg5n$a. - Ora-
da burada diyene kadar, gdzunu
a£ip kapayana kadar.
Angelek, is. Kavunun erken olan <;e-
$idk 2. Angelek oynatuv. - Dondur-
mek.
Angudrk, s. Ne soylediginin farkmda
olmayan, ne yaphgmi bilmeyen.
Angi, is. E$egin erkegi. 2. E^ek gibi
bagiran, kaide niz^m bilmeyen
adam.
i\ngi!enuvr f. Dikkatsizlik etmek, sa-
laklik etmek, serserilik etmek.
Angilik, is. Dikkatsizlik, salakhk, ser-
semlik.
AngirleVf Bojuna konu^mak, man^siz
konusmak, sacmalamak.
Antayaq, Angtrlayaq oynatuv, - Eziyet
etmek, oldurdugu i^in hi£ ceza ode-
memek.
Acet — Alden
Acet, f, Gerek, ije yaramak, nacet.
Acuva, is. §aka, dalga ge^mek.
Acuva^C f, Nuktedan, §akaci.
Acini, is. Insanin alnma ve yuzunde
ya^ ilerJeyince peyda olan t;izgi.
Acimdenuv, f, Yaf iler)ediki;e yuzun
ve almn кицтауа bajlamasi.
Acimdi, s. Yuzu yajltbk dolayisiyle
kir^mi$ kimse.
Az, s. Aziz. Опт nesin Sz tutasin. -
Onu ne diye aziz gorijyorsun, sa-
yiyorsun,
Az^zil, is, §eylan.
Azer. Zor, nihayel. Aier ceHim. - Zor
gelebildim. Azer iilgerdi, - N'rhayet
yeiisebildi,
Aziz. Aziz.
Azil, is, $aka. lakilmak, nukte.
Azitdesuv, f, §akala$mak, birbirine ta-
kilmak, nukle yapmak.
Azlldev, L $aka elmek, lakdmak.
Azilqoy, s* §akacr, nuktedan.
Azil$il, s, Azilqoy.
Azlr, s. Hazir.
Azrrge. Jimdilik,
Azireyil, is. Azrail.
Azireyildey, 5. Azrail gibi.
Azirlenuv, f. Haztrlanmak.
Aztrlev, f, Hazirlamak,
Azidik, is, Hazirltk.
Axir$o. $imdilik.
Azinnje. (Azir^e-azirge) $irnd il ik.
Ay, Sevin^ veya uzuntu belirtisi,
Aygi, $, Belli, mSlum.
Aygi’lenuv, f. Belli edilmek, ilSn edil-
mek.
Aygilev, f. Belli etmek, ilSn etmek.
Aygilif s. Aygi, belli, m£IOm, fanikli,
me$hur.
Aydik, s. Buyuk, iri, dev.
Ayel, is. Hanrm, Ьзуап, zevce.
Ay^idik, is, Hanimhk, di^ilik, zevcelik.
Aynek, is. Cam. ayna.
Ayit. Hayvardara seslendirken kulla-
ndan sbz.
Aylevir Nib^yet, zorla. Aylovlr ayl-
qanim keldi. - Nihfiyet dedigim
oldu.
Aytkentnen. Soylense de ,,,Aytke-
nimen kelmedL - ...Oyle olsa bile
gelmedi.
Aytpegende, Oyle olmamij olsaydi.
Ayt-JuV- Hayvanlan surerken kulla-
ndtr,
Aytpese. Yoksa. Oni ber, Aytpese sm-
dtram dedi bala, - Onu ver, Yoksa,
kirarim dedi cocuk.
Ay-Tuy, Ay-tuy coq * Hit bit ;ey de-
ineden, ses ^tkarmadan.
Aytsede, Oyle olsa bile.
Ay jAyga qaramadt. - aAy-
$ey» demeye birakmadan.
Ak, (L)' is, Ak bal^ik, ak toprak,
Ak, (IL) Hoh. (Okuzleri surerken «ak-
ok» denir.
Ake, is, Baba,
Akey-Okey, s, lyi ge^inen, aralan iyi.
Akeluv, f, Getirrnek, yetistirmek.
Akeldik, is, Getirdik.
Ake1ikr s, Babalik, babaya has ozellik.
Akelisuv, f. Getirilmesine yardrm el-
mek,
Akatov, L Gbtijrmek, uzak!a$ttrmak.
Ake-$e$e, is. Anne-baba,
Akki, i. Gbrmuj ge^irmis, tecrubeli.
Акре, is, Abla.
Akim, is. Hakim, idareci, yonelici.
Akimdik, is. Hakimlik, idarecilik, kuv-
vetlilik, baskinbk.
Akimsuv, f, Gu^lu oldugunu, kuvvet*
li oldugunu beiirtmek,
Akim|ili, AkimjUik onndan : Idari ma~
kamlar.
Al-Savqat, Is. Hal, vaziyet, durum.
Albette. Elbette.
AlgL Deminki.
Aide. Yine de, gene de.
Aideblr. Arada bir, bazi bazt, ara sr
ra, bazr kere, bazen.
Aldekim. Bazi kimseler.
Aldeqayda, (I.) Qoktan.
Aldeqayda (II,) Nereye, uzaklara.
Aldeqaydan. Nereden. Aldeqaydan
keldi. * Yine nereden geldi.
Aldeqalay, Nasil, aniden, birden hire.
Aldeqajan. Qoktan. Ol £ldeqa$an ket*
tl. - О ^oktan gitH,
Alden. Birazdan.
Aldenege — Antayaq
29
Aldenege. Ви $eye, belirsiz bir jeye.
Aldenege a^uvlandi, - Niye sinir-
lendi.
Aldendirtiv. KuvveHendirmek. biraz
gu^Jendirmek.
Afdene$e. Bir ka^ defa.
AldenuVr f. Kuvvetlenmek, toparlan-
mak.
Aldiy. Ninni, ^ocuga sdylenen ninni,
annenin ^ocuguna soyledini ninni.
Aldiylev, L Досиди sallamak, ninni
sbyJemek, aglatmamak.
Aldi, s. Kuvvetli, ha!i vakti yerinde,
gu^lu, halli.
Afey. Aley bolsm. * Dedigin olsun, dy-
le olsun, ugur ola.
Alek, is. 1. HelSk. 2. Tel&5> ugra$.
Alektenuv, f. Ugra$makF bo^una gay-
ret etmek.
Aloklev, f. Ugra$hr-mak.
Alem-Tapinq. Karma kan^ik. intizanv
S!Z,
Alem, Is. Alem.
Aleml^fev, f. Suslemek, guzellejtir-
mek.
Atevmef, is. Halk, cemiyef, toplum.
Alevmettik, is* Intima, sosyal.
Alcuvaz, s. Ip ince, -kuwetsiz, adz.
Alpen$ek, is* Sahncak.
Alpet, is. Kdik kiyafet, garunu$. Soz
Slpeti. - Sozun gidi$ab.
Alpejletuv, f. Bilhassa korutmak, dik-
kat eHirmek, saydirmak,
Alpe$tev, f. Saymak, hurmet, etmek,
$imartmak.
Aisiz, s. Gu^suz, kuwetsiz, gayretsiz,
halsiz. 2. Fakir, hall vakti yerinde
degik
Alsizdik, Is. Gu^suzluk, kuvvetsizlik,
qayretsizlik, halsizlik,
Akin-Akin. Devamh olarak, arayla.
Akin-All. Bk; Alsin-Slsin.
Alshev, f. Kuweti azalmak, yorul-
mak, hakizle$mek.
Altek-TSItek, s* Zar zor yurumeye <;a-
b?mak, yen! yeni yiirumeye ah$-
mak, abalamak.
Alvetfl, s. Gu^lu. kuwetli, gayrefli.
All Henuz, §imdiye kadar.
Alip, is. Elif, Arap^a *A> harfi.
Alip-Biy, Is. A-В, Elif’be
Allppe, Is. AJfabe.
Allptey, s. Elif harfi gibi ip-ince.
Am. Hem.
AmSn. Hemen.
Ambe, Hep de
Amenger, is. Kocast veya ni^anhs'
olen hanimin ofen kocasmrn yeri-
ne evlenmesi gereken kocasimn ak-
rabasi. 2. Evlenmesi gerek olan ak-
rabasinm hammi veya ni§anhsi.
Amiyn, is. Amin.
Amiyan, is. Para veya ufak tefek
ler konmast gereken kutu.
Ampey, s. Tanidik, bildik, strdas.
Amir, Is. Emir, buyruk.
An, Is. $arki, saz, meiodi.
Andetuv, f. $arki sdylemek, ses <;ikar-
mak, melodi ^almak.
Ane. Ta, i$Te, orada.
Anevgunt Gec;ende.
Anevgl, Is* Ge^endeki.
Anqumar, s. §arki ve melodiyi seven
kimse.
Antek* Belki, biraz.
An^eyln. 1. Sanki, 2. 805, bedava, kar-
$il iksiz.
Anjl, s. Guzel $ark* sdyleyen kimse.
Ane-Mine. 1. Orada-burada diye sav-
saklamak. 2. Hemen. Ane-mine de-
gen$e, kozdl a$ip cumg^nja. - Ora-
da burada diyene kadar, gozunu
a^rp kapayana kadar.
Angelek, is. Kavunun erken olan ^e-
$idi. 2. Angelek oynaiuv. - Dondur-
mek.
Angudik, s. Ne soylediginin farkinda
olmayan, ne yaptigini bilmeyen.
Angij is. E$egin erkegi. 2. E$ek gibi
bagiran, kaide nizSm bilmeyen
adam.
f\ngl1enuvr f. Dikkatslzlik etmek, sa-
lakhk etmek, serserilik etmek,
Angillkr h. Dikkafsizlik, salakbk, ser-
semlik.
Anglrlev, Bo$una konu$mak, manSsiz
konu§mak, $a$malamak.
|\nfayaq, Anglrlayaq oynafuv, - Eziyef
etmek, oldurdtigu i^in hi^ ceza ode-
memek.
30
(Anki-Tanki) — Avelev
Anki-TAnki* Rahahni ka^irdi, bajmi
dondurdu
Angtme, Is, Hikaye.
Angimelesuv, f, Sohbet etmek.
Angimelev, f, Hikaye elmek, anlatmak
Angimeji, Is, Hik^yeci, sohbeti seven.
ho?sobbet.
Ap-Ademi, s. Olduk<;a guzel, cok gu~
ze).
Aperuv, f, Bir $eyi abvermek.
Aperiliiv, f, Ahverilmek.
Abcilan, Is, Bk; Abcilan.
Apiyin, is. Afyon.
Apke, is, Abla.
Apsatte. Hemen.
Apter-Tfipter. Karma kan§ik, duzensiz.
Aptiyek, is, Kuran'in kisa sureleri, Syet-
leri.
Araluvan, s. £e?itli, turlu.
Ardflyim. Her zaman, daima,
Aredik, s* Bazan, seyrek, ara sira.
Aredlkte. Arada bir, arada sirada.
Areket, Is. Hareket.
Arekeftenuv, f. Harekeflenmek.
Aren, Zorfa,
Arcaqh, s. Her larafh, etrafhca.
Arlyne, Pek^la, elbette, tabu.
Arkez. Her zaman, her vakit.
Arkelki, Her turlu.
Arkim, Herkes, herkim,
Arqaydan, Nereden olursa, her nere-
den.
Arqaystsi* Her birisi.
Arqajan, Devamli, her zaman.
Arqiyh, s, Cejit
Arlenuv. Bhaz glkjenmek, kuwetlen-
mek, halsiz durmamak, harekeUi oh
maya Gali?mak.
Arli-BeHh Oraya-buraya, ileri-geri,
Armfln. Ari, uzak.
Arne* Her ne, ne olursa
Arnarse, is* Her §ey*
Alrap, is. Etraf.
Arturll Her turlu*
Ari, (I*) Uzak, ole (yakla^mal)
Ari, (II.) Hem, yine de, ve,
Ari-B*ri, Oteye-beriye.
Arip, is* Harf.
Ariptes, Is- Meslektaj, aym meslek-
Jen olan. ? Karjrlikli aQit sSyleyen
rk.i kisiye birbuinin ^ariptesi* de-
nir.
Arl-S&rL Beiirsiz, sallanhda*
Asem, s. Guzel, siislu, gosterisli, gor-
keml к
Asemdenuv, f. Guzeffejmek, suslen-
mek.
AsemdeVf f. Suslemek, guzelle§lii mer<
Asemqoy, s, Susu seven, suslu.
Asempaz, s* Suslu, glizelbk merakhsi.
Aser, h* Tesir,
Aserli, Tesirli.
Asker, Is, Asker,
A spelt ev, f* Ehemmiyet vermek, say-
так, de^er vermek*
Aste. Hit bir zaman, asl3.
Asteslllk, is* §eytanlik.
AstesiltVr f- Birisinin arasina girerek
bozmak, bir $eyden caydirmak.
Ashe, A§in,
Asirelev, f, Abartmak, bir $eyi oldu-
gundan fazla gostermek, mubalaga
otinek*
Asirese, Bilhassa, bzellikle.
Ate?, ts* Horoz.
Alkenfek, is, Sahncak.
Attegenayl Ke?ke, insanin bir ?eye
pi$man oldugu zaman soyledigi
soz. Attegenay ayitpasa edim, *
Ke$ke soylemeseydim.
Atten, Arzu, dilek belirfisi. Alien eJi*
mfr bir azat bolsa! - Ah vatammiz
bir kurtulsa!
Av, Birisi ^agirdigi zaman cevap ola-
rak verilen ses.
Avdem* Avdem cer, - Yakin yer, ?u-
rasi.
Avdemde. Hemencik.
Ave, 1$, Hava, gok,
Avez, is. Avaz, ses.
Aveyi, s* Havai, рек $uurlu olmayan,
serserimsL
Aveli. Ewela, ilk once.
Avelgi, Birinci olan, ewelki
Avelde* Daha ewel.
Avelden. Ewelden, dnceden.
Aveletuv, f. Yukariya firlatmak, hava-
landrrmak*
Ikvelev, f, Havaya yukselmek, hava*
lanmak.
Aveli — A^kerelenuv
Aveli. dyle ise.
Aven, Is. Ses, melodi,
Aven det и v, f. Bir $arkiya veya melo*
diye ba§Iamak.
Avendev f. Langinlungur konujmak.
Aves, s, Heves.
Avesqoy, s, Hevesli.
Avestendlriiv. Heveslendlrmek.
Avesteniiv, f. Heveslenmek.
Avke, is. Dama§>n alt tarafi, bogazin
alt kesimL
Avkim-Avkim. Sigirlari ^a^irmakta
kullantlan soz.
Avtet, Is, Evtet.
Avllye, b. Evliya.
Avliguv, f. Bir $eye hev^slenmek,
yapmaya ^ahjmak.
Avmeser, s. Deli, serserL
Avlp. Bir jeyi kalchrirken «Svip-Svip*
derler
Avpildek, is. Bir ku$ ge$idi< Botaurus
slellaris»
Avplldev, f* Avpildek ku§unun ^Svip-
avip* diye ses ^ikermasi.
Avpirlm, Zorla, nih^yet
Avre, Is. Neticesiz i$, angarya.
Avreleniiv, f. Bo|una yorvlmak.
AvreteVf f. Bo$una yormak, eziyet ven
mek.
Avre-Sarsan. (.^boluv) : Ne yapip ne
yapmayacagini bilemeden, bir jeye
karar veremeden sallanmak.
Avrejilik, is. Bo$una ugra$mak, ezt*
yet.
Avsele. Avselesin kormek. * Vaziyeti-
ni anlamak, kendi durumunun far-
kina varabilmek,
A$eyln. Bk; An$eyin. Hr>, рек muhim
bir §ey yok,
A|ekey, s. Sus, dekor.
A?ekeylev, f. Suslemek, dekor etrnek.
Ajekeyli, s. Suslii, dekorlv.
A$kerer s. A§ik3r, a$ik, gizli de^il.
AfkerelenUv, ft A^tklanmak.
в
Ba. Sozun, cumlenin sonuna gefiri
len soru kelimcsi. Aythnba? - Soy-
Jedin mi? Kaldin ba? - Kaldm mt?
Suradin bn? Sordun mu? Bildin
be? - BiHin mi? vs
Bab, is. Kitebin bolurrw.
Baba, is, Babanin babasr Akenin-Лке-
si. Buyijk baba. dede.
Babay, is. Ya*t buylik, rbliyar adam,
saygi deger kimse. Babay ya$i bu-
y(iqe saygf belirlisi olarak soylenir.
Baga, is. Fiyat, paha, kiymeb deger.
Bagalanuv, f. FiyaHanmak, fiyati art-
mak, к iy metier mek.
Bagalav, f, Bir ?eye fiyat tayin et-
mek, bir $eyin kiymetini bilmek.
Bagali, s. Kiymetlb fiyath, pahab.
Bagabhq, is. Kiymcllilik, pahahhk, fi-
yottn yuksekligi.
Began, is, Direk.
Bagana, is. Bk. Bagan
Began is. Gudulmesi gereken davan
Bagatin mak - Gudulecek hayvan.
Bagasiz, s, Kiymelstz, kiymeti az, fi-
yati du$uk.
Bagban, is. Bag-bah£cye bakan kim-
se.
Bagdar, is* Ydn, istikamet.
Bacjdarlafuv, L DikkaHi olmastni
lamak, ydn vermek, bir kimseye on-
ce i$in mahiyetini ogrenmesini fe-
min" etmek,
Bagdarlav, f, Dikkatli ofmak, saga so-
la bakmak, meseleyi anlamaya ca-
h$mak.
Bagdarstz, s, Dikkatsiz, hie bir Ley-
den haberi olmayan.
Baijetytuv, f. Gozlerini bir tarafa d>k-
Hrmek*
Sagctyuv, f. Gdzu bir tarafa dikmek.
Bagzi, s* Bazi.
Bagzibirev, s, Razi kimse. Rkz: Key-
Ы rev.
Baglan, is, 1 Erkrn dogmu§ semiz
kuzu 2. Saygi deger, fieri gefml$,
dbrt ba^i mamur kimse.
Ba^dr, f. V (Hayvani) giitmek. 2.
Terbiye etmek, buyutmek. 3. Bak-
mak, dikkal etmek. 4. Gayret et-
mek, bir $ey becermeye Qaligmak.
Baguvstz, s, Bakimsiz, terbiyesiz.
Bagtnir is, Bakim,
Ba^indiruv, f, baa* ettirmek.
Bagtnuv, f- haat etmek.
Bagminqi, s. ItaafkSr, bagb.
Bagini$tir s, Muhtar birisinin emri al-
tinda.
Baginf$hhqf is, Itaallilik, birisinin em-
ri altmda olmak,
Bagip-Qaguv, f. Hurmet etmek, say-
makr bakmak, dikkat etmek.
Bagistan, is. Bag-bah(;e5t bol gbzel
memleket.
Bagit, is. Yon, istikamet.
Ba^ittav, f. Yon tutmak, dogru yol
gostermek, bir istikameti gdster-
mek.
Bagi$ etuv - Bir $ey, bir fikir,
ve ulku i<;in eanini feda etmek.
Bagistav, f. Baqi^lamak, bagijta hulun-
mak.
Badatuv, f. Bir seyi, bir emri yerine
gebrmemi$ olan kimseye soylenen
beddua, kufiir ve azarlama. (Bada-
Iip qal)
baclain ..baylanisqig
33
Badem, is. Badem.
Badana, Is, 1, Palates gibi bir sebze.
2. Savani larm giydi^i zrrh.
Badanaday, s. Goze brrden ;arpan
(herhangi bir $ey.)
Badiraq, s. Gbzleri buyuk ve dijina
dogru firlami?. Badiraq k3z. * Pat-
lak goz.
Badtrayuv, L Gozunu dikerek serf bak-
mak. 2. Gorunup durmak.
Bat, (1.) is. 1. Gumruk, bir memle-
ketfen diger bir memtekete girer-
ken ahnan gumruk vergisi,
Bae, (IL) f. Aniden bagirmak, birden
yuksek sesle bagirmak, agtamak.
Baca, is. Bacanak.
Bataylav, f. Acele efmeden tetkik et-
mek, acele efmeden yerle^tirmek.
Bacalaqtav, f. Kendisini veya ba$ka-
stm korumak i^in yaygara yapmak,
oiur olmaz konu^mak, bagvmak. 2.
Kopegin israrla havlamasi.
Bac-Bac, f. Bac-bac efuv : Bar-bar ba-
фгтак.
Bacil, is- Aniden bir ka^ defa tekrar
edilen i$,
Bacildaltiruv, f. Ba^irttirmak.
Bacddafuvr L Bagirtmak.
Bacrldav, f. Bacj'rmak, gurOtlu yap-
так.
Baciraytvv, f. Seri bakhrmak.
Baciran Efiiv, f. Serf bakarak azarla-
так.
Bacirayuv, f- Sert serf bakmak. dik
bakmak.
Bar, (L) Baz birev: 1. Bazr kimse. 2,
Baz kejtL - Vazge^ti.
Baz, (IL) is. Depo.
Bazar, Is. Pazar, alim sahm yeri.
Bazarlatuv, f« Pazarlattirmak.
BazaHav, f, Pazarlamak.
Bazarh, f. 1. fBazann* yani $ah?in
oiacagr gun. 2. lyi sati$ yapmasi
mumkun. Baxarh mat boluvi mUm-
kun, * Pazarh mal olmasi mUmkun.
Bazarltq, is. Car$idan geien bir kim-
senrn, £ar|fya gitmeyene getirdigi
hediye.
Bazar$ir is. £ar$rya giderek ahs-veri$
yapan kimse.
Bazdanuv, L Bir ?eyin i;inin veya ara-
51Л1П havasizhktan kokmaya, ye^il-
fenmeye yuz tufmasr, киПептегЛ
bazlanmasL
Bazina, h. Naz. Birbirini seven, ara-
lan iyi kimseferin birbirine yaptik-
lari naz.)
Bay, Is. Zengln.
Bay-Bay, u. Vay vay. (Bir ?eye uzul*
me esnasinda ^ikarilan sesj
Baybaylaluv, f. Uzmek, rencide etmek.
Baybaylav, f. Ozulmek, pieman olmak*
Baybaygil, s. Evhamci, <abuk uzulen
kimse.
Baybalam, is. Kar?r iddia, bu maksat-
la yapilan gurultu,
Bay-Batja, is. Bay ve pa$a (Zengin
ve padi^ah),
Baygazi, is. Yeni elbise i<;in veriten
hediye. Yardimla?mak.
Baygus, s. ^aresiz, bahtsjz, fakir
kimse.
Baygiz, Ss. Bayku$.
Bayqaluv, f. Birisi tarafindan fark cdii-
тек, bilinmek.
Bayqaluv, f. Dikkat etlirmek, takip et-
tirmek.
Bayqav, (I.) L Dikkat etmek, bak-
mak, takip etmek.
Bayqav, (IL) is, Gozcu.
Bayqavsizda, z. Aniden.
Bayqavji, Is. Gozcu, takip eden.
Bayqu?, Is, Bayku?.
Baylam, is. Dugum, ^ozum. Bir bay-
lamga keluv kerek. - Bir <jdzume
gel-mek gerekir. Ciptin baylam». >
Ipin dugumu.
Baylanuv, f. Ba^Ianmak,
Bayiams, Is. Ulastirma, ba^lanti, i1i?ki.
Baylanrs Minister!» - Ula?tirrna Bakani.
Baylanissix, s. Baglantisiz, birbirine
uygun olmayan, aralannda ilgi ob
mayan bir $ey,
Baylamsti, s. Ilgili, Ol
oijan baylanish. - О опа baglu
Baylanrsfiruv, f, Bir ?eyi bir ?eyle il-
gilendirmek, bagda$tirmak+
Bayhnrsqif, s. Herkesle munaka^a
eden, herkesten ve her?eyden nem
kapan kimse.
34 (Baylap-Matav)
Baylap-Mritav, $. 1. Baglamak, 2< Pe-
ki^tirmok, 3, Keyfine bnakmamak,
b.jgimh olmak.
Baykisliruv, f, Baglanmasina yardim
ol Lt mek.
Doylasuvr f. Baglamasina yardim et-
mek,
Baylathruv, t. BaglrJbrmak.
Baylatuv, L BatJJatmak.
Baylav, f, Baglamak, ip, halat v.s. gibi
Iki jeyi birbirine baglamak, 2. Av-
cmin atini veya avini ba^kasma hur-
met amaciyla sunmasi, 3. Neticeye
varniak, Bas bayladt, Olume boyun
egdk Olume ba^ini koydu* Bel bay-
ladi. Tevekkul etti, gayret etti. Cip-
siz baylandi. Ipsiz baglandf, Koz bay-
ladi* Goz bagladi, TH bayladi. Oil
bagladi.
Baylavh, s. 1P Ba^li, baglanmij olan
2. Gonlij, akh ba^lu girvenilir,
Baylavsn, s. Ba^srz.
Bayliq, s. Zenginlik. 2. 'Baht, sevin^F
sag Irk.
Bay-Mirza, is, Zengin ve odjullan,
Baypaq, is, Yunden ve ke^eden ya-
pilar <-orapP 2. Mos,
Baypandav, f. Iki tarafina sallannr?ik
<;abuk cabuk yurumek.
Bayraq, is. Bayrak,
BaysaL is. Rahatlik, bolluk, agtrba^li*
lik. Kojtin baysal tapqam oray^a
bargam. - Gd^un baysal olmasi bol
oilu yore vararak konaklamasidir.
Baysaldanuv, f. Acele clmedcn, yava$,
sabirh olarak yapmak.
Baysaldb s. Sabnli, gayretlt, sozun-
de, hareketlerinde vefah; agirba^li.
Baysaldibq, is. Sabirlibk, gayretlilik,
ag irbajhl ik.
Baysimaq, s, Yen! zengin olan, zen-
ginlige yakin olan.
Baysinuv, f. Zengin gorunmek*
Baytaq, s, £ok buyuk, ^ok genij. Ka-
zakistan baytaq memlekeh - Kaza-
khstan t;ok biiyuk - geni$ memleket.
Bayfal, is. iki ut; ya$indaki di$i at,
krsrak,
Bayterek, Is. Biiyuk uzun $tnar. 2* Da-
yanak, giiven veren nesne, 3. Sa£j-
— Bakteriya
larri, dayamkh.
Вау$Й|ек, is* Tulifa biebersteiniana
Kar skegi.
Bay;ejekteyf s. 1. Bay$e$ek gibi. 2.
Bay$e$ek <;i;egi gibi birden suratle
buyumek.
Bayiz, is, Tahammul, sabir.
Bayizdamav, f. Tahammul etmemek,
sabirsjzlanmak.
Bay।hi, f: Bayimina baruv. - Bir i$e
azim ve tsrarla giri^mek, farkina
vatrnak*
Bayimdav, f. Farkma varmak, anla-
mik, du$unmek*
Bayimdi, s. Huyu, tutumu ^ok sabirh,
anlay i$1i.
Bayitndiliq, Is. Sabirlilik, agtrba§l»hk,
anlay i$h hk.
Bayptav, f. Etrafi kontrol edip esasim
varmak.
Bayiphf s. Acele etmeyen, agrrba$h.
Bayirgi, s. Once, ewelce.
BayiHlruv, f. (birini) Zenginle§firmek.
Bayituv, L (birini) Zeng/nle$tirme.
Bak, is* Su ve benzeri sivi konulan
кар.
Bakaliya, Is. Bakkaliye.
Baklacan, is* Paflican.
BakalVr is* Ufak tefek sahjlar yapan
к is i.
Baq (I.) is. Bag, bag-bal^e. Baqqa
baramaz. - Baga gidece^iz.
Baq, (IL) is. Baht. Baqith adam. -
Bahtli adam.
Baqa, is. Kurbaga.
Baqay, is, Ayagrn parmaklan,
Baqayqurf, is. Hayvanlann ayak par-
niaklannin arasinda olan kurtlar.
Baqaysiq, is* Ayak parmaklannrn ke-
mikleri. Baqay$iijina deyn qaruv*
Ionian. - Ayak parmaklanna kadar
silahlanmi§.
Baqalr Is* Kisa boy I и kimse.
Baqaltaq, s. Bk. BaqaL
Baqalsaq, is* Ufak tefek bir jeyler
alarak satan kimse,
Baqahaq, is, Bkz. Bakay$ak.
Bakteriyolog, is* Bakteriyolog.
Bakteryologiya, is. Baklenyoloji.
Bakterlya, Is. BakterL
Baqanday — BaJav
35
Baqanday, s. iri, a«hi. itiba-
riyle de bnL
Eaqansa, is. KijQuk p^yanrh
Baqas, s. Kiskan^.
Baqasftq is. £ekememezlik, kiskanr-
Irk.
Baq-Baq, C Baq-baq efiiv : «Bak bak^
diye ses еткагтак-
Baqiy, Baki*
Baqqtzvv, f, Bakhrmak.
Baqpatav, f, Yava$ takip etmek.
Baqsi, Js. Bah§i, karri
Baqsr-Balger, is. Bah$i, falci.
Baqsiz, s. Bahlsiz.
Baqsiliq, is. Ila$ ve hastayh ugra§ma.
Baqtalas, s. Rakip.
Baqhhsuv, f. Qekememezlik, krskan*
mak, rekabet etmek.
Baqta^i, Is, Bakia
Baqhruv, f- Bakhrmak, dikkat ettir
тек.
Fhq$a, (L) is- Bahi,?.
Baq$a, (IL) is* Diki$ ignesinin bir de-
meti.
Baq$a-Bav, is. Bag-bah^e.
Baq^alavr f- Bir §eyi siraya koymak.
Baq§a$r, is. Bah$eci, ba-h^van.
Baq^iyuv, L Gdzii oluk^a buyuierek
bakmak.
Baqilanuv, f. Takip ed'dmek-
Baqdatuv, f. Takip ehirmek.
Baqilav f. Takip etmok.
Baqihv^i, is. Takip eden.
Baqil, f. Baqit boluv. - Veda1a§makr
helalle^mek,
Baqildasuv, f, Birisi oiurken onunia
helalfesmek.
*
Baqildav, f, Toplu olarak aghmak.
Baqir, (L) is* 1, Baktr, 2. Bakjrden
yapilmi$ para, 3. Tava*
Baqir, (IL) is. Demi denekeden yap’-
hn kova.
Baqir, (III.) is. Fakir.
Baqiravrq, s* Bagirgan. Baqiraviq $aL -
£ok ba£jiran ihtiyar-
Baqtravrq tuye. - £ok bagiran deve.
Baqira$, is. Bakra<;.
Baqrrayuv, f* Goziinu buyuterek ses-
siz bakmak.
Baqirtuv, Г Bagirtmak
Baqiruv, f- Вефггпак
Baqif, is. Baht,
Baqitsiz, s. Bahlsiz.
Baqitsizdiq, is. Bahtsizlik
Bal, (L) is. Bal.
Bal, (IL) f. Bal a^uv : Fal acmak.
Bah, is. £ocuk.
Balagan, is, Yazin uzerini otla oHc-
rck yapilan baraka,
Balagatr Is, Kufur, hakaret.
BahgaHasuv, f, Birbirine kufur etmek,
sdvmek.
BahgaftaVf L Sovmek, kufur etmek,
hakaret etmek.
Bahgat;ilr s. Kufurbaz. ^ok hakaret
eden, <;ok seven kirnse.
Galacan, s, Досиди ^ok seven kinise,
<;ocuga fazla du$kun kimse,
Bahq, is. Pantnlonun pa^asi. 2. Ahn
:yagfm biglatnaya mahsus bagrn
(^iderin) atm ayagma boalanan
yeri. 3. Ku^un dizinden a$agr ta^
ivdr.
Balaqay, is. Yci$, kih;uk olan kimse-
ye hifapta kulhnilan sevgi ifadesi.
Bahlatuv, f. £ocuk yaphnnak, yavnj-
letmak. (Insan -hayvan).
Bahhv, (L) L yavru|ama|<
^peugu ol-
mak. 2. Cogalrnak, artmak.
Bahhv, (IL) s. £ocugumsu, henuz ak-
h ba$ina gelrnemlj.
Balalr, s. Cocuklu,
Bahlik, is. Qeculduk.
Balama, is. Bir sozun kar^iligi, bir
jeyin kar$ihgiF benzerf.
Balapan, is. 1. Palaz, 2. Kt.^un yavru-
su, 3. Gf?n;F yeni buyumekte o'an
kimse, ufak qocuk.
Balapanday, s* Qok sevimli. ku| vdV^
rusu gibi.
Bahpandav, f. Kujun yavrulamasi.
Yumurfadan yavrusunun qikmasi
Balasinuv, f* Ufak, gen^, <;ocuk diye-
rek рек ehemmiyet vermemek.
Bahv, (L) is. Plhv,
Batov, (IL) f. Nlukayese etmek, Jal
balasm Batur'ga balavda. - Ihliyar,
^ocugunu Batur'h mukayese cN
mekte.
Balavsa — Bap
Dal.ivsa, Sulu yerde ^ikmakta clan
yurnu^k otun bir ^cjfdl
Balavsalb s. Balavsa alu olan yer
DHaviz, is. Pelek, anmn balim koydu-
g</ yer 2. Fitilli lambalann yagi.
Baiaqan, Is. Досиди sovdigi zimgn
soyienen soz,
В,з1а-§а5Эг Is- (Joluk-Qocuk,
Balbir, s* Yumu$ak.
Balbcrafuv, f. Yumu^atmak.
Balbirav, f. 1, Yumu$amak, gev^ernek.
2. tnsamn rahatlayinca gev$eklik
hissetmesi.
Balgen is, Fal a^an kimse.
BalgeHik, is, Fakdik,
Ba1§8r is, Cekit;.
Balgalatuv, f, (^ekit;Ietmek, ceki^le
vurdurmak.
В alga lav f, (^ekitjemek, ^eki^le vur-
mak,
Balda;if is* <^ekiQ^ir <;eki^le vuran.
Baigm, s. Yeni yefijmekte olan gent;
insan veya bilki.
Balgmday, s. Henuz yen! yetijmek-
fe olan kimse.
Balgindatuv, f. Jimarlarak yeti^tirmek,
Balday, s. Bal gibi.
Baidak, Is. Aksak ve sakat kimsenin
koltugunun altina koyarak yurur-
ken dayandigi nesne. 2. Parmakla-
ra takdan yuzugun bir ce$idi. 3.
KiIk;, hanger, kame gibi nesnelerin
saptyla demiri arasina konan me-
tai. 4, Perdelerin korni$e lakdan ye-
rindeki halkalar. 5. Av i^in kullani-
tan kartai ve oteki ku$larrn kondu-
gu elin alhndaki egerle dirsek агеэ-
sfiidci destek olan aga£.
BaldiZr is. Baldiz,
Baldir, Is. Yosun.
Baldirgan, is. Filiz, 2. Ufak ^ocuk.
Baidirlasuv, f, Dilini bilmediqi birisiy-
Ic konusmaya <;ah$mak, hihaf
<;ikarmak.
Baldirlav, L Yeni ycni konu^makla
olan ^ocugijn konujmasu
Baliygat, is. Bulug yajma gelmek.
Balqaymaq, is. Bab kaymak*
Balquv, f* Sicakfan, herhangi bir §e-
yin dayanamayip yumu$amasir eri-
mi 2. Insanin duygulanmas1- ao-
laniaya y(/z tutmasi.
Balqituv, f. Eritmek, yumusatmak,
duygulandir mak.
Balmuzdaq, is. Dondurma.
Baipaq, is. Sari rankle kubgi kisa
fare.
Balpcn, s. Yava$ yuruyen kimse.
Balpandatuv, f, §f$man, karni tok ve
Sirli рек olan bir kimsenin yuriJme
§eklL
Balpandav, f, Ayagini yavas basarak
yurumek,
Balp-Bafp, L Balp^balp etuv, lafin
iadmi ka^irarak tekrar tekrar ко-
nujmak,
Baipiidav, f. Dudaklari birbirine faz-
laca degerek yerli yersiz fazla ко-
nu^mak, govezelik etmek.
BaHa, is. Baha,
Baltalasuv, f. Birbirine baltayla karji
koymak.
Baltalatuv, f. BaWalatmak,
Baltalav, f. Ballalamak.
Balfamtap, is. Bir halk oyunu
{Baltami bul).
Baltasi, is. Baltaci.
BaHa$diq, is. Baltacilik.
Baltir, is* Baldir.
Baluvan, is, Pehlivan.
Bal$i, is. Falci.
Bal^i-Вй1 igen b. Falci ve ilac; da ve-
ren kimse.
Bal;diq, is. Falcihk.
Baliqf is. Balik.
Baliq^i, is. BalikCL
Balqurti, is. Bal ansi
Balqraq, is. Kami§»n henOz ye?il ve
sertle$meden dneeki hali.
Bambuq, is. Bambu, bir <;esil kami^
Bank, Is. Banka.
Bapf is. Ilerideki vaziyeb durum. Кбк-
temde cagday bolip babt keise. -
llkbaharda vaziyet iyi olursa. 2. Bir
^eyi sirasiyla yapmak. Kizmet babi-
men kelesekte Alfayga baram. - Va-
zifeyle ilcrido Altay'a varacagim.
Babina keldi. - 1$ yapacak, i$e ya-
rayacak vazlyete geldi (kivamina
geldi).
Bapan — Bas
37
Bapan, is. £ok buyuk. Basi bapan
ауаф sapan (ata sdzu). - Bap Ьи-
yuk ayagi saban,
Bapanaqtay, $♦ Guzel, yakipkh, tom-
buL
Baphluv, f. Hazirlanilmak.
Baptanuv, f. Hazirlanmak.
Baptav, f. Hazirlamak.
Baptavp, Is, HazirlayicL
Bapti, s. Kivaminda, formunda.
Bar, Is. Var.
Barabar. Beraber,
Bara-Bara, f. GiHik<e,
Baraq, Is. Baraka. Orplyip turban ba-
raqtar korindL - Yaktjiksiz olarak
duran barakalar gorundij.
Barbariys, is. Ek$t ufak kirrnizi mey-
vesi olan dikenli aga^.
Barbiytuv, f, Рек bigimsiz $ekilde faz-
la buyutmek.
Barbiyuvf f. Bicimsiz $ekilde fazla bu-
yumek,
Barciyuv, f. §i$mek, $»$kinlik mey-
dana getmek.
Barq, f. Barq etuv * Aniden serf ses
gikarmak.
Barqildatuv, f. luzumlu-luzumsuz ola-
rak konusturmak.
Barqildav, f. Aklma gelen her jeyi
soylemek, dinleyen olup olmadigi-
na bakmamak.
Barqtratuv, f. Ho$ olmayan sesle ko-
nusfurmak, bagirtmak.
Barqtrav, f. Kahn ve ho$ olmayan -e-
siyle konu^mak, $arki sdylemek,
Barqirdaviq, >. Luzumsuz, olur-olmaz
$ey ic»n de konu^mayi adel edinen
kimse.
Barqit, is. Kadife.
Barlav, f, Elrafi gdzetlemek.
Barlav§i, is. Elrafi gozetleyici, oncu.
Barhguv, f. Yorulmak, 2. Bagirmak-
tan sesin kisilmasr.
Barliq, Varhk.
Barrriaq, is, Parmak.
Barmaqtayr s, Parmak kadar,
Banmflzir, is, Eide olan son mulk, en
son elinde kalan.
Barlddatuv, f. Seri ses ^rkartmak.
Badddav, f. Serf ses <;ikarmak.
Baruv, f, Varmak.
Bar^a, (I.) is. Yuz tarafi sari altin gi-
bi nesneyfe suslenmi$ olan kuma$
(sim It).
Barja, (II-) Is. Hepsi, butun.
Barji, is, yeri tetkik edip geri
donmekle gorevli dncti.
Bar;mr s, Ya$i ortayi kimse.
Barddav, f. Bogazim yirtarcasina ba-
girmak.
Banmta, is, Du§manlik gayesiyle iki
kabilenin, iki grubun, iki ki$inin
birbirinin malihi ahkoymast.
Barmdalasuv, f. Birinin malma birinin
el koymasi, karjdikh du$rnanla$’
mak.
Banmta$i, is, Du$man1ik gayesiyle el
konan mail, hayvani goturen kimse.
Banmta$fl, s. Vurgunculugu seven, mes-
lek edinen kimse.
Danma. Var gucuyle.
Baris, (I.) Is. Pars.
Bans, (IL) is. Gidis, yon, istikamel,
tululan yol.
Bas, is. 1. Ba$( Basi kozii kan boldu,
ba$i доги kan oldu. 2. Her tijrlu
bit'kinin en uc noktasi, tepesi. 3.
Dagm, ovanin tepesi. 4. Nehrin, de-
renin kaynagr, ba^ladigi yer. 5. Bos-
ton veya benzeri seyferin kolmca
olan kismi. 6. Balia, bi$ak gibi ke-
sici jeylerun yuzu. 7. Bir $eyin <;ev-
res!, ojak basi, ocakbasi. 8. Ki$inin
yalmz kendi. 9, Sayi Toguz bas ki$if
dokuz ki;i. 10. Ij bitiren. 11. En bu-
yuk. 12. Bir $eyin bajlamasi, istln
basi, i^in ba§i, Bas bayladi, Ba$ koy-
du, Bir sen u$in olumge bas bayladi,
Bir sen igin olume bas koydu, Bas
bayge, yanjta, gurejle v.s. birinci
olmak, Bas baygenl alamm. Birincr
Itgi alacagim, Bas balvan. pnhlr
van, Bas aynaldndi, 0a$ dondihdu,
Basin a§li, Meselenin ^bzumunu bul-
du. Basi dal botdu, §a$irdir гкк ka-
n§fL Bas cardi, Tomurcuk a0i. Bas
iyzedi, a) Ba$t lie sel^mladr, b) Ka-
bul efti, Bas iydi, Boyun egdi, ka-
bullendi, Bas keHi. Kazaya ugradu
3 b
Basalqa - Basta ngi
Вамп.111 gejirdi, Qok tecrube cdindi,
Basina koterdi, Hurmel gosterdi. Ba-
Sina <ikarck Bas koterdi, Ba? kaldir-
dt. Bas tiklL Bir $ey ugruna omru*
nu adadi. Baska is tustii, Ba^a 15
du^tu, Bas suktu, Basim soktu, git-
ti gc!di, Bas Urdu, Ba$ vurdu, Bas
arkan, Kc^cden yapikm evin temeli-
m eyakla tutan ip, Bas asav, a) Bi-
nilniesi zor olan a!, b) Ikna edilme-
<j gii< inatri kimse. Bas ayagi, Bir
i$in ve sonu, Bastan ayak, Ba?’
tan a$jgi, Bas каудт, Bir kimscnin
kcndi kaygisr. Bas kostu, Birle;>ti,
Bas boldu, 8a$ oldu, idarc etti. Bas
basi, Kcndi kendine, kendi ba$ina.
Bas koz boldu, Becerdi, ba^ardi, goz
kulak oldu. Basi bos, Ba^i bo$. Bas
kam, Bir kimsenin diiegi, amaci. Bas
barmak, parmak, Bas cip, Sign
nn bii^na baglanan ip. Bas kiyirn,
Ba$a giyilen $eyler. Bas makala, Baj
makale, Bas oramaL Hanimlartn ba-
£'na orttijgu havlu. Bas saldt, Bir-
den yakaladn Bas saygaladi, Zor du-
rumdan ^ekindi,
Basalqa, is. Nasihat etmek, birisini si-
nirlendirmedcn, hey ecan landirma-
dan, guzel sozterle dogru yola sevk
etmeye ^alr^mak,
Dasarazdiq, is, Arazhk, kirginhk,
kuskunluk, orast iyi olmamak,
Basadavhq is. Scrttik, terslik.
Dasketbol, is. Baskefbok
Bosketbol?r, is. Basketbolcu.
Basqa, is. Ba§ka.
Bisqalanuv, f. Ba^kalanmak.
Basqahk, is. Ba$kalikH yabancilik,
Basqarma, is. 1. Idaruci, 2, Idarecinin
makami.
Basqariuv, f. jdarc ettirmek.
Basqaruv, f. Idare etmek, yonetmek
Ba$qaruv$f, is. Idarcci, ydnettci.
Basqanluv, f. idare cdllmek. yonetil-
mek.
Basqa^a. Bagkaca.
Basqur, is. Kazak Turkleri ^adirmin
iqindeki kurdele seklindeki bir
nevi susun adi.
Basqi, s. Ba$taki
Basqm^b is. BaskniCL
Basqinjiliq, is. Baskincihk, zorbalik
Basqi^, is. Merdiven, basamakh
Basmaji, is. Basmaci, Sovyet Ритуа
somurgesinc kar^i Turkistan'm Mil
li l.stiklali i;in sava^anlar.
Basmaftdiq, is. Baskmcihk, akincihk,
t;elecilik,
Baspa, (I.) is. Malbaa, kitap v* gaze
te basilan yer.
Baspa, (II.) it. Bir <;e$it Ьода/ has-
taligi
Baspa, (ill.) f. Basmamak (Bir $eyin
ustunn basrnamak). Ba$aba$; bir
seyi ikinci bir seyle hiQ fark gub
rneden degjsmck.
Baspaq, is. Guz ayindan itibaren an-
nesini emmeyen buzagh 2. Buyuk
hayvanlann (sign, at ve deve)
ba^ derisinden yapilan itjne bir ^ey
konacak кар.
Baspalaluv, f. Bastirmak, ustelemek.
Baspalav, f. 1. Yava$ ve gizlice bir
^eyi anlamaya ^ahjmak. 2. DikkaT
etmek, gidi^ati takip etmek.
Baspaldaq, is. Basamak, merdiven.
Bcispana, is. Bannak, oluracak ev, mes-
keo.
Baspanalav, f. Saklanrnak, tohlikeden
korunmak, gizlenmek.
Baspanasiz, s, Barinacak eui, rnesken;
otmayan.
Baspesor, is. Basin (gazele, dergi)
Baspasoz dynalisi. - Basin ioplan-
tici.
Baspahana, is. Matbaa; Kitap. dergi ve
gazete basilan yer.
Bassiz, s. 1. Ba^siz, akilsiz, boyinsiz
2. T-jrbiycsiz, gdrgusuz.
Basta. Ba^rnda,
Bastatuv, is. Bi^lanmak
Bastama, is. Rajlangic.
Bastan, Bastan, ba$langi^ta.
Bastanuv, f. Basjamak. Adam bola bas-
tadf - insan olmaya bajladr.
Bastangi, is. Evin buyukleri bir tarafa
Bastapqi — Batpanday
39
gidince, gen^ bayanlarm topianarak
hazirlayip yedigi yemek.
Bastapqi. Bajtakt, evveiki, ilkin, on-
ceki*
Bastapqiday, s. Ba§taki gibi, evvelki
gibi, oncekl gibi.
Bastas, s. Sirda§, dert ortagu Batur bas-
tas, bay qomstas (ata sdz'u). - Ba-
tur sirdej, zengin kom$u olur.
Bastastiq, Is. Sirda$iikf dert ortakhgi.
Bastav, (I.) f* Ba$lamak. 2, Bir yere
goturmek, bir jeyi gostermek.
Basta*, (IL) is. Suyun gozij, kaynak.
Bastav$i; is* Onculuk eden, yol goste-
ren, jider, onder,
Bastavi;, it, Bir $eyin ba§!angicif her-
hangi bir dairenin bir yerdeki en
alt kademesi. Bastavif mektep, - Ilk
okul. 2. Dil bilgisinde cumlenin
ba§langiCL
Bash, s. Esas, ba$lica, en muhim,
Bash£uv, f. Ahjmaya ba§lamak, Sdef
haline gelirmcye bajlamak.
Bnstiq, is* §ef, bajlaki, idareci, amir.
Bashrma, (L) is. £ardak; Ustu kapali,
her tarafi agik, i^inde adam oturan
ve yatrp kalkiian yerb
Bashrma, (IL) Qii^it; elbiselerde dug-
me yerine kullanilan nesne.
Bashrmalatuv, f. Bastirtmak, siki^hrt-
mak.
Bashrmalav, f. Bastirmak, sikijhrmak.
Bastiruv, (L) f, Bastntmak.
Bashruv, (IL) f. 1* Basmak, harman
dbvmek. 2* Kitap bastirmak*
Bashriq, Is. Ot, sapan vs. yuklenen ara*
ba run uzerinden ba^lanan agac
nesne. 2* Aviz bastinq - Gizli bir
$eyi sdytememesi i^in verilen para
veya ba$ka bir jey,
Basov, f* Basmak,
Basuv, f. 1. Adimlamak* 2, Birjeyin
uzenne bastirmak. 3. Kitap, gaze-
te v.s. baskidan ^ikarmak. 4. Gon-
lunii aimak, akil vermek. 5. Alemi
kaplamak. 6. Birjeyin yeryuzunu
kaplamast. 7, Lekelenmemek, kir-
lenmemek. 8. Sinirini yat^tirmak.
9, Gij^lukie durdurmak. 10. Ilerle-
mek. 11. 6ne ge^rnek, 12. KAgidin
uzerinde baski nefresi iz kjlm.^i,
Basipaldi, hgat elii. Calgandi сл1-
gamnan bash, Ama ana ula^tt, Se-
bey baski, (^abuk, ^abuk yurudu.
Bat}!, is, Bajtb onder, lider, idareci,
yol gdsterici.
Basfibq, is. idarecilik, yol gostericiIik*
Bas^isa, s. Idarecisiz, yol gostericisiz.
Basibaylf, s. Bagtmli.
Basibayliliq, is. Bagimhhk, muhtachk.
Bastbutin. Geri almmayacak $ekilde,
tamaniiyle vermek.
Basduv, (I.) f. Basdmak.
Basiluv, (II.) f. Sukunete kavu^mak,
yavajlamak. 1, Rahallamak, dinmek,
fer^hlamak. 2. Bo^almak, buzura ka-
vusmak* 3. Durulmak, durmak. 4,
Kurumak, bitmek, tukenmek. 5. Kal-
bi knilmak. Kozge basildi, Goze bai-
1i. Mavki basildi, Cizlemi bitti, ka-
vu$tu* Taska bash. - Baski yaptirdi,
yazdi.
Bnsim, s, Baskin, btr $eyin ikinci bii
seyden buyuk ve ustun olmasr
Basimdtq, Is. Baskinhk, ustunluk, faz-
lahk,
Basimiraq, s. Daha baskin, daha us-
tun, daha fazla.
Ba.smda, Ba$inda, bajlang^ta.
Basindiruv, f. Birinin otekini kij<;um*
semesine imk^n vermek.
Basmuv, fh Ba^kasrna kargi kendisini
ustun gorerek onu diledigi gibi kub
lanmaya cal^mak.
Basmqr, s. Sabirh, agirba§h.
Basin Is. Trahoma, bula$ici gqz hasta-
ligr
Bata, is, Dua, iyi dilek.
Batagoy, s* Duaci, akilct, arka. Jeer и-
beli kimse.
Batalasuv, f* Sdzle$mek. 2, Brrbir+yle
duniir olmak i<;in anfa^mak,
Balaoqtr, is. Bas sagligt
Batbat, is. Kumlu yerde ya^ayan yila-
na benzeyen canli.
Batpaq, is* Camur, battik.
Batpaqtav, f. Camurlu yerde yurumek.
Balpan, is. Batman; Aqirhk bl^usu.
Batpanday, s- £ok agir, «batman» ka-
dar agir.
40
Batpandnp Bavir
Eatpandap, Bui boh batman ЬаТгпэп,
Baiiay, is, B;r kumas cinsL
Ballasliruv, f, Bir rengi vcya herhan-
cji bir $cyi uygunsuz olarak surmek.
Battasuv, f. Balmak (berbat olmak).
Baltaviq, is, Nehir veya golun kena-
nna Grkan beyaz bitki.
Bathytuv, L Birdcu goze ^arpan, bi-
rsz da рек hoj olmayan bi^imde
knymak,
Bathyuv, L Kahn ve uygunsuz bir $e-
kildc gbrunmek,
Batuv, f. Batmak.
BaHuv, L Coze batmak.
Datil, s> Cesur, c^kinmeyen, tahammul
eden,
Bahldandiruv, f* Cesaretlendirmek,
BahJdanuv, L CesareHenmek.
Batildiq, is. Cesurluk,
Bahlsiidiq, s. Cesaretsizlik,
Batilsmuv, f, Cesur gbrunmek.
Bntim, sr Cesur, yurekli, ^ekinmeyen,
Batmqi, s. Batik, normal durumdan
aga^ida.
Bahr, is. 1, Babadir. 2. Du^mana karsi
koyan. 3. Vafant seven, vatam i<;in
canmi ve<en ki$i. 4. Akilh, akli ile
du^mam yenip milled yucelfen. 5.
Gu<;iu, korkmayan, bahadir,
Fatirlanuv, f, Cesaretlenmek, gayret-
k?nmek,
Batirlatuv, f, *Patir-putur» ses cikart-
mak
Bahrhq, Is, L Erlik, kahramanhk, va-
tjniru sevmek, milletinin menfaaib
ni kcrumak. 2. Gayretlilik, cesur-
luk, saglamlik.
Bafusuv, f, Kahraman ve batur gdrun-
тек.
Datuiuv, f. Bahrmak. (Sir jeyi suyun
dfbine bahrmak.) 2, BJr $eyi bir
yore girdirmek, indirnnek, Cantna ba-
Tirdi, Canina lak dedi. Kulkuge ba-
hrdi, Moralini duzelHi, kahkahaya
bogdu, Kundu batirdi, Akjami eBL
Rahaika batirdr, Rabata kavujturdu.
Tirnagin bahrdt, Zorluk ^ikardt. Zor-
ladi.
Batis, Is, Baimak.
Bavr (L) is. Bag: bir $pyi bafilamaya,
lismaya уагауям ip. 2 Kitzak Turk-
lerinin ^adirin i<Jnde ve di^indrj kul-
l^ndsgi ozel ip.
Dav (II.) is. Bag; Yemi$ ve meyve
dt;a<;larL olan buytjk bahqe. Bavi be-
rik bolsun, (Ycni dogan <;ocijklar
i<;in kulLinihr.) Отти игии olsim,
kutlu olsun dilegj
Bav, (Пк) is. Bag; Bir ki^i kaldira-
bilecek kadar buyuklukte loplana-
rak baglanan ot.
Briv-Baq?ar is, Bag-bah^e. her tudii
meyve gijlu olan bah^e.
Bav-Baq$ah, s. Baglpbah^eli.
Bnvkespc. is, Soyguncutuk, hirsizhk.
Bavlav, (L) f. Terbiyeletmek, buyub
тек,
BavJav, (II ) f, Ekin ve otlarj toplay/p
SejitH yerlerc yigarak baglamak.
Bavluv, f, Bk; Bavlav.
Bavlig, is. Ekin ve otu toplayip bag-
lamak i<;in hazirianan birkiden ya-
pilmi$ bag.
Bavlinuv, f, BiHsi tarafindan terbiye
edilmek.
Bavragr$j Elinden i$ gelen, bir §e-
yi hernon yapabilen,
Bavray, is, Ваун; Dag, tape ve diger
yuksek yerlerin a$agi larafi.
Bavrav, f. Yapmak, becermek, idare
etmek.
Bav-§arbaq, it. 1. Ekilen aga^h yer,
2. Qoluk - сносок aile ferfieri,
Bav-$uv, isP Ke^eden yapilan cadir
i<;in tuzumlu ip vs.
Bavji, Is. Bagci. bag ve bag-bah<;eye
bakan kimse.
Eavizdav, f, Bogazlamak.
Bavir, (I.) Is. Cigcr.
Bavrr, (It) is. Вади, insanin ve hay-
varnn karm tarafi,
Bavir, (lit) is. 1. Karde$, Bavmm bal-
kidi, Mehillendi. Bavirbasft Ogrendi,
inandi, benimsedi. Bavirm cazdi,
Azad oldu, erliqe ulajti. 2. Ahn
z^layarak ko$masi. Cilan bavur,
Traktor. Tas buvur, Merhametsiz,
yurekfi, hie kimseye acimayan.
Bavnnu tarttb Sineye ^ekIi
Bavirlas — (Balen - Tiigen) 41
Bavirlas, is. 1. ЛкгаЬз, kardr^. 2, Лу-
ги idenldeki kimseJer.
Bavurlastik, f. 1, Dost olmak, yakin-
la^rnak. 2. Birlojmek,
Bavirlav, f. Hayvanlann karmna ka-
dar so veya ^amurda yurumesi. 2.
Insanin karni ustune yere yatmasi.
3. Ku^un bagnni yere getirerek uc-
mast. A. Atin bagrina kam^i vurup
ko^urmak.
Bavrrmal, is. Akmbalanm seven, kar-
de$lerini seven.
Bavirmaldiq, is, Alt^ak gonulluluk.
Bavirniaisuv, f. Akrabasim sever gibi
g® run me к, aleak gonullu gibi gd-
rijnmek.
Bavirsaq, is. Lokma. Kazak Turklerinin
hamurdan yapilan kendine has ek-
megi.
Bavirstrav, L Akrabasi gibi gorunme-
go Gati$mak, yakimymij gibi gdrun-
mege £ali§mak.
BavH$a, s. Kardej ve akraba gibi,
Bavinmdasuv, f, Karde^im, akrabam
diye hiekirmak.
Bavirmday, s, Karde^i gibi.
Ba$ayr is. Bk. Baqay.
Ba$maq< is. £arik. *
Ba$maq, is, Eskiden yaz aylarinda
eyaga giyilen hafif ayakkabt.
Ba$pay, is. Bk. Baqay.
Bayuvj f. Zengin olmak, zenginlesmex.
Bayagi, f, Eski, evvelki, belli,
Bayagida. Eskiden, evveldcn.
Bayali?, is, Kumlu yerde biten boz
renkli bir bitki.
Bayan, L Bey&n. Bayan ©tuv, beyfln
etmek, haberdar etmek, bildirmek.
Bayam Coq. Vefasiz, ebed' olmayan,
ge^ici.
Bayandaluv, f. Boyan edilmek, bildiril-
mek, izah edilmek,
Bayandama, is, Beyanna-me, bir mese-
Je ve копи hakkinda izahat verme,
konferans verme.
Bayandama§T, Is. Konujan, konferans
veren.
Bayandatuv, f. Beyan ettirmek, izah eh
tirmek, anlaHrrmak.
Bayandav, I. Haber vermek, bildirmek,
anlatmak.
Bayandav$i, is. Izahat veren, Dll bib
gisinde; cumlenin esas kismi.
Bayandr, s. Istikrarli.
Bayansiz, s, Istikrarsiz.
Bayansizdiq is. Istikrarsizhk.
Bayav, s. Yava$, hizi tatminkar deqil
Bayavlav, f, Yavajlamak, (Onin am
bayavlav edi - Onun melodisi ya-
va$h,)
Bavaliq, is, Yavaslik, tatminsizlik.
BAden, is. Boden.
Btidik, is. Sozunun netkesi yok, fat-
siz - tuzsuz cok konujan kimse, 2.
Bir QCjft hayvan hastahgt (devam-
b donen),
Badiren, is. Hiyar, salatahk.
BSybi^e, is, 1. Adamin iki karisinrn il-
kr. 2. Orla ya$h hammlara saygi
belirtisi olarak da soylenir.
BSygo, is. At yariji. 2. Yarijta kaza-
nanin aldigi hediye.
B5yg1, is. Bk; Bayge.
BSyek, f. Bayek boluv. - Israr etmek.
Qonaq bo I dep bfiyek boldt. - Mi-
safir ol diye israr etti.
Bayterek, is. Buyuk Ginar. 2, Bvyijk,
yukse'k derece, itibar,
BSy3©$ekr is. LAIe.
BSyik, f. Bk; BSyek,
Bayit, is. Beyit.
BSkone, s. Ufak, siska.
B3ki, is. £aki, cepte taxman biQak.
BSJdenuv, f, Bir seyi yapmaktan ken-
dini agira salarak vaz ge£mek, yap-
mamak, zorluk (jikarmak, nazlanmak.
BAIe, (I.) is. Bela, aksilik, talihsizlik.
ВЙ1е, (II.) s. Cal^kan, elinden i$ ge-
Jen.
BSIeket, s. Felaket.
Baleqor, s. Ithamci, iftiraci,
B&leli, s. BelSh.
BtMeml Ah! diye dijini bilemek. ВЙ-
Fem qolima bir lusso. - Ah! eJime
bir ge^se.
ВЙ1епг z. Falan. BAIen ayftqan soz ma-
gan qatti 4s©r etti, - Filamn soyle-
digi soz bana sok lesir etti.
Bdlendey. О kadar, bahse de^er.
BAIen’Tugen, в. Falan-filan.
Balki —
Balkl* Belki,
Balkim* Mumkun, belki, ihtimal.
Bahinuv, f* Nazlanmak, bilmijhk yap-
mcrk, kendini begenmek.
Bali. Methelmek, her$eye yatkm, her-
;eym ustesinden gelirsin anlaminda.
Barbk Is* Cam veya porselen kesmeye
yarayan elmas.
Barekeldl. Memnuniyel belirtisi ola-
'ak kullanrlan, уа$а, aFerin, mahal-
lah vb. kor$digi bir kelime.
Bad, i. Hepsk lamami.
BAs, is. Du^uk, zayif, kalitesiz, deger-
siz.
Bas, f. Bahs. Bis tigiiv : Bahse girmek*
bir £.eyin olup, olmayacagt hakkin-
da fikir bildirerek iddiaya tutusmak*
BAse! Ah i^te! 8Ase solay boluv ke-
rek di. Ahl i^te oyle olmasi gere-
kirdi.
Baseke, is* Yan$, iddia, гпипака^а, re*
каЬеЛ.
BAsekeles, s. iddiali, rakip,
BAsekelesuv, f. Iddialasmak, bahse gir-
mek.
Basen* s. Yava$r daha az yuksekten
atmak.
Basen. Basen iyne : igrenin bir ^ejidL
Basendenuv, f. Yava$lamak, sabirli oi-
mak.
Basendefuv, f. Yavahlatmak, kismak.
BAsendev, f* Azalmak, yava$lamak.
Basensuv, f. Yavasbmak, alhan al-
mak.
BAstesuv, f. Sahse qirmek, idjiah^-
mak.
BAsire, Is* BiHsine ayrilmij olan sey,
BAtelke, is* C*ZfT,eb
Bales, Is. Pahska
BAtuva* Is* Fetvs, karar, dayanak.
BAtuvasiz, s. Kararsiz, dayanaks>7, fet-
V < i s I /.
BAjek, s* Ufak, kisa boylu* zaytf, siska
Be. Ba'nin ince turn. Keldin be?
Geldtn mi?
Bebev, f* Bebev qaguv. (Hasta olan
kimse ’Q<n) sikinhdan aglamak, ah-
uh cekmesi. 2, §arki ve melodiy:
guzel sesle sdylemek,
Boglilc is. Bk; Bektik. Beylik, be^lik*
BeZdv
।
Bede, is* Yonca gibi hayvanlarm cok
severek yedigi bir nevi ol.
Betid, is* Haysiyel, dusunce, kadir, se~
vimlilik. Halq aldmda bedeli bar
adam* - Halk onunde saygi deger
kimse*
Bedoldl, s. Haysiyetli, dujunceli, se*
vimli.
Bedelsii, s* Bedelsiz, kiymetsiz, fesiri
yok, soz ge<;meyen.
Beder, is* Bir seyin yuziindeki, иге*
rihdeki tirhl.
Becf^Henuv, f, Tidillaniak* iizenne 15
lenhek, Qzgilemek*
Bedfcrletuv, f* Ti rfi 11 ahnak, uzerine i^le-
me yaptirmak.
Beddrlev, f* Guzellestirmek, suslemek.
Bederli, s* Susl'u, i$lemeli*
Bedfev, (I.) is* Hizh ko$an at.
BeJcv, (II*) Is. Dogurmayan insan ve
hbyvan.
Bedkeyuv, f* Yuzunun rengj ka^arak,
serf bakijip oturmak*
Bez, Is* Bez, bazi maddeleri ayirarak
salgi meydana gettren organ. 2.
Agacm budakh olan kisrm.
Bezbuytek, s. Hit; iyilik sevmiyenr ve-
fasiz, acimasiz kimse*
Bezgek, is. Sitma;
Bezgeldckr is* U«;arken kanatlan fazla
ses t;ikaran «duvadaq» gibi bir ku-
Sun adt*
Bezdiruv, f. Bezdirmek, bikhrmak*
Bezek, f* Bezek qaguv: Yerir.de dura^
madan rahatsiz olmak, reddetmek.
Bezektetiiv, L Siki^tirmak, zorlamak,
Bezektev, f* Yerinde duramayacak ka-
dar rahatsiz olmak.
Bezeiuv, f. Bezenmij olniak.
Bezendlruv, f* Bezendirilmek*
Bezenuv, f* Bezenmok* suslenmek.
Bezeniluv, f* Bezentlmek, suslenilmek,
Bezev, (L) is. Kan dolasimi bozuklu-
gu tesiriyle adam cildinde peydah
olan kizil sivilce.
Bezev, (П*) f. Suslemek, bezemek.
Bezendeluv, f, Hizh hizli yuriitmek.
Bezendev, f* Hizli hizh yururnek*
Bezuv, f* Bezmek, bikmak, nefret et-
rriek, kacmak, yaklasmamak.
Bezildev —- Bekim
13
Eezildev, f. HizL? gitmek, hrzh hizh
konu^rnr.k, tcrodduf elme^en, <;e-
kinmeden bir $eyi birden soyle-
mck.
Bezinuv, f. Bikmak, nofret etmek, kat;-
mak.
Bezireyuv, L Rengini bozarak serf sort
ba к так.
Boy bag, &. Bed’biiht, baht $17, Rarest',
/avail i.
Beybastaq, s. Terlipsiz, kendi blldiyi-
ne hareket eden, edepstz, bi!gisi.\
v.s.
Beybastaqliq, is. Ter 1 ipsizIiк, edepsiz-
likf bilgisizlik, gorgusuzluk, vs.
Beyberekef, s. Bereketsiz.
Beybit is. Ban$( sulh.
Beybit;H, s, Banjsever, sulhsever
Beybit^ilik, is, Sulh, ban^, tehiikesiz-
lik, banjikbk.
Boycay, s. Uzuntulu, kcderli. 2. Gon-
lu bos olmayan, bir seyi merak
Beykuna, s. Gunahsiz, su<;suz.
Beyqam, s. Gamsiz, huzur u;inde, kus-
kusuz, herhangi hir merak ignde ob
mayap.
Beymaza, s. Gonlij rahat olmayan,
uzuntulu, iTierak kindc olan (bey-
cay), huzursuz.
Beymazalanuv, f, Rahalsiz olmak, me-
raklanmak, uzgun olmak.
Beymazalav, f. Rahatsiz el тек, тегэк-
landirmak, uzmek.
Beymazalik, is. Rahatsizhk, uzuntulu-
luk, huzur i;inde olmamaklik.
ВеутйПт, s. Malum degil, belli de^iL
Beymozgil, $. BkP; Mezgilsiz. Mevsim-
siz± vakitsiz.
Boyne, is. Goruruis, belgi. Beyne akesi
siyaqtu - Tam ba ba si gibi, Bey bzi. -
Луш kendisi,
Bcynelenuv, C $ck illonmek, biqimlen-
тек.
Beynelev, Г Sekillemek, biQimlemek
g os ter тек <
Beynelev^i, is, $ek 11 lend i r lc 1, bi^imlc'
yici, gbslericL
Boyneli, 3. §ekillL bi^imli. 2 Gibi-
benzeyen.
Beynellk, is $ekillilik, bi<jmlilik
Beynet is. Azap, mc$akkat, zorln)
Beynetqor, s. Qalis'kan, eind' -^ron,
me^akatdan ka^mayan.
Beynefsiz, s. Eztyetsiz, mfiakatsjz.
BeyneHenuv, f, Mejakkata katlaumak.
emek ver тек.
BeyneHi, s> Ba$i dertte olan, mos к
kat cekon, me$akkatli, eziyetk
Beyprl, s. I. Gamsiz, kedersiz, 2 Hol,
u;su7 bucaksiz. 3, Stntn, hududu.
duragi olmayan, Beypil aviz, Dilini
tutamayan.
Beysavat, s. Kendi basins, mesuHyet-
siz, maksalsiz.
Beysenbit is. Perjernbe.
Beytants, s. Tanidtk olmayan, yabanc*
Beytarap. Tarafsiz,
Beyvaq, s. Vakitsiz,
Beyvaqit, $, Dk.; Beyvaq.
Bey;arar is. Blcjare, bahtsiz, zavalh.
Bey$araliqf is. Bi^arelik, bahtsizhk,
zavalhhk.
Beyil, is. Meyil.
Beyildi, s. Meyillt.
Beyim, s. Taraftar, meyilli.
B^yirnddiiv, f. Meyillenmek.
Beyimdendiruv, f. Meyillendirmek.
Beyimdcnuv, f* Meyil goslermek.
Beyirndev, f. Hazirlamak. kabullendif’
тек.
Beyimdi, s* Meyilli*
Beyirrdflilc, is. Meyillilik.
Beyis, is. Bk,; Beyi$r Cennet, u^rnak
Beyij, is. Cenneb u^mak
BeySdep, s. Edepsiz.
Bek, (I.) is. Beg, bey
Век, (II.) s. Рек, saglani, £ok, bilhas-
sa. Bek caqst. - £ok guzel.
Bekem, s. Saglam.
Beker, D05, esassiz, karjihksiz.
Beket, Is. Kale, yol kehanndaki han
Bekef^i, is. Bekete bakan kimse.
Bekzada, is. Beyz3def aristokrat.
Bekzat, is. «Bekzada»nin kisalmi?
sekli.
Bekfik, is. Beylik,
Bekijvj f. Peki$mek, saglamla^mak,
olurmak.
Bekim, f Saqlam, yapabilen, elinden
44
Bekimdik — Beren
it gelen.
Bekimdik, Is. Saglamhk, beceriklillk
Bekintuv, f. Peki|tirmek, sagtamlajbr-
mak, dikkatli olmasim saglamak.
Boklnuv. f. Oikkatli olmak, haztrhkh
olmak,
Bekinls, is, Kate.
Bekinisuv, f. Mudafaaya <;ekilmek.
Beklre, is. Kirmizi baiigm bir turih
Bekisuv, f, Birlejmek, banjmak.
Bekituv, L Kapatmak. 2. Tasdik el-
mek, kabul etmek. UIHiq ciynalis
bekltti. - Mill? meclis kabul etH, tas-
dik etti.
Bekifiluv, f. Kapatilmak, tasdik edil-
rnck.
Bel, is. L Bek 2. Dagin kivnm*, strtr
3. Dayanak, arka. Bel bayladi, Bir-
teyi bajarmaya azmetmek, tevek-
kijl etmek, Bel $e$ti, Strnni soyledl,
Bel bala, a) Oz досиди, b) Elden
gc^inen <;ocuk, Bel ash, Bell ajip
ge;ti, Bell bugiildu, Bell bukuldu.
Belaga^, Is. Arabamn be! agaci,
Belbev, is, Belbatji, kemer.
Beibevlev, L Bir seyi belinden bag-
lamak.
Belbuvar, is, Belinden baglamak itjn
hazirlanan nesne.
Belgi, is, Be>ji, damga, arma.
Bclgilgnuv, f. Tayin edilmek, ijarel-
lenmek.
Bolgilev, f, l^aret elmek. 2 Bellemek,
lakip etmek.
Belgili, s. Belli, malum,
Belglslz, s. Belli deijil, maIGm de<5il.
Bdgisiidlk, Is, Belirsizlik.
Beldeme, is. Kamanin us! tarafi.
Beldem$e, is, Beline bagladigi nesne.
Kempir beline baylagan beldemfe
sin tastamaydi. - Коса кап beline
bagladigi beldem jesini birakmiyor,
Beldesuv, f. Belinden tutarak gures-
mek.
Beldev, is. Kazak Turkleri ^adinni be-
’inden cevreleverek baglamakta kul-
lamlan ip. 2. Herhangi bir $eym
orta kismi.
BeldevknOv, r. Cepe^evre bagian-
rnalc, koyu bir renk i^inden gorun-
mek.
Beldevlev, f. Bir $eyin etrafin» t;epe-
Qevre baglamak veya kesmek.
Celdi, s, Saglam, gu«;lu.
Boldlk, is. Kerner.
Belen, is. Belen, beltril, i^arel, tepe.
Seles, is, Tepe, yuksek^e yer, ge<;il-
mesi, a$ilmasi, ^dzumlenmpsi gere-
ken mesele.
Beles-Beles, is. Tepe-tepe, yuksek^e,
ge^ilmesi, asilmasi gereken yerler,
asamalar.
Beletf Is. Bilot.
Belsehdi, s, Gonullu, arzulu.
Belsendilrk, Is. Gonulluluk, arzululuk.
b ?ceriklilik.
Belsenuv, f. Guq, g^yret, arzu, istek
gostermek.
Beluyar, is. Bedenin кетег baglanan
kismi. 2. Bir $eyin orta kismi.
Ве1}ёг is- Bedenin orta kismt.
Ben. He anlammda fonetik varyant-
men( penen, menen $eklinde de kul-
lamlir. Akmet pen Kasen, Ahmet ile
Hasan.
Bende, is, Bkz, Pende fert, Bende.
Tannnin bendesu * Tannntn kulu.
Bende$ilik, is. jnsanlik,
Benzin, is. Benzin.
BergL Bed, cumleler arasinda kulla-
mlan ek. Kopten berg! armamm. -
Coktan beri arzum. Cildardan bergi
irt&sele, - Senelerden beri devam
eden mesele. 2. Bu tarafi, bu yam.
Bergizuv, f, Verdirmek,
Boregen, s. Ell a^ik, cdmert. (vere-
gen)
Bereket, is- Bereket.
Rerekelenuv, f. Bereketlenmek.
Berekeli, s, Bereketli, birlikli.
Berokesiz, s. Bereketsiz.
Bereketsizdeniiv, f, Bereketsizlenmek.
Berekesizlik, is, Bereketsizlik, birliksiz-
lik.
Bereke, is. BerekeL
Beren, (I.) Is. Qigekli ipekten dokun-
muj kuma$.
Beren, (II.) is. £ok saglam, ^elik gh
bi. 2. Konkin kiliQ, keskin hanger.
r Sv re i ниш
|,НЦ I dblll U x
3. Keskin, r.esur, budaktan gozunu
kirpmaz, atdqan 4 Bafur'larin qiy-
diQi zirh.
Borermen, is. V^recek olan
Boresi, is, Veresi, v^recegi, borcu.
Beresili, s* Veresili, verecekli, bortju
Berejjek, is. Verecek.
Bercaq. Beri yaka, bertaraf, bu tarat,
bir jeyin beri tarafi.
Serkiiv, f. Saglamla$msk bir-birine
kenetlenmek.
barmen. Yakin, tbu tarafa ^Bermen
fcel - Bu tarafa yakbj.)
Berne, Is. (Bk. Perne)
Bertin: Yakin, beri, bu taraf.
Bertinde. Yaktnda, bu tarafta.
Beruv, f. 1. Birini ba§kasina emanet
etmek. 2. Ver-mok. Haber berdl, Ha-
ber verdi* Boy bermedb ikna olma^
di. Duva berdi, Razr oldu, rizalik
goslerdi. Dibis berdi, Ses verdi. Esep
verdi, Hesap verdi. Can berdl, a)
Can verdi, b) Canlandirdi. Cavap
berdl, a) Cevap verdi, b) Uzerinc
verilen i$i tamamladi. Ceza berdt,
Ceza verdi, Col berdi, Yol verdi, a)
Yol a;ti. b) Olur verdi. Dem berdh
Gu<; kuvvet verdi, SSlem berdi, Se-
lain verdi. VSde berdi, Soz verdi.
Maza bermedi, Rabat vermedi. Ко-
тик berdi, $okil I end i rd i*
Berk Bu yana, ($ingizhannan beri -
Cingizhan'dan bu yana).
Bedik, s. Perk, saglam.
3edktik, is. Saglarnbk.
BerBuv, f. Bir scye lam manasiyla sa-
riimak, kendisini vermek.
Berimsek, is. Verecegi olan, bor<;lu
olan.
Boris, is. Ahs-beris: Ali$-veri$.
Boris. Cumlede ek olarak kullanihr
Kire beris-te kordim* - Ginste qor-
dum. $tga beris-te ayttim. - C’kij-
la soyledim. Vs.
Bos, sayi, Be$.
Besaspap, s* Eli her ?eye yatkm, bir
<;ok i$i yapabileru
Besatar, is. Bejatar, be$ tane kurjun
atari tufek.
Bersene, is. Basin alm tarafi.
Besev, sayi. Say mm sonuna «av-, -ev»
eki konarak da sdylenir ; Bosov, al-
tav, celev, tdrtev, u$ev, ekov, Ьь
rev. - alh, yedi, ddrt, и<;( iki,
bir. Ba^ka sayrlarda boyle ek clmaz
Bescddiq, is. Bc$ yibk, be$ senelik.
Best!, is. Be$ ya$ma gelcn hayvnu, bib
hassa at,
Besik, is, Be$ik.
Besin, is. Ogle namazi, ogle vaktin-
den biraz sonrast.
Besindik, is. Ogleden biraz sonraki va-
kil.
Besinii, sayi. Behind,
Bet, L t Ret, yuz. 2. Tabiatlaki nes-
nelerin yuzu. 3. Kifibm veya def-
terin sayfasi. 4. Dagrn, tepenin yu-
zu, sckagm veya evin bir tarafi, 5.
Gdl veya nehrin birbirine bakan fa-
raflari. Afga^ki bel, Onceki sayfa.
Betinen aldif Kalbini kirdi, saygisiz-
!ik otti. Betl avgan cakka keHi, Amaq-
siz, du^uncesiz, plansrz proqramsiz
davrandi* Betine basti, Kusurunu
yuzune vurdu. Bet burdu, Bah!’ don-
dur duygusu degi$fi. Bet aldi, Rast-
ge!e. Beti bulk etpedi, Yijzu kizar-
madi, utanmadi. BeHmen ketti. Kerb
di bHdigiyle gitti. Betine cibermedi,
Keyfi He hareket ettirmedi. Betine
$irkey boldur Utandi, yaphgi yuzu-
ne damga oldu. Beti kayth, Umidl
ktrildi, be| dondu. Bet koydu, Bahli
afjildi. Betke ustadi, Guvendi, Be*
bakhrmadi, Soylenenc inanrnadi. Ka-
rabet, Maskara.
BebAcar, is. Yuz rengi, yuz ifadesi
Betajar, is, Yeni gelinin yuzundeki or-
tOsunu a<;mak i^in soylenen j^rki.
turku.
Bot-Betimen. Herices kendi bildiQiyle.
Betege, is- J\ynk otu.
Beter, s. Beier.
Betkey, is. famac dagm, tepenin ys-
maci.
Beton, Is. Beton.
Betpaq, »- Bahtsiz, yuzsuz, агя;.
Betpe-Bet. Yuz yuze.
Bettestlruv, f. Yuzlejfinnek.
46
Bct.tesuv — EJozamiqt.anuv
Bolh uv, Г Y'i7 qr-l^^k. finK'i--
BeHev, f. Bir tgrafa dogm hvekM re
mrk. yuHimek.
Bef-Alpnt is. q,hi yuzr s-^kiL
bigim.
BebAlpi, is* Пк.; Bef-alpct
Jp^pent, is. *Cisa kollu yelek
8e$beL is, Bk,; Be$penL
Biy, (I.) is, Bea. bir aola^mazlfai qi-
do^mek i^-n iki tcirafi dinleyerek ka*
rar bildiron kimse. halip, iyi soz soy-
icyeo.
Biy. (IL) is. Dans.
Biyf (HL) is. Satranc oyununda sah.
Bibliyografiya, is* Bibliyografya.
Biykuni, $. Sugsuz, aunahsiz.
Rryda, is Bk/ Piyda.
Bfyda, is* Ce^e ve siqio burnundao
r rd la yarn к gekmeye yarayan ip
Biydny, is. Bugday.
Biydayiq, (L) is* Buqday gibi bitki.
Blydayiq, (IL) is Ktrlang^a benzer
bir к us.
Biye, is* Kisrak,
Biydon, is, Bidon,
Biycay, f Biycay boluv * GonuLwz*
rabatsi? olmak,
Biyke$, is, Evlenme cagmdaki k:z
Biyqam, s* Gamsiz, kaygusuz
tJiyqamdiq, is. Gams’zbk, kaygusuz-
luk.
Biyqasap, is. ipek karijimi kuma§.
Biyiep-Tostev, f, Arzu eHigi $ekifde-
kendi biidigi nibi id are etmek
Biylefuv, (L) f. Dans ettirmek.
Biylefuv, (II.) f* Idare eHirmek, huk-
mrHirrnek.
Biylcv, (L) f. Dans elmek*
Biylev, (IL) f* Idare clmck, yonet-
n^k, hukmeimek*
0iylev$L (L) is* Dans eden.
8iylev$L (IL) is* Idare eden, yonc
ten, hukmeden,
Biylik, is. Никит, karar.
Biyrnaza, s. Keyfslz, rahatsiz
Biysayasatr s* SiySsetsiz.
Biysunuv. f* HukumdSr, yoneten; idare
cden zannetmek.
Bryil, is. Bit.
Bh/L:nis, r>. Rnlir^iz. l^nim/rd-ii, Ь^тг:
d ig i.
Biytarap, s. Tara1:’z
Biyitley, s Bit k^dir idarik.
Biyhabar. Haber^z.
Biysara. В\aro.
Biysaraliq, is. Bicarrdik.
Biy^i, is. Dans e<ion.
BiysTk, is* Arabaomii atlari veya bku
zu surmck iqi»n k’jllandigi nesnr
kamQi (gibi)
Biy$Jge$, is. Avihn, koyun c^as beg
lerinden son? a bog (b'v) olmaya
hevesH kimsefcri
BiyiL Bu yd.
Biy i Bu ydki
Biyikj s, Yuksek, buyuk.
Biyikteluv, f* YukseHilmek
Bryiktefuv* f* Yuk Hirrvek
Biyikfev, f* Yijk^elmck.
BiyiWik, Is* Bir sryin bnyu, yuks^kii-
ai, yuksckl ik,
Biyazr, s* GiizoL uygun, Wbiyeli, yu
mu$.ik, kibar,
Biyazilik, is. Kibarhk, ter biy cl i vs.
Biyaz, is. Piyaz.
BiyafSv, is. Eldiven.
Blank, is* Anket.
Blinda^, is* Barikat. *
Blok, is* 1. Vint;. 2 Parti, harekeL
Blokada, is* Blokap kapamak, tahsis
ef тек
BloknaL is. Bfoknol.
Qluzka, is* Bluz.
BobrratuVr f* Bir c?eyi yerinden rika-
rarak yaymak. uygunsuz, kar?$ik
duruma qctirmek, kao$tirmak.
Bobrrav, f* Dir ^eyin yerinden ;iken,>
olrnasi, каг?$тазс
Bociratuv, f. Bobirafuv*
Bocirav, L Salak, dikka^iz ^al^kan
olmamak.
Boz, (L) is. 1 Yuksek yerlcrde biten
bir nevi bitki. 2. Kurak yer.
Boz, (!L) s. Bev, boyazimsf renk
Boza, Is* (Boza)
Bozamiq, s. Boza kaQan renk*
Bozamiqtnnuv, f. Gittik<e bcz renge
kagmak.
Bozan — Boimis
I/
Boran, s. Yejil olmayan, boza yakio
.enkteki yer.
Bozantuv, f. Aka, boyaza ka«;mak.
Bozaruv, f* Ak-beyaz belirti vermesi.
2, Insan yuzunun tabii renginin
korku ve tereddut neticesinde de-
gijmesi.
Bozbala, Is. Delikanli.
Bozbalaliq, Is. Delikanlilik.
Bozbala;ihq, Is. Bozbalahq.
Bozgilr s, Boz, at-beyaz renge yakin.
Bozgddanuv, f. Gittik^e, bozf beyaz
renge ka^masi. *
Bozgilt s. Beyazimsi, boza yakin.
Bozgdttanuv, f. Boza kaqmak, gittik-
<;e boz renge girmek*
Bozdaq, Is. Gen$ delikanh, yigii, ...ba-
radi bozdaktardin kozi caynap. -
.. gidiyorlar bozdaq - yighler qoz-
leri parlayarak.
Bozdav, Г 1 Devenin ^botasini» yav
rusunu arayarak ses ^ikarmasi «boz-
damasi*. 2. Aglamak, yuksek sesle
acinacak $ekilde aglamak.
Bczcan, is, Bir ^ejit ot.
Boztotgay, Is. Bir cins ku<;uk ku§. Ka-
zak Turkunun sarki ve turkusunde
<;ok bahsedilir,
Boz;a, Is. Bir cins ku$.
Bozqnav, is. Kiragi.
Boy, Is. I, Bir nesnenin boyu. 2, In-
sanin boyu, 3. Elbisenin onu. 4,
Mehr in veya derenin yob bakan
kisrm. Arkan boyu, Ar^in, Ok boyu,
Okun ula?abilecegi mesafe. Boy al-
dirdi, Boyunun bl^usunu aimak. Boy
cetH, Geli$ti, yetijti. Boy cib, Akil-
landi. Boy koterdl, Gonfunu ho$ tuh
tu. Boy kuzeydlk, Dermanstzlrk,
resrzlik, Boyun avlak saldi, Kendi
kendini mahrum elti. Boyu bekidr
Kuvvetlendi, kendini bilk hale gel-
di. Boy bermedi, Inanmadi, ikna oh
madi. Boy cazdi, moralint duzeltti.
Boy tuyzedL Suslendi, gdsteri^li oh
du. Boy uyrendi, Ali$h. Caz boyu,
Yaz boyu. Cd boyu, Yd boyu. Kun
boyu, Gun boyu. Tai boyu, DjI
boyu,
Boydaq, s, Bekar
Boydaqtev, f, Davari yaylaya ve к'г-'й-
ga noturmek i^in elemek.
Boyceiken, is. Yetiskin kiz.
Boycetuv, f. Buyvmek. yeti^mek
Boylatuv, f, Baylatmak.
Boylatqizuv, f, Boylattirmak
Boylav, f. Boylamak.
Boyltq, ts. Elbisenin boyu.
Boysundiruv, L Itaat etihmek
Boysunuv, L haat etmek.
«оузипф$, f, ItaatkSr.
Boyjan, s. Uzun boylu.
Bcy$andav s, Boyu uzunca. u/unra
boylu.
^oqtav, L Kufur etmek, kolu so? ’б-л
lemek, hakaret etmek.
4oqfiq, is, luzumsuz e*-ya. 2. A yr
ph soz,
Boqja, is. Boh^a,
Boqirav, Is* Kasim ayi.
Bolar-Bofmas, s. Olur olmaz.
Bolat, is* Polat.
Bolattay, s, Polat gibi.
Bolatfi, is. £elik<J, celigi criten vr re-
lik i$iyle me^gul olan.
Bola;aq, is. Gelecek, istikbal.
Bolbir, s. Yava$f bo$, gev§ek.
Bolbirav, f. Yumu§amak, gev$emek.
Bolbirhq, Is. Yunwsakhk, gev^cklik,
bo$luk.
Boldirtuv, f. Yorultmak, yormak.
Boldiruv, (I.) f. Yordlmak.
Boldiruv, (II.) f. Bir $eyin olm.i*rni
saglamak.
8olcagi$, is. Tahmin edicir olacaqi an-
layan, fark edici.
Botcagi^tiq, Is. Tahmin edicilik, fark
edicilik,
Bolcal, is. Tahmin, du$iunce.
Bokaldav, f, Tahmin etmek.
Bokav, f. Tahmin yurutmek.
Bolcafuv, f. Tetkik ettirmek, ^oyle bir
tahmin etfirmek.
Bokav^i, Is. Tahmin edici, tetkik edici.
Bolcirav, f. Olur olmaz bir $eyler ko-
nu$mak( eli ayagi ve agzi рек bir
^eyle^e yatkrn olmamak.
BolmaVr s- Azr ufak, ku?uk*
Bolmis, is. Ictimai olu$um, yaratih$.
Bostan§lhq
Boriituv, f. Kokutmak, koku ^ikart
mak
Bortddav, L Bir $eyin tjabuk kinlma-
m, kopmasL
Borja-Borsa, s. Dilim Ditim.
Bor|a!anuv, L Dilim dilim olmak.
Dorplav, L Dilim dilim yapmak.
Borjin, is. Kami$tan yapilmis ayak-
kabh
Bonq, (I.) is. Kamilin bir ge^idr.
Bonq, (IL) is. Kire^li toprak.
Bon}, is. Bor<;.
Borijqor, is. Bor^lu.
Borjtanuv, f* Bor^lanmak.
Воп$|атг is. Bor^fu.
BonSti, s. Bonju.
Bosf s. 1* Ijin olmadigi vakit 2. Bo^,
azad* 3, Nasilsa, oyle, bo§, 4. U:n-
de hit; bir$ey olmayan. 5, Kof, hal-
stz, na<ar, becerikli degil, yumujak
6. Fakir, hi£ bir$eyi olmayan. 7.
Mejgalesi olmayan. Bosbeibav, Tem-
bellik, ihmalkSrhk.
Bosaga, is. Kapmin iki t^rahndaki du-
V«r.
BosSnuv, L Bosanmak. 2. Во$а1тэк,
Bosen, s< Bos, ham.
BosSndanuv, f. Hafifletilmek, ytimu-
Sahlrnak.
Bosandav, f. Hafifiemek, yurnu$amak
oskisi kadar sert olmamak.
Bosandiq, is. Bo$luk, ham!», dikkatsiz
lik.
Bosansuv, f. Biraz hafif let i Imesi, bi
raz sikilmamasi.
Bosatfiruv, f, Bosattirmak, koyuverdir-
тек.
Bosafuv, L 0o$altmak, sahvermek,
Bosavr L 1. Halsiz duruma gelmek
ёП ayagi futmamak, 2. Qkmak, ко’
yUverilmek, serbest olmak. 3. Ra
hat nefes aimak, rahaHanmak,
Bosqa. Bosuna.
Bosqtn, is. Muhacir, ka^an kimseler.
Bosqinpliq, is. Muhacirlik.
Bostan-Bos. Bo$u bosuna.
Bostandiq, is. Serbestlik, Hurriyet
Bostan}iliqr Is. Hurriyet, serbestlik
mustaki llik.
48 Boluv —
Boluv, f. Olmak.
Bohmdi, s. Gu;to, kuwotli (insan hak-
kinda), 2. Olumlu, musbet. 3. £ok
sur3HL kuvvetli (at hakkmda).
Bobmsiz, s. 1. Gu^sliz, kuvvetsiz, ehem
miyetbiz. 2. Olumsuz.
Bolis, is. £arlik Rusya zamamndaki
idciri taksimat.
Bolisuv, f, Yardimlasmak, tarafmi tut-
mak,
Bop^Boz, s. Bom boz.
Bopsa, is. Tehdit, go; da§t vermek.
Bor, is. Tebesir, kara tahtaya yazi yaz-
mak i^in kullanilan beyaz nesne.
Boran, is. Bora, tipi, kasirga.
Borandatuv, L Kasirga esmest
Borandav, f, Bora olmasu hrttnanin es-
meyc ba$lamaSh
Bcrasindev, L BkT Borandav.
Borafuv, f. Boramak.
Rorav, f. Kar ve yagmutlu, veya bof
Inzlu serf bora esmek.
Borbay, is. Ayagm dizden yukan ta-
raf I.
Borbaybvf f. Ala kam^t uslune kam-
;i vurarak kojturmak.
Bcrday, f. Borday tozuv : Tebe$ir gibi
dagilmak, yok olmak, da^rlmak.
Bordaqi, is. Semirtilen, semiz.
Bordaqilav, f, Semidmek, semiz ha-
le getirmek, beslemek. Koyunu bor-
daqilamaq.
Borctq, s. «Birciqw, semiz, gorunu$u
рек ho$ olmayan kirnse.
Borkemrk, s. Kolay krnlan, <;abuk da-
gdan (fuz-buz olan)
Boriav, f. Badana yapmak.
Borpas, s. Solgun, saglam olmayan
olmayan bedenfi,
Borpildaq, s. Bo$, yumu$ak, topra^i
<^rt olmayan yer.
Borpildav, f. Ozerinde yurundu^u za-
man yumusak topragin yerinden
oy namaSL
Borsandav, f. Ufak ^ocugun, veya her-
hangi bir ufak jeyin ko$ar gibi
hareket etmesr,
BorsuVf f. Bir $eyin kokmasi, quru-
meye yuz tutmasi.
Borsiq, Is. Porsuk-
Bostiruv — Bolentiiv
49
Bostiruv, f. litres eHirmek, got etlir-
mek. *
Bostiq, Is. Bo^Iuk, saflik, gevsekllk.
Bosuv, E Bir yerden bajka bir yere
ihica etmek, ka^mak.
Bota, is. Devenin yavrusu,
Botaday, s. Devenin yavrusu gibi, ya-
va$ ve sessiz.
Botaqan, Is. Devenin yavrusunu se-
verken soylenir, Insan yavrusunu
sever'ken de <botaqan» denir.
Botalav, f. Devenin yavrulamasi, do-
gurmasi.
Bofqa, is. Ekin mahsulunden kaynah-
larak yapilan koyu yemek.
Bo^aluv, f. Hayvanin dogutmadan ev-
vel, dogum sancismm neticesinde
kendi basma bir tarala gitmesi.
Boyaluv, E Boyanmak, birisi tarafm-
dan boyanmi? olmak.
Boyama, s. Boyanan, boyah. 2. YaJan,
uydurma, esassiz
Boyanuv, f. Boyanmak,
Boyatuv, f, Boyatmak.
Boyav, f. (!.) Boyamak.
Boyav. (II.) Is. Boya.
Boyavji, Is. Boyaci.
Boyav$diq, Is. Boyaciik,
Bobekp Is. Bebek.
Bbbe$ik, Is. Insan ile hayvanin boga-
zindaki kucuk dill 2. Sandigin kili-
dinin anahtar so'kaca'k yerdeki dill
Bog de, Is. Yabanci, lant^ degik
Bbgdelenuv, f. Kendi kendinr yaban-
ci saymak, aynlmak, bir tarafa ce-
kilmek.
Bogelek, Is. Bugelek,
Bogelek, Is. Bogelek.
Bogehuv, f. Geciktinlmek, yolu kapan-
mi§ olmak.
Bogeltiv, f. Gecikmek, yava$lamak, bir
yerden gecmekte zorluk cekmek,
yolu kapanmak.
Bocen, (1.) Is. Atlann (beygirin) kuy-
rugunda peydahianan ka$rnma has-
ta I ig i.
BogenF (II.) Is. Kayigtn iki kaburga-
siyle alhm birbirine baglayan aga^.
Bogel, Is. Engel; Suyun akip gitme-
mesi i<;in, bir $eyin bir tarafa qif-
memesi, yapamamasi i^in engel, set.
Bogetuv, f. Engellefmek.
Bogev, E Engellemek. durdurmak,
ni olmak, set ;ekmek.
Boguv, E 1* Gu^lu olmak, ^ok fazU
yemek. 2* Bolluga kavu|mak. 3,
Ekin mahsul'unun suya kondugun-
da kendi kendtne уити^ауагак bli-
yumesi.
Bodene, Is. Bildircm.
Boceklev, f. Yava§lamak, iyi yiiruye-
memek*
Bocendev, f. Bkz. Bocektev.
Boz, Is, Ince beyaz kumas*
Во к ebay, is. Yunden dokunmuj olan
boyun artcisi. 2, Yunden dokunan
hanimlann ba? ortusu.
Boken, is. Bogu.
Bokse, Is. Kal^a.
Bbksetev, f* Atm kalgasina vurmak,
Bokseruv, f. Bir $eyi yntmak, par^nla-
max, 2. Bir jeyin yarisindan fazla-
sini уаргтн$ olmak, bitlrmeye yak-
la^mak.
Bbkler, Is. Dagm ajagi tarafi, ova la-
rafi, dag etegi.
Boklergi, Is. Diji puhu.
Bokterlev, f. Dagin ovaya yakin kis-
miiK keserek ge^meye calijmak.
Bokteiuv, E Egerin arkasina bir $ey
baglamak.
B6kterin$ek, Is. Atii kijinin, egerinin
arkasma bagladigi nesneler.
Boktiruv, E ^ogaltmak, bo!!a$1trmak.
2. Ekin mahsulunun (tahilin) suya
kondugunda kabarmasi.
Bolgi;, is. Bolen, taksim eden.
B6lgi$tev, f, Paylajmak, bolusmek*
Boldiruv E Paylajfirmak, bbtujturmek.
Bole, Is. Iki kiz karde$in Qocuklan. Tey-
ze ^ocuklan.
Bolo-Caruv, E Ortadan yarmak.
Bblek, s. Ayn olarak, kendi ba$ma.
BoleksinOv, E Yadirgamak, yabanci
saymak, ayn addetmek,
BdJektev, E Ayirmak, ayn muamele
etmek.
Bolentiiv, E Belemek.
50
Bolenuv — Buvma
BolenuVr f* Belenmek*
Bolev, F. Belemek,
Is, Bolme.
Bolti'ik, is, Kurt yavrusu, boru yaw
ru: J.
Boluv f. Bolmek,
ВоЦек, is. Par<;a,
Bol$ekFenuv, F* Par^alanmak.
B61$ekletuv, f. Par^alatmak.
Bbl^ektev, f. Par^alamak.
Boljekti, s, Panjahr bir ka^ pa n; a dan
tbare! olan $ey.
Belik, Is, Bolunmuj olan $eyin bir par-
tjasi.
Solim, is, Bolunb
Bolim$e, is, Bir $eyin ufak bir par-
£asi, bir $eyin $ubesi,
Bolingi$, is, Bolen sayi,
Cclindi, is. Taksim edildi^i zaman bo-
lene verllen hisse.
Bblisuvr f. Bolujmek.
Воре, is. Bebek.
Bdrere, Is. Uzun ve kalin kesilmis olan
sink.
Bbrenedey, s. Kahn ve uygunsuz, si-
nk gibi.
Bdrte, s* Mavimsi ve beyaz renkler,
kan|»k renk.
Bbde$rkr s. «Cuvsan* otu olan ufak
lepecikler.
Bdrtken, is. Vucutta £ikan sivilce,
BortpCr (I.) is, Dan, bugday ve diger
lahildan yapi1mi$ koyu ^orba.
Script?, (FL) Vikufta <;<kan sivilce.
BorHiruv, f* Bir §eyin <;imlenmestni
saglamak.
B6rtuvf f* Vucudun yerlerinde
ufak sivilce ^tkmasr 2. Bir $eyin
semirmesi, buyumesi, dolmast, $i$-
meJ.
Bori, is. Borij, kurt.
Bdriguv, f, Acele etmek, acele ederek
^ajirmak.
Bdrik, is, Bbrk, ba$a giyilen nesne.
Bbspe, s. Ovunen, kendini oven, ken-
dini mefhedcn kimse.
Bostekr Deriden veya yapagtdan ya^
pilan ddjek veya minder,
B6suvr f, Ovunmek, fazladan atmak.
BotegGf Is* Bkz. Boteke.
Botokr, is* Ku§un midesi.
Botelke, is* $i;e.
Bolen, Yabanci, tanidik olmayan
kimse.
Botendik, is. Yabanohk*
Botensw, f* Yabanci lelakki etmek, ya-
banci saymak,
Botensituv f. Yabanci muamelesi yap-
mak, ayirmak.
Buv, is. Bug.
Buvaz, s. Gebe, yuklij.
Buvazuv, f, Gul, t;i;ek at;makr rjm-
lenmek.
Buvaldir. s* Bulanik.
i -!
Buvaldirh, s. A^ik degil, sisli, karan-
hk, bulanik.
Buvda, is, Balya, e$ya.
Buvda-Buvda, s. Balya balya,
Buvdaq-Buvdaq, s. Par^a par<;a, balya-
bdlya,
Buvdaqtav, f, Bogumlanmak; bogum-
bogum olmak.
Buvdahv, L Ayn-ayri, par^a-par^a et-
mek.
Buvdan, s. Melcz. Argimaqh caman
dep buvdandt qaydan tabasm?
Argimagi -en iyi ati- kotu diyerek
bOvdant nereden bulacaksin?
Buvdandav, f. Iki hayvani yak-
la$htrnakla yeni tins asil tohumlu
hayvan meydana getirmek.
Budirav, f. Dagdmak. Budirap kelipti. -
So^i dagrlmi^.
Buvlandiruv, L Bugulandirmak.
Buvlandirgi; is. Bugulandirtci.
Buvlanuv, f. Buguldnmak.
Buvlamak, f. Bugulamak, yemegi pisi-
rirke*n uzerini orterek bugulandir-
mak,
Buvlatt:ruv, f. RuoubiHirm^k
Buvlafuv, f* Ruqnlatm }k.
Buvli, s. Bugulu.
Buvli^uv, fP Bir ;eyin testriyi? sinir*
lenmek, tikanmak, nefes alnmamak
Buvliq, is. Buguluk, bugu qikacak yer.
Buvliqhruv, f, Tikandirmak, nefes al-
dirmamak.
Buvma, is* Baglanirus, djgumlenmi$,
ufak-tefek par^a paket.
Buvnaq — Buzav
51
Buvnaq, is, Bir seyin (mesela basto-
nun) bogumlanarak kesildig! yeri.
Buvnaqtatuv, f. Bogumlathrmak.
Buvnaqtav, f, Bogumlayarak kesmek,
ijaretlemek.
Buvnaluv, f. Kesilmek, bogumlanmak.
Buynov, f. Kesip atmak. bogumlaya’
rak) srki^tirmak, rahatsiz etmek,
Buvra, Is. Bugra.
Buvra$a, Bugra gibi.
Buvnb s* A1< ile siyah, beyazla kara
1cari$imL
Buvnldanuv, f. Saclann beyazla$maya
ba$lamast.
Buvsandiruv, f. HafifQe terletmek.
Buvsanuv, f. H^fif^e ierlemek.
Buvuv, f. Paket yapmak, baglamak.
Be! buvuv. - Bir seye fevekket de-
mek, yapmaya knrar vermek. Avizm
buvgan oglzdey undemey otirdt. *
Agzr baglanmij okuz gibi ses q-
karmadan oturdu.
Buvuvli, s. Bagh, paketli,
Buviltiq, is. Vucudun ayak, el ve par*
maklan.
Buvduv, f. Paket edilmek, baglanmak.
Buvin, (I.) is. Eklem, bogum. Buvin-
siz, - Halsiz. Buvmi qurudt. - Hal-
sizle^ti- Buvini qafh. - Kuvvetlendi,
gu^tendi. Buvinsiz til. - £ok hatip,
lyi konu§an. Buvinsiz cerge bi^ak
saiuv, - Yersiz yerde bir $ey falep
etmek. Nesil. Bizdin buvin. * Bizim
nesil,
Buvin, (II ) is. Hece.
Buvindav, f. Aytrmak, bolmek.
Buvindi, s, £ok bog urn 111
Buvindnuv, f. Bogazini sikmak,
Buvinuv, f. Kendi bogazini kendi sik-
mak.
Buvip-Tuyuv, L Paketlemek, toparla-
lanmak, hazirlanmak.
Buvin$aq, is. Pakeflenmi?, baglanmij
e^ya, paket.
Buvrj-Tuvuv, Г PakeHemek, toparla-
mak.
Buvirqantuv, f. Ktzdirmak, sinirlendir-
mek.
Buvirqanuv, f. Kizmak, sinirlenmek,
baqinp ^atjjrmak.
Buvtr$in, is. к i si ria $t ir 11 пъпп'
erkek deve.
Видах, is, Bogaz. Islanbol hvgan,
Istanbul bogazi.
Bugaq, I. is. Insanin ve hayvanin he
gazimn altindaki et,
Bugaq, (IL) Is, Semiz tnsanin boga-
zmrn altindaki et.
Bugaqti, s. ₽Bugaq» eti olan kirnsr-.
Bugahq, is. Kement.
Bugahqtav, f. Kement atmak. kemnnt
atarak yakalamak.
Bugana, is. Omuz kemigi, omuzun on
tarafindaki корги kemik. Bufjanasi
qalpagan, - Gene;, tecrubesiz.
Bugav, is. 1. Kelepqc, 2. Esaret, ba-
gimlilik
Bu^avlanuv, f. B.igimli hale gelmek.
Zincirlenmek.
Bugavkv, f. Zindrlomek, bagimli cl-
mek, esarete aimak.
Bugavli, s. Zincirleneii, bagimh cHn,
esaretteki kimse.
Buguv, f. 1. Saklanmak, gizienmok,
pusmak. 2. Korkmak, urpermek.
Видь is, Maral.
Bugili, s. "Bu§rsi» $ok olan dag.
Budir, is. Duz olmayan yer.
Budirlav, s, Duz degil, egri bugruyo
yakin yer.
Budirli, s. Egri bugrulu.
Budirmaq, is. 1. Egri bugrii. 2. Dlr
Seyin uzerindeki tirfil.
Budirmaqtanuv, f. Egri Ьифги olmak,
tirtdlanmak,
Budirsiz, s, Duz, e^risi bugrusu yok.
Buc-Buc, s. Vizir-Vtzir.
Bucir, is. £i;ek hastabgindan yvzde
kalan iz. 2. Yuzunde iz kalmi^
kimse,
Bucirlanuv, f. Puturfenmek.
Bucirlav, f. Bir §eyin yxjzunu tirtdla-
mak, bozmak.
Buzaqi, s* Bozguncu, kavgaci.
Buzaqilanuv, f, Bozguncu olmak, kav-
gaci olmak.
Buzaqdtq, is. Bozgunculuk, kavgacihk.
Buzav, Is. Buzag, si§rnn yavrusu. Bu-
52
Buzavbas — Bulandav
zav ti$ kam;i. - Buzag diji jeklinde
orulmuj kam^i. Buzav bas. - B351
buyuk*
Buzavbas, Is. Bir nevi bocek.
Buzavlatuv, f, Buzaglatmak, inegin do*
gurmasmr saglamak,
Buzavlav, L Inegin doQurmasi,
Buzavh, s* Buzagisf olan, dogurmu^
inek.
Buzavji, Is, Buzagilara bakan kimse,
Buzav}t(b Is- Avilda-koyde elde yapd-
mr$ sabundan kopanlmi^ ufak sa-
bun.
Buzytzuv, f. Bozdurmak.
Buzdirtuv, f. Pozdurtmak.
Buzdruv, f, Bozdurmak.
Buivv, f. Bozmak.
Buzuvji, e. Bozguncu, bir $eyi bozan,
krran kimse.
Buzuv?ibqr Bozgunculuk, kirmak,
bozmaktan hovlanan.
Buzrp, $. Bozuk, bozguncu, her tertip
ve nizami bozan kimse, 2. Bozulan,
kinlan, i$e yaramaz halde olan bir
$cy<
Buztqtiq, Is. Zorbahk, kanunsuzluk,
bozgunculuk, bozukluk.
Buztluv, f, Bozulmak.
Buzrp, f. Buztp caruv. - Bozmak, knr*
mak, bozmak-yarmak.
Buyda, is. Deveyi burnundaki delik-
ten bsglayarak gostermeye mahsus
ip.
Buydalav, f. Devenin burnundaki de-
likten ip gecirmek. 2. Birisini bir
$cye ikna etmek, dedigini yaphr-
mak.
Buydalb s. Burnundaki delikten ip ge-
CirHmij olan deve.
Buyra. s, Sa^tn kivirok olmasi, kuzu
ve oglagm yununun kivircik ol-
ma$i.
Buyralanuv, f. Kivtrciklanmak.
Buyraktuv, f. Kivimklatmak.
Buyralav, f. Kivrrctklamak,
Buyrat, Is. Ova, vadi, tepelerden mu-
tejekkil biiyuk ova.
Buyrattanuv, f, Tepe ve fepelerin git-
tik^e so^almasi. Cohmiz bar^anse-
yin buyratlamp ba rad 1. - Yolumuz
gittik^e buyrattanmakta, Yani, tepe-
ler, inip ^ikmalar sikla$makta.
Buynq, is. Emir.
Buyt^uv, f. Cekinmek, ujuturum kor-
kusuyla fazla ortunerek dtjari £ik-
mamak.
Buyrgikq, Is. Qekingenlik, tereddut et-
mek, utangaqhk.
Buyim, Is. Ejya, mulk*
Buyimtay, is, Istek, arzu, emir.
Buyirfuv, f. Emir ettirmek.
Buyiruv, f. Buyurmak, 2. Nasip ol-
mak.
Buyiruvji, is. Emir verici, buyurucu.
Buyinluvj f* Buyurulmak.
BGqa, is. Kfsirlastinlmamij erkek sh
§ir (boga).
Buqara, is. Halk, toplum.
Buqaraliq, s. Halk toplulugu.
Buqora;d, s. Hal'k^, toplumcu.
Buqqizuv, Г Bajini kaldirtmamak, sin-
dirmek.
Buqpa, s. Gizli, sakh.
Buqpaqtav, f. Saklanmak, gizlenmek.
Buqpahv, f. Gizlenmek, saklanmak.
Buqpantay, s* linden hesaph, daima
samimi olmamak,
Buqpantaylav, f. Gizleme'k, saklamak.
Buqhruv, f. 1. Kapatmak, ortmek, giz-
lomek. 2. Yemegi buguyla pi|irmek.
Bub (1-) h, Kumas. 2, Degeri, ozelligi,
para.
Bub (И.) z. Bu, $u gibi ifade. Bui ba*
lam qaytemiz? - Bu досиди ne ya-
pacagrz?
Bula, Hit; zorluk ^ekmeden, jimank
olarak buyumu§ kimse.
Bulay, Bkz. Bilay (bu tarafa).
Bulaq, is. 1. Suyun kaynagr, ba§i. 2.
Haberin, bllginin Ikaynagi, 3. Bob
$ok.
Bulan, (I.) is, Yaban geyigi.
Bulan, (II.) f, Bulkan-talkan boluv •
Karma kan£ik olmak.
Bulan, (III ) is. Ada orta hizla gitmek.
2. Sallanrnak,
Bulandav, f. Orta hizla gltmek. 2. Naz-
lanmak.
Bulungir — Buhn
53
Bulungir, s, Aydin degil, buiantk, sisli.
lanmak.
Bulav, (L) Hasta olan kimseyi terlet-
mek i^in bugulamak.
Bulav, (IL) t Akitmak, dokmek, bo!
bol aglamak.
Bulavday, s. Aglamaktan kizararak
mis goz.
Bulavlatuv, f, Bugulatmak.
Bulavlav, C Hasla olan kimseyi veya
dogum yapan hanimr ferletmek i^in
bugulamak.
Bulbul, is* Bulbul, hatip, iyi ;arki soy-
leyen kimse,
Bulgaq, Is. Bkz. Bulgan.
Bulgaqtatuv, f. Sallandirmak.
Bulgaqtav, f* Sallanmak, nazlannsak.
Bulgan, is* Bir о tarafa bir bu tarafa
sallanmak.
Bulgandatuv, f* Sallandirmak.
Bulgandav, f* Sallamak, iki tarafina
sallanmak.
Bulgan, Is. Bkz. Bilgan.
Bulgav, f. Bkz. Bilgav.
Bulgrn, Is. Samur.
Buldanuv, f. Yapmak islememek, naz
yapmak, kendine pay bigmek,
Buldav, f. 1. Kiymetini, fiatini yukselt-
mek. 2. Yuklemek, yapmij oldugu
brr $eyi «$unu yaptim» diye be^
lirtmek, dirmeye kendisine gal^mak. ehemmiyet ver-
Buldi, s. Kiyrnelli, fiath, i$e yarar.
Byldir, is. Sisli, bulanik, aydin degil.
Buldirav, f. Sislenmek, bulamk hale
gelmek, gozun se^emeyecegi du-
rumda olmak.
Buldidav, f. Gozun secememesi, bula-
mk olarak gorunmesi.
Buldinq, Is. Bildircin.
Buldinqtay, s. £ok ufak, ku<;uk. Erdin
atagr tuvirdiqtay ozi buldiriqtay. -
Erin jbhretl buyuk, kendisi ufak.
(Ala sozu)
Bulcimav, f, 1. Hit; farksiz, benzemek,
fa kendisi. 2. Yennden kipirdama-
mak, orada durmak.
Bulcitpav, f. Tam kendisi gibi yapmak,
hie farksiz olarak yapmtj olmak.
Bukttpay aylfi. - Hie degi§trrmedcn
soyledL
Bulqan*Talqan. Karma kars$ik, duzen-
siz, kizgm, sinirli.
Bulqindiruv, f. Sinirlendirmek, kizdir-
mak, hareket efmek, cirpinmak, sal-
dirmak istemesine sebep olmak.
Bulqinuv, f* 1P Saldirmak islernek, ba-
ginp eagirmak, hucum etmek isle-
mek. 2, Hareket elmek, firlamak, at-
lamak.
Bult, is. Bulut,
Bultaq, s. Istikrarsiz, bir gun dyle, bir
gun boyle, ka^amak.
Bultaqtav, f. Bir oyle, bir boyle hare-
ket etmek, kaeamaklik yapmak. 2.
Caymak, karar degr$tirmek# karar-
sizhk.
Bultalaqtav, f. Dogru yurum^mek, bir
о tarafa btr bu tarafa sapmak.
Bulbndav, f, Bir oyle, bir boyle ol-
mak.
Bultarlpav, f* Kipirdalmadan, hemcn-
cik kendisini veya sozunu yakala-
mak, kistirmak.
Bultarfuv, f. Kaeamak yaptirmak, u-
vi^masina irnkan vermek.
Bultaruv, f. Aniden ddnu§ yapmak. 2.
Sepmak, gizlemek, dogruyu soyle-
meinek.
Bultans, Is. Ddnuju olan bir yerde
gizlenme, sapma, gizleme, saklama.
Bultanssiz, s* A$ik, gizli olmayan.
Bulftanuv, f. Bulutlanmak.
Built;, S* BulutlU.
Bultiyuv, f. Bir $eyin bir taraftan yu-
vadak olarak eikmis olmasi.
Bultildav, f. Bir jeyin (yuvarlak) ye-
rinden oynamast.
Bulhndatuv, f. Yerinden oynatmak, bir
о tarafa, btr bu tarafa hareket el-
tirmek.
Bulfiq, is. Pazi eti.
Buffiqfi, s* Pazi eh kalin olan.
Bultq, is. Yorgamn, ayakkabmin, me-
sin, vs. kenarrna dikij arasi saglam
olmasi i^in konulan nesne.
Bulrqsuv, f. Iki tarafina sallanmak,
Buhn, s. Buhn-bubn • Втг kae kat, bir
kae eesit, bir goz (ev).
54
Bulingir -- Bungtama
Buhngir, is, Dumanh, sislL bulutlu.
Bulmgirlanuv, f. Dumanlanmak, sis-
Icnmelc
Bunday, s. (Munday) Bunun gibi,
bby le.
Buralqi, s, Di$andan gelen, yabanci,
sigmli. 2. Yersiz, csassiz sbz.
Qazaqeline gotten kelgen ofts si-
yaqti burolqtlar. - Kazakeli'ne dt-
^andan gelen yabancilar.
Buralluv, f. Burmak.
Buraluv, f. Burulmak,
Burama, s. Burma.
Buranda, is. Vida.
Burandavh, s. Vidah.
Buran, s. Egri. Buran bel. - Ince bel
(Hanimlar i^in kullamlir.)
Burandatuv, f. Burdurtma.
Burandav, f. Burulmak.
Burtana, is. Di$ardan gelme, sigtnti.
Buratuv, f, Sardirmak, ^evreleHirmek,
vidayr sikijtirfrmk, burdurmak.
Burav, f. Sarmak, etrafini ^evirmek,
Burgi, is, Burgu.
Bur^ilav, f. Burgulamak.
Burgilanuv, f. Burgulanmak.
Burgu$i, is. Burgucu*
Burq, I. Bir $eyin fokurdayarak kay-
namasi.
Burg, IL L Burg efiiv: Akmak, dokiil-
me<, bir $eyin aniden olmask Ton-
kens burq oHL - Ibfilal aniden ol-
du. Burq-sarq bolmaq. - Sinirlen-
mek, tepesi aimak.
Burgaqtatuv, f. Kar veya ya^murun
ruzg3rla kar(;ik yagmast
Burqan. Burqan-faiqan; Aslan-kesten :
Karma kan$ik, a I bust olmak.
Burqandav, f. Karma kari$ik etmek.
Buiqasm, is. RuzgSrla kan$ik sortie
yagan kar,
Burqastndf, s. Ruzg&rla kan§)k yagan
kar veya ya§mur,
Burqildatuv, L Eriyecek, srvi bir }e-
yin sort kaynamasi. 2. Serf konu$-
mak, baginp ^acjtrmak. 3. Tozu du*
mana katmak.
Burqnatuv, f. Toz kaldirilmasi, fozla-
hlmasi.
Burqirav, f. Sa^tlmak, tozlafilmak, da-
gihlmak.
BurLquv, f, Acrkmak, halsiz duruma
gelmek.
Burnia, Is. Bojluk, sapma imkSm.
BurmAlanuv, f- Yanli$ tarif edilmrk,
yah!t§ mana veriimek, ba$ka mana-
ya 'maksath yorumfanmak.
Burmalav, f. Hakikati degi$trmek, ya-
larti dogru, dogruyu yaian olarak
gortfermek, saptirmak, uydurmak.
Bunnalavp, is. Tahrif edici, uydurucu,
yihh? anlam verier
Burmalav;ihq, is. Uydurmacilik, tahrif
edicilik.
Buringi, is, Evvelki, dneeki.
Bursanuv, f. Sinirlerrmek, kizrnak, kin
tutmak.
Burtan, s. £abuk kusen, sinirli, kaba.
Burtandav, f. Kiismek, bagirmak, azar-
lamak.
Burfiyuv, L Kiiserek sinirlenmek,
uiuntu belirlmek.
Burov, f, Burmak, ydnunu, hareketle-
rini degi$tirmek. 2. Birtsini destek-
lemek, futmak.
Butjaq, (L) i$, Dolu. Buryak. Bur$aq-
lav. - Dolu yagmask
Bur;aqr (IL) is. Bir <;e$it tahiL bur-
^ak.
Burjaq, (HL) is. Kuzu ve oglaktann
sirayla baglandigi ipin ilmigi.
Bur;aqtav, f. Yagtnak, esmek.
Burijdiruv, f. Saptirmak, dondurmek.
Bunhs, is. Donemec, kd$e. 2. Vine bir
yon ve futumda olmak.
Bunin, is. Per^em. Hanimlann on sa^r.
Bunn, Evvelce, eskiden, once.
Buringi, s. Evvelki, onceki.
Buringiday, s. Eskisi gibi, dnccki gibi.
Dunngi$a. Tam f?ski$i gibi, fam once-
ki gibi.
Bunniraq, s, Bira? ewe!, birar once.
Buns, s. Sapa, ters, yanlr$, yalan.
Burtsuv, f. Buzulmnk, buzulerek otur-
mak.
Burt}, (L) is.'K6$e.
Bun}, (IL) Is, Biber.
Buri$tam<ir Is. Derkenar, gelrn evragni
kojesine konan not.
Burislav —
Buri$tav, (1.) L Bir seyin kenarindar
ucgcn ^ikarmak.
Bun$tav, (II.) Yernegi biberlemek.
But, (1.) is. 16 kilogramlik agirhk.
But, (II.) is. Bui.
Bute, is. Cab.
Butaq, is. saba Agacin budagi 2 $ube
Bufaqtav, f. Budamak,
Bulaluv, f. Budanmak.
Butaii, s. Cahli.
Butanaq, is. Budak.
Butarlav, I* Pai\alamak, bolmck, ufak-
ufak etmek.
Butav, f. Agacr budamak.
Bulasiz, s* Agaci, ^alisi yok yer.
Виде, is. A$igin yere ahldigi zaman
<;tfkur tarefimn alt tarafinda olmasr
Buge$ck, s. Dik degil, biraz egik.
Buge^ektev, f. 1. Egilerek yurumek,
dik yurumemek. 2. Cekinmekr kork-
mak, cesaret edomemek.
Bug elek, is. Doha <;ok beygideri tsi-
ran bir cins sinek.
Bugelektev, f. Beygirin, isnan sinek-
ten когиптауа <;alt^masL
Bugcen-Bugcen. Ba^ini egerek, belini
yukselterek yurumek,
Bugciyuv, f. Egilmek, buzulmek.
BuguVf f. Bijkmek, 2. Gizlemek, sakla-
mak. Dize biikii - Diz buktij.
Bugildiruv, f. Biikiurmek.
Bugiluv, f. Bukulmek.
Bugin. Bugun,
Bugingi, s. Buqunku.
Buglngidey, s. Bugunku gibi.
Bdyen, is» Kor bagirsak,
Buyrek, is. Bobrek.
Buytuv, f. Boyle yapmak, boyle de-
rrick.
Buyi, is. В иди (buve).
Buyrmtiiy, is. Bkz. Buynrday
Buyir, is. Boqur.
Bijyirlev, f. Ayirmak.
Buyirli, s. Buqur kahnr коса-
man.
Buk, is. (L), Bolr qeni$.
Buk, is, (II), A$igin $ige tarafmin kar-
§igi, Asikttn buk cagi tompak keldi.
A§igrn bug tarah s^kin geldi.
Bukki^f Is. Bir y?yi gizlemeyi, gizli trH-
rnayi, hop bajkasma рек itirna! el-
memeyi adel edinmij kimse.
Bukpe, Is. 1. Demir veya lahladan buk-
me surgu, 2. Gizli sir ve sbz, id A
tefek yalan,
Bukpeir, s. Bukmeli, ^ekilebilir.
Bukpelev, L Gizlemek, saklamak
Bultsuv. Pis koku ^ikmasi.
Buksutuv, f. Pis koku ^ikarimak.
Bukteluv, f. Bir $eyin katlanmast.
Buktemeli, s* Katlamali, <;ekiJebiIir
Buktesin, is. Bir $eyin katkinmij, kiv-
rilmi$ yeri,
BbkteVf f. Buklemek.
BuktevIL s. Buklenmi$ durumda.
Suktiru}, f. Bukfurmek, buzulfcmk
oturtmak,
Bukfustiv, L Buzulmek, buklenmck
Buksendefuv, f, Kambur kambur ogi-
lerek yurumesine sebep olmak.
Bukil, z, Hepsi, famami, butun.
Bukilodaqtiq, s. Butun birlik boyun <i.
Bukir, s. Kambur.
Bukiroyluv, f. Bijkmek, kambur ir^
mak.
Bukireyuv, f. Egilmek, kamburlajmak.
Buki$, s, Kamburumsu.
Bulde, is. Ipekli kumaj.
Buidirge, is. Kam^rnin scpindaki asd-
masi i^in yapdan bag.
Buldirgelt s* Bogi var, bagcikh.
Biildirgen, is. (jlek*
Buldirgif, s. Bozucu, kincr
Buldirtuv, f, Bozdurmak, kirdirmak.
BuidiruVf f. Bozmak, ktrmak, yikmak.
Buldir$rn, Is. Bkz. Bodene (bildimn)
Buldir$indey, s. Guzel, yaki^ikli.
Bulk, f. Kipirdama, Beti bulk frtpedi. -
Utanmadt yuzil krzarmadi,
Bulkil; Is. Ahn orta hizla gitmesi.
Bulklldetuv, f. Yava$ yava^ gttrnek, ya-
va$ yava$ bir $eyi soylemeye bas-
lamak,
Bulkildev, f. Orta hizla gitmek.
Bulikf is. Kavga, ani hareket.
Bulik$ilik, s. Kavgacihk, kangrklik.
BulikjH, is. Buliksi, kavgaci, gGrijltu-
cu, kanjikhk ^ikanci.
56
Biilindiruv — Bil&avis
BulindlnjVr E Kan^tirmak.
Blilinuv, E Bozulmak, paramparta oi-
mak, anla^mazhga du$mek.
Bulinuvjllik, 1». Kan$rfdik, anar$i ha-
reketi, intizamstzlik.
Bug h. Agacin, diger bifkilerin uze-
rindeki ufak tofiumu.
Burge, Is. Pire.
Burgen, is. Dikenli ^alilar.
Burgistev, E Toplamak, yi§mak.
Burkek, Atik olmayan, yagi?b gun.
Burkelev, f. Gizlemek, ortmek, sakla-
mak,
Burkomeldenuv, t. Saklanmak, gizlen-
mek. ortijlmek.
Burkemolov, E Saklamak, ortmek, giz-
lemek.
Burkemeli, », Gizli, brtulu, sakli.
Burkendiruv, E Odundurmek.
Burkenpk, Is, Semaverin atejini son-
durecek kapak. 2. Dumanh, bulutlu
gun,
Burken|1r Is. Odu.
Burkey, E Ortmek, sarmak, kapamak.
Burkeleniiv, E Рек belirli olmamak,
bulamklajmak.
Burkelt, I. OrtvIiZ
Burkeys'?, s. drtusiiz*
Burkiiv, E Ofurmek, ufurerek su serp*
mek.
Burkit, Is. Karfal.
Burki!$b Is. Kartal avi yspan, kartalla
me?gul olan kimse.
Burltndiruv, E Gultendirmek,
Budenuv, f. Gullenmek, yapraklan-
mak, t’^eklenmek,
Bujme, is. Burmek, Buzerek dikmek.
2. Bir nevi tab ismi.
Burme-Butme, s. Buklum, buklum.
Burmelenuv, E Buzulmek.
Burmeletuv, E Buzdurmek,
BurmelGv, f. Buzmelemek.
Burmeli, s. Buzmeli, fileli.
Bursektov, f. Bkz. Bursendev.
Bursen Qaguv, f. U^umek, iijudugu
it’in buzulerek yurumek.
Biksendev, f. Buzule,'ek, halsiz halsiz
yurumek.
Rtirsiyi’rVj f. Bkz. Bursendev.
Б jrsiguni, Oburgun.
Bi/rtik, Is. Bir seyin yuzundeki hafif
hrtil. 2. Tomurcuk. Agajlar canpiraq
caytp giil burtigin cargah fur. -
A^a^Iar yaprak yayarak gul fomur-
cuk tikarmak uzere.
Burtlnuv, f. Sismek, kabarmak.
Buriiv, f, Buzmek, kivirmak.
BiiruvJi, s. BuzD!Dr kivnb.
BifTftkr Ur Bitkinin t^ek acmadan ev-
vdlki half.
Biirsiktenuv, f, Citeklenmek, Qtek at-
mfck. ,
Burisfiruv, f. Buru$turmak.
Buriiuv, f. Buru$mak.
Butin, s. 1. Butun, 2, Partasiz, 3. Sag-
lam,
Butindey, ButunuyJe.
Bulindeluv, f. Bufunlemek.
Bufindev, f. Yamamak, eksikliSini dol-
durmak, i$e yaratmak.
Butlndik, Is* Butunluk.
Bic, f. Bic-Bic qaynav: Bir seyiti fo-
kur fokur kaynamasL
Btcildav, E Sinirlenmek, kizmak, afe$
aimak, kuplere binmek.
Biemav, f. Bir seym bir yerde fop-
lanmasi.
Biqbirt, E Biqbtrf tiyuv: Darbe tndir-
mek, dagihlmak.
Biqsuv, f. Dumanlanarak bir $eyin
yanmasi, tutmek.
Biksuv, is, Yamk kokusu. 2. Kotu ni-
ye)li. i^ten pazarlikh.
Bilay, Boyle, bunun gibi.
Bilaygi, Bkz, Bilay.
Bday;a, Boylece.
Biiamiq Is, Buiamat-
Bilavday, s. £ok aglamamn neticesin-
de gozun jismesi.
Bilgani$, s. Bulanmak.
Bilgar», Is. Fabrikada i$lenen, ayakka-
bi yapilacak deri.
Btlgarc*. Is. Derici, fabakt’.
Bd^aluv, f. Bir $eyin birisi tarafin-
dan pislenmesi, kirlenmesh
Bilgav, E Bulamak. Yersiz, esassiz sut
lamak. Qol bilgadu - El salladu
h* S/сзк kazana kavurma1
itin tahH koyulduaunda onun yan
BilchnJav — Bilektey
57
marrasj 4in devamli kari$hrmaya
yarayan Romaic
Brld/rdav, f, Yeni yeni konujmakta
olan ^ocugun anlamsiz sozleri.
Bikin s. Camur, suyla kan^arak yu-
mu?ami$ olan yer.
Bikiracn s. Suyu ^ok, iyi islenmemij
ded ve diger jeyier.
Biktrav, f, Gev^emek, ezilmek, suyu
Cogalmnk. 2. Luzumsuz ve yersiz
konusmak.
Brhq-Sdiq, $. Halsiz, guQSuz.
BiJqildaq, t. Yumu^ak, saUanan.
Bilqildav, f. Bir ^eyin yumu§amast.
Biltir, Bildir, ge<;en sene.
Btltirgiday, Ge^en seneki gibi,
B*li$-BiU$r s. Akan suyun ta$a carph-
ginda Qkardtgi ses.
Biljiyuv, f. §i$mantamak,L gerrijlemck.
Btlfiq, is* Goz agndigt zaman gozde
nieydana gelen kir, capak*
Bd$iqtanuv, f. Gozun hastalik dolayn
siyla kidenmesL
Bil$>b is. Yersiz, olur olmaz konus^
mak, gevezehk etmek,
Bilpldav, f. Gevezelik etmek, olur ol-
maz konu$mak,
Bihgvv, f. Kirlenmek, pislenmek, ka-
ri$mak, satilmak*
Bihqr is. Salakhk. Castnda bdiq bob
san bare-bara salaq bolarsin, -
Gen^iiginde bibq olursan sonra sa-
lak olursun. {Ata sdzii) 2. Pislik,
haramiik,
BibqtHUv, f, Karijtirmak, ^atijtirmak,
kinden ^ikilmaz duruma getirmek
Btrday, s. Iri, dolgun.
Birfiq, s. Kisa ve kahn.
Birjuv, f. £ok terlemek. 2, <~ok ek$b
mi$ ayran.
Birddav, f. Horiamak, horlayarak uyu-
mak.
Bihsuv, f. Yuzijnu buru$turmak,
Bitpddaq, is. Bildircm'in ^tkardigi ses.
Bitpiraqtav, f. Pirinr veya benzerle-
rinden yapilan yemegin suyu aza-
larak koyulajmasi,
BithyuVr f- 5i$mek, semirmek, kalin-
fejrnak
Brtf f- qiluv: Imha etmek, yok
etmek, bifirmek.
Bitiq, s. Oolgun, semiz.
Bifira, is* Av tufegi, sa^ma.
Bifirandr, l Dagimk.
Bitirandilik, h. Daginrklik, birbihnden
uzak ofurmak vs+
Eifirafuv, Г Dagitmak, her tarafa yol-
lamak.
Bifrrav, f. Dagilmak, her tarafa gif-
m$kT
BihHav, f, Pihr pittr etmek.
Bitiranqi, v Da$in*kf her biri bir
yerde.
Bihranqihq, is, Daginikhk.
Bittrasuv, f. Herkesin her tarafa dagih
rnasi. herkesin kendi yonune git-
mesi.
Bihsbruv, f. Kanstirmak, i^inden ^ikil-
mayacak duruma sokmak, allak bul-
lak etmek.
Bihsuv, f. Kanjmak, allak bullak ai-
mak.
Biz, (I.) Is. Biz, tig, bir $eyt dderek
ip getirmek iqih aleL
Biz, (IL) z* Biz, Biz baramiz, - Biz
varacagiz.
Bizdin$e, x. Bizce, bize gore,
Bizje, Bizce.
BHgendikf is. SiJgenlik, bilgi^Jik.
Bilgensuv, f, Bilmi|)ik.
BilgUuv, f* Bildirmek.
BHgir, s. BilgK* £ok bilen.
BHgl}, s. Biigin.
Btlgissinuv, f, £ok bilen, bilgi^ kim-
se gibi hareket etmek, bilgi^lik tas-
lamaya kalkmak.
Bilgiftenuv, f. Bilgi^lik taslamak.
Bilgiftik, is. BHgiclik.
Blldey, s. Buyuk, yuksek, agtr,
Bildirtuv, f, Bildirtmek.
BHdhuv, L Bildirmek, haber vermek,
bilgi vermek vs.
BUezik, is. Bilezik.
Bileiiktcnuv, f. Bir jeyin ^evresine bi-
lezik gibi bir $ey koymak, tuttur-
maic
Bilek, is. Bilek.
Bilektey, r Bilek kadar, bilek gibi*
.')H Bilcktesuv
1 ileklesuv, L Bik-lc bil^qf1
IHokJi, s. Bilckfi, gu^lu, kuvvetli
Bilcm, s. Dilim dilim olarok kcsilen
yag vo у a et
Bilf'mdev, f, Dilimlemck.
Bilenuv, f. Bilenmek, hazirlanmak
Biicydey, s. Kaijrnnn, biiyuk, kalm
Btfeviendiruv, f. Damm 'ni (iknrmjik
hj<rli h-sb- gctirmek
Bilevlenuv, L Daman (jkmak, di^in-
r]'!ii b’iyijk ol?r.’:!< « rv i'11 miek.
Bilcylev, f. Bir $^yi yuvarlayarak
4i9k, yuvadak vp n/un hale qeht-
i’rr'k.
ill It?, is. Ini ie, yag 1am ba sin in a^agi-
km ул; cokerek yanon fitili, 2. Es-
kiclen ba/i tufekfpri aio^lernek
кtjSI jrirlai) ncsno (blil).
Biltolenuv, f. Btr deligin kapininas». 2.
Bir $cyia birbiriyle kmi$mi$ olmasi.
Biltelev, f Bir <-У’п filil yorlc^-
tir rnek.
Bilteii, s. Fitilli.
Biluv, f. Bilmck, mi lama к
Bilik, is. Kalin, scm dernir.
Bilikii, Sb Biiqili, oki'mushi.
Bilirn, is. Bilqi, i'im
Bilinidi, s. Brlgilt, ilimii, ihm sahibi.
Bilicndi I Elik, is. Bilgililik, ilimlilik.
Bilimpaz, is. Okumudu, Alim.
Bilimpazdiq, is. Okumu^luk, alimlik,
bilgiSilik.
BiHmsiZz s. Bilgisiz.
Bilimsizdik, is. Rllqisi? li к, cahillik.
Bilinuv, f. Bilinmek, anla^ilmak, go-
Mjfimek.
Bilisiiv, F. Ek^kasmm da biimesi, an-
lamasi.
Bii, Sayi, lek, Bir bitden, hirer,
bm-r Bir atim, bdirl] bir 61<;ekr
Bir laypj el, bii -ayfa insan. Bir
ihim, bir parcel. Sir alfam cor, bi;
* hmlik y.-r. Bir asim et, Bir a^im-
ik eh Bir korgen adam, Aianahk.
Bir tuyir, kuQucuk, en kurijk par;a
Bir miner at, dzel qiinlerde bin!-
rcri at.
Birak, Fakat, buna ragman, byle oldu-
pp hmdo.
Biravizdan, Bir aqrzdan, tHifakla.
В ini a lip li
Biraviichhq, is. Rirlik, t*p$kila<. 111к
BiibuL s, Suzu.'Kfj n donmcypn kimse.
Birbetkey, s. Her turlij, de
gilr fek bir sahaya, копи ya mah
»us, her $Gyin pejindc degil, bir
irjr mpsgul, lek yorilik
Bit betkeylev, s, Hall^tmuyr h
bii\<z ко1ау1д$|'ипн$ olmak
Birbeltilik, is, Sagiamhk. sb/unrlu du
ran, M ha mm bl и olmak.
Pug©, B< reboi Onnnen btrge. - Onim
la belabor.
Birgelki, Bkz. Birkeldi, aym ayarda
Birde, Birde, brizen, bazi zr.manlar
Birds - Cirr Hit; bir
Blrdey, s. Ayncn, hanzer,
Eirdeylik, is. Musavilik, hi^ lyirmaci-
hksiz, osillik,
Bitdeme, zr Birney,
Birden, Aniden, Birdcn bir, Yalmz
Vf-rdi Birdenbirge, Birindon baska
sinj.
Biidoga, s. Bk? Birbelkey.
Bitdi-Ekili, s. Az, .sayili,
Birregey, s. Serine, on iyi,
Bireziiv, s. Hep aksini soyleyen. hep
jksilik уарлп, kendi dedigindon
ba^ka:rni kahui ntmeyen kim<e.
fiirezuvlik, is. Aksilik, kendi bildioirn
yapmak.
BirEki, sayi. Bir-jki.
Biren, say i. Bj/i-bzi. say th, рек. сок
tiogil
Direr, s Birer.
Birese, Siiayla. Bliese oh bireso men.-
Bir o, bir ben.
Birev, (L) sayi. Yalniz, bir lane
Bi»ev, (It) z, Relirsiz birisi
Bircayh, s. Biiar yokma qhm''kr du
?ene koyuhnu^ olmak .
Biixola, Bkz. Bir nlata.
Birkelki, $. Ayni nyarda, farkri/
Birkiyer, s. Bir taoifa qidorkon qiyi
cek elbise.
Birkormn, s* Bir gormeye rkger.
Birqazan, is. Suda yuruyen «turns-"
gibi ku;.
Birqahpt!, s. Deqi^ikstz, her zamanki
gibi.
Birqatar
Вйго
Birqalar, s. E3i< kalai, bir surtj, epeyi.
Birqtdiruv, z* Впал bir ka£, hayli,
eirqiyli, 5- Bir turlu.
Birlestik, is. Te^kila!<;11rk, birlik^ilik,
Bidestiruv, f. Birle$ttrmek.
Blrtesuv, f, Birle^mek,
BirlbCanni, is. Birli-ikili, bir ka^ fane.
EUdrk, s. Birlik. 2. Rirden dokuza ka-
dar olan sayi.
Birliksil, s. Te^kila^r birbirini tutmak.
Birn<?$e( z. Bir kit;.
Birlalay, Bir hayli.
Birfe-Birfe, Yava$-yava$.
Birlegis, s. Луп;, hep btrbirine ben-
zer, bit ayarda.
Birtektilik, is, Aym soydan olmak, ay-
nt cinstpn olmak.
Birtoga, s. Yava$, sozunde duran, sa-
birli kimse.
Birfindcv, f. Azar-azar, yava^-yava^
Biriguv, f. Birikmek, birle$mek, birb'r
rine yaklajmak*
BingGvsilik, Birlikcnlik, tefki la 411 ikT
Bhikliruv, f, BirtkHrmck, hi’^ p?n к
BiriktirHuv, f* Biriklii ilmck,
Birindev, f. Birbir ayirmak
Birincif s, Birinci,
Biieluv, f. Tikanmak,
Bitev. (L) s. Deliksiz, bir kirafi кара
h. Bitev care. - Kapah yara.
Bifev, (IfJ f. Kapamak, bir §eyle ra-
raiak kapamak, tikarnnk.
Bitovdey, s. Kapali gibir ttkaink <iibi.
Bitiiv, f. 1. Bitmek, tukcnmek. is bii-
H. - Ц bitti. 2> Somma gelmek, ha
zir olmak. 3. Yaranin iyile^me'i 4.
Yoli^mek, buyumek, bitmek.
Bitik, $< Ttknaz, kalin, ktsik.
BTtim, h. Anlajma yapmak
Bitirf is, Fiire.
Bitirtuv, is. Bitirtmek, ramamlafniak
Bifiruv, f. Bitirmek.
Bitirisuv, Г Bitirilmesine yardim ntmek.
BiHsuv, f. Anla^mak, helalla^mak
Butcet, is. Biilqe.
BuHeten, is. Bullen.
Buro, is. Виго.
Gar, Is, 1. Gaz. 2. Yumusak ipek,
Gazet, it. Gazete.
Garantiya, it. Garanti.
Galereya, Is. 1. Galeri, 2. Sergi,
Garaj, it. Garaj.
Gamak, it. Salincak.
Garderob/ is. Gardrop,
Garmoniya, Is. Armonk
Garment, It. Muzik atetk
Garmon}!, it. Armoni ^alan.
Garnizon, Is, Garnizon,
Gastronoml, It. 1. £e$itli yiyecek mad-
delerinin safildigi yer 2. G»da kont-
roldrij.
Gavsar, It. Kevser, cok tath su.
Gavhar, It. Cevher, cok kiymetll ia$.
Gegemon, is. Balkan, birseyin hareket
giku.
Gegemoniya, I». Bagfcanlik.
Goktar, Is. He’klar.
General, is. General.
Generalissimlt, Is. Askerlikte en ust ka-
deme*
Generator, Is. Jenerator.
Genetika, It. Genetik.
GeograHya, Is. Cografya.
Geodezlya, Is. Jeoloji,
Geolog, it. Jeolog,
Geologia, Is. Jeoloji.
Geometriya, it, Geometri,
Geoftzika, Is, Jeoflzik.
Gudrologiya, is. Hidroloji.
Gipnotizm, Is- Hipnotizm,
Gutar, is. Muzik aletk
Gramm, Is. Gram.
Grammatika, is, Gramalik,
Grammafon, is. Gramafon
Grafo, is. Grafik.
Graflt, is. Grafit (Maden)
Gumanlzm, Is. Humanizm.
Gumanist, Is, Humanist.
Guvib is. Bir seyin sesi. Soba guvll-
deyip yamyor gibi.
Guvlldesuv, f, Bir кз^ kijinin bir yer-
de toplanarak sesli sesli konu^masi.
Guvlldev, L RuzgSr, ses Qkararak es-
mek. 2. Fazla ses ^ikarmak. 3. Bir
§eyin daha htzla gitmesk daha faz*
la hizlanmasi.
Gucil, is, <Guc guc* diye ses Qikar-
mak.
Gucildev, f. *Guc guc» diye ses £i*
karmak, 2. Kizmak, fazla atip tut-
mak.
Giil, Is. GuL
Guldev, f, Gullenmek, ^i^ek a^mak*
Gump, f. Bir jeyin htzla gelerek bir
§eye carpmasi.
Gurs, f. Gurs etuv : 1. Agir bir seyin
yere dujtugunde ^ikardigi ses. 2.
Sava$ silahlanmn Qkardigi ses.
Gursll, Is. «Gurs gurs» diye ses qi-
karmak.
Gursildev, f. «Gurs gurs» diye ses
karmak.
Gurib is. «Guril guril» diye $ikan ses.
Gurildev, f. *Gur gur» diye ses £i-
karmak. 2. Fazla atip-tutmak*
GSp, Is, bin esasi, sirrt. Munda bir
gAp bolar, bala dedl ol magan. -
(S< Muqan) Bunda bir sir vardir,
Cocuk, dedi о bana.
GAvhar, is. KiymeHi ta$,
Corl, *K9rt> de denir, Odan gori mi-
nav caqsiraq. - Ondan gori (naza-
ran) bu daha iyidir.
Cacayip, a. Acaip-
Cacap, s. Bk, Gacaytp.
Gazal, is, GazeL
Caziz, s. Aziz.
Gaybat, Is. Giybet.
CaybaHav, f. Giybet etmek.
Cayip, f. Gayip boluv : Kaybolmak.
Calam, Is. Alem*
Calamat, s* Alamet.
Cahm, is. Alim.
Cana, Sdz arasinda kullamlan ek.
Ontn ati gana cefedi. - Onun sa-
dece adi yefer* Butun Turk balasi
ernes, Qazaqtin ozl £jana onstin ce-
zasm berer edi. - Butun Turk ev-
ladi degil, sadece Kazak'in kendisi
de rusun cezasim verirdi,
Canibet, is* Ganimet,
Capuv, f. Bk. Gafuv*
Gapilf Gaafil.
Carasat, Is. Arasat; Kiyamet gunu
mahkeme olacak meydan,
Carip, is. Garip.
Casir, is* Asir.
G
Casket, Hasret.
Cafur, f* t)zur, dzur dilemek, af.
Ga$iqr Is. A$ik.
Ca^iqhq, is* A^ikJik.
Cibadat, Is. Ibadet.
Cibrat, is. Ibret, tecrube.
Ciycaq, is. Turkmenlerin mill» muzik
aleti.
Cizzat, is. Izzet. saygi, burmet.
Coy, Sdz arasmda kullamlan ek. Bile,
ise, birak vs. gibi manalarda kul-
lanilir. Ons tur^oy qrtay qosa keb
se de. - Rus degil C*n bile gelse.
Sen фоу kelmedin. - Sen ise gel*
medin.
Cuzir, Is. Kusur, uzuntu.
Culama, is. Alim, ftlemS.
Gumir, 6mur,
Curip, is. Ort, Adet, bir kimsenln yap*
maya ah$ik oldugu sey.
Cupr, is. Ozur.
Cilmiy, s. hrm.
Cilim, is. Ilim.
Da, D?. w :le sozu vi?ya cumle He umb yi birbirine baglayan ek. Ala$ Orda ukimeti quruldi da, halq ta- vclsizdikke umtddi. - Orda hii kumeli kuruldu da halk bacumsiz- hga hcveslendn Dabdirav, f. Bk. DabiHov Dabbh is, H^yaz rnpkli kuma$m bir < r. j d i Dabbil, is. DavuL ozel alederle veri- Inn haber ve r«es Dabbil kaguv, Da- vid <я1шг1к( haber vermek, Dabildav, f. Bildirmek. haber vcrmek, i! n n t m - к . Dabu, (1.) is. $nhretP nam, isim. Es- tivju edim dabrsin, cambd bar dep osunda, akin bolsa kelmeydi nege meniin kasrma, Cambil isimli bir $ai- r:r» oldugunu duyardim. Modem $oir nigin qelmiyor yamma. Dabis, (II.) is. Sos, un. Dabis berijv. - Sos vermek Dabisfasuv, f. Birbirine s^slenmek Dabistav, L Bk ; Davisfav, Dacja, is. Bk.; Tags. Dajar, is, Tahil konacak guvab Dagar Dag a rd ay, s, Buyuk, kocaman. daqar gibi. Dagdaruv, L Sikismak, §astrmak, ne
Car kelrdi cer ustiine, carkiragan nunwn Caz kclcdi el ustiine, dabildagan cinmen yapacagim bi 1 me тек. Dagdans, is. Kriz, sikinfi, uzunlu, bub ran. Diigdansuv, f. Krize ve sikinhya du-
V^z gnlir yer yuzune, panldayan nuruyla V iz gclir d (balk) ushine, civil civil ^arkiyla cTar olmak. Dagdi, is. Adel, ali$kanhk. Dagdrlanuv, f. Ali^kanhk, adet edm- mek, dadanmak. Dagdir, Bk.; Tagdir, takdir
Dabihi, is. Davulcu. Dabir, is. GiirulliX kannj i „ri^ik ses. Dabira, is. Malum olmak. Dabirav, f. Gurullu yapmak, baginp L irrrmakr sa$irrnak. Dabirayuv, (. Coze qqriinmeyc ba> 'атак, buyumek. ismt duyufmav-: ba ^1 этак Dabir-Dub»r is. Sr$ giinilhj, lakiv- hjkur. Dabirlasuv, f. Yuksek f>esle konu$- makr bagп*так, Dabirlav, L Bag<rmak, quriillu yap^ так Daijuva, is. Hatip, iyi konusari, Dagb Dahi. soz arasinda kullanilan ek, Toyarsm sen-dagi - Sen dahi do- yarsin. Dagira, is. Davul lokmagp. Dagiraday, s. Bk. Dagsraday. Dada, is. Dede, baba, ala. DacaL is, Bk.; Tacal Day, is. Ekl day. - Iki grup, iki taraf olmak. Dayim (Dayim), Daim, her zaman Dayin, Hazir. Daymdaluv, f. Hazirlanmak, Day»ndaluv. I. IGzirJairnak,
Daynidav. Г* Hiг<г!еmк
Dayindiq, is. Hj/ rliV
Dacif is, Inarch dnniga, leke
Daqbnt, is, Habm, ^cSylenfi, ^ayia
Daqpa-Daqr Rk : Nriqra-naq.
Daqd, is. Fdul
Dal f. D.it bniipv . ^ok du§unerek
uzulmek, iic у ара c ag i n r bilemeden
$astrmak.
Data, is. Omnansiz, ekseriya duz ova.
l?nzkir. Sari dala, geni? alan, me-
inirey dala, kimserin b’llnnmridigi
tssiz yer. Konlu dalada, gonlu. go-
7u di^irda. Enbegi dalaga kotti,
Fmrgi bo^a giBi.
Dalaqtav, f, Bosuna oraya buraya koy
makr neiicesfz te^ebbuslerde bu^
Ьлкппк
Dalan, is. Du/. 7^. fwa.
Dal an da v, s Bk.; Dah^av.
D<ilapr is. H-ntmfar'n yijziine vr du
dinm.i 51 h 1firn krmizi boym alhk.
DaforvDulan, s Raslgele i$ yapmnk.
Dalbrty, is. Inscinm yuzOnii rt'rnar
tozdan knruyan 6zcJ sapka.
Dalbaqtav, f* §a??rarak yersiz ham-
ketle rd? Hulun mak.
Dtdbalagiav, BkDalbaqlav,
Dai ban r f* Dalban qaguv : Yurudugu
ve oiurd’igu zaman kendi kendisi-
ni fulamadan h.ihaF hareketlorde
bulunmak.
Dalbandav, f* Bk ; Dalaqtav.
Dalb^sa, is. Ne yapacagrni bllemeden
tvvtjjr.j ngrasan kimse.
Daibnsakiv, L Olmayacak ugra$-
e*/. hr.<11 n,.i 'mrk sarfohnek,
Dpfbaspliq,. Is. Rosuiin uarosmak, hp-
V’lirj zihrncl etmek.
Da Id a. is. $i per. sa к Lina bIlerek bir yer.
Dal-dpT, Г Oaf dal brJuv* Dal, daf ay-
r r I ma к. bolunmek.
Daidalav, f. Rir seyi sip^r «dfnmnk
bir «evin saklanmak
Dal-dulf Param par^a.
D^ldun-Duldun, s. Qocuk qibi hare-
kel eden kimse.
Dahyuv, f* Yayrlmak, si$mek, buyu-
mek.
Dalpddav, f. Bk.; Dalhandav.
D.-uhImI. is. {?'•• r ..•••• Pt<<i <<r t
Oflinuv. f- h'’/•••.if '•
к innijk
Daniil, is. Du 4iakr nefrr, aimak, dm-
P mnok r tlam jk.
0 .mil-Diinvb 1 ekrer Ph.11
Darndd.Juv, L DinI'-'ndirni^k, r.'ih и in-
'г m^kr 1 V'h:5, aIdirm.^k.
Dam 1 Idav, Г iniek, iha'Ian n dc
du? mak.
Daniilhz, s. Hi’, .-irj v^nirbn. rlrynm
! j!arak
Damrituv, f, Kalkindirmak, GeliHimek
Dana, (I-) s. Ak.jlle di’^unr eli, \ih‘
Ab'y Ы: dina edi. Ah iy b’r l ilii
id i.
Dana, (I! ) is. A-Ari I- •<>>--
Donahn, is. M.iiJnk, tnk .>kuti: -
r'> I i m 11 к
Dan-isinuv, f. Kmdhr->'n 'ikjhi litu
sdinriak
Dcrnasuv, f, Bkz. Dina^’iir/.
Oanday Situv, f- Kondini |?-л’1г,п H1: 11Ч
?u;iHmak
Dmidaysuv, F. lzrndini hr-aerimek. Ht,
dirii yiiksek Sfiytrkik.
Ddnispan, is. Ddnismnn
Darrjmanhlp is* Akilhhk d<nhi|ik
Or"i, Г. D,in tpldb dan brlji - K?bi ?i-
Hrmek, ha;; opnlmak.
Dnrinara, is. Karnin k.’i ..rryl- Pci
'-<< r mnn.vj/ soz.
Dandoy, 5. D?kkalli /irn;/sin, r^eit
kihkli. p>br;k lr“i’ ai-inda к d in
1: imso.
D a n q оу I * n и v, f H e у ec e,:»! n n: и л к, ' Ь * h r -
:1tA, s^rreriiesmek.
DangrL s. lAru;. dii/. du/nun. d'.gi*»
/ n I vc r ' I r *
D г 11 g r I D и ng и I, Dang I - H1 ? n rj г f i
Dpngir, is* Cob serf sang’r Iriyan se^
D.ingirav, f. Sesin, iinun serf 'J-.i/id-
masi.
Dnngirhtuv, f* Scrt p ?s, quruh-i ^1-
karmak.
Dandaq, Bns
Dan Dun, is. С1 Uri)111.; :n~i dan- fun
64
Dang — Davihmpaz
Danq, is. §ohret, isim, jan-seref, mer-
tebe, dere.
Danqti, s. §dhre1li, mejhur.
Dap-Daym, Bkz. Dayan
Dar, Is, Olum cezasma mahkOm edi-
lenlerin asildrgi agat;, daragacr
Dara, s. Тек, ayri, yalniz, dara,
Daraca, Bk.; Derece.
Daraq, is. Yalniz buyuyen aga^.
Daraqt, s. Geveze, tok konu$an, ^ok
^aka yapan kimse, yerli yersiz ha-
reket eden kimse, yalaka.
Daraqdanuv, f. Yersiz konujarak, olur
olmak hareketlerde bulunmak, ya-
laklanmak,
Daralav, f. Ayirmak, fek ba$ma ol*
mak, bir $eyi bir $eyden, bir kirn*
seyi bajkasindan farklandirmak, da*
rasmi , aimak.
Darajd, f, Yalruzhgr seven, kendisini
toplanh ve dugiin gibi yerlerden
daima uzak futan kimse.
Darbaza, Is. Карь bijyuk di$ kapr
Darbiz, is. Bk.; Karbiz.
Da rd ay, s. 1. Buyuk<;e, yuksek^e, 2.
Kendi kendini buyuk sayan, oyle
hareket eden kimse.
Danyga, Pi$man olmak, uzulmek, dz-
lemek belirtisi. Danyga tuv^an el-
din lebi qandayl - Ah! kendi miile-
tinin nefsi, sicakhgi ba$kachr.
Danya, is. Derya.
Darqan, is, SerbesHik, ijzuntusuz, kay-
gusuz, geni$ omur,
Daruv, (I.) is. Em, deva.
Daruv, (II.) Is. Kur^unun veya kih^
He hancerin insan vucudunu yara-
1ami$ olmasi. 2. Bir jeyin insana fe-
sir etmesi.
Darhan, is. Bk,; Darqan.
Darildav, f. Kahn ve рек ho$a glden
cnsten olmayan ses.
Dann, ii. KabiliyeL
Danndi, i. Kabiliyetli, hunerlk
Dantuv, f. $ifa bulmasim sa^lamak. 2.
Isabel ehirmek.
Dastan, is. Destan.
Dastarqan, Is, Sofra bezi.
Datf (I.) f«- Pas, 2. Аг-namusuna do-
kunan $ey, leke.
Dab (IL) h. Eski zamanda buyuk
dereceli kimselerden, soz sdylemek,
fikir bildirmek i^in evvela «dat* di-
ye ses cikararak izin alimrdi.
Datqa, is. Ida reci.
Dattav, f. Binsini kdfulemek, sovmek,
hakaret etmek, kizmak.
Dav, is* Dava. Kavga, birisinde a I аса-
olan kimsenin, alacagmi talep eh
mesi, itiraz, munaka^a.
Dava, is, £are, deva.
Davalav, f. Deva bulmak.
Davasiz, s. Devasiz, ^aresiz.
Davger, s. Davaci, $ikeyet<;i,
Davkes, s. Dava etmeyi seven, her za-
man bdyle i?e yakin olan kimse, si-
kdyetci.
Davlasuv, f. Birbirine kar^i dava 6£-
mak, mlinakasa etmek, birbirine
kar$i mucadele etmek.
Davlav, L Dava etmek, lalep etmek,
davaci olmak.
Davii, s. Davaii. Bui SB }e$ilmegen
davli m^sele. - Bu heniiz cozumlen-
rnemi$ davah mesete.
Davnguv, f. Yuksekten konu$arak, ba-
gtnp cagtrmak.
Davngisuv, f. Bir kat; ki^inin yuksek-
ten konu^arak bagirip ^agirmasi.
Davinqpa, s. Bo$, kuru gurullu.
Davrnqpah, s. Bk. Davinqpa.
Daviriqpa$i, s. Yuksekten afarak tok
konu^an, bo$, esassiz konu$an.
Davsiz, s. Tarh$masiz.
Dav-$ar, is. D3va, kavga, guruitu, mu-
nakaja.
DaviL is. 1. Toz duman ederek ^ok
serf esen ruzg^r. 2. £ok tehlikeli,
umumi fehlike olan bir vaka.
Davildasuv, f. Langur-lungur guruitu
yapmak.
Davildaluv, f. Bora gibi, ruzgar gibi
hizla hareket ettirmek.
Davddav, f. Bora gibi, ruzgSr gibi hiz*
h hareket etmek.
Davihmpaz, (I.) is. Kartal gibi av afan
ku$lann bir Qe^idi, 2. Hurriyet ve
istiklcilin mudafii olan kimse.
Davihmpaz (II.) is. Ku$la (kartal vs.)
Davis — DAreceli
65
av avlayanlannr yanmdaki adcmm
saglanen avian, saglandigi ycnn-
den Qkarrnak i<;in kullandigt ozel
alet.
Davis, is. Ses. Davis berdi. - Oylamr-
da belirli ki^iyi kollamak. Davisqa
saldi. - Oylamaya koydu, Davtsr co-
yddu - Oy kaybetti,
Davistav, f. Yuksek sesle <;agirmak,
seslenmek.
Dayaga$b is. Daya§i.
Dayar, Hazir. Qimrzdi baser et dayar
ma qasmda? - Kirmizt basacak et
hazir rm yaninda -Abay*
Dayailanuv, f. Hazirlanmak,
Dayarlatuv, f. Hazirlalmak.
□ayarlav, f. Haznlamak.
Dayarbq, is. Hazirhk.
Daya?»F is. Gelen misafirleri agirla-
makla, onlarla me^cjul oJmakla va-
zifeli kimse.
Dabdirckfev, f. §a$irmak, ne yapaea-
gini bilememek.
DAbdirlev, f. §asirdtgfndan agzma ne
gdirse onu soylemek.
ОЛуск, is. Snbir, tahammul, dayanak,
esas.
Dsyeksiz, s. Sabrrsiz, tahammulsuz. da-
yanaksiz, esassiz,
DAyekti, s, Sabirh, tahammulfu, daya-
nikli, esasli.
D5yek$ir is. Gelen misafirin atmi tu-
tarak saycp gbstermekle vazifeli
kimse.
Dayek^e, is. Arap yazismdaki incelt*
me i$arefi.
Dayim, Her zaman, daima, surekll ola
rak.
Dakbir, is. Bk.; Degbir.
ОЛке, is. Sargi bezL
DaL T^m, ta Vondisi. DAI ernes. - Tam
degii. Dal 6zi. - Tam kendisL
Daldev, Г Tam, dngru, isabef ettirme-
ye <;ati$rnak, bir $eyi yerine tam
olurtmak.
DAIduvP s. Esassiz, sabtrsiz, hafif.
Daldir, s. Sersen, akdsiz, kafadan kon-
tak,
'O/Helr is. Ispaf, delH.
DSI^Ideme. is. IzahnAme, isp-и!луни
izah.
DaMderuv, f. Delille;n пек, ispaHan-
mak,
Daleldduv, Г. bpat ettirmek.
Daleldev, f, Ispaflamak, deli 1 lemck..
Dalclqor, s. Bahane, bulucu, ispafla-
yici, delilleyici.
Dalclsiz, s. Delilsiz.
Dalme-D£lr s. Dos-dogru. tam kendisi.
tarn geldi.
D3mf Is. L Yiyecek ve j\cceklerin fa-
dp 2. Yemek, Dem ta!h, yemek
yedi. Demdi pikir, ho$ fikir, iyi fi-
kir, Demi kayftp eskidi, bozildi.
Damdes, is, Birbinyle yakla^mis, ek-
megini tuzunu talm’s kimse,
Danidi, s. Tad, guzcl. 2, Uygun. Опт
sozi dSmdi, - Onun sozu uygun.
Dame, is. Omit, niyef. Dame e!ti. -
i JmiflendL
DAmelendirUv, f. IJmitlendijmek.
Damdenuv, L Umitlenmck.
Darnelb s. Urnitli,
DSmeluv, f. Damelenuv
D5m$tzr s. Tadsiz.
DAn, is. 1, Tohum (butun bttkilenn).
2. Tahil. 3. Esas, nuve.
D3ndenuvr f. Bitkinin qi<;ek ^fkarma-
ya bajIamasL
DSndefuv, f. Ali$tirmak,
DSndev, f, Favdab bir i$i her zaman
yapmak istemek, ab$mak,
D5ndif is. Dandi egis ; Arpa, bugday,
dan, misir gibi lahdi ekmek*
DAndakuVr is. Eski zamanda kemer ta*
kilgn ve iqine luzumlu $ey!er konan
nesne.
Daneker, is. Iki mclali birbirine tut-
lurmak is;in kullamlan nesne. 2. in-
sardar arasmdaki bag, ilgi.
DSneme, z. Hie; bir $ey, hi$.
Dinene, z. Bkz. DAneme.
DAnlguv, f. Bkz. Dandev.
D3p, s. Bkz. Dal.
Dapter, is. Defter.
DArece, is, Derece, mevki,
DArecelev, f, Derecelemek.
DArecell, s. Dereceli, mevkisi olan.
66
Da ret — Den
Darct, is. Aptes, taharcf.
Darethana, Is, Aptcshane, tuvalet.
Dariya, is. Derya, deniz.
Darman, is. Gut, hwei.
Darmensiz, 3- Gut;. kuwclsiz. mu^kiil
dtjrumda, halsiz.
Dart is, DerL
D5ri, is. ilat;.
Danger, is, Emci, doklor, hnkim, tabip.
DSrtgerlik, s, Emcilik, dokiorluk,
DSri-Darmek, is, Tedavi i;in luzumlu
$<?y)er.
DAriletiiv, f. Ha$ verdirmek, ilacjatmak.
Dftrilev, f* Dari vermek, ila$ surmek,
ila^ kan$tirmak.
Dariptegi?, $ Hurmet edici, saygi du-
yucUr $anim $erefini yukseltici, des-
tek<;i.
DSripfev, f. Ovmek. ytiksellmeye cal'£-
mak.
DAripti, s> Belli, me^hur, taninrrns.
Daris, is, Der$.
Dastur, is, Adet orf, yol, al^kaniik.
Dav, is, Dev.
Davger, s. Davger.
Davlet, is. Zenginlik, mal-mulk sahibi
olmak.
DavletH, is* Zengin, mal-mulk sahibi.
DAvren, Is. Devir, ^ag. *
D6vir, is. Devir.
DSvidev, f, Kalkinmak, ileHemek. kuv-
vefienmck. geli^mek.
Davit, is. Murekkep kutusu.
De, Bkz. Da.
Degbtr, is. Sabir, fahammul, takaf.
Degbir^izdenuv, f, Sabirsizlanmak, ta-
hammvlsuz olmak.
Degdar, s. Mejhur, belli, tantnmi^.
Degdarh, s. Bkz. Degdar,
Devduv, f. Kurumak. suyunu <;ekmek,
nemsiz kalmak.
Degdituv, f. Kurutmak.
Dedek, f. Dedek qaguvi Hizli-hrzli yu-
rurnek, hit; yerinde durarnamak.
DedektetOv, f. Htzh yurutmek, yerinde
duramayacak kadar siki$hrmak,
Dedektev, f, Hizli yurumek.
Deyin, Degin,
Dekbir, Degbir.
Dclge, (I.) is. Arabaya kojulan ati. о
tarafa, bu tarafa <;evirmek i^in kub
lamian deri ve ip bag, dizgin.
Delge, (И.) Is. Adamin vucudunu kiz^
dirarak hastalandiran hastabk.
Delbert, Is. Arabaya ko$ulan ahn del-
besmi tularik id are eden kimse,
Deldalr is, Ara^i.
Deldek, s, Itjnde hava doluymu^ gibi
yerindo lubaf duran bir $еу,
Delyiduv, f. Yerinde tuhaf dumiak. ye-
ripe oturmarm$ bir jey.
Delebe, f. Delebesi qozuv : Carl iste-
mek, hoveslenmek, bir $eyi yapmak
isteirmk.
Dolceylenuv, f. Ruzgann tesiriyle bir
sey yuvaHanmasi, yuvarlak hale gel-
mesi. Etegl delgeylenip ketti.
Delendev, f. Ruzgann Jeririyle eleqir
yuvarlanarak a^dmasi.
Delquli, is. (Deliquli) da denir. Deli,
serseri, akil hastasi,
Del-Sai, f. Kararsizhk, olede-beride do-
qii orlada kalmak, vucut kinkbgb
gonul ho§suzlugu.
Dem, is. Nefes. Dem aldi. - Nefes al-
di. Demin basti. - Biraz istirahat et-
ti, Demi qosddi, - Anla^ti, birJe>ti.
Dem saldr, - UFurdu, Demi bitti. -
Nefesi kcsildi, oldu. Dem berdi. -
Gii; kuvvet verdi. Dem boldi, - Yar-
dimei oldu,
Demalts, is* Tenoffus, ara, istirahat edi-
lecek vakil.
Dembel$e, s. Kisa boylu, $i$manca
kimse.
Demagog, s. Demogog.
Demogoliya, $. DemogojL
Demde, Hemen, <;abuk, anrnda.
DemdeVf f. Qay hazirlamak, 2. Gonlu
rahaHamak
Demev, f. Yardim elmek, desleklemek
Demiguv, f. Nef^s aimak, solumak.
DemikHruv, f. Nefes aldirmak, soluk
aimak.
Den, is, Yansindan fazlasi, £Ogu.
Den, f. Den qoyuv: Dlkkaf etmek, ni-
yef etmek. Sabagina den qoydr, -
Dcrsine dikkal ediyor.
Dendev — Dozaq
67
Denrfpv, f. Виуйп-^k, aiHikrc ^rtmsk,
;oga!mak.
Dene, is, Insan vucndu, ten.
Denev, f* Itaat cHirmek, yenmok, ba$
egdirmek.
Densavhq, is. Vocnt saqligir saglik*
Dengey, is. Civar, vtraf, sira.
Denkiyuv, f, Uzaktan gorunur jekilde
ayn yatmak.
Der r Derkezinde, Tam sirasinda, tam
vaktinde.
Derbes, Serbest, kendi ba^ina. bagim-
srz, Derek, is* Haber, bltgi, ispat, delil*
De rev, Derlik, Derhat, henien, i;abuk. Bahse deger. Derlik bir cenaliq
coq. - Bahse deger bir yenilik (ha-
ber) yok.
Dert, is* 1. Dert, 2. Hastabk, 3. Uzun*
lu, merak.
Des, f. Des bermev* - Sira vermemek,
hak vermemek, hep kendi konu^
mak,
Desant, is. Genii fie dij$man sahasi-
na indinlen askcr toplulugu.
Despot, is. Despot, ^ok serf, kendi bil-
dlgiyle hareket eden.
Dcspotizm, is. DespoHuk.
Deste, is. Toptanarak baglanmij olan
mahsul, deste.
Desfelev, f* Desfdemek, deste-destc
yapmak.
Desuv, f. Sdyle$mek.
Desryatina, is* Ruslarin kullandigi
1.09 m/ye e?it uzunluk oIqusu bi-
rimi.
Desiyatnik, is. Onba^i.
Detaluv, is. Makinamn ufak par^alan.
Dedektor, is. Dedektor.
Dev, f* Soylemek, dcmek.
Diydar, is. Yuz, gorunuj.
□camper, is, AHara giydirilen gotjus-
lijk.
Dzotr is. Askeri siper.
Diyagramma, is. Diyagram*
Diyalektika, is. Diyalektik,
Diyam at, rs. Diyalektik, materyalizm
kelimelerinin krsa1tilmi$ ^ekli.
Diyametr, is. Diyametri*
Diyastaza, is. Diyastas.
Diyagragma, is. Diyafram.
Diban, is. Divan, uzunca oturak.
Diydarlasuv, f. Gdru$mek, yuz yuze
gelmek, sohbet elmek.
Dizanteriya, Dizanteri.
Dikfatariya, is. Diktatdr.
Diktor, is* Spiker.
Diletant, is. Her konuda bilgili olan.
Dinamit, is. DinamiL
Dikan, is. Bk. Dihan.
Dikanjf, is. Bk. Diken§:
Dinamo, is* Dinamo.
Diyopira, is. Musiki ile ilgtli terim.
Diplom, Is* Diploma.
Diplomat, is. Diplomat.
Diplomatiya* is. Diplomafik.
Dlrektiya, is. DirekliL
Direktor, is* Direkfor
Diricer, Is* Orkestra $efi.
Disk, is. Disk*
Diskussiya, is. Soy ley is.
Diyvana, is. Divane.
Diyvanaliq s* Divanelik.
Diyhan, fs*
Difteriya, is. Diflcri.
Diyhansi, is. Ziraat i^leriyle me$gul
olan kimse*
Diyirmen, is* Degirmen.
Diyuv, is* Hik^yelerde bahsi ge<;en
dev.
Dival, Is. Bk. DuvaL
Do bat, s* Uygunsuz, <;ok buyuk, iri.
Dobalday, s. Fazla buyuk, dev gibi.
Dogma, is* Ger^ekten uzak.
Dogmatism, is* Dogmatizm*
Dogmatik, is. Dogmalik.
Doga, is. Arabaya ati ko$mak iqih kub
lamian ortadaki a§a£.
Dogal, s- Sivri olmayan. 2. Рек bir $ey
Vrjpamayan. 6zi sozge dogal adam
edl. - Kendisi soze do^al kimse idi.
Dogalaq, Bk. Dongalap.
Do^aruv, f* Arabaya kojulan at» bo-
faltmak. 2. Durdurmak.
Dcganluv, f. Durdurulmak.
Doda, s, Buyuk, kan§mi$, yuksekce.
Dodalav, f. (Kokpar ~ millr oyun), her
tarafa <;ekmek, param par^a elmek.
Dozaq, is. Cehennem, zorluk, agirhk,
eziyet*
68
Doybi — Duval
Doybi, is. §ahmat qibi, 24 oy-
nanan oyun,
Doym is. 16 veya 18 olarak drulen
kalrn kamiji.
Doktor, is* Doktor.
Dokuvmont, is, Dokuman, evrek, ve-
sika.
Doqaba, is, Kadifenln bir ^e^’di.
Dolcna, is* Ufak yuvarlak meyvesi olan
ag^C-
Dolan, s, Bir $eye ahjik olmayan, eli
yafktn olmayan kimse.
Dolbar, is. Tahmin, a$agi yukan.
Dorbarlav, f, Tahmin etmek, a^agt yu-
kan bir fikir yurutmek.
Dolbirav, f. «Bolcirav bilcuv» : Gev$e-
mek, uygunsuz, sevimsiz halde yu-
m’j$amak.
Doldanuv, f. Sinirlenmek, kizmak.
Doldiq, is, Sinirlibk, asabilik.
Doh, is. Sinirli, asabi.
Dohliq, s. Sinirlilik, asabilik.
DohruVf f* Sinirlendigi zaman yuzunun
degi$mest, si$mesi, sararmasi.
Dom, $, Yari§a hazirfanan atm kivami-
na gelmesi.
Domalaq is, Yuvarlak, som. Damalaq
arir, - Isimsiz $rkSyet mektubu.
Domalanvv, f, Yuvarlanmak.
Domalatuv, f. Yuvarlandirmek (yuvar-
lanmak ).
Oomalav, f, Du$mek, yuvarlanmak,
Dombiguv, fL Vucudun dogukta dc-
narak ve kizararak $i$rnesi,
Dcmbrra, is. Kazak Turkterinin mill»
muzik Sletr.
Dombira^i, is. Dombirayi iyi talabi-
len kimse.
Dombif, s. Jijmek, kabarmak, yuksek-
ten alarak dvunmok
Dongalaq, is. Arabanin tekerlegi,
Doruz, is. Domuz,
Dop, is* Top.
Oopfay, s. Dop gibi.
Dop$a, s. Doptay.
Dorba, Is. Torba.
Dorbalav ,f. Torbalamak,
Dorbalandav, f. Sort ve biraz uygun-
suz jekilde ko?mak
Dos, is. Dost
DoS-Caran, is. Ahbap, du$manligi ol-
mayan kinveler, arkada$.
Dcsta^an, rs* Bkz, Tostagan.
Dosfasuv, L Dost olmak, ahbap olmak
Dostiq, s. DosHuk. birbiri bakkmda tyi
niyef.’i olmak,
Dodege, is. Ke^e <;adinn di$inda £ep
<;evre olarak <;okilen i$lemeli bez.
Dbkey, s, Buyuk, iri.
Doket, is, Buyuk ve keskin bi<;ak.
Doklr, s. Iri, kalin. 2, Uygunsuz, kaba
soz.
Dbnen, is, Bcygirin ya^indaki er-
kfcgi.
Don, is, Tepe. Don minez, - Kaba, <;a
buk sinirlenen.
Donbek, is. Kcsilmi$ uzun ve kalin
a§ac, sink,
Donbektey, s. Sink gibi,
D6nbek$uv, f, Yithgi yerde devamb
donmesi, rahatsiz olmasi.
Dongelek, is. Bilekkc, bel agaca veya
herhanqi bir ^eye, herhangi bir mak-
gjydHlmi$ olan yuvarlak bi-
lezik gibi dernir v,s Tariyq dbnge-
Icg?. - TabiaJdaki, be$eriyefdeki Ha-
yek
Dongelektev, f. Yuvarlak olarak veya
bilezik gibi yapmak.
Dongelenuv, f. Yuvarlanmak.
DongE-lctOv, f, Yuvarlatmak.
Dongeiev, f, Yuvarlanmak, yuvarfana-
rak yerinden hareket etmek.
Dones, is. Tepe, yuksek yer (labial
yapisi).
Donkiyuv, is. Bir ^cyin bilhassa gbze
;arpacak $ekilde Qok iri olarak yal-
masu
Dop, is. Tam. Dop keledi. - Tam qeldi.
Doregey, s. Kopek cinsi.
Dbreki, s. Kaba, kibar degil.
Dorekilik, rs. Kabahk, yabanilik.
Ouv, Aniden peydah olan ses. Bala-
dar duv etip йп koterdi. - Qocuklar
birden §arki soylemeye ba^ladu
Duvadaq, is. Buyuk^e, eti yenilen ka-
za benzeyen yabani ku$.
Duva, Is, Dua.
Duval, Is. Dual,
Duvalav — Diimbil
69
Duvalav, L Пиг tikuLuak tcsir alhna uhihrk, bijyu у iphrmak, IJuvah, s. Dodkji olan, keramet sahibi. Avizi duvali- ’ Snyledigi sozu ko- rametli, faydali nlan kimse, Duvan, is. (^ariik Rusya zamamndaki idari iaksimak Duvana, h. Divane Duvastz, s. Berekeistz, hayirsiz. Duvclar, s. Duvdar bas : Sa^i karma kan$ik olan kimse. Duvdarday, s. Taranmami$, karma ka- n$ik sarp Duvdarlanuv, f. S.vjo karma kanjik ol- masi, kivircikLinmasi. Duvdirav, L Kabcirmak, sa^in taran- madan kan?tk halo gclmesi. Duvlav, C Goniillu olmak, ne^elen- mek* Duvlga, is. Tolda, savaijtjlann bajina glydigi nesno. Duvrria, is, C^arhk Rusya zamamndakl parloment, ^dumaj>, Duvman, is. Oyun-eglence. Duvntan qihp keldim bir top aqmmen, qu- vangan qahn Qazaq halqtmen -Carn- bil - Oyun-Eglenceden geldim bir grup $airle, sevinen Kazak halkiyla (Cambil). Duvmandafuv, L Fgleridirmek. Duvmandav, f. Eglenmek, ne$elenmck, zevklenmek. Dugnlrq, is. Dun yazilnus olan kil/’p, duo kitabi. Duz( s. Tuz, Duzaq, is. Tuzak. Duqaba, is. Bkz. Doqaba. Duns, s. Dogru, duzgun, durust. Dunstaluv, f. Dogrulanra.ik, у girrnek. Dunstav, f. Dijzellmek, duzgun hale geHrmek, dogrulamak. Dunstiq, is. Dijrustluk, dogruluk. Duspan, is. Du^man. Du$pan, is. Dost degil, du$man. Du^pandiq, is. Du^manlik. Dubin is. Gurultu, ses. Dubirletuv, f. Ses ^ikarmak, gdrullu yapmak. Dubi/Jev, f. Gurullulu ses ^tkarmak. Dud^mal, s. §upheli, belirsiz. Duz, is. Biggin keskin tareih, (kih^, ustura, vs.nin da). 2. Bo$ sahra. 3, Yijz, insanin yuzij. Duzgen, is. Kumda £fkan bilki lurii. Duzeluv, f. Bk.; Tuzeluv. Duzetuv, f. Bk.; Tuzetuv. Duzcv, f. Bk.; Tuzev. Duzuv, (1.) s. Bk,; Tiizuv. Duzl’V, (II.) is. Bk,; Cuzuv. Duysenbi, is. PazarJesi, Dijyirn, s. Butun balk, kalabalik mil- let, hepsi. Duken, is. Dukk.chv
Duvman$d, s. Eglenceli, ne$eli, zevki saven. Duken$i, rs. DukkSntL Dukildev, f. Tars-tars diye ses £ikar-
Duv^ar, f. Duv^ar boluv : Kar^da^mak. rast gclmek. Duvildasuv, f. Ktzarak, bagtrarak, yuk- sek sesle knnu^mak. Duvddatuv, f. Ses, gurultu ^ikartmak. Duvildav, f, Krzarak bagfrip-Qagirip yuksek sesle konu§mak. 2, Vikudun kizmasi, kamn insanin yuzune £ik- masu hareketli konujmak, ate^len- mek, Duga, is. Dua, Kuran'm eyeti. 2. Kut- sal, tesirli soz. Dugay, is. Eskiden Qok <;ok seISm ye- rine kullanihrrh. Dugay sAlem de- nirdi. mak, devamli olarak ses ^ikarmak. DiilduL is. Hz Ali'nin ah; <ok saglam ve iyi ko$an al. Dulegoy, is. Alp, kahirb, saglam, qay- retl* adam. Duley, is. A!p; kuwetli, £ok guclu; dilsiz, sagir. 2. £ok kuvvefli ruz- g3r ve bora. Duleylenuv, f. Kahirlanmak. hrzlan- rnak. DBm, is. Insanin belinden a$agi tara- fi. Dumi miqti. - Beli kuvvefli, gu<;10. Dumbit, s. Iyi pi$memis, £ig. 2. A^ik olarak belirtilmeden kisa i$aretli olarak soylenen soz.
70
Dutnbiicz — Digir
Dunibilez, s, Tam yar< pi$-
mi$, 2, Tam belli olmami$, ispab
lanmami^ bir jey.
Dumbirlev, f* Dumbir-dumbir diye $es
Ctkarmak,
Dumdi, s. Saglam, kuvvetli.
Dumpiyuv, is. Serf ve htzli hareket-
ten, agir iki nesnenin ;arpi$masin’
dan meydana gelen Hz.
Dumpib is. Dump-dump diye ses Qik-
rnasi.
Duma©, s. Yan aydin kimse,
Dunlye, is. Dunya.
DuntyeqoG s. Dunya malini cok se-
ven kirnse.
Duniyelik, is. Zenginlik, mulk.
Dunglrlev, f. Dumbirlev.
Dunk, f. Dunk etuv: Dujen bir nes-
nenin veya pallayan bir jeyin £i-
kardigt ses*
Dunkuyuv, f. Yuksek ve iri olarak dur-
mak.
DUnkir v Biraz yuksek^e, tepe gibi yer.
Dunkil, Is. Kesik-kesik c*kan serf ses.
Dunkildetuv, h Ses Qkartrnak, kesik
kesik ses Qkartmak*
Dunkildev, f* <Dunk-dunk* diye ses
Cikartmak, gurultu yapmak*
Dur, is. £ok kiymetli ta$. 2. Bir kirn-
seyi overken de kullanilir. 3. Dur
etmek. - Birden hareket etmek.
Durbelen, s. Siktjik vaziyeL Sojjtstin
dvrbelen kezlnde. * Harbin sikijik
sirasinda.
Durbin is* Durbun,
Durbilen, s. Durbelen.
Durdaraz, в. Bazan kus, kizgin, bazan
dost ve arkada§,
Durdey, $* Goze gorunu>u iyi ve ya-
kijikb.
Durdiyuv, s* Yukan kalkik dudak $ek-
li; coklan kizdigi veya kustugu za-
man dudaklan «durdiyedi», 2, Bazi
kimseler kendi kendini begenerek
hareket ettigi zaman da dudaklan
byte olur.
Dur-Dur# Kujlann kendi uzerlerini te-
mizlemek i^in siikindigi zamon p-
kardiCJ* ses.
Dure, is. Eski zamanda ceza olarak vo-
riien kamci cezasi.
Durelenuv, f. Kamipyla Никит gere-
gince dovulmek.
Dureletuv, f. Kam^iyla dovdurmek,
Durelev, f. Никит geregince dovmek.
Diire^b Hukmedildigi zaman doven
kimse.
Dunya, is. Kiymetli kuma$ qe$idl
Dark, Hep birden, biitunuyle birden;
bir seye ani olarak ba^lamak.
Durkin, is. Sir kac defa, devamh ola-
rak tekrarlanan bir $ey.
Durkin-Durkin, s. Bazi-bazi, lekrar-tek-
ГЙГ,
Durkiretuv, f* Aniden, birden hareket
ettinnek.
Durkirev, f. Aniden, birden hareket
etmek.
Dtirliguv, f. Karma karfjik, jajktn va-
ziyette olmak*
Durliktiruv, f, Kar^hrmak, sa^irtmak,
Durmek, is, Onune arkasina bakma-
dan bir $eye hucum eden topluluk.
Durs, f, Durs etuv- Serf un, serf ses
Cikarmak, bir &eyin bir yerden du§-
mesi* Durs-durs etuv. Tars-tars*
durs-durs diye ses cikarmak.
Durse, Durse qoya beruv ; Birisine bir-
den soz veya elle hucum etmek.
Dursil, is* Gurultu, ses*
Dursildefuv, f. Gurulfu, ses Qkartmak.
Dursildev, f. Gurultu, ses ipkmasi.
Durik, Durk*
Durih Js. Ugak veya araba moforunun
Cikarchgi ses.
Duruldetuv, f. Gurultu cikarmak.
Duruldev, L Buyuk gurultu ctkmasi.
2. Hizla geli^mek, kalkinmak.
Dubir, Is. AH kimsenin gelirken veya
giderken Qkardigi ses.
Dibirlav, f. Belirsiz, anlamsiz gurultu
ve ses.
Dtbis, is* Ses, un.
Dibissiz, s. Sessiz, unsbz.
Dibistanuv, f. Seslenmek, On Qkarmak.
Dibistav, L Scslemek*
Difjir, is. Eziyet etmek; tehlike* Digir
fayandi koresin caqmda. - Eziyet
yakla^ti goreceksin yakmda.
Diq — Dittev
71
Diq, is. Gnnuldeki uziintu, kusktinluk.
Cetim bala dtqftl (ata sozu). - Ye-
tim <;ocuk diqsd.
Drqtangi$, s. Qabuk kusen, cabuk bn-
zulan kimse,
Diqtanuv, f. Kusmek, bozulmak.
Diqfil, s. £abuk kusen, <;abuk bozulan
kimse.
Dim, is. Siz, rutubet hii;bir§ey, Dim
coq. - Hi^bir^ey у ok. Dtmi kurudu -
Hali kalmad*. Dimi biHi. - Sosi ki-
sildr. Dim burkli. - Biraz hava verdi
Dimqos, s, Sult-#, nemli, suyu kuruma-
mij.
Dimqilf s. Nemlb suyu kurumarms,
lak.
Dimqildanuv, f. Nemlenmek, islanmak.
Dm, Din ete tusuv : Dinildagan ses.
kulagrn dm-dm etmesi (ijinlamasi).
Dmgir, f, Dingir-dingn etuv : Gyle ses
Gikmasr
Dmgirlav, L Demirin demire degdigi
zaman t;ikardigi ses,
Dinday, s. jyi semiring hayvan,
Dinildav, f. Kulaga gelen ses; halsiz-
likten kulagm uguldamasi.
Dir, f- Dir etuv: «Du » diye ses 51k-
masi.
D»rav, Saglam-
Diravsuv, f. Kendisini saglam zannel-
mek.
Dirday, Bkz. Darday.
Dirduv, is, Bos sbz, luzumsuz konu$-
ma ve sohbet.
Dtrildav, f, Motorun <;ikardigi dir-dir
ses.
Digit, L Digir saldr : Ba$ agritmak, da-
va etmek, iddiada bulunmak.
Digirlev, L Qdibuk-^abuk, acclo-;v He
diye sikijlirmak.
Dik, f. Dik-dik basuv : Ayagini sop!
serl basmak.
Dikendev, f- Sert-serl konu$mak, sort
emirler vermck, amir oldugunu be-
lirtmek istemek.
Dikildev, f. Ba$inda durarak bir ^e-
yjn yapilmasim talep etmek.
Dilger, is. Muhta^, ihtiyaci var.
Drlgir, is. Diiger.
Dildo, is* EEski altrn para.
Dilda, is. Dilda.
Dilmar, is. Hatip, iyi konusan kimse
Dimkas, Hasta, sakat kimse.
Din, is. Din.
Dindar, is. Dindar*
Dinty, s. Dini.
Dinsiz, s. Dinsiz.
Dinjil, s. Dindar,
Dingek, is* Direk.
Dinke, Is. Gu^ ctqer, gayteL
Dinkildev f. Bagirmak, kizmak, amir
gibi serf davranmak.
Dir, f. Dir etuv : Titremek, ani ses, ani
gurultu, aniden farkmda olmadan
korkmak, firlamak, hoyecanlanarak
litremek.
Dirdektev, f- Damlamak, <;ok ve serf
olarak damlamak. 2. Щиуегек so-
guktan titremek.
Diril, is. Vucudun tiksinmesinden pey-
dah olan hareket.
Dirildev, f. Titremek.
Dit, is. F.ikir, du$unce, maksat.
Dittev, f. Du^unmek, maksat edinmek,
arzularnak.
Е
Е, Utnilsizligin, hayret etmenin, mem-
nuniyetsizligin, bir seyi hatirlama’
run belirtisi olarak kuHamlir.
Ebdeyli, s* Kolayh,
Ebolek, k. Kumlu yerde, 01, ovada
bulunan bitkinin bir tiirij.
Ebolekfev, L Tez-fez hareket etmek,
yerinde durmamak, oradan oraya
ko^mak.
Ebelcndev, f. Ebelekfev.
Gvropaliq, I». Avrupali.
Egde, 5. Yas* gelmi;, buyumuj, orta
yojli.
Egey, is. Sevimsiz, yalano, ya^ci.
Eger, (I:) f. Eger qiluv : Rahatini ka-
^irmak, bereketini kaQirmak, Cayim
coq qargts alatin, el arasin eger qihp
uCambib. - Halk arasim bozarak ra-
hatini kaQirarak beddua aimak is-
temiyorum.
Egen (Ik) Eger,
Eges, Is* Iddla, nwnakaja, anla$mazlik.
EgesJirtuv, f. Munaka^a ettirfmek, id-
diala$hrtmak, tutujturtmak.
Egestfv, L Munaka^a etmek, iddia et-
mek. tutujmak.
Egev, (I.) Is. E£e,
EgeVr (II.) f. Egelemek.
Egevll, s* Egelenmi$.
Egevquyrtq, Is. Farenin bir ce$idi.
Egcey-Tegcey, is. Her $eyi, bulun te-
ferruahm.
EguVr f, Ekmek, serpmek. 2. Insana
veya hayvana a$i yapmak.
Egiz, Is. Ikiz.
(?gizdevf f. Insanin veya hayvanin ikiz
Cocuk dogurmasi.
Egil-Tegilr s. (0k aglamak, i0en gele-
rek aglamak. 01 egil-tegil aqqan ca-
sni'tiya almadi. - О gozunden akan
ya$1arini durduramadi.
Egiltuv, f* (0k acmdirarak aglatmak.
Egfliiv, (I*) f. (0k uzulerek aglamak.
Egiluv, (II.) f. (0k uzulmek, kaygi-
lanmak, kendi kendini tutamamak.
Egini Is. Ekin.
Egindik; is. Ekin ekilen ekinlik, ekin
ekmek i^in aynlan yer.
Eginfl, is. Ekinci.
Egin|ilik, is. Ekincilik.
Egis. is. Tahil, tohum ahlan, ekilen yer.
Egistiki is. Ekin ekilecek, ekin i^ih ha-
zirlanan yer.
EdSvtr, Bir hayli, bolca.
Edeni, is. Evin tabani.
Edevir, Bkz. Ed^vir,
Edireytup, f. Bir $eyi biraz uygunsuz
bi^imde dik olarak bir yere koy-
mak,
Edirendev, f. Yersiz, kaba huy belli
etmek, serf hareketi ve sozu fark-
ettirmek.
Edireyuv, f. Dik dik bakmak,
Ece, Is. Hece.
Ecegey, Is, Kurutulmu$ peynir.
Ecelgl, Ezelki.
Ecolden, E/elden
Feeley, f* Hecelemek.
Ecottes, Is, Ya^it, cagdaj.
Ectiyha!, is. Hareket etmek, arzutamak,
takip etmek,
Eclktevr f. Hecelemek, heceteyerek soy-
lemek. 2. Bir $eyi teferruath olarak
dgrcnmeye tahjmak.
Ecireyiiv
Eides
73
Ecireyuv, f, Sort bakhrmak, bir nokta-
уз baktirmak.
is, B05, cigersiz, gayretsiz kimse,
Ezbe, s, £ok копией, sbzunde tad
olmayan kimse
Ezgi, s, Hayirsever, iyi niyefli, kofu-
luk du$unmeyen kimse.
Ezgilev, f, Bir $eyi imha etmek, ayak
altma alarak ezmek.
Ezgilik, f- Hayir reverlik, genis gonul-
liiluk.
Ezuv, (L), is, Agzrn iki tarafi. Ezuv
forth. - Hafif guldu, Ezuv ciymadi. -
Devamli guldu. Sinar ezuv. - Hep
aksrni soyleyen, aksi kimse.
Ezuv, (II.) L Ezmek, somurmek, bin-
sinin emeginden faydalanmak, 2.
Koyu ve serf bir $eyi siviya donu$-
turmek. 3. Ezmek, imha etmek, ezi-
yet etmek. 4, Bo$ soz soylemek,
ehemmiyetsiz bir $eyter anlatmak.
Ezuvletuv, f. Atm gemini ^ekerek, btr
tarafa ^evirmeye £alt$mak,
Eziivlev, f, Ahn, agzindaki gem vasi-
tasiyle bir tarafi ^ekilmesL 2, Ken-
di dedigini yapmak, lafi kabul et-
memek. Ezuvinen kuldi. - Bir tara-
fm guldu, dudak buktu.
Ezuv$i, s, Somurucu, eziyet edict, ba$-
kasinin emegiyle ge^inen. - Oris
pen qitay Tiirkislan halqm ezip bol-
du, emespe -dedi- orinan turip, -
Rus lie £in Turkistan halkini yeteri
kadar ezdi, somurdu degil mi -dedi-
yerinden kalkarak.
a
Ezuv$ilik, is, Somuruculuk, eziyet edi-
cilik.
Eziluv, L Bir $eyin su degdigi zaman
yumu^ayip erimeye ba$lamasi. 2. So-
murulmek, eziyet gormek.
EzHuv§b is, Ezilen, sbmurulen kimse,
Ey, Birisine seslenirken qikartlan ses.
«Неу» gibi, <
Eken, Soz arasmda kuilamlan ek. Kel-
gen eken, - Gelmij. Aytqan eken. -
Soylemij- Bergen eken, - Vermis.
Ekev, $ Iki ayn, iki tane.
Ekevara, iki kl^i arasinda, ikisinin. Eke-
vara bir ah bar, - Ikisinin bir ah
var.
Ekevfev, f. Iki taraftan, ikisi birden.
Oni ekevlep sabadi. - Onu ikisi iki
taraftan, yardimla$arak dbvdu
Ekkizuv, f. A$i yaphrtmak.
Ekpe, is, Ekilmi$ olan, ekilerek buyu
tulen.
Ekpin, is, Hiz, Qabukluk.
Ekpindotuv, f. Hizlandrrmak, hizim
arthrmak.
Ekpindev, f, Hizlanmak, daha sijrat-
lenmek, daha <;abuk olmak,
Ekpindi, s, Hizh, suratli, kapasiteh
Ekliriiv, L A$i yaptirmak.
Ek^eluv, f, Se;ime tabi lutulmak,
Ek$ev, f, Secmek, hangisinin iyi veya
kotu olduguna bakdarak ayirmak,
gruplanna, kalitesine gore bolmek.
Eki, sayb Iki.
Ekllenuv, f, Daha da artmak, fifties-
mek.
Ekiqabat, s, Iki kat, yuklu, gebe.
Ekindl, is, Ekindi.
Ekinji, s, Ikinci.
Ekltalay, Biraz zor, belirsiz, tehlikeli,
jupheli,
Ekiudayr, s, Henuz kati deglt, malum
degil, $upheli.
Ekiusti, §uphelt, belirsiz, kati degil.
El, is, Halk, millet, yurt, 2, Memleket,
dogmu§ oldugu memleket, vatan.
Turkelk - Turkistan ve aym zaman-
da Turk milleti, Mis&l : «Qayran
elim Qazagim» derken -Abay- «eli»
millet manasinda kullaniyor.
zaqelinin m^selesi» denildiginde de
memleket manasma geliyor. El i$l, -
Halk arasi. El a§ast - Miiletin bu-
yugu.
Elbelektev, f. Al^ak gonulliiluk gbs-
tcrmek, ayakta durarak oturmamak.
Elbirev, f. Duygulanmak, hosuna git-
mek.
Elgezek, s. Horkestn dedigini yapan,
elinden 15 gelen, hareketli kimse.
2. £abuk, cevik kimse.
Elgezer, is. Elek,
Eides, Is, 0k.; Cedes.
7d
El desuv - Em§ek
Lldesiiv, f. Ban^mak, anla^mak.
Eldik, is. Malka a₽t olan dzcllik. Bizdin
! J:n cidiginin belgisi, - Bizim mil’
Min milMligtnin bclirtisi.
Elogizuv, f. Korkmak, tehlikeli san
rtuk, Hksinmek,
Eick, is. Un, dan, toprak gibi ^?yi
?‘emoye gerekli nesrio.
Elektev, f. Elemek.
Elmiuv, f. Eienmek,
Псл-Alan : Tan yeri yeni agannaya
ba^ladfg f zaman,
Elen, f* Elen qilmaq Dikkat etme-
.n f'kr farkina varmamak.
Elendesuv, f. Meraklanmakt Tehlikeli
sanmak.
Elendev, Г M^rak kn^ktilan-
mak, nndi^elenmck.
Eleruv, f. Kaba harcket etmek,
Erics, is* Bulmnk, qorimur-gdrunmiv,
иу/м gibi.
Eleslev, f* Goz dnunden hayal olarak
gr^ny'sE bulanik, рек belli olma-
mak, a;ik olarak qorememek.
Eletuv, f. EMtirmck,
Elev, (I.) f, Un, kum qibi $eyleri ele-
mck,
Elev, (H.) Ilabf larnak, saymakr deger
vpt тек,
Elevli, s. Belli, sayih.
Elevretuv, f. Heyecanlandirmak, co^-
1 ur так. kudurtmak.
Hfvrov, L Heyecanlanmak, i,o$mak,
>kusuz broket etmek,
Elevsiz, s* Gereksiz, hatna gelmeye-
Lf?k, dikkatsiztikte
Eievt$, is* Elek*
Ekiretuv, f* Duygulandinnak, huzune
Kapilmasina sebep olmak.
Ekirev, f, Duygulanmak, arimak, ken-
dim lutamamak.
El-curt, is. Millet-valan.
Elpildev, f, £ocuk. gibi harekel etmek,
yerinde duramamak.
Elpi’Selpk s, Duz deqii, egn-bugru tn-
raflari var.
Clsiz, s. M i; kimsenin ya§ainadigt, bos
yer.
EHiyfat, Is. Iltifat, sayge
ЕИиу, f* Zehirlenmek r basi dbnmek
Kun tlHi* - Hayal geqirmek, ya$a-
mek. Baqi! eltidi* - Bahlh vaziyrie
sevindi.
Elliri, is* Bir к к hafkilik кицтш^ de-
risk
Eluv, sayr. Elli.
Eluvbasi, Is* Elliba^i, elli к ism in vey 1
elli evin idar^clsi olan кЕт^- .
Eluvrn$i, sayi* Ellinci, 50
El^i, is. El^i,
E1>ililc, is. El<;ilik*
Eli, is* Bir parmagin geni^ligi,
Eliguv, f, Bir seye heveslenmck, bir
seyin pe$ine iyice du$mek
Elik, Js* Yabani kc^i,
Eliktev, f* Hcvesleiimckr arvulamak
benzemeye $ab$mak.
Eliktiruv, f, Heveslendirmek, pesine
Iакта к.
Elirme, s* £ok ovunen, <;ok koriusarak
atip tutan kimse*
Elirmeli, s* Elirme*
Elirtuv, f, Kudurtmak, ovundurrnek.
Elrruv, f. Kudurmak, delirmek, hasTa^
lanmak.
Em, is. Emr ilac;.
EmciWuv, f. Em aimak, ila^lanm^k.
Emdetiiv, f* Birisi tarahndan tedavi
edilmek.
Emdev, f. ledavi Nmek, em vermek.
Emeksijv, f* Umitlenmek.
Emeksituv, L Bk.; Omittendiruv.
Emm, Is. Buyuk yaprakh, cok budakh
□gat;.
Ernes, DegiL
Emevrin, is, Hetli, tavrr, gt tunu$u* Soz
lurin erinin emeviriner* bayqagan. -
Sozun gidi$aiini dudalf emevirin den
anlamij.
Ernie, is* Imla.
Empendev, f, (^abuk yurumek, egilerek
ileriye hamk^t clmek.
Emesuv, f. Arzulamak, dzlcnvV
Emtiyhan, is. Imtihan.
Emiiv, f. Emmek. Adal sut emgen, -
Temiz sut emen.
Emhana, is, Hastahane.
Em$ek, Is* Meme.
Emsokt.es — (Enk - enk)
Em^ektes, is, Bir anneden doqmus, bir
meme emmi§ kimse.
Em$i, is. Emci, doklor, ilat; veren kimse.
Emizuv, f. Emzirmek.
Emlzik, is. Emzik.
Emtziktev, f. Dolmak, agzina kadar do-
lu olmak.
Emin, Emin-erkin i SerbesL hi^ kont-
rolsuz, kendi ba^na,
Emirentuv, f. Imrendirmek.
Emirenuv, f* Imrenmek.
Emlriluv, f, Agtz tarafinr i^eriye dog-
ru kivirmak.
EmiS’Emis, Bazi-bazi.
En, (I.) is. Damga, i$aret Qozinin qu-
lagma ensai dedi. - Kuzunun kulagi-
na isaretle dedi,
Enr (II.) is. Erkeklerin yumurtaligi
(hayvan ve insan).
Ен, (HL) is* Bir $eyin eni, genijligi.
En, (IV.), Bol, oIqusuz, <;ok. Elim bar
cav^a sadaq tartqan, elim bar en
baytaqta salqigan. - Halkim var du$-
mana ok almi$, vatanim var ol^usuz
geni$ltkte gijllenen,
Engezerdey, s. Buyuk, yuksek.
Engizuv, f. Girdirmek.
Endey, s. Kesilmemi$, dokunulmami$,
dikilmerni$ kumaj.
Endes, is. Луги kabiloyo rnensup olan*
farm *ensi bir olur, ona da «endes»
denir.
Endev, f. Eninden bir yere sigmak
Ende$e, Oyle ise.
Endi, (L), $imdi.
Endi, (11.) Enli, geni$.
Endigi, Gelecek, oteki, siradaki,
EndigarL Bundan sonra.
Endiruv, L Girdirmck, sokmak.
Ene, is. Anne. Ene korgen. - Terbiye
alan,
Encar, s. Birliksiz, bereketsiz, soguk-
luk.
Encarma, is. Bir buQuk en.
Encuv, Is. Inci,
EnsiZf s. 1. Eni dar, 2, Ijareti, dam-
gasi olmayan hayvan.
Entelesuv, f. Bir ye re dogru ilerlemek,
hbcum etmek.
Enteletiiv, f. Bir seye. bir yere i <ии
hucum etiirmek.
Erlelev, f. Gilmek, varmak, aimak is-
temek. Bir $eyi yapmak, yerine gc
lirmek istemek.
EsliguVf f. Nefes nefese qelmek. so-
luk aimak.
Enuv, f. Girmek, yerlejmck uykuga
endi, uykuya ba^ladi, derin uykuya
daldi. Tuske endi, Du^und? gordu,
Tarrhka endl, Tarihle kaldi. Kun
uyasma endi, Gune$ bath, Korku
endi g6steri§li olduf Cerge endt,
yerin dibine geqti, utandi, Korge
endi, oldu.
En$i, is. Babasinin ^ocuguna evlen-
digi zaman mat mulkunden vcrdigi
hisse.
En$ile$, is. Daha mall * mulku aynl-
mami$ kimseler, mirasi bdlu^me-
mi$,
En, En. En cogargi. - En yuksekteki.
Enbek, (I.) is. }§, hizmeL Ei i;un ef-
enbekten adal ne bar? Millet i<;in
verilen emekten daha kiymelli, da-
ha ustun ne var? Enbek eri, Ekmek
cri, vatan ve millet Kin ^ok emegi
ge^enlere verilen unvan. Enbek za-
ni, Emek hakkinda zan. Enbegi
sindt, Emegi ge^ti.
Enbek, (IL) is. Bingildak. Orman i$in-
de kisi can birdey, cas balamn en-
begindey bilkddap basan klrlp
tartsan ttkbaytm oyik cerderde bar.
Ormanda, ki^-yaz hi^ eksiimeden
ku<;uk Qocugun bmgildagi gibi yu-
mu$ak bassan girip, ^eksen <;ikma-
yan yerler de var.
Enbekaqi, Is. Emek hakki, emeginin
ka r$ il igi,
Enbekkun, is. 1$ gunu, emek ettigi
gun, ^ah^tigr gun.
Enbektenuv, f. Ara^hrmak, tetkik eb
mek, t;a1i$mak, emek vermek.
Enbekfev, f. Emeklemek.
Enbekfi, is. Emek<;i, qah§an, emek ve-
ren kimse.
Engezerdey, s. Buyuk, yuksek, dev.
Engizuv, f. Bk. Engizuv.
Enk-Enk, Bk.; Enkildev.
Enkcytuv -- Eresck
I nk^yluv, L Fqm°k, egik hale getir-
;vk.
Enkeyisiiv, f, Hop birden rqilmek
Enkeyinki, s. Egik.
Enkek, s. Мер egilerek yuruyen kimse.
F т! к el ck te v, L Hurmet ederek, ilHfat
y.-t inden kalkmak, bas eqc-
n к hj^ketlerde bulunmak
Enkes, EU:; Enki$.
Enkcyuv, L 1. tqilmck, ba$mi egmek.
2 Gdm.in balmaya basiamasi, J.
DiKinek.
Enkcndev, f. Egilerek, ba;mi one dog-
i'..i oqc-tek yijrijmek.
Enkiiv-Eukuv, s. Egri - bugrij, yuksek-
Ичак. qukurlu-lepeli yer.
Enkildev, f. I^ini c;ekerek aqlamak.
Aybal, Nezimdin ba^»n ku$akla(
«Kayteyin bavutum-ay, Kayteyin dep
enkildep о da koyaberdt, Aybol, Ne-
/’rnJin b: pni kucakfayip» Ne узра-
yim aid karde^im ne yapaytm* deyip
о da itpn i^in eglamaya ba$ladiP
Enki$, s. One dogru egik. Eki kozum
enki$ cigittin iyek hakkan bakitin-
da. iki qozum kambinumsu deli-
kankniri bahtmda.
Cnretijv, f. Aglatmak
Enrev, f. Bk. Enirev.
Fuse, is. Ense.
En&eli, s. Enseli, yuksek^e.
Enr.elik, is. Кj5 ile alin arasi
Ensrev, f. Azaltrnak, bir taraFina ^ek-
muk, i;pvirmek.
Enseriluv, f. Azaibknak, bir iarafina
^rkilmek, devrilmek.
Ensev, f. Bir $eyi jrzulamak, bzle-
mek.
Enresuv, f, Agla^mak, uzuntu duy-
mak
Enrev, f. Bagirmak, aglarnak.
Enis, s< A$agi dogru, cukura dogru,
U»Kir, daha al^ak^a, yer yamac; a$a-
Й1.
Ep, is. Usui, taktik, uygunluk. Kaken,
kos torinin birrne ebin tavip min-
seni be eken degen oyga keldi. Ka-
ken, ;ift doru aHan birine usultH
nu bulup binsem mi gibilerinden
du^unceye geldi.
Epsiz, s. Beceiiksi/, elinden bir$ey
geirn^ypii. Hi yjikin olmayan. Ken-
ce Bolbir, epsiz, avur, cumustu ca-
ratbayhn caralmisinan nezik adam
edi. Keiuk' Bnlbir, hrreriksiz, eli
?gsr\ is hoqr'imeyp’ti yaradih$tan
iiazik hrr' i-Jj
Fpsizdik, is В-cer ik sizliuyqt msuz-
luk.
Epsintiv. f. B if rikh uygun gibi gdru-
nen
Eppyli, s, Koiay, uygun.
Eplev, f. окзгзк, dikkaile.
Epfb s. Her ?eye yatkin, hurterli.
Eptilik, is. Uslalik, maharet,
Lr, (I.) is. At egnri.
En (N.) is. Er, У‘§>к bahadir, hal*
i^in hi?mpt udon ki^i. Er cigit, eli
itun Juvudr eli r$0n oledt (Ataso-
su) Er, yiqit eli (milloti) i^in du-
gupr miliHi jt;in blur.
Err (П1.) is. Er, коса, Korjumuzde tu-
ralin Kiilsum kelin ul fuvdu, eri
onun Carilkas kuvandn Komjumuz,
Oulsum gel inin oglu oldu, Kocasi
Cardka^ t;ok sevindi.
Ersendev, f. Bir ^cyin karanhkta pek
belli olmaclan gdrunmesi, befirmesi.
Enbiyiiv, f. Bir snyin karalhsimn qd-
runrnest.
ErgecelL is. Boyu kisa, buyumeden
kalan kimse, ciice.
Ergiziiv, f! Takip rllirmek, pe^inden
qitrnesini saqlamak.
Fiegestiruv, f. InrHiastirrnjk totu^tur-
mr-ik. kavqa ellirmek.
Itmgisuv, f, iuntla^mak, ЬмН^так, mci
naki^a etmek.
Eroce, is. Usulz usas, $art, iuzuk.
Erek, Ba^ka, ayn, ozgij
Erek$e, Ba>hca( dzol
Erek^elik, Ozellikle, ba^kaca
Eren, s, EsH/, biihassa, bzel 11 к ie.
Qorkama eren er. - Korkm mi es-
siz er.
Eresek, s. Buyumu>, ya$i gplrm$, akli
ba^ma gelmi$+ Cimbolat, halalardin
eresek cagm egin aynav cumusu-
na cakrrdi Crmbolai, coculdardan
Eresektenuv — Ertekfji
t i
akb ba^inda olanlarmi ekinleri l<^p-
lamaya Qa^irdi.
Eresoktenuv, f. Buyumek. yetismek,
yasi gelmek.
Eresektev, f. Biraz daha buyukr biraz
daha buyumu.^ olgunla$mi$ kimse
ler,
Eresen, Cok, bilbassa, daha da.
Erevil, is. Numayi^, gosteri.
Erevildev, f. Numayis yaprnak, goste-
H, yuruyti$ ve benzeri harekeMe bu-
lunmak.
Erke, s. Nazb. Corganin ted kepbes,
erkenin kozi kepbes. - iyi ko^an
ahn, rahvan atin teri kurumaz, naz-
linin gozi-i kurumaz< (atasozu),
Erkek, L is. Erkek.
Erkok, It. is. Ku mlu yerde bulunan
arpaya bcnzcyrn beyaz hilki
Erkelesuv, f. Birbirine ne? ntrn^k
Erkeletuv, f. Nazlandtrmak.
Erkelev, f. Seymek, sevildigi tt;in naz-
laninak, kendindcn уа^ст? buyuk
olana arkalanarak ^ocuklasmak Ku-
marlana Murafbek Side nege cab-
na; * Ayf$i, ake, ayt$i - dep erke-
icdi. Murafbek, yinc yalvararak,
soylesone canim, soylesene diye
nazlandr.
Erkelrk, is. Nazhlik, serbesHik. Erkelik
ketti, er cetti, ne bitti (Abay) Naz-
Irlik bitti, cr ycti^ti, ne bitti (Abay).
Erktn, s. 1. Bos, snrbest, her nasifsa.
2.Vurdumcbiymaz, rahglhgi seven,
Erkin eslildi. PahatQa, a^ik^a, giz-
lemeden sbyledi. Musapirdin davu-
si suttagrdarda erkin ostilip tun Mb
safirin sesi disardakilere rahatqa
duyuldu.
Erkmdetuv, f. SrrbesHestirmck, biraz
daha serbest birakmak, Hurriyet
vermek.
Erkindev, f. Kendi islediqi qihi nl
mak. eintn hareket etmek.
Erkrndik, is, Frkinlik, bagimsizhk.
Celpiredi kvzil tug, kun nurunday
elimde, cabnday erkindik sSvIe sa$~
ti alemge, Dalgaland, al bayrak va-
lantmda, alev alev bagimsizbk s<4-
h aleme.
Erkinje, is. ktndigi n:bi, kendi -T|i-
suna gore
Erkinsilik, is. Erkinlik
Erlendiruv, f. Cigerkn Ji rmM; r - . ।
। cl lendirmek.
Erlenuv, f. C r'arptlnnmck, irp-don
mek.
Er li-Вгу k, is. Кап к oca, evli kino
Ejlik, is. Ertik, bahadirhk.
Ermek, is. Eglence, vakit ger irmek
icin bahane.
Ermen, is. Pciin.
Erraev, fP Yakla^mamak, uzak durmak
Ernektev, f. Agzina kadar dolmak.
Ernev, is. Kenarr bir seyin
meydana gefiren <;izgi
Ersi, s. Yaki^rksf?, yersiz
Ersitik, is. Yakijik sizh1 \ yfrs'Ji'r
Ersili - karf.di, 5. Ileri qeii, k i m i
kari^rk, hteye • beri ye
Ersinuv, f Kendini kiryvefli, quHii
zannetmek, oyle godermek
Erie, 1. Erken, Erie $tksan aldrndan
kun <;igadi, ke$ ciksan aldindan
Ilin $igadir (Atasdzu) Erken <ikar-
san kar^ma gun ^fkar, get; c;ikar-
san kars;na gecc qikar. (Afasozu)
2 Vakil, zaman, ge^mis /этап.
i Erteden altm mura saklalgan en,
Avzunda uiu urpaktin cattalgan en
Gcqmr§ten altin rniras saklarursH,
sonrada, secure miras czberlcnirse.
Erie ke$, g^cc gundtiz deirmdcn.
Ertekes ara uyku kormey koluna ah
gan isin istey berdi, goce giinduz,
ara vermeden uyku gormeden cline
aldigi i$e devam etti.
Erfegi, is. Gec;nnistpf er,ki zamand.i о
Ian vakalari rnsimleyen masoL Men
cazbaymin olendi ermek i$un, $ok
bardi ertegtni tennek isun.
decani vakit ge^irmck ii;in degik
qe^mi^deki olayfari tnparlamak t^!n
yazanm.
Ertegi$L is. Hikayeci, hikaye anlatan,
soyleyen kimse, masalci
Ertcde, Eskidcn, evveke, daha once
Ertek, is. Ek.; ErJegL
Eriekji, ts. Ek.; Erteqi^i.
78
(Erteli - ке$) — Es
E«hdi-ke$, Frkrn • nr< <vken veya
vi-it'iz, лзЬаН - de-
> 11 1*1:1
Crfcn, Y-4’ir-|. qr-lccek gun
FHen okul bastaladr dcgen giinii
mon uyktayalmay ^ikhm. Yann n-
kuihr ba^layacak d^nHdia' gun hen
yuynmadim.
Ertengi, Yarmki
Erfongilik, Sabah toy in.
Ertendi - ke$, Bk.; Erte1i-ke$.
Er - toqrm, is, Eger takimi,
Frlleluv, f. Fgerlenmck, egerin ahn
j/erine koniHmasi
Erllev, f. Ahn egerini uzerinc koyarak
hazirlamak.
FHuv, f. B^raber, ynnina alarak yuru-
= т 1 г к .
EHindi, is, Eriyik.
tri)v, (L) is. Uznk yere gb;unce, arada
hir kziQ g in mole vererek dinlen-
mek.
Eruv, (П.) f. Oirinin yamnda yurumek.
Sozgc erdi. - Sczun tesirinde kal-
ji.-Ange erdi. - Beraber $arki sdy-
h-cfl.
E»ijv, (HL) h Kar, yag gibi nesnele-
r n erimesi Algajkr cavgan ak$a kar
lanerkmgililde erip... muzga aylandu
Onccd'jn yagan kar sabahi, criyip
buza donu^u. 2. Erimek, yumu^a-
mak. Kara kasi kiydip, bobekke ana
karadr, knragan sayin curegt elcirep
crip baradh Kara ka$i, kara gozlo
riyi^ bebegt? bakti annesi, baktik-
< j у и reg i eridi. 3* Akmek,
Eiuvlik. is. Bir laraftan got; ederek
.akinliva golenlere, daha ewel bu-
,da nfuranlar taralindan verilnn
,r nek vs. Sir bularanm turgin
adamistz, men jetton kelgen kisi-
min, eruvlik beretin continue ber
cdi. Si/ buranin yerle^mi^ kimsdn-
nsin:/' oysa biz di^andan geldik,
hire yemek vermentz gerekirdi,
Er^i, is. Egercr.
Ersik, is. Arabaya kojulan hayvanm
uzrrino konulan ufak semercik.
Neg* desen agas kesem, er Heymin
knrdundcr, er sikti de talay fiirde
casaganmin ken kunder, Niye agac
kesiyomm d?rsen, ^grr yap^rim.
кijcugiinudf? <;pr?iHi tiirlrrde y-ipniLS’
Inn (/A giinl^r.
Eriguv, f. Bo$’nktan, i;i olmamakJan
rani sikilmak Erigip turgari semiz
atjar, bajin ustagan cigitterdi $ek~
pendey suyrettk (Boranbayoglu)
Bo$ durmakfan ram sikdan semiz
atlar b^^lann? tutan yigiHerl su-
т uklediler
Erik, is. Eric yapabHmok. $unu bunu
yaphran o/cllik.
EtiksiZ, c Baqimh, hi'H.
Eriksizdilc is. Serbesllikten, hurriyelten
mahriimiyel, serbest olmayan,
ErikTL s. Sprbe'l, muhta^ degil, ba-
cjimli degil, yapAbilir, soyleycbilir
Erifki el ulumun osugey armani da
adam zaftm, llijr milklin eqluyum
bu ya ozlemi insariin.
Eiin, is Dudak, Eide bolsa cringe ti-
yer, Avulda bolsa avuzga tiyer (Ata-
sozu) Elindc varsa dudagina degec
avulunda varsa agzma degor,
Erindik, (I.) is. Dudagin yuvarlanarak
qikardigi ses.
Errndik, (IL) is. Ahn agzim, alt *;en0’
sini baqlriyarak rtekmek.
Erinuv, f. F-rinmE?k,
Erinjek, s. Erinen, icmbeL Cakst bol-
san kelinjek, bola korme erinjek
(Alasdzii) Gelin, eger iyi olmak is-
tersen sakin hi(;birp §eyden erinme.
Erinseklikf is, Tombellik, u^cnqe^lik.
Erituv, L Erifmok, кап eriterck su ha-
tirte gelinnek.
Eritindi, is. -ivi hAhn<> gelen
^ey.
Es, is. Akil, in, Bir ekeden eld edik,
ekevmiz curgende, bir birirnizge es
edik. Bir babaclan iki idik, ikimiz
birbirimizc akil idik, destok idik. Esi
kirdi, Akillandi. Es ciydt, Akhnt top-
ladi, Este saktadi, Aklinda tuHu,
unuhnach. Eske tusurdu, Aklina ge-
Eselan — Espa
tirdi. Eske aldi, Ge^mi^i aklma qelir-
di* Esinen aynldt, Qok korktu, y^jr^-
gi U£Tu, akh Esi qkti, Akli ^ik-
h, <;ok $a§irdi, afalladu Eske ustadi,
Aklindan <;ikarmadi, Esi derti, Akh
fikri, Es tusinen ayrifdi, Akh fikri
£ok §a$irdL Esten ketbedi, Ak-
hndan qikmadi, unutulmadr, gon-
lunde sakladr.
Eselan, s. Yarim akdlr.
Ese, Hisse, defa, kez. Ozunen on esc
ulken ku$ke $abvil cavas kusta onay
ma bafam, Kendinden on kat buyuk
guce mukavemet etmesi ku$ i«;in
kolay mi досидит? Esesln ciber-
medl, Hakkmr aradi, hakkim birak-
madt. Esesi ketti, Hakki Ese-
sin kayfardt, ceza^mi verd-i, yerini
doldurdu, Kulcamal «bahr* basin
saykadi kubir elli, barma amal, bul-
da esesin kaytardi Gukemal *ba-
hr» ba$rm salladi, (jaresi var mi?
Buda hakkini verdi (cezftMni ver-
di) Esesin tolfurdu, yerine getrrdi.
Esek, is. E^ek. Esek dAme. - Рек ol
mayacak bir $eyi olur diye umii
lenmek.
Esekcemi, is. AllerjL
Eselenuv, f. Htssedar olunmak.
Essies L (lave efmek, arthrmak.
Esen, Esen aman: Esen, sag selamri
Esendesuv, f, Hal halir sormak.
Curmesem esendesip furalmaymin,
isinen asip ketse bir aptanin- Ha-
berlc^meden duramam, bir haflayi
ge^erse*
Esengiretuv, f. Yormak, halsiz birak-
mak.
Esengirev, f. $uursuzla$TnakF halsizle^-
тек. Kun boyu folkin sogup esen-
grregen teniz fin? uvak. Gun boyu
suren dalgamn halsrzleshrdrgi d^-
nizm dinlenme vakH.
Esep, Is. Hesap.
Esepsrz, s. Hesapsiz, <;ok, bol, sayi-
sjz.
Esepteluv, f. Hesaplanmak.
Eseptesuv, f. V Hesapla$mak. 2 Ba$-
kastnin fikrine katilmak.
Eseptetuv, L Hesaplattirmak
Eseptev, f. Hesaplamak.
Esepfir s- Heraplu
Esep$i, ts, MuhasebecL
Esep - Qiysap, is. Hesap kitap.
Eser, Yaiamazr kendini method
akilsn.
Esersoq, is. Online arkasrna bakma
у an, du^unmeden harekef edeii,
akfr az kimse.
Eseyuv, f. Buyumek, akillanmak,
Eskek, is* Kayigi yijzdurmek it;in киНч-
nilan kurek,
Eskekfev, f, Ruzgarm esmesi. Biri^
run yersiz konu$masi, yelpaze il-'
serrnlctmek. O! kara kanatti ulken
celpivi^in betine tayav, ondu - sol
du eskektoy bastadu О kara kanal-
1 biiyuk yeipazesrni yuztine dorjru
sag 11 - sol I и yelpazeiemeyc ba 5lad 1
Eskrrti?, is. Eski zamandan kalan 1чэ-
hra hahrlanmak i<in yapilan
Eske ahp eskirip cur zamandasim,
bir curgeri tar$rhkta bir srrlasim,
Korgende er vakitta eskersfn dep.
eskertki? sizip otur men coldosin
(Numanbayoglu). Dcvarnh hatirh
boni akrarnm, dar gunumdeki sn
da^im, her vakil gordugunde hahr-
layasin diye. hatira tjzdi ben yolda-
S>n,
Es’terluv, f. Hahrlatmak.
Eski, s. Eski Kaysi bir iyesi salak uy*
dun cane dunuyeri eskrrip korinedi
goy. Bazi sahibi salak evEerin yeni
c$yaleri bile eski gbzukur.
Eskilev, s. Eskimi$, eskimek.
Eskilik, is. Eski zamandaki gecen za-
mandaki.
Eskiruv, f. F<kimek. i$e yaramaz hale
gelmek.
Eski?il, s. Eskiyi taraflayan kimse.
Eskisilik, is. Eskiyt tutma. muhafaza-
karhk elme.
Eski - Qusqi, is. Eski * pusku.
Espe, is- 1. Bk, Eskek. 2. Ruzgadi
kum. devamli esen ruzgar.
f
Essizdik —- (Et-gendi)
EsMzdiq, is. A-riOOk, fprbiym.’z* A .
1ornOJzluk.
Essir s. Juuruni? kaybeden, ^uursuz
EsHyar, <- BJvuk, ya$i buyuk olan
kimse, akh grren kimse, akillica.
Balanin baysaldi estiyar adamday
suvrrhp soylegen soziine к ay ran
kaldik. Qocugun iccrubeli, akli ba-
smda iddiah konu^malanna hayran
krlldlk
Estuv, f. Dinlemek, bilmek Koz kor-
genge kulak estigenge toymaydi
(Afjsdzu) Gbz gbrmeye, kulak
^и?уе Jo/inaz,
Eski, s. Akilli, ^uurlu, manhkb Bay-
lavi cok $e$enden undemegen esti
arhk (Atasozu). Durdurulmasi inv
an :? rok konu^andan, hit; konus-
m.v/am makbul
Esliluv, f, Duyulmak
Estirtuv, f. Duyurmak, bildirmek
Esuv, (I.) f. ipi elle ormek.
Esuv, (II.) f. Ruzgarm esmesi.
Esuvas, is, Akilsiz, suursuz, bilgisiz.
Esuvashq, is, Akilsizbk, bilgisizlik,
1jur? uzluk.
Hi - Dcrti, Bkz. Esil - Derdi.
Esiz, s. Bdkimsiz, sahipsiz.
Fsikr is. Е$ткг kapi.
Esil. s. AO, se^kin, kahraman.
Fsildert, is. Butun istegi, biilun ar-
7U4L
(siltyv, L Orulmek, rrilmek.
Esiluv, f. Esmek, ormek
Esim, is. Isim.
Esimdik, gra. Zamir.
E$im$e, gra. Bazan isim, bazan fiil ola-
hil-n f filler.
fsinev, f. Esnemek
Hirkesin, f. Birbirim esirgemek
Esirketuv, f, Esirqetmek, himaye rHir-
mek.
Esfrkov, f. Юта ye etmek, esirgemek
Esiruv, f. Esirmek, sarho$ olmak.
Esitiiv, f. Bk ; Estiiv.
Esink, is. Oviinen, hep kendinden
bahseden, Esirlktin majjnasu miler
mnan abden zonkse kerek zekip
tastadr Dr'/ami- nvunen ki^inin .
malamalanndan iytce bikmis olar.O
ki onu azarladi,
Ef, is. 1, Kas, ii)4inin kaba eti. Kan
cugurmey betime, tayak trygen eti-
mer sonday caman kundergen ku-
fildi degen osu da, Kan gelmey^n
yibijme, dayak eksik olmayan eti-
mc..., о ko-tij giinlerden kurtulus
bu 2. EL As uyde eki-u? ayel et
asrp calm MuHakta iki - u<; hanim
et ha^hyorlar. Et curek, yureksiz,
kc/как. EH tiri, Gayretli, becerikli, yu-
rekii, Eti aldi, Semirdi, etlendi. Eff
kizdi, Konsantre oldu, Barad» kejki
bazar tarkagali, alganson eti kizip
toktalalmas olendi tagida ofur ;ayka-
gali, Bu ak^amki eql^ncode dag cl mak
uzoro, ama о iyic^ konsantre oldtb
qu kjn onu durdttrmak mumkuh
drqil, yine ^arki Oylerrmye hazn
Eti avirmadi. Elki'enrnedi, Elten oHu,
Bi . min sdyl^digi soz ;ok pt к i led i
Tayak etten, soz suyekten otedi.
(Ata^ozu) Dayak ete, soz kemige
rslor. Eti uyrendif Ah$tj, uyum sag
.hdi, Tuyobaydin salgsn azabinan
eti abden uyrenip a$ingan, Nezim
neden bolsada tarhnbayhn Slge
keldi. Tuyebay'm verdigi azaba iyi-
ce ali^an Nezim, hitjbir^eyden rp^
kinmez hale geldi.
Etbelinen, Bk.; Etpctinen.
Etek, is. L Efek. ?. Dagin veya ba$-
ka yukseltilerin yamaci. Etek bash
boldiJr Uzaga gitmedi, evden uzak-
la§madL Men dertimnen etek bash
boldum, Ben derdimden uzaga gi-
demez oldum. Bulundugum yerden
uzakla^amaz oldum. Etek aldi, Rvr
yiidu.
Etektey, s. Etek gibi, buyuk.
Etektesuv, f. Yayilmak, yaklasmak.
birlojmek.
Etektey, f. Yayilmak, yakla^mak.
Etene, is. Yakin, akraba, gonlu yakrn
kimseler
Et - gendi, iri vucutlu, semiz dol
pun Cum a bay orta castagi et cen-
Eteyiiv - - Elka
81
di adam eken, Cumabay, orta yaslr
eHne dolgun biriymij.
Eteyuv, is, Semirmek, kilo aimak.
Etbet, s* Yuzustij.
Etpetlev, f. Yuz ustu yatmak.
Efpelinen, f. On tarafindan, onunden.
Etti, s. Etli, dolgun, semiz.
EtiiVf f, Etmek, yapmak,
Edik ,is. Qizme. Etigl caman forge
$almasr ceni caman as he almaz.
(Atasozii) Qzmesi pis olan yukan
Sikamaz, yeni pis olan e$ i^emez.
Etik0, is. QzmecL
Etistik, dil b. Fiil,
Eh, Sevin^ veya uzuntu bildiren On-
lem,
Ehe, Memnuniyet ifadesi ,
EhelesuVf f, Munaka^a etmek, inat-
lajmak.
E$, z, Hi£.
Tmdamasa ej adam, oz curegin fob
ganstn. Er sozune karasm, Ifdegl
dertim kozgalsin (Abay) Dinicme-
$e bile hi£ kimse, yure^in ferah-
lasm, her sozumle i^imdcki dordim
tazelensin.
E$birr t. Hi^bir.
E}kb is. Ke^L
E$kimF z, Hi^kimse,
E$qanday, z. Hi^bir surctle Bayagi
avil, ej kanday ozgeris ^ok, Onceki
evil, hi^ bir §ekilde degijiklik yok,
E^qzyda, z. Ht^bir tarafa, bi^ bir yere.
Sen bizden ejkayda ketbe * dedi.
Sen bizden higbir yere gifme dedi.
Efqaysm, z. H'^biri.
Ejfeme, z, Hi^bir $ey. Onun avzunan
5li ©§temo ^ikpasada ijindegt ku-
vam;ti sezdirip fur. Onun agzin-
dan h£la ‘bi^bir $ey ^ikmasa da
rqindeki sevinci sezdiriyor.
£§tener z. Bk.; E$leme.
Elka, is, Agacin bir turu.
Ca, Bkz. C3.
Cabagi, (L) is, Koyun, deve gibi, bazi
hayvantann itkbahardaki kalin, bir-
birine kansmij tuyu; yapagi.
Caba^i, (IL) is. Beygirin henuz bir ya-
$ma gelmemi$ yedi - sekiz ayi ge^-
mij yavrusu. (Bunlara bir yasma
gelmedigi i^in lay denilmez, Biraz
buyumu$ oldugu i^in de qubn de-
nilmez J
Caba£jilanuv, f. Tuyun kan<masi, bir
$t*yin eskimeye yuztutmasi, yirtilma-
ya ba^lamasi, kan$ik - kuru^uk hale
gelmesi, Cabagilanip ketken kagaz-
dardm §ctin kiyip tertipke kelllrdl,
Bijrujup, yirtilmaya yuz tutmuj k3-
^illarm kenarim keslp fertlb etti.
Caba§ib, s, 1, Yapa^isi boL Cabagili
biye. - Henuz bir ya$ina gelmemij
yavrusu var beygir.
Cnbayi, s, 1. Sade, suni oimayan. 2.
Yabani oT. 3. Yabanr hayvan,
Cabayilanuv, f. Yabanilesmek, vah$i-
1e$mek.
Cabaydiq, is. Yabanilik, vah$ilik.
Caba - salma, is. 1* Koceden yapilmis
^adirlarm kolay toplantp, kolay ku-
rulan tipi. 2. Kazan i;inde pi^irmij
♦Ian hamurdan yapdmi^ yemek+
Cabbar, is. Cebbar, kudretli, gu;lu
Allah. Sonda beybib sonda tin's»
sonda toyfar, toyun ulus, sonda
alom cabbar iyem bitti desin end!
sogus, О zaman dertsiz, о zaman
rahat, о zaman millet toy dugun
ba$latir, KudretH Aliahim bitti der-
se sava^ о zaman dunyalara deger.
Cabdiq, is. 1. Luzumlu malzeme, ca-
nak - $dmlek vs, 2, Bir $eyi yapmak
i^in gerekli olan aleL 3. Herhan-
gl bir $ey iqin hazirlik^ Toy cab-
drgrnda curgen kbp ayeldin l^in-
de iif-ak erkek ciir. Toy hazirligm-
da bulunan pek<;ok hanimm i^inde
tanecik erkek vardi.
Cabdiqtanuv, f. Haztrlanmak, silahlan-
mak.
Cabdiqtaluv, f. Bk.; Cabdiqtanuv.
Cabdiktav, f, Ufak tefek aletferle ve-
ya ^e^illi aletlerle bir$eyi eksiksiz
yapmak. Birak bir mesele Aykin;
biz avid $arvah§in teknikamen,
odan cri cabdiklavga koburek bam-
korluk casaganga tiyisbiz. Fakat bir
mesele acik; biz avvlun interim
teknik yapmaklan ziyade ufak te~
fek aletlere ve Qok<;a koruyucu yap-
Ф^уа yatkiniz.
Cabuv, (I.) is. Ortii.
Cabuv, (IL) f, 1. Kapatmak, ortmek,
engcl koymak, gbstermemek. 2.
Ortmek, golgelemek, gostermek, 3
Ortmek, do^cmek, Kilemm capti ta-
biygat kestetep cerdin betine, Kili-
mi drftii Libiat, naki$ naki$ yeryu-
zune. 4t Tufukianmak. 5. Yakmak.
6. Kaplamak. Kara bulut aspandi
tagis capkan, Kara bulut qdkyuzu-
nu famamen kapladr. 7. Da^tfmak,
k£r dagitmak. 8. Butun giicu bir
yere, bir £eye vermek. Cala calpi,
yalan yanl^, Kabagin capti, Kaji-
m <;atti, Kabagm kars capti, Kajla-
rini Cena ^atti.
Cabuvlu, s. Bir^eyle ortulu, kazandin
kakpagi cabuvtu, Kazantn kapafp
dr+ulu.
Cabt, is, 1. Beygirin en kalttesiz, iyi
olmayan turu, 2. Alt kademode, ka-
litesi du^uk.
Cabliguv — Cad
83
Cabhguv, f. (Jzijlmek, sikilmak, gonOI*
suz olmak.
Cabi^mqi, s. Bk.; Caginqi.
Cabm, (I,) Is. Ke^eden yapdmi$ cadn-
daki ejya veya ufak tefek seylori
koy may an yarayan oyuk.
Cabtq, (II.) Kapali.
Cabiluv, (I.) f. Bir«eyin ba$ka bir$eyle
drtulmesL
Cabiluv, (II.) Birjeyin af;ilmamak uzo-
re kapatilmasi, 1. £o£junki§un bir-
$eyin hallolmasi i^in hep beraber
ugrajmasi. 2, BTrjeyin hareketinin
durdurulmasi, sonuQlanmasi.
Cabin, is. Kuj tuyunun dibindeki serf
yeri.
Cabrndi, Is. Gizlenilen yer, belli ^izgr.
Cabtnij, is. Bir jeyin uzerinden 5rtii-
len ortu, siper.
Cabmqi, s. Ozuntulii, gdnulsuz, kc-
denli- Tastan, neniener $ar;admba
kabagrn cabrnki goy, Tastan, ne ol-
du, yoruldun mu, uzgun gibisin.
Cnbirqanuv, f. Uzuntulu. kederli ol-
mak.
Cabirqanqi, s. Gonulsuz, uzuntulu, ke-
derlb
Cabirqatuv, f. Uzmek, kederlendirmek
gonulsuzlend irmek.
Cabirqav, f. UzuTmek, kederlenmek,
gonulsuzlenmek.
Cabirqavli, s. Uzuntulu, kederli.
Cabirlasuv, f. Kalabalik gurubun bir-
biriyle sarri’imiyeHe karma kanjik
konu§mast
Cabirlatuv, f. Kalabahk gurubu Nrbi-
riyle konu^turmak, bir yere topla-
mak, bir jeye hucum ettirmek.
Cabirfav, f, Ka labairgin kendtne dag и
rnk olarak konu$masi.
Cabisqaq, (J.) Is. Yav^ak.
Cabisqaq, (lb) s. Yapi§karv
Cabistiruv, E Yapi^tirmak.
Cabistinluv, f, Yap^hrilmak.
Cabisuv, f. 1. Bir $eyin bir $eye ya-
pi$masi. 2. Elele tutu$up ayrrlma-
mak. 3, Yalvarmak.
Ca£a, E 1. Elbisenin yakasi, 2. Dere-
nin, golun, denizin kiyisi, sahiL
Cagalay, Sirayla, birbinnin ardindan.
Cagalay - Cagalay, (^epcqevre,
sine.
Cngalasuv, f. Bir jeyle ugrajmak, mu-
cadele etmek.
Cagalafuv, f. Bir $eyin kcnarindan yu-
rutmek, yakla$hrmak.
CaQalav, (b) is. Dere, итак, gol veya
benzcri akarsulann kiyisi, sahili,
Catir agip kok ozen, cagalavi kok
oray, Dere masmavi akiyor, buna
kar^ihk cevresi de masmavi.
Cagalav, (II.) f< Sahilde yurumek, yak-
la$mak.
Cagaltay, is, Ufak kuslari avlayan, or-
ta buyuklijkteki yrrficr kuj.
Cagali, s. Yakali elbtse. Cagalt el. -
Buyuk millet - memleket. Ca^ah kl*
yim. Kiymelli elbise.
Cagabq, is. Yakahk, yaka i^in luzumlu
Cagday, is. Vaztyeh durum.
Ca^uv, (I.) f. Tutu$turmak, yakmak.
CagUv, (lb) f. Surmek, boyamak. Ca-
rrlijan erinine maycaqti. - Qatlayan
dudagina yag surdu.
Caguv, (HI ) f. 1. Yaranmak, begenil-
mek. 2. Ycdigi yemegin iyi gelmesi.
Cagizdiruv, f. Bir hayvanin yavrusunu
dtger bir hayvana emzirtmek.
Cagizuv, f. Bir hayvanin yavrusunu
ba$ka bir hayvanin emzirmesi,
Cagilan, is. Lijzumlu ejya konulan
sandik gib! nesne.
Cagiluv, f. Yakmmak, surulmek, boya-
nm surulmesi.
Cagimdi, s, lyl, begenilir, i$e yarar,
zararsiz.
Cagimpaz, s, Birisine yaranmak
sirf bu maksatla hareket eden kimse,
yagci,
Cagimpazdanuv, f. Yaranmaya Gah$-
mak.
Cagimpazdiq, is. Yaranma, yaranmak
i<;in yapdan hareket.
Caginuv, f. Yaranmak.
Cagmpaz, s. Bk.; Ca^impaz.
Cabistiruv, E Kuzusunu emzirmeyen
koyuna veya ba$ka bir koyuna
emomiyen kuzuyu emzirtmek.
Cad. is. Duygu, bls, hatira.
84
Cadagay — Cay
Cadagay, s* 1. A^ik, ortusuz. 2- A(;ik,
duj. 3- Bo$, duz-
Cadagayliq, Is, Safltk, a«;ik gdnijlluluk,
Jcmiz kalplilik.
Cadav, s. Zeyif, incelmij, uzgun.
Cadavlanuv, f* Zayitlamak, suzulmek,
halsizle^mek,
Cadavliq, Is. Zayiflik, halsizlik.
Cadr, (L) is. Devenin uzerine yiik yuk-
lenmeden ewel konulan, stimer ye-
rine gecen brtu.
Cadi, (П.) Bk.; Cad.
Cadr, (111.) is. Buyucu.
Cadtlav, (I.) f. Buyu yapmak.
Cadilav, (IL) f. Devenin uzerine se-
mer yerine get;en drtuyu koymak.
Cadiranqi, s. Gonuilu, memnun, se-
vincji.
Cad.'rasuv, f. GdnuJJuluk, sevin^lilik,
memnuniyellilik, belirtmek.
Cadrrav, f. 1. Memnun, sevintji, gd-
nullu olmak. 2. Bir jeyin aydin,
i$ikh olmasi. Kun cadrravda. • Ha-
va aqHryor.
Cadtgoy, Bk.; Cadigdy.
Cadigoylcnuv, Bk.; Cadlgoylenuv,
Caz, is. Yaz, yihn bir mevsimi.
Caza, is. Ceza.
Cazalanuv, f. Cezalanmak.
Cazalanuv;i, is. Cezalandirdan, cezaii
olan, ceza goren.
Cazahv, f. Cezalandnmak.
Cazalavji, is. Cezalandiran, ceza ve’
ren.
Cazatav^rbq, is. Cezalandarmck.
Cazah. s. Cezali.
Cazasiz, s. Cazasiz,
Cazafaytm, Beklenilmeyen yerde, ani-
den.
Cazba, Is. Yazma, yazdan jeyler.
Ol kezde Kaxakfa cazba edeblyat
cok edl. О zamanlar Kazaklann ya-
zili cdebiyah yok idi,
Cazbav, f, 1. Yanilmamak. 2< Yazma-
mak.
Cazgan, s. 1. <O Yaradan anlamrnda»
«О cazgan> diye kullanihr. 2. Su£-
lu, cezah,
Cazgt, s. Yazin.
Cazgrruv, f, Su^lamak, itham etmek.
bozmak, kizmak.
Cazgiturgi, s, llkbahardaki.
Cazgiriun, s. Yaza dogru, iikbahar.
Cazgirfurim, s. Bk.; Cazgifun.
Caxday, Yaz boyunca.
Cazdtguni, Yaz aylannda.
Cazdiq, s, Yaza ma-hsus.
Cazdrruv, f. Yazdirmak.
Caziyra, is. Geni^ saha, sahra, biiyuk
ova.
Caxmi?, Is. Kader, takdir.
Cazuv, (LJ f. 1. Bir$eye yazr yazmak.
2. Yazi.
Cazuv, (II.) 1. Haslayi iyilo^tirmek.
2. Azaptan, dertfen kurtarmak.
Cazuv (1П.) f. 1. Yaymak, geni$let-
mek daraltmak. Boy cazdi, Rahat-
ladi. Kujagrn cazch, GerildL Koz
cazdi, Kayboldu, aynJdb Tobun caz-
badr, Istifini bozmadu
Cazuv, (IV.) f. MahcLp olmak.
Cazuvh, st Yazilr
Cazuvhq, is. Ya/dt eski zaman bah-
ralan.
Cazuv^a, Yazili olarak.
C<-|Tuv;ir is. Yazrci, yazar.
Cazuv^liq, is. Yazicilik, yazarhk.
Caziq, (L) is. Su^, kabahat Esitken
kulakta cazik cok (Atasozu). isi'er
kulagin gunahi yok.
Caziq, (IL) s. Duz yer, duzluk.
Caztqsiz, s. Su^suz, gunahsiz.
Caziqh, s. SlhJu, kabahatli.
Caziqfjq, is. Duzluk, duz ovalik.
Cazi - Qisi, Ya$ - ki$.
Caziltuv, f. jyile§tirmek.
Caztluv, (I.) f. Hestabktan iylle$mek.
Caziluv, (II.) f. Kagida yazilmak, kay-
dolmak.
Caztluv, (111.) f. Yayilmak, Ыг §eyln
yayilmi$ olmasL Kilem caziluvl bir-
лэк| mlnut vaqif aldi. - Hahnin ya-
yilmas; bir-iki dakika vakil aldi,
Caziluv, (IV.) f. Kaydolmak, yazilmak.
Cazim, f, Cazrm boluv: Aniden oh
mek. kazaya du<;ar olmak.
Cazisuv, f. Bir ?eyin yaydmasina yar-
dtm etmek.
Cay, (! ) is. $lmsek.
Cay, (II.) Is. Hal-ahval, durum.
Cay — Cayran
85
Cay, (III.) is. 1, Ev, mesken, mekan.
2. Rabat, sa kin.
Cay, (iv.) is. Yay, eski zaman silahi.
Cay, (V.) is. Bk,; C3y,
Cay, (VI.) is. Bk.; Cay.
Cay, (VII.) s. Hazmi kolay, elveri$lif
oygun*
Cay, (VIII.) Yava$, о kadar degil, ace-
lesiz.
Cay, (Cayi) (IX.) Hakkinda, hususta.
£e$ederimen amandasip balgan son
kojkon caym nyth. Annesinin hal
hahrint sorduktan sonra go£ hak-
kinda bilgi verdk
Cay, (X.) Ge^. Vaqit cay boldi. - Va-
kil gee oldu*
Caybaraqat, s. Ku$kusuz, hi£ bir teh-
like sezmeden, merak etmeden ra-
hatda olmak,
Caybaraqattanuv, Kujkulanmadan ra
hat olmak.
Caybarakatti, is. Kujkusuzluk.
Caygasliruv, L Yerlejtirmek.
Caygasfinluv, f. Yerle$tirilmek.
Caygasuv, f. Yerle§mek.
Caydaq s. 1, Egersiz. 2. Hafif bo$.
Ol bir atti caydak minip, bir ath
cetelep ketti. О bir ata egersiz bi-
nip, bir ati da yuruterek goturdij*
3. Hafif, bo$* Caydak kora, Tavani
yapilmamij olur*
Caydaqtav, f. Ala semersiz binmek.
Caydari, s. Nejelk
Caydarlanuv, f. Nejelenmek.
Cay - cayma, Kendl bildlgine, kendi
yoluna. Toydan keyin castar, ko$
ayti$ip cay cayma tarkadi. Toydan
sonra gentler, vedalajip, kendi yoi-
larina ayrildi.
Cay - capsar, is* Hal, vazlyet, durum.
Cay - koyr Halkm durumu, vaziyeli.
Cayqaqtav, Bk.; Caynaqlav*
Cayqaldiruv, f. Sallandirmak.
Cayqaltuv, f, Bk.; Cayqaldiruv*
Cayqaluv, f, Sallanmak.
Cayqandav, f. Krvntmak (iki tarafina
sallanarak yurumek).
Cayqav, f. 1. Suzmek. 2. Kovmak, ur-
kutmek.
Csyqm, s. Geni$, buyOk.
Caylanuv, f. Rahatlanarak oiurmak,
yerle$mek.
Caylashruv, f. Yerle$1 irmek.
Caylasuv, f. Yer!e$mek*
Caylatuv, f* Yaylada bulundurmak*
Caylav, (I.) is, Yayla.
Caylav, (IL) f. 1. Bir yeri mesken
edinmek, yerle^mek. 2. Faydalan-
mak, yarar saglamak, mulk edin-
mek.
Caylav, (III ) f. Yerle^l'irmek, iskan et-
mek.
Cayh, (I,) s. Kofay, uygun*
Cayli, (IL) Birisi hakkinda, hususte.
Cayma, is. 1. Ince ekmek, 2* Seyyar
satici tipindeki ufak - tefek e$ya sa-
tan yer*
Cayma$uvaq, s. A^ik, hi^ bir jeyden
kujkusuz, ne^eli.
Cayma - Qomr, $. Yava$; bir ayatda,
kendi halinde.
Cayma - Comrlatuv, f. Yavajlatmak
(ses fonunu).
Cayma - Qontriav, f. Bir ayarda, рек
hizli ve yuksek degil.
Caynamaz, Is. Namazli. Mistapa be-
tin surttude ceynamaxm tosep na-
mazga oturdu. Mustafa yuzunu sil-
di, seccadesini serip namaza durdu*
Caynan, Bk.; Caynav,
Caynandav, f, Sevin^lilik, memnuni-
yet halini belirtmek.
Caynan, f, Caynan efuvr Ne$eli yuzle
iki tarafa bakinmak, guEumscmek.
Caynatuv, f* Parlatmak, bir ^eyi gbzc
gorunecek jekilde dizmek.
Caynav, f. Parlamak, goze iyi ve se-
vimli goruhmek, Kbzi caynadt* -
Gozu parladi.
Caypaq, is. Genij, kisa.
Caypaqtaluv, f. Genijlemek, boyunun
krsalarak geni$lemesl
Caypav, f. Imha etmek, hepsini bir-
den yenmek.
Caypavut, Bk.; Caypavat,
CaypaviManuv, f. Duzle$mek, yoku?
a^agiya dogru olmak.
Caypuvat, s. Bir ayarda alma, duzel-
me (yer).
Cayran, is. Yabani ke^L
86
Cayrandasuv — Caqsihq
Cayrandasuvr f* Birbirine gonullufuk
belirhsi bdirtmek, nejeyle konu^-
mak.
Cayrandav, f* Ne$elenmek, gonijllen-
rnek*
Cayratuv, f, Yikmak, devirmek.
Cayrav, f* 1. Ycrde yiktlip yatmak, old
gizi yatmak. 2. Darmadagmik ola-
rak yatmak, Oy I$i jarvasi cayrap
catkan, adam cok, bas koz bolup
onu bakkan* Ev i$leri yigtlip kal*
nn$, adam yok ki ona bajgoz olup
kontrol edecek.
Cay&ari, r Buyuk, derecesi yuksek
kimse, beg, bey* Qasqa men caysan-
dordin maciHsin fapqanday. * Akilli
kimseler ile beglerin meclisini bul-
muj gibi*
Caysandiq, s, Buyukluk, beglik, yuk-
seklik.
Caysiz, s* Uygun degil, kolay deejib
raha! degil.
Caysizdanuv, f, Rahatr ka^mak, rahaf
edememek*
Caysizdiq, Is* Rahafstzhk, memnuniyef-
si 7.1 ik,
Caytandav, f* Ne^elenmek, sevin^U ha-
rekef etmek.
Cayuvat, (I.) s. Yavas, bos, yatkm ve
uygun degil.
Cayuvat, (II*) s* Akan suyun, hayvan
su i^ebilecek veya ge^ip gidebile*
ccgi yeri.
Cay$a, Orel bir sebeple degil, her za-
manki gibi.
Cayjihq, 1$. lyilik, de^iksizlik.
Cay$i1ik!ar Ozel bir durum yokken,
her vey yerinde iken*
Cayilma, Is, 1, Suyun yayilabilecegi
genij saba. 2* Yayilma, dagdma*
Caytluv, f. 1. Yayilmak, serilmek* 2.
Hayvanlann otlanmasr, cazstn istik
nylarinda siyirlar cayila almaydi,
Yazin sicak gunlennde srgirlar ya-
yliamrycrlar. 3. Duyurulmak, duyul-
mak. Osu uran, osu 5n bar alem-
ge cayilsrn* Bu parola, bu ses, bu-
tun Sleme yaydsin*
Cayilim, Is* Yaylak, hoyvanlann otla-
гплз!па elveHsti yer
Caytlinqi, s* yayik.
Cayrlis, is* Bk, Cayihm*
Cayin, is* Yaym, bir bahk turu.
Cayina, Kendi bajina, kendi bildigine
Caymda, Hakkinda, hususta.
Cayip - $uvmaf is* Bahane, ozur.
Cayip - $uvuv, f. Temize ^ikmaya,
su^suzlugunu ispatlamaya ^alismak,
bdHane, mazeret, bildinnek, ozur
boyan etmek.
Caytraq, s. Рек htzh degil, рек erken
degil.
Caq, (I.) is, (^ene. Canilmas cak, lii-
rinbes tuyak bolmas (Atasozu)
Yanrlmaz ^ene, surunmez ayak ol-
maz. (Ahisozu)
Caq, (II*) is* Yay, eskiden harpte ve
avda kullamlan silah*
Caq, (III*) Is, 1. Taraf, yon. Beii avgan
cakka, cure berse, tagi bir sorga
keidesivii sozsuz* Kendi bildijinc
giderse, yine bir talihsizlige ugra-
yacogi tartijmasiz* 2. Konusmact,
Birinji cak men, ekinj] cak sen. Bi-
rinci konu^maci ben, ikinci копщ-
maci sen. 3. Hakkinda, Balast uy-
lenivt cagin tiptl sdz kilmadi. Oglu
evlrllgi hakkinda hi^bir $oy sSyle-
medi.
Caq * caq, f* Caq - Caq boluv : Iki
taraf olarak*
Caqqizuv, E Yakbrmak, ate$letmek,
atejletmek, yanmasmi saglaltirmak.
Caqpar, is* Par^a - par^a olarak bo-
lunmek, kopmak.
Caqparlanuv, f, Kat - kat olarak dur-
mak.
Ceqsarfuv, f. Duzeilmck, bir $eyin da-
ha iyi olmasim saglamak*
Caqsaritluv, f. Duzeltebilmek, iyi ve
guzelle^lirilmek.
Caqsaruv, E Duzelmek, kalitesinin
iyi olmasi, daha iyiye dogru gitmesi*
Caqsi, s* Iyi, guzel* Balanin caksini ki-
zik, camani kuyuk (Abay) Qocu-
gun sevimlisi, guzeli ejlence, kb’
tusij, yararnazi aci.
Caqsdav, f, Duze'tmek, guzeUe^tir-
<nek*
Caqsihq, is. lyiHk.
Caqtas — Calbagay
87
Caqtas, is. 1. Taraftar, aym gayeyi
guden, aym fikirde olan. 2. Bir
memlekellen olmak, Ol ekovf bir
caktan kelgen cakfas adamdar, О
fkisi aym yerden gelmi$ kimseler,
Caqtasuv, f. Tarafmi tutmak.
Caqtav, (I.) Is. Kapinin, pencerenin
iki tarafindaki dayanaklar.
Caqtav, (II.) f, Yardim etmek, besle
mek, korumak, kollamak.
Caqtav§i, is. Destekleyen, tarafini tu-
tan.
Caqtirtuv, f. Begenmek.
Caqtiruv, f. Ho$una gitmek, ho$lan-
mak, begenmek,
Caqut, is. Yakut, paha 11
Caq$ar is. Parantez.
Caqin, 1. Yakin, uzak degil 2. Ak-
raba, tanidik, bildik. Sent cad kor-
gende cakinim kim menim, Seni
yad kabul etsem benim yakimm
kirn?
Caqinda, Yaktnda.
Caqindasuv, f. Yakmla^mak.
Caqmdatuv, f. Yakmla}tirmak.
Caqindav, f. Yakla$mak, daha yakin,
Caqindtq, is. Yakinhk.
Caqin - Cuviq, is. Akraba, (Yakin,
рек uzak degil manasinda da kulla-
mlir.) Ashk dcstuktuda, cakm cu-
vikhda tanimaydu A^hk, dostiuk da,
yakmiik da tanimaz.
Caqinsmuv, f, Yakrni, akrabasi ol.arak
gormek.
Cal, (L) is. 1. Yele. 2. Beygirin yele-
sinin altmdaki yagi ve eti.
Cab (lb) Is. Yuksek^e tepe.
Cala, Is. Yalan, iftira.
Calaq, Is. Duda^m veya ba$ka bir ye-
rin cok yalamaktan catlamast
Calaq, f. Calaq etirv: bir jeye goz
dikmek, aimak, faydalanmak isle-
mek, i^tahUnmak,
Calaq - culak etuv, f, Kami doyma-
du ‘i^in dilenmek.
Calaqor, s. Iffiract, dedikoducu.
Calaqorhq, is. Iftiracihk.
Calaqtatuv, f. 1, Agztm a^tirmak, ye-
mek isteltirmek.
Calaqtav, f, 1. A^ oldugunu, yr>mek
istedigini lark eHirerek agzim aQ-
mak, 2, Gozu doymamak, ijtahinin
a$ir( agilmasi, Ak kiyimdt akboz ab
ti Orazbay kahn ciiki suvga kamp
tungu orikse ketken;e attan ken bay,
calaktap curdiL Beyaz elbiseli, boz
atli Orazbay, Yilki surusunun suya
kamp, geceki beslenmeye gilmesine
kadar attan inmeden, gozu duvma-
yarak dola^ti.
Calaqi, is, Yapti§i bir i^in kar^ihgi
olarak aldigi para.
Calanuv, f, L Yalanmak. 2. Umif et-
mek,
Calan Qaguv, f, Bir §eyi yapmak, ye-
mek, aimak i;in acele etmek.
Ca!anr $. Yahn, kuru, delilsiz. 1. Ca-
lan bas. - Yalm ba$, ba$ma btrjey
gi-ymemek. 2. Calah ayaq. - Yalm
ayak. 3. Calan but - Yalm bacak
(pantolonsuz, donsuz). 4, Calan
Rabat, Yalm kat, tek katli, 5. Calan
kill}. Yalm kilic;. 6, Cahn kakti,
tablandi.
Catana}, s. Elbisesiz, ciplak*
Calana} - Calpi, s, Yiyeceksiz, giye-
ceksiz.
Calana^tanuv, f. Soyunmak, ^iplakkm-
mak*
Calana}tav, f. Soymak, elbisesini u?e^
rinden ^ikarmak.
Calandav, f. Bir }eye hazirlanmak,
Calanqay, Is, Fakir, durumu рек iyi ok
mayen kimse.
Catasuv, f, Iki veya bir kac hayvamn
birbirirn yalamask
Calaftiruv, f. Yalathrmak.
Calaluv, f. 1P Yalatmak. 2. Bir nietali
ba}ka bir metalle kaplamak.
Calav, L f. Yalamak.
Calav, IL Is. Ufak captaki bayrak, san-
cak,
Calavlafuv, f. 1. Bayrak ve tu^lari ta-
}imakr 2. Alevlendrrmek, yakmak.
Calavli, s* Bayrakli, tuglu.
Calbagay, is. Yazm giyilen hafif $ap~
ka Al basrndag* calbagaydi, kayda
kelip turganindi bilemlsSn? At ba-
88
Calba — Calmaviz
§indakl japkayi nerede oldugunu
bilmiyor musun?
Calba - culba, s. Yirhk - pnhk.
Calbaqtav, f* Yaranmak istemek.
Calbabqiov, f, Yaranma ^abasi.
Calbatandav, f, Bk.; Calbaqtav.
C'llbandasuv, L Karjilikli olarak birbiri-
ne iltifat etmek.
Caibandav, f. Binsim gordugij zaman
sevinerek hareke! etmek, samirniyet
belirtmek. Cugurdu bala catbandap
cumustan kaytkan fikege. К05Ю £o-
cuk sevin<Je i$!en donen babasina.
Catban - calban» f. Hafiflik etmek. a^ir-
ba^hhk etmemek,
ColbannuY, Is. Yalvarmak.
Catbiz, is, Nane.
Calbir, t, Yirhlmi?, param parca olmu$
bir $ey.
Calbiratuvj L Bir $eyi, sallandirorak
bir yere asmak, sarkdmak.
Calbirav, L Sarkmak. sallanmak.
Calbir$aq, is. Bir yerde sarkmakta, sai-
Janmakta olan $еу.
Calgamah, s. EkIL
Calgan, (L) Is, Yalan.
Calgan, (II.) is* Dunya, Calgendtn cal-
cogman basip of up, casanp kayla
fuyrp aldim beklp, Yalan dunyayt
^ignoyip ge^lim. Yeniden dogmv?
gibi sagiamlajtim.
Calgandiq, is. Yalanhk.
Calganuv, f. Eklenmek.
Colgan?!, is, Yalanct.
Calgas, Yakin, u^uca.
Caljjashruv, f# Birbirine ekiemek, bir-
bimne yak!a$tirmak, birbirine yar*
dim ettirmek*
Calgastmluv, f. EWenihnek,
Calgasuv, f, Birbirine yardim etmek.
Cai£av, (I) t Eklemek. K»>ka clpll
uzm cipke bayUdi. Kisa Ipi uzun
ipe baglad».
Colgav, (IL) gra. Is. Ek
Calgavlik, is gra. Iki keJimeyi iki cum-
leyi birbirine baglayan ek, bagla£>
Calgiz, seyi. Yalmz.
Calgizayaq, Cal^zayaq col: Yaya yolu,
1ek bir iz uzerine yijruyen yoL
Calg?zrbqr is. Yalnizhk. Murat afiay
aQcwnisi bolmay calgizhk ^ekken kt-
si edL Murat Aga ne abisi ne kar-
de^i olmachgindan ^ok yalnizltk
^ekm-jti.
Calgix - canm, Tek-luk, le?k ba$ina.
Caljjizsirav, f. Yalnizlik hissetmek.
Gulnor caigissirap когкэ bastadi.
Gulnar yaJnizbginj hissedJp kork~
rtiaya bajiadi.
Cal^uHiq, s. Bk.; Calgizilikti.
Calgiziziliktl, s. Yalniz olan, yardimcr
st olmayan kimse.
Caldamar s. Emegini satan, kiralanan.
Catdamah, s. Emegini salary emegiy-
le kimse.
Catdanuv, f. Para knr^ilr^i binsine hiz-
me! etmek.
Caldap, Is. Saho iie alicryi anlajliran
kimse.
Caldatuv, f. Kiralattirmak, gahslirl-
mak.
Caldav, (L) L Parayla tutmak, para
kar^ihgi ^alijtirmak.
CaldaVf (IL) ft Denn suyu ge^mek.
Calqav, $. Tembef, Calkavga toz et*
beydL Tembcle soz ge^mez.
Calqavbnuv, L TembeHigi tuimak-
Calqayaq, is. Irin, salya, zar.
Calquv, Is. Bikmak, uzuimek, gonul-
suz oJmak,
Caiquyriq, is, Yilkinji kuyruk ve ye-
lesi.
Calqr, s, Tok, e?sirP
Calqdav, s. Yabnz birakmak, lek tek
etmek.
Calqildav, f, Alev alev partarnak.
Calqinj Is. Bk. Cabn.
Calma-can, £abuk, tez, hemen,
Calmandatuv, f. A<; oldugunu belli
ederek hareket etlirmek.
Calmandav, f. 1 AiJjktan doytnam^-
hktan dolayi yerinde duramamak.
2. Dunya malina gozu doymayan,
olani kanaal etmeyen, herjeyin
kendinin olmasmi isteyen.
Calmav, f. 1, Yemek? yutmak. 2. imha
etmek, yok etmek. Basin calmadi. -
Ba^ini yedi.
Calmaviz, s. 1, Obur, doymak bllme-
yen. Kara korgalar loyimsn, ajkaz.
Calp — Cahndiruv
89
banp turg^n calmavuzdun ozu eken.
Kara kargalac doymaz, a?goz ve
canavarm ta kendisi imi§. 2. Masal-
larda ge^en cadi kadin. Ol bir cal-
mavuz kempirdin uyii eken. О bir
cadi kadinin evi imi$. 3. Sdmuriku.
dunya mahna gozu doymayan.
Calp, C Calp beruv - calp etuv : Bir
$eyin devrilmesi, ate$in aniden son-
mesi gibi vakalar.
Calpaq, s. Genis, buyuk, uqsuz bu*
caksiz. Qazaktm calpaq dalasi. -
Qazaq'm geni§ alam.
CaEpaqtav, L Yaranmak, be£jenilmek
isfemek.
Calpandav, f. Saygi gostermek, yumu-
$ak yuzle kar$ilamak.
Calpasman, f. Calpasinan tusuv : Bir-
den du^mekr yere yuvarlanmak.
Calp-Calp, f. Calp-calp etuv: Bir dii-
$erek’bir kalkrnak.
Calpi, s, Umumiyetle, genellikle.
Calpilama, Her nasilsa.
Calpilanuv, f. Umumilejtirilmok, ge-
neliestirilmek.
Calpilav, f. Umumile$tirmek, genelle$-
tirmek,
Catpmahqtiq, Is. Butun balk capinda.
Calpiyuv, f. Boyu kisalarak geni$le-
mek.
Call, f. Call veruv : Aniden ddnuj
yapmak. - Calt karadi, birdenbire
baktt Call burildi. Ani ddnu$ yapti,
CalbCult, f. - Calbcull etuv : t$igin
uzaktan ijildayarak gorunrnesi.
Caltaq, s, Ddnek, sdzunde durmayan.
Caltaq-Caltaq, f. Caltaq-caltaq etuv :
Bk.; Cal'taq-caltaq etuv : Bk,; Valtaq-
fav.
Caltaqlav, f. Bir ^eyi kiyamadan, tek-
rar tekrar bakmak, umitlenmek. Ol
men! tasfap ketelmay arhna calkak-
tap. Karay berdi. О beni brrakip gi-
demedi, arkasma umitle bakti.
Caltan, (I.) s, A<;ik ayaz. Bizdin ba-
gimiz^a kun sol kezde caltan bob
dr - Bizim bahhrruza о gunlerde
gun a^rk ayaz oldu.
Caltan (II.) Bk. Caltaq (donek),
CalbrnCalfan, f. Csitan-caltan qarav :
Donup donup bakmak. Akeslmen
5e$eslne caltan-caltan karay, bda-
lardin kbzdei i cavdtradtda turdu.
Babasi ile annesine tekrar tekrar ba-
kan cocuklann gdzlert dolu dolu
id i.
Caltandafuv, f, £ekinerek donup db-
niip bakmasina sebep olmak.
Caltandav, f. Bkj Caltaqtav.
Caltartuv, f. Aniden ba$ka farafa dorr
mesini, sapmasmr saglamak.
Gattarov, f, 1F Aniden ba$ka tarafa
donmek, ydn degi$tirmek. 2. Kork-
mak, ^ekinmek. 3. Dedrginin olma-
masi, yanilmak.
Caftans, is. Sakianmak, sapmak, baba-
ne aramak.
Cathrdav, f. Ijildamak.
Caitir, s. Pariak. Caltirbas, ba$inda
olmayan. Caitir koi, parlayan temiz
goL
Caltiraq, s. Egrisi bugrusu yok, pariak,
duz.
Calhratuv, f. Panldatmak.
Caltirav, f. Parlamak, igddamak.
Calliraviq, s. Pariak, ijt! 15J.
CaltinCulhr Etuv, f. Piril pint olmak.
Cal§i, Is. Hizmet^i, ba$ka birisinin i$i-
ni para mukabili yapan.
Cat^liq, h. Hizmet^ilik.
Calp-Caqpay, is. Emek^i, emegiyle ge-
Ginen kimse,
Cahguv, f. Bikmak, usanmak.
Caliqtiruv, f. Biktirmak, usandirmak.
Calim-Culim, f. Yirtilmij, par^a par^a
olmu$.
Calm is. 1. Alev. 2. Kaygi, gam, i<Jeki
dert... Ah dep carali can oksigen-
de avzman dem omuna £)kh calm.
Yarali yurek ah diye к ge^irdicjinde
agrzdan nefes yerine alev ^ikti. 3.
Gayret, guc kuwet, Avzman calim
Gigip furgan kez, Agzmdan ate?-
lerin $ikhgi an.
Calindaluv, f. Alevtendirmek.
Calindav, f. 1. Aievlenmek. 2. Gu<;-
lenmek, kuwetlenmek.
Cahndi, r Cesaretli, kabiiiyetli, gu^lu.
Cahndiruv, f. Rica ettirmek, yalvart-
mak.
90
Calintuv — Can
Calintuv, f. 0k,; Calindiruv.
Calinuv, f. Rica etmek, yalvarmak, is-
lirham elmek,
Cahnip-calpayuv, f. Ricada bulunmak,
yalvarmak, istirham etmek, dilemek.
Calinijr is. Aoma, yalvan^
Cahnifh, s, Bagimli, muhta<;.
Cama£jayin, Is, Uzaktan akraba, рек
yakin olmayan.
Camagat, is. 1, CemaaL Dombiram bol-
di ermegim korjalasa cemagat.
Dombtram eglencem oldu- Birde
cemaat toplansa. 2. Bayanf hanim,
Cemal, Is. Gosferif, yuz.
Camaluv, f. Yamanmak.
Caman, s. 1. Kdtu, i$e yaramaz. 2. Qok,
рек yerine kullaniitr. Caman aytpay
caksi cok (atasozu), Kotu sdylen-
meden iyi olmaz. Camanga cahn-
gan$a cat da camndi karman. Kotu,
i$e yaramayana yalvaraca^ina cam-
mni zorla*
Camanat, is, H05 olmayan, iy^ olma-
yan haber.
Camanath, s. Kabahatli ofmak, su{-
lanmak, ifham edilmek,
Camandat, is. Bir ce^it at haslaligi.
Camandatuvr f. Yilkimn bula?aci hasta-
bgi tululmasi, hastalanmasi.
Camandav, f. Kotulemek, kotij olarak
gosiermek,
Camandiq, is. Kotu, uygunsuz hareket,
kotuluk, Koy Hlegl amandik, bbrij
HI eg I camandik, (Atasdzu) Koyunun
dilegi saghk, borunOn dile^i kolu-
luk.
Caman - cuman, Is. I^e yaramayan e$-
yalar. Ostunde cantan cuman kiyi-
mlmen ol dalaga cugurup fikti. Us-
tundeki eski pusku giyimleri He ко-
$arak di^ari cikti.
Camanvh^f is* Ek,.- Camandiq.
Carnap - casqay, f. Yrrhk, eski elbise
vesaireyi yamamak.
Camav, (I.) f. 1 .Yamamak, onarmak.
Camav tapkan, carh bolmas, yamali
kullanan, yarns yapan fakir olmaz.
2. Biriktirmek, artrrmak. 3, Katmak,
cogaltmak. Bon> tisfUne bcri| cama-
vin kalay bolar eken? Bort; ustune
bor$ yapman nasd olur?
Camav, (II.) is. Yamalik,
Camav - casqav, is. Yirtik elbiseyi ya-
mamak i^in liizumlu e$ya, panja.
Cambas, is. Kal^a kemigi.
Cambastav, f. Bir yamyla, yan yat-
mak.
Cam bi. Is. Eskiden cejitli agirlikta bi-
(Jmlenen gumu$ par^asl.
Camlygat, is. Bkz.; CamaQat,
Campandasuv, f. Birbirine yaranmak
i^in karjiltkli konu$-mak.
Campandav, f. Yaranmak. Ol ozi qonq-
qan adamma campanday beredi. —
О korkhjgu kimsQye yaranmak ister,
Campcz, is. 1. Iyi cins deve. 2, £evik,
saglam, gtrgin kimse.
Camfi, Is. Ornekli olarak yapilan or-
tGs Aq uyden aqqan tam§iday, atqa
capqan camfiday. — Ak evden akan
damla gibi, ata ortulen ortu gibi.
Camfilav, f. Guzelleglirmek.
Camilgi, Is. Ortu.
Camiluv, f. 1. (Jstune bir$ey ortmek.
2. Bir^eyle tamamen kaplamak, 3.
Birinin adini kullanmak,
Camilplav, f. Ortmek, kapatmak.
Camihf, is. Bk.; Camilcji.
Camirasuv, f. Koyun ve ke^i yavrula-
nni salivermek.
Camirav, f. 1. Koyun ve ke<;i yavru-
lanmn annelenni bulmalari. 2. Kim-
senin birbirini dinlemeden konuj-
mast.
Can, 1$. 1. Can. 2P Ruh. 3. tnsan,
adam. 4. Ar, namus, 5, £ok yakin,
Qok sevilen dost, 6- Dikkati ^ektiri’
ci kelime. Ya canim kulak sal. ya
canim kulak ver. Can ufirdi — £ок
feci dayandmayacak. Camn saldi.
Canim verdi, tekinmeden canini or-
taya koydu. Can cantnan korktu, ca-
nmdan korktu, sagligrndan endi$e
duydu. Can sayaladt. — Ba^ini кого-
du. Caninan tunildi. — Umutsuz oidu,
biktu Cam suyslndi. — Rahatlandi.
Can tesilim berdi, — Canim teslim
etti. Cam cay faph* — Can» rghafla-
db oldu. Can bettetpedl. — Hii; kirn-
Cana — Canima
91
seyi yuzune bakhrmadi. Can baspa-
di. — Yanina kimse gihnedi. Can
qiyniasi. - - En yakinr, Can dosu, can
dostu. Can cuyesi bosadi. lllkleri
gev$edi, рек dokundu. Can dSrmen.
Bufun gayrcliyle. Cam nwrnmin
ujma keldi. -- Cam burnuna geldi.
Can saqtadi, — Ge^indt. Can baqti.
— Ge^indL Can a$idi. — Acidt.
Can sav^aladi. — Kendi ba$inm
qa’resine bakti. Canga bath, — C^ok
agir geldi. Can berdh — Yemin
etti. Can iurjiktL Tiksindi. Can tergo
tOsti, —- l$kence ^ekti, eziyet ^ekti.
Cam bar-soz. — Asli olan mfinSIt
soz.
Cana, Bk.; One.
Canaza, is, Cenaze.
Canaza$L is. Cenazeci,
Canama, is. Yan, Have, Canama su-
rak, Have sorgo.
Canamalav, f. Yanyana yuriknek.
Canan, is, Buyuk kSse.
Canan, is. 1, Gozun nuru, 2. Gun i5*3b
3, lyilik, rahathk.
Canarlanuv, f. 1. Goz nurunun kuwel-
lenmesi. 2. Kuwetlenmesi, canlan-
masi.
Canarmay, is. Makine ve motorlari
talishran yag.
Canarlav, is. YanardaiJ.
Canasalav, C Yakia^mak, yanyana
yurumek
Canashruv, f. Yaklashrmak.
Canasuv, f. 1. Yaklasmak, yakin gel-
mek, yanyana gelmek. 2. Birbirine
7akla§mak,
Canasimdb s. Uygun, birisiyle hemen
anlajabilen,
Canat, is, Kahverengi ve san av hay-
vam ve onun kiymetli derisi.
Canallanuv, f. Guzelle^mek, yaki$iklr
olmak, duzelm^k.
Canavr f. Yan olarak yakla$mak, опи-
не dogru yakla$mak,
Cana$ir, is, En yakin kimsesi, yardim
edecek, aciyacak olan kimse.
Canbas, is. Bkz,; Cambas.
Cangejli, Bkz; Canke$tk
Cangij, s. Qabuk yanan, tez yanan.
Canday;ap, is. Ba^kasmin sozunu soy-
leyip, ba^kasi i^tn kavga eden kim-
se.
Candalbasa, Acele, siki$ik.
Candandiruv, L Canlandirmak.
Candanm, Is, Jandarma.
Candanuv, f. Canlanmak.
Candasuv, f. Mucadele, sava$, can
vermek.
Candi, s, 1, Canlr, hayatta. 2. <£evik,
hareketli. 3h Ehemmiyetli, esaslt,
Candirgif, Is. Yandiran, ateji yakma-
ya. yarayan, cjabuk atejlenrnesine
yardtmci nesne, £ira.
Candiruv, f. Yakmak.
Can - caq. Her taraf, meydan.
Cancalr Kavga, munakaja.
Cancaldasuv, f. Kavga etmek, munaka-
5a etmek.
Can - canavur, is. Butun canlilar.
Can - cuye, is* Butun vucut, damar.
Cankepl, s. Canim feda eHi, hi<; $e-
kinmedi.
Can^alta, is. Yan cep.
Canqiyar, s, Qekinmeyen, canim or-
taya koyan, canim feda etmeye ha-
zir olan.
Canqiyarhq, s. Canim feda etmek, <;e-
kinmemek.
Can - sebil, s. Bk.; Cankejti.
Cansiz, s, 1, Cam yok, cansiz. 2. Gizli
yuruyen gizli hareket eden; casus.
Cantaytuv/ f. Yan tarafina yatirnvk
Canfaq, is. Bir nevi dikenli ot.
Cantalasuv, f* Siki§mak, $a$irmak,
kendini mudafaya cahjmak.
Canfayuv, f. Bir tarafina yan yafmak.
Can - tanimen, Samimryetle,
Canuvf (I.) f. 1. Yanrnak, tutmek, tu-
tujmak, 2. Kaygi, hasret ^ekmek.
Canuv, (II.) f. Bilemek.
Canuvar, is. Canli hayvan.
Canjuv, f* Basmak, ezmek, sikijtir-
mak, yok etmeye ^ahjmak.
Can;duv, f. Ezilmek, basilmak, sikij^
hnlmak.
Cam, Yam, etrafi, cevresi.
Caruguv, f. Acele ederek, |б$иагак
hareket etmek,
Canima, is. Bk.; Qayraq.
92
Caninday — Capsiruv
Caninday, f* Caninday koriiv: Cam
gibi gormek, sevmek.
Caniftaluv, f* Ezilmek, basdmak,
Camjtav, f* Ezmek, bastirmak, tepele*
mek,
Cana, (1.) s. Yeni.
Cana, (I!*) Onceden olmayan, yeni
olu$an.
Canagi, $imdikiF az evvelki.
Canalav, f. Yenilemek,
Canaliq, is* Yenilik, haber, degi^ik-
lik.
Canartuv, f. Yenilemek.
Canartiluv, f. Yenilenmek*
Canaruv, f. Degi$mek, ba$ka turlu ol-
mak, yenilenmek.
Canasa, Yeni usOle gore, baskaca.
Canard, f* Yenilik tarafdan, degi?ik-
ligi seven, yeni usul getirmek is-
leyen.
Canbtr, is* Yagmur. Ol bultfardan
cambir cavip, cer cuzunde ne$e
Turlu danderdi bsurdu (Abay)* О
bulutlardan уафтиг yagrp, yer yu-
zunde turlu turlu yemijleri buyuttu.
(Abay)
Cangaq, Is. 1, Ceviz. 2* Ceviz agaci.
Cangalaq, s* $a$iran, i$in esasini рек
fark etmeyen, hafiL
Cangalaqtanuv, f* §a$irmak, i$in esa-
sim рек fark etmemek.
Cangiz, s. Bk,; Calgiz.
Cangirluv, f, Yenilemek, degistirmek.
Tosek cangirtuv* — Ikinci defa ev-
lenmek.
CanQirtiluv, f* Yenilenmek, tekrarlan-
mak.
Cangiruv, f, L Yankilanmak, 2* Degij
mek, yenilenmek.
Cangirdjuv, f* 8k.; Cangiruv.
Cangiriq, (L) is. Yanki.
Canginq, (IL) Is* Kesilmekte olan, odu-
nun altma konan aga$,
Canqa, is* Agaca baltayla vurulduflu
zaman du$en par^a*
Canqalanuv, f. Par^alanmak*
Canqalav, f. Par^alamak*
Cansaq, Ygnh?, do^ru de^iL
Cansaqtatuv, f. Yaniltmak, dogruyu
soylemek istememek.
Canddiruv, f. YaniHmak.
Caniltpa?, is. Yaniltmaca.
Cantluv, f* Yanilmak, hataya du$mek.
Canilfaq, s. £ok yanilan, hataya du-
5?п kimse. Sen canil$ak bolma, kor-
gen bilgenindi tiigel esinde saktay-
hn boh Sen unutkan olma, gorduk
bildigini tamamen aklinda tutabile-
cek oL
Canihs, is* Yanlt$. Bui is canilis istel-
£en is. Bu i$ yanlij i$lenen i$.
Canbsuv, f* Yanlijhk yaprnak.
Cap, is. Ekin sulanan buyuk ark, hen-
dek.
Capa, (L) is* Sigirin tezegi (pisLgi,)
Capa, (IL) is* Zorluk, eziyet, i$ken*
ce, mihnet, kun bolsun olay bolsa
apalarim, dijnyenin tartip curmun
capalartn (Abay)* Gun docjsun ar-
tik apalanm dunyamn butun cefa-
lanm sekiyorum.
Capa • calgtz, Yapayalmz.
Capadan - Calgiz, Bk. Capa - cab
giz,
Capaq - capaq, f. Capaq - capaq
etuv: Cekinerek devamb donup
bakmak.
Capaqtav, f, Donup donup bakmak.
Capalaq, is* Yarasa. Capalak capalak
kar cavdi, iri iri kar yagdi. Boran-
sjz cavgan capalak kar OstumuzdU
birkedL (Sersenbayef) Boransiz ya-
gan iri kar taneleri ustumuzu kap-
ladi.
Capalaktav, f, Kar'in iri iri yagmasi.
CapaUktap kar caviptur. Iri iri kar
yagiyor*
Capan, Is* Sahipsiz bo? arazi.
Capatnrmagay, Herkesin kendi bildigL
ne harekef efmesi*
Capqi?, is* Ortu.
Сарра, is* Ge^ici yapilan <;adir.
Capsar, is. Iki ?eyin kesisligi yer.
Capsarlas, ?* Yanyana, yakin,
Capsarlav, f* Yaklajmak, yanyana ol-
mak.
Capstrtuv, f, Yapi?tirtmak.
Capsiruv, f* Yapijtirmak.
Capiraqtanuv — Carbiytuv 93
Capsirduv, f. Yapijhrdmak.
Captiruv, L 1, Ortturmek, 2. Giyin-
dlrmek, 3. Hapse aftirmak.
Capiraq, is. 1* Yaprak. Kalin sga$
capiragi sibirhsh ozdiJ - ozU (Abay)
Pekt;ok agacm yapraklan blrbirle-
riyle fisilda$tyorlar (Abay) 2. Dilim.
Bir captrak kagaz, bir yaprak kSgit,
Capiraqtanuv, f. Г Yapraklanmak, kis-
tan aman $igip, kbktemde aQa^ kay-
tadan capirakfadL Ki$fan sag £ikrp,
baharda yeniden yapraklandi. 2.
KiXuk par<;alara ayirmak,
Capir - Cupir, Hep birden, karma ka*
njik.
Capirlasuv, f, Toplamak. yigilmak,
Cap’rlav, f. Toplanarak, yigilarak.
Capiruv, f* 1. Bir tarafina egmek, yik-
mak, darmada^imk etmek. 2. Kir-
mak, tuketmek. O^kun u$tun scgu-
sup cavdi $dptey captrdi. (Cambd)
iX gun iX gece sava$arak du$ma-
m ot gibi bXli-
Capinluv, L Egilmek, yikilmak, dar-
ma daginik olmak.
Car, (L) is. 1. Yar, u<;urum. 2. Engel.
Car, (IL) is* Ilan, bildiri at ceter cerdin
Berino car sabndar atin yetijebildigi
butun yerlere Haber salin.
Car, (HL) Is. Yar, sevgili, dost.
Cara, is. 1, Yara. Olar ?uvlasip «bavin
rumdasip» сага!» ситиципи kor^ap
alch, Onliir bagn^ip, kucakla^ip ya-
rali r$c'ryi ;cvre!ediler. 2. Kaygi,
gam, hasret, Birevdin kisisi else
karah ol, kaza korgen cureiji carab
oL (Abay) Birinin yakini blse ka-
rali, kaza gorenin yuregi yaralr.
Caragisiz, s. l$e yaramaz zayif $eylor.
Bui iingirde kozge Higer tSvir ti/k te
cok eski kuskular. Bu magarada go
Caraqattanuv, f. Yaralanmak.
Caraqtanuv, f. Silahlanrnak
Caralarwv, b Yaralanmak
Caralav, f. Yaralamak,
Caraluv, f. Yarahlmak.
Caramdi, s. I^e yarayan, iyi vaziyet-
tc, uygun.
Caramsaq, s. Yaranmak ii;in hareket
eden kimse.
Caramsaqsuv, f. Yaranmak <jarelerini
kullanmak, fazla Iltifat etmek.
Caramsaqtanuv, f. Yaranmaya
mak.
Caramsiz, s. !;e yaramaz, luzumsuz.
uygun degil
Caran, Is. Eskiden halk, memlekct, ce-
mtyef manastnda kulfandan doyim.
Carapazan, is, Ramazan davulcusu
(Ramazan aymdan maniler soyleye-
rek para toplayan).
Carashq, is. Anlayi$Jihkr uygunluk.
yaki$ikliк, dostluk.
Carastnuv, f. 1. Yakr^tirmak, uygun ge~
Hrmek. 2. Anla$ttrmak, bari$hrmak.
Carasuv, f. 1. Yak^mak, uygun gelmek.
2. Anla^mak, banjmak, dostla^mak,
Orlske mat carasadi, atka cal cara-
sadi (Atasozu) Pay edilmeye mal
yaki^ir, ata yele yaki^ir.
Carasimdi, s. Bir $eyin yaki^masu uy-
gun gelmesi.
Caratuv, (I.) f4 Bir $eyi begenmek, uy-
gun gormek.
Caratuv, (П.) f, Talbik etmek, kullan-
mak.
Caratuv, (HL) f. Ah yar^a hazirlamak,
Caratuv, (IV.) L Yaratmak.
Caratuv$i, is. Yaratici, Allah,
Caratduv, f. Yaratdmak.
Carahli?, is. 1, Tabiat dunya. 2. Bir
kimsenin karakleri*
ze parpen elle tufulur hit; bir^ey
yok. i$e yaramayan eski puskiiden
ba^ka.
Caraq, is. GiX, kural, siJah.
Caraqat, Is. Yara, cerahat. Kolaydi(
bir ulken tas fuse katti, onsuz da
iistu basi carakattu Devrildi buyuk*
bir ta$ yere serlce onsuzda ustu’
ba$i у ma berp
У' Carav, (L) f- Uygun gelmek, begenil-
mek, Xe yaramak, Kiygiz basuvga
fek koy cunii caraydc. Ke<;e hjin ко
yun yunii yarar.
Carav, (IL) f. Kivaminda olmak. for-
munda olmak.
Carbaqfav, f. Yaranmak istemek.
Carbrytuv, L Bir $ey*n boyunun kisal-
tilarak yana dogru buyutulmesi.
04
Carbiyi.iv — Canlgis
Carbiyuv, f, Bir jeyin yana do£jru
buyumesi*
Cargaq, Is. Taym derisinden, veya
derisinden yapilan elbise.
Car£pzuv, f. Bir $eyt a^tirmak, yardir-
makr
Carday, s. Buyuk. semizt yer gibi.
Cardiruv, f. Yardirmak*
Car - caqf s. Gevcze, cok konu$an(
sdzu bilmez kimse.
Car - car, is. Kizi evlendinrken soy-
lenen $iir, agiL
Canya, f. Gizli olmayan.
Canya boluVf f* A^klanmak,
Canya etH, Ilan etti.
Canyalanuv, f. Aciklanmak,
Canyalatuv, f. AGiklatmak.
Canyafav, f* Ilan etmek. aciklamak.
Carq, f. Carq etuv: Aniden parlamak,
birdenbire i$ik peydah olmesi.
Carqabaq, Is. Nrhrin veya gdlun ke-
narrndaki yuksek^e yer
CarqanaL rs. Yarasa.
Carq - curq, Cark - curq etGv : parla-
mak.
Carqil, Is. Parlak bir ^eyin aksi, yam
sima.
Carqddaq, l 1. Parlak, parlayan nesne.
2, Kapah olmayan, a<;ik, ne$eli
к imse.
Carqildatvv, f. Parlatmak, 151k ^tkari-
mak. .
Carqildav, f. I$igm yanrp sonmesL
parlamasi.
Carqm, s. Guler yuzlu, iyi huylu.
Carqin;aq, s. Bk,; Canq$aq.
Carqtrafuv, f. Parlatmak, panldatmak.
Carqiraviq, s, Parlayan*
Carlavrt, s. Yar gibi, yar gibi yer.
Carb, s, Fakir, yoksul. Keyblrey akil-
ga bay malga carb, malga bay key-
birey ba ska earh ($ajibay) Bazisi
akil ybnunden zengin mal yonun-
den yoksul, mat yonunden zengin
bazisi aktl yonunden fakir. Carli bcl-
san da arli bol (Atasozu), Fakir ol-
san da arlr oL
Carh - caqibay, Is. Yoksul, fakir kim-
seler.
Carliq, Is, Buyruk, emir.
Carbliq, is. Fakirlik, yoksulluk. Carh-
lik uyat enies (Atasozu) Fakirlik
ayip degil.
Cirma, (I.) h. Tahillan (Bugday, arpa
dan vs.) Yarmak, yarilmij tahil.
Carma, (IL) is. Aga^tan yaprlan okuz
boyundurugu.
Carmaq, f. Bk.; Carma.
Carrnalav, f. Tahili ogutmek.
Carmasuv, f. Yapi$makr tutmak, sab
mamak.
Carmashruv, f. Yapishrtmak, tuHurb
mak.
Ca'rmenke, is, Bk.; C^rmenke.
Carna, is, 1. AidaL 2. Belli bir <eyin
Sahibl.
Carnama, is. Bildiri.
Carnalas, s, Hissedar.
Cartas, is. Dik kaya, buyuk !aj.
Carb, s. Yanm, tarn degil. Carhm ca-
np cegen tatuvluktun belgisi (Ala-
$dzu) yanmi bolup yemek dostlu-
§un belgesi.
Caruvf (I.) f. Yarmak, bolmek par^a-
lamak. Kara fcildr как vardi, Adil
oldu, adaleti tecelli eltirdi. iyisi mu-
run cardt. Kokusu burnunu yardi,
Tis cardi, Di^i yeni fikmaya bajladi.
Tis canp soz ayfpadi. Ses <;tkarmadi.
Caruv, (IL) f. Bolluk, kafi, yeferlL
Car$i, is. 1. HabercL ilancr, 2. Bir $eytn
oncusir
Canq, (L) is. 1. Aydmhk, karanlik de-
^il, 2. Aydin, medent, kuHurlu.
Canq, (II.) 5- £atlak.
Cariq, (IIL) is* Fdik.
Cariklandfruv, f. Aydinlatmak.
Canqfanuv, f. Aydmlanmak, <$iga ka-
vu$mak.
Canqtiq, Is, 6lmu$ buyuk kimselerdcn
bahsedilirken ^cariqhq* denir. Hur-
meL saygi behrtisi. Ya$r buyuk kim-
selcre, bora gibi saygi deqer kirn-
selere *cariqtiq* denir.
Canq$a, is, Qdlakhk.
Canq$aq, is. £atlak, <^izcqr.
Canqi;fanuv# f. Qatlamak,
Canlkasin, is. Hayrini versin, iyiligini
versin.
Caril$i$, s. £abnk naflayanr patlayirr.
Canlqav — Casiq
95
Canlqav, f. 1 lyilik etmek, yeti§lir-
mek. 2. Birisine duada bulunmak,
Canluv, f. Patlamak.
Carim, is. 1. Yanm. 2. Bir bzelligi
eksik. Konulii canm adam, kaygd»,
gonlu yanm gdam,
Carimes, s. Yanm akillu
Carimcan fis, Sakai, yanm insan.
Cartm - Carl*, s. Az, biraz, yanyari-
ya. Canm carbs* a man kalgam cak-
si ma? Bir kisminin sag kalmasi iyi
mi?
Carrs, is. к Yan$. Baled ar eaz boyu bi-
rimen birl carrsti, £oouklar yer bo-
yu birbiriyle yari§tu 2. At yariji 3,
Ahsma Cans soz son gelen kijilerin
sbylodigi kisa soz.
Cari$tiruvr L Yanjlirmak.
Cansuv, f. к Уагца katilmak. 2, Bah-
se girmek, Al cnerf bFHnmez, bay-
gege tusup canspay Alin marifeli
yarr?a girmedik^e bifinmez.
Carftuv, f. Dogurmak, tatmin etmek,
yardrm etmek.
Cas, (L) Ya?, gozun ya$i, Kbzge cas
irldldL Goze ya? birikti. Kdzune
cas aldi gdziine ya? aldi. Kozden
cas ?ikkan?a ktildO gozunden ya§
$rkana kadar guldu. Koz casm kor-
dii dilegi oldu.
Cas, (II.) is. Insanin ya§i.
Cas, (lit) s. Gen^, yeb$mekfe olan
kimse.
Casagan, is. Allah, yaratici.
Casaq, is, Asker, kuwet.
Casaqtaluv, f. 1. Silahlanmak, 'hazirlan-
mak, 2. Guzellc?mek, silahlandir-
mak.
Casaqtv, s, Siiahli.
Casaluv, L Yapilmak-
Casamab s, 1. Ya? gefmi?, ya?r ilerle-
mi?. 2. Tebii de^jib yapma,
Casampaz, s. Icat edici, yeni bir ?ey-
ler bulucu,
Casamn, s. Biraz ya$ami§, ya5< tlerle-
mesi, qormuj ge£irmi$.
Casandr, s. Tabii olmayan, yapmaok,
hakiki de^il. д
Casanuv, f. Sitah fakmsk, silahtan-
mak,
Casan^irav, f. Gent;le?rrrek, rengi dii-
zelmek.
Casandav, L Yenilenmek, noodles,-
mek.
Casansuv, f. Rutubetlenmek, idak ol-
mak.
Casartuv, f. Gen^lejtirmek.
Casaruv, f. Gen^lesmek, duzelmek, gu-
zefle^rnek.
Casasuv, f. Yapilmasma, duzelmesine
yardim etmek.
Casaluv, f. Yaphrmak.
Casav, (L) is. Qeyiz. о
Casav, (IL) f. Yapmak. Katfnas casadi,
Muhabbetleri arth.
Casav, (IIL) f. Ya^amak, hayat sur-
mek. Cuz casagan curekten cirlanm-
di aytaym, yuz ya^ami? yurekten
$arkilanmr soyleyeyim.
Casavhr s. Ev еу/ам bol olan, mulk
sahibi.
Casavrav, L Goz yasarmasi. Kozu ca-
savrap ornerseni aytkiM kelgen er-
ni dirdrr etedi Gozu ya$ararak her-
$eyi anlatmak islcyen dudakUri tir
tir titredL
Casavji, is. Yapan, imal oden.
Casav^diq, is. Ima la ft; 11 rk, yapicilik.
Casavd, is. Asker.
Casqandtruv, f. £ekindirmek, gozda-
gt vermek, hafiften korkulmak:
Casqanuv, L Korkmak, ^ekinmek, ce-
saret edememek.
Casqan$aq, $. Cekingen, cesaretsiz.
Casqan$aqtavf C Qekinmek, korkmak,
Casospirim, s. Yeni nesil, gentler.
Castay, Ufak iken, gen<; iken.
Casfanuv, Г Yasfanmak, dayanmak.
Castav, f* Bir $eyi yashk olarak kul-
lanmak.
Casti, s* Y(i^f.
Castiq, (L) Is. Yashk.
Castrq, (IL) Is. Gen;lik, ^ocukluk.
Cashqja, Is. Ufak yasfik.
Casuv, f. GayretsizJenmek, cesaretsiz-
lenmek.
Casjihq, is- Gen^lik, <;ocukluk, lec-
rubcsizlik-
Casiq, (I-) s. 1- Yimw$ak, bo?, serf
degil. 2, Cesaretsiz.
96
Casiq — Cavtan
Casrq, (IL) s. Zayd, e*i yenmez dere-
ccde zayiL
Casiqhq Js, Zaydhk, bo$ gev$ek)ik,
ccsarefsizlik.
Casrl, (L) s. Yejil.
Casil, (IL) is. Yildinm. Casil tusIptL—
Yildinm du$mu§.
Casiruv, f. Gizlemek, ortmek, goster-
memek,
Casirm, s. Gizli.
Casinnsaq, Is. Saklanba^ oyunu,
Casinnuv, f. Gizlenmek,
Casit, $. Bk>; Casti.
Casituv, f* 1. Yumu$atmak, eritmek. 2.
Utandirmak, cesaretini kirmak.
Cat, s. Yad. Cat aide, Yad elde. Cat
cer. — Yad yert Cat kordL — Ya-
banci saydi. Cat curtfiq. — Yabana
yurtlu,
Catagan, s. Kisa, рек yuksek degil.
Cata - castana, Yaia yaslana acele et-
meden, yava$ yava$.
Catap, (L) Is* Gb<;ebe degil, yeHe$-
mi$ kimseler,
Cataq, (II.) Is. Yatak, yatak odasi, Biz
turgan calak uy cayli bolatin, Bi-
z;m kaldigimiz yatak odasi rahal
id i.
Cataqhana, is, Yatakhane.
Catalaq^uv, f* Bir yahp, bir kalkrriak.
Cat - caran, is. Yad - yaran, yabancr
kimseler.
Catqizuv, L Yatirmak.
Catqiztluv, f, Yatinlmak.
Catsmuv, f, Yabano saymak, yadirga-
mak.
Cattamali, s. EzbeHcnerv
Cattav, L Ezberlemek.
Cothguv, f. Alt^mak, iyice ogren*
mek.
Cattiqfiruv, f. Alijtirmak.
Catuv, f. 1. Yatmak. 2. Istirahat etmek.
Catip Ijer. — Yatip yiyen, tembeL
Cahq, s. Yatkm, uygun, iyi gelen, ко-
ley anla^ilan.
Catir, is. Anne rahrmi. (cocugun yat-
hgi yer).
Catirqav, f. Yadirgamak.
Cabs, Is. Hi^ bir $ey yapmadan,
madan bo$ yatmak.
CaVr Is- Du$man, Cav cUrek. — c^sur,
yurekli.
Cavap, Is, Cevap,
Cavapker, is, Mesul, sorumlu.
СоуаркецПТк, is, Mesuliyet, sorumlu-
luk.
Cavapsizdiq, is. Mesuliyetsizlik, so-
rumsuzluk, bojvericilik.
Cavaptasuv, f* Konu^mak, anlajmaya
(jalijmak.
Caveph, s. Mesul, sorumlu.
Cavaptikq, is. Mesuliyellihk, sorurrv
luluk.
Cargerfilik, is. Harp zamani, savas za-
mant,
Cavgizuv, f. Yagdirmak.
Cavdtr, s. Simsiyah. Cavdir koz. —
Guzel goziu,
Cavdirav, l$il t$il bakan gdz veya
dolu dolu bakmak,
Cavdiruv, f. Yagdirmak.
Cavdinluv, f. Yagdirilmak.
Cav - caraq, is. Silah.
Cav - curektilik, is, Cesurluk, yurek-
Ulik.
Cavcumir, (L) Is. Karnin bir tarafi.
Cavcumir, (IL) Is, Kumlu yerde biten
bir nevi bitki.
Cavqazrn, is. llkbahanda Qikan bitki.
Cavlastiruv, f, Birbirine du$man et-
mek.
Caviasuv, f_ Du$man olmak,
Cavlav, L 1. Du^manhk etmek, hucum
etmek, Istila etmek. 2. Yenmek.
Cavhq, (I,) is. Du§manlik.
Cavbq, (IL) is. Hammlann ba^drtusu,
hanim, bayan.
Cavrav, L Ayazda usumek #donmak*
Birazdan keyin cavrap dirildey bas-
fadim, birazdan sonra u$uyup titre-
meye ba$ladim.
Cavnn, is. Kurek kemigi.
Cavirindr, s, Vucutlu.
Cavinnfi, Is, Eskiden kurek kemiejine
bakarak olacak $eyler hakkmda ke-
hanette bulunan kimse, bir nevi
fglcu
Cavtan, f. Cavtan qaguv: Bir $eye
umitle bakmak, istekle, mahzun ola-
rak bakmak.
Cavtandav — Cebrey
97
CavtandaYr f. Islokli Гака* elinde bir
$ey olmad'g* i^in iJzgun bakmak.
Kedey sorli candor butaga korgala-
gan torgayday cavtandap olur.
Zavalh fakir, kargalann dallann ar-
kasrna saklandrgi gibi gdzlerini
parlabp oturuyor.
CavuVf E Yagmak.
Cavji, is. El^i habnrcu
Cav^iliq, is. El^ilik, Cav$iliqqa cure-
tin adam da tabilmadi. — El;ilige
gidecek adam da bulunmad*.
Caviz, is. Binsine dujmanhk, kotuluk
yapmayi tasarlayan kimse, sevim-
siz adam.
Cavizdiq, is. Du$manhk, namussuz-
luk,
Cavin, is. Yagmur.
Cavinger, is. Eg asker.
Cavmgerlikf is. Erlik, kahramanhk.
Cavmdatuv, Devamli yagmur yagmasi
Cavin - ?a$inr Is. Yagt§, yagmur,
Cavin h- £ok blnmenin neticesinde,
hayvanin sirtmda meydana gelen
yara.
Cavinn, is. Bk,; Cavrtn.
i.Cavhar, is, Cevher.
Cayuv, E 1. Hayvani gtitmek, otlat-
mak. 2, Yaymak.
Cayuvlb Yayih,
Caya, is, Buyuk ba$ hay vanin kalca
kemiginin ustundeki et.
Cayaltq, is. Bebegin sargi bezi.
Cayav, s. Yaya.
Cayav * Calpn Yaya olarak.
Cayavlatuv, E Yaya yurutmek.
Cayavlavr E Yaya yurumek.
Cayavliq, Is. Yaya olmak.
Cohan, is. Cihan.
Cahangen Cihang Sr.
Cahangez, iz §eyyah, yeryuzunO do-
la$an.
Xi Cahannam, is. Cehennem,
Cahat, Cabuk, tez.
CAf Yeter artik, birak artik, ya,
CAsir, is. Cebir, zorluk, eziyet.
Cabfrieniivj E Eziyet gormek, zorbali-
ga maruz kalmak.
CAbirlev, f. Eziyet etmek, horlamak,
ijkence etmek.
Cabltsiz, s. ZararsR, ziyansiz,
Cadigby, is. Sihirbaz. aldatici.
CSdigcylenuv, f. Aldatmaya
«у, (I.) s. Parasiz, kar^likstz,
СЗу, (II.) Resml degil.
Oydcn - СДу, Bo$ubo$иna.
C5yit, is. Ahval, durum,
CSyin, Is, Bk. Cayin.
CAndik, is. Canhlar.
C5nef Yrne.
^.CSnnatf is. Bk.; Cannaf.
C5rdem, is. Yardtm.
CSrdemdosuv, L Yardimla$mak.
CSrdeni^i, is, Yardimci, dcstekp.
C3idem$Hik, is. Yardimcihk, dcstekcj-
lik.
CArmenke, is. Serqi, te^hir, fuar.
CAvmojtev, f. Sohbete futmak, vakit
ge^irmek.
CAvrniyt, Is. Bcddua olarak kullanu
hr.
CAvtik, s. Caman - cavtik.
Cav$impkf is. Ser^e ku^unun Nr <;e-
SidL
Ca^ikf is. Agactan yapilan ve malzr-
me konulan kutu.
CStuv, f. Bk.; Cayuv.
CAhil, 5. Sevimsiz, zalimr nadan,
Cebe, (I.) is. Yaytn oku, silah, cebe.
Cebor (IL) is. Du§man yoluna konulan
dikenli demir, barikat.
Cebor f. Cebe savuv: £abuk ^abuk,
arka arkaya.
Cebelenuv, E Aceleye gelirilmek.
Cebelev, E Acele etfirmek, ^abuklas*
firmak.
Cebeli, s. Uzunca, sivri, keskin.
Cebev, E Korumak, desteklemek, kob
lamak. Sozun aytar bhev $ok, car-
hni kim cebeydL Sozunи soyloyen
kimse yok fakir! kim koruyarak 2.
Gorevlendirmek, soyletmek.
Cebin, is. Cebin suf: £abuk ^tabuk
sagmakla elde edilen sut,
Cebindi, is. Yavrusuz yavrusunu em-
zirmeden sagilan sut
Ceblr, s- 1. Ne olursa onu yiyen,
Cer cebirine cetH. — £ok krzarak
her jeyi soylemek. 2. Obur.
Cebrey, Is, Yahudi (evrey).
98
Cebreyil — Celegey
Ccbreyil, is. Cebrail.
Ccguv, f. Ъ Kojmak. (ah, dkuzu ara-
bnya ko$mak.) 2. 1$ yapfirmak, ije
ko^ mnk.
Ceguvli, s. Ko$ulmu$.
Cogi, is. Yuze ^ikan yarn.
Ccgb, f. Yedir.
Cegiliiv, f. Ko$uJmak*
Cogin, s. Kojulmaya ahjik. Minav
af ccgin ekcn. — Ви af arabaya
ko^ulmaya ah$ikmr$.
Cegis, s. 1. £ok yiyen, ijtahlb bo^azi-
Dd du$kun, 2. Ru§vet alan kimse.
Ccdel, £abukr acele.
Ccdeldes, is. Aralannda sadece btr
yaS fork olan bir annenin досиди.
Cedeidctuv, f. (^abuklasftrmak.
Cedeldev, f. £abuk ^abuk.
Cedeqabib Tez, acele aceie,
Cedej, is. Bir £e$it oyun.
Cez, is. Kursun,
Cezde, is. Enijte.
Cczdk^e, Is. Kbtu yolda olan hanim.
Cczfirnaq, is. Eski hikayelerde, masal-
larda bahsoMnan kurjun tirnakli
canavar,
Ccyde, is. Gbmlek.
Ceke, s. Kendi ba$ina, lek ba^tna.
Секс - Секс, Луп ayn.
Cekcat, is, Kiz ahp vererek kurulan
akrabahk.
Cekclcnuv, f, Kendi ba$ma, ayri ola-
n?k harckel etmeye ba$lamak.
Cekelev, f. Bblmek, ayirmak, kendi
ba^sna birakmak.
Ceken, is. Uzun ince yaorakli, sulu
yerde biien bitki.
Ceke$e, is. 1. Orta halli kimse. 2. Dih
bilgisinde yalmhk iiadesi.
Cclckorini$H, s. Bk.; Ccksurin.
Cekkr, s. Ek.; Ceqin.
Cekpe - сек, Тек baling.
Cekscn, f. Cermen ceksrn boluvi Ol-
mekr у ok olmak.
Ceksonbi, is. Pazar gunu.
Ceksurin, s. Sevimsiz, sevilmcyen.
Cckuv, f. AzarLimak.
Cekiruv, f, Kizmak, azarlamak.
Ccl, is. Cel bolup 6Mih Yel gibi ge^ti.
Cel scz bo^ sc*7- Samal cel, Serin-
letici ruzgar okpek cel carpici ruz-
gflr celdey esft yel gibi geldi ge^ti.
Cclayag, s. £ok hfzh ko$an, yafangi.
Sabir, celayak cenil bala bolattm
Sabir, Qok hizb ko$an hafif ;ocuktu.
Ceibas, s, Kendi bildigine giden, $uur-
suz kimse.
Celbav, is. Ruzgar <?ktigi zaman,
dinn fepesini- <;attsin» (samraq)
baglamaya yaray^n ’P-
Celbcgey, Elbiseyi du^melemedcn
grymek.
Celbezek, is. Solunga^.
Celbendev, t Bir $eyin rijzgarin te-
siriyle sallanrnasi.
Celbuvaz, s. Kuru, bo$, esassiz, noth
cesiz.
Celbiretiiv, f. Sallandirmak.
Celblrev, f. Sallanmak-
Celgek, s. Atla, ko$arcasma giden
kimse.
Celgertuv, f, Ruzgara fuHunnak.
Celgkruv, f, Rijzgara karji koymak.
Celgiziiv, f. Afi рек hfzli degil, orla
hizla ko^ti/rrnak.
Celglj, s, Orta htzla iyi 9'den a1.
Celgoz, s. Nadirin duvar agacinm de-
Itgi.
CeldentuVf f. G^yr^ll^ridirmek, ces^-
retlendirmek.
Cddctki?, is. Havalandirma, vanfila-
tor.
Celdetuv, C Ruzgar esmesi, havalan-
dinnak,
Celdetiluv, f. Havalandinlmak, ruzgar
estirilmek.
Ccldev, f. 1. Sicaktan korvnmak iqin
have aimak. 2 Hizlanmak, suratlen-
rnek.
Crldi, s, Rijzg^rli-
Celdik, is. Sohanm hava deligi.
Celdiktev, f. Egerin aitina 50k yumu-
$ak bir nesne koyarak binmek. 2
Bir ^eyi idare etmek.
Celditmc, s. $iir, acjit soylemcnin bir
turi'r. Ccldirnie adam, £ок yalan
soyleyen adam,
Celdirluv, f. Ati orfa hizla ko$tur-
mak.
Celegey, s. inr" qiysly’e drla^mak
(Cole - corta)
Ccmtiktes
99
Cole - corta, L Bir orla hrzla, bir de
<;ok hizli olarak gitmek (atla).
Celek, is. 1, Sa^ak. 2. Gen$ hanim-
Jarin ba^lanna brttuktori drtu.
Colekti, s. Sa<;akb.
Celon, is, Geni$ ve ince parduse.
Celcndev, f* Adimlavarak, kivirfarak
yurumek.
Cotov, is. ВяНапе*
Cetevretuv, f. Bahane etmek
Celke, is. Boyunun di§ darafi. Ense.
Celketov, f. Dovmek, vurmak.
Celkem, (L) is. Hafif esen ruzgai.
Celkem, (IL) is, Yelken.
Celkildek, s* Ruzgarla hareket eden,
sallanan.
Celkildetuv, f. Ruzgarla saliandirmak.
ktpirdatmak.
Celkildov, f* Sallanmak.
Celqabaz ,s. Her gdrdugtjne hevesle-
nen kimse.
Celqabu, is* 1. Qok hizlv ko^an at 2
Hafif.
Celqaytq, is, Yelkcnli.
Cdqom, is. Iki tarafinda kalin ke^e
olan, ortasi a£ik semer.
Col - Quz, is, 1. Soguklatmak. 2, Ro-
niatizma*
Celmaya, is. At rjibr ko^an deve.
Celbkpe, s. Hafif, r;ok <;abuk tesir al
tinda kalan, hissi kimse.
Celp - celp, f. Celp - celp otuv : Sal-
lanmak, bir yerde durmamak.
Celpuv, f. Yelpmek.
Celpuvij, is. Yel-paze* Ol kara kanatfi
ulken celpivusun betine karay on-
du soldo eskektey bastadv. О kara
kanath buyuk yelpazesin-i yuzune
dogru sagb sojllu sallamaya bal-
lad I.
Celpildev, f. Dalgnlanmak, sallan-
mak.
Ceipinuv, f. 1T Yeltomek. 2. Gdnullen-
mek morali yerine gelmek.
Celtaban, s. 0k.; Celayaq.
Colton, s* 1. RuzgSrh, serin. 2. Hafif
hareket eden.
Celtoqsan, is. Arahk ayr.
Celiiv, F. Atla orta hizla qitmek.
Crli, is. 1. Kmirz yapmak itjn, i.iyTr-
rm annelerini emmesi i;in Ьад'?зп-
digi yer. 2. Baglanmak, birlik ^l-
mak.
Cellgiiv, f. L Heveslenmek, kudurm.^k,
2. Delirniek.
Celik, is, Hevesl'ilik, arzulu, henuz
ba^ini vurmamanin verdigi re-
saret*
Celiktiruv, f. Heveslendirmek, arzu-
lafmak.
Celilev, f* U/f*n tp Qekerek bagkimcik.
Celik, is* Yapi$kan, yapi$Timn
Celimdev, f. Yapi$tirmak. Ol celimde-
gen bir pakefii Sabirga hordi*
О yapishnlmis bir pak?1i sabrra
vcrdL
Colin, is. I’k-yvanlarin memr.qj,
Celindovr f. Dcgumdan onre in ome-
nin dolmas^
Ceiinsav, is* Meme hastoligi, cabuk
hasta clmasi.
Celis, is. Atm orta hizla kojmasi.
Celrsti, s. Bk.; Celgi$,
Com, is. 1t Yem. Atka com cok, A'a
yem yok. 2, Aj, yemek Birevge
com boldu. Aldandi. Coni kildi.
Yem oldu,
Cemctoluv, f. Yemlenmek, yem veril-
mek.
Cemdes, Bk, Cemtiktes,
Cemdetuv, f* Yemlemek, yem yedjr-
mek.
Cemdev, f* Yem vermek*
Ceme - cem, Ceme - cemge kelgen-
de; sonuna geldiginde.
Cemekil, is. A§,k oyunu.
Cemqor, s* 1T Yemi £ok yiyen, 2. Ri^-
vet^i.
Compaz, s. Bk.; Cemqor.
Cemsav, is* Yemlik, ku$un rnidesi.
Cemsov, f* Urnitlenmek, ozlomek, im-
renmek, arzulamak.
Cemtik, is. Le§.
Cenilik - cemtik, Yrrtrk yirtik*
Cemtiktos, Is, 1. Ayni arnaci, aym
ideali payla$an kimseler, 2. Ayni
kadere sahip kimseler. 3. Kdtuliik-
to ijbirlik^itor.
100
Cemtiktov — Cerkenig
Ccmilkiov, L Yirhk pirTiV ekmek, pa-
rakimak par<;alamak.
C?fnuv, F, 1. Takah kesilmek, 2. Qe-
olmak. 3 Tutjrsiz.
Ccm$op, is. Hayvan yemi, yem, ol.
OmiruVr f- Kirmiik, bozmak, imha
etmek.
Cemts, is. YemJ$.
Ornisti, s, Yemifli.
Cendel, is. Cellat. adam oldurucu.
Cent, is. Kazak Turklerinin milli ye-
meklorinin bir <;e$idi.
Ccntek, s. Ezilen, yumu^ak bamur
inline gelen nesne.
Centek - cenfek, s. Ayn ayri, hamuc
Centekteluv, f. Hamurla$mak.
Ccntektev, f. Yogurmak, hamurla$t<r-
mak.
Cen, is. Yen. Giyr.inin kolu
Cenge, is. Yenge.
Cpngofefuv, f. Ni^anlismi (kizi), nt-
janlisina (erkege) goslermek*
Congo fay,s. 1- Yengeye «yengech
gim> demektedir. 2. Damadtn кь
zin yengesine verecegi hediye,
Ccngetayhq, is. Kiz ile o^lanin yenge
bulmasi.
CengJiiiv, f. Yendirmek (yenmesini
ssglamak).
Ccngij, s. Ycnme kabiliyeli gutju,
dcvamli yener.
Cendiruv, f. Yendirmek.
Ccne$et is. Bk.; Cengetay.
Censik, s. Ge^ici olarak sevmek, ge-
<;)ci heves.
Cenisqoyihq, is. llcvedilik.
Cenuv, f, 1. Yenmek. 2. Idare etmek, yd^
nelmek. A|uv cendl. — Sinire ka-
pildt.
Cenil, s. 1. Hafif. 2. Kolay.
Cenildenuv, f. 1. Hafiflemek, 2 Us-
lundeki kalin elbiseleri Qkarip ha-
f ifletmek.
Cenildetliv, L Kolayla^ftrmak, hafif’
iefmek.
Cerdldev, s. Hafifletmek рек agir de-
§il, daha hafif.
Cenildik, is. 1. Kolaylik, rahaflrk. 2.
Hafiflik, hafif karakterlilik.
Cenileytuv, f. Bk.; Cenildetijv.
Canileiuv, f. Biraz rahatlamak.
C?nil - celpif s. Kolay kolay, рек
^hemmiyet vermeden. Cenil colpi
karadi, рек gdnulsuz bakt\
Ceniltek, s. Hafif, sabirsrz,
Cenilteklenuv, f. Hafiflemek, Bui ce-
niltektengoni l$1n okingendey bol-
duP Bu hafifligi i<in uzu!rnu$ gibi
oldu.
Cenllfuv, Hafifletmek,
Ceriiiuv, f. Yenilmek. maglup oh
mak.
Cenimpaz, s. Hep yenen, yenici, hep
galip gclen.
Cenis, is. Zafer, muvaffakiyet
Cenisuv, f. Zaferin kazanilmastna yar-
dim etmek.
Cepiruv, f. Toprak altinda rnaden c;i-
karmak.
Ccpkiiuv, L Bk ; Cemiriluv.
Cer( is* 1. Yer, loprak. 2. Yurt, mek&n,
memleket Kongan cerdin kadirin
kbjkende bilersin (Atasazii) Konak-
lachgm yerin kadrini go^tu^unde
anlarsin. lyt korugan cargo o$
Atasozu) it korunan yere du$man
cer avdb ba;ka yere gb^tO, car sok-
tu. Aldalddi. Cer cerine cetti. £ok
tenkit ettk Cer cirttL Ekin ektL Cer
cardi Qok gu<;lu duyuidu- Cer kildb
yerin dibine soktu, yerle bir efti.
Cerbavirlav, f. 1. Topra^i kucaktayip
yere yatmak. 2. £ok uzulmek.
Cergilikfi, s. Yerli, mahalli.
Ccrebe, is. Belirsiz, oyle de, boyle de
olabilecek mcsele.
Cer - cebir, f. Cer - cebirine cefvv:
Azarlamak, <;ok tenkit etmek,
Cer - cerden. Her yerden.
Cer - eerge. Her yere. But cer - cer-
ge tarap cayildi. Bu her yere da-
gihp yayildi.
Cer - c»hanr Is. Yer gok, bulun dun-
ya* Kdasin cer * cihanda bir akuvus
(Abay) Yeryuzunu bir avu£ edersin.
Cercuzilik, is. Bulun dunya, Siem >u-
mul, bulun dunyaya bir.
Cerzuzindik, s. Dunya capinda,
Cerkenuv, f. Bk.; Ciyirkenuv.
Cerkenijr s. Sevimsiz, i^ren*;.
Cerleniiv — Cetuv
101
Cerlenuv, f* Gomulmek.
Cedes, is* Hern§eri, bir koy veya §e-
hirden olan.
Cerlev, f* к Oluyu gommek. 2* £ok
azarlamak, 3. Yok etmek, imha ef-
mek. 4. Yerle$mek, mekan edin-
mek.
Cermen * ceksen, f* Cernnen - ceksen
boluv: Imha edilmek, yok olmak.
Cerorta, is. L Uzakligi her tarafa bir,
yolun ortasi* 2. Orta ya$. Coldasini
ofuz kinktar jamasindagi, cer orta-
si adam* Arkada$im ofuz kirk ara-
sinda ya$ini ortalamis adam,
Cerofaq, is. Yerden kazdarak yapi-
lan, ate$ yakip yemek pi^irmeye
yarayan ocak.
Cersogar, Is* Ok<;e, topugun yuksek
kismi.
Cer - suv, is. Yer - su, mekSn, yurt,
vatan.
Cersinuv, f. Bir yere ab$makf gittik-
<;e bedjenmek*
Certole, is. Yerden kazilarak yapilmi$
ev.
Ceruv, f* S^renmek, bozmak, birak-
mak.
Cer$il, Gordugu yeri unutmaysn,
yeri iyi biien.
Ceriguv, f* Arzulamak, Isternek, i§-
tahlamak.
Cerlk, Is. A$ermek.
Cerlnuv, L l^renmek, htememek.
Cesln Is. Dul. Oderbay acai cetip dl-
di sol cd, Kalampir ii| beta men
kaldi ceslr. Uderbay ecelinden dl-
du о yil, Kalampir (Karanfil) ut;
<;ocu^Lryla kaldi dul.
Ceslr - Co bir, $, Dul ve yelim.
Ceslrllk, Is. Dul kalmak, dulluk. Zey-
лиг cesfrllktin, cetimsizdiktln kasl-
retin kan$a ceksede, konll, kaynvin
sezdlrnieytln,.,, Zeynur, dullugun,
yefimligin cefasmi her ne kadar
^eksede gdnul ecisim kimseye bib
dirmezdi*
Cete, (I.) is. Bir ^eyin sapi He bajinin
birle$figi yer. 8i$akhn cetesl. —
Btgagm sapiyla kendisinin birlejtigi
yer.
Cate, (IL) s* Esasinda, asbnda, ha к ;k<v
ten,
Cetek, is, 1. Yedek. 2* Arabamn ak-
sami. 3. Yedege ahnan hayvan.
Celekfev, f. 1, Yedeklemek. 2* Lidcr-
lik, onderlik etmek, yol gosiermek.
3. Yurutmek.
Cetek^i, is. Lider, onder, Er bir castin
kozuncn uniit seviesin koresln, sot
umit pen tilektin cetck$isi men goy
degen cavaph oy mugallimge Wse-
dL Her genci gozunde umit ijtgr
gorursun, ondaki umit ve dilogin
oncusu «benim» diye bir ccvaph
soru takdir muaHimin akhna,
C&tek$il, s. Yedektenmeye ah§tk.
Cetek$ilik, Is. Yoneticilik, onderlik,
Ceteletuv, f. Yaninda yurutturтек,
elinden lulturmak.
Cetelev, f* Yaninda yurutmek, elin-
den tutmak*
Ceiorlik, is* Yeterli, bob
Cetosiz, s. Tembel, ahmak, yiyip i^ip
у a tan.
Cetev, sayi. Yedi fane.
Cotklzdiruv, f* Yetijlirтек, ula^hrt-
так.
Cetlcizuv, f. 1h Bir yerden ba§ka bir ye-
ra gofurmek, ula§tirmak, Koz cet-
kizdi. — Inandi. 2. Soylemek, bil-
dirmek, 3, Tutlurmak, 4* Herkese ye-
tecek $ekitde bolup, dagdmak, Kdz
cetklzdi. — Inandi, Ccniske cetkiz-
di — Yarahci olmasina sebep oldu.
CetklzHuv, f, Goturulmek, ula$tml-
так*
Cetkiliksiz, s. TafminkSr olmayan, tal-
min edict olmayan*
CetkillksizdIk, ts, Tatmin edict olma-
mak, kSfi olmarnak, yeterli olma-
mak*
CetklHktl, s. Yeterli, bol
Celkiliktllik, Is. YelerHUk*
Cetkin;ek, Is* Gen^ nesil, gentler.
Colon, lsb Jeton*
Cetiiv, f* 1. Ula$mak, yarmak, 2. Dol-
rnak, ya$ini doldurmak. 3, Dagil-
mak, 4, Kafi gelmek Tabiska cettl.
Eme^inin neticesini aldi* Maksalka
cottl. Amac* oldu. Vaklt cettl, Vakti
102
Ceti — Ciyilmah
gcldi. Cast cetti, yajlandt; ctlnen
btiip siiyegine cetti* Smin a$1t
Ceti, sayi* Yedi.
Celtic, s. fyi bilen, yetifiriif.
Cctilgendik, Is. 1, Yetifmif olmak, 2.
Dir §eyi 1am ve iyi bllmif olmak.
Cetildiiuv, Г* YelifHrmek.
Cetiluv, f, Inkifaf etmek, gelifmek.
buy umek.
Cctimsizdik, is. Yelifmezllk, yokluk,
fakirlik*
Cchmsiieluv, f* Yefim oldugu i^in рек
iyi muamele ctmemek*
Cetimsirev, f. Yetirn aimak, anasiz
bjbasiz olmak, vatamndan ayn ol-
mak.
Cetimfilik, is. Yclim olarak buyijmek.
Cetirn^ilik casiran bulda kordu*
Buda gentjig inden ben yetimlik
gdrdu.
say*. Yedinci*
Cetim, is. Yefim.
Cetimdik, is. Yetimlik.
Cetimek, is. Yefimcik anlammda,
Cetim - ccsir, is* Oksuz ve yetim.
Cetiskendik, is* Gelifmif olmak, ye-
olmak, her imkSna sahip ol-
mak.
Cctistik, is* Yeteri kadar yelismif, ge-
lijmif, her imkana sahip olmuf.
Cetistiruv, f* Yetijtirmek.
Cetisiiv, f. Yelerli olmak, yetijmek,
imkSn sahibi olmak.
Cev, f. 1. Yemek yemek. Uyundegi
bk nandi bir ay ceydi az azdan
(Abay) Evindeki bir ekmcgl bir
ay yedi azar azar. 2. Hakkini verme^
mek Bay kedeydin akisin cedi. Zen-
gin (akirin hakkint yedi. Cegi cedi.
Hasfalandi. Cikkt cedL Horlandi.
Kam cedi, hereketlendi. Uvayim
cedi. Kaygilandi. 2, Rujvet aimak.
3. Somurmek.
Ciyaz, it- Cihaz,
Ciyanger, Is. Emperyahst, somurgeci.
Clyde, is. Igde, igde a^aci. drik, al-
ma, almurt, ciyde cemister kop.
Erik, elma, armut, Igde gibi yemif-
'er £ok_
Ciydek, is* Yerde, yaprak arasinda <^i-
kan rneyve.
Ciyduv, f, Qurumck, kokmak.
Ciydlrmeletuv, f, Qabukla^tirmak, stk-
lajlirniak, usl uste devom eHirmek
Ciydituv, f. Yurutmek, kokutmak.
Ciyek, is, 1. №hrin kenari. 2. Bir
yin kenan.
Ciyekteluv, f* Sir $eyin kenannin di-
kllmesi.
Ciyektev, f. Kenarini dikmek.
Ciyen, is. Yegen, kiz karde^in cocu-
cju. Naga§istmen ciyen kuresse ci-
yt?n crgdar. Dayisi ile yegen gu-
re^se yegen yikilir.
Ciyenjar, is. Yegenin ijocuklan.
Ctynaq, is. 1, Yckun. 2, Toplu, dagmik
degil.
Ciyhaqfaluv, f. Toplanthrilmak*
Ciynaqtav, f. Yigmak, toplamak, elve-
ri$li hale gelirmek.
Ciyhaqti, s. ^ahjkan, hamarat, du-
zenli.
Ciynaqbq, is. £ah§kanlikf hamarathk,
duzenlilik.
Ciynaqi, s. Salak degil, califkan, du
zenli.
Ciynaluv, L Toplanmak. C(ynahsr is* Toplanh* Ciynatisuv, f. Toplanfiya gelmek. Ciynasuv, f* Toplamaya yardim et
mek.
Gynafuv, f* Toplattirmak. Ciynav, f. Toplamak. Ciyren, s* Kirmizi sari. Ciyrenuv, f. Igrenmek, korkmak, Hk
sinmek.
СЕугещек, s. Tiksinici, igrenici, liksi-
nen, igrenen kimse.
Ciyreni$f s. Igrenij.
Ciyreni$ti, s, igren£.
Ciyhaz, is* Ev ejyasi.
Ciyhan, is. Dunya, cihan.
Clyhanger, is* Butun dunyayi ken-
dine itaat ettirmek isteyen kimse.
Ciyhangerlik, is* Somuruculuk.
Clyhankez, is* Seyyah, dunyayi dola-
fan kimse,
Ciyhankezlik, Is. Scyyahhk.
Ciyilmali, s. Por'atif, toplanabilen.
Ciyiluv — Colay
103
Ctyiluv, f- Bir yere fopianmak, birik-
mek, yigin haline gelniek,
Ciyilis, Is. Ek.; Ciynalis.
Ciym rls. Mlting, toplanti.
Ciyindi, s. Sa^dan soldan loplanan
Ciym - term, is, Ekini toplamak, bi^
mek. Kiiz cetti, ciym terin vakit
bastaldi. Guz geldi ekin toplama
vakti bajladi.
Ciym - toy, Is, Toplanti - dugun, bay-
ram.
Ciyinhq, Is, HulSsa.
Ciyirma, sayc Yirmi.
Ciyiruv, f. Bir $eyi avu<;layarak stk-
mak, buru$turmak,
Ciydiluv, f. Ufalamak, <;ekilmek.
Ciyishruv, f. Toplathrmak, duzeltmek,
yi^mak.
CiyisuVr f. Bir $eyin toplanmasina
yardfm etmek.
Ciyif s. £abuk £abuk, sikr
Ciyilefuv, f. Siklashrmak, £abuk1a§tir-
mak.
Ciyirkentijv, f- Igrendirmek.
Ciyirkenuv, f, Igrenmek, nefret et-
mek, Menim sendeylerge bas§i bo-
luvga ciyirkenetinimdi bllmeysln av
akimak dedi Aykin Iflnen. Benim
sizin gibilere lider olniaktan nefret
ettigimi bilmezmisin ey ahmak de-
di Aykin i^inden.
Ciyirkeni$Ji, $. igrenc, sevimsiz.
Coba, is. PlSn, taslak.
Cibalav, f, Tahmin etmek, planlamak,
taslak hazirlamak,
Cogalluv, f, Yok etmek kaybetmek,
Cofjaluv, f. 1. Kayip olmak, ^alinmak.
2, Yok olmak. 3. Yok olup bir daha
gdrunmemek.
Cogargi, s. 1. Yukarki, yuksekteki. 2.
Bilgili-
Cogan, Yukan, yijksek.
Cogarlatuv, f. YOkseltmek, arttirmak.
Cogarlahluv, f. Yukseltilmek,
CoQarlav, f. Yukselmek, yukarlamak.
Co^anli * tomendi, Yukanli - a^agili.
Coganhq, is. Yukanhk, yukseklik.
Coygrzuv, F. Yok etlirmek, imha ettir-
mek.
Coyqin, s. Gii^lu, kuvvetli.
Coyiluv, f. Yok edilmek, imha edil-
mek,
Coq, Is. 1. Yok. Sensiz cok kuvani?,
tozadi ends acanm (Abay). Sen-
siz yok ktvancim, sevincim, lozar
artik butun guzelligim, gbsh?ri-
jim. 2. Kaybeden mulk, mal.
3. Fakir, yoksul cok bop ketti,
Gozden kayboldu. Cokfin kasi, ^ok
az Cokka ^igardi, gozden Qikardi
cok kildi, yok elti. Curt avzunda
bir ak soz cok kilamiz cavdi fez,
Vatanda$/n agzinda lek soz; yok
ederiz dusmam tez. (Cambil)
Coq - citikr is. Yok, yitik, fakir, yok-
sul.
Coqtav, f. 1. Olenin arkasmdan agrt
soyleyip aglamak. 2. Aramak, ar-
zulamak. Aga ini bavrim coktar,
mcni bileten can. Agbi ve karde|-
ierim beni yoklarlar, (Ararlar)
yoklarlar (ararlar) beni bilenlcr. 3.
Intikam aimak. 4. Kaybolan $eyi
ar атак.
Coqfavli, s. Лгатауа, bahsetmeye de-
ger kiymetli jey,
Coqtav^i, is. Arayicb hakkini talep
edici. UH atrnan coqtavsi bolip. —
Millet adma edic hak talep.
Coqhq, is. 1, Yokluk, Tamag toktuk,
cumusu coktuk azdirap adam balasin
(Abay) Karin foklugu, i$in yokiugu
azdinr adam oglunu. 2. Gariptik, fa-
kirtik, yoksulluk. Barlik murat ornes,
coktuk uyat ernes (Atasozu) Varhk
murad degil, yokluk ayip degil.
Coqjij is. Ek. Coqtavsi.
Col, is. 1. Yd. 2. Kelimelerin yanma
veya basma seklinde kagit tizerine
dujen izi. 3, Ideal, baht 4. Adet, 5.
kez, defa 6. Hurmet, izzet, 7,
durum, 8. ImkSn, 9. Emel kayrat
ben akil col fabar (Abay). Gayret
tie akil emele ula$tinr. Cclga kaydi-
Yoluna koydu. Colu boldu yolunu.
butdu. Col bolson? Nereye gidiyor-
sun? Co| berdi Yol verdi. Tar col
Zor yol.
Colay, Yol boyu.
104
Colaq — Corgalav
Colaq, s. Cizgili, yol yol.
Colaq - colaq, s. Alaca, benekli.
Colafuv, f. Yaklajmasma imkfin ver-
mek.
Colav, f. Yakla^mak.
Colavpr is. Yolcu.
Colavjdav, L Yolculuk yapmak, yola
Qikmak.
Coloyaq, is. Yolculuga fcikarken, yapi-
lan bazi adeller.
Coibart$, isi Arslan.
Colbosar, is, Yolu keserek, yolcuyu so-
yan kimse.
Colbasfavsh Is. Yol bojlayici yol gbs-
ierici, colbastavji toktay kaldi. Yol
gdsterici durakladi.
Colbasfi, is. Yol gbsteren.
Colbas^ibq, Is. Liderlik, yol gbsterici-
lik*
Colbiyke, It. Yoldan ijtirak eden, re-
fakat eden.
Coldama, is. Yollama tSyin kagidi, fa-
yin emri.
Coldas, is- Yoldaj caman coldas cav-
ga aldirar (Atasbzu) Kotu yolda$,
(arkadas) du$mana kaptnir.
Coldasuv, f- Sira, hak talep ederek
mucadeleye gin$mek.
Coldas - cora, Is. Dost, arkadaj, fam-
dik.
Coldashq, is. Dostluk, arkadajlik.
Coldav, f. Gbndermek. Eline salem
coldadh endi attanar kez cetti, Hah
kina selam gonderdi, arfik dbnu$
zuinani gcldi.
Coldi, s, Giffigi yerden k9rh olarak
donmck.
Coldiq, s. Yolluk colavjilardm colduk
azigi bar, Yolculann yolluk aztklan
var,
CcJ - coba, h* Adet, orf, usuL
Col - conekey, 1. Yol uzerinde, yofda
iken. 2. Soz arastnda.
Colsoqtb s. Yol yorgunlugu,
Colsiz, s* Yolsuz.
Colsizdiq, Is* Yolsuzluk,
Collospay, s* Yoldaki engeL
Co!$i, is. 1. Yolcu. 2. Yol yapan.
Cc*$(bay, Yol boyuna.
Coljdi $. Yolu, oit adel ve usulu Ы-
len.
Coliguv, f* Rast gelmek, kar$ila$mak
gorujmek.
Coligisuv, f. Gbrusmek.
Cohqfiruv, L Goru$turmek.
Comart, s. Cbmerl Comart bergenin
aytbas, er aytkaninan kaytbas (Afa-
sozu) Cdmert verdigini soylemez, er
sozunden donmez.
Comaitiq, is. Cbmertlik.
Con, is. 1. Yuksek, dagli bdlge. 2.
Vucudun sirt tarafi.
Cona, is* Egerin, alm arkasma zarar
vermcsi i<;in, oqerle atm arkasi ara-
sina копи I an ko<;e*
Condanuv, f. Tepe tepe olarak yuksek
daqh bolgeye donujmek.
Condav, L Snfna vurmak.
Condi, s, Sirti, arkasi kalin.
Conuv, f, Yontmak, Atasi mdtik atkan-
din, balasi ok conadi. (Atasozu)
Atasi tufck kullananin, досиди ok
yontar.
Coniluv, f. Yontulmak.
Conqa, is. Agaca baltayla vinuldugu
zaman du$rn par^alar.
Coniri$qa, is. Yonca,
Comjqa, is* Bk.; Coninjqa,
Cora, is. AdeL orf usOI.
Cora-Coidasr is* Akrani, arkada$i gibi
kimselrr Coldastari ogan ala konul-
suz swedi. Arkadaslan ona Tered-
dulsuz inarur.
Coralav, f. Tahmin etmek.
Coralgi, is* Usule bagh adeL
Ceramal, is. Tahmin, yorum. Coramal-
dm conge ^ikkani caksi, Tahminin
dogru Qkmasi, iyi.
Coramatdav, f* Yor umlamak, tahmin
rfmek.
Coramal$il, s. Yorumcu, tahmin eden
Corga, is. Yorqa at rahvan yuruyu$lu
at.
Corgalatuv, f. Rahman yuruyujle yu-
rutmek.
Corgalav, f. 1. Rahvan yuroyu$le yij-
rumrk 2 Yava; hnrekn! etmek.
Corgalav$i — Gorgeк
105
Cor^aBvjif ts. Canhlann surunerek
gidenleri, sOrungenler.
Cortaf Mabsus, btilhassa, du^manhk
olsun diye.
Cortaq, s. Atm orta hizla yurumesi*
Cortaqi, s. Iyi giden at.
Cortaqtav, E Devamh olarak gitmek.
Cortqizuv, E Orfe, hizli yinufmek, do-
lajhrmak,
Cortuvr E 1. Yava$ hizla gitmek. 2.
Yola Qkmak. 3. Gezmek.
Cortuvil, ts. Sefer; dujniana kar$i se-
fer.
Cortuvildav, E Aramak, du$man ara-
yarak setere ^ikmak.
Cortuvil^i, is. Dujman araytcr, hucu*
ma ^tkan, seFere gikmak.
Coruv, E Yormak, yorumlamak.
Conq, is. Hucum, askeri sefer. Cat*
sam tursam kulunum oyumda senin
cotigin, Yatsam kalksam kulunum
(Kulun; atin yavrusu, sevgi iFadesi
olarak kullantlir) aklimda senin se-
fere $tki$in.
ConqfiL s. Cesur, cenk^i er.
Corituv, E Yorumlathrmak.
Cos, E Cos uruv : Hizlanmak, serbest-
diledigi gibi hareket etmek.
Cosa, is, Qizgi ^izgl, boy boy, dilim
dil[im.
Cospar, i$. Plan Bes cildiq cosper, -
Bes ytllik pl9n>
Corpadanuv, f. PlSnlanmak.
Cosparlav, f. Pl^nlamak.
Cosparlavfb is. Planlayicr.
Cosparli, s, Pl^nli, ol^ulu.
Cosparhliq, is. Planhlik, olcululuk.
Cosparfi, is, Bk.; Cosparlav^r.
Coshruv, f+ Hemen harekef eltirmpk,
urkiitmek.
Cosuv, f. 1 Hemen hareket etmek, ter к
etmek, urkmekr 2. Akmak, suzub
mek. Nurbaydm arkasinan kan co*
sip ketti. Nurhayin arkesindan kan
akti.
Cosik, is. Baht, destek, durum, eherrv
miyeb
Cosiqsiz, s. Esassiz, phemmiyetsiz.
Cosiltuv, f. Akitmak, damlaimak, kan
akitmak.
Cosiluv, E Atjk olarak, lereddijtsuz
olarak belli olmak.
Cosituv, E Hizlandirarak ge^ip gitmek.
Cotar is* Tepe.
Cofa-Cota, s. Tepe-tepe.
Cotalanuv, E Yi^iiniBk, toplanmak,
Cotalav, E Yigmak, toplamak.
Cotalu s. E Tepeli 2. Vucutlu.
Coyuv, E Yok etmek, im'ha etmek.
Coke, is. Bir nevi bitki.
Con, (L) is. Yon, istikameL C6n «lite-
dir yol gosterdi.
Con, (II.) is. VaziyeL husus dufum
Con, (HE) s. Dognjj hakh, hakikat.
Con, (IV.) Hususta, hakkinda.
Condeltiv, E Yon verilmek.
Cundem, s. Yontem, usuL
Condetuv, f. Duzelttirmek, yaptirmak.
Condev, f* Eksikliklenni gidermek.
Condi, s. Mantikli, akla uygun.
Condiguv, E Duzel-mek.
Conekey, E Col conekey : Yol boyun-
ca,
Coneltuv, E Ydneltmek.
Cbneiuv, E Yonelmek.
Conelhuv, E Yonelmek.
Conev, E Yonelmek, yurumek.
Con-Coba, is* l^n, fikrin gidi§atir hal-
vaziyeL
Con-Cospar, is. Hal-vaziyet
Cdn*Cos»q, is. Ijin esasi, dogrusu, usu-
lu, mantikE
Cdnslz, s. Dofiru de^il, dujunulme-
den, acele yaptlan is.
Conslzdik, is. Kendi bildi^lyle, hig bir
yon tayin etmeden gitmek, tertip-
sizlik, dujiincesizlik.
Conlnde, Hakkmda, hususunda.
Cdnkerituv, E Devrilmek, ddkulmek,
kapa^i alhna gelmek.
Conkuv, f. Yerinde hareket etmek, yo-
la <;ikmak,
Conkiluv, f. Birden go^mek, ka<;mak,
sefere <ikmak,
ConkHtuv, E Arkasina, onune bakhr-
madan kovalamak,
ConkitUv, E Bk.; Conkiltuv.
Coppeldeme, Acele, fez, sikijik.
Corgek, Is. Be$ige yattnlan ^ocu^un
alhna konan yatak.
106
Corgektev — Cudinq
Corgektev, L Досиди sarmak*
Corgem, is. 1. Bagirsak, bir bogunv
2. K5r, fayda.
Corgemdev, f. Ba^irsa^i toplayip du-
gumlemek (yemek i^in).
Cormev, f. Teyellemek.
Colei, Is. Oksuruk.
Coteluv, f, Oksurmek.
Cuva, Js, So^an.
Cuvalav, L Sogan koymak, so^anla-
mak.
Cuvan, s. Kalin, buyuk, ince de^il,
sagl^m, giiqHi, Cuvan sozildr, cSnij-
ke uzuldu (Atasdzu). Kahn esnedi,
ger>r$ledi ince koplu.
Cuvandaluv, f, Kahn olmak, gutjenmek,
saglamla^mak,
Cuvandanuv, L Kahnla$mak.
Cuvandafuv, f. Kahnla$hrmak, gu^len-
dirmek.
Cuvandav, L Kahn olmak, toplamak.
Cuvandi-clnifkeli, s. Kahn ve inceli.
Cuvandiq, is, Znrbalik, kaba kuvvef
gostermek.
Cuvanbq, is. Kahnca, biraz kahn.
Cuvanuv, f. Birisinin aglamasim dur-
durmast.
Cuvas, s. Г Uslu. 2. Binmek icin ah$-
lirilan uysal at. 3, Akilii, uslu, kim-
seylc tarti$mayan, mazlum.
Cuvasliq, is, UsJuluk, rahatsiz etme-
mek.
Cuvasuv, f. Uslanmak.
Cuvasttuv, f, Uslandirtlmak.
Cuvatuv, L Bk.; Cubatuv.
Cuvdiruv, f. Yikatmak.
Cuhk, s. Zahm, a^ikgbz.
Curnal, is. Dergi, jurnal.
Curnalist, Is, GazetecL
Cuvsan, is, Ek$i tadi olan, kokulu ki-
sa boylu bir bitki,
Cuvsandt, s. Cuvsani (bu tip ot) bol
olan yer,
Cuvsatuv, f. 1. istirahat ettirmek, birisb
ni sessiz dinlemek, 2, Hayvam ot*
latmadan durdurmak, gevij getin
mek, 3. Yrkmak, dusurmek, hepsini
birden imha etmek.
Cuvsav, f, 1. Istirahat etmek, dinlen-
rhek. 2. Birinin sozunden etkiler-
rriek.
Cuvuv, (L) Yikamak, temizlemek. Kl-
ylm kiri suvga keter..* (AtasbzO)
Giyimin kiri su lie glder,,.
Cuvuv, (II) f- Yakla$mak( etrafmda
dolajmak.
Cuviq, f, Yakin, uzak degil, Cuviq ara-
da, - Yakmda.
Cuvsqta, Yaktn gunde, yakin vakiite,
kisa zamanda.
Cuviqtav, f, Yakla^mak, yakm gelmek.
Cuviluv, f. Yikanmak.
Cuvindf, Is. Vikama sonucu ktrienen
su ,
CuVjndiruv, f. Yikandtrmak.
Cuvtnuv, f. Birisimn yikanmasL
Cuvip-sayuv, f. 1. Kirini gidermek, te-
mizlemek. 2, Alttan aimak, bir jey-
den temize £ikmak istemek.
Cuvirda, Yakmda, yakin gunlerde.
Cuyisuv, f. Yikamlmasma yardim et-
mek.
Cuvituv, f. Yaklajmasina imkan ver-
mek, gdz yummak.
Cubay, is. Evil veya ni$anh iki ciftten
bin.
CuUanuv, f* Rahatlamak, gbnlu rahat
etmek.
Cubans is. Gonul dayanagi aldani$,
sevint;, Konulumdln kuni ojken son,
calganda bolmas cubanij (Abay)
Gonlumijn ijigi sondukten sonra bu
yalan dunyada sevin^, rahathk ol-
maz.
Cubatuv, f. Aglayan, uzulen blrisine
teselli vermek.
Cu^uv, f. 1. Bulajmak. 2. Hastaligm
bula$masi ;an ;ukpaydi 1, Sox gel-
mez, hakkinda laf edilmez. 2. Eli
iabuk, agzi iyi laf yapan.
Cu^imdi, s. Uygun, canayakm, yaki-
$an.
Cu£in, is. Sulu bir $eyin bulajmasb
leke olmasi.
Cugis, f. Cugis etuv: Yana$mak, yak-
la$mak.
Cu^isuv, f. Suruknek, dokunmak, yak-
la^mak.
Cudinq, is. Yumruk. Cigitgan ustune
Cudiriqtay — Cumildiruv
107
cuduruk (Atasozu) Yikilana bir
у umruk.
Cudiriqtay, s. Yumruk kadar.
Cudiriqfasuv, f. Yumrukla^mak.
CudinqfaVr E Yumruklamak.
Cuqa, s. Ince,
Cuqalan, s. Zayif<;a, ince.
Cuqalav, E Bk.; Cuqartuv.
Cuqana, is. Kalinti, kalm belirli bir
$ey.
Cuqartuv, E Incelimek.
Cuqaruv, E 1. Incolmek, ufalmak. 2.
Zayiflamak, mali durumu sarsil-
mak.
Cuqpali, s. Bula§ici.
Cuqtiruv, E Bulajtirmak.
Cuqqizuv, E Bk.; Cuqhruv.
Culgizuv, f. Koparttirmak.
Culdiz, is, E Yddiz. 2. Bej ko$eli $e-
kil. 3, Ay Bugun cildizdm ne$esi?
Bu gun ayin kaQi teniz culdizi de*
niz yildizi.
Culdiruv, E Kopaltirmak.
Culquv, E Btrinci kendine dogru <;e-
kerek sarmak.
Culqdasuv, E Birini sarsmaya yardrm
etmek.
Culqilav, f. Devamli olarak, tekrar tek-
rar sarsmak.
Culqmuv, E 1. Butun kuvvetiyle ileri-
ye dogru afilmak istemek. 2* Bu-
tun gayretiim gdstermek.
Culqisuv, f, Tekrar tekrar sert^c sars-
mak.
Cuhna - culma, s. Yirtik, param par-
<;af salkim sa^ak.
Cutmalanuv, E Корик кори к, yntik
olmak, lartaklanmak.
Culmafav, f. Her tarafmdan ^ekmek,
tartaklamak.
Culuv, E Koparmak, <;tkanp aimak,
geri Qekmek.
Cuhq, is. Ayakkabmtn yirttk yerini
dikmek.
Culrni - culim, s. Yirhk yirtik.
Culm, is. ilik. Culini iizlldi. — lii^i
kept и.
Cuhnday, s. Ilik gibi vzun, boydan
boy a.
Culmchruv, f. Kopanlmak.
Cuknuv, f. Kopmak, ^kanlmak.
Cuhsuv, E £eki§mek, iddiaya, типа-
kajaya girmek,
Cuma, is. Си ma guiiu, bafta ekl cu-
maday karangida a; catuvga kim
Qidar? lk<i haftadir, karanhkfa
kalmaya kim dayanir.
Cumaq, is. Con net
Cumaqliq, i$. Cennetlik.
Cumarlanuv, f. Yuvarlaninak.
Cuvarlav, E Yuvarlamak, kivirmak.
Cumarjaq, s. Yuvarlak.
Cuniar$aqtanuv, E Yuvarlaklajmak.
Cumbakf is. E Bilmece. 2. Sirn olan
bir jey.
Cumbaqlay, E §ifreli sdylemek, kapah
turde soylemek.
Cumsaqf s. E Yumujak. 2. Rabat
Cumsak konulF yumu§ak kalp.
Cumsaqtiq, Is. Yumu$akhk.
Cumsaluv, f. Gonderilmek, vazifelen-
dirilmek, bir i$ verilmesi.
Cumsartuv, E Yumu$aElniak, hafifle-
tilmek,
Cuimaruv, E Yumu^amak, yumu$ak oE
так.
Cumsattrruv, f. Ige yollatmak, vazife-
lendirmek.
Curnsatuv, f. Vazjfe verdirmek,
verdirmek.
Cumsav, (I.) f. 1. I$ vermek, bu-
yurmak. 2. Adamak. Otan ujin bar
ku^imlzdi cumsaymiz. — Vatan ii<;n
butun gucumuzu adanz. 3. Kullan-
mak, sarfetmek.
Cumsav, (ft) E Yumu^amak, sertli-
gini kaybetmek. Kar eruvge bet alip
cumsap bosan kalch. Kar erirneye
yuz tulup yumu$amaya ba§ladi,
Cumuv, E Yummak, gozlenni kapat-
mak, avucuna yummak. Kozunii tas
kthp cumup afdr. Gozunu iyice ka-
patti.
Cumuvli, s. Gozleri kapalt, yumrugu
sikih. Опт kozu cumuvlu bolsada
kdkuregi oyav magayinda ne bolup
catkamn barin biledL Onun gozle-
ri gormesede kalp gozii a^ik, etra-
finda neler olup bittigini bilir,
Cumddiruv, E E HucOm ettirmek, sa*
108
Cumiluv — Ciigirtuv
hvermek. 2. Tjtahla, arzuyla i$e baj-
lathrmak,
Cumiluv. f. 1. Kapanmak, at i Imams к
2. Ijtahla, arzu ve istekle ije ba§-
lamak.
Cumir, (1). s. 1. Yuvarlak, i^i delik
degil. 2. Uygun akla yatkin.
Cumin, (IL) Is, Mide.
Cumirianuv, f, Yuvarlakla^mak.
Cumirlav, f* Silindirle$lirmek.
Cumirtqa, Is, Yumurta.
Cumirtqaday, s* Yumurta gibi.
Cumirtqaiav, f* Yumurtlamak.
Cuminq, is* Yumruk.
Cuminqtay, s. Yumruk kadar.
Cumirfaq, is* Mide.
Cumis, is* Caksi cutnut canga bn is
(Afasdzu) iyi, rahat сапа га-
hatlik, Cumis кипи, i$ gunu Cumis
klyimi; is qiyimi cumis basti adam,
i$ten ba$in» kaldirmayan adam.
Cumiskcr, is, I^L
Cumissiz, is* l$siz.
Cumissizdiq, is*
Cumtsji, is, IsgL
Cunttay, s. Pariak, tuysuz, temlz, gu-
zel
Cup, sayi, £ift
Cupar, is. Guzel kokulu bitki.
Cuptastiruv, f. Birlejtirmek, yaklajhr-
mak*
Cuptasuv, Ь Yakla$mak, birle^mek,
Cuptav, L Qih gift etmek.
Cupmi, >. О kadar guzel degil.
Curat, Is, 0k,; Curagat.
Curday, s* Curday boluv: Bombo$
kalmak, her $eyl kaybetmek*
Curnaq, is, Kabnb, tz miras, hatira.
Curt, (I.J is. Yurt memleket halk,
millet.
Curt, (IL) Is, 1. Gck; nedenjyle (ay,
gun, sene) ferkedilen yer, yurt. 2.
Mekan.
Curthq, is. Mill) biriik. Curttiqtan
ketlp baracatqanimfzdin bir Olken
sebebl sol korinedL (Abay). — Mill!
birlikten uzaklajmamizin bir tek ve
en buyuk sebebi о gibi gbrunu-
yor.
Curtphq, Is. Halk, ^ogunluk, millet*
Сипи, is. Par^a par^a, yirtik yirlik
olan $ey.
Cut, is. Mai mulkden ayrilmak yok-
luk,
Cutan, s. Uzuntulu, nesesiz, kaygih.
Cutav, f. Afete ugramak, yokluga u§
ramak. Konulu cutadi. — Uzgun,
ne$esiz*
Cufqizuv* f. Yedirmek, yutturmak.
Cutqinjaq, Is. Yutak*
Cufqts, s. Obur, somurikiL
Cutuv, L Yutmak, sindirmek s5z cut*
badi, Sozunden donmedi, Av« cu-
iuv, Nefes aimak.
Cutum, Yudum, Zar bold и catim suv-
ga keyde maral, Hasret kaldi bir
yudum suya bazen maraL
Cutmdiruv, L Yutkundurmak,
Cutinfuv, f. Bk.; Cutmdiruv*
Cuhnuv, f. Yutkunmak*
Cuttiruv, f* YuHurrnak, yutmasinr sag-
lamak.
Cugen, Is. Agizlik ve dizgisi olan, ka-
yi^tan yapilan ve atin bajina getiH-
len eger takimlarmm bir kismi.
Cugen - qunq, is. At i^in luzumlu e$
yalann bir kismi.
Cugensiz, s. 1. Btnildigi zaman ba§i>
na takilan nesnesi yok. 2. Gorgusuz,
kendi ba$ina glden.
Cugensizdlk, Is. Gdrgusuzluk, kendi
bildigine gitmek,
Cugeri, Is* Misir.
Cugindiruv, f* 1. Dizini bukturmek,
namazda oturur gibi oturmak. 2.
Itaat ettirmek,
CuglntOv, f. Birisinin hakemllgine,
kern olarak kararlar almasina yar-
dimci olmak.
Cuginuv, L 1. Namazda oturur gibi
oturmak, 2, Birisinin hakemllglne
muracaaf etmek*,
COginis, is. Birisinin hakemllglne mU-
racaat etmek.
CuginisUv, f. Hakemlik etmesJ i^in
birisine Ikii tarafm gitmesL
Cugirmek, is* Akilsiz, buyumeden ol
vs* gibi beddua sozu*
Cuglrtuv, f* 1. Kosturmak. 2, Acele
bakmak.
Ciigiriiv -- Ciikti
109
CugkuVr f. Kormak.
COglnndL s. Ko^maya drvam etmek,
oteye beHye devamb ko$mak.
Cugirisuv, f. Ko$u$mak, beraber ko^
JurmaJc
Cude, Pekr <;ok.
Ciidemeldete, Ririnden sonra binini,
arka arkaya.
Cudep - cadaVf f. Yipranmak. yorul-
mak, halsizlejmek, tozmak.
Ciildetuv, f. Yipratmak zayrflatmak,
uzmek, zorluk <;ektirmek.
CudevF f. 1, Yipranmak, zorluk <;ek-
mek, zayiflamak, uzulmek, halsiz-
l^smek Ayelder HptI ciidev kuvinhp
kalganday bet avuzdanmn biri
actm. Hanimlar daha <;ok yipran-
mi$r kavrulmu$ gibi hepsinin eb
yuzu buru5 buru$,
Cudev$llikF Is, Yipranmr$ olmak.
Cuzr (I,) sayi- Yuz, Cuz som ak$an
bo1gan$a, cuz coldasm bolsin (A-
tasozu) yuz som akx;en oiacagma,
yuz arkadajin (dostun) olsun.
Cuz, (IL), is, 1. Insanin yuzu, Ыг $e~
yin yuz tarafi. 2. Cuz! otkur, her$e-
yi gorebilen, anlayabilen, ciizl taydi
yuzu kizardt, yuzu tutmadi. COzu
kaytti, bo$ dondu, umdugu olma-
dr. Cuz kdrsetti, Yuzie^ti, kar^ilas-
h, rastgeldL Eki cirzdi, iki yuzli.
Cuz, (HL) is. Bir seyin kesk'in larafr.
Cuz, (IV.) is* Yer yuzu, dunya, ci-
han. Atagi talay cerge опт cettL
cerdin cuzln aluvga talap etti.
(Abay) Nami рек сок yere yeti$-
ti, о yeryuzu felhetmeye azmetti,
Dunya ciizi Butiin dunya, yeryuzu
cahan ciizi, dunya, alem, yeryuzit
Kokcuzu Gokyuzu, rjsuman,
Ciiz, (V.) is. Kazak Turkleri soy ba-
kimrndan ur; ana koldan herbiri
cuz olarak adlandinhr. Ulu Cuz,
Orta Cuz, Ki?i Cuz.
Cuzbasi, Is. Yuzba$i. Omar sagis ke-
zinde cuzbasi bolup kizmet atkardi.
Omar, sava$ esnasinda yuzbasi ola-
rak hizmet ettL
Cuzbe - Ctiz, Is. Yuz yuxr
Cuzglj, is, lyi yuzme ЬИеп kiirr-^. yu
rucu, yuzge^.
Cuzdegen, Yuzlerce.
Cuzdestiruv, f. Yuzle^firmek.
Cuzdik, Is. YuZlijk.
Cuzdiriiv, L Yuzdurmek.
Ctize, L Ciizege asiruv? Tatbikata
koymak, tatbik etmek, i$e yarab
так.
Cuzuv, f. 1 Yuzmek. 2. Gemiyle do
fasmak. Kemende cuzdik biz folkin-
dardan err ugip, gemi ile de qez-
dik dalgalarla sirla^ip.
Ctizik, is. Yuzuk. Alhn sirga kulak!*,
kolda cuzik, ^ejerri barda dunye-
den kbrdum kizik. ЛНт к up'- ku-
lakfa, kolda yuzuk annemin -acjii-
ginda dunyadan tad aldim.
bay)
Cuzqara, is. Utanma.\ yuzkara^r,
Cuzlm, is. Uzum.
COzimpaz, s. Iyi yuzucO. Ol cuzimpaz
adam eken. О iyi yuzucuymij$.
Cuzinjl, sayu Yuzuncu (100).
Ciiye, Is. 1. Dab budak, 2. Bir i$in
usulik 3. Gonui, fikir, sistem,
Cuyelev, f, Bir sisteme koymak, sirs
sira* duzgun yapmak.
Cuyeli, s, Sirali, sistemli,
Cuyke, is. Damar, H6I, kuwet.
Cuyrlkr is. 1. Hizli ko$an, hizli giden.
2. Hatip, iyi konu^an kimse.
Cuyriktik, Is, Habiplik, iyi konu^ma.
Cuyitkuv, f. Hizli gitmek, ^abuk yu-
rumek,
Ciiyitkituv, f. Ahni veya arabasinr
hizfa siirmek.
Cukr is. 1, Yuk. Ciiktu nar koterer,
kaygini er koterer. (Atasozu) yukii
deyc, kaygiyi, derdi er kaldinr us-
tesinden gellr. 2, Cihaz, aleL 3 Kt^
raL ale! edevaL 4. Mihnef.
Cukayaq, is. Evdeki e$yalari koyma-
ya yarayan 4 ayakli. tahtadan ya^
pilan yukluk.
r
Cukfeluv, f. Yuklenmek, va/ifelen-
dirmek.
Cuktev, f* Yuklemek, yukunu ba$ka-
sma ta$itmak.
Ciikti, s. 1 Yukii). 2. Gebe
I 10
Ciik<?i - Cilan
Cuk?', is. Yuk yukleypn, yuk taMyary
harm I. men sen! cuk$ilik cumusu-
na ornalnstiraytn, ben seni hamal-
Lk ijine yerle^tireyim.
Culgc, is. Dal, budak, damar
Guide, is. Hediye, herhangi bir yari$
ve mijsabaka i<;in aynlan hediyer
kupa.
Cumle, is, Cumle.
Cun, is. Yun Koydun саЬаф cunun
kirkuv mavsimrn bugun bastalgan
eken, Koyunun yapagi kirkdma mev-
r.imi bugun ba^larrnj. Cum eigh-
th, gurur kinldi. Cundey tuttu, <ok
feri vurdu.
Cundesr s. Yunu boh yun uzun yu-
nil uzayan.
Curdev, f. L Yiinunu toplamak, hirpa-
Gmak Cuvas tuye, cundevge cakst
(Afjsdzu) Uysal de*ve, yununu
kirpmaya musaittir. 2. Fzmek, bas-
ki aitina aimak
Ciindi, s. Yunlik
Cuncuv, f. Yipranmak zaylflarnak.
h^lsizle^mek, takati kcsilmek.
Cuncuvgis, is. Yun yikayici.
Cun - cun, f. Cun - cun boluv: yun
gibi darmagmik olmak, bir araya
gelememek, tozmak.
Cun - curqa, is. Yun ve bnnzeri ejya-
lar.
Curgizuv, L Yurutmek, yonelmek.
Curgizuv$i, is. Suriku. yurutucu, yo-
netici, marifetli, idareci.
Cingiriluv, f. Yurutulmek.
Curgin$i, is. Yol yuruyen,
Curgi?, s. Iyi yuruyen.
Curdok, s. Hfzh yuruyen.
Cure, Curesinen oliruv f.; Comelmek,
<;omelerek oturmak.
Curek, is. 1. Yurek. Л Du$unce, rub
hali. Curek calgadi, yiyecek bir$ey-
ler ah$lirdt. Curek canldi, £ok kork-
tu veya <;ok sevindi. Curek aynidt,
Midesi bulandt Curek ekiredi sev-
di, korudu carah curek, yarali yu-
rek.
Cureksiz, s. Yureksiz, korkak.
Cureksiniiv, f. Korkmak, cekinmek-
Men {ureksindlm be?., aytayin de-
gen sozimde sol saatte avzuma His-
bey kaidi, Ben korktum mu..? soy-
kmek istedigim ^ey о an agzima
qplrriedi.
CureHi, s, Yur^ld1 Cesur, (.ekinme-
yen.
Cureldilik, is. YureklBik, cesurluk.
Curelev, f. Qomel?rok riurmok.
Curuv, f. 1. Yuriimok. Poyuzben to-
guz kun, atpen u$kun curiip, Mey-
rem kazir ken dalada kelecektir.
Trenk dokuz gun, atla ik gunde
gelebilcn Meyram, $imdi geni§ sa^
h^da yayan geliyor. 2. Kimilda-
mak, hareketknmek, 3, Olmak, Ka-
zk sogus curip cahr. §u anda sava^
oluyor. Kaymak, yuzmek sovdun
agisimen zrrlap curup oturduk. So-
yun akijiyla yuzup durduk.
Curis, is< Yuruyu$, harekeb yer degk-
tirme hareketL
Curls - tuns, is. 1$. hareket, gidi|at,
f^al'iyeL
Curisti, s. Hizli yuruyen, iyi yuruyen.
Curlsuv, f. Yurumoye ijtirak etmek.
Cibrr - cibir, f. Cibir - cibir etuv: Ki-
prr kipir etmek.
Cibirlafuv, f. Kipirdatmak.
Cibirlav, f. Ktpirdamak, yavas hareket
etmek, col aynalisi cibirlagan
adamga siymay ketiL Yol etrafr gu-
rup gurup adamla dolup ta^ti.
Crbirlaq, s. 1. £ok kiptrdayan. 2. Ko-
yundan olan bir nevi hastalik.
Ci£juv, f. 1, Gurejte yikmak. 2, Devir-
mck. 3. Yikmak.
s. Uzgun, surat» asik, yikik.
Cigiluv, f. Yikilmak.
Cigisuv, f. Yikilmasma, devrBmesine
yardim etmek,
Crqpd, is, Kuqiik Here, derecik.
Ciqfiruv, f. Yikhrmak>
CilF is. Yil, sene. Cd saym, devamh,
her yil cilin berdi, yilhQim seneti-
gin'i verdi (olijnun sene-i devriyO’
sini).
Cilamstrav, f. Aglamakla olmak, gbz-
leri ya$armak.
Cilan, is. 1, Yilan. Cih cilr soylesen
crlan Innen ^igadi (Atasbzu) Tatli
Cilanuv — Ciluv
111
sdz ypl^nt deliginden £ikanrP 2, Hain
insan. Cilan caylaganday, yerindn
hi$ bir^ey kalmamak.
Cilanuv, f. Uzufmek, kederlenmek,
acjlamakli olmak.
Cilan - $ayanr Is. Ydan ve ^iyan.
Cilap - siqtav, f* Aglamak, kederlen-
mek, uzulmek.
Cilarman, is. Aglayacak hale gel
mek, *
Cilas, Is, Uzunfu, keder, hasretin go?
yajtyla ifadesi.
Cdasuv, f. Birka^ ki$inin aqlamasi.
CilatuVf f, Aglafmak.
Cilav, f* Aglamak.
Cdav - srqlav, f- Bk.; Crlap - sfqlav
Cilaviq, s. £ok aglayan, gozunden
ya$ eksilmeyen.
Cd§a, is. Dere.
Cdbisqi, is. 1P Yentr yakinda dogmas
olan hayvan yavrusunun eti, 2. Act
ter kokusu, 3. Tatsiz tuzsuz jeyler.
Cdda, Yilda, heryil.
Cildagr, Yildaki, her ydki,
Cdday, s. Yil kadar.
Cd dam, Tez, ^abuk.
Cddamdaluv, f. £abukla$tirmak.
Cddamdrq, is. Cabukluk.
Cddan - cd£a, Yddan yds.
Cddas, s. Ayni sene dogmas olantar.
Cddav, f. Yillar boyu.
Cddim, s. Etverijli, cabuk, a^ikgbz.
Cdguv, f. 1. Bir yerden ikinci bir ye
re yava$ gifmek; vaktin ge^mesi
komur salgan vagondar cdcip ke-
lecatir. Komur konulan vagonlar
yava$ yava$ geliyor. 2. GHmek. 3.
Vaktin gecmesi. < Kademe, kade-
me geli$mek, buyumek,
Cdcrmalt, $. Portatif.
Cdcituv, f, Yavas hareket ettirmek.
yava$ yurutmek, krpirdatmak.
Cdqr is. Ydkr.
Cdq»$i, (I.) is. Ydkdara bakan, ydkiyi
guden kimse.
Cdqr$i, (II.) is, Latinc^ adi Motacilli-
dae olan bir ku$, (Turk^edet Co-
ban Aldatan kuju'da denir).
Cdma^ay, Bk.; Cip - cdma^ay
Cdma * til, Her sene.
Cflman, Is. A<;ikgoz, ^abuk harpket
eden takal.
Cdmandatuvr f. Cabuk ^abuk hareket
ettirmek,
Cdmandav, f. C^buk hareket ederck
saygt goslermek, hurmet etmek.
Cdmiyuv, f. A^ikgozluk etmek, bilgiQ-
lik etmek,
Cdmiq, Is. Ki$in biFhassa jlkbahara
dogru havanin biraz a^darak karla-
rtn erimeye ba$lamasT.
Cdmiqtanuv, f. Kar eriyerek. havanin
isinmaya baslamasi.
Cdmindav, Bk.; Cdmandav.
Cdp, f. Cdp etuv: Kaymak, ayaqin
veya herhangi bir $eyin kayma^i
Cdpos, s. A^ikgoz, <;akal
Cdposhq, is. A^ikgozluk, r^kallik.
Cdpddaq, s. A<;ikgdz, yagci. yaran-
mak rsteyici,
Cdpddav, f, £ok yumu$ak ve hiir*
metkSr konu$arak tesir altma ak
mak istemek.
Cdpin, s. Cabuk yuruyen.
Ciltr f. Cdt etuv, crlt beruv: £abuk
gdze ^arpmak, i|i1damak.
Cillddav, f. I^ddamak, tS'gtn bir ya-
nip, bir sonmesi.
Cdtrn, f. Ciltm etuv: Aniden gbrune-
rek kaybolmak.
Cdtindav, f. Bir $eyin bir gorunup,
bir kaybolmasi. Amantay, soylegen-
de fill cilfindap turadb Amantay
konu$tu£unda drli bir gorunup, bir
kayboluyor.
Cdtir, s, Pgrlak, dumduz.
Cdtiraq, is. Rengi parlak.
Cddiratuv, f. Parlatmak.
Cihirav, f, Parlamak, i$ddamak( aydm
olmak.
Cdfiravip, is. Sus r<;in takdan parlak
seyler, Kuvanarhk laz ernes crltira-
vrk takkanga (Abay) O, parlak
$eyler takmca sevinerek kiz degil
Cduv, (I.) is. Isrnmak, yeryuzunijn
isinmasi i?f cilidi, iqi isindt, kani
ismdi.
Cduv, (II.) Is. Yardim, destek. Bir ne-
$e klsi bir cetim cosir kalgan uy-
dun balalanna cduv cryamiz dep
112
Cil§ihq — Cinisqan
bir klsinln uyune koldt Birka; ki$i
bir dksuz ’ yetim kalan evin ;o-
cuklarma yardim loplamak uzere
birinin evine giftu
Cd$iliq, is. Senehk, mevsimlik.
Cih, s. 1. (bk kiskene misik cili sutke
toyup aldt. Ku;uk kedi ilik sute
doydu. 2. Sicak kanli, sevimli cih
u$urach, Gozune yabanci gelmedi
oh curek hayirscver,
Cilihq, is. 1. Sicakhk, ihkhk. 2, Dost-
luk.
Cfhm, is. Nchrin, ;ayinr golun buz
tutmayan kesimu
Cihmdav, f, Yava^a akmak, damla
damla akmak.
CfhmsL s. Iki yuzli'
Cilrmjb is. Talsiz, ho* olmayan tat.
Glimjibv, L Yavaj, sessiz akmak
Cihndiruv, f. Isindirmak,
Cilinuv, f. Isinmak. Cihs, is. Go; etmek, terk etm^k Crlrstav, f. Bir yerden ikind bir yere
yava§ ta$inmak. Crhstiruv, f- Acele etfirerek go; ettir-
mek, nefes nefese hareket ettir -
mek.
Cihsuv, f- Yavaj, acele etmeden harfr-
ket etmek, yurumek,
C<ltq<$, is. Isindiran, sicakhk veren.
Ciltuv, f, Isindirmak, isifmak.
Cimf is, Iz, av hayvanmin izi, yolu.
Cim, f. Cim boluv: Susmak, ses ;t-
karlmamak. Cimday kildi sesini
kesti,
Cimdastiruv, f. Iki $cyi birbirine ya-
pi^tiimak.
Omdasuv, f. Iki nesnen-in birbirine
nygun gelmesi.
Criivcilas, Hit; iz b'rakmadan, hi; belli
ctmeden kaybolmak* Col boyunda-
gi kiizetgilerdin bar! de om cilas
kayda ketkeni belgisiz. Yol boyun-
daki gozetleyiciferin hepsinden ses
yok, nereye gittikleri belirsiz,
Cim-cirt, Ses yok, hit; Haber yok.
Cimkiruv, f* 1. Kivirmak, i;ine dogru ki-
virmak, katlanmak, Bala cashngi er-
nin cimkinp «Im» dedi. Qxuk alt
fbichgim i<e dogru к tv на г ak ^:гпч
dedi 2. Gizmmek, ^almak.
Cimnduv, f. Kivnimak.
Cimiytuv, L Kulaqini geriye dogru уэ-
hra~ak at veya Higer hayvanin kor?-
K>utsuzlugunu belirtmesi.
Cimiysuv, f* Yava$, be'irli brJir.Jz qi'n-
m e к.
Cirniyuv, L GijJumsemek.
Cimpiyfuv, f, Dumduz edereh duzet
mek, egri bugrusunu yok etmek.
Cmipiyuvr f. 1. Dumduz olma, gibel
olmak. 2. Gulumsemok.
Cimuv, f. Yumniak,
Ciinin, f. Gimm q/iguv : Gumusemek,
gLifmek. Sevin^le hareket etmek
Cimin eHi. Gulumsedi.
Cimmdasuv, f. Karsihkli gulumsemek,
sevin<; bildirmek.
Cimindatuv, f. Gulumsetfirmek, yeizFi*
nij sevin<;ten kipjrdalmak.
Cimrndav, f. $evin<Je gulumsemek
Cimm-cimim Г Omm etuv ; Gulijm-
semek.
Cimirayuv, f. Ufalmak, kamburla^mak
Cirmruv, f. Katlamak, kivirmak.
Ciminluv; f- Kivrilmak.
Cirmsqi, s. Kolu niyet, d^i ba$ka,
ba$ka kimse.
Cimisqilav, f. Bildirmoden, gizli ola-
rak kar^tirmak.
Cm, (I.) Cin. Cin kakh, yanm akil-
li oldu^ Cm urdiF Aklmi kaybetti.
Cm sokkan, Cin <;arpm^.
Cm, (It) is. Gevi$ gefiren hayvanla-
rm midesinden agzina gevi$ledigi
yem.
Cindanuv, f. CinJenmek, delirmek,
akilsTzla$mak.
Cmdi, s. Cinli, Baride esi Qigip cmdi
bolgan (Abay) Heps'inin akh qidiip,
deiirmi$fi, deli.
Cmdihq, is. DeJilik.
Cindiqana, is. Akil hastanesi
Cin-saytan, is. Cin-$eytan.
Cm-;aytan, is. Cin^eytan.
Cinsf is, Cins tur.
Cmisqan, s. Kahn orman, :^k orman.
Beraber nla da akraba gibi olmak.
Cmistas
Cigerlenuvgilik
113
Cmistas, is. Ayni cinsten, aym kok'
ten.
Cinisbq, is. Soylu, kdklu.
Cingilr Is. ^6Ие bulunan, beyaz veya
renkli c^ekleri olan bilki,
Cingtrlav, E £ok, bo I, sayisiz.
Cinddav, f, Cin-cin diye ses ^tkartmak.
Cip, E Стр etuv: £ok <;abuk cikmak,
<;ok Cabuk hareket etmek. Cip be-
riiv gdz a£ip kapayana kadar.
Gpildatuv, f. Qabuk cabuk soylemek,
yapmak vs,
Cipddav, E £abuk hareket etmek.
Cipiliqtav, E Gozunu tjabuk a<;arak,
$abuk kapatmak.
Cipirlav, f. Dolmak, sogalmak, kapla-
mak. 6zen er {aginda mayamaya
$optor ctpirlaydi. Derenin her fa-
rafinda bol bol ye$i)lik dolu$uyor.
Си, is* Agit. Crr boldt. - Hik^ye oldu^
Crra, is* Derecik, kU^uk dere,
Gra-Gqpil, is. Derecik,
Ciraq, is. Uzak, yakrn degil.
Ciraqa, is. Ufak derecikler.
Ciraqtav, f* HayN uzak,
Ciralav, E Yeri, topragi stfmnek, uzun
C'rgi $ekmek, dereye benzetmek.
Cirali, s. Dereli, deresi t;ok*
Cirav, is. Ozanr agtt soyleyen kimse.
Cirgav, f. Doldurmak, bolluga kavu$-
mak, memnun olmak.
Cirq-cirq, Ctrq«rq elirv: Yerli yersiz
tekrar tekrar gulmek.
Cirqildav, E Yersiz gulmek.
Cirlanuv, f. HikSye olmak, hlkSyeye
donu§mek, agit olmak.
Cirlatuv, E Agil soylemek, hikaye et*
tirmek.
Cirlav, f. Agit soylnmek.
Cirmalav, E Pari;a par^a etmek, lime
lime etmek.
Cirta, is* Grta qart$ : Buyuk bir кагц.
Cirfaq, Is* Yersiz gulen, $akala$an.
Cirtaqlav, f. Yersiz, yaki$tk$rz tekrar
gulmek, ^akala^mak.
Cirtan*cirfan, Yersiz konujmak, glib
mek.
Cntandav, f, Bk.; Cirtaqtav.
Cirtuv, f* Ytrlmak, Cirfisin cirtuv. - Bi-
risinin tarahm hjtargk konu$mak.
Cutiq, is. 1. Yirtrk. 2. Fakir, q^rip,
dllenci.
Cirhq-teslk, is* Yirtik delik.
Cirtituv, f. Yirhlmak.
Cirtindi, is. Ytrhlmts bir $eyin par;a-
lan.
Cirtindav, f* Yersiz konu$ma, yersiz
gulme.
Cntis, i$. Sevin^H bir hadiseyle Hgili
olarak, yirtilarak dagitilmi$ kumaj.
Ctrtqis, is. 1. Yrrtiei, yabani. 2. Ada-
letsiz, somurucu.
Crrtqijtanuv, E YirticT olmak, ya han-'
!e$mek, bozguncu olmak.
Crrtqi$tiqr is. Yirlicihk, yabanilik.
Ciruv, E Yirtmak, cizmek, bolmek.
Cirjt, is. Agit soyleyen kimse.
Cinq, s. Yrrtdan, yrrhlrm$ olan.
Cinluv, f. Yirtilmak, aynlmak, QaHa-
mak-
Cirim, (I.) is. KoTana veya egere bag-
lanan par^a, sinm.
Cinm (IL) s. Ytrtilan, ^izilen.
Cinmdaluv, E Parcalanmak, bolun-
mek.
Cinmdav, E Pcn;alamakf bolmek.
Cinm-anm, E Grim cinm boluv : Par-
<;a par^a olmak, dagilmak, yirtil-
mak.
Cinndf, s. Ba$indan <;ok vakalar
mi$f tecrubelL
Cifuv, E Birden ko$arak gilmek,
Cthr s* Tez, £abuk, acele.
Citiruv, E Yok etmek, imha etmek.
Ciyuv, E Toplamak, bir yere yigmak.
Cibek, Is. fpek.
Cibektey, s. Ipek gibi, ipege benzer.
Ciberuv, E Gondermek, yollamak. at-
mak.
Clberiluv, E Gonderllmek, yollanmak.
CibUv, f* Yumujamak.
ClbHedikf Is. Yumu$atacakr gbnullen-
direcek.
Cibrtuv, E Yumu$atmak.
Crbitiluv, E Yumu$atilmak.
Ciger, Is. Arzu, istek, talip, gti^f re-
saret, yeni yetme, soy. Cigar aluv
gug kuwet aimak, kuwetlenmek.
Cigerlenuv, E Cesaretlenmek.
Clgerlenuvfilik, Is, Cesaretlenmek.
114
Cigerli — Citi
Cigerli, 5* Cesaretli, gayrefli.
Cigersizdtlfr Is. Cesaretsizlik, gentile
Talapsizdik, clgerdzdik, uyatsizdik,
kedeylik bSrf osudan $rgadi (Abay)
Gayretsizlik, cifiersi zlik, utanmaz-
hk, fakirlik hepsi bundan ^ikar.
CigiL Is. Yigit, gen$ delikanlt
Cigit-celen, is. Yeni yetijmekte olan
gen^, deliksnh.
Cigitsinuv, f. Yi^itlik taslamak.
Cigittik, It. 1. Yigillik. 2. Gen^lik.
Cigi!$ilik, Is, Delikanlilk, gen^lik.
Cik, is. 1. Iki nesnenin birbirine femes
ettigi yer. 2. Hudut. Cik tuvdi. -
(htilaf, cik saidi, arayi bozdu, dar-
ginhga sebep oldu,
Cik-cik, f. Cik-cik boluv: Taraf fared
olmak.
Cikteluv, L Bdtunmek, par^alanmak.
Ciktosuv, L Kendi aralannda ihtllAfa
du^mek.
Cikfev, f. Ayri ayn koymak, birbirin-
den ay i r mak.
Clk;IL s, Ihtilafcb bozguncu
Cik;ildlkt Is. Ihtilaftphk, bozgunculuk.
Cilik, is. I^lnde yag olan bacak ve koi
kemigi. Cilik mayi lavsildi. Hasta-
hktan dermani kesildi.
Cilikfev, f. Kesilen hayvani, Kazak
Adeline gore parcalamak (protokol
icabi). Arnalgan koydu cillkfep ku-
za bastadi. Adanan koyunu uygun
$ekilde par^alamaya ba$ladi,
Cilin$ikr is. Bacak.
Cini}ker s« Ince.
Cini^kertuvr f. Inceltmek.
CinijkeruVr f. Incelmek.
Cip, is. 1. Ip. 2. Halat bag», Kiska dp
kurmevge kelmes (Atasozu) Kisa
ip dugumlemeye gelmez.
Cip-dni^ke, s. Ip-ince,
Clpsuv, f. 1. Hafif terlemeye ba§la-
mak. 2, Yumujamak.
Cipsifuv, f. Tedetmek.
Clptestiruv, f. Bari|t»rmak, yaklajfir-
mak.
Clpfiktey, s. Guzel, yaki$ikh.
Citi, s. Cesur, a^ikgoz. Citi koz a^k-
gor.
z
Zahir, is, Bk.; Zahir,
Zada, is, Zade Asil zada, asilzSde,
Bek zada beyz^de.
Zadi, Esasi, esasinda.
Zaytm, Is. Zeytin agaci.
Zayrpr is. Нагит, e$. Cizdtn kadirli
zayibimzga sansiz salem alip kel-
dim. Sizin, kiymetli, saygide^^ ba-
niminrza sayisfz sel^m getirdim,
Zayir, Is* Hakikat, ack, $uphesiz
Zaygh Bc$una, ziyan.
Zaqim, f. Zaqim keltiruv: Ziyan ge-
tirmek. Onnsiz asigistik cumusjiga
zaktm keIHrivu mumkun ekenln es-
kerffi. Yersiz acele etmenin
zarar vermesinin mumkun oldugu-
nu hahrlatti. Zaktm boluv. Zarar zr
yan gelmesi.
Zaqimdanuv, f. Yaralanmak.
Zaqimdav, f. Yaralamak,
Zalal, Is. Zarar.
Zalaldi, s. Zararli.
Zalalsiz, $. Zararsiz.
Zahm, is. Zalim, hayirsiz. Zahmdik
adam balastnin du$pani (Abay)
Za/imlik insan oglunun du$mamdrr,
Zahmdiq, is. Zal-imlik.
Zaman, is. Zaman, vakit, devir.
Zamanaqrr, is. Ahirzaman, kiyameL
Zaman akir castan, kosilmas e?bir
baslarr, bhine bid kashkka koyiru-
ns tikkan fastardr (Abay). Abir za-
man gencleri, birle$mez hi^bir za-
man bajlan, birbirine inah kcynu-
na saklar tajlan. (Abay)
Zamandas, is. Zamanda?, ayni devirde,
akran.
Zamat, 1. Qabuk, hemon, 2. Vakil, za-
man-
Zam§aVf L Yukselmek, yukselerek u<;-
так.
Zanr is. Kanun, yasa. Negrzgi zan. -
Anayasa.
Zan^ar, s. Yuksek, £ok yuksek.
Zan^ur-Zunjjur, is. Lungur lungur.
Zandi, s. Kanuni, yasalara aykin de-
gil.
Zansiz, $. Kanunsuz, yasalara kar^i.
Zapal, is, Yilkida ve diger hayvanlar-
da bulunan akciger hasl^ligi,
Zapi, f. Zapi boluv: Bikmak, umitsiz-
lenmek.
Zapiran, Is. Zafran, zafiran kustu. Z-^f-
ran kustu.
Zapis, f, Zapis boluv: Bikmi$ olmak.
Zar, Is. Uzuntu, keder. Zar boldu. Muh~
fa£ oldu, zoflandi. Zar $ekfir kaygr
uzuntu cekti- Zar kildi. DHedi, is-
fedir yalvardr Zar eniredi, Yurek-
ten agladi, zar kaksadi, durumu
aciklt bir |ekilde anlatti.
Zarar, Is. Zarar,
Zardap, Is. Tesiri, zaran terslik.
Zarcaq, s. Derdini durmadan, usan-
madan t;ok konu$arak anlatan
kimse.
Zar-zar, Zar-zar etih/: Aglamak, uzul-
mek.
Zarhnuv, Is. A^lamak, uzulmek.
Zarhfuv, f. A^lafmak, Dzmek.
Zarlav, f. Aglamak, kederlenmek, der*
dini dokmek.
Zarlaviq, s, Qok a£jteyan, $ok du§u-
nen, sok evhamh kimse.
Zarif, s. Ozucu, kederli, hasretll.
Zarliq, is. Muhta^h, zorluk, kederlilik.
Ba^nda ake aytbasa akil zarlik, aga-
yin tabilmasa oy salarhk kalcvnbas-
sip ofkuzgen kayran devren, fiibiirv
11G
Zarvat — Zeket
de tartkiz bayma oi bk zaHtk?
(Abay) Eger ba^lang^ta akil ver-
mezse baba, akla muhtac olur ^o-
cuk, abi olmazsa akil verecek, $a-
kala$arak gecirilen kiymetli devran,
sonunda olur elbelte zoHuk, mub-
tat; iik.
Zarvat, f* Mubfac.
Zariqhruv, f* Muhtac etmek, ozletmek,
ha sr etin i ^ektirmek,
Zangvv, f* Arzu etmek, dzJem duy-
mak, hasret kalmak, muhtac olmak.
Zat, h* 1. E$ya, $ey, 2. Alemdeki can-
li-can$iz her $ey. 3, Nesil, Onm
ahn emek, zahn biluvge tinstu -
Onun adim degil neslinl bBrneye
;al i jti la r,
Zat esim, gr. I$im,
Zaval, (L) Is* Keza, olum, cezA*
Zaval, (IL) Is, Steak, tam ogle zama-
ni, ak^am namazi de ikindi arasr
Zavza, Is* Ay adi. (Mayis eyina eski-
den zavza ayi denirdi.)
Zavzaman, Ne zaman olursa.
ZavzaL Bkz,; ZAvzat.
Zavlafuv, f, £abuk yurutmek, hizla i$-
lemesini veya yurumesini saglamak.
Zavlav, f* к H>zh giimek, cabuk gib
mck. 2* Alehin cabuk yanmasi, 3,
Zamanm (jabuk ge^mesi* 4* Devam-
h ve erahksiz olarak birbirini takip
etmek.
Zavik, L Zevk, isiek.
Zaviqtandiruv, f. Zevklendirmek.
Zavjqtanuv, f* Zevklcnmek, eglenmek.
Zahar, is* 1. Zehir. 2. Soguk yuz.
Zar, Bo$una, bo$ubo$una*
Zaya, Bojuna, neticesrz.
ZAblr, is* Eziyet, i$kenr.e. Birev zAbir
etse, sen sabir et. (Aiasozu) Bin
Sana zorluk yaparsa, sen ona sa-
bir et.
Zabirlenuv, f* Eziyet edilmek, i^ken-
ce gormek,
ZAbirllk, Is. Eziyet, i$kence
Zayfun, is* Zeytuni renk.
Zalf Is* Агарда <z» harfinin adr
ZAteL s* i$kence etmek-
ZAIIrru is* Zalim.
ZAndem is* к S^vimsiz, iki yijzlu. 2.
Dipsir, derin*
Zantalaq Is, Koh) niyet, sevirpsiz* (Bir
nevi kufur).
ZAr, is* 1. Adamm vucudundan bob-
rek vasitasiyla <;ikan stvi, 2, Inti-
kam, du^manhk. 3. Heybet, gdste-
r/5*
ZArde, f* Zarde boluv, zapi boluv, za-
rezep boluv : £ckinmek, korkmak,
usanmek, bikmak.
Zardey, s* Zch'ir gibi, aci, ek$i.
ZSre, is* Ruh. Zaresi ush, - £ok korktu.
Zaredey, s* Az, ufactk*
ZArezat, s* Bkz*; Zarezep*
Zaresiz, s* Ru'hsuz, cok korkak.
ZSr-zabaF f. Zar-zaba boluv r Zorlan-
mak- iHifaf edebilmek i^in saeja so-
la ko$furmak*
ZArlenuv, f* Sinirtenmek.
ZArli, s, Zehirli.
ZArre, ®* Zerre ufak, ufacik*
Zarredey, s* Bkz.; Zaredey.
ZArsiz, s* 1. Zehirsiz* 2. KuskOnfu^u,
siniri yok.
ZAriiv, f* Muhtar
ZAruvIik, h* Muhta^hk*
Zaruv^ilik, is. Bk.; Zariivlik.
Zavide, к Hi<;, nasif o!sa- 2. Ondan
sonra, sonra*
Zavede, Umumiyede.
Zavzat, Is. Tohuni, nesil, sulale-
Zavlrm, $. <7<зк yuksek, gokdelen.
Zahar, s* Zahar,
Zeynet, is* Zignet, sus, gosteris*
Zeynetti, s. Gosferi^li, suslii.
Zoyik is* Dikkat* ehemmiyet.
Zeyin, is* Стопи! vermek, dikkat eh
mrk, arzu etmek*
Zeyindi, s* Zihni at;tkr akilh, ^ab^kan,
azimti.
Zeket, is. Zekat, Zeketin keteyin, Sa*
dakan olayim, kurbamn olayim.
Endi dlsem лгтзтт сок, bavirim,
sevlem, botam, kozunden aynala-
yin edagan casinnan zeketi kete-
yin dedi eksigin basip Baygabey
(Mukanob). Arhk oisem de gam
yomem, ct§erim, sevgilim, yav-
rum, qftzuno kurban olayim, qoz
Zekiiv — Zigir
117
ya$>nm kurbam olayim. Dedi hi^ki-
nklann* tutarak Baygabay.
Zekiiv, f. Kizmak, azarlamak, bagir-
mak,
Zekiruv, f. Bk.; Zekuv.
Z&mbil, Is* 1. Zembll, drulmij§, do*
kulrmu$ torba, 2. A§tr $eyleri ya
da <nsan koyup bir yerden ba$ka
yere tajimaya yarayan iki kljilik
аф tarba.
Zen, is. Yosun, rutubetin nelicesinde
agactn mavi renkli nesnelerle кар-
Janmasr, renk.
Zenbire, is* Silah, афг top.
Zenbirekfb is. Top^u.
Zenger, $. Bk,; Zangart
Zbnguv, f. Basi donerek, halsizlesmek.
Zengi, s. Buyuk, dev.
Zengibaba, is. Eski inan»$a gore sigir-
lann babasi*
Zengir, Bk.; ZangSr.
ZenkiyOv, f. Goze ^ok buyuk olarak
gorunmek,
Zenuv, f. Yorulunea, bikinca ba$in ag-
nmasi.
Zar, rs* Ipekle ijlenen naki$, zer sai-
dif gonul koydu.
Zonger, к. Афас, ta$ ve demir uze-
Hnde sus уарзп kimse,
Zengerlev, f. Suslemek, i^leme yap-
mak.
Zerde, is* Akil, zihin.
ZerdelL s, Aktlh, juurlu,
Zerek, ». Zeki, £ali§kan, kabiliyetli.
Zerektlk, Is* Zekilik, cah^kanhk, akil*
lihk,
Zoran, Is. Ozeri boyanmi$ a^a^tan ya-
pilmis tabak ve bardak. Zoren cOz-
dL - Yuvarlak ycizlu.
Zedev, f. Zerle, ipekle suslemek, na-
ki^amak.
Zertteluv, f* Tetkik edilmek.
ZerHev, f. Tetkik etmek, ara^hrmak.
Zerlguv, f. Bikmak, usanmak.
Zeriktiruv, f. Biktirmak, usandnmak,
Ziyrat, is. Ziraat, mezar, kabir. Ziyrat
etti* - Vefat etmij olan kimsenin
mezanni ziyaret etti,
Ziyah, s. Saygih, bilgili, aydin.
Ziyan, Is* Ziyan, zarar.
Ziyandaluv, L Ziyana, zarara ugramak.
Ziyandanuv, f. Bk.; Ziyandaluv.
Ziyandav, f. Ziyan getirmek, zarar
vermek.
Ziyandi, s* Zararh.
Ziyankes, is* Ziyan verici, zarar verici,
du$man,
Ziyankestik, Is. Du^manlik.
Ziyat, s. Fazla, ^ok iyi,
Zor, s. 1. Iri, buyuk, gii^lu, kuvvetli,
Zor futti, - Zar zor tutabildi. Zor
kdterdL ’ Zar zor kaldirabild-i,
Zoraytuv, f. Yukseltmek, irile^tirmek,
gi^lendirmek.
Zorayuv, f. Yukselmek, inle$mekH gu<;-
lenmek.
Zorga, Zorla, zar zor,
Zorlanuv, f. Zorlanrnak.
Zorlav, f* Zorlama.
Zorhk, Is* Zorluk, zor kullanmak, ezl-
yet etmek, i^kence etmek, baski gos*
1erme. Bor hittu, Uslun tuttu. Zor
kokirek, Gu^lu yurek.
Zorbq-xombihq, is* Baski gdstermek,
eziyet etmek, ezmeye ^ali^mak, hak-
sizlik etmek.
Zoriguv, f* Fazla yorulmak, fazla yo-
rularak halsiz duruma du^mek.
Zdre, is. Pazarda kumajlartn sahlmak
uzere konulduQu tahta, sergi,
Zuv, Zuv etuv: Akip gitmek.
Zuv-zuv, Is. Bir §eyin cabuk ge^ip gh
derken ^ikardigi ses.
Zuvlatuv, f* £abuk yurutmek.
Zuvlav, f* Bk.; Zavlav,
Zuvif, is. Ses ijesidi*
Zuvildatuv, f* £abuk cabuk ge$ip git-
mesini saglamak.
Zuvildav, f. <Zltv» diyerek cabuk ge-
Cip gitmek,
Zulmab is. Zulum, zalimlik.
Zvlpiqar, Js. Zulfikar, Baturlann kjhcr
Zulim, Is. Zulum, iki yuzlu, ufanmaz.
Zulimdrq, is. Zalrmlik, iki yuzluluk,
utanmazhk.
Zi^ir (I*) Is. Bir nevi bttki ve bun-
dan £tkan yag.
ZiS’G (II.) Ciger, namus, intikam. Zi-
gin caynadi* * Cigertendi, namusu-
n» dokundu.
118
Ziqi — Ziyabi
Ziqi, f, Ziqisi $iguv: Rahatsiz olmak,
pieman olmak.
Zim, Zim-ziya : Hit bir iz birakmadan
kaybolmak.
Ztmiraluv, f. £abuk ve hizli yurulmek,
Zimirav, f. £abuk ve hizli yurumek.
Ztmistan, is. 1* Ki$, ayaz, 2, Kazak
Turklerinin bajina gelenler, cektilo
leri acilar. 1
Zimiyan, is. Sevims+z, iki yuzlu, utan-
maz, zalim.
Zimtyandiq, is. Zalimlik, vtanmazhk,
iki yuzluluk.
ZimQav, f, Aid* artina, onOne arkasi-
na ba madan, hemen ^abuk gitmek,
Zmdan, is. Zindan.
Ztngir, f. Zingir etmek: Bir $eyin du$-
tiigu zaman gikardigi ses.
Zmgirlav, f. «Zm^ir-zingir* diye ses
Gikartmak.
Zip, f. Zip eluv, zip beruv : Hemen
gozden kaybolmak.
Zir, f. Ztr qa^iv : Durmadan konuj-
mak. Zir ettl, a) bagirdi, feryad ef-
th b) gdz a^ip kapayana kadar qe-
lip ge<;li. Zir cugurdii, ijok hizli yu-
rudu.
Zngituv, f. Yurulmek, hareket ettir-
mek.
Zirguv, f. Yurumek, kipirdamak,
Zirq f. Zirq ztrp etuv : Serf sesin te-
siriyJe bir $eyin sallanmast.
Zirqildav, f, Sallanmak.
Zirqiratuv, f. Hizla gitmesini sa^la-
mak.
Zirqirav, L 1. Qabuk yurumek. 2. Dur-
mamacasina ko$mak.
Ztrlafuv, f* Hizli tah$hrmak, ^abuk
yurulmek,
Zirlav, f. £abuk ijlemek, ^abuk u£-
mak, ko$mak.
Zinl, is, «Zrr-zir» jeklinde Gikan ses.
Zirddatuv, f. Ses cikarhlmasim sa^la-
mak.
Ztnldav, f. 1. «Zir-zir* sesini £ikar-
mak. 2. Tez ddnmek, tez yurumek
Zituv, f* Hemen donuj yapmak, goz-
den kaybolmak, ka<;mak,
Zikin f. Zikir aytuv: Zikretmek. Zikir
saldi, bah^ilik etti.
Zilj (L) is, Agirlik,
Zil, (H.) is. Infikam, sinir, kizginhk.
Zil koterem, ^ok agir.
Zildey, s, Qok agir.
Zildenuv, L Sinirlenmek.
Zildi, s. 1T Hayli agir. 2. Кию, serf
sdz.
ZikzSIe, is, Bcl3, afet, ugursuzluk.
Zilqara, s. Agir.
Zilmanday, s, £ok agir, £ok zor.
Zilmavirday, s. <^ok agir. Onin olun-
dagi cugi zilmavirday eken, Onun
kolundaki yiiku £ok agir.
Zilsiz, s, Kinsiz, kin tutmayan.
Zinhar, s. Bilhassa. Osi sozdin on to-
gizin$i babinda cazdgan akt! keselt
degen fort n^rse ban Sonin i$fnde
uvayimstz salgirtti degen bk ndrse
bar, zinhar canim sogan sak bol
(Abay). Bu sozun ondokuzuncu
bab'inda akil hakkmda yazilan
ddrt £ey v<3r. Onlann arasrnda gam’
sizlik, kedersizlik denilen $ey var,
bilbassa canim ona karji dikkatli
ol (Abay).
Zingittey, v Buyuk, kocaman.
Zirkildetuv, f. Kizdirtmak, ba^irtmak.
ZilkHdev, f. Bagirmak, kizmak.
Ziyabi, is. Ki$a yakin, guz aylarinda
ekine hazirlanan toprak.
L (I) Alfabenln 1k harfi.
I (II:) 1, Deriyi i$leme iyi ath, Serf
mSza?li. iyi kandi, YumujadL ly
boldu, uslandt, akdlandi. ly gip al-
di, HurmeHi.
lyba, f. fyba qiluv : Utanmak, saymak,
Cekinmek, terbiyeli olmak,
lybah, 1. Terbiyeli, namuslu.
lybahq, is. Naziklik, edeplilik.
lygerUv, f. Bk seyi becermek.
lygl, s. 1. A?tk gbnullu, iyi niyetlt
2t Kiymetli, merhametli.
iyglilf i. Faydali.
lyglllkp Is. Insanh^a faydali $eyler,
Ibaray armani - cas игра tardi oku-
tup gdim men bnerbllimdi 6z halki-
nin lyglllgine aynaldiruva edi.
Ibrahlm'in arzusu, kendi halkint
okutarak Him lie sanati kendi hah
kinin menfaatine (iytli^ine) kullan-
mak idi* iygili kordl. - Rabat gordu.
iygillktl, s. Faydali, ehemmiyetli, ne-
ticeH.
iydeal, is. Ideal. Can barma but dun-
yede cuyispendik bolmagan omirde
Ыг ideall. Kimse var mi kt, bu dun-
yada sevdi^i, istedi^i btr ideal! ol-
mayan?
lydealizm. Is. Idealizm.
lydealist. Is. Idealist.
lydlriJv, f. E^dirmek. Bas lydiriJv. *
* Bas e§dirmek.
iye, Is. Sahip. lyes). Sahibi.
lye, Is. <^ene. tyek qajjuv. - 1. £ene-
style isaref efme. 2. Olmeden once,
tutmasi gibi.
birtakim i§arefler vermek, ki?kink
lyelenOv, f. Bir $eye sahip olmak, sa-
hi? Qikmak.
lyelenuvfi, is. Bir jeyi mulk edlnen,
bir jeye sahip gtkan kimse.
lyelik, is. Sahiplik, patronluk.
lyenidenuv, f. Toprak, cv vesatrenin
sahibi olmak, cok buyuk ova, boj
saba. El qonbagan lyen caziq. Hit;
kimse yedejmemig bo$ ova. Bo$f
hl? kimse yok, fyenkuv. - Bo? ev,
lyeslz, s. Sahipsiz,
lyzeluv, f, Bir ;eye Ijaret edilmij oh
mas (ba^la),
lyzen, Is. Aci, kokufu, yumujak ofla-
rm bir ?e$ldi.
lyzendev, f. Ba^mr one do^ru e^mck
hafif sallanmak. Eki bala $ar$ap
cer |oqigan taviqfay iyzendep qal-
$ip ohr. ~ Iki ?ocuk yorgun, yeri
gagalayan tavuk gibi uyuyarak ba-
51 onune e$ik oturuyor.
lyzev, f. 1. Kafasrnr onune doflru
ecjmek. 2. Bir §eyi ba$iyla ijaret
etmek. Baj lyzedl. — Kabul etti.
lykem, s. E!ven$li, yatkin, usta.
fykemdelUv, f. Bir $eyin gidi§atina
gore hareket etmek, ana ayak uy-
durmaya ?ab;mak,
lykemdev, f. Ayarlamak, bir ^eye
gore hazirlamak, kullamjh hale
getirmek,
tykemdl, s- Koley, elveri^li, uygun,
yalkm.
lykemdilik, Is. Bir jeyl yapabilecek
kabiliyet, yatkinhk, elveri^liIiк.
lykemslz, s. Zor, uygun degil, yatkin
degil, usta degil.
lylanuv, s. Inanmak, guvenmek.
lylektenuv, f. Bir $eyin burujuk ol-
masb suya degerek burusmast.
lylenuv, f. Yo^ijrulmak.
iylev, (I-) is. Kanncanin yuvasi, ka-
Г>0
lylcv — Insal
rincaiarm toplandigi ve lepe hali^
ne getirdigi yer.
iylevr (11.) f. 1, Derlyi tabaklamak.
?P Hamur yogurmak. 3* £amur ve
diger benzerlerini kan^tirmak Er-
kimdi zatnan suyremek, zamandi, kay
can biylemek, zamanga zaman kuy-
lemek, zaman onu iylemek (Abay)
horkesi zaman surukler, zamana
bangi can hukmeder, zamana za*
man eklemek, ylne cklenen zamam,
yoguran zamandir, 4. Ezmek, dgut-
mek. Zar iylecJL ~ £ok agladi. 5.
Darmadagtn etmek.
iyfiguv, f, Elveri$li olmak, yatkin ol-
mak, bir $eye kendini hazirlamak.
lymam, Is. Imam. Akesi bzbekistanga
ko$ip barip, iilken Ыг ki$lakhn me-
jillne imam bob ornataskanda Can-
koca on casta edi Babasi ozbekis-
tan’a got; ederek, buyuk bir kijla-
gm mescidine imam olarak yerle§-
tiginde Cankoca on ya$inda idL
Iyman, is, 1, Iman. Uyat iymandin
bir mufesi eken (Abay) Utanmak,
ayip Imanin bir parkas» ircw}. 2.
Swap, adillikr kiymetlilik. Kuday
tagala er bir akth bar klstge lymam
pan z dcgen eken (Abay) Allah-u
teals her bir akii olan kijiye iman
farz, her bir imam olan kijiye iba-
det farzdir diye emretmi^tir. fy
manin ayth, jeriafi soyledi, can
vermek iyman kerflrdl. Allaha
inanmak, iman etmek, kelime-i
jehadet getirmek Iyman cuzdu
edepll, arh.
lymansiz, s. Imansiz, ulanmaz, na-
nwssuz, arsiz mektepli orfegen mi-
ne bala eken kSpIr, zulum, Iyman-
tiz, Mektebi yakan bu fcocuk imi$.
kafir, zalim, imansiz arsiz.
lymansizdiq, Is. Vefasizbk, imansiz-
lik, utanmazbk.
lymantarazi, s* Guzel, daha iyi.
lymck, i. Egik, yaya benzer Kara koi,
iymek kas, karasa can toymas, av-
zm bat, kiztl gut, ak fisln klr (al-
mas (Abay) Kara gdz, yay ka^,
bnkmaya can doymaz, bal, kt-
zil gul, kir tutma/an bcyaz drj.
Avir oydu koterip avurgan can,
kaygi kaskek cuzine belgi selgan,
d5ni toluk basi avur egindday ak
seninde basin iymek cergc taman
(Abay) Agir dujuncelerle haski
□fan can; kaygi, uzuntu, keder, yu
zunn i$ birakan; urunij bol, ba$i
agir ekin gibi; seninde basin egik
yere dogru. 2. Yamuk, egri.
lymektev, (I.) $. Egik, kambun
iymeklev, (II.) f. Bir seyin ucunu
egmek, kanca haline getlrmek,
lymendiruv, f. £ekindirmek, sayma-
sini, korkmasint temln etmek.
iymenuv, f. 1. ^ekinmek, korkmak,
saymak, 2. ijrkmek, Koyatur kiil-
kunii mal iymenedi davustan dedi
Babak, Babak, «gulmeyi birak gu-
rultunden davarlar urkecek* dedi.
lymensek, s. £ekingen, korkak.
lymendev, f. Egilerek, kamburla$arak
yurumek.
lymiytuvj f, Bir jeyi egmek, egik hale
getirmek.
iymiyuv, f, Bir seyin e^ilmesi, egik,
kivrimis hale gelmesk
iynaiat, is. Insanlik, duygu, namus,
utanmak.
iynabatti, s. Terbiyeli, namuslu, say-
gilk
lynabaHiliq, is. TerbiyeliIik, tertipli-
lik, namusluluk, saygilihk.
lynabatsiz, s. Utanmaz, arsiz, $eref-*
stz, terfipsiz, saygisiz, du§uncesiz.
lyne, is, igne. lyne otken cerden cip-
fe oter (Atasbzu) iynenin
yerden iple ge<;er,
lynedey, s. Igne kadar.
lyne - cip, is. Ufak tefek eyya,
lynelik, is. Ince uzun u^an hajaral
Incener, is. Mi/hendis.
iyncuv. Is* Bk. Incuv.
lyncil, is, InciL
Insal, is. Insan, insanlik, Cantix ca-
rafkandarintna candi hayvandardan
paydalanatigun akildi insandr ca-
ratipti. (Abay). Cansiz yarattiklann-
danr canli hayvanlardan faydalana-
cdk akdlt insani yaratrru§.
Iyni§ — lyiqati
121
lyni$, Is. Gomie^in arkasina konulan
a si а г,
iynek, s. £izgi, karma kan$ikf zik zak
C izg i ler.
lyrek - iyrek, is. Qzgk kan§ik kan$ik
tlzgi zig zag.
lyrektev, f, Dalgali olarak ^izmek, zig
za$ olarak Qizmek.
lyrendetuv, f. Yerde surunerek yuru-
yen bir ^eyi hareket ettirmek.
iyrelendev, f* Yerde surunerek yuru-
yen bir jeyin kivnlarak yurumesi.
lyretiluv, f. Egrilmek, egriierek buyu-
mek.
lyrendev, f. Egri, kivnk olarak yuru-
mek. Cilanday iyrendep. — Yilan
gibi egriierek.
lyriiuv, f* Bir yere toplanmak,
iyslam, is. Islam.
iysindiruv, f* Krsiak ve siginn sagi-
hrken huylanarak fazla sut verme-
mesine sebep olmak,
iysinuv, f. Kisrak ve siginn sa^ilir-
ken sut vermemesi.
iyt, is* 1* It. Kiijuk asirap iyt ettim,
ol baltinmdi kanatli (Abay) Kopek
yavrusunu besleyip it etlim, о де-
lip benim baldinmi kanatti. 2. Elin*
den i$ gelmeyen adam. Iyt kor
adam, 50k <;ile Qekmij kimse, Iyt
tumsugu btbeytin, insanin дебете-
yecegi kadar sik orman, Iyt candr,
saglam, her lurlu zorluga katlana-
bilen. iyt olumu, <;ok <;ekerek ol-
тек.
lytarba, is. Yeni yurumeye baslayan
{jocurja yurumeyi ogrenmesi i^in
vcrilen araba.
lytarqa, is. Got; uzerinde Iken yolda
dinfenmek i^in muvakkat, Nadirin
iki (keregesi) yan duvarini birle^-
tirerek yapilan Qardak.
Iytar$i, s. Yardak^u birisine yaran-
mak isteyen kimse.
lytayaq, is. Kopeklere yemek vermek
i^in yapilan ozel <;anak.
lytbahq, is* Kopek baltgi.
lytelgL is. Ufak ku§lar ve tav$an av-
(атак i^in kullandan kus adi*
lytermelev, L 1. htirmek, 2. Dirilen-
dirmek.
iyteriivj f. Kaktirmak, itlirmek, bir $e-
ye bulajhrmak, kan§hrmak istemek,
ilmek.
lylcuva, Is* Sazhk yerlerde bulunan
yabani sogan,
lytcigis, is* Gure$ esnasinda, muca^
dele ve sava^ta beraber olmak, ye-
t>i$ememek.
lytkoylek, is* Dogan ^ocuga ilk giydh
rilen, diki$i dtja bakan dzel gom-
lek, zibm,
Iyt - qus, is* 1* It-kuj. 2. Kurt.
lytmunn, is* Daglik yerlerde butu-
nan, dlkenli agaglar uzenndeki
parmak buyukliigunde kirrmzi mey-
va, bogurtlen.
iytpekten, f. Hizli olmayan ati yurul-
mek igin ugrajmak.
lylsiygek, is. «Cuvsan»a benzeyen ye-
re yapijik olarak artan bitki,
iyttenuv, f. 1. Cimrile^mek, 2, Canim
tok yormak,
lyttik, is. 1, blik, kopeklik.
lyfiniiv, f. lleriye dogru hareket et-
mek, bir jeyler ummak, caresiz ve
haksiz olarak ummak ve rlerlemeye
cali$mak*
lytinjekteVj f. lleriye do§ru sikijarak
ilerlemeye cahjmak.
iyhsan, is, Ihsan. Ozgelerdin iyhsani-
na suyenbek durls ernes (Abay)
Ba$kalarinin ihsanma guvenmek da-
yanmak dogru degil.
lyjan, is* Muftu.
iyjara, is. I^aret.
lysaret, is. Ijaret.
lyiki is, 1, Omuzdan itibaren parmak
u^lanna kadar olan kisim. 2. Dagm
yatnaci, lyik komdadi Gu^ verdi —
eki lytgman dem aldi. 1. Nefes ne-
fese kaldi* 2. Kendi bajkalartndan
ustiin gdrmek.
lyqtav, f* 1, Bir §eye omuzla dokun-
mak. 2. Bir seyi omuza alarak go-
turmek, kaldirmak. 3. Surtu§mek,
^ekijmek lyik tap aldi maglub etti.
lyiqati, s* 1. Omuzlu. 2, Buyiik, gut*
lu.
122
fyildirtiv — iyiiv
lyildEruv, f* Egilmesrni sa^lamak,
lylluv, f 1, Bir jeyin egilmesi, egril-
mesi. 2. Bas e§mek, ku;ulmek, e$il-
mek Birin© lyllmesin karamaysin as-
panda av senln konlln kUn men
ayda Birine e^ilmezsin, bakmazsin,
senin gonlun gokte gdrun gunej
ve ayda.
Iyin, Is, 1. Nehrin kivnlarak akti§i
yer, 2. Kivnm. 3. Ijin yola girmesi
iyin tiresli, yanyana geldi, yakmlaj-
h Iyin kandndi, yumusach. lylninen
dem aldt nefes nefese kaldi.
lyinaga^, is. Bakra^.
iyindevr C 1. Suda yuzen kimsenin
bareketleri. 2. £anak ve kapta du-
ran sivimn kabin yuzune pkmasi.
lylndi, is, 1. Sa^ilan hayvanin son su-
fu, biraz koyu sutu, 2. Ttka basa
dolu,
iyir, s. E^r-i, duz degih
iyirtuv, f* Egirtmek,
lyiruVf f. 1. Egirmek, ip egirmek, 2.
A$ik kemigini sallaytp atmak. 3. Bir
yere toplamak, yi^mak. 4. Ahuma-
da lafla yenmek,
lylrlltuv, f, Bir yere toplanmasmi, yi-
^ilmasini saglamak.
iyiHluv, f. 1. Bir yere toplanmak. 2.
Bir yerde durmayip devamh d6rv
mek,
iyrlm, is, Nehrin daire jeklinde do-
nerek akhgi en derin yeri, girdap.
lyls, is. Koku.
lyiskelev, f 1, Koklamak.
iylsketiiVf f, Kokiatmak.
iyiskev, f. Koklamak.
lylsmay, is* Guzel kokulu уаф.
lylssuv, is, Guzel kokulu su, kolonya
vs.
iylstenuv, f. Kokmak, bozulmaya ba$-
lamak.
lyisjll, s. Kokudan iyi anlayan.
lyuv, f. 1, Bir jeyi egmek. 2. Kendi-
ne veya bir bajkasma veya her’
hangtbir $eye bagli kalmak. 3. Ma-
lin sagilmadan once bir yere top-
lanmasr. 4. Goniillenmek.
**
Kamil, s, Tam, eksiksiz, kamil.
Karakul, is. Karakul; bir tins koyun.
К art a, is, Harita,
Kassa, is. Kasa.
Kavsar, s. Kevser.
Kavjuk, is. Kaucuk,
Kavhar, is. Cevhnr.
Kafe, is. Kahve.
Ka$emir, is. Bir nevi yumujak kuma$
Ge$idi.
Kade, is, Adet, usul, KAdeg© cara-
di. — l$e yaradt.
Kadesiz, s. Usulsuz, uygun degil, a-
detlere aykin.
KAdevelgi, s. Bk.; kadimgi.
Kadik, is. Tehlike, $uphe.
Kadimgi, s, 1. E$as( ta kendisi, 2, ЛЬ-
sik, eski.
KSdimgidey, Ali^ik oldugu gibi, es-
ki gibi.
Kadlr, is. Deger, yuz, nufus. KSdlrhv
di saL — Nufusunu kullan.
KSdirtcrlev, f, Bk.; Qadirlev.
Kadirli, s. Bk.; Qadirh. j
Kdzzap, is. Iyi buy sahibi olmayan
kimse.
Kazir, Hazir (simdi).
K5zirgif Bk.; $imdiki.
Kakir - $iiklr, is. Ufak tefek, luzum
suz e$yat
Kamelet, Is, Yelkinlik, olgunluk*
Kampiyt, is. Meyve kansirm §ekerler.
is, Deris? kiymetli kemirgen-
ler grubundan bir hayvan. K9m$at
bonk. — KSmsahn derisinden уарь
Ian bork.
KSmir, s. KAmiL
Kane, Hani. K5ne qayda? — Hani ne-
rede?
KAnpeskelev, f. El koymak, loplat-
mak.
Kaniguv, f. Ah^mak, adef haline ge-
tirmek,
Kanlgilenuv, f, Adet haline getirmek,
ah$mi$ olmak.
Кар, K^p ernes: Hi^ bir ^ey degil,
mesele degil.
Kar, is. Kahir, heybeL
KSriya, is. Ihtiyar, ya$i iledemi$ kim-
se.
K8rb, s. Kaharb, soguk yuzlu, hey-
bfcH i.
Karten, $. Bk. Qartan, ihtiyar.
K5rl s< Ihtiyar. K5rt qulaq. — Qok
gdrmu$, Qok yasamij.
Kariltk, is. Ihfiyarlik, ya$i gelmi$lik.
Cigittik ottu kordunbe, k^rilikke
cetlin be? (Abay) Yigitlik ge^li
gordun mi), ihliyarliga erijlin mi?
KSrip, Is, Garip, gozu gorme-yen kor.
Kanp$ilik, is, Gariplik, Fakirlik,
KSrts, is. Ipekli kuma|.
K5ri - qurlan, s. Ihtiyar ve zayif,
Kasek, is. Pencere ve kapilann di$ Ta-
rafma konulan menfeje.
Kdsip, is. Sanayi ve ziraat sahasrnda-
ki mesJek, bul-^al an$ihqtf kSstp e!e-
tin ©di. — Bu ihtiyar avcibkla ge-
G in irdi.
Kasipobaq, is, Sendika.
KSsiponn, is, 1$ yeri,
Kasip^ilik, Is. i$tilik.
KSfep, Is. Eskiden tek horguglii deve-
hro y3k yuklemek i^in konulan
aga^ eger,
KSter, is, Bk.; Qater.
KStte, s. Buyuk, yuksek, bol, rahat.
Kfivsar, is. Kiymetli, pahah e$ya.
Kehnce. is. Aftattan yapdrm^ ;
124
Kebek
Kezbeleniiv
ufak tefek jeyler konan sandik Bu-
rustagi kara kebecenin sir» kete
basfadt K6$edeki kara sandigin
boyasi dokulmeye bajladi. Kebeco
qann, — Коса kannlr
Kebek, Is. Kepek,
Kebenek, (I.) Is. 1. Kepenek; ^obanla-
nn giydigi aba 2. Diri, birjeyler
yapabilen.
Kebenek, (IL) Is, KeQlerde gbrulen
hastahk qejidi.
Ke^uv, f. 1. Kurumak, kurumuj ol-
s mak. 2. Herhangi bir $eyln ate§-
fen yamp kurumasi, 3. Susa mak.
susuzluklan kurumak, kbnii kept!
;ok susad», iji keptl, karni buyudu,
avn keppedl, agzmdan yemek -
J;mek eksik olmadi
Ke^in, Is. Kefin,
Kepndeliiv; L Kefinlenmek.
Keiindev, L Kefentemek.
Keiinuv, f. Kabarmak, kendi ken*
xdine bobudenmek, elinden gel-
meyecegin-i bile bile kollan srva-
mak. Isindin, kebindin, sonda ne
payda furl cat egizdin, sen kayda
ol kayda, (Abay) Bbburlendin,
kendi kendine kasildin, ne faydasi
oldu, ikizin senden <;ok farkli sen
nerede о nerede.
Kebir, is. Tuz orani yuksek oldu^u
it;in donmayan yer.
Kebirlenuv, f. Tuzun yeryuzune cik-
masi.
Keblrsuv, f. Kurumak. Asannm ke-
blrsigen eml dirildep tipll sibirtay
soyledL Hasan'in kuruyan dudakla-
n tifreyerek iyice ftsildamaya ba$-
ladi.
Kebirten, s. Kutumuj, kitir kitir ol*
muy
Kebls, Is. Ayakkabi,
Kedey, Is. Fakir, 1$ durumu iyi olma-
yan, para durumu iyi olmayan,
Kedeydln 6z0 curer maldi bagip,
oturuvga ctun cok uzbey cagip
(Abay) Fakir devamh dola$sin, mal-
lanna baktp devamh otursun, ama
odun yokki yakmaya.
Kedeyleodiruv, f. Fakir1e$tirmek+
Kedeylenuv, L Mai mulkij azalmak,
fakirle$mek.
Kedeylik, Is. Fakiriik, yoksulluk.
Kedeyjilik, is. Fakirle^mek.
Kedergi, Is- Engel, mani, mahzur zi-
yan, tershk.
Kederglllk, is. Bk.; Kedergi.
Kedorglslz, s. Engelsiz, durmadan.
Kedir - budir, s. Duz degil, e^ri bu^r
ru, engebeli.
Kedirftndevf f* Kafasini уикап lut-
mak.
Kecergo, Is. Ense- KecegesI keyin tart-
ti. -- Tenbelligi tuttu, llerlemek is-
temcdi,
Kedevil, is. Engel mani.
Kecimdev, L Egerin veya ba$ka bir
^eyin kenarini suslemek*
Keclr, is. Aksi, tembel, hep aksini
soyleyen.
Keclrlenuv, L Aksilik etmek, ters dav*
ranmak, «Ey sen bala, kecirlene
berme;!» dedi, «hey sen ^ocuk, ak-
silik etmesene» dedi.
Kecirlik, Is, Aksilik, terslik.
Kezr (L) is. Metreden biraz kisa 61-
<;u birimi. Ken malday kolan
ya bir kez, ya kula$. Ak tamak ki-
zd cuxr karagim betindi a$ (Abay)
Bolca kolan sa^, ya bir metreden
az veya bir kula^, ak gerdan, al
yuz, ah canim ay cuzunu a£.
Kez, (IL) is. Yay okunun bir par^a-
si. Cayinnan condir^an kbp oqtm
kezin teren oydirgan (Altinsan-)
— Kayin agacindan yapilan oklann
kezini derin oydurmuj.
Kez, (IIL) is. Vakit, zaman. Adam-
nm sot ciziqti nSrseni izdegen ke-
zL — Insamn о ilginc §eyi ara-
dig» zaman kez boldu, Rast geldi,
rastladf. Bizde erklmdi baykaymix,
Tap bergennen taykaymvz, slzdey
asil kez kelse kaytip basti $ey kay-
miz (Abay) Bizde kimin ne oldu*
gunu anlanz, ilk gorujte mudahale
ederiz ama sizin gibi asiller rast
gelirse nasil bajimizi <;eviririz.
Kezbe, Is, Gezme, seyyar, gezici.
KezbelenbVr L Gezici, seyyar olmak.
Kezdeysoq — Knyipkcr
1 25
Kczdeysoq, s. ТпсягКИрп, aniden,
beklenilmeden.
Kezdeme, is. Kumaj.
Kezdestiriiv, f. Rasgelmek, tesaduf
etmek,
Kezdik, is. Рек buyuk ofmayan b^ak.
Kezbiruv, f. Gezdirmek.
Kezek, is, Sirayla, nobet Aldingi boi-
mede kezek kulip Ыг talay adam
otir, Ondoki bdlmede nobet tutan
рек £ok adam oturuyor,
Kezeksiz, s. Sira$>z,
Kezektestirijv, L NdbetlejHrmek.
Kezektesuv, f, Ndbetle$mek, sirayla
hareket etmek, Okutuv§ular kezek-
lesip kuzekfe turadr. Ogrefmenler
si ray la nobete dururlar,
KezektL s. Siradakl, nobetteki.
Kezekji, Is. Ndbe\i, yapmas» gere-
ken Ч'П sirasi gelen, Okulda,
teneffuslerde siniftan sorumlu kim-
se.
Kezehiv, f. I§lemek, Kd$pell «Idin 6-
miirun kdrsetetln suretter kezeb
gen tama$a kumus vazo tabilgan.
Gd^ebe halkin ya$ayi$mi gosteren
resimlerle suslenrm$ ilejin^ gumus
vazo bu1unmu$tu+
Kezendiruv, B^ak veya herhangi
bir sila'hm binsine kullanilacak ha-
le gelirilmesi.
Kezenuvr f. Bi<;ak veya ba$ka silah?
birisineT dogru ^evirmek,
Kezep, s, Dolandinci, hirsrz, iki yuz-
hi.
Kozeruv, f. Susuzluklan dudagm ku-
ruyarak ^allamasi.
Kezev, f. Bi<ak veya herhangi bir si-
lahi birisine do^Jru tulmak, Artim-
nan asker mdttgin kezep turds. —
Arkamdan askn HHegini dogrrrltij
yordu.
Keren, (I.) is, Devi’, a$ama.
Keren, (IL) is, Tepe. Tav kezensiz
bo I mas, dike orcnsiz bqlmas. (Ata-
sdzii) Dad tepeti?. ulke irmaksiz
rdmaz-
Kezendi, s, Uygun, Hveri^li Colav$i-
mn cchn lospandar kezendi cerden
ayqash. — Yok'unun yolunu bek-
leyenler uygun yerde kar$ila$ti
Keznesuv, f K’zarmak, sikilmak. Bir
caksi kiyim depf kizikpen soylesip
artinan ol hem dep, uyahp kezdesip
(Abay) Guzel bir elbise diye, zevk-
le konu$up, arkasmdan о ne7 diye
utanip sikildi,
Keziiv, f. Gezmek.
Kezuv?ir is, Gezici, seyyah.
Keziguv, f* Rasgelmek, kar$ila§mak,
Kerik, is. Kezik ayaq: Dovamli cp.izenr
bi<; durmayan kimse.
Keziktiruv, f, Kar^da^tirmak, goru$-
turmek.
Kezquynq, is. Kartala benzeyen kv>
idi.
Key, Keybin Bazi, bazilan. Key adam
bunu Isfey almaydi. — Bazt insan-
la r bunu yapamaZ'
Koyblr, z. Bazilart, ba$ka, oteki
Keybrrev, z. Herhangi biri.
Keyde, Bazan, arasna.
Key - keyde, Bazt bazu zaman za-
man.
Kcykiyfuv, f. Ba^ini geriye dogru tut-
turmak.
Keykfyuv, f, 1. Ba§mi geriye dogru
goturmek, oturdugu yerde geriye
dogru kaykilmak* 2* Kendine layik
gormemek, a$agilamak.
Keykr, s. Geriye dogru egik.
Keyvana, is. Коса кэп, ya$> gelmi^
hanim,
Keyigi$r s. (^abuk ve kolay uziilen
;abuk sinirlenen.
Keyin, Sonra.
Keying!, s, Sonraki, arkadaki.
Keyindev, f- lien gitmemek, arkada,
geride kafmak.
Keyin$ektev, f. £ekilmek, geriye dog-
гц hareket etmek. SSduv, keyin^ek-
tep top ortasmdan (igtp uyune ka-
ray bef aldi. Saduv, gerileyerpk
toplulu§un ortasmdan ^ikarak cvi-
пр doCjru yoneldi.
Keyinrrek, s. Sonradan, birazdan.
Keyip, is. Kihk kiyafel, gdrunu$. bi-
<;im, fur.
Keyipker, is, Roman ve hikayed^ki
kahraman.
126
Keyipsiz — Kelbetsiz
Keyipsiz, s. Kthksi? kiyafetsiz, goste-
ri^SlZ,
Keylpsizdendiruv, f. Rahatim ka^ir-
mak.
Keyipsizdenuv, f. Rengi bozulmak,
yuzu bembeyaz olmak, rahah ka<;-
mak.
Keyipsizdik, is. Gbsterissizlik, kihk ki-
yafehnin iyi olmayi$t.
Keyipteniiv, f. Bi^imlenmeK, jekillen-
mek.
Keyiptev, f. Bi^irne sokmak, ^ekillen-
dirmek.
Keyis, Is. Uzuntu, gonulsuzluk. Kim-
ge dostluk kop ettim, tUbl boldu
bir keyis caksi omurtim avre ettin,
car taba almay bir tegiz (Abay).
Kimlc dosfluk etfiysem, iyi niyet
qdsterdiysem, notice hep uzuntu
oldu, gen£, guzel dmrumu oyahv
dim, kendime gore bir yar bula-
madan.
KcyisHk, is. Uzuntuluk, sinirlilik.
Keyisuv, f. Uzuntuye ortak olmak.
KeyuVr f. Uzulmek.
Kek, is. 1. intikam, du$manlik Aga-
yrnda dkpe barda кек cok (Ata-
sbzu) Karde§lerde darginlik, kir-
f
gmlik var, ama dujmanlik yok. 2.
Namus, ar. Kek aldi intikamm; aldi.
Kek saktadi, kin bested!.
Kekeklev, L Dalga ge;mek, $akala$-
mak,
Kekesin, is. Dalga ge;mek, aiay et-
mek, sbzle ignelemek.
Keketijv, f. Alay etmek, gulmek, uz-
mek, gulun^ ’hale dujurmek i$in laf
aimak.
Keketrndi, s. Igneli soz, belli etme-
den kinayan n?an5h sox ve bare-
ket. Toy bolafm bopli dedi Askar,
keketindi davusumen, Diigun ola-
cakmij dedi Askar, kinayan sesiylc.
Keke^, s. Bk; Tutiqpa.
Kekejtenuv, f. Kekelemek, konu$a-
mamak.
Kekeyuv, f. Bk. Kekiretuv.
Kekendev, f. Kendini be^enmek, bun
r«u biiyuklenmek.
Xokerktuv, f. Ba$mi gcr-iye dogru кл1
dntmak, geri <;ektirmek.
Kekciyuv, f. Gen <;ekilmek, ba$im dik
tutarak geri durmak veya oturmak.
KckiytuVr f. Geri qekilerek durmasini
veya olurmasrni saglamak, geriye
kaldirarak koymak.
Kekiyuv, Yersiz ’hareket cdcrek, ken-
dini begenmek,
Kek&e, s. 1, Orta ya$i gecmi$ kimse.
2. Dolandinci, uyamk, zalim.
Kekselik, is. 1. Qocugun, buyuk ada-
min sozurw soylemek. 2. A^ikgoz-
luk, zalimlik.
Keksiz, s. Kin tut ma yen, kiiskun degil.
kirgm degil.
Kektenuv, f. Sinirlenmek, infikam his-
sf duymak, kirilmak.
Keklesuv, f. Kar$ihkh kin tutmak
Kektev, f. Kin tutmak, intikam Kissi
beslemek.
Ketfl, s. Sinirl ir uzgun, к in) I
KektHik, is. Du$manhk, kindarlik.
Kek$iyfuvr f. Kendisini begendirmek.
gururlanmak.
Kek^tyuVr f. Kendini be^nmek, geri
^ekilmek, gururlanmak.
Kekjil, s. Kind, intikam hissi besle-
yen. Kekjll botma kop$ul bol (Ata-
sozu) Kinci olma, toplumcu ol,
Kek$i1dikr is. Kin tutmak, intikam his-
si beslemek,
Kekil, is. Kahkul, Kekil tuydi. - Те-
vekkel diye ^rktih
Kcklikr is. Keklik.
Кектг, s. Sinirli, aksi, gururlu kimse.
Keklre, is. Peygamber cicegL
Kekireytuv, f. Kendini begendirmek.
KekireyOv, f. Kendini begenmek, il-
gi-i 11 i f ata bakmamak.
Kekireyuvjllik, is. Begenmcmezlik. ken-
dini begenmek.
Kekirtuv, f. Gegirtmek.
Kekiriiv, r. Gegirmek.
Kekirik, is* Gegirik,
Kelbet, is. Yuz, gdsteri^, ^ekil.
Kelbetsiz, s. Gos*eri$siz, ^ekilsiz, ce-
saretsiz. Onun cazigi ne? cazigt su-
luv bolup tuvganima, demek, kel-
betsiZr canmean bolup tuvsa caks*
Kelbetti — Kelisuv§i)ik
127
eken goy dedi. Onun gunahi ne?
Gunahi guze! olarak dogmasi mi?
Demek firkin, sakat dogsa idi da-
ha iyiymi$ dedi.
KelbetH, s. Gbsteri$li, cesaretli, gikel.
Kelbettilik, is. Gdsteri§lilik, cesarelli-
lik.
Kelde, is. Ketle, ba^ Aq qoydm kel-
desi, qara qoydrn keldesi men Qu-
daydtn pendesL - Ak koyunun kel-
lesi, kara koyunun kellesi ben Al-
lah'm bir kulu.
Keldek, is. Aga^an kurutularak yapi-
lan £omak.
Kele, is* Efkari umumiye tetkiki,
Keleke, Is. Alay, girgir, dalga ge;mek,
Kelekelev, f* AJay etmek, dalga gee-
nick, ecjlenmek.
Keleke$ildik, is. Jakaeilik, alaycilik.
Keleii, s. Muhim, bol
Kelemec, is. Bk.; Keleke.
Kekmecdev, f. Bk.; Kelekelev*
KelesL Gelecek, siradaki*
Kelejek, is* Gelecek, istikb&l*
Kelsap, is- Kilo.
Kelts, s. Kisa.
Keltek, s* Bk.; Kelte.
Keltelenuv, f. Kisalmak.
Kelfelev, (I-) f. KrsaHmak*
Keltelev, (II.) s. Biraz kisa.
Keltiytuv, так. f* Kisalmak, ^ok kisa yap*
Keltiyuv, f* Krsa olmak.
Kelfiruv, f* Getirmek*
Keltirtuv, f* Getirtmek*
Kettinluv, f. Gelirilmek.
Kellirindb na) s. llfrve, de$i$ toku$ (тй-
Kduv, f. 1. Gelmek, 2. Insanin belli
bir ya$a gelmedi. 3. Vakti gelmeL
Bir кипи blzdin dyge Kftlsum keldi.
Pirgun bizim eve gulsum geldi.
Moy ram Cagor degen oris kist, On
alti oncetlge kelgen kezi (Halk
5arktsi) Meyram Cagor denilen Rus
krzi, On altr on yediye geldigi св-
gi, Cevge keledi* - Yenilebilir* Ke-
leline keldi* - Ofgunlasti Qoldan
keldi* - Elinden geldL Oy$a kelme-
dk Akla gelmedi, Kezi keldi. -
Sirasi geldi. Kelisimge keldi. - Лп-
lajmaya geldT, anla^h. is опта
keldi* - 1$ yoluna girdi. Jamasi keb
medi. - Gucu yetmedi. Aytqam kel-
di - Dedigi oldu.
KeliF Is* Havan, bugday ve dan gibi
Taneli yiyeceklerin i$ine koyularak
dovuldugu ve kabugundan temiz-
lendigi aga^Ian yapilan кар.
Kelim, is* Kelim-ketim ktsi. Gelen-gi-
den killer.
Kelimpaz, s* £ok gelen* devamh ge-
len.
Kelimsek, s* Siginfi, dijandan gelen.
Kelin, is* Gelin, oglunun veya karde-
S-inin hanimi, Kizim sagan aytamin,
gelinim sen tinda (Atasdzu) Ki-
zim sana soyluyorum* gelinim
dinfe.
Kelinbarmaq, Is* Gelinparmagi, tatb.
rneyve furu.
Kelin-kep$ik, is, GenQ hammlar,
Kelinjek, is. Yeni gelin Caksi bolsan
kelinjek, bola korme erin^ek (Ata-
sozu) yeni gelin, eger elraftnda jyi
olmak Istiyorsan sakin u$enge<;
olma.
Kelissoz, Is* Anla$mar memleketler
arasindaki anla^ma, bunun i^ln ya-
pilan konu^ma.
XelissiZr s. Yaki$iksizr sevimsiz, uygun
olmayan.
Kelissizdlk, is* Yak^iksizhk, sevimsiz-
lik.
KelTsti, s* 1* Yaki$ikli, gdsteri$li, 2. he
yarar, uygun.
Kelistilikr is, Yaki§*khhk, gdsteri$lilik.
Kelistiruv, f* Anla|tirmak.
KelisHruvib is, Anlashran, anla^masi-
na se'bep olan.
Kelistiriluv, f* Ahla^firmak
Kelisuv, f* 1. Anlajmaya gelmek, 2.
Sozlcjmek, vadelesmek. 3. Uzla$-
mak. 4. Razi oldugunu ifade et-
mek, bildlrmek. 5. Akil dam$mak,
fikir ali^verijinde bulunmak. 6.
Uygun olani bulmak, layik olam
yapmak konulii keHsped? gonlu
uyu$madi.
KeHsuvflillkr is. Anla$maya varmak.
128
Kelisim — Kemitiluv
Kelisim, is. §jrtP anlajma maddelori
Kolisimge keldi, Anla§maya vardt,
Kelisim berdi. Razi oldugu-
nu bildirdb
KelisimdL s, Yaki$ikli, uygun.
Kelisimpaz, s* Anlajma taraftan.
Kelisimpazdiq is. Anla$ma taraftari ol-
mak.
Kem, s. 1. Eksik, az. 2. Kotu, zayif,
du$uk. 3, Sakat, anzali. Ol bir kem
adam, о bir sakat adam. Kem bol-
madi. Kimseden eksik kalmadi, ku-
sur kalmadi. Ken bolsan kem bob
твумп (Atasozu) Sabtrli, her$eye
kallanan, geni^ yurekii olsan kem
olmazsm.
Kembagal, s* Fakir, garip, yoksul.
Kemde-kem, Bazi bazi. arasrra.
Kemdik, is, 1. Yeti^mernek, eksik kal-
mak. 2. Yokluk, darlik. 3. Eksiklik,
herhangi bir kusurunun olmast. Kem-
dikun, Kisa gun. Kemdikun kizik
devren tatuv dtkuz, cefpese btrindi-
kin blrin cetkiz, kunjuluksuz, tatuv
bol $in konulmen, kiyanaf$il bol-
makfi esten ketkiz. (Abay). Kisa
gijnu, guzel devram tatli ge^ir, ye-
H$mezse birininkL digeri versin,
yurekten dost ol herkesle, htyanef-
;i olmayi sit at aklindan.
Kerne, is, Gemi*
Kernel, is. Arzusuna eri^mek, her$e-
yin mukemmel olmasi. Kemeline
keldi, Amacma ula^ti, muradina
erdi.
Kemenger, is. Dahi.
Kerner, (I.) is. Nehrin, gblun kena-
n. Kerner belbey, kayi$ kemer.
Kerner (II.) is, Kemer, deriden susle-
nerek yapilan ketTW-
Kemerletuv, f. Kenanna kadar suyun
Cikmasini saglamak,
Kemerlenuv, f. Suyun kenanna kadar
;ikmi$ olmasi.
Kemerlev, f. Bir $eyin kenarini dii-
zeltmek, suyun kenarina kadar dol-
masr, etrafa tajmaya ba|lamasr.
Kernes, s* genij кар.
Kemejl, Is. Gemlci.
Kcmlyek, s. yukanya doqri
kimse.
Kem-kctikr is. YoksuL eksikiigl olan
yak su Пик.
Kempir, is. Коса кап, ihtiyar hanim
Kempiravrz, is. Kerpeten.
Kempir-$alr is, Kocakari ve ihtiyar.
Kempirqosaq, is. Gokku§agi.
Kemsen, f. Kcmsen qaguv - Aglamak-
It Hal aimak.
Kemsendev, f. Yijzunu, agzini kipirda-
larak aglamaya ba$lamak.
Kemsiniiv, f, Kem gormek, pok begen
memek, kafr gormemek.
Kemsituv, f. Hor gormek, ajagi gbr-
mek.
Kemtar, is. 1. Sakaf. 2. Fakir, garip,
ezilen, horlanan ki^i. 3. Yetersiz,
az, kemtar sokfi* Yeti^medi, muh-
iac oldu
Kemtarlik, is. Sakaflik, muhtaclik, yok-
sulluk, malulluk. Ol bala kim bile-
di, kem tanktan kustu satuvga ciir-
genin dedi $e$esi turup mende so-
la/ oylanamm dedi. О cocuk, kim-
bilir belki yoksulluktan kujunu sat-
mayi kabul ntti - dedi, annesi de
ben de dyle saniyorum dedi.
Kemtik, s. Eksiklik, gariplik.
KemtrTuv, f. Eksillilmek, azalblmek,
Kemtuv, f, Bir tarafmdan koparmak,
c-ksiltmek,
Kemuv, f, Azalmak, eksilmek.
Kemjat, is. Bk.; Kam^aL
Kemsflik, is, Eksiklik, hata. 2, Yoksul-
luk, garipcilik.
Kemik, is. Kemik.
Kemiluv, f. Eksilmek.
Kemirgl$, is. Kemirgenler grubu.
Kemirtuv, f. Kemirtmek.
Kemlruv, f- Kemirmek.
Kemlruvji, is. Kemiren, kemirgenler.
Kemis, is* 1. Eksiklik, hatab. 2. Sa-
katlik, malul*
Kemistik, is. Eksiklik.
Kemituv, f. Azalfmak, eksilfmek, ayni
ayarda gormemek, hor gdrmek.
Kemitiluv, L Hor gorulmnk, eksiltil
тек, azglhlmA.
— Керка
Ken
Ken, is. Yrralti kaynaklan. 2. Bol ha-
zine, znnqinlik.
Kengiruv, is, Kanguru.
Kende, s. 1. Eksik, kisa. 2. Muhtag
Kende kaldi, ge; kaldir mahrum
kaldi.
Kendir, is. Kendir. Kendiri kesildk -
A^liktan olecekti,
Kene, ts, Kene,
Xeneze, is. Kanmak, topraqtn suyu ка-
па капа qokmesi.
Keney, is. Ufak, Hafif a?ik kemigi,
Keneldiriiv, f. Bolluga kavu^turmak.
Keineltuv, L Rahatiatmak, bolluga ka-
vu^tunnak.
Kenefuv, f. Gonln ‘ahaflatmak, boHu-
ga kavu^mak.
Kenep is. Dokunnu.is kijma$.
Koner, is. Bk,; Kenere.
Kenere. is. Kenar, bir ;eyin kenari,
suyun kenari vs
Konel, Bk.; KeneHen.
Kenetten, Aniden. bekJemnden, akil*
da yokken,
Kciifiv, f. Tamaq kenev : Konu$ma-
dan, konu$maya ba Ramadan ev vel
bogazi fermzlemek.
Kenevli, s. Gu^lu, kuvveHi.
Kencer s. 1. Bir kimsenin tjocuklarimn
en ku^ugu. Tort - bes uldin artinan
siit kence bop tuvgan son atm Bal-
sar, koygan eken. Dort - bes erkek
^ocugun ardindan dogunca adim
Balsari koymu^lar. 2. Movsiminden
gcQ dogmu$ bayvan yavrusu. 3.
Ge<; kalmak, yetr^ememek. Kence
kaldi sona kalmak, sonuncu olmak.
Kencelev, f. Gerilemek, yeti$ememek,
qeri kalmak, уе'ттток, kalkinama-
mak
Kent, Is. $ehir, kent
Kenis, is* Brilluk.
Ken, s. 1P Ruyirk, geni^. 2. Genijlelil-
mi$, buyumiij. 3. Dolgun, e$it, 4.
Iyi niyelli, akak gonullik
Kendik, is. 1. Gcni^lik, buyukliik. 2.
Gamsizlik, aHimnamazlik.
Keneytiiv, C Geni$Ielmek.
Keneytiluvr f. Genitifmek
Kenes, is. Moclis, me^vere!, акг|.
sphbet, Kenes berdi, ekd verb,.
Kcnosuv, f. Fikir teatisinde bulun-
mak, b:r $ey hakkinda konujmak.
Kenesji, is, Akil veren, idare edenr
yonelen.
Kcnos^il, s. Fikir teatisinde bulunma-
yi ve sobbet eJmeyi seven kimse.
Kcneyiiv, f. Buyijmek, geni^lemek, <;o-
galmak. Arqas keneydi. - Serbest-
lige kavu^tu.
KenkeleSr s. Yanm akilh, akii hasfasi,
bozuk. Kenkeles minezdin keregi
ne? Deli huyun luzumu ne?
Kenkildev, L Gulunce veya aglaymca
kesik kesik olarak <;*kanlan ses,
Kense, is. Daire, idare. Aymaq bash-
ijinrn kensesL - Valinin idaresi.
Kenesjifdik, is. Idarecilikfe mesekiin
dziinden ziyade di$ formasyonum
ehemmiyei vermek,
Kensirik, is. Geniz, burun bojlugunun
arka kismu
Kenuv, f. Kaneyuv.
Kenjilik, is. 1. Serbestlik, 2. lyilik,
rahaflik, bolluk,
Kenirdek, Is. Bo^az. Kenirdekten keb
di. - 1. Doyasiya yedi. 2. Bir$eyin
uzunlugu, derinliQl, buyuklu^u.
Kenirdek-Barqtt, is. Kadifenin bir ^e-
5idk (Siybarqit da dentr.)
Kenkdektenuv, f. Suya bogazma ka-
dar batmak.
Kenirdektev, f. Suyu bogazina kadar
getirerek, yuzmek.
Kenis, is. Serbestlik, rahatlik. Rabat-
tin tubl kenis, enbektln tiibi cemis. -
Rahatfn sonu serbestlik, emegin so-
nu meyve.
Kenistlkf is. 1 Bojluk, serbestlik; dun-
yanin etrafr 2, Yeryuzi).
Kenituv, f. Geni^ietmek.
Kep, is. Sbz, mesele.
Кере, (1.) is, Ku^uk ev.
Kep-er (II.) is. Buyumuj kuzu.
Kepe, (111.) 1sT Tezegin bir se^dL
Kepeknuv, f, Bir jeyi ustuste yigmak.
Kepiyef, s. Fazla. Kepiyet soz aytpa.-
Fazla soz soyleme.
Керка, is. Ba$a qlyifen кар.
130
(Kep kesek) -- Kerciyuv
Kep-kesek, s. Buyuk, коса man.
Kep-ke$o, Dijn akjam, yaktnda, daha
dun.
Kepkizuv, f. Kurutturmak, kurumasi-
m saglamak,
Kcpser, is. Bir jeyi suzmek i^in kul-
lanilan delikli buyuk kep<;e.
Kepteluv, f. Usluste yigilmi; olmak,
sikijtirilm 15, yigilmi; olmak.
Kepler, is. Guverdn.
Kepferhona, Is. Guvercinin yuvasi.
Kepler s. Strda§, dert ortagi.
Keptev, f. Yigrnak, $iki;ttrarak sok-
mak.
Keptirgij, is. Kurutma makinesi, ku-
rulucu nesne,
Kcptirtuv, f. Kurutturmak.
Keptiruv, f. Kurutmak, suyunu t;ektir-
mek.
Keptiriluv, f. Kurutulmak.
Kepil, is. 1, Kefil. 2. Delil Kepllge ab
di. Kef’ll etti, kefil oldu.
Kepildeme, is, 1, Selahiyef, emir. 2.
Kefalefname,
Kepildilik, is, Masuliyettilik, scrumlu-
luk.
Ker, (I.) s. Hayvanin rengi.
Ker (II,) s. Gururlu, kendini begen-
mi$. Ker kelken, - Ilerlemeyen. Ker
zaman. - Zor zaman. Ker ketken '
Buyumeyen, bir ;eye yaramayan.
Ker, (1П.) is. Sinir, heybet kizmak.
Kerayil, is. Hayvanin semerini ceken
yardimci kolan.
Keravizdiq, is. Tarti$ma, kavga, ihli-
laL
Kerbez, s. Susu seven, fazla suslenen.
Kerbezdenuv, f. Susfenmek.
Kerbezdik, is. SOsIu, kendini begen-
mi$.
Kerbezsiiv, f. Bk.; Kerbezdenuv.
Kerbezsinuv, f- Susluluk taslamak.
Kerguv, f. Goklere yijkselmek, gon-
liinu ferah tutmak.
Kergij, is. Gergef, bir ;eyi cekmek
i<;tn kullanilan aleL
Kerden, s. Kendini begenmi;, gurur-
lu. Kerden bash. Kibirle yurumek.
Kerdendev, f. KenrJisine kiymet ver-
mek, gurudanmak, kendini be^en-
mek.
Kerdendlk, is. Kendini begenmi$likr
gururluluk.
Kere (E) is, Birisine beddua edtldi-
gi zaman kullandir, Keresini i$ip
catrr. - Zikkimmi t^iyor.
Kere (H.) is, Bir kari^in uzunlugu ke-
re kula$ insanin iki kolunu a$tigin-
dakt uzunluk, mesafe, kula^. Kere
qans. Tam bir kari$. Kere quia;,
Tam kula^.
Kerege, is, Qadirm yan tarafi,
tan yapilan portatif yan duvar,
Keregekoz, is. £adinn aga^tan yapil-
yan duvan gtbi tapraz, dort-
gen olarak yapmak,
Keregeley, s. Yolun iki tarafindaki
aga^lar.
Keregin;e, Gcmqinco, ihtiyaca gore.
Ker^fjar, 1, Uzak, tizun mesgfeli. 2
Ba;ka yol,
Kerek, Gerek, luzum. Kerek tashn
aVurlugu cok (Atasozu) Luzumlu
ta; agirlik yapmaz.
Kereksinuv, f, luzumlu gormek, gerek
зйутак.
Kereldi, s, Luzumlu. gere'kli, ehemmb
yetli.
Keremet, s. Keramet, <;ok guzel, (jok
buyuk.
KeremeHi, s, Keramet sahibi, ;ahaner
;a§Hacak kadar guzel.
Kereqar, Bk.; Kereger.
Kereqans, s, Tam bir кап;. Kaskirdin
kizargan ;oktay salaktagan till ke-
re kans bo I up ;igip ketipii. Kur-
dun kor gibi ktzil dili bir кап; dt-
;ardaydi.
Kenenav, is. Gdnulsuz, tembeb ehem-
miyet vermemek.
Kcrenav-Calqav, s. Goniilsuz, tembel,
hep olmayacak aksi tarafmi sdyle-
yen,
Kerenavlikf is. Aksilik, ^ekingenlik.
Keren, s, 1. Sagir. 2. Alik? hareketsiz,
canhhk i;areti olmayan.
Kerenqulaq, ts. Sanirav qulaq; man-
tar.
Kerciyuv, f. Sinirlenmek
Kcrzaman
Kerzamanr is. Geriye g;denr kolij za-
man.
Kerkil, is. A§iz kavgasi, munaka^a.
Kerkildesuv, f. Munaka^a etmek, far-
tismak,
Keimarab is* Yabani di$i geyik.
Kerme, is* L Germe, at baglanmasi
i^in ^ekilen ip. 2. Zorluk, eziyet,
Kermek, 1. BTtkirnn daman, boya. 2,
Ek$r tad.
Kermiyiq, $. Guzel, gosteri$li.
Kernay, is. 1. Ney, Tartip coneldl sh-
nay-kerney, Ney ufleyerek yoluna
devam e!ti. 2. Soba borusu.
Kerneyletuv, f. Ney kullanmak, Ker-
ney calmak.
Kerney$i, is. Neyi qalan kimse.
Kernetuv, f. Suyun kenanndan ta^ma-
sim saglamak.
Kernev, (I.) f. 1. Suyun kenarindan
ta$masi. 2. Gonullu, sevincli hah
3. Ku$ kernedi. - Giku arHi.
Kernev, (If.) Is* Bir $eyin kenan.
Kersen, is. Кар.
Kerf, is. 1, Guc, kuwet. 2. Kuwetli,
glnjlu.
Kertarfpa, is. Gerici, ilerlemeye kar§i,
yobaz.
Kerlartpalanuv, f. Gencilik, aksilik.
Kertartpaliq, is. Gericilik, engelcilik.
Kertarfuv, f, Geri basmak, ilerleme-
mek, engel oimak.
KeHaqis, s. Sinirli, aksi, cakal, gor-
mu> gecirmi$.
Kerle, is. Direk, direk ic;rn kullanilan
agag.
Kerley, Kayanin basik gibi goru-
nen yeri. Bir oyanin kertesine bar-
ganda Qayrrbek, milligin kerte;ke
sahp dunk etkizdi* - Bir tepenm
basik yerinc vardiginda, Kayrrbek
lufeglni hasik yere koyarak ate$-
led L
Kertpe, is. K^rtikr dilimlenml$, kesil-
mis olmak.
Kertpe$, s. Ucu kertHmij gibi к ису-
сик burun.
Kertuv, f. Kertmek, dilimle-mek, oy-
mak, kesmek,
Kerlik, is. BkL Kertbe
— Kescldeniiv 131
Kcrtobelr s. Yrfkinm rengi.
Keriiv, f. Germek.
Kerven, is. Kervan. Kerven basr, Kri-
vana yol gosteren adam, Kervon-
saray, Kervansaray,
Kerven}!, is. Kervanct.
Kervel, is. Yatak, somyali yatak.
Kersevlev, f. Dogramak, kazmak, i<;r-
ne dogru delik yapmak.
Keri, 1, Geri, arka tarafa. 2* Kar$L
5japraz. Keri ketti* lleri gidemedi.
geri gittk Keri keldi, zaman* geldt.
Keriquba, s. Beyaz tie kahverengi ka-
njimi.
Kerildesuv, f. A^iz kavgasi yapmak,
munaka$a etmek.
Keriluv, (I.) f. 1. Gerinmek. 2. Uzan-
mak.
Keriluv, (II.) L Eli - ayagi uzatarak
germek.
Kerim, (I.) s. Jahane, cok giizcl.
Kerim, (11.) Bilhassa, daha da
ne.
Kerimsai, is. Sicak ruzgar.
Keris, is. Kavga, anla^mazlik.
Keristiruv, f. Kavga ettirmek, типа-
ka$a ett+rmek.
Kerisuv, f. Munakaja etmek, kavga
etmek, tarh$mak.
Kerisin^e, Aksine, tersine,
Kerifartpa, s. Bk.; Kertartpa.
Keritartpaliq, s- Bk.; Kertartpalrq.
Kerilartuv, f- Bic; Kertartuv.
Kese, (I.) Is. £ay i^ilefcilen fincan,
Kese, (II;) Uzunlamasma degil, yan-
iamasina. Coganda karhgaj u?ip,
cur kese lislegen 50Ы bar. - Yu-
kanda kirlangn; ucuyor yanlamasn
na, agzinda fa$idi§i ot var,
Kesek, is. 1* Tugla, kerpk;. 2. iri, bib
yuk, yuksek. 3. Giiclij, kuwetli, da-
yanikh.
Kese-koldenen, Kar$f onunden, boy-
dan boya.
Kesel, (I.) is. Hastahk, dert. 2. Kay-
gu, du^unce. 3. Kotuluk, ihanet.
Kesel tariff, Hastaliga kaldh
Kesel, (fl.) Zarar, engel.
Keseldenuv, f. Hastahga tutulmak, bir
bclaya earpmak.
132
Keseldi
К etuv
Keseldi, s. 1, DerHi, hastahkli. 2. Za-
rarh, faydastz. 3. Bel3h- Keseldi
calkav kilcakbas, fixlr tamak, Szir
as sirtin pisik, i|fn nas, artin oylap
uyalmas (Abay). Yaramaz, tembef,
belali, $akaci; hazir yemek, hazir
a;, di$!an gofunujun becerikii ama
i;in bo$, arkasim du^unup utan-
maz.
Keselep, f. Kese'ep otuv : Keserek
ge^rnek, dlrekt ge<;mek,
Kcselev, L Keserek ge^mek, keserek
durmak.
Kesepat, Is* 1 Bel£, aksilik. 2. Ca-
navar, du^man.
Kcsepatti, a. Bel5h, zararli.
Kesertke, Is, ^ekirge,
Keskek, Is, 1. Yarah olan hayvanin ya*
rasmi yalamamasi i<;in boynuns takr
Ian nesne, 2, Engel.
Keskektev, E Kendini begenmek, bur-
nu bOyukluk etmek, kudurmak,
Koskektb s. 1. Boynuna «-keskek*
baglanmi$. 2 Gayretli, kuvveHL
cesaretli.
Kes-kestev, L Engellemek, yolunu
kesmek, durdurmak.
KeskizOv, f. Kestirmek,
Keskilenuv, L Par<;a parc;a edilerek
kcsllmek,
Keskilesuv, f. Iki tarafin birbirine kar-
silah kullanarak sava$masi.
Keskilev, f- Kesmek, dog ra mak.
Keskin, is, Keskinr yuzu gosteri^li,
cesaretl».
Keskindes, s. Gosteri$li. baki^t ve bi(J-
mi benzer,
Keskindi, s- Yaki$ikh, gdsteri^li.
Keskinsiz, s. Yaktjiksiz, gbslerijsiz,
bujmsiz,
KeskFr, s* Keskin
Keskirlik, is, Aksilik, terslik, slnirlllik.
Kespe, is, Kesme hamuru achkfan
sonra ince ince kesllerek yapilan
<;orba,
Kespekr is, Agatjan veya demirden
yapilan iki tarafi geni5 кар,
Kespeltek, s. Kisa, colak, kisa boylu
arna viicutlu,
Keste, Is, 1. Kijmes uzerinA yapilan
naki;>. 2. Kobeytuv
keslesi, ~ (^arpma i$lerru,
Kestelenuv, f, l$lenmek( naki^lanmak.
Keslelev, f, l^lemek, nakijlamak, sus-
leniek. Olendeftp cas kelin§ekF esi-
ne aldi siiygen carin, carina arnap
clberem dep kesteleydl oramalm.
$arkt soylerken laze gelin, aklma
getirdi sevgili yarini, yerine gender-
mek uzere nak»$ladi mendilini.
Kesteli, s, l^lemeli, naktjb.
Kesfejb is, Ijlemeci, naki$Q.
Kestirtuv, f. Kestirtmek.
Kesfiruv, f, Kestirmek,
Kcsflriluv, f. Kestirilmek.
Kesuv. (I.) f. 1. Bir $eyi kesmek, deg-
ramak, Kay kolundu kessende can-
ga batuvi birdey (Afasozu). Hangi
kolunu kesersen kes yine ayni ea-
rn yakar. 2. Bir $eyi durdurmak,
sildirmek, tukelmek. Baga kesft Pa-
ha bitji, Kindik kesken cerF Dogdu-
yer. 1. Kesip ottu, onunden ge-
<;-p gittl. 2. Kesip otpedi, saygi gos-
terdi, bagh kafdr. Pi$ak keskondey
tiyiTdif Bic;ak k$smi$ gibi durdu.
Kesuv, (II,) f. Hukmedilmek, hukmeb
mek, mahkemenin hukmu, karari.
Kesik, is, Bir tarah kesilmi$r krnlmt$
nesne.
KesHiiv, f. Kesilmck.
Kesinb i$- Karnr, Никит,
Kesimdi, s. Aqik, tam, Ol kesimdi ce-
vap berdL - О a<;ik ve tam cevap
verdi.
Kesimpaz, Is, iyi kesici, usta kesici.
KesimpaZf is, Kesilen $eyin par^asi,
Keslr, is, 1. Zarar, ziyan, beta. 2, En-
gel.
KesirlenOv, L Aksile$mekr ter.4 tarah
tutmak.
Kosirli, s. Bk : Qirsiqh.
Kesirlik, is, Aksifik, terslik, engel.
Kesirtke, is, C ekt где.
Ketiyuv, f. Bir $eyfn kenannin kinh
masi, gedik hale gelmesi,
Ketpen, is, Kazma.
Ketpen$ir is, Kazmayla £a1i$an kimse.
Ketuv, f. Gitmek. Olmek, agat keftl,
ne olacagjnu n er eye varacagtni du-
Ketik — Ke^igiiv
133
junmeden yapti* Elemey kelH.
Aiding etmedi, dikkgte almadi. Al!
ketti, Kali kalmadi. Zeresi u$up
ketti, Korkkr Kadirl ketti, Kadrini
bilen kalmadi. Kusim ketH, Uygun
zamani qelmedi. Mazasi kettf, Ra-
hati kach. Uyuktap kctti, Uykuya
daldi. Ana sulu avzrnan kefpegen(
Yeni yeti$en, (jenq ^ocukluktan ye-
r>< cikan* Zaya ketpedi, Ziyan olrna-
di. Oni ketpes, Akhnda kalir, ak-
lindan gthnez. Kbkeyinen ketpedi,
Akhndan ^ikniadi. D&mi ketbes, Ta’
di gitmez. Berekesi ketti, Bereketi
kalmadr Keri ketli, Gen gitti. Esi
ketti, Akli §b$Il Oyga kefti, Akhna
du$tu. Cani ketfi. Cant <;ikti.
Ketik, is* Gedik.
Ketlldiruv, f. Gedik hale geHrilmek.
Ketiluv, f, Gedik olmak,
Ketiruv, f. Gidermek.
Ketirili/v, f* Giderilmek.
Ketisuv, f* Beraber gitmek.
Kev, s, Kev tainaq : Elinden gelme’
yen, bojuna yemek yiyen kimse.
Kevgim, s. Kahn. Kevgim aga? ara-
sinan* - Kalin agag arastnda.
Kevde, is* 1. Gogus, vucudun yukan
(graft* 2. Kendini begenmi$, gurur-
III 3, Gonul, arzu, $uur, fikir* 4.
Vucul, beden. Kevdege kaygi tol-
dir - Gogsu kaygu bash. 6r kevde*
Dik, cesur. Kevde korsettL - GoS’
teri§ yapmak, govde gosterisi.
Quvis kevde* - Elinden i$ gelme-
yen. Kevde qaqti, - Kendlsini gbs-
tererek dvunmak*
Kevdelev, f. Bk. Entelev.
Kevdeli, s* Goguslu, gu^lu,
Kevdemsoq, Is* Ovunmeyh kendini
mefhetmeyi seven kimse.
Kevde;eF is* Goguse qiymek i^in ya-
pilan elbise*
Kevdlrev, f, Bk.; Qavdirav.
Kevek, Is. 1* Tav§anin ka£hginda sak-
landi^r yer. 2, l^inde hi^ bir $ey
olmayan bo§ ^ukur.
Kevektenuv, f. Ogutulrnek, yeralli ^u-
kur hahne gelmek.
Kevgirleky s. (^abuk kinlan, \abuk
bgutijlen.
Kevzek, f* Tahili kabugundan temiz-
temek.
Kev-kevlek, f. Nofes nefese gehnek,
kev-kevlemek*
Kevtev, L 1. Yerin alhni kazarak tu-
. riel yaptnak. 2, Ruzgar esmesi, 3
Kendi kendine dvunerek yuksek
sesle konu^mak.
Kevrek, s. Kurumuj.
Kevsen, is* Mahsul sirasmda, mah-
suliin toplandigi yere varan kim-
seye tahil verme adeli.
Kevil, is. Bjzi bolgelerde «kduil-gb-
nuf»
Kevilcir, is, Geniz.
Ke$, (L) Is* 1. Ak$amr karanbk bas-
maya basladigi srra. 2. Gece (ozel
geceler manasma da gelir.) Ca$tar
ke$i* - Gentler gecesi gibi. Kes ta-
nk, Iyi ak$amJar anlaminda kullam-
hr. Enbegi e$Kn копи kej (Atasd-
zu). Emegi bo$a cndenin gunduzu
gece, Ke$ bath, Ak^am oldu.
Ke$F (Ik) Get;, gecikmek, geg kalmak.
Ke$e, 1. Dun, ak$arn, 2, Ba$tan ge-
Cen tecrube*
Ke^etdetuv, L Geciktirrnek.
Kejeldev, f* Gecikmek, ge$ kalmak*
Kejendev, f, Bk.; Ke§evildev.
Kejev, Г Get;, efken degil,
Kegevildetuv, f, Geciktirrnek.
KejevHdov, f* Gecikmek, get; kalmak.
Kejke, Ak^am ustu.
Kejqunm, Akgama dogru.
Ke$kil, s* Ke$kil tumsiq : Kisa burun.
Kefkillk, Ak;ama dogru.
Ke^kiruv, f, Ge$ olmak*
KeVetiiv, f* Gune$ battiktan sonra,
geceleterek,
Ke^tik, is* Akjam, ak§am vakti.
Ke^uv, (k) f* Ge<;nnekf suyun linden
yuruyerek bteki farsfma gf\mek.
Qan ke$H. Kantn uzerinden yijru-
du. Bastan kestl, - Bajmdan
Kun ke$H* - Vakit ge<;ti,
Ke|iiv, (IL) Affetmek, kusuruna bak-
mamak.
Ke|Iguv, f. Gecikmek, get; kalmak.
134
Ke§ik Li ruv — Kogal
Kc$ik!iruv, f. Geciktirmek.
Ke^iktitHijv, f. Geciktirilmek.
Ke$iluv, f. Ge^ilmek.
Ke$iruv, f* Affetmek, kusuruna bak-
mamak.
Ke$nilu¥f f* Affedilmek.
Ko$irim, Is* Af, Keflrlm suradi* - Af
diledi.
KejirrmdL s. Affedici, kin tutmayan,
Ke$ecikf is* Hi^bir $ey du^unmemek.
Keyiiv, L Uzulmek.
Keygiz, is* Bk.; Kiyiz (Ke^e).
Ktygizuv, f, Giydirmek.
Kiygizituv, f. Giydmlmek.
Ktydirmeletuv, f* Itelemek*
Ktydirmelev, f. Itelemek, iteleyerek
iterlemeyc <;a!i$mak*
Kiydiruv, f. Bk.; Ktygizuv.
Kiye, Is* Jerefat, kutsallik. . Quranin
kiyesl atsm* - Kuranin §erefati carp-
sin. Borunun klyesf bar - BdrunOn
(bozkurtun) kutsalh^i var.
Kiyeli, s* Kutsal, haysiyetli.
Kiye, f* Kiye care; Omuzlayarak, kak-
hrarak.
Ktykilcin, is* So^ukluk, kirgrnhk, mu-
пакета,
KHometr, is. Kilometre,
Kiiometrdey, s* Kilometre kadar*
Kiyiligkuv, f. Kan$mak,
Kiyilikkk, is. Kavgaci, bozguncu.
Ktyiliktiruv, f, Kanjlirmak,
Ktyiliguv, f. 1. Bajkasmin tying, so-
zune kanjmak. 2, Satajmak, 3. Kc-
derlenmek*
Kiyme, is, Ktyme sdz : Bozduran, ka-
rijhran soz, dedikodu.
Kiymc|cfuvr f. Ittirmck, kalabahk ara-
sindan kaktirarak yiirumesini sa^'
lamak.
Kiymelov, f* 1. Kalabahk arasindan
kaktirarak yurumek* 2* Sohbet eden
ki§ilerin arasina girip laf» bolmek.
Kiyme$ek, is* Evtenmi$ hammlann, bo
yaz kuma^tan yapdan ba$ ortusunun
susu olan on tarafi.
Kiytindev, f. Atm biraz hizh olarak yu*
rume^i.
Kiyuv, f. 1 Giymek Klyip ketiiv* Bi-
risinin i$ine veya sozune yersiz ka-
r/^mak.
Kiyiz, is* Ke^c. Kiyiz uy* Ke^eden ya-
pilrrn^ cadm
Kiyik, is, Geyik.
Kiylluv, f* Giyilmek,
Krylm, is. Giyim*
Kiyim-Ke$ek, is* Giyim e^yasi*
Kiyim$enf s* Giyimli, elbisesiyle,
karmadan. Kiyimfen catK EI bi se sty-
le yath*
Ktylndiruv, f. Giyindirmek,
Kiyindlriluv, f, Glyindirilmek.
Kiylnuv, f* Giyinmek*
Kiyip-caruv, f, Kalabab^,n arasinda
ite kaka yurumeye ^ah$mak.
Kiyisuv, f, Beraber giymek.
Konvertf is. Zarf.
Kobe, (L) is* Tirnaklann elrafindaki
e't.
Kobe, (II) is. Eski zamanda baturla-
nn giydigi zirh.
Kobegen, s. Saglam, dayanridi*
Kbbeyfkij, s, £arpan sayi*
Kobeyfuv, f* 1. (^ogalmak. 2. £arpma
iflemi. 3. Birjeyin sayismi arttir-
mak.
KomeytiluY, f* Qogalti-Jmak.
Kobeytindi, is* (^arpmamn neticesi, £o-
galan.
Kobelek. is. Kelebek. Tuye bozdap,
koy kezdap, korada $uv; kobelek
pen kustar da sayda duv-duv, (A-
bay) Develer bagrijiyor, koyunlar
kuzuluycr; ahirda gurultu; Kelebek-
lerle ku$lar meydanda duv-duv,
Koben, s* Bk,; Koben*
Kobeyuv, f* £ogalmak, bollajmak, so
yisi artmak,
Koren, s* $i^likT kopuk gibi,
Koblk, is. 1. Kopuk, 2. Hayvanlann
agzindan Qkan kopuk, 3. Semi?
hayvanin hizh yurumesi veya ko$~
masi sonucu terlemesi Kobuk avuz,
£ok konu$an, Kobuk karf Yeni ya-
gan sulu, Qabuk eriyen kar*
Kobiklendiruv, E Kopuklendirmek.
K’ biktenuv, f* Kopuklenmek.
Koblnese, (^ogunlukla, umumiyetle.
Kogal, is* Yc$illik.
Koganjin — Koze
135
Kdgar;inr is- Guvercin.
Kogen, is- 1. Koyun, kuzu, ketu og-
laklari boynundan saglamak it in
ozel olarak yapilan ip. 2- Dizgin
Kogen koz, gentler delikanlihgr.
Kogendeluv, f. Kogene baglanmak.
Kogendev, f, Sira sira dizerek bagb-
mak.
Kogertuv, f, Ye^ertmek. 2. Kalkindir-
mak, ilerletmek, yukseltmek*
Kogeruv, (L) f. |, Ye*ermek, yuksel-
mek, kalkinmak. 2. £ogalmak, ute-
mek.
Kcgeruv, („,) f, 1, Mosmor olmak.
2, Bir jeyin bozulmasi, turumeye
yuz tulmasi.
Kogerjin, is, Guvercin.
Kogildir, s, Maviye yakin renk. Kb-
gildir tartti. * Mavilejti.
Kbgildirlenuv, f. Mavile^mek.
KoglldirHk, is, Ku^u'nun buyumekle
olan yavrusu.
Kogilglm, s. Mavimsi, maviye yakin.
Kbgindey, s. Ye^il ol gibi,
Kogirjin, is- Bk,; K6gar§»n.
Kbgis, s, Gok rengi almaya ba^lama-
si, gogermek-
Kbde, is. 1- Stipa olu ttuylu) 2. At*
iardaki siripente hastaligi.
Kodak, Is. 1+ Ejegin yavrusu. 2. Sa-
bi, yavru.
Kbdell, s. Kode olu bol olan yer.
Kbce, Is. Icine tahtl koyularak уарь
Ian torba.
Kbcek, Is, Tav$an yavrusu,
Koz, Is. 1. Gdz. 2. Miras, hahra. 3.
Gun i$i^l Gozunun onu, yam
Qis kozi qtrav, - ayaz, soguk. Си-
zik kbzinen olefin. - a) Yuzu^un
gbzunden ge^ecek kadar, narin, ya-
kijikh, 2) Becerikli. Kbxun salt»,
gbzlerini dikli, kozun cumdu, n-
zunu yumdu, gormemezlige geldi.
umidtni kesti, vedalajti. Kbziin a$-
h, miinewer oldu, dgrendi, abjti.
Kozu a^ildi, derlten, kederden kurtul-
du. Koz flkli, Israr ehi, Koz bayladi.
Kandirdi, Koi ilmedi, Uyumadr Kb-
zuno ilmodi, Dikkate alrnadi, gerrk
gortnedL Kbzuno Hindi, Gozune ta-
kildi, Kozu Hindi, Uykuya daldi. Koz
tastadi, Bakti, etkilendi, Koz colli,
Inandi. Koz cefkisiz, Uqsuz bucak-
stz, Koz ciberdl, Gbz koydu. Kozge
tusH, Goze bait», Koz farth, Imren-
dirdi. Koz boyavfi, Dalavereci, goz
boyayan, kandtran. Kozu cavdiradi.
Aglamaklt oldu. Kozge turtse kbr-
gusuz, Zifiri karanltk. Koz c*’d»r
Kaybetti, ja^irdi. Kozin tiktep. -
Dumduz bakarak, Koz jaldr, - Gor-
dOf Farkina vardr Kozi tiri. - Ha-
yalta, ya^iyor. Kozden gayip bol-
di, - Kayboldu, gori/nmez oldu. Koz
moljermen. - Goz karan. Koz cax-
badt. - Takip efti, gozden kacirma-
di. Koz aqi aldi, - Gdz hakki aldi,
Koz qisti. - Goz kirpli,. Kozin qa-
dadi. - Goz dikfi. Koz ujinan, - U-
zaktan. Kozin cogaMh. - Yok e!Ji,
kaybetti, Koz firimm aldi. - Biraz
dinlendi, uyudu. Kozin bacirayfti. -
Stnirlendi, kizdi. Kozi laldi, • Gdzu
yoruldu. Kozina kok sibin uymelet-
ti. - Eziyet ettL Koz almay qaradi. -
Gbz ayirmadan bakti. Koz siizdl. *
Dik drk bakti, uzun uzun bakti. Ko-
zinen tasa qdmadi. - Hit onun-
den ayirmadi. Kozi $ardnasinan
jiqtb - Korktu. Koz cugirtli. - Kisa
olarak gozden getirdl. Koz kbr-
men, - Uzak yer. Kozi a$iq * Anla-
yt$li. Koz qinn tastadi, - G6z ucuy-
la bakti. Koz cirin saldi. ~ Yardim
etti, korudu. K6x abrtish - Dusman
oldu, Koz cadash. - Birbinni dol-
man olarak takip etti. Kozayim bol-
di, - Gozu aydm oldu, sevindu
Kozbe-koz, Yuzyuzc, gozgoze.
Kozdeluv, L Gozlenmek, takip edil-
mek, seyredilmek.
KozdevHruv, f. Yuzle$1irmek.
KdzdeVf f. 1. Bir $eyi maksat edin*
mek. 2. Ui organize etineyi amat-
lamalc.
Kozdevfi, Is, Gozcu, gozleyici-
Kbzdl, s. §uuriu, anlayijh, bilgili.
Kbzdik, Is, Gozlvk. (Kozildirik de de-
nir.)
Korn, 1L Su koymak i^in mefSIden
133
Kozel — Koktcv
✓и topraktan yapilan кар. 2. Saksi
Kozel, s. Guzel, gbsterijli, ho$.
Kozerok, Bk. Kozirek.
Kdzev, f. 1. Burgulamak, delik yap-
mak. 2. Alay etmek, jaka mevzuu
etmek.
Kozsizdik, Is. 1. Hi\ bir joyin haki-
kahna bakmadan juursuz olarak,
kaba kuvvetle harekel etmek.
Koziguv, f. 1. Takip etmek, iziyle ta-
Jop etmek. 2. Gorunmck, belli ol-
mak, 3, Gdzune, diline sahip ol-
mak,
Kdzildirik, is. Gczluk.
Kozinje, Gozun dnunde.
Kozoynaq, is, Ahn sigabilecegi kadar
ufak yer,
Kozqaras, is. Goraj, fikir. Kbz-qulak. -
0ok<i. Caksi Iyi iyeslnln koz kulagi
(Alasozu) iyi it sahibinrn gozu -
kuiagi. Koz qulaq boldi. - Koruyu-
cu, yardimci oldu.
Koylekr Is. Gomlek.
Kbytkizuv, f, Yerli yersiz konu^tur-
rnak.
KoyfOv, f. Fazla atarak konu^mak, $ok
konu^rnak.
Kok (I.) is. Cadinn agatjarini birbi-
rine baglayan kayij.
Kok, (II.) is, Gdk. Kok boyladi. - Go-
go yuksebdi, Kok culm boldi.
Haisiz dujKj. Kok soqqan. - Kahre-
den, sevimsiz. Kulin kokke u|irdh -
Parampar^a efli, mahveffi, yok elli.
Kok celke boldi. - Yiprandi, ziyan gbr-
du Tobesi kokke cottL * Sevindi, bb-
burlendi, gurur duydu.
Kok, (Ul.) is. YejilHk, yejeren yer.
Kok, (IV.) $. Gok rengi, mavi. Kok
ala, alacah mavi.
Kdkbaqa, s. Cok zayif.
Kokbar, is, Bk.; Kokpar.
Kokdoti, is. Cok sinirli, asabi, siniri
Cabuk ge^meyen kimse.
Koke, Is. Cocu9un babasina ve
bcyisine koydugu hitfib.
Коксу, is, Fikir, akilr insana ozgu asa-
let.
Коксу, G Kbkeyine qonuv : Akh al-
mnk. Kofoyin fest*. Y/K'm gunul ol-
du, jrzuladr. Kbkey kesti, -
muhhn, beklenmcye tahcjmmulu ol-
mayan mcselc.
Kokek, (I.) is. Leylek,
Kbkek, (II.) is. Nisan ayi.
Koketay, z. Agabeycigim. babacr^im.
Kokcal, s. K.i i/vc 11 i r buyukr ihtiyar
kurt
Kokcasd, z, renk.
Kokcelke, is. 1. Prise. 2, Arka
Kokcryek, is. Gogun goz gorebilen
uzakligi.
Kokcultn, s. Ziiyif, kuwetsiz.
Kokcotel, is, OksuriJk. bogmaca.
Kokmaysa, is Ye^eren, Qi’ceklenen
yer.
Kbkmaysah, s, Yejermij, ^i^eklenmij
yer.
Kokmiy, s. Soyleneni anlamayan, hit
bir jey dujunmeyen, aptal.
Kokmiylik, is. AptaJhk, kafasixbk.
Koknar, is, Goknar, afyon.
Kokoray, s. Ycjillik, yejil saha.
Kokoray, 5. Yemyejil otlu*
Kokpar, is. Iki tarafa bdlunerek at uze-
rinde oglak veya ke<J derisini qo-
kerek oynanan oyun.
Kokpek, is. Yere yapijarak cikan bil-
ki £e$idi
Kokpenbek, s. 1. A^ik gdk rengi. 2,
YerrryejiL
Koksagu, is. Kau^uk aijaci.
Koksav, is. Verem,
Koksavir, is. Ayakkabi susu, ayakka-
biya sus olarak kullamlan gbk renk-
li deri.
Kokserke, (I.) is. Diji diger bahkla-
nnkinden uzun, agirligj 8-10 kilo
olan kirrmzi bahk.
Kokserke, (IL) is. Kavunun bir cesidL
Koksev, f. Arzulamak, bzlemek.
Koksoqta, is. Eriyip suyu akmaya baj
layan gdk rengi alan kar.
Koktey, s, Kurumamt$ yejil hali, iyi
olmarruj hah Kokley otti. C°k
buk
Koktem, is. llkbahar
Koktcv, (1.) is, 1. Olun yen't yejer
rneye bajlamasi. 2. insan hayahrun
d 0//11 nr si, < i lj 11 on mesi,
Koktev — KombeJev
137
Koktev. (II.J f, I. Tegellemek. 2. Aga-
(t delerck, ikr ^eyi birbirine ekle-
mekT
Kdkuv, f. Haddinderi fazla konu§mak.
Kbk$il, s. Yejil, yejilimsi.
Kokirek, is. 1* Gogus, gogus kemigb
2. Insanin kaibi, gonlii. 3. $uur, sez-
g:( durance. 4r Etraf. (^evre. Koku-
rek avuruvu. - Tuberkuloz Erkim-
din kokuregine bir ayak as siyadi -
Hetkesin midesine bir tas yemek
sigar.
Kakirekje, is, Atlef, fanila, iQ gomlegi,
Kokiluv, f. Haddinden fazla konu^ur-
mak,
Kbkqufan, is. Boynu ve ayagi uzun,
sulu yerde bulunan buyukce ku|.
Koi, is. 1. Gol. 2. U$suz bucaksiz, bol.
Kol-kosir, s. Bol, haddi hesabi yok,
Kolbapa, is. Umurmyetle gblde ya$a-
yan kurbaga ^ejidi.
Kolbek, f. 1. Kolbek qaguv : Yumu-
$ak hareket etmek, gdnlunu alma-
ya <;a1i$mak. 2. Sallanarak tjabuk
^abuk yurumek,
Kolbekfev, f. Sallanmak, iki tarafina
dogru egilmek.
Kblben, L Kolben qaguv : Sallanmak,
uzun ve bol elbise giyerek salla-
narak yurumek,
Kolbendev, f. Bol ve uzun elbiseyle
sallanarak yurumek.
Kolbetuv, f. 1. Bir $eyin uzunlama-
sma yatmasim saglamak. 2, Yik-
mak, devrilmek.
Kolbev, f. Ayagini uzatmak, uzunla-
masma yatmasi, sallanmasi.
Kolbirev, f. Bk,; Qelbirav.
Kolgir, s. Dalgacr, cakal, saman altm-
dan su yuruten,
KotgirlenuVf f, Hi£ bir $ey bilmiyor-
mu$ gibi yapmak.
Koigirlik, is, Bilmemezhge gelmek
KblgirsuVf f. Bildtgi halde bilmiyor-
mu$ gibi yapmak, yalandan al^ak
gonuHu gibi davranmak.
Koldenon, 1. Aksilik, engel. 2. Yolun
kesi^mesi, uzunlamasina degtl yan-
larnasrna o’masr Koldenenden kaz
bo'du. - Beklenmedik anda engel
(_jkb, Koldenen uzdi - Durduidu
Koldeneni, is. Bir $eyin cni.
Koldenendev, f* 1. Onunu kesmck
i^in, bnunden Gfkmak i<^in yan ta-
taHan onune dogru yurumek. 2
Kar§i durmak. 3r Goige etmek, ka-
patmak, 4. Hatirlamak, gbzune go-
runur gibi olmak.
Koldetuv, fT Bir $eyi ^ogaltmak, had-
dinden fazla hate getirmek.
Kolegcy, is, Gozden uzak, gore go-
runmeyen.
Kolegeleylev, f. Gizlemek, orfmek.
Kolem, is. Bir $eyin buyuklugu, ge-
ni jligi,
Kolemdenuv, f, Bir ^eyin buyuklugu-
nun veya genijliginin tahminden
buyuk olmasi.
Kolemdi, s. Genl$r buyiik.
Kolendetuv, f. Suslenerek yiirumesinr
saglamak.
Ko I en dev, f. Insanin kendi kendine
suslenerek yurumesi.
Kolenke, is. 1. Goige. 2. Btr $eyin
$ekli, sureli. 3. £ekinmek. 4, Etraf,
aym ^atr. 5. Birinin himayesi. 6.
Golgelik, ^emsiye. Kolenkesinen
korktu. ’ Golgesinden korktu.
Kolenkelev, f. 1. Gdlgelemek, 2. Bir
$eyi engellemek.
Kblkosir, $. Haddinden fazla, рек bol,
<;ok fazla.
Kolkuv, f. Sivinm кар i^inde, veya
yokuj a$agi yavaj^a dagilmasi, tas-
masu
Kolkildev, f. Sivimn konuldugu kabin
agzina kadar dolmasi.
Koltektev, f- Bk.; Kultektev,
Kol$ik, is. Ufak gob cay suyundan
toplanmis olan su.
Kolik, is. Vasita, binilecek at, deve
veya ucak, araba.
Kombe, (1.) is. 1. Yer alh zenglnligi,
maden, 2. Tahil, msyve gibi $eyle-
rin konuldugu kup veya кар. 3. In-
sanin sakladi^i sir,
Kombe, (IL) is. Belli Gizgi, at yan§la-
rmda atm gelip ge^mesi gereken
tizgi.
Kombelev, L Bk, Komuv.
138
Komis — Konii
Komis, s. Bk. Kbnbis*
Korney, is. 1. Bogaz, girtlak. 2. Insa-
run iQindeki sh, du^unce. 3. Bir-
^cyin kaynagt*
K6mekr is, Yardim.
Komekey, is, 1. Bk,; Korney. 2. Fikir,
Komekfesuv, f* Yardim etmek, tara-
tim tutmak.
Komekji, is, к Yardimci, yardim eden.
Komeksi ;arva$iliq - llave 15*
Komeski, s. 1, A^ik ve fam belli ol-
mayan, gizli kalan. 2. Yava$.
Komeskilev, f* Giziemek, brtmek, be-
lirsiz hale getirmek.
K6me$t is. Komez, kule gomulerek pi-
^rilen $eyler. Konken eldln korne}i
bolsa, eruv ©Idin eruvlugu ban (Ata-
sdzu) Gb^ebe halkin kuma gome-
rek yapfigi yemegi varsa, yerlejik
balk in da yeni geiene yapacagt ye-
megi var*
Komkeruv, f. 1. Bir jeyin kenanni ki-
virarak dikmek* 2. Ku$atmakf sar-
mak. 3. Bezemek, suslemok*
Komkeriluv, L Kivnlarak,. dikilmek.
Kbmpiyuv, f* $i$mek, buyumek, bo-
burlenmek.
Komuv, f* 1. Gbmmek, topra^in al-
tina koymak, mezata kbmmek. 2*
Basrnak, brtmek* 3. KamQ ile dbv-
mek, kam^ilamak.
Komiltuv, f* Topragin veya bas-ka bir
^eyin i^ine atilmak.
Kornilov, f* Gomulmek*
Kbmirf is. 1. Komur, yer altindan
kan maden komuru. 2. Aga$ kb-
muru.
KomiHenuv, f. Kbmurle^mek*
Kdmlr$i, Is, Komurcu.
Kon, is. к Biiyuk bas hayvan derisin-
<len yapilan iyi ijlenmemis deri.
копи kepken, Susayan.
Kbnbis, s* TahammulkSn saglam, da-
yamklt*
Kongi}, s. Laf anlayan, terslik Qkar-
mayan.
Kbndigiiv, L 1. Ah$mak, tahammul et-
mek, rnanmak* 2. Uysalia$mak*
Kondiruv, f, Kabul ettirmek, itaal el-
tirmek.
Korte, s. 1, Kbhne, cski, kullanilmi§.
2, £ok gormus getirmifr ihliyar.
Копек, is, Deriden yapilmi§, i<;ine kis-
rak su!u sagtlan кар.
Kdneruv, f, 1. Eskimek, kbhnele^mek
2. Insamn yuzunun solmasi,
Konetoz, 5. Fskiyen. kullanilms^, koh-
nemi$.
KonsOv, f. Kurumak, susamak.
Kontaqa, is* Derinin surtunerek sivci-
le^mesi, boynuz haline gelmesi.
Kdfttaqalanuv, f* Derinin surtunerek
boynuza benzemesk
Kbntek, s, Kalin dudakli, yaki^iksiz.
Koritcri, (I.) is. Gon, derib
Konteri, (IL) s* Saglam, dayanikli,
ahskm,
Kcnferilenuv, E Sertle^mek, kalinla^-
mak.
Konterili, s* Dayantkli, saglam, ia-
hammulkar.
Kontiyuv, f. dudagin veya bu*
ne benzer bajka bir $eyin kalinlaj-
mast, sigmesL
K6nuv, L Kabul etmek, yapmaya ra-
n olmak. Erkine kondL — Dedigi*
rn kabul etti Tilge konbedL —Soy-
lenileni kabul etmedL
Когциу, Konili konsuv: Razi olmak,
memnun olmak, sevinmek.
Kbnigiiv, f. Ije( vaziyete ali$mak.
Koniktiruv, f, Ali§tirmak.
Konimpaza, s, Anlayijh, anlasma 1a-
raflari.
Kdnt (I.) is. Hayvan pisligi (koyun,
ke^i gibi).
Коп, (IL) Is. Davar veya hayvanla*
rm kijlagi.
Konii, is* 1. Gbnijl. 2. Fikir, ideal, Kb-
nil boldi, — Dikkat etti. Konii kb-
terdi. — Eglendi, guldu, oynadi.
Konii avdardt — llgilendi. Konlll
hndu — Dinlendi, rahafladi, kanaat
getirdi. Konili tasidi. — Gayretlen-
di. Konilin basti. — Kendi kendini
teselli etmek* Konili bittL — Mem-
nun oldu. Konilin asti* — Fikir ver-
di, aydmlatti. Kbnil avladu —
Memnun etti* gonliinu aid*. Konili
canm boldi* — Yarim annul oldu
KdniJdendiriiv
K6rgi§
139
Konii qoydi. — Dikkat etti, eherrv
mi yet verdi. Konii ay th* — Bajsag-
hgi ditedi. Konili bozuldi. Sinirlen-
di, akh bajka tarafa kaydi. Konili
tusti. Iyi zamanma rast geldi, mem-
nun oldu konul suradr, ha) hatir sor-
du. Konili drbidi. — Sevindi* Konu-
lu ostu, sevindi. Konii sindi, Kcjlbi
kirildi. Konii ceter cer. — Sozu ge-
Qecek yer. Konili cay tapti. Rabat-
landi. Konii berdi. — Ehemmiyet
verdi. Kortil qosh, — Erkek He ha-
nrmm anla^masi, gdnlij bir oldu,
Konii jalqidi, Sevindi, memnun ol-
du. Konii hoj. Gonul hojlugu.
Konii kuyi. — Gonul hojlugu. Ko-
nili tlksindi* — Kalbi kinldi. Konili
suvidi. — Umidini kesti* Koniline
quvat tuttu. — Umidi, guven kay-
na§i etti.
Konildendiruv, L Gonlunu jen etmek,
arzulandirmak*
Konildenuv, f, 1. Gdnlij ferahlamak.
2. Nurtanmak*
Konildes. s* Niyeti, dilerjb gdnlij bir
ahbap kimseler.
Konildi, s, Sevindi.
Konlldilik, Is. Gonlu hoj, gonlu ferah,
rahatJik, zindefik.
Konilsiz, s. Gonulsiiz.
Konilslzdenuv, f* Gonulsuzlenmek.
Koniljek, s( Yardim severlik, yumu-
§ak gonulluluk, dujkunu hlmaye
eden, kollayan.
Konirsuv, s. Bk, Qontrsuv.
Kdp, s, 1. £ok, fazla, bol. 2. Devanali,
uzun zaman boyu Kalkamay men
undemey curemln Icop (Abay) Ca-
nim benim, ben sesimi tpkarrnadim
uzun zaman, 3. Halk, topluluk Kop-
korkutadi, teren bahradi (Atasozu)
£ok korkutur, derin batinr 4, £ok
uzak, Kopten beri coktan berir cok
eski zamandan Kcp casagan uzun
yrllar ya$ayan kdp casagan bilmey-
di, kdp korgen biledi (Atasozu) £ok
ya^ayan degil ^ok gpren bilir. Kdp
uzamadi Uzun surmedi Kdp kuv*
du, Devamh takip ettlr iz surdij.
Kdp ultlu, £ok m i 11 iyetl i t birdeh faz-
la milliyet mensubu olanlar.
Коре - kornev, Goz gore gore, goz
onunde.
Kopene, is* Bi^ilmi^ ot yiginr
Kdpes, is. Buyuk is adanu.
Корре, s. Fazla konujan, kr*F^frni
metheden.
Kopsuv, f. (^ogalmak, uremek, yer iri*
den kopmak uzere olmak.
Kopsinuv, f. Fazla geldigini hissef-
mek.
Koptesuv, f. Hep birden, <;ogunlitk
olarak.
KopHk, Is, 1P Cogunluk, bolluk, 2. £o-
gul,
KdpHnOv, f. Bo$ubo$una ovunmek
Kopje, is. £okca.
Kopjik, is. Minder, Kopjuk koydu,
abadarak sdyiedi*
Kopftl, s. Cogunluk taraftan. toplum-
cu Bolmap kekjil, boisavji kopjil,
can ayamay kesip kil (Abay) Alin-
gan olma, toplumcu ol, cam feda
edercesine tahj.
Kopjilik, is. £ogunluk, efkari umumi-
miye. Tuyenin ulkeni kopurden ta-
yak ceydi, Fazla sivrilen adam ilk
darbeyi yer.
Koplr, is. Kdprd
Kopirluv, f. Kopuklendirmek, kopurt-
mok.
Kopiruv, f. 1, Kopurmek, 2* Kendini
methetmek.
Koplrjuv, f. Kbpuklenmek, кбриггвьк
Koplrjik, is. Ufak ufak kopukler.
Kopirjituv, f. KbpuJdendirmek.
Ког, (I.) is. 1. Olunun gomulduqu
yer, kabir Kdr qazdt. Kuyu kazd
Birevge dep kor kazba ozun tU-
sersin (Atasozu) Birine kuyu kaz-
ma kendin dujerstn.
Kor, (IL) s. 1, Kor, 2. Aydin det’JtL
cohit,
KorgendL s. Gorgulu, terbiyeli, edepli,
Korgensii, s. Gorgusuz, ferbiyesiz,
edepsiz,
Korgenslzdlk, Is, Gorgusuzluk, terbi-
yesizlik, edepsizlik.
Kdrgijr t- Gozu a^ik, dikkSHi.
140
К drci е у
Norik ti
Kbrdey, s. Mezar gibi, karanlik lun
all karangi (Moldagaliv) Gece.
Koregendik, is, H5la mezar gibi ka~
ranlrk.
Koregen, s. Gozu a£ikf dikkeitji, uza~
gi gdren.
Koregendik, is, Bilgili, gozu a^ikhk.
dikkatlibk.
Кбгек, is. Cnda ,a^, yemek.
Koresi, is. Binnin elinden ^ekecegi
olmak.
Kdre$ck, is. Bk.; Koresi,
Kdrcerr is. Ufak lefek ivir - nvir*
Korkeytuv, f. Gu7elIe$tirmekH sink-
mek, bezemek.
Korkem, s. Yaki^kli, quzel Korkem
adeblyat, — Edebi dille yazilnuf
kilap. Korkem cazuv. — Guzel yazi
Korkemdenuv, f. Suslenmek, guzel-
le$mek, naktslarnak,
Korkemdev, f, Guzellc$tirmek, sus-
lemek,
Korkemdlk, is. Bir joyin guzelligi,
suslulugu.
Korkemdilik, is, Bk.; Korkemdik.
Korkemoner, is. 1. Sanafkarlarin sa-
n&hm en iyi §ekilde icra etmesi, gu-
zel sanatlar...
Korkeyuv, f. Guzelle§rnekP gulleo
mek.
Korme, is. Sergi. Eki kunnen keyi i
dunyecuzilik когте a$ildi. Iki gun
den sonra dunya capinda serg
□Qildi.
Kornekfb s. 1, Gdsleri'jlb mejhur, td-
ninmts. Kornekti is komilmeydi
Atasozu) GosterijJi, tamnmi$ $eyler
gomulmez. 2. Guzel.
Kornev, s. Goz bounds, mahsus, bil-
hassa.
Korpe, is. 1. Yorqan. 2. Yumu^ak. 3.
Pamuk кар Tun korpesln camilgan
Karanlik bastirdi. Кбгрепе karay
kosul Yorganma gore uzan.
K6r>etkl$, is. Goslerge.
Kbrsetiiv, f. 1. Gostermek. 2. Sirine
yersiz leke surmek, cezalandirmak.
3. §ek 11 lend irmek, gostermek Ko-
mek korsettl Yardimlajft Aybat кЙГ’
sefH, — Kar$i £ikti+ Azap kdrset-
ti, Eziyet. i§kence qbslenji
Qir korsetH. — Karji ^ikh. Suviq
cOz korsetti. — Soguk yuz goster*
di, Korsetip isfev. — Gostererek
yapmak, Qara korsetti. - - Uzaktan
qbrunerek yurumek.
Korti^qan, is. Yer altrnda bulunan i.r
re, mezar fares?
Kiiriiv, f. 1, Gorrnek. 2, Kar£ila$mak
3. Her$eyi biimek. 4. layik gormek,
tahmin etmek. 5. Ogrenmek, ijit-
mnk; bilmek. 6, Sevinmek. 7. Rast-
gele, herkese, her kim olursa. 8.
Sezmek, anlarnak. 9. Islemek. 10.
Bulmak, aimak. Con kordi. — Dog-
ru buldu. Damil kormedi. — Rabat
gormedi, Aves kordi. — Heves gbr-
duf heveslendi. Qacet kormedi. Lii-
zum gormedi. Qiziq kordi. jlgi ^e-
kici buldu. §ibin kurdi kordi} Sinek
kadar ehemmiyet vermedk Korer
tandi kozben atkizdi. Sabaha ka-
dar uyku gormedi. Koppen korgen
ulu toy. Milletle beraber olmak en
iyisi. Kore almadi, — Kiskandh Uy-
qi kormedi. — Hi£ uyumadi. Cak-
Д1 kordi. — Sevdi. Kun kordL ~
Hayaf ge^irdl, gecindi. Korse qi-
zar. ~ Her gordugune heveslenen
korgonnen koz ak< aldi Goz hak-
ki aldi. Bet korse cuz uyalas, ya-
lanc;nin utanmasi cuzi kaytbadi qu*
ruru kirildi. Cat kordu. Yabanci got’
du. Buyim kormedi, muhimsemedi
kisim kordu. Azap ^ekii. Tmishk
kormedi, Rabat girmedi. Cuz korustii
Rastgeldi.
Kor$L is* Kom$u, evleri yanyana o-
Ian kimselec
Kerik, (1.) is. Koruk.
Korik, (It) Is. Insani gdsleri^i, yuzu-
nun guzeIHgt,
Korlkteluv, f. Bk.; Koriktenuv.
Koriktendlruv, f. Gbsten$!ir yakijikh
hale qetirmek.
Korlkteniiv, f. Guzeilejmek, yaki$<kii
olmak.
Koriktev, f. Guzellejtirmek, nakijla-
mak. suslemek.
Kcrikti, s. Yakj$iHi, quzelr gorkemli
Koriliiv — Kotkengek
141
Koriluv, f* Gorunmek, bakilmak.
Kdrim, s, Guzel, ?ahane, Jlgin^.
Korimdik, is- Yuz gorumluk. Kelln kcl-
di korirnder korumduQUn berlnder,
gelin geldi gorun, gorumlugunu ve-
rin.
Korlmpaz, s* Gozu a^ik, dikkAtli, akik
b.
Korine, s. Goz onunde, gdze ^arpan.
Korinuv, f* Gorunmek.
Kbrinis, (1.) is* Manzara, tabii guzel-
lik, degi^iklik.
Korinis, (11*) Is* Gorunu?.
Koristlruv, f. Gorujturrriek.
KorisuVf f. Goru$mek, konu?mak, ku-
<ак1а?эгак selSmla?arak.
Rose, is* Kose,
Kosege, f. Kosegesi kogeruv: £ogab
mak, $ofuk - ^ocuklu olmak
Kosem, Is, Onder, lider,
Kosemsinuv, f. Kendisini under, lider
«anmak.
Kosem$e, is. Ozne.
Kosev, (!*) Is. Мэ$а karrjtir-
mak i<;in*
Kcres, (II*) f* Ma?a veya herhangi bir
odun parcasiyla yanan ate?i кап?-
hrmak.
Kos - kbs, Deveyl Qa^irirken fjkari-
Ian ses*
Kbsuv, f* Bol olarak kiirekle alma
Kbsip aldi* Doldurup aldi.
Kostik, is. Havuca benzeyen yabani
bitki.
Kosiltuv, f. Луа^ни uzatbrmak.
Kosiluv, f* Ayagi uzatmak, ayagi uza-
tareik oturmak, KosHe ayth* Rabat
ve cekinmeden soyledi.
Koterem* s* Koturijm.
Kbterme, is* 1, Su baskrmndan ko-
runmak i^in yapilan set, 2* Ara*
bada kullgnilan dizgin, kayi?
Kotermelev, f. 1 Kollamak, destekle-
mek, kafdrrmak Sesle fakviyp et-
mek.
Kotermeji, is* 1. Muteahit. 2 Des-
tekleyici.
Koteruv, f, 1. Kaldirmak, yerinden kr
prrdatmak. 2. Methefrrtek, abarf-
mak 3 Bir efe aimak, yunj-b
mek. 4 Inanmak, dayanmak, foz*
mak. 5. Firlatmak, ^ikarmak. 6. Ki-
pirdafmak, kimildatmak, 7. Bagtri$
gurultu ^ikarmak. 8. abkoymakr i<;~
mek. Kbnrl koterdi* — Eglendi.
Sirkesi suv kotermedL Tahammul-
suzle$1i. Bas koterdi. — Ba? kab
dirdi, ayoklandu Bas keterdh —
Biraz iyi!e?ti, hastaligmdan iyile?-
meye ba§fadh Basina koferdl* — Ba
gndi, gurultu yapti. Qol kbterdk —
El kaldirch. 1. Izin istedr. 2. Bagimh
oldur ele du?tu, 3. I?aret etti kolun
koterafmaytin fakpardi beline bay-
lama alftndan kalkamayacagin i?i us-
tune alma. Munnm koterdi* - Be-
genmedi §a?bavm koterdk — Yal-
laklandt, yarandh Uran koterdi. —
Ses Qikardi, parolayla <;rkti. Qob-
men Istegendi moynimen kbter-
dL — Efryle yapfigim boynuyla
kaldirdi, <;ekti. Ensesln koterdi* —
Eglendk goniu ?enlendi, Ruhun
koterdi* — Cesaret verdi. Semiz-
dlkti qoy koteredl* — Semizligi ko-
yvn kaldinr* Oksesin koterdi, —
Basil giBi* Han koterdi* — Han o*
larak se;ti, adadi, burmetledi.
Kazan koterdi, Yemek pi?lrdif davu-
sun koterdi. —, Sesini yukseltti.
Irgesln koterdi. — Ba?ka tarafa
etti, Kaltasi k6termedi, — Cebi
kaldrrmadi, paras» yetinedi* Kofere
savda qildi. Seyyar saticilik yapti
KoterifOv, f* 1. Yukselmek, kalkm-
mak, 2, Terfi etmek, 3. Buyuyup,
geli$mek. 4. Kaymak, <;ikmak, 6.
Yerinden katkmak. 7. Budamak 8
Kjyrilmek diklejmek. 9. Buyijlmek
10. Ta?makF dolup 1a?mak. 11. Gu<;
lenmek. 12. Egilmek. Konulu kote-
rildi. Gonlii ho? oldu.
Kbtenll?, Is* Ayaklanmak, hareket
Koterllinklf s* Bk.; Koterinki.
KoterimpaZr s* Saglam, dayanikh.
KeteHsiiv, f* Kaldirilmasma yardim
etmek.
Koterinki, s* 1. Yukselmek, buyumek,
2. Gonliin hojlugu.
Kotkenjek* s. £ekingen, aksv
142
Kotenkensevtev — Kiizek
Kotenkensevtev, Г Gerisin pert qU
Kc$, is. 1. G6^ 2. Omrun ge^mesi.
AVan olup, ko$fen kalmaydi. H\-
bir^oyden kem olmayan
Ko$e, is. Gadde, sokak.
Kd^et, is. Ta$inmasi i^in ozcl turd*"
yoti$tirifen bftki.
Kosconekey* Yol uzerinde, yol boyun-
i <1,
Konkin, is. Qg, yuvadanan, dagdan
kayan kar.
Kojkindcv, f. Gig kaymasL
Kd$qula$f s. Uzak, uzun.
Kospeli, s. 1. Gocebe, 2. Kaygan, 3
Dur ciksiz
Kdsuv, f. 1 Got; etmek. 2. Kiptrdamak,
dorimck. 3. Ayak basmak. 4. Bir
yerden kayarak gogmek. 5. Bir$eyin
yovarlanmasu 6 Deqi^mek, ba$ka-
• ina vermck.
Ko$irF is. Arabaci, arabamn alm: su-
ren kimse.
Ko^irme, is. Musvette, kopya.
Ko$irme$b b* Musvette yapan kimse.
KopHiiv, f. Gdc eHirmek.
Ko^iruv, f. V G6<; eltirmek. 2, Mus-
vetle ottirmck. Basina ko^urdu, Qok
qurullu yaph.
KuvS, is. §ahtL
Kuvalandiruv, f. Tasdik etfirmek, is-
pailatmak.
Kuvager, is. Hahra, $ahH.
Kuvalik, is. 1. $ehitlik 2. Tasdikna-
ne, huviyek
Kiivlevt f. Ruzgarm sesi.
Kuvildev, f. Gurulfulu ses.
Kubi, is. Ayran ve boza gib? $eyler
konolan agai; кар.
Kurinuv, L Ovunmek.
Kubir, is. Kendi aralarmda yava$ ya-
va$ konu$mak.
Kubirlesuv, f, Kisilb halinrfe копи*-
mak.
Kubirlctuv, f. Yava^a konu^mu$ ol-
mak, ses, hafif guruHu yapmak.
Kubirlev, f. Sesi kisarak hsilb 'halin-
de konu$mak.
Kubirtke, is. El ve ayak tirnagr civa-
nnda bulunan vara, dnlama.
Kude, is. Tnplanmrr? ot yigim.
Kudelev, f. Oto yigmak, toplamak
Ruder, L Kuder uzuv. — Omit ke-
rn ek.
Rudik, is. $uphe, tereddut
Kudiksiz, s. §uphesizf tereddulsuz
kldiktendiruv, C §ijphelendirmek, if-
reddutlendirmek.
Kudrktenuv, f. $uphelenmek, tered-
dutlenrnek.
Ki/dikti, s. §uplic(i, tcredduHu,
Kudir, s. Yuksek^e, yuvarlak.
KOdire, s, Saglam, dayanikli.
Kudtreytiiv, f. Kocaman hale getim
mek.
Kudlreyuv, f. Косaman olmak, uygun
suz br^imde buyumek.
Rudis, s. Egri, kambur.
kiidislenuv, f. Kamburlasmak, eqil
mek.
KudisteVf f. Egmekr kambur etmek
Kucilr is, Kabn vr. serf ses uyde ki-
mtzga toygandardin kifcili estiledi
Evdc kimiza doyanlann sesi i§itildi.
Kiicildek, s. Gurultu yaparak konU’
kimse.
KGciJdesuv, f. Kar$ihkh olarak bagf-
ra bagira komj^mak.
KiicHdeluv, f. Bagirtmak, gurullu yap-
lirmak.
KikiJdev, f* Gurultir yapmak, bagim
mak. $<ihrdin cait cu[t etken tirev-
deri ifinde ku$ildeydi kok bdrii.
Cadinri prril piril parlayan direk-
leri arasmda bh borunijn sesi yuk-
seldi.
Kucrreytuv, f. Kocaman olarak olurb
mak veya koymak.
Kucireyuv, f .Kocaman olmak. 2. D6>-
mantna kar$i heybet, kuwet gos-
termek.
Kuz, is. Giiz, snnbahar
Kiizgi, s. Sonbahar vakti
Kuzdey, Guz boyunca gtizin ekilen ta-
bular.
Kuzdik, is. Sonbaharda olurulan yer.
sonbaharda ekilen ekin.
Kuzek, is. 1. Yaz aylannda koyunlartn
kirpiMim ^akit. 2. Sonbaharda
Kuzektev — Kiiyzeldiruv
143
yayladan indikten sonra koyunlarin
kirkddigr vakit.
Kuzektev, f. Sonbaharrfa oturmak, Eki
ol Esildln boyin kuzektevjl ©di. —
Iki kabile EsiTin kenarmda sobba-
harda otururdu.
Kuzeluv, f. Yijnu kesilmek*
Kuzem, is. Sonbahardaki koyunlari
kirpma zamanr.
Kuzen, is, Derisi kiymetli fare.
Kuzendey, s. Kuzen gibi,
Kuzet, is, Nbbet^i, gozetleyici.
Kuzettiruv, f, NobetQ koymak, gdzete-
cek birisini koymak*
Kuzetuv, f. Gozetlemek, beklemek, ko-
rumak,
Kuzet$i, Is. 1. Nobet^i. 2, Baktci, refa-
kat<;i*
Kuzetiluv, f* Gdzefienmek, korunmak,
nobet^i konulmu^ olmak.
Kiizev, (I.) is, Sonbaharda oturulan
yer. Kuzev tozgan, oh cok, ©Idin
mam, tuman bolar, cel soksa, $an
tozar (Abay) Guzluk tozmu$ (ba-
rabe olmu$) ate§i yok, kendisi du-
man olmuj, yel eserse toztoprak bu-
rur etrafL
Kiizev, (IL) f, Kirkmak (koyunun yu-
nunu).
Kuzevslz, s. Kmkilmami$*
Kuy, (L) is. Vaziyef, durum, hal Ku-
laktan kirip boydu alar, caksi en
men tatti kuy, konulge turlu oy sa-
lat ondi siiysen menje suv (Abay)
Kulagindan girer, butun ruhuna
hukmeder iyi bests, iyi gufte. G6-
nule <;esit ^e^it du$6nce sokar. Mu-
zig! scveceksen benim gibi sev. 2.
Kalm, 3. Durum, omur, 4. Ho$, 5.
Du$uncer hahrlatmak. 6. Kaygi,
elem, keder. Kiiy jertti. Besteledi.
Kuy, (IL) Is, Nagme, melcdi,
Kuybecek, is, Bk*; Kiiyben,
Kuybecektev, f. Bk,; Kuybendev.
Kuybek, is* £eklngen, srkilgan hal va-
ziyet.
Kuybektov, f* £ekingen, cekingenlik
etmek,
Kuybelekfev, f, Bk.; Kuybektev.
Kuybelendev, f, Bk.; Kuybendev.
Kuyben, is, Ehemmiyetsiz hareket ve
soz.
Kuybendesiiv, f* Ehemrntyetsiz bir
$eylede ugra$mak, <;ekingen, sikil-
gan btr vaziyehe olmak.
Kiiybendev, f* Bir $ey1erle me$gul oh
mak,
Kuybfcrktev, f, Qekingen, stkilgan va-
ziyetle bir $eyler yapmaya <;ali$-
mak.
Kuygelek, s. Slnirli, asabi.
Kuygelektenuv, L Sinirlenmek, asabi-
)e$mek,
Kuygelektev, f, Krzmak, sinirlenmek.
Kiiygelektikf is* Sinlrlilik, asabil'ik. O-
su kuygelektigindi koysanq dedi,
§u asabiligi biraksana dedt.
Kuygizdiriiv, f. Yakhrmak, ale^le-
mek,
Kuygizuv, f, Bk.; Kuydirijv.
KudirgL is* Atlarda $arbon hasfahgi.
Kuydiruv, f, Yakmak, ate$e vympk.
Kuydirilijv, f* 1, Yakmak, ate$e ver-
mek. 2. Isrtmak, yakmak. 3. Ayip-
lamak. 4. Kiskanmak, ici yanmak.
Kuye, (I.) is, Guve.
Kuye, (IL) is. 1* Is, duman, 2. leke,
yalan ayip kiiyedey caladr* Hie bir-
$ey birakmadi.
Kuyez, is* Boy nun tutulmasi*
Kiiyek, (L) is. Koyunun £iftle$me mev-
simi,
Kuyek, (IL) is. Koyunun mevsimsiz
Giftlesmesini onlemek \in koqun
beline baglanan ke^e.
Kuyek, (III.) is. Koyu, kalin* Kuyek
saqaldi* — Sakali gur, kahn.
Kuyefenuv, f. Lekelenmek.
Kiiyelefuv, f* Lekelettirmek*
Kuyelev, f, 1. Komurle lekelemek. 2.
Su^lamak.
Kuyelej, s. Komijrle leke leke ol-
mak.
Kuyev, is- 1. Guvey, 2. Hanimm ко-
casi, beyi. 3. Damaf, kuyev bale
krzinin kooasr, damak
Kiiy - cay, is. Hal vaziyet, durum.
Kuyzeldiruv, f, Agrr duruma du$ur-
mek, eziyefe maruz btrakmak
144
Kiiyzeltiiv — Kuldirctuv
KijyzeHuv, f. Uzmok, uzgun durum-i
lu^urrnek.
Kuyzeluv, f, 1. Eziyet ^ekmekr zor
f । j г и mda kalmak. 2. Ka^mak.
Kuyzeluv^ilik, is. Kriz, stki$ik durum
Kijyzelis, is. Krtz, agir vaziyeL yor-
gunluk.
Kuyzev, s* Zayiflamak, uzgun olmak
Kiiyzevsilik, is, Zor durum, agir vazi-
yet.
Kuykentay, Is. Dogandan ki/^uk, ona
bonzor ku$.
Kuki, s. Ycrki$ikstz, eN diri degil, ce-
'•arctsiz.
Kuykilcv, s. Gbsteri^siz, yaki^^ksiz,
Kiiylenuv, f. Kuwellenmek, semir-
mek
KuylL s, 1 Mali durumn iyi. 2. Se-
m iz.
Kiiylilik, is. 1 Mali durumu iyi olmak
V Semizlik.
Kuynw, is. Uzeri kapah, suslu araba
Kuyrck, s, Halsiz, cesarefsiz, bo§+
Kuyrektik, is. Halsizlik, cesarelsizlik.
ho^luk.
Kureluv, f. Yikilmak, kinlmak.
Kuiesuv, F. Ytkilma, kinlma i^mino
orbik olmak
Kuyreluv, f. Yi'r-.mA, kirmak
Kuyretiluv. f. Yiktlm^ olmak, kmlmi^
r- Im i'<.
KijiPVt f. Ytkilmak, k-nlmak. bozul
nak
Kutevik, is. Qlck qtIisi.
Kiiysandiq, is. Muzik aleti.
Kuysev, С I. Gevi$ getirmuk. 2 lip
zumsuz fazla konu$mak.
Kuysiz, s. Bakimsiz, halsiz
Kuysizdenuv, f. Bakimsiz hale dti^
mok, hnlsizlejmek, zayiflamak.
Kuysizdev, f. Bakimsizra. halsizce
Kuyil, is. Hayvanm (,ihle$me zamam
Kuyifteluv, f. Bakilmak. hanrlanmak
ohemmiyet verilmek.
Ktiyilfev, (I.) f. Bakmak, hazirlamak.
Kuylttev, (II.) f. Hayvanin ^iftle$mo
arzusu belirfmesk
Kuytindev, f. Ehemmiyefsiz bir $ey-
lerle uqra^mak, ugrajir gibi gonin-
mck
Kuyst is. Miizisyen.
Kuyik, (I.) is. Ozimlu, ha^ref BaLi-
mn caqsisi qiziq camam kuyik. —
(^oougun iyisi ialih, kofusu tizur?-
tu.
Kuyik, (IL) is. Ates yamgi, kuyik
ku^tii tiiskeii son keledi cken sa-
birdan (Abay) dertr bzlom. agir
bashgmda sabir kar elmez.
Kiiyiktir s. Uzuntulu, hasretli, dertli.
Kiyindiruv, L Uzmek, acindirmakz
Kuyinuv, f. 1. Uzulmek, dertlpnmek.
2, Smirlenmek
Kuyinjc, Oldugu gibi, haline gore,
Kuyinsuv, f. Uzuniusijne, derdine or
!ak olmak
Kuytnh, if- Uzunhp dert, hasr^t
Kuyrrii$ti, s. Uzuntulu, de-tli, hasrefli
Kuyini$tilik, is. Dertlilik, hasretlilik.
Kuyis, is. Hayvanlann gevi^ gefirmesi
Kijyis kayirdi qevi$ getirdi,
Kuyiffev, Г Hazirl^mak, formula gp'
tirrriek.
KukirL is. Kukurt
KuL (L) is, V Kul, bir^eyin yanarak
kill haline gelmesi. Kul talkanm
$igardi, Kulpar^a etti Ku| kui kildi.
pdrijaladi. Kulin kokte u;irdi. Mah-
velti, hi*; birsey birakmadi. Otumen
kirip kulumen $ikh Erken kalkti
ge<; yatti, en iyi $ekilde hizmnl etti.
2. Darmadagm edilmek.
КУ1, (IL) is. Koyunun karnma, me-
mesinc qikan yara.
Kulapara, is. «Timak^in uzerinden gi-
yilen has qiyim
Kvlbireluv, f. UzanArak ytkilmafH и
saglamak.
Kulbirev, f* Uzanarak ytkilmak.
Kuigizuv, f. Giiidurmek.
Kulgin, s. Pembe rpnk
Kulgij, s. t^ok qiikn. $akn zapanr
nuktedan.
Kuldibadam, s. 1 Anh*-iln d?g;l, 2
Pembe renk.
Kuldirgi, s. Gijlduru.
Kuldirgi$, is. Guldurucij, komedyen.
Kuldirgi$tev, s. Guldurucu bikaye dtv
lalmak
KuldirHiiv, f. Yikdmasini saqlamak
KOldirev — Kuinilciiv
145
Kuidtr^v, f. du^mek, yuvor-
lanmak.
Kuldirevi$, is. Cadnin tepesindeki
(§aniraqhn) agacm parcalan.
Kuldrretuv, f. Guriiltulu ses <;ikart-
mak.
Kuldirlev, f, Gurultulu ses Qikarmak.
Kuldlretuv, f, Guldurlmek.
Kiildiruv, f* Giildurmek.
Kulege$F s, Gule^ ^ok gijfen,
Kulege$fik, is* Giilet^ik, $ok qulmek.
Kiileke?, f. Bk.; Kulege$.
Kiilki, is, 1, Gulmek, saving, memnu-
nryet belirtisi. Kulki boldu Gulling
oldu. Kulki baqb* Zevk pe§inde ol-
du. Kuikige bolendi, Sevindi, mem-
nun oldu. Kulip oynadi, Yuzunden
sevinc ifadesi eksik olmadr
Kulkili, s* 1. Guliinc. 2. Zevkli.
Kuiki$en, s. Bk.; Kulki^iL
Kulkl^b is, Guldurucu, qok glilen.
Kulki^ib s. £ck gulcn, gulmeyi se-
ven.
Kulkome;, is* • K-ule gomuierek p^i^iri
len ufak ekmek
Kulli, z, But un, hepsi.
Kulmenr f* Kulmen qaguv : Gulum-
semek.
Kulmendev, f, Gulumseyi^. Kulmen-
dey keler kozderi kalcmbas keler-
ozderi (Abay) Gozleri gulumseye-
rek $akala$arak gelirler.
Kulpara, L Kulpara boluv: Param-
parga olmak*
Kvfpar$a, is, Kulpar^a.
Kuisalgi$, is, Kul tablasu
Kuftalqan Boluv, f. Param par^a olmak,
yikilmak, bozulmak.
Kulte, is, Kil. Kulte cal. - Atm yelesi-
nin kill.
Kiiltektev, f. Gizlemek, yaHarmak.
Kullelenuv, f, Sacaklanrnak, dilim di-
lim olmak,
Kultelev, f* Bir yere topJamak.
Kultildev, f. $i$mek, Cararndr kara-
sam kulitldep ketipti, Yaram bak-
tim kir fena halde
KultiV/ f, Gulmek, sevinmek. Kiile qa-
radi, * Gulumseyerek,
Ku1;eF is, Hemen yogrulan bamurdan
□te$e grimerek pisiriien ekmek,
Kulimdesuv, s- Birbirine b&karak qii-
lumsemek.
Kulimdefuv, f, Gulumsetmok,
Kulimdev, f, Gulumsemek.
Kultmsi, s, Ho$ olmayan koku, koi-
tuk alti kokusu.
KulimsiretuVf f. Gulumsetmek, gulum-
semesini saglamak.
Kulimsirev, f. Gulumsemek.
Kulim, f* Kulim qa§uv : GuEumseyerek
bakmak.
KuJingir, s. Solgun renk, pemb^ye
kai;an renk.
Kulisuv, f, Gulu^mek.
Human, is, $ijphe+
Kumandanuv, f. Juphelenmek,
Kiimandi, s. §upheli.
Kumandilik, is. §uphecilik.
Kiimansiz, s, 5upbe5iz.
KumSncik, is, Para cuzdam.
KumAru is, Bk.; Kuman.
Ki.'mbezr Is* Kiimbet, minare.
Kumbezdeluv, f. Suslenmek, guzelie$’
mek (bina gibileri i^in), suslen-
mi$, guzelle$tirllmi$ olmak.
Kumbezdenuv, L Suslenmek, guzel-
1e$mek.
KumbezdeliiVf Suslemek, ijlemek.
Kumbezdi, s* Minareli, kumbe+li.
Kumbir-kumbir, s* Gumbur giimbur.
Kumbirlenuv, f. Gum gum ses Qka-
nlmak,
Kumbirietuv, f* Gum gum ses ^ikar-
mak.
Kumblriev, f* Yuksek sesle konu§-
mak, gumbur gumbur ses ^ikarmak.
Kump, E Kump etiiv: Aniden bat-
mak, dibine dogru gitmek,
Kumpiytuv, f, §i§irmekr buyutmek.
Kumpiyuv, f* $i§mek, buyumek,
Kumpildetuv, f. Gum dedirtmek, gum
diye batmak, gum diye du$mek,
gum diye ses ^ikarmak/
Kumpildev, f. 1. Gum gum du^mek.
2. Agzt fazla doldurarak konu$-
mak.
Kumilciiv, f, Yavas ve tok sesle hay-
ret ederek konujmak*
146
Kiimis — KOngir
Kumis, is. Gumu$.
Kiimisteluv, f. Gumujlenmek.
Kumistetuv, f. Gumujletmek.
Kumislev, f. Gumu$lemek, gumu$le
kaplcmck.
Kumisje, 5. Gumu$ gibi. Ak kardin
beti kiimusje cilhradi - Karin yu-
7ii gumuj gibi paHach.
Kumisquvnq h. Farenin bir <e$idi.
Kun, (I.) is. Gune$.
Kun, (II.) is. Gun, 24 saat. к Gun
boyu. 2, Vakit, zaman avur kunder-
dL bastan kepriyuvge ekevtde be-
kindl, Zor gunlere katlanmaya iki-
si de razi ofdu. 3. Emek. 4. Ha-
yat, omur, Klin batti, gun batti.
Kun kesti, bajindan zor gunler qe<*
Ii. Kiin ke$kirdL Gun batmak uze-
re kun koterildi. Gun dogmak uze-
re, Kun $aldr, Gune$lendi. Kun tutil-
di, Gune^ tuhjldu. Kun kurkiredi,
Gok gurledi. Kun kordi), Gun gor-
du. Кипи tustu, Zor gijnler ge;iri-
yor. Kun cayi, Hava durumu.
Kuna, Is. Gunah.
Kunakar, s. Bk.; KunAkar.
Kunara, Gun a§iri.
Kunasiz, s. Gunahsiz, suqsuz.
KunakSr, s. Gunahk^r.
Klin&karhq, Is. GunahkSrhk.
Kunilev, f. Sui;lamak.
Kunalb s* Su<Ju.
KunSsiz, s. Su^suz, su;u yok,
Kunqa£an Is. Gunejten koruyan al-
mna gunej gelmesinr? mani olmak
i^in japkamn onune konulan ^ey.
Kunqa£jarstz, s. Gi>nc$lik$iz.
Kiinqaqti, s. Gune$ <arpti.
Kunqurgatpav, Her gunu, hi<; bo$ gun
birakmamak.
Kunuzm, Bulun gun boyu.
Kunbatis, is. Bali.
Kunbagar, Is. Bk.; Kunba^rs.
Kunba^iSr (Si Gune bakan.
КипЬв’кип, Gunbegun, gunu gunune.
Kunboyi, Sabahtan ak$ama kadar.
Kunbunn, Ewelden, bnunden.
Kungey, s. Gun dogusu.
Kijngirt, s. Bk.; Kungirt.
Kunde, Her gun.
Kundelik, Is. Gunluk.
KundeHkti, Her giinku, belirli. Kun-
delikti cumis. - Gunlu$ 15.
Kundes, s. Rakip.
Kundestik, is. £ekememezfik.
Kundestiruv, f. Arayi acmak, текс-
те; duruma getirmek.
Kundev, f. ^ekemernok, ki.’skanmak
Kiindiz, Gunduz,
Kiindiz-lunl, Gece^gundi'iz.
Kiindik, (I.) is. Ya$i gelrru$ hanim-
larin ba$ina orttugu beyaz kuma$
Kundik, (11.) is. Gunluk.
Kiineltuv, f. Gun ge^irmek, ge<;inip
gifmek.
Kunes, Gun taraf, gune$ taraf.
Кuncara, is. Yagli bitkinin yagi ahn-
diktan sonra kalan posasi.
Kiincit, is. Yagli bitki, yag ^ikanlan
bitki.
Kun koris, is* Gun geijrmek, hayat
surmek, ge;inmek.
Kun *aymr Her gun.
Kunsuv, f, Gijnesle yanmak.
KunsituVr f. Gune$ alhnda birakmak,
gOne^e tulmak.
Kundiz, s. Gunduz, gune^siz, gune$in
gdrunmedrgi Sira.
Kun-tun, Gece-gunduz,
Kun TAvlik, is. Gece ile gunduzun
toplami, 24 saatlik vakit.
Kiinje, s. Gun gibi.
Kunjuvaq, is. Gune$li, gune$in sicak-
lig*.
Kun?uvaqtav, f. Guneslenmek.
Kun $*g'sF Is. Dogu, gun dogusu.
Kunfil, is. £ekemezlik, kiskan^bk.
Kun$i1ik, (I.) is. ^ekemezlik, kiskani;
bk.
Kunjilik (IL) Gunluk, bir gunluk yer,
bir gunde yaptlan.
Kunboyfr Gun boyu
Kunl Bunn, Ewelde, onunden.
Kunilgeri, Ewelki gun.
Kuni-luni, Gecc-gunduz.
Kun, is. Hamm hizmel^i.
Kungey, is. Guney.
Kungir, is. Kungir-kungir : Ses, qurul-
fu.
KOngirlev — Kiirkildev
147
Kungirlev, r* «Kungir-kungir» drye ses
г rkarmak.
Kungirt, s. Tam belli, a^ik deg it du-
тап I r, karanlik.
Kungirttenuv, f. Dumanli, karanlik,
bulanik, belirsiz duruma gelrnek.
Kungirttik, is. Karanlik, koyuluk, be-
Hrsizl ik.
Kiindlk, 1$. Hanimlann hizmet^ilik et-
mesi.
Kunk, f. 1. Kunk etuv: Рек belli ol-
mayan ses ^rfkarmak, belirsiz bir
seyler konufmak, 2. Minldanmak,
Kunkll, Is. 1. Bit $eye memnuniyet-
sizli'k bildiren sozler. 2. Birisiniin
arkastndan soylenen dedikodu.
Kunkildesuv, ft Kar^ihkh olarak bir
ifiraz hakkmda konu^mak.
Kunklldev, f. Bir $eye itirazda bulu-
narak konu^mak, dedikodu yap-
mak,
Kunlreniuv, f. Ozuntuye du$urmekr
£ok dertlenmesine sebep olmak.
Kumirenuv, f. Aci ^ekerek bagirmak,
aglamak, ah, ah grbi sesler Qikar-
mak.
K0pf f. Kup boluv: §I$mek. Av'rgan
ayagim kup bolup isip kettb Agri-
yan ayagim kup gib!
Kup-kuren, s. Kahverengryle ktzd ka-
riJIfTIL
Kupsek, s. Yere yeni du^en, uzerine
bastlmayan kann yumujak durumu.
Kupsuv, f. Gururlanm^k, yuksekten
ba к mak.
Kupslnuv, f. Buyukluk, gu^luluk tas-
lamak.
Kuptenuv, f. Ovunmek, bdburlenmek,
kibirlenmek,
KOptevr f. Temizfemek.
Kuptl, (L) KOpti boluv: Haddinden
fazla yemek yemenln neticesinde
rahatsiz olmak,
Kiipti, (IL) s. Belirsiz, tereddutlu.
Kupjck, is. Araba tekerleginin ortssi.
K0p|ekfeyr s, 1, Semiz, 2. Iri yan.
Kup^ektenuv, f. Semirtmdk, buyumek,
dolmak.
Kupi, h. Uine koyun veya deve yu*
nu konularak yaprlan palto.
Kupildok, £ok dvunen, fazia alan
kimse.
Kupildesuv, f. Kar|dikh dvunerek ko-
nujmak.
Kunildey, f, Ovunmek, fazia atmakr
palavra sikmak,
Kiininuv, f. Yersiz ovunmek.
Ktinlr, s, Bkj Kapir,
Kiiibelekfev, f. 5d5|rmak, ^ajirarak
harekcf etmek.
Kiirdek, is. Bk.; Kurtik.
KurdelendirOv, f. Zorla$tirmak, agir-
la^tirmak.
Kurdelendlriluv, f, Zorlejtiriirnak, agir-
la^tinlmak.
Kurdelenuv, f. Zorla$mak, agirla$mak.
Kiirdeli, s. Buyuk, zorr agir.
Kurekt Is. Kurek.
Kurekfev, f. Kureklemek, kurekle to-
mizlemek.
Kuren, 5, Kahverengi Qos kuren. -
!ki tane kahverengi at. Kiiron qa-
baq. - Uzgun. Kuren tarfth - Kah-
verengi olmaya basladr.
Kurendenuv, f, Bir jeyin kabveren-
giye ddnujmeye bajlamasi.
Kurendev, s. Hafif kahverengiye ya-
km,
KurcnituVf f. Kahverengiye ddnme.
Kuresker, is. Mucadeleci, gure$<ji.
Kures, is. Mucadele, gure$.
Kuresuv, f. 1+ Gurejmek. 2, Bir $eyi
elde etmek i^in yanjmak. 3.
kijmek, devamli birbiriyle ugraj-
mak.
Kuresfi, is, Gure$Qt
Kuresin, is. Qdpluk.
Kuretamir, is. §ahdaman.
Kiirev, f* Kuremek, temizleyip yi£-
mak.
Kurzi, is. Gurz, agtr top.
Kurke, is. Hayvanlaf, koyun, ke^i, si-
gn, ku$ i^in yaprlan ahir.
Kurkelaviq, is. Hindi,
Kiir, f. Kur-kur: Gunun ya^madan ev-
velki gok guruHusu.
KurkiL is, £ok ok stir me netitesinde
sesin ktsilmasi, oksuruk.
KurkJIdev, f. Oksurmek, devamh ok*
sOrmek.
1-18
Kiirkii'ev - КГи'.огИптпек
Kurkirev, f. Gur I стек, gok gb/l^me^
Kuilctijv, Bk ; Kurildeluv.
Kurmek, isP Plrino sapiyla berciber qi-
k,in y^bjni oT.
Kurmcluv, f. Ayagm bhbirinc doku-
nr\ik yurtirnc/c mani olma^b dilm
surr^rck |ут konu^mnya mani ob
mas-, clin bir ^nyi iyi yapamamav.
Kurmek, f. 1, Baglamak. 2. Oze! $e-
kiidc baglamak. Athn ayagin kurmep
bayladi. - Atm ryjgim kurmeye-
гек baglodi. 3, Birakmamak, Kiska
стр kiirmevge kclmeydu - Kisa tp
sag lam ba glam ay a golmez.
KulpHdctuVr f. Sutun sut uzerine sa-
g'ldigi zaman ses qikarmasi
Kurpildev, f. Sb! sagilirken kaba bol
bol akmasi nohccsinde £ikan ses.
Kurs kurs efuv: L KesHc kesik gu-
rultijlii scs ^ikmasi
KursHt is, Gijruhuiu, gur $es.
Kursildek, s. Gur aur t^kan ses.
*.<ursildo!uvr f. Gin gin ^ikart’
mt?kP havan topu ve agtr !opa tut-
mak, dayak atmak.
Kursildev, L Tufek, top gibi ses C'-
kartmak, oksijrmek.
Kursiniiv, f* l^ini rekmck.
Kurt, s. Qabnk, aniden,
Kiirte, is. I^lenmij deriden veya ku-
ma^tan yapilan ki$ elbisesi.
Kuit-kurt, is. Kurt kurt diye Qkan
ses.
Kurtik, is. Ruzgfinn bir yere yigdigr
kar.
Kijrtildetuv, L Bir $eyi kdir kitir kir-
mak.
Kurtildev, f. Sort bir ^cyin kitir kitir
kinlmasi.
KOrildek, s. Kahn v di, пигёИсуегек
konujan.
Kurildesuv, f. Kar$ihkh gur qi'ir ses
Oikarmak, gurultu yapmak.
Kurildetuv, Gudetmek, gurubu yap-
trrmak.
Kurildev, L 1. Giirlernek, gijruBu yap-
mak. 2. Hizh akarken ^jkan ses.
3. Taykin, fagmak. 4, Sesin kalin
^ikmasi.
Kurigt Is. Pirin^.
Kus. is. Insan v i rri idijndrj, uzun za
man bij ikm’$ kir fabakasi.
Kustenuv, f. Q 'k kirGnmek, kirle: m
-?im:ivah n|rir.>k c^rllrgmcsi,
Kusuv, Г. Kfr\rivk, vazge<;m^kr brak
mak
Kutuv, b 1 Hi'rmct etmek, saygi go-
fcrnmk, :aymak. 2. Boklemek, gez-
mek. 3t Rakmak. 4, Isfcmek, dile-
mek Kulpegen cerden. - Beklrm
ITteyeri yerdc.
Kiituvji, is. 1. Ufak ^ocuklara bakan.
terbiyo cden, haskmedeki haslala-
ra bnkan, onlara hizmet eden kim-
se 2, Bir kimseyi agirlayan, hiz-
met рНрп, geh?n misafhe dzel ola-
rak hizmcf cden kimse,
Kutiluv, L Seygi, hurrnet gosterilmck
Kutim, is. Bakim.
Kutimsizdik, is, Baktmsizlik, Bakdma
mak
Kutinuv, f, Kendine ctikkat etmek,
liasta olrmmaya. yorulmamaya gay-
re! elmek.
Kutir, f. Ktitir-kuHr etuv : Kulur ku!ur
Sts <pkar!mak.
KutirJck, s. Kfhrdak, bashk<;a kitir-ki-
tir ses (jkaran.
Kutirlefuv, f, Knturletrrmk.
Kutirlev, f, Knbn kutur ses, ^ikararak
к frilmak,
KiHisuVf f. Sayoi gosferilmesine, biz*
mot edilmcsine yardimei olmak.
Ku$, is. 1. Guo. kuwet. 2. Agirhk,
Bnsta miycok bolsa eki ayakka sab
mak tuser (Afasozu) Ba$ta beyin
yoksa cezasim (agirhgim) ayaklar
rpk^r.
KOfah, is. Hindistan'da yeti$en ook
tier vr? yuvarUk bitkL Oksurenlerf1
ilao bdfanihr.
Ku^eyfki^f is. lakviye. deslek, daya-
nak.
Ku^eytuv, f. C7ur|pndkmek. kuvveb
lendirmek.
Kil^eytiluvr f* Guclendirilmek, kuweb
lendhiimek.
Ku$endrrmek; f. Zorlandjrmak, bir $e-
yi IraHinrV^n agidigin altinrfa ka
гг.^к rj/.'uче<. 2, Ikinmak.
Kugeniiv — Kindik
149
l(u$enuv, f, Zorlamak.
Ku$eyuv, f* Gu^lenmek, kuwellen-
mek.
Ku$siz, $, Gu^suz, halsiz.
Ku$sizdikF s. Gu^suzluk, halsizlik,
kuwetsizlik.
Ku;tevr f* Zorlamak, mecbur etmek.
Kiijti, s. Kuwetli, gu^lik
Ku$tllik, s* Kuwellilik, gu^luliik.
KU}igenr is* Karhd nesiinden кам
ku$.
Ku$ikfey, s* It yavrusu kadar,
Ku$lk, is, 1. It yavrusu. 2* Ufak <;o-
cuk.
Kujlktev, f* bin yavrulamasi*
Kuf-kuvat, Gayref, gin;, kuvvet.
Kuyuv, C 1. Yanmak, tutu$mak. 2.
Ate§lenmek, kizmak. 3. Sinirlen-
mek. Avzi kiiydL - Agzi yandi. Can
kuyerl* - Aciyacak yakmr. Cud kiiy-
gur - Lekelenesice. j$i kiiydL - Si-
nirlendi, izalandi, Kuyup candi -
Yandi, tutu$tu, rok sinirlendi. Kii-
ytp pjsti - SinirlendL
Kibirtkilev, f, Bk,; Kibirtiklev, bbg^’
cektev.
Klbirtik, s* Yavaj yurumek.
Kibirtlktenuvr f* Yava§lamak, htzi
azaltmak.
Kibirtikfev, f. 1* Yava$, acele etrne-
den yurumek. 2, Yava$ yava$ ko-
nu?mak.
Kidi, s. $imank,
Kldilenuv, f* Diklenmek, serfle^mek.
Kidirfuv, f. Geciktirmek.
KldurUv, f. Gecrkmek, beklemek, dur-
mak,
Kidirlnkkev, f. Gecikmij olmak, bek-
lemi$ olmak. Oyge kidkinkirep kir-
dlm* Eve gecrkerek glrdim.
Kidiris, Is. Gecikme, ara,
Ktdirissiz, s. Gecikmeden, durmadan,
ara verilmeden.
Kidirusiiv, f* Bekle$mek( gecikmek.
Kicindiruv; f- Sinirlendirmek, kizmak.
Kicindev, L Baginp ^a^irmak, tehdit
etmek, kizmak,
Kiclreyiiv, f. Bir tarafina dogru egi-
lerek konujmak, yurumek.
Kil, Hep, devamh, aynt yonde, c.yru
$ehirde.
Kilegey, s* Pi$mi$ veya pi$memi? su-
tun uzerindeki kaymak.
KilcgeylenuVr L Kaymak lutmaya ba§-
lamasi.
Kilem, is. Hah, (kilim degil),
Kilcm$e, is. Ufak hair
Kilemsif is. Hahci.
Kilen, Hep devamli, saf,
Kilkuv, f. 1, Suyun yuzunde bir $g-
yin yurumesL 2. Kaymagi yavas^a
aimak, suyun yuzunde bir $eyi top-
lamak, 3. Suzmek.
Kilkiidetuv, L Agzina kadar doldur-
mak.
Kilkildev, f. Agzina kadar dolmu? ol-
ma-k.
Kilkituv, f, Suyun veya horhangi si-
vinin uzerinde bir ^eyi yurutmek.
Kilmiyluv, f, 1. Zayif ve halsiz gibi
gostermek. 2. Gozlerini kisarak
_ bakmak.
Kilmiyuv, f, 1. Zayif ve halsiz gorun-
mek, 2. Gozlennt kisarak bakmak.
Kilt, is, Kilit. Kilt toqtadi. - Aniden
durdu. Kilt bunldi - Aniden, bir*
den dondik
Kiltiypan, is. Ehemmiyet, mSn3r an-
lam; i$, mesele.
KiHtenuv, f. Kilitlenmck,
Kilttetuv, f. Kilrtletmek.
Kilttev, f, Kilitlemek.
Kiltsb is* 1. Kilit;i, 2. Anbar bek^isi.
Kiltildev, f* Agri ve hastahk tesinyle
boyun ve dizlerde kilt-kilt diye
ses tikmak,
Kim, $z. Kim. Eski avuldagi mergen
kim dedi* - Eski obadaki mergen
kim dedi.
KJna, is* Ayip, kusur, sue.
Kinalav, f* Su^lamak.
Kinafavjb Is* Su^la-ytci, saver
Kinah, s* Su^lu,
Kinarat, is, Kusur, eksiklik, su£.
Kinaratsiz, s* Kusursuz, eksiksiz, su*;-
suz*
Kinasiz, s* Su^suz, samimi, temiz, saf.
Kindik, is. 1. Gobek bagt* 2. Bele
ku$amlan kemer. 3. Orta, merkezi
150
Klndiktes (Kir-qayav)
yer. Kindik kesip kir cuvgan tuv-
gan cer = Gobek bagi kesilerek
kiri yikanan dogdugu yer = va-
tan, dogum yen. Kindik feje - Be-
begin gobek bagmr kesen kadin,
Kindiktes, is. Kardej.
Kir, (I.) is. Temiz olmayan, klr.
Kir (II.) is. Kantar, terazi, ol^u. Si-
yirlar klrge tusirlldi me? - Si^irlar
tarlildi mi? Kir keltlrmedi. * Laf
getlrmedi.
Kirben, is. Uzuntu, iizgun halde olma,
;ekingen|ik, memnun iyetsiz I ik.
Kirbiktenuv, f. Uzulmek, Ince ve duy-
gulu olmak.
Kirbiktev, f. Incelmek, memnun ol-
mamak.
Kirgivdiruv, f. Girdirtmek.
Kirgizuv, L Girdirmek,
Kirgizilliv, f. Girdinlmek.
Kire, Is. Kervan, nakliyatcr.
Kireberls, Is. Giris, ev veya bina giri-
$i, Torgii iiyge kireberist© ol men!
tijrtup kaldi. - Yukanki odanin gh
njinde о beni durltij.
Kirekej, Arabaci, nakliyat^i.
Kirelenuv, f. Kiralanmak.
KireleluVf f- Kiratalmak, kiraya tuttur-
mak.
Kirelev, f. Kiralamak, kiraya tutmak.
Klrop, is. Direk, bir jeyin altina ko-
nuian destek. Kdmur ba sip tcaladt
kirep cok deydi Qolpan. - Komur
yikilacak, destek yok dedi QMpan.
Kirevke, is. 1. Zirh. 2. Yuz perdesL
KirevketcnuVj f Bulanik, belirsiz ha-
le gelmek,
Kireflt Is. Arabaci, nakliyat^b klract.
Kirciytuv, f. MemnuniyetsizUk bildir-
mek.
Kirciyuv, f. Gonulsuzluk, uzgUnluk
hali.
Kincindev, C Begenmemek, ho$lan-
mamak
Kirlen, is. Qamajir yikanan кар, le-
gen+
Kirlenuv, f. Kirlenmek.
Kirlefuv, f. Kirletmek.
Kirkv, (I.) Biraz kidi, biraz pis.
Kirtev, (IL) f, 1. Kir olmak, piden-
nnk. 2, Shwlenmek. 3. Dfkkali d.i-
gilmak, kirini temizlemek*
Kirme, (I.) is. Siginti. Di$andan gel-
me.
K|rme, (If.) is, Cografi terirn, denize
giren kara par^asi, burun.
Kirne, is. Karnin burarak agnmasi,
bir nevi karn hastahginin adh
KIrpj, is, Kirpi.
Kirpidey, s. Kirpi grbi.
Kirpik, is. Kirplk. Kirpik qaqh - Kir-
pikleri hareket edtyor, yasiyor
Kirpik qaqqan^a, Goz aQip kapaya-
na kadar.
Kkpik$e$enr is. KirpL
Kirpilenuv, f. Soguk yuz gostermek.
Klrph, Is. Kerpk;, tugla.
Klrsabin, is. £ama$ir sabunu.
Kirsiz, s. Kirsiz.
Kirtiyuv, f. Yorgunluk, rahatsizhk ha*
linin gozden belli olmasi.
Kirtik, s. Ufak, kisik.
Kirtildek, s, KiHildeyen, kirt, kiri ki-
nlan, ince.
Kiruv, f. Girmek, dahil olmak.
Kir} ktrf etiiv, f. Kar; diye girmek,
(Jege ayagima kir$ ©tip kirdl, (^ivi
ayagima kar$ ederek girdi).
Kirjen, s. £abuk kirlenen, ktr kaldir-
mayan,
Klr$iF is. Qama$irci, kirleri temizleyen.
Kirjik, is. Kir, leke.
Kirjiksiz, s. Terniz, kirsiz.
Kir$iktey, s, Bembeyaz. tertemiz.
Kir$il, s, £abuk kirlenen.
KlrjildeVf f. Grrc-gir^ ses ^ikarmak.
KIrrguv, f. Basilmak, foplanmak, birik*
mek, birbirine yaklasmak.
KirTptar, is. Muhtar, bagimli.
Klriptarhk, is. Bagimhhik, muhta^lik.
Kiris, is. Giri$, gelir, kazant;.
Kirispe, is. Giri^, izahat.
KirisHruv, f. Giri<4irmek, ba$latmak,
dahil etmek.
Kirisuv, f. Bir jeye girijmek, iviirak
etmek.
Kiris-jtgis, is. Gelir-giden
Kiri$tey, s. Ter-temiz, cok temiz.
Kir-qayav, is. Kotuluk, haram niyet-
lil'k pislik.
(Kir - qon) — Ki§ircyuv
151
Kir-qon, I*- Kirli ^ama^ir.
Kise, h. Gumu$lu, bakirh suslu e^n-
tasi olan kemer,
Risen, is. El? ve ayaga takflan zincir,
kelepce.
Kisendeluv, f. Zincire vurulmak, zin-
cirlenmek, zincirle baglanmak.
Kisendetuv, L Zincirle baglatmak, zin*
cire vurdurmak.
Kisendev, f. Eli-ayagi zincirle ba^la-
mak,
Kisnev, f, Bk. Kisi-nev,
KIsL Is, Kl$i, adam, insan.
Ktsilik, И- Ki$ilik, insanhk.
Klsimsuv, f. Kendini -kiji saymak, in-
san saymak, begenmek.
Kisimsinuv, f. Gururlanmak.
Kidney, f. Kljnemek, bzlemek. Alis-
ta cDrse klsinesip, caqinda curse
HsHesip - : Uzaklarda kalirsa ozle-
yen, yak1a$nsa dijleyen.
Kisinetuv, f, Kisnetmek, ki$nemesini
saglamak.
Klslje, Insanca.
КИар, is. КИар.
KHapkana, is. Kotuphane,
Kltaphanafi, is. Kutuphaneck
Kitapia, Is. Ufak kitap.
KitSp, is. Kitap.
Kitirlek, s. Kikirdak.
Ki$kone, s. Ku<;i?k, ufak.
Kljkelenev, s. Ки<;ик^е.
Ki$kentay, s. Ufacik, ku^ucuk.
Kffkoktaylav, s. Ки^к^е, biraz ufak.
Kf>ir s. KiXt>k.
Kiflgirim, Ufak<;a, ku<;uk<e.
Kljik, s. Aleak gonulli), ku^uk.
Kifikirlm, s. Bkz. Ki$iginm.
KijUov, $. Ku^ukee.
KifiHk, Is. Kueukluk, ya$* kueukluk,
Kifpeyll, s. Al^ak gonullu, terbiyeli,
gorgulu.
Klspeylldev, s, Terbiyelice, af^ak go-
nulluce.
Ki^peyHdl, t, Terbiyel'i, edepli, gor-
gulu.
Klspeyilditik, is. TerbiyeliIik, gorgulu-
luk, al^ak gonulluluk.
Ki$ireytuv, L Kueultmek, ufaltmak.
KiiireytulOv, L Ufallilmak, kueulful-
mek.
Kifirek, s. Btraz ufak, fazla ufak, faz-
la kueuk.
Kljirektev, s. Fazlaca ku^uk, fazlaca
ufak,
Kl^ireyGv, f. Kuculmek.
Qaba : qaba saqal, s, Kaba sakal.
Qabagan, s* Saldirgan kopek istrma-
ya hazir, saldirgan kopek.
QabagaL Kabahat, kusur, aniden ce-
reyan oden day.
Qabaq, Is, 1, Ahn. 2. Goz He ka$in
arasi. 3. Yar, yer yangimn Ost tarafi.
Qirgiy qabaq boluv - : Kusrrws ol-
mak, dargmlik girmek.
Qabaq, is. Kabak, cucurbila Lage-
naria, a$kaba£i, balkabacp.
Qaban, Is, Domuzun erkegi. Erkek do-
muz.
Qabartuv, L Kabartmak, ji$irmek,
Qabaruv, f. Yiiksefmck, ji^mek, kahn-
lamak, kabarmak,
Qaba!, (I*) Is. Kez, sder.
Qabat, (IL) Beraber, birlikte; katman.
Qabat, (III,) Is* Di$, kabuk. Cor qa-
battan, Yer kabugu.
Qabattasuv, f. Birbiri uslurie.
Qabattav, L Birbiri uzerine koymak, ki-
virrnak; >kiye каНатзк.
Oablan, is, Kaplan.
Qabuv, (L) f. Карта к. Iyt qubrsa
iyesin qabadi (atasozu) it kudursa
sahibin: kapar. 2. Bir ^eyi agzina
doldurarak yudumlnmak. 3. Vur-
так, carpmak, (Tayip ketip qili$>
qara ccrdl qabadi - r Kihcm kayan
sa kara yeri kapar
Qabuv, (IL) L Igne ardi dikmek, yor-
gan dikr^i (Korpenin qabuvi kdis-
popti - Yorganm dikiji уак^тн
yor).
Qabtk, is. Kabuk.
Qeibiqtanuv, f. Kabuklanmak.
Qabtqfav, f. Kabugunu qikarmak*
Qabikh, s. Kabuklu,
Qabil, Kehul Qabd boluv - : Kabul
olmak).
Qabildav, f. Kabulletmek; kar^damak;
Uygun bulma-k.
Qabil-qupil : Bkz.; Qaptl-qupd,
Qabindatuv, f, Akcigcrin $i$irilrnesi.
Qabindav, Bkz,; Qabmwv.
Qabinuv, f, Akcigerin $i$mesi. £ok ко
nusunca nefes alamamak.
Qabir, i s. Kabir,
Qabirga, , is. Kaburga kemigi. 2* Bir
^eyin yam. Kaburgasi, Qabirga
sagat Duvar saatL Qabirgasina
batuv Bir $ey hakkinda uzuL
тек, mcrak etmek : Qabirga ga-
zet Duvar gazclesi, Qabirgasi-
men kenesH En yakinina akil da-
n*jtir du Qabirgasi qabisti £ok uzuL
Qabirgalasuv, f, Yanyana qclmek,
Qabirgalav, f, Siradan kalmamak, st
rada olmak, yanyana olmak. Tepe-
yi diklcmesine degil yanlamasina
yuruyerck doia^mak,
Qabirgab, s. I. Guiju, kuvvetlk 2
Zeng in. 3. Cusseli, buyuk, коса-
man.
Qabirlatuv, f. Kabre koydurmak,
Qabirlav, f* Gomrnck, kabre koymak
Qabir$aq, is, 1 Bahgtn sirlindaki pul
lar. 2. Bir >eyin uzerinde olu$an
kabuk.
Qabir$aqtanuv, f. Bir $cyin uzerinin
kabuklanmasi
Qabtsliruv, f. 1 KavujfLinnak. 2. Iki
иси terna^ ettirmnk. 3. Yapi$hrmakr
Qabrsuv, (I.) f. 1. Kavu$mak, yapi£-
так. 2. Rirle^mek, ali^mak
Qabisuv, (!L) f, Dala^mak,
Qflbiht is, KAbiliyet.
QahiletHr «, Kab’liyetli
Qaga - Qadirlev
153
Qaga, is. Qaga beris - Qi/kur, kd^e.
Qaga beriste qaliph - Kd§ede
Qaga beris qaldirdi - Ehem-
rniyet verilmeden birgkildr,
Qngacuv, is. Yabanci saymak, arala-
nna aimarnak, Olay qagacuv kor-
sonr ozimizge munda ke), Oylo so-
muk muamelc gorursen buraya,
kendimize gel.
Qagacuvlanuv, f. Soquk karsrlanmak,
lecril edilrnek.
Qagaz, is. Kagit, 1, Qagaz aq$a - K3-
git para. 2. Moklup. Qagaz kelip-
H - i Mektup gclmi$.
Qagazdafav, f* Kagillatmak.
Qaganaq, is* Hayvamn dogumundan
Fjvvoi gelen mj. Qaganagi qariq,
saganagi sang sevindi. Qaganagi
qarsi ayrildi - : Sinirlendi, patlaya-
cak gibi oldu.
Qagiyda, is, Kaide, vsul.
Qaguv, L 1. PencereyL kapiyi vur-
mak( kakmak 2 Silkmek. 3. Qvivi
duvara veya ba$ka bir yere <;ak-
mak. Im qaqfi - i$aret verdi. Tan-
day qaqli * Hayret etti. Diril qaq-
h - Vucudu titredL An qaqti - Av
avladu Tis qaqqan - Tecrubeli, ya$-
<;a buyuk. Cinegi qaqh - Yuregi
Carph, Betinen qaqpadi - Yuzune
hi<; bir ^ey soytemedi* Qagtp
saldt - Birden yedi ve yuluverdi.
QagUez, s, Nazik, ince. Qagilez qu
Nazik ktz.
Qagdvv, f. I. Vurulmak, civilenmek.
2, Mahrurn kalmak. 3. Sarkdmak.
Qallan qagdgan eken - Parasiz
kalrm$.
Qaginuv, f. 1. Akcigenn ^i^rnesi, kan-
1аптам. 2. Bir $ey aniden bczul-
mast, ayaklanma olmak. El qagm-
di, Millef ayaklandr. Avizrnan qa-
g»nhr Sozunden yakalandi.
Qagis, 1. Sapa, yoldan uzak. 2. Yan-
hala. Birevlor olirik aytuvga $e-
ber, endi blrevler qagis estuvge so-
ber - Bazilan yaian soylemeye us-
tar bazflan da yanh$ i$itmeye usta\
Qagistiruv, f. 1. K^pijlirniak. 2. Aras-
tinnak, toplaHirmak. QU» qagistis - .
Yanan ate$i alevfendirmek.
Qagrsuv, f, 1. Kijkirtmak, orlahgr ka-
rishrmak. 2, Danltniak, kavga ettir-
mek. 3. Kaymak.
Qagifuv, f, Lafla ignelemek, 1а$1агпак +
Qadar is. Bir jey asmak veya bagla-
mak it;in dihini kazarak yere ta' d-
m»5 olan direk.
Qadagahtuv C Takip ettirmek, bak-
tirmak, bo^ biraktumak.
Qadagaluv, L Takip efm^k, dikkal et-
mek, aiaka goslermek,
Qadaq r(l.) is. 200 gram agnligin-
da bir agirlik bi\usu birimi, 2. 409,51
gramdan ibarel eski bir agirlik c»l-
Qfsij hirimi
Qadaq, (IL) is. Akcigerin buyumesi.
Qadaq avruvimen avirgan adam-
di aldtn ata emdetiiv kerek. • Akci-
ger $i^mesr hastahgina yakalanan
insaru bir an ewel tedavi ptfionek
gerek.
Qadaqtatuv, f, O^turmck. Qadaq bi-
rimi ile ol^turmek.
Qadaluv, L 1. Sancimak, saplanmak.
2. Bir ijin pe$ini birakrnadan uzun
zaman kojmak. 3. Gozunii kirpm?
dan gozlprini dhkmek.
Qadam, is* 1. Adim. 2. Ydn. Eger ol
sayasty caginan bolmay qalmaytin
qadam casap... Eger о siyasi yori-
den mubakkak ulmasi gereken adi-
mi atsa.
Qadamdatuv, f. Adimlatmak. yurrijr
mek,
Qadamdav, L Adtmlamak, yurumek
Qadandav, f. Ayagi sert? dik ve seri
olarak basmak.
Qadatuv, f. Di'kHrmek*
QadaVf f. 1. Oikmek, dikine koyrnak.
2. Igneyle dikerek yapi$firrnak
Tuymemdi qadap berdi - Dugrrm-
mi dikiverdi, 3* Sozu serf ve dr-
rekf olarak soylemek. 4. Dik dik
Ь а к mak.
Qadir, is. Hurmet, saygi.
Qadtrletuv, f. Hurmel eltirmek, say-
dir mak.
Qadirlev, f. Hurm^J etmek, saymak.
154
Qadirb ... Qazinali
Qadnb, s. Saygih, hurmetli, degcrli,
Qacamafuv, f, Bir tarafi agzm dijin-
da olarak bir $eyi Qignetmek.
Qacalav, f, 1. Dijiyle parcalayarak ye-
meye qali^mak, isirmak. 2. Bir $eysn
surtunerek ajinmasr,
Qacaluv, f. Surtunmek, astnmak
Qacav, f. 1. Bir $eyin ikinci bir $eyc
dc^erek a$mmasL 2. £ok konu^a-
rak birisini bashrmak,
Qacet, f. Hacet, gerek.
Qacetti, s. Gerekli, luzumlu.
QaceHilik, is, Gercklilik, muhta^hk,
ehcmmiyeHiiik.
Qacuv, f. 1, Yorulmak, bikmak, usan-
mak 2, Bir $eyin a§inmasi, Esiktln
qiyuvi qafip qacipti. - Kapmin agaf
Ian
Qaci, is. Haci.
Qacir, is, Giig kuwet, ciger.
Qacirli, i. Gayretli, cigerli, saglam,
yilmaZt dayanikli.
Qacirhlik, is, Gayretlilik, saglamlilik,
yilmazlik, dayamklilik.
Qacituv, f, Bikfirmak, usandirmak.
Qaz, is, Kaz. Qaz moyin - Kaz bo-
yunlu. Qaz furdi, qaz-qaz bastp
curdi kaz turdu, cocuk yeni yeni
ayakfa durmaya ba$ladi, Qax qal-
qi - Hit degi^memi^.
Qaza, is, 1. (Slum, ecel, 2- Odenmc-
yen, ka/a olan.
Qazaguvar, s. Kazakh, Kazakla^mak
Curt bum qazaqjaga suvday qaza-
guvar dop te dSrlptep ketken Mil-
let bunu son derece diye de over)
Qazaq$ar 1. Kazak^a. 2, Kazak gibi.
Qazaqjtlav, f, Kazak^aya tercume el-
mek. Ay tamtr dep bastadi qazaq-
$ilap - : Hey arkadaj diye ba^ladi
Kazakhs olarak.
Qaxaqi, s. 1. Kazaklann eski orf ve
adetlerinl bilen ve muhafaza eden
adam. 2 Kazaklara mahsus. Bui al
d5l qazaqi atqa aq^aydi - Bu at
lam Kazak atma benzlyor.
Qazalanuv, L Olmek, vefat etmek. Bui
balamn ke^e fefasi qazatandi. - Bu
^осифип dun annesi vefat etth
Qazah, $. Mah?mlir olum, uzuntiisij
olan.
Qazan, is. Kazan. Qazan buzar • Va-
ramaz, kavgaci,
Qazandiq, is, Kazamn konulmasi iqih
yapilan soba,
Qazan$i< is, V Kazanci, kazan yapan
ddam. 2. AhtjL yemek yapan kimse.
Qazba, s, Kazilarak atinan toprak ser-
veti. Bizdin dalamu qazba baybq-
tm ceri - Biztm Sahara -bozkir- yer-
alb servefinin topragt. 2, Qozba
adam, Usandincr, bikfirrci kimse,
Qazbaqtav, L Bk, Qazbalav.
Qazbalav, f, 1. Etraffrca sormak, hit
bir jey birakmadan soru^turmak, 2.
Bir ^eyi tekrar tekrar sorup rahat-
srz etmek.
Qardan, f, Qazdan qaguv. Bk. Q?z-
dandav.
Qazdandatuv, f, Ayagini dik dik bas*
firfmak, serf serf yurutmek.
Qazdandav, f, Aya^i dik dik basarak
yurumek,
Qazdiyuv, f, Dimdik fcyakta durmak.
Bir $eyin dimdik durmasi,
Qazdiruv, f, Kazdirtmak.
Qaz-qaz, f. Tayday, <;ocu^un yeni yu-
riknesi.
Qaz-qatar, s. Siralanarak, sira-s*ra.
sira. Qaz-qatar uy - Sira-sira ev.
Oaz~qafar tur * Siralanarak dur.
Qazoh, is. Kazlann yedigi ot ce$idL
Qazuvr f. Kazmak, yeri kaimak.
Qazi, (I,) is. Atm kaburga kismi ve
yagli etinden yapilan sucuk,
Qazv, (II.) Is. HSkim, kadi.
Qazi, (Hi.) Is. Gazi,
Qaziq, is. 1. Kazrk, ucu sivri
2. Direk, dayan$, Oquv*blllm an-
bilim-iris qazi^i * Okumak ilim
azigi, ilinvrizkin diregt.
Qaziluv, f. Kazilmak.
Qazimrr, s, konu^an, г a hat ver-
meyen.
Qazimirlav, f. £ok konu^mak, $ok ко-
nujarak rahatsiz etmek,
Qazina, Is, 1. Hazme. 2. Memleketin
zenginli^i,
Qaztnah, s. Zengin. haztneli.
155
Qazi nd i
f
Qazindu Kazilauik cikanlan nesne.
Qazif, 1, Hemen, cjabuk, $imdi. 2. Bu-
gun, $imdi, arfik.
Qaziret. Is, 1. Hazret, 2. Tann, Allah.
Qaybal, is* Giybet, dedikodu, birisinin
arkasindan konu$mak.
Qaygi, is. Llzuntu, hasret.
Qaygdanuv, f, Kaygtlanmak, aci ^ek-
mek.
Qaygih, Kaygib.
Qaygnuv, f. Merak etmek, uzolmek.
Qaygisiz, s. Kaygisiz.
Qayda, z, Nerede?
Qaydan, z. Nereden?
Qay-qaydagt, s, Nerelerdeki, nerede-
ki?
Qay-qaysisi, z, Herhangi bin,
Qayqan, s. 1. Biraz dik^e, arkaya dog-
ru egi'k. 2. Dik tppeye dogru yon.
Qayqandatuv, f* Agir yuk yukleyerek,
belinin egilmesini, agir yuk altin-
da ezilerek yurumesini saglamak.
Qayqandav, f* к Belinin yuk alflmda
r*<jilmesi. 2. Bir seyi kabul etmcye*
rek <;ekilmek,
Qayqandav, s. Bk. Qaykan.
Qayqayuv, f. Gertye dogru egilmek.
Qayqiyuv, f. Bk. Qayqayuv*
Qayqi, s. Geriye dogru egik.
Qayla, is, Kazma*
Qaymaq, is. 1. Kaymak, sulun kay-
magi. 2. Bir jeyin en iyisi, se^ki-
nl. Qayma^i buzulmadi * El de£
medi. Hi^ bir $ry olmadi.
Qaymaqtanuv, f. Kaymaklanmak.
Qaymaq$uvr L 1. Kaymaklanmaya ba$-
lamasi, 2. Suyun yeni yeni buz
tutmaya ba^Iamasi.
Qaymtguv, f. (^ekinmek, cesaret ede-
memek, tereddut etmek, korkmak.
Qaynar, Is. Pinar, kaynak.
Qaynasuv, f. Kayna$mak,
Qaynatuv, f* Kaynatmak*
Qaynav, f, 1. Kaynamak* 2. Dolu?’
mak, miktan artmak, Qaydan ?fq-
qanin kim brlsln qaymp ketti kop
ara. Nereden rtktigtnt kim bilsin,
birden dolu?tu рек gok an.
Qayrak, Is. Biloy ta?i.
Qayraq$i, Is. Bileyci Bui kart song и
Qaytaruv
vakitka ke?eyim kayrak?i bolup
curdu. Bu ihHyar son vaktine b?dar
bileycilik yaptu
Qayraluv, f. Bilenrnek.
Qayran, Sevgili, kiymetli, Kayran $6-
ziim kor boldu-av (Abay) Kiymet-
ji sdziim, onun gibi birinc yjztk
oldu. Kayran kaldi, Hayran k^!Hi.
Qayran, is, Darin olmayan.
Qayrandav, f. Suyu dcrin olmayan
yerde kalmak. Aybolsin, qayran-
dap qalgan babqti qabarladi. Лу-
bolstn suyun derin olmayan yerin-
de kalan bnhklan gdrerek Haber
verdi
Qayrat, Is. Gayret. Kayrah bar kisinin
bdreketi bar Islnln (Atasozu) Gay-
reti olan kisinin berekett var i^i-
nin,
Qayratker, is* Bran$inda istm yaprm?
kimseler,
Qayrattanuv, f, Gayreilenmek. Kart,
koz easin tiyip, kayrattamp a?ila
soyledl* Ihtiyar, agiamayt bir<?kip,
gayreflenip, a; ik a^ik soy led i.
Qnyratti, s. Gayrefli.
Qayrav, f, 1. BiQak veya benzeri ke-
sici ?eyleri bilemek, 2. Kiskntmak.
Aqmdm olenl castardi kureske kay-
radh §airin soylediklen gen<;leri
gore? yapmaya te?vik etti.
Qayravb, s, Bilenmi?. Kayravl* lurgan
ak baltasm aldi da betbevine ki$-
tirdi. Bilenmi? olan ak baltasim al-
di ve kemerine kistirdi.
Qaysar, z* V Saglam, tahammulKir. 2.
Laf anlamayan, soylenene kulak as
mayan, »паЦ|, ters kimse.
Qaysarlanuv, f* Inafla^mak, munaka-
?aya qirmek. Aksile?mek.
Qaysi, z. Hangi? Bui balani celiktlrip
curgen kaysin? Bu досиди $»martan
hanginiz?
Qoyla, 1. Tekrar, 2. Ona nazaran,
onun yerine*
Qaytadan, Yeniden
Oaylalav, f. TekraHamak, nuksetmek.
Qaytaruv, f. (^evirmek, geri yol.la-
mak, Cavap qaytaruv, cevap ver-
mek.
ю
С
Ф
>СТ
та
:С
та
ГО
Е
гс
О
ф
LQ
ГС
ГС
ф
та
Ф
га
с
С
Ф
га
Е
ГС
N
га
га
го
!С
С/)
О
см
га
0
та
га
’01
го
>а
го
го
та
Е
го
£
к_
ГО
га
ф
ф
5
ей
га
£
С
Ф
Е
ф
С
(/>
ГС
«>
ГС
£
ГО
га
V»
ГС
о
Q
= 0
ГО
Е
го
гс
Е
О
го
Е
ГС
ГС
го
га
0
га
ф
гс
о
га
0
га
О
ГО
Е
св
о
-С
д
го
гс
си
ф
Е
N
О
Ф
ф
ф
го
ГО
гс
N
LU
(Zr
го
£
та
Е
гс
го
го
О1
(D
Е
ф
ф
го
ф
га
ф
О
14
а
£
□
f4
Li
го
го
40
ф
>
Е
га
-О
гс
ф
о
ф
Е
го
га
•о
Or
го
m
<го
О)
к—
ф
N
Ф
£0
С
га
го
Е
«л
ГО
гс
а
ГО
V*
ф
Е
го
го
го
ГС
0
га
0
го
ГС
О
И
га
0
го
G
го
С
ф
Е
ф
е
с
ГС
Ф
Li
Ф
Q
та
(О
та
Е
</|
га
га
N
ГО
ф
Ф
Е
ы>
ф
ф
Е
ф
ГО
Ф
го
го
Ф
Е
V)
ф
14
:0
Li
го
СМ
ф
>05
Ф
гс
Е
V»
го
ф
:0
О?
СТ
га
го
N
га
та
4Л
го
га
О
SOI
СТ
гс
ф
Е
ф
:0
</>
ф
гс
м
ГО
гс
С
го
§
Ф
ГО
О
ст
•4
:О
Ф
v>
го
го
та
<л
га
<0
С
ГС
с
см
Е
го
го
ft
го
<и
Е
го
а
гс
ffl
го
ст-
СО
м>
га
ф
:С
ст
ГС
40
гс
го
ГО
0
£
гс
О
го
ю
го
Ф
СО
о
го
го
гэ
ГС
V)
ф
го
Ф
(Л
Ф
га
го
:С
»ст
го
ГО
СО
га
га
СТ
ф
Е
ф
ф
>СП
ГС
го
ГО
гс
с.
v>
го
о
го
ГС
го
ГО
а
го
СТ
та
СО
го
га
а.
0
га
га
га
£
га
vj
Е
ф
ГО
Ф
Е
ф
го
Ф
го
го
V)
</?
ГО
Ф
с/>
га
го
С
га
ГО
го
го
*л
га
га
0
ф
го
го
О.
го
л
ГО
N
N
ГО
ГО
га
<л
СП
го
Е
га
ф
га
го
ф
V>
о
га
а
га
Е
ф
го
о
N
О
"О
го
га
Е
КЗ)
ф
Е
ф
го
ГС
го
и
го
v>
го
4Л
ГО
го
го
га
га
го
го
го
го
О
го
го
га
О
ф
го
ГО
го
С
го
v>
го
1Л
<я
ф
(/>
4/}
□
га
*л
«А
№
га
ГО
га
го
гс
N
V7
гс
>СТ
ГО
со
гс
го
го
го
Ф
Е
ф
ф
С
Ф
Е
С
ГС
Ф
го
га
го
Е
ф
го
ъЛ
ГО
Е
ф
Е
а
Е
>ст
го
го
N
N
ф
V*
СЕ
га
Е
го
ф
Е
га
га
О
га
Е
го
>□1
га
го
Е
го
N
и5
го
v>
га
0
га
го
ГО
_га
гс
а
ГО
га
гс
га
а
сг
га
го
ГС
га
го
га
С
£
га
га
у
:О
с
ф
✓?
ф
£
V)
Е
го
V)
С
:0
Q
гс
ГО
ф
Е
i/j
ГО
:0
ГО
£
ф
>о?
го
го
L_
га
О»
N
(Л
ф
Е
Ф
ГО
го
ф
Е
»СТ
га
Е
О)
к_
о
ГС
Е
с
о
F4
о
га
G
га
гс
О
Е
ф
га
га
Е
Ф
£
гс
гс
го
го
о
Е
ф
го
ГС
V)
га
га
а
гс
гс
0
и
ф
см
(1
го
Е
v>
е
га
га
Е
го
ф
Е
ф
го
Ф
>СТ
Ф
Ф
€
га
ф
гс
га
Е
го
Е
ф
L.
Ю
ГО
та
«А
гс
го
>0)
го
со
СМ
ф
ГС
N
га
та
ф
С
О
ГО
£
L1
ГС
СО
ф
Е
ф
ф
«га
1/У
ш
го
Ct
га
ф
С
ф
га
Е
и»
га
га
Vi
гс
о
*о
ф
га
го
га
го
Е
ф
Е
>С)
0
Ф
ф
Е
го
Е
о
Ф
о
Ф
Е
ф
"о
I—
с
1Л
>07
с?
С’
N
га
>Б
гс
ГО
го
га
го
V)
«>
Ф
гс
а
гс
ф
v>
го
•: га
С' V
v>
ГО
е
го
С
га
«о*
га
0
О
in
го*
с
ф
“О
с
о
N
:О
ы
N
С
Е
с
С
та
и
С
го
m
га
С
го
158
Qalas — Qal^ildatuv
is Yuvarlak, ortasi Qjkur ola-
ok ni^irilen ekmek.
Qalci$i, is. Devamli $ehro gidip gelen
Qafa^tq, is. Ufak $phir, ku^uk pazar
Qalbagayli, s. Uygun, yatkin
Qalbalaq, L Qalbalaq qa§uv ; Ja$ir-
mak, scvincjcn nr yapacagini bile-
m t? :n С к .
QaJbataqtav, f. $a$irmakr acele eb
mok, saga-sola ko^mak,
Qalbir, is. Kalbur, teneke kutu.
Qalguv, f. Uyuklamaya ba$lamakr
gozlcrine uyku dolmak.
Qaldiq, is. Bir $eyin kalan kismu ka-
linfl.
Qaid*ruv, L В’гякгпак, kalmastni sag-
Ijniak.
QalcaP is. Dogum yapan hanim irjn
6/el olarak kesilen hayvanin eli.
Qalcaq, is, Latife. $aka. 1, Cok endi
о nun kalcagma odayal-maymin,
Yok arhk onun alay etmesine da-
yanamayacadim.
Qakaqbds, s $akaci. ackgoz, guldii-
rucu
Qakaqbastanuv, f. Birisini alaya ai-
mak, saka mcvzuu yapmak, dalga
gc<; mek
Qakaqtav, f. $aka etmek, dalga gee-
mek.
Qakm, is. $aka.
Qalcinbas, s. §акаст.
Qalcmdasuv, f- $aka1a$mak.
Qalcinqoy, s, §akayi seven.
Qakmvb s. Qok $aka yapan, $akaci,
Qalqa, is. 6r’u( siper, barinak, sevgi
ifade eden, nazlandiran kelime.
Kalkama bir sozum bar aytalmagan,
Canrma soyleyemedigtm bir sozum
var. Kata aytsam gapuv et kalkam,
Mata edersem affet nazhm.
Qalqrytuv, L Dikmek, aya^a kaldir-
mak,
Qalqalanuv, f. Gizlenmek, saklanmak,
drtunmek.
Qalqalav, f- Gizlemok, saklamak.
Qalqan, is. Kalkan,
Qalqayuv, f. Kiptrdamadan ayakta
durmak.
QalquVr L 1 Bir ;eyin batmadm я-
vinm uzerinde ylizmesi, ku$un su-
zulerek u^mast. 2. Sivinm uzerin-
deki kopiigu aimak.
Qalpaq, is. Kalpak.
Qalpe, is. Dini hoca ve bak^i-
Sara denir.
Qalt, qalt t»tl<en$e, Hemen. anrnda,
kipirdatmadnn Qozin qalt etkizbe-
db GozOnij k;rpniadi. Qafi etti\ Kt-
pirdadi.
Qalfa, is. 1. Elbiscriin cebi. 2 Ufak-
tefek e^ya konulan lorba
Qaltaqtav, f. Sallanrnak, titremek.
Qaltalaqtav, f, Titremek, sallamak,
halsiz du$mek.
Qaltalanuv, f. Buru^niak, kallanmak.
Qaltahr s. 1P Obi olan Opli 2. Pa-
ralh r^bi dolu.
Qaltaruv, f, 1. Nc yapacagim biieme-
den $a?irmak, 2 Bir yere biraz sak-
iamak, gizlemck
Qaltans, i$. 1, Saklandacak, biraz giz-
lenilecek yer. 2. Arasinda. Cumis
qaitansmda rsteymiz, l$ arasinda
yapanz.
Qalhyuv, f. KipOamadan dik durmak.
Qaltquv, f. Suyun yuzunde yuzmek,
batmaniak.
Qalt-palt, Zar zor, gutjuluk, du^e kal-
ka.
Qaltqu is. 1. Ohamn ucuna baglanan
agirlik. 2. $uphc, ku$ku, sir,
Galtqistz, s. Ku$kusuz, suphesiz.
Qalhtdaq, s. Sailanan.
Qaltildatuv, f. Sa llandirmak. titrel-
mek.
Qalhldav, f, Titremek.
Qaihraviq, s. 1. Qabuk usoyen, titre-
yon. 2. Pinti, cimri.
QbIuv, E 1. Kalmak. 2. KSgit oyu-
nunda kaybetmek. 3. Durdurulmak,
ba$kalanndan geridn kalmak.
Qaijryuv, Г Kipirdamadan durmak;
dona kalmak. hareketsiz durmak.
Qal$-qal$, Qal$-qal$ etuv: f, Tiril tiril
titremek.
Qal$rL is, Titrek.
Qal$rldatuv, f, Usutm^k, tifrotm^k, si-
nirlendirmek.
Qal$ildav — Qanagat
159
Qal$ildav, f. Titremek.
Qah, Is. Qah kllem, Hah.
Qaliqtav, Г Kujun suzulerek u^maSL
Qalin, s. 1. Bir$eyin kalinligi. 2. £ok,
sayica Faria. 3. Koyu, siki. 4. Sent,
Kahn oy, Derin dv$unce. Kalat, ka-
lin oyda Icetecahr edl, Kalat, de-
rin du^unceyle geliyordu> Kahn
malr Bajlik parasi.
Qalmdav, f. Toplanmak, koyula$mak.
Qahndiq, is, Delikanhmn ni^anhsi.
Qalip, is, 1. Kabp. 2. Bir^eyin ba$-
lang^taki vaziyeli.
Qahptandiruv, f. Ali$hrmak, ade! ha-
line getifmek.
Qaliptanuv, f. Ade! byline getirmek,
ali^mak,
Qahptasuv, f. 1, Oturtmak, 3det ha-
line gelmis olmak, 2. Ogrenmek,
adetleomok, kabul edilmi§ olmak
Qalipfav, f. Kahpfamak.
Qalipfi, s. Belli, ali$ildi$i uzere, 3det
oldugu gibi.
Qahs, is. Halts, tarafstz.
Qahspav, f- Devamli beraber olmak,
gen kalmama.
Qam, is. Hareket, Caqip, Canat'qa;
moniki qam ernes, catqangoy de-
di. Yakup Canat'a; benimki hare-
kef degilf yahmakhr dedi, Qam kd-
nil, Uzuntulu, dertlr gonul.
Qamal, h. Kale.
Qamalav, f. Etrafini sarmak.
Qamalatuv, f, Etrafini sardirtmak.
Qamaluv, f. Sanlmak, <;enber iQnde
kalrm§ olmak. Tu-luklanmak. lin-
den <;ikamamak.
Qamav, f. Tutuklamak, hapsetmek;
sarmak.
Qamba, is. Zirai mahsul veya ba$ka
jeyleri koymak i^in hazirlanan yer.
Qambaib is. Anbarcr
Oamdanuv, f. Bk.; Qaindav.
Qamdav, fL Hazirlamak.
Qamxol, is. Gomlegin di$mdan qiyi'
ten, kollu veya kolsuz giysi.
Qampa, Is, Sari altin susu verilen ve
gumii? taklidi iole dnkunan kumaj
<;e^ldi,
Qamqor, Is. Koruyucu, arka c<kan
dcstckleyen, yardim eden.
Qarrqorbq/ is. Koruyuculuk, arka с'к-
mab acimak, yardtmct olmak.
Qamqorsuv, f, Acimis gibi gorunmek.
koruyormu^ gibi davranmak.
Qamqorsi, fs. Deslek<l, kdlayici, kn-
ruyucu, yardimci.
Qamqor$iliq, is, Bk.; Qamqorhq,
Qampaytuv, f, Karnin veya ba^ka bir
yerin olduqundan Faria $i$me<ni
saglamak.
Qampayuv, f. Karin veya ba$ka bir
yerin oldugundan fazla ^i^mes:
Qampiytuv, f. Bk.; Qampaytuv.
Qamsiz, s. Hazirliksiz, anrdcn.
Qamsizdandiruv, f. Uzunliisuz, cvham
ve meraka du^meyecek vaziyelo
firmek,
Qamstzdik, is. Hazirliksizhk, gams>zhk,
dnemsemezlik,
Qamtamasrz, s. Yeterli, bolluk, daHigi
<;ekilmeyecek vaziyette.
Qamfuv, f. have ederek toplamak, i<i-
ne aimak, hakimiyetine aimak.
Qam§b is. Kam^r Qam^i boldi, Sebep
oldu.
Qam^ilav, f. Kam^damak.
Qamu^uv, f, Uzuknek, uzuntu duy-
mak, merak etmek, evhamlanmak.
Qamiqhruv, f. Ozuntuye du$urmck,
evhamlandirmak, meraklandirmak.
Qaniir, is. Hamur,
Qanuriq, is, Kaygi, uzuntu, keder.
Qamis, is. Kami$,
Qamil, Is. Arabaya ^ekilen hayvanin
boynuna takflan n&sne,
Qan, is. Kan, Qan sonar, Kar'in ilk
yagi^ndan sonraki ava sikma za-
mam, Qan sorpa, Hizli yuruyerek,
lerlcmek, yorulmak. Qan qaqsattt.
Eza, cefa <;ektirdi, aglath. Qam qa$-
tif Korktu, yuzu bembeyaz oldu.
Qan i|er, Kan i^ici, katil.. Qamna
qaraydi, Sinirlendi, asabt bozuldu,
Qam kepfi, Kant kurudu. Susadi.
Qan cutti, Ozuntuye kapildi. Kan
vutfu. Qan maydan* Kanb meydian,
harp,
QanȤab is. Kanaat. Azga kana^at ete-
Ifid
Qa naga tt and i r n v Qa nga I a q
bilmosen, kbplendo kuru kalasin
{ ЛI n nsm i). Am kqn^t etmoyen
\ bn 'a ma z.
QnnatjaltaHdiruVr f* Tilmm r?imckr ik-
4ti etmek, antatmak.
Qanagaltanarhcb 5- Kanj.jlkurlik
Qanagatsiz, $. Kanaatsb.
Qanagattanuv, f, Kanaat elrnek. ikna
olmak,
Qanaluv, E Somurulmek.
Qanaluvji, is* Somurulen, Ons-qitay
otar$i!an ragman bizdin el qara-
muvda, Rus-Cpri somuruculeri ta-
mfindan bizim halk somurulmek!?.
Qanar, is* £uval.
QanaL is, 1 U^utufarda u<;mayi ger-
; ^k Ips! iron uzuv. 2. U^agin krjna-
b. 3 Koran, bit tanfi. 4. Obamn
; зfhiS,-(keroorsme) konulan bez
QanaHanuv, f. 1 Sm11p-jmek. 2 Ayak-
h n m a к
Qanattas, s. Bidvnnr <;ok yakin
QanaHasuv, f. Yakla;mak, yak tn obr
m->kr binbrr-no ymdimo oimek.
QanatuVf f. KanaTmak
Oanav, (L) f. Somurmek, bankas ma
gordirmek, cmegini gasp etmrk.
Ruskin ernperyalizmi Qazak'ti qa-
navdcb Rus-(/n cmporyaHzmi Ka-
mk'i sbmijruyor.
Qanav, (И.) f. Kanr-nnk, клп актам.
Qanavsb is* Sornijtiki), ba^kalarirun
'•mea indon faydaHnin kimse
Qanavsibqr is. Somhrik ulijk.
Qanday, z. Bir $nyin rongi, kalitcsi
hikkmda Imlgi cdinmck itjn kulla-
’1;1аи soni, Nasri?
Qaiidala, is. Tahtakurusu.
Qandanuv, F. Kardanmak, капа buN^-
mak.
QandaSr $. Ayni kandan, kanda^
Qazaq, Ozbek, Turkpen, Uygur,
Qirgrz qandas bavir, Kazak, Ozbek,
Turkmen, Uygur, Kirgiz kandas,
karde$.
Qandasuv, f* Капа bulanmak, kavga
etmek,
Qandatuv, E Kanim akdmak, kan ak-
marina scbep olmak*
Qandav, f. --mfmak. bql.s
так
Qandavir, is. icrjftan kan afmak irin
к и 11 a nil an siringa,
Qanden, is, Kisa burunlm /иттг-и
tiiylij nfak kopek,
Qandiruv, f. Keridirmak. d.^/цгт I
fafmin elm1 ?k.
Qancar, is. Hari^CF.
Qanciga, is* Egenn terkisi
Qnncrgalasuv, f. Alla дИегк/т yan-
уапэ yurumek
Qannen-qaparsiz, s. Garnsiz. hi^bb
derdi-du^unccsi olrhayan.
Qansiratuv, f. Kanin <;ok akrm^ olmasi.
Qansirav, f* Kan kaybi neJices: buy^-
так.
Qanh is, Jv-k'v Qanf qizdsas<f S^k^r
panran
Ctantalatuv, f. Mormfmak. Onrn cum-
ruqpen muvi, befin qanfalaih.
Onun yi mat ok I ? vurm 1 m yuzun:’
morarHi.
QantafaVr f. Kan damarlarrmn zcd^
lenmest neJiim-inde morarmcsi,
Qanuv, f. 1. Susadfgr zaman $u icerek
susuzkjgu gidermek. 2. Kumar oyu-
nundan Qikmak. 3. Vaziycti tarn an
lamak, her svyi bilmi§ olmak. Uy-
qisi qandi, Uyk jsunu aldi.
Q<insa, z* Qan$a ayfsam, No kadai
sbykscm.
Оагцлта, z. Сок, pc*к ;okr hudulsuz
Qanvn, *s. Dip kopek, kan ik,
Qanipr s, Bir;t / h.-xkkinda biigi sani-
bi olmak.
Оапгрохеь s. Zirlum, snvirm-U, hayu
SI7_.
Qanbaq, is. Dove karni olu, Aqsaq
tuyenin avtzna cel aydagan qan-
baq tusedi, Topai devonin aqzin^
yol si irukjodirji ganbaq doser*
Qanbaqtayn s. Mafif. Qarbag otu Ini.
dar.
Qangalaq, $. Elafif, oturakb degil
Songi kezde Asqar asa qangalaq
bolip, bunngi avir minezinen ay-
nlgan, Son zamanlarda Askar, <;ok
dengpsi? ;ok hafif oh/p r?ski agn-
baso • 'r'iiiv h'rakb
Qangalaqlav — Qar
’61
Qanqalaqtav, f H.ififlik etmek. Bir
yerde dunintamak. oradan oraya
gitmek,
Qanguv, E Maksalsiz, gayesiz dolaj-
mak
Qnngi : qnn§i bns, s, Rastgelr doln-
$an kimse,
Qangir-qungir, is, «Kangur-kungur»
ses ^ikartmak.
Qangcrlav, f, Curiiltu yapniak.
Qangirtuv, E Gayesiz, maksatsiz do-
la§tirmak,
^Jangiruv, Bkz.; Qanguv*
Qanq-qanq etiiv, E Aci ses ^(kartmak.
iyt qanq elti, Kopek «qanq> diye
ses (jrkatdi.
Qanqa, is* hkelet.
Qanqayuv, E КепагаЛб^еуе <;ekile-
rek tek ba§ma durmak.
Qanpuv, is, Igneleyici act soz*
QanqiL is, Garip ses.
Qanqiidav, f. E Garip sesler qikar-
mak, 2. Rahatsiz etmek, bagirmak.
Qansuv, f, Kurumak, kurumuj olmak,
Qansiq, s. Pis koku, le$ Icokusu.
Qansilatw, f. Kdpegin ses Qikarmasi-
na sebep olmak,
Qansilav, f. Kdpegin ve kurdun aci
act ulumask
Qansituv, f. Kuruimak, svsuz birak-
mak.
Qanlar, Is, Ocak ayr
Qantaruv, f* 1. OHamastna mant ol-
mak p£in atm dizginini geriye ^e-
kerek baQIamak. 2, Frenlemek, dur-
durmak.
Qanlaruvlr, (L) s. Dizgini geriye ce-
kilL
Qantaruvlu (II.) E £aresiz halde ol-
mak, muhtag durumda olmak.
Qamllaq, s, Ince, hafif,
Qantlfir, Is* Teneke, ince metal.
Qanilhrlav, E Tenekelonnek, ince me-
tails kaplamak*
Qanirav, E B05 kalmak, bo$ olmak.
Qanrayuv, E Dimdik uzanmak, goze
tjarpmak,
Gap, (1.) is. Geni$ Qjvak
Qap, (IL) Pi$manlik belirfisr
Qapa, (L) is, Uzijnfu pi$manbk
Qapa, (IL) s, Sicak, havasiz, SJkmtilr,
bo^ucu.
Qapatandiruv, E Sinh lendirmek, uz-
mek, krzdirrnak.
QapManuv, f, Uzulm^k, sinirlenmek,
Qapalav, L Havanin bogucu, sikmtih
olmasi.
Qapali, s* Uzurdulu, uzgun.
Qapas, Is* Sicak, havasiz.
QapeHmde, Ansizin, beklenmcyen
anda.
Qaperr Is* Aklma, di>$uncesine. Onn-
di soz, biraq onin qaperine kfrme-
gen, Yerinde sdz, fakat onun akh-
na, du§uncesine girmemij.
Qtpersiz, s. H\bir $ey du$unmedenr
mercksiz.
QapiyacLi, Aniden, aycik allmda,
Qapsagay, s, Cusseli, buyuk, tri yan,
Qapsiruv, Kucaklayip birie$tirmek( iki
elini acarak kucaklamak.
Qapfal, Is, 1. Birjeyin yam. 2. Ege-
rin loir taraft,
Qaptaldav, E Yana^mak, ysnlamasma
yurumek,
Oapfama, is* Всз^ка elbiselerin di§mda
giyilecek sekilde dikilen bol giysi.
Qapfatuv, f* Toplamak, doldurmak, £□-
gaHmak*
Qaplav, (L) E ^o§almak, doimak,
Qaptav, (II.) E 1, Kaplamak. 2. £u-
vaJa koymak.
Qapteser, Is* Bir cins fare.
Qaptirma, is* Hanmlartn elbisesinin dr-
$mdan giydigi hafif giysilerine sus
olarak fakilmak i^in yapitan nesne
Qaptiruv, E Isirhnak, lytke qaptir, Ко-
реле ISirt
Qapsiqr Is* 1. Cuzdan, 2, Bir jey kcy-
mak ]£in kullantlan ufak quvaL
Qapr, Is. Pi$manhk, arzu. Qapisin tap-
K Kolaytm buldu,
Qapil-Qupd, Acele* hemen.
Qapiliq, is. Vanhshk, dikkalsizllk.
Qapihq Islegen bolsam aqildi kisb
ler ayfstn, Yanhjlik yaph isem, akil-
li kimseler soylesin. Qapt cibermadi,
Dikkatsizlik etmedi*
Qapiriq, 1. Sicak, havgstz, ruzg^rstz,
Qar* is. Kar
162
Qara - Qaravil
Qara, (L) s. 1. Kcia. 2 Dir^oyin g<<-
gcsi, Qara barqin, siyaha yakin
Qara bet, Yuz karasi* Qara
biyday, Bugdayin bir £c$;di. Qora
dursun, Tahminen, sbyle bbyle. Qa*
ra cayav, Tam takir dcgiL kendine
gore bir^yfcri olan, Qara curek,
Merhametsiz, hayirsiz. Qora tayaq,
Eskdcn ^ehlrde okuyanlar i^in kul-
hn11rdj. Qara kotenke, Alaca karan-
lik. Qara kuyo, Bir cc$il tehlikeli
bitki haslabgi. Qara ker, lam кам
degil, tam koyu kahve rengi de-
gil. Qara may, Kara yag. Qara halk,
Alelcde ha’k, Qara suvip, Ayaz.
Qara sur, Koyu kahve rcngi. Qara
ler bold, Kanler irjndo kaldi, Qara
fori, Siyaha (jalan Ноги, Qara bas*
kir. Karaldr bar.sm, Qara mal, BG-
yuk ba$ hayvan.
Qara, (It.) Is. Buyuk ba^ hayvan (dm
ve, at vs.)
Qarabay, Is* Ku$un bir t;e$idh
Qaragay, Is* (^am agaci.
Qaragan, is* Kisa boy I и rok dalh di-
kenli bitki.
Qaragaj, Is* Koknar
Qaragim, is* Sovgi ve naz ifadesi.
Qaraday, is. Bo^una, bo^ubo^una, bos
ye-rc.
Qaracat, is. Para, abfc, mall durum
QarayJasuv, Г Yardimci olmak, yardirn
Gmck.
Qaraylaluv, f. Bekletmck.
Qaraylav, f. Beklemek, durmak, merak
etmek,
QarayttiTUv, f. Kararjmak.
Qaraytuv, f. Kararmasini saglamak
Qarekeb is* Hareket, mer-ek, ge;im. is*
Qarakol, is. Karaguh uzun tuylu ki-
vucik cins koyun.
Qarakaptal, is. Buyuk ba$ hayvanlar-
do bilK'nsa yilkida qorirlen hash-
hk.
Qarakat, is* Siyah renkli yuvarhik ufak
meyva.
Qarakuyruk, is< Ceyhan.
Qarakurt, is* Orumcek gib* zehirli bb-
cek.
Qarakus, is. 1. Yirhtu kujJarm b’r £p-
^idi. 2 Kafa kemiqinin bir par^asi.
Qarapp, (L) Is* Korkuluk, ku$ ve kb-
pukle;';n yaklci^ma masi i<;in копи-
kin korkuluk.
Qaraq$i, (11.) is. /olkesici, haydut.
yagmaci,
Qaralanuv, (f.) lekeionmek, itham
edilmek.
Qaralas, s. Y-ikin. benzer, birbirinderi
Farksiz.
Qaraiav, L 1, Lek<?lemekr karalamak.
2, itham elmek.
Qaralav, f. 1. Gorunmek, tedavi edik
mek. 2, Tolkik edilmek. Belli bir ku-
rul ve lOplanhntn tetkikine veril-
rrek.
Qarah, s* Karali, maiemli, uzuntulu,
olum <jkan.
Qaramaq, $. Nozarelinde, emri altin-
da id bi si.
Qarama-qarsr, ZiT, karji.
Qatama-qarsihq, is. Zitlik, kar^ilik*
Qaramiq, is. 1. Ekin ic;inde bilen mu-
zlr bir ol. 2. Ka$mdinci cilt has-
laligi.
Qaran : qaran qaluv, f. Sahipsiz kal-
mak.
Qorangi, s. h Karanlik, 2. Aydin ob
mayan, cahif
Qarangilanuv, f, Kmanlik olmak,
Qarangilav, f. Kannlik etmek.
Qarangdiq, is* 1. Karanlik. 2, Cahib
lik.
Qarandav, s. Karanhkla рек fark edil-
incz, tanimayacak gibi gorunmek.
Qarapayinu s* Ahdade, basbayagi.
Qarar, is, Karar.
Qaiasan, is* Sigirlarda gdrulen salgin
hastahk.
Qarastiruv, f. Ara^tirmak, aramak.
Qarasuv, L Yatd m etmek, destek ol-
mak.
Qarav, (I.) f* 1. Bakmak. 2 haat el-
tirmek.
Qaratiluv, Г Tabi edilmek
Qarav, (I.) f. 1. Bakmak. 2. Itaa! eb
mek.
Qarav, (II,) s. Cimri, pinti,
Qaravil, is* 1. Ndbot^i* 2, Tijfeklerin
arpacigu ni^an alman yeri
Qaraviidav — Qaruvlanuv
163
Qaravildav, f. Gdzetlrnwk, beklemek.
Tavga figip tancitcn karavildap ka-
rarsin, Sabah erken daga £ikip dik’
katlico gbzetlersin.
Qaravituv, f. Karanligin bastinp <;ev-
renin net gorunmemesi.
Qara$a, (I.) is. Ekim ayi.
Qara$a, (IL) is. Zengmferin etrafind'aki
fakir tabaka.
Qaia$iq, is. Goz karasi, ofanmdm na-
rrnsin kozdun kara?tginday saktiy-
nnnF Vatammin namusunu gozum
gibi saklanm,
Qarayuv, f, 1. Renginin kararmasi. 2.
Рек belli olmadan kararfi olarak go-
riinmek. 3. Bildigini unutmak.
Qarbalas, is. Arele. siki$ik.
Qarbalasuv, f. Acele etmek, sik^rnak,
lela$lanmak, Oydun kirer aldtnda
karabataskan dibista estildi, Eve
girmeden once teJasli sesler r^itildi.
Qarbandav, f. Hareket elmek, gayret
etmek,
Qaiga, is, Ka’-ga. Karg a adim cor, £ok
yakm mesafe. Karga boyh, Karga-
mn boyu kadar, ktn;uk, Karga fa-
nvrli, Uzaktan-yak indan akrabaligt
olan.
Qargav, f. Beddua etmek, lanet etmek.
Qar$uv, f- Atlarnak, ziplamak, si^ra-
mak. Birak sekirip ^igam dep, bi-
rak kargip tusem dep, merfigedi
*catadi (Abay). Bir s»crayi$ta £ika-
rim diye, bir ziplamada inerim diye
sakatlanir durur.
Qargi, is. Tasma, boyunfuk. Kargi bav,
Kopegin tasmasiniri bagi.
Qargts, is, Beddua. Kargishn en ca-
mamn oziin bilme bllgenindi avvz-
ga alma (Atasozu). Bedduanin en
kotusunu bilme, bildigin varsa ag-
zina alma.
Qarcasuv, f. Iki 5eyin biribirine surtij-
n^rek a$mmasi.
Qarci, is. Para, pul, durum.
Qan, is. Hafiz.
Qanya, is. Tecrubeli ihfiyar kimse.
Qarp, f. Qarp boluv, Memnun olmak.
lalmin olmak.
Qarq-qarq etuv, f, Ne^elt serder <;ik ..
mak.
Qarqd, is, Karganin ^ikardigi ses.
Qarqildasuv, f. 1. Kargalann sesi. 2
Yuksek sesle gulu$mek.
Qargildav, f. 1P Kargalann ses ^ikar-
masL 2. Yuksek scsle gulmek.
Qarqtn, is. 1P Suratlilik, cabukluk. 2.
Gu$, kuwet.
Qcirqmdav, L llerlemek, geli^mek.
buyumek,
Qarligaj, is. Kirlang?^,
Qarhguv, f. Sesin kisilmasi.
Qarma, is. fzgarada pijirilen, ekmek
veya eL bahk.
Qarmaq, is. Oita.
Qarmalav, f. Elie dokunarsk aramak
Qarmanuv, f. Tutmak i<;in aranmak.
Qarrripsuv, f. Tutmak i<;in kar^iLHi
ara^ltrmak.
Qarmav, L Tutmaya ^alijmak.
Qarpuv, (I.) f. 1. Uzerinden hafif^e
kirpmak. 2. Rahat ya$amak,
Qarpuv, (IL) L Isirmak, kar$iltk ver-
mok, saygisizhk etmek,
Qarsaq, rs. Bozkir tilkisi (Canis Cor-
sac)
Qarsan, fs. Arefer hell; Ь'и meselenin,
bir vakanin onundeki gunler*
Qarsb s. 1, Bir $eyin ziddi, 2, Kar$i
Qarsilasuv, f. Kar^i harekette bulun-
mak, muhalefet gostermek, ikna ol-
mamak, bildiginden sa$mamak*
Qarsdiq, is. 1. Kar$thk, 2. Muhalefet.
Qari, s. Ya$t ilerlemi$, ihtiyar kimse.
Qarla, is. Kalin bagrrsagi.
Qartayuv, f. Ihtiyarlamak, ya$i iterle-
тек,
Qarttiq, is. Ihtiyarhk.
Qaruv, (I.) is, Guc. kuwet. Опт eki
qoltnda Onun gucu iki kolunda,
2. Silah, malzeme. Askeri qaruv
Askeri <ilah.
Qaruv, (II,) f. 1. Yak-mak, 2. £ok
u$u!mek, soguqun yakmasi. Qaru-
vi qayth hakkim aldi.
Qaruvlandiruv, f. Silahlandirmak, gu<;~
lendirmek.
Qaruvlanuv, f. 1. Silahlanmak, harp ha-
zirligi yapmak. 2. Belli bir i$ t<;in
164
Qaruvli — Qasqa
heziricnmak, malzrme hszHamak.
3. Sir ^yi blimp1*, baScirabilecek
ouruma gelmek,
Qaruvlc, s, 1. Guc’.u, kuwetli. 2. Si-
lahli. 3. Durumu, vaziyeti iyi,
Qaruvsizdandiruv, f. Silahsiz gu<;suz(
kuwctsiz,
Qaruvsizdanuv, f. Gu^nuzlenmek, si’
lahsizlanmak.
Qarj - qarj: qarj - qarj jaynav, f.
Gar; - gur; <;i§nemek,
Qarjaday, s. Ufacik, ku;uk, Qar^aday
bala Ufacik ;ocuk.
Qar^iQa, is. Gagasi e^ik, av i<;ir kuL
lamian ku$.
Qar$ildatutf, f. Gar; - gur; $eklinde
scs ;ikartmak.
Qarsddav, f. Kar; - kar; diye ses qi-
karmak, hoybe! gCrilermck.
Qari, is. Qoldin qari Eiin dirsekden
omuza kadar olan tarafimn ij kts-
mi.
Oanz, is, 1, Eorc;. 2> Odev, yapmasi
gerekcn §ey. Bui bit olan qanzi Bu
b;r vatan borcu.
Qai izdandiruv, L Bor;landirmak,
Qanzdanuv, f, Bor;lanmak.
Qaritdar, s. Bor;lar.
Qanluv, f. Kizartilmak.
Qanm Js. Gu;, ku’/vel, Aqtamaq, iri
adam boluvQa qartmi cetpeyHnln
tusunuvi kerek Aktamak, iri - bu-
yuk - adam olrnaya gucunun yet-
miyercgini a n lama 1 и
Qanmdi, s, Gu;lu, kuwntli,
Qanm - qatinas, Is. I|gif baglantr, gi-
dip - gelme, mckfupla$mak.
Qann, Is. Kann, Kann ajti Kami
a;ik fi.
Qanndos, is. Kiz karde?.
Qanndas, is. Kur$un kalem.
Qanp, s. Bk. Qari - qaser,
Qanp - qaser, s. Fakir, eli dar, yoksul
kimse, garip.
Gans, Is. Kari$, Kabagim kans tuy-
du. £ok uzuldu, sinirlendi, Kans
cer mun boldu, Zorlandi, ^are bu-
lamadi.
Qanspa, *. Inah;i, kendi dediginden
HSmayan kimse
Qanstav, f. Kari^lamak.
Qansuv, Г. V Kar^i gelmek, dironmek,
vaz ge^mempye с;а1т$так. 2. Keneb
l?nmpk. Yornlmak, halsizle§mek, twi-
yilmak.
Qan$fav, f. 1- ilizla ilerlemek, goli^-
mek. 2. Bu^un gucunu, rnarifeiini
Qasahqti, s. Gosleri$li, saygiii.
Qasan, >s. 1, Serf deri. Qasanday qan-
sap vatqan qara cerdi Qasan gibi
kurumu^ kara topragi. 2. Serf ve
kurumu^ yemek.
Qasap, is. 1. Kosap, 2. Becerikli, ma^
rifetli.
Qasap^i, is. Kasapciltk yapan.
Qasargt^, s. Dcdiginden ddnnieyen,
mert.
Qasaruv, f. Inat etmek, dediginden $a$-
mamak.
Qpsnrsiv, f. Bk. Qasaruv.
Qasiyot, Is, 1. Haysiyet, ^ahsin husu-
siyeti, 2, Belgi, i$aret.
Qasiyettev, f. Hurmet etmek, saygi
gbstermek,
QasiyeHi, s. Haysiyetli, kadirli, hftr-
gbstererek harekef etmek.
Qas, (I.) is. Ka$. Qaspen kozdiir» ara-
sinda Ka$la goz arasinda. Qaskakka-
sa Tez, t;ok acele Qas karavdi Hava
kararmaya bajladi gee; oldu. Qas
pen kozdin arasinda Ka^la goz
arasj.
Oas, (IL) is- Dusman, ziyan verecek
’ki^i. Л1 islagi du;pannan qasmda^i
qas caman (Atasozu) Uzakdaki du§-
mandan yanmdaki du$man kotu.
Qas, (Ilf.) Has, <;okr esas> Qas cav
Hakiki du^mnn, Qas bahr Ger<;ek
batur Qas cuyrukte sin bolmas, qas
suluvda min bolmas (Atasozij) Iyi
ko$tjcunun frnkid edilecek yonu,
guzelin kusuru.
Qasaqan^r Bilhassa, bilerek, kasten.
Qaskoy, s. Zalimlik du^unerek, kin
beslcyen, zarar vermek i^in firsat
kollayan,
Qaskunem, Is. ZiyankSr, zalim, du$-
manlik du^unen.
Qasqa, s. 1 Hafif kel olan. 2. Hay^
Qaspaytuv — Qatin
165
vanin almndaki beyaz tuy. Qasqa
col Belli yol.
Qasqaytuv, E Nijan alarak vurmak,
Qasqaldaq, is. Martr.
Qasqayuv, E Cekinmemek, korkma-
mak.
Qasqtyuv, f, A^ik olarak gorurunek,
hemen goze carpmak.
Qasqir, Is. 1, Kurt, bdru, bozkurt. 2.
Cesur, atifgan.
Qaspaq, Is. Qanak comle^in dibine
yapi^rms olan yemek artigi,
Qastasuv, f. Dujman olmak, karji ha-
rekette bulun-mak. El bolam dostas,
qor bolam desen qastas (Atasozu)
Millet olmak istersen dost, yok ol-
mak istersen dayman ok
Qasterlev, E Ilurmet gostermek, say-
gr gostermek, ehemmiyet verrnek.
Qasterli, s. Saygili, hurmetkSr, ehem-
miyetlL
Qashq, is. Dujmanlik.
Qasuv, E Ka$imak,
Qasr, Elraft, yam, yakmi.
Qasiq, is. Ka§ik. Qasrq qanim qal£an-
Sa Bir ka$ik kantm kalmcaya ka-
kadar,
Qasiret, is. Hasret, dzlemf kaygu
QasireHenuv, f. Uzuntuye, ozlemek
kapilmak.
Qat (I.) is- Muhfac, kapilmak Ne
coq bolsa, sol qat (Alasdzu) Ne
yok'sa insan ona muhtac.
Qat, (IL) Is. Kat. Ceti qat cer) Yedi
kat yer.
Qata, Is. Bk. Qale.
Qataytuv, E Serf les Hrmck, sett h5le
getirmek.
Qatal, s. Merhametsiz, sert.
Qatalav, f. £ok susamak.
Qataldanuv, f. Merhametsiz, hayirsiz
olmak, dik ba?hlik gostermek, asa-
bile$Hgi igin cevresine kotu davran-
mak.
Qalatdiq, is. Merhametsizlik, aarnaz-
lik.
Qatan, s. 1. Sert, merhametsiz, 2.
Sesli harfler.
Qatar, is. 1. Katar, sira, dizi, 2. Grup,
toplulukf 3. Akran, dertk, 4. Birk^c
kat birden.
Qatarlav, f. Stralamak.
Qatarlanuv, f. Stralanmak,
Qatarlas, Is. Aym ayarda, farksiz.
Qalarlashruv, f. Aym siraya koymak,
ynn yana getirmek.
Qatarlasuv, f, Aym sjraya gelmok,
aym ayar olmak, yanyana gelmek,
Qatip semiiv, f. Etinden arilarak za-
yjflamak.
Qatayuv, E 1, Serlle$mek, dolgun!a§-
mak, yumu$akligim kaybetmek. 2.
z?or olmaya bajlamasu 3. Gu§len-
mek, kuwetlenmek.
Qate, is. 1. HaiS, yanh§, yalan. 2. Ku-
sun
Qatelesuv, f. Hat3 i^lemek, yanhshk
yapmak.
Qatelik, is. Yanh$hk, kusur.
Qater, Is. Tehlike, kdrkunQ.
Qat-qabat, s. Kat - kat, ust uste.
Qartqaq, is. Soguktan yerin donma^.
Qalqd, s. 1. Serine, kati. 2. SInirli,
sert.
Qalpa, s. Zayif, siska.
Qafpar, Is. 1, Kat, 2. Ko^e, kenar.
Qatparknuv, f, Buru$mak, kat - kat
olmak.
Qatfav, E Katlamak.
Qatti, s. 1. Sent, katr. 2, Merhametsiz.
3, Hizh yurumek. 4. Fazla, cok kat-
h car^adi ^ok yoruldu. Qatti curip
Hizli yurerek; Qatti isfep £ok ^ah-
5>P-
Qatuv, f. 1. Donmak, don tutmak. 2.
Buyumek, gelijmek, Silesi qatti
Cok yoruldu, bitti Qafip qaldi Bir
yerden uzun sure ayrilmak; cok
sert uyudu.
Qaluvlandiruv, E Sinirlendirmek, sert-
lejtirmek.
Qatuvlanuv, E Sinirlenmek, asabile$-
mek, sert tutum tutmak.
Qatibas, s. Merhametsiz, sert huylu.
Qatigez, s. Sert, ha$in.
Qatiq, Is. E Yogurt. 2. Qorbanin i$ine
konulan et veya peynir. 3. Kahk,
Qahm, is. Hatim.
Qatm, Is. Kadin.
166
QahruiS — Qa?av
Qahnas, is. Ilgi, bag, alaka. Qatinas
qacnz Rnsmi kagit, evrak. Haber,
Qalinashruvj f. Gel ip - giimesi, mek-
tuplo^masi gibi ilgi kurmasmi sag-
lamak, Haberlc^lirmck
Qatinasuv, f. GIdip gclmck, haberle$-
mck, sik sik gbrujmek,
Qatfnav, f. Bk. Qahnasuv.
Gkihruv, f. Dondutmak, sertfejtirmek.
Qatinp ketfi Aldaffi. dolandirdi.
QaftS/ is. Bk. Qatinas.
Qatistiruv, f. I^tirak cttirmek, kanjlin
mak.
Qahsuv, f. Bk. Qatmasuv.
Q.?v, is. £ok o!lu yer, tayir.
Qava$aqr is. Pamugun ba$ tarafi,
Qavga, is. Kuyudan su <;ekmeye yara-
yan кар, к ova,
Qav^aday, s. Buyuk su kabi gibi,
Qavdan, is. Kuru ot.
Qavdu, s. Kurumu^.
Qavdiravt f. 1, Kurumu? olmak. 2,
Sudece kcmigi kalarak zayiflamak,
Qovdirlav, L Kurumus, catlamak uze-
re olan deri gibi $eylerin ^ikardigi
ses.
Qavese!, is. Sdytenti, haber, dediko-
du.
Qavcandav, f. Рек iyi becercmeden
^ignemeye, yernoyo ;a!i§mak.
Qavciyuv, f. Ufalmsk, kurumak, sol-
rr.ak.
Qaviav, f. Bk. Kevzev.
Qavqan is. Giig kuweh gayret.
Qavqiyuv, f. Arkaya dogru egilmek,
kaykdinak,
Qavqildav, f. £abuk - ^abuk konu$-
mek,
Qavlatuv, f- Her tarafdan sahvermek,
^одсЛтак, buyumek,
Qavlav, f. £ogalmak, buyi/mek, зауь
si arfmak.
Qavli, is. Karar, anlajma,
Qavmalav, f, Etrafini sar-mak. Baladar
muaghmdi qavmaladt £ocuklar og-
retmenin elraftni sardi.
Qavmeh is. Gu^, ciger, kuvvel.
Qavsatuv, f. Yikmak, Нагар etmek.
Qavsavr f, 1. Yikdmak, harap olmak.
2, Gi< kuwetlcn di^mek.
Qavsruv, f. 1 Fihiscyi gi/ I к 1 ?n srjii-
!u kuvu$furrn^k. 2. Iki Hiyle kucak-
bmA.
Qavsnilav. L Kavu;turulmak ( clbise)
Qavsinnuv, f. Kavjurunmak.
Qaviz, is. Bugday, dan ve gibi *ey-
lerin кг bug и.
Qavizdav, f. Kabuklarim ^ikarmak.
Qavim, is. K.jvim, halk, <;одип1ик, ce
maat.
Qavundasuv, f. Birle^mek, birlik hali-
ne gelmok.
Qavin, is. Kavun.
Qavip, is. Tehliko.
Qavirsm, is. Киз tuyunun sap tarafi.
QavnsmdaVr f. Ku$ kanadimn <jkma-
ya ba$lamnsi,
Qavirt, s. Acele, t;abukH yildinm.
Qavts(/Vf E Kavujmak, tki ki$inin bu~
lu$masL
Qavtsuv, f. Bk, Qavisuv.
Qavip, is. Tchlike,
Qavipsiz, s. Tehlikesiz.
Qavipsizdenuv, F, Dikkat etmek, ко-
rumak, mudafaa carelcnni du$un-
mck.
Qavipsizdendiruv, f. Sigorta ettirmek,
koruma carelorini du^unmek.
Qavipslzdik, is. Guvenlik. Qavipslz-
dik kenosi Guvenlfk konseyi.
Qavipsinuv, L Bk. Qavtplcnuv.
Qaviptenuv, f. ^upbelenmek, teolike
oldugunu sezmek.
Qavipti, s. Tohlikeli.
Qa^agan, s. Bagh oldugu yerden ka-
tarsa, kolay - kolay уакаЫтауап
hayvan.
Qa$aq, s. 1 Bk. Qa^agan, 2. Ka<;ak.
Qasan, z. Soi и Hades!. Ne zaman?
Qa$angi, Ne zamana kadar. Hep bnyle
mi? Nnzaman ki?
Qa$annan, Ne zamandanr eskiden,
daha ewclden.
Qasandav, s. Uzakle^mak, biraz uzak-
ta.
Qa^ar, is. Katir.
Qajav, (I.) is. Matkap.
Qa$av, (II.) f, Ta$, aga< gibi $eySeri
rm-itkv-nhs delmeye {alismak.
Qaj?qalaqtav — Qiysandav
1G7
Qa^qataqlav, f, Kacamak yapmak, ek-
meye caltjmak.
Qa^qm, is. Suqlu olarak ka^an kimse,
ka^ak.
Qa$uv, f. 1. Ka^mak. 2, Koyun, ket;i(
sigirlarin cifHp$mesi. Quvati qa$h
Bereketi kalmadi Qan qa?fi Yuzij
bembeyaz oldu. Uykisi qa$ti, Uyku-
su ka^ti. Ahp qa?ti alip ka^ii. Alip
qa;ti soz ash astari olmayan sdz.
Qa$tq, s. 1, Uzak<;a, рек yakin degil.
2. Uzak.
Qa$iqtavf Г. Uzaklajmak.
Qa$iqtiq, is. Uzakhk.
Qaprlatuv, f, Gin; - gir£ ^ignemek.
Qahar, is. Kabir, heybet, sinir kaha-
rina mindif siniriendi, kahrrlandi.
Kaharin tokfu Kahretti, $ok sinirlen-
di.
Qaharlanuv, f. Sinirlenmek, kahrol-
mak, kizmak.
Qaharman, s. 1, Kahraman, 2. Ehli
keyfL
Qaharmandiq, is. Kahramanhk.
Qayuv, (I.) f, Elie ince olarak dik^
mek,
Qayuv, (IL) Is. Di$i devenin, bugra-
dan ctkmasi, ciftlejmesi.
Qayav, is. Dert, du$unce( hasret,
kaygi.
Qiy, Is* Koyun ve ke^inin gubresirr
den olu?an tezek.
Qiygaj, $. Duzgun degil, bir az yanla-
masina Qiy6a| qas Kaplan e£ik, yay
gibi.
QiygtzuVf f, Kiydtrmak, kesfirmek*
Qiygdiq, f. Qiygihq saluv inada bin-
dirmek, inatla$arak kabul etme-
mek.
Qiydiruv, f* Kiydirmak, kesbrmek,
dogratmak.
Qtyqalandav, f. TopaHamak, sallan-
mak.
QiyqaLiv, f. Bir ^eyi keserek par<a -
par^a ynnmak.
Qiyqan, ** Aksilik, inaL yaramazbk.
Qiyqandaluv, f. Denileni kabul etme-
mesine, soylenileni yapmamasina
goz yummak.
Qiyqandav, f. Denileni yapm?mnkf ak-
silik etmek.
Qiyqar, s. aksi, kendi bildigi-
ne giden.
Qiyqarlanuv, f. Inatla$mak, aksiles
mek,
Qtyqarhq, ts. Aksilik, yaramazhk, iiiat-
tjihk.
Qiyqayuv, (L) f. Aksiligi lutmak, ku>
mek.
Qtyqayuv, (IL) s. Vamukla^nnak, ya-
muk durmak.
Qiyquvlav, f* Qghk aimak, bagnmak.
Qiyqr * qtyqi, s. Yamuk - yumuk, egri
bugru,
Qiyqrldatuv, f. Ku^lann ses cikarrna-
smi saglamak.
Qiyquvlav, f, Nefes alamayarak bo-
gulacak gibi olmak.
Qryqikin, is. Mesele ^ikarmak.
Qtyqim, Is. Kirpinh, par^a, kesilmi^,
ufak pan;a.
Qsyli, s. Her turlu, ^ejitli,
Qiyma, Is. V Yagh kalin bagirsak. 2,
Bir §eyin kesi5tigi yer. Kiymasi кь
$idi, cam yandi, cani acrdi,
Qtymas, s. Saygdi, hurmefli, sevgilL
QryrruL is. HarekeL kipirti,
Qiymildatuv, f. Kipirdatmak, bareket
cttirmek.
Qiymildav, f. Harekct etmek, kipir-
danmak.
Qtynaluv, f. Yokluk, eziyei cekmek,
kenceye maruz kalmak.
Qrynav, f. Eziyei etmek, zortamak,
ijkence etmek.
Qiypaqfav, f* Cesaret edemeden, te*
reddut ederek kararsiz harekel et-
mek.
Qiypandav, f. Bk. Qiypaqdav,
Qiyrahndav, f. Bk. Qiyqalaqtav.
Qtyrafuv, f. Kirmak, harap etmek,
parcalamak.
Qiyravf f. Kirilmak, harap olm^k, par-
<;alanmak.
Qiysaytuv, f, Bir tarafma yamuklasbr-
mak, dondurmek.
Qiysaqtav, f. Bk. Qiysandav.
Qiysandav, f. Sallanm^k, iopatHnvik.
168
Qiysapsiz — Qagamdastiriluv
Qiysapsiz, s. Hosapsiz, haddi tn/dudu
olmayan,
Qtysayuv, Г Bir tarafina kaymak, bir
fjrafina dogru yahnak, duzgun ol-
mamak. Beti qiysaydi Sozunden
do nd и.
Qiysiq, s* V yamuk. 2. Adalet-
sizJik. 2, Hiyanet.
Qiysini, is* Bir $eyin uygunlu^u, si*
rasi., Qiysindi Akla yatan Qiysinsiz
Akia yatmayan Otiriktin ozino sen-
bo qiysinina sen Yalana inanma
akla yatkinbgina inan,
Qiytar, s, §a£i goz, Tordcn Kjribay
qarap koydi Cambil’ga qiytar kozin
tbnkerip Yukan taraftan Karibsy
Cambil'a ^a^i gdzunu dcndurcrek
bakh.
Qtyliguv, f. Inatla$mak, aksile^mek.
Qiyhqtanuv, L Bkz. Qiytiguv,
Qiytq, is, Bir $eyin ufak bir par^asi,
kuma$tan kalan ku^uk parcja. Koz
qiyigin tastadi. Gozuniin aitiyla
bakti.
Qiyrqkanuv, f* Bkz. Q;yga$tav.
Qiyduv, f, 1. Kesilmck, kopanlmak.
2. Yalvarmak, israrla ricada bulun-
mak.
Qiym, s, Zor, a^ir, kolay degil.
Qiyindatuv, f* Zor!a$!irmak, a^irla$-
tirmak.
Qiytndi, is, Bir butunden artan pan;a
Qiyindtq, is* Zorluk, a^irlik,
Qiym * qtstav, s. Tehlikeli vaziyet.
Qtyinsinuv, f, Zorlanmak, a^ir gel-
mck.
Qtymjihq, is* Bkz. Qtgindrq.
Qiyir, $. Uzak, koje. Qiyir $>$is Uzak
Dogu,
Qiytrjtq, is, Ogutulmu$ olan bir je-
yin ufak parqatan.
Qtyir$iqfav, f* Ogutmek, ufak - ufak
par^a haline getirmek,
Qiyistiruv, L Uydurmak, bir - birine
uymasim saglamak.
Qiyisiinluv, f* Uydurulmak*
Qiyisuv, (L) is. Uyum. Ses uyumu
gibi.
Qiytsuv, (II.) f* Kesilmesine, par^a-
lanmasina yardimct olmak.
Qiyuv, (I.) f. L Bir seyi kesmck,
kirpmak. 2. Teda etmek. Canin qiydi
Cantm feda etfi.
Giyuv, (II.) is, Bir $eyin uygunlugu.
Qiyuvlasuv, L Bir-birino uymasr
Qiyuvlav, f. Bir $eyi keserek
desenlerle bir ~ birine uydurmak.
Qiya, Is, Dagin, lepenin yamaci. €b-
yadan kordi Uzaklan gordu, Qiya
bastirmadi Ka^masina, glzlenjesine
imkan birakmadi.
Qtyap, is, Ot ismidir. Kara ktyak, ki-
zd kiyak gibt,
Qiyal, Is, Hayal,
Qiyalav, f, Tcpeyi, dagi veya her-
hangi bir yuksegi yama^iayarak
yurumek. Dikine degil yanlayarak
yukselmek.
Qtyaldanuv, f, HaySIc kapilniak, ha-
y^lin lesinnde kalmak*
Q;yaidav, f, Ozlcmini <;ekmekr hayal
etmek,
Qiya'sil, s. Hayalck
Qiyamet, is. Kiyamet gunu.
Qiyan, is, Uzak yer, uzak diyar,
Qiyanat, is* Hiyanet, vefasizhk, ada-
Ictslzlik.
Qiyanatsil, s* lhanelt;i.
Qiyan - keski, sT (Jok ziL kiyasiya,
Qiyanqi, s* Yaramaz, aksi, bozguncu,
Qabalcuv, f. Merak ederek rahatsiz
olmak, evhamlanrnak, aglamaklt
hal aimak. Curegi qobalcuv Midesi
bulandi.
Qobakiluv, f, Bulandirmak, merak-
landirmak, evhamlandirrnak.
Qibdiy, is. Mnlzemc konan ufak kutu.
QobuZr is. Kopuz.
Qobizji, is. Kopuzcu.
Qobiratuv, f. Saqmak, dagitmak.
Qobirav, L Sa^dmak, dagitilmak,
Qoga, is* Sulu, sazli yerde bulunan
kami$ gibi bitkl,
Qagacay, is. Hayvan otlamasma mu-
sail, otlak.
Qogam, is* TopluTuk, cemiyet.
Qogamdastiruv, f. Bir birlige getirmek,
organize etmek.
Qogamdastiriluv, f, Birlik, cemiyet,
topluluk haline qelinlrnek.
Qogamdasuv — Qoqandav
169
Qogamdasuv, f. Birle$tnek, toplatt-
mak, cemiyet olu$1urmak.
Qogamdiq, s. Igfimai, sosyaL
Qogam$il, s. Birlik taraflan, cemiyet-
Qodandav, L Bk. Qocandav.
Qodas, is. Siginn bir <;e$idiT
Qodiga, is. Bk. Qodiq.
Qodrq, is. Kulan veya e$ek gibi hay-
vanlann yavrusu, sipa.
Qoditandasuv, f. Birbirine bagirmak,
sert-sor! bak^mak, kabalik etmek,
Qochrandav, f, Bcigtrmak, kaba-kaba
tiarekeller etmek,
Qoduayuv, f. Kocaman olarak gdrun-
mek.
Qoca, is. 1. Peygamber neslinden,
Peygamber soyu. 2. Ev sahibi.
Qocalaq, s. Lekeli, kirlice.
Qccalaqfanuv, f. Lekedeke olmak.
Qocatrq, is. Patronluk, amirlik.
Qocandav, f. Patronum, amirim diye
yerli-yersiz hareket etmek.
Qocasuv, f, Bk,; Qocandav.
Qocir, s. Duzgun degil, tirtilh.
Qoctrandav, L Bk.; Qocandav.
Qocirav, f. Sivi hale gelmek, azalmak,
dagilmak,
Qocirayuv, f< Bk. Qodrrayuv.
Qoza, is. Koza.
Qozgalaq, f. Qozgalaq qaguv. Bir ye-
rinde duramadan hareket etmek.
Qozgalaqtav, f, Bk.; Qozgalaq qaguv.
Qocgaluv, f. 1. Hareket etmek, kipir-
damak. 2. Hadisenin tetkiki, mese-
lenin ele altnmasi,
Qozgahs, is. 1. Hareket, kimildamak.
2. Ayaklanma.
Qozqatuv, f. Ele ahnmasini, hareket
etmesini saglamak,
Qozgav, f. Kimildalmak, hareket ettin
mek, kcircalamak.
Qozdanuv, f. Tutunmak, cogaimak, git-
tikce artmak.
Qozdatuv, f. Tutundurmak, cogaltmak.
Qozdav, f. 1. Koyunun kuzulamasi. 2.
Bir olaytn henien arkasrndan ik'in-
ci bir vakamn olmasi.
Qozd(ruV) f. Belli bir vakamn tekrar
biiyumesim sagtamak.
Qozuv, L Belli bir vakamn tekrar has-
lamasi. Buyumek, cogaimak.
Qoxt, Is, Kuzu. Qozi koj, £ok kisa
mesafe.
Qozicavirm, is. Bir ce§it ok.
Qoziquyriq, is. Bk. Saniravqulaq. Mgn-
tar,
Qoy, (L) is. Koyun. Qcy avizman $dp
afmaydi, Qok saF, zararstz kimse.
Qoy ustine boztorgay cumirtqaladr,
)yi $eyler oldu. Hayirli haberler var.
Qoy bolduga saldi, Kabul etti. Qoy
tas, Su konulan yuvarlak tas.
Qoy, (IL) 1. Birak, uzerinde durma.
alma. 2. Cijmle sonuna gelen ek.
Mesela r Ol is qoy, О is ya
Qoygizuv, f. Btcakiirmak,
Qoygilasuv, f. Birbirini vurmak, yum-
rukla kar^likli vurmak.
Qoygdav, f. Yumrukla vurmak.
Qoydiruv, f. 1, Biraktirmak. 2, Koy-
durmak.
Qoyqandav, f. Iki tarafina sallanarak
poz yaparak yurumek.
Qoyma, is. Depo.
Qoymalcin, s, Koyuca, рек sulu degil.
Qoynav, is. Dagli, tepeli yerlerde ruz-
gardan fazla etkilenmeyen kuytu
yerler.
Qoy$i, is. £oban.
Qoy$bqoianr is. £oban ve yardimcrsi
Qoyiluv, f. 1. Koyulmak. 2. Tertiple-
mek,
Qcyin, is. Koyun, gogusle giysi arasi
Quvani§t qoyrntna siymadi, Sevinci
koynuna sigmadr.
Qoymdasuv, f. Kucakla$mak, dost ol-
mak.
Qeyrn-qolfiv, Kar$i-kar$iya, yuz-yuze.
Qoyrn-qon^i, Is. Butun vijeudu.
Qoyrrtpaq, is. Yogurda su koyarak ya-
pilan ayran,
Qoyrsuv, f. Koyulmasina yardim et-
mek.
Qoqaytuv, f. Yukariya katdirmak, yuk-
seltmek.
Qoqan-loqir is. Zayifa, gu^lu tarafin-
dan yapilan haksizlik.
Qoqandav, f. Rutbesinden dolayi lau-
balilik etmek.
170
Qoqayuv -- Qolqa
Qoqayuv, L Sipsivn olarak gdzukmek.
yuksekte gorunmek,
Qoqiylanuv, f. Poz yapmak, yapma-
c ik harcketlerde bulunmak.
Qoqiytuv, f. Yukseltmek, buyutmek,
abartmak (layik olmadigi halde
abartmak)
Qopiyuv, f. Kocaman olmak, ^i^mek.
2. Gururlanmak, burnu buyumek.
Qoqsuv, L Sacdmak, d.iginik olmak,
Qoqsiq, Is. Eski, pusku e^yalar.
Qoqsttuv, f. Dagimk, sa^ilmi? hale ge-
hrrnek.
Qoqh, is. Otlak, hayvan otlahlan yer
Qoqhq, is. £opluk.
Qoquv, f. Karma-kan$ik olarak sa^il-
mak
Qoqtm, is. Kirinh, parca
Qoqrr, is. Bk. Qoqtiq.
Qopirav, f. Goze tuhaf gorunmek.
Qoqrrayuv, L 1. Birden goze batmak.
2. Kendini begenmt^lik etmek, ken-
dint ustun tutup c^evresini ku^um-
semek, hi^e saymak
Qoqir-soqrr, f. Bk. Qoqsuv
Qoqirsiq, is. Bk. Qoqsiq.
Qoqis, is. Eski, luzumsuz e§ya. Ko-
murun yakildiktan sonraki hah,
kulik
QoqituVr f- SaQmak, djgitmak, boz*
mak,
Qol, is. Insanin omuzund id parmak-
lartna kadar olan uyesL Qol tiydL
FirsaT buldu. Qohna ustadi Deslek’
ledi. Eline aldi, Qoldi boldi Kayip
oldu, calinch, Qol quvsndt Kulluk
cHi, egifdi Qol cavliq boldi Oyun-
cak haline getdi, ne demise yaph.
Qoh qisqa Maddi durumu iyi de-
gil, fakir, Qol $apalaqtad> Destek
oldugunu bildtrmeye cab^tr Qol hat
Elinden meklup, vcsika aimak. Qoi
а/th Dayandb yardimina sigindi. Qol
soqti Karikh, mudahalc elti Qol u$in
berdi Yardim elti Qol aga$ Kazigi
;гге vurmak i<;in kullanilan aga^.
Qob apq Corner: Qolga tusfi Ele
ge0i Qol bola qoymas Рек ;$e y,i-
ramaz, Qolina Eline ge<;tL Qol
suqti B.rinin i;ine kari>ti Qol baia
EvlaThk, Qol qoydi 1. Irrva etfi. 2,
Hucum elti. Saldirdi, 3, Anla$tf.
Qoldi-ayaqti bala Denilcni hemen
yapan £ocuk Qol joqpar boldt Bi-
rinin sozunu sdyleniek. Qol bayladt
Engel oldu. Qo! cumsadi vurdu, ki-
ng gcfjrdi.
Qol, (JI.) is. Asker, ordu,
Qola, is. Tunc.
Qolay, is. Kolay,
Qolaylanuv, f. Berlaraf etmek irin ha-
zirlanmak.
Qolaylav, f. Ayarlamak, hazirlamak,
firsa! yaralmak.
Qolayli, s. Uygun firsat, uygun,
Qolaqpanday, s. Buyuk, kocaman, in
Qofamta, is. Ate^in sondukten sonraki
steak kulu, koz.
Qolapaystz, $. Uygun degil, munasip
degil,
Qolen, s. Qolan $a$ Uzun siyah ve
kahn sa£.
QoUnsa, is. Terleyince (jkan ho$ ol-
mayan koku.
Qolban, f. Qolban etiiv, Kaba hare-
ket etmek.
Qolbandav, f. Bol bir giysiyle hare-
ket etmek.
Qolsasi, is. Bk. Qolbasji.
Qolbas^t, is. Kolbast, toplulugu, halki.
orduyu idare eden kimse.
Qolbirav, f- Bo$, gev^ek hareket e!
mek, sozu ve harekellerinde gev-
$eklik, bo$luk, ciqlik hissedilmek.
Qoldanuv, f. Kullsnmak, faydalanmak
Qoldamluv, f. Kullamlmak, faydalami-
mak.
Qotdasuv, Г ВМс^тек, clele vennek.
Qoldav, f. Kollamak.
Qoldi-ayaq, Qoldi ayaqqa turmav, f.
Tahammulsuz, ele avuca sigmayan.
Qotdirav, Yanma veya sert bir cisrmn
Carpmasi sonucu su tcplamak,
Qakazba, is. El yazmasi.
Qolgabis, is. Yardim, destek
Qolganat, is. 1. Evine, ailesinc yardim*
ci olmaya ba^layan cocuk. 2. Arka-
da$, yardimct.
Qolgap, is. Eldiven.
Qolqa, is, §jhdamar 2. Arzu, Istek
Qolqabis — Qomstas
171
Qolqa saldt Bir $cyi arzu elti, is
Ted L
Qolqabis, is. Bk. Qolgabis,
Qolqalav, is. Rica etmek, istemek, di
lemek.
Qolqanday, s. Bk. Qolaqpanday.
Qolqap, is, Bk. Qolgap.
Qolqrldav, E Buyuk gelmek, herhan-
gi bir giysinin buyuk boden olma-
sl uymamasi.
Qoloner, is. Elsanati, elle yapilan Ku-
ner.
Qoloner^i, is. El sanatlari ile ugra^an
Qolma-qol, Hemen, anmda,
Qolpa$tav, E Ovmek, yukseltmek.
Qolpildav, f. Bol gelmek, buyuk be-
den olmasu
Qoltuvma, s. 1. Луги yerde dog up bu-
yuycn hayvan. 2, Kendi gayretiyle
yapilan §ey, ei emegi.
Qolhq, Is, Koltuk, kolla gbvdonin аггп
si. Qoltigina $u burikti, Pofpofladr.
Qoltiqtasuv, f, Koltukla$arak yurumek.
Qolhqtav, f. Koltuguna aimak, kolluk-
ie^arnk yurumek.
Qom, is. 1. Devenin horgiicundeki
yag. 2. Deveye yuk yuklemck i^in
arkasina sarilan ortu.
Qomagay, s* Obur, doymaz.
Qomagaylanuv, E Oburla^mak, i$taln
artmak.
Qamogayliq, is, Oburluk,
Qomaqtaluv, E (^ogalmak, buyumek,
geni$!emek.
Qomaqtanuv, E Bk. Qomaqtaluv.
Qomaqti, s. Genite, Ьиуик^е, kala-
bahk^a.
Qomdaluv, E Devenin yuk yuklemek
i<;in haztrlanmast.
Qomdanuv, E 1, Devenin semirmesi,
gu^lenmesi, 2. Ku$un u^maya ha-
zirlanmasi,
Qomdasuv, E Devenin yuk yuklenme-
ye hazirlanmasina yardimci olmak.
Qomdatuv, E Devenin yuk yuktemno-
ye hazirlanmasin* saglamak.
Qomdav, f. E Devenm arkasma ke-
<e veya ortu sararak yuk yukleme-
yc hanrlamak. 2, Yavru ku$un ut;-
ma\a ^alijmc*:
Qompaytuv, E Bir scytn yu\-.irl(ik
kifde $i£inesi.
Qompayisuv, E Konusmadan, soguk-
soguk nturmak veya durmak.
Qompayuv, E Bir soyin рек uygun oh
madan bir tor ba run iqinde veya bir
$eyin altinda kabank durrnasi.
Qomsinuv, E Begenmemek, hor gbr-
mek.
Qomit, s. Eski yamah-
Qomdsinuv, E Bk. Qomsinuv,
QomiHatuv, E Eski bir §eyi usfuste
tckrar lekrgr yamolmak.
Qonagasi, is. Bk. Qonaqasi.
Qonaguvar, s. Konuksever, misafirper-
ver,
Qonaq, (I.) is. Misafir, konuk, Qo-
naq uy Misafir odasi veya evi. Qo-
nak kade Yabya gelcn misafirin ev-
sehibine soyledigi ^arkilar, $iirler.
Qonaq, (IE) is. Danya benzeycn ufak
zirai mahsul.
Qonaqasi, is. Misafir i^in hazirlanan
ozel ycmekler.
Qonaqcay, s. Misafirperver.
Qonaq-qopsi is. Gelip-giden misalir.
Qonaqtav, E Konaklamak.
Qongizuv, E Konuk etmek, agirlamak.
Qondurna, is, Bir §eyin uzerinc konan
kapak.
Qondirtuv, f, Konaklatmak, misafir et-
mek, evinde yalirarak agtrlamak.
Qonciytuv, E Bir $eye hucum efmesi-
пь uzerine cikarak oturmasmr sag-
lamak.
Qonciyuv, E Bir £cye hucum etmek,
uzerine yurumek. Burkit tulldriin iis-
tine qonciyip algan Kartal tilkinin
uzerine basarak oturmu$.
Qonuv, f. 1. Konaktamak, ku$un u;up
gelerek konaklamasi. 2. Gecelemek,
gece yatmak. Afqa qondi Ata bindi.
Qonmidi, s. Uygun.
Qoms, is. Mekan, ikamel edilen yer,
gb^erek gelip konaklanan yer.
QoritstandiruVf E lsk£n etmek, yerlej-
tirmek.
Qomsfanuv, E Yerle$mek.
Qonrstas, s. Aym yerden, ayni bolge-
den.
172 Qomstatuv -
QomsLituv, f. Yertejmesini saglamak.
Qomstav, f. Yerle§mek Kokjetavdi ay*
nala qomstagan Ahgay men Kerey'
den basqa. K6k$eda£'i gevreleyerek
yerlejen Atigay jle Kerey'den bas-
ka..
Qoni$, is. Kong, ayaga giyllen jeyle-
rin koncu.
Qon, is* Hayvanin semizligi, Qon ciy-
di Etlendi, semirdi*
Qonayuv, f* Bk. Qondanuv.
Qondanuv, f. Hayvanin semirmesi, eN
lenmesi.
Qondiq, is* Bel, omurga civartnda et
loplanan yer*
Qonqaq, s. Ortasi yuksekge, Murni
qonqaqtav qara ton... Burnunun or-
tasi yuksekge kara doru...
Qonqas, Bk. Qonqaq.
Qonqddav, f* Bir $eye memnun kus-
mek, kuserek sesine ozel bir ton
vererek konujmak.
Qonsb s* Kom$u.
Qomz, Is. Bdceklerin genet adi.
Qoniltaq, s. Ayakkabimn veya ba$ka
di$ giysinin iginden bir $ey giy-
meden giymek.
Qoniltayaq, s. Ayakkabiyi gorapsiz giy-
mek.
Qonir, s. Koyu kizil, kahve rengi.
Qoydan qonir Saf, yumu$ak, ziyan-
stz, Qonir un Yumu$ak ses. Qonir
salqrn Рек sicak degil.
Qomrav, Is* £an. Davisi qontravday Se-
si gan gibi.
Qonirqay, s. Kahverengine yakin.
Qomrlanuv, f. Renginin koyula^mash
kahve rengine kagmasr.
Qontrlaluv, f* Sesini рек yuksellme-
den sdylemek. $arki sdyiemek,
Qonirsuv, f. Pis pis koku peyda olmak,
yantk kokusu gelmek.
Qomrsip, s. Yanan veya kavrulan bir
$eyin kokusu.
Qonirsituv, f. Pis, yamk kokusu gibi
bir koku gelmesine sebep olmak.
Qopa, is. Otlak.
Qopandatuv, f. Bir yerde oturtmamak,
Qopandav, f. Bk. Qopaqtav.
Qorb&yuv
Qopartuv, f. Kan$iirmak, alttm usfune
getirtmek.
Qoparduv, f* Koparilmak.
Qopaqtav, f. Bir yerde oturamamak,
oradan oraya gitmek.
Qopsuv, f. Dibinden kopmak uzere
sallanmak.
Qopsiluv, f. Sallayarak ve ba$ka lur-
id bojalmasini, gevjemesini sagla-
ma к,
Qor, (L) is. 1, Yedek. 2. Kimizm ma-
yasi.
Qor, (II.) is. Iyi de£ il, a$agilik, zaval-
h, saf.
Qor, (III.) f. Qor ele tusuv. Hemen
«Ног» diye uyumak.
Qora, Is, Evin avlusu, ahir.
Qoraba, is* Maya igin kimizin dibin-
de kalan kismi.
Qora-cay, is. Ij yapabilece^i yer.
Qoraz, is. Horoz.
Qorazdanuv, f, Horozlanmak, kendi
kendine kurulmak, kendi kendini
begenmek.
Gora-qopsi, is. Ev, mesken, avlu.
Qoralas, s. Ahirravlusu kan$ik, yan-
yana.
Qoralasuv, f. Hayvanlann ahira gir*
mesini saglamaya yardim etmek.
Qoraluv, f* 1. Hayvam ahira girdir-
mek. 2. BeJirli bir yeri hayvan bes-
lemek igin ayirmak*
Qorali, s. Ahir dolusu.
Qoram, is, Buyukluk, geni^lik.
Qoramsaq, is. Ok konulan torba.
Qorap, is. Kartondan veya tahtadan
yapilan kutu.
Qorapti, s. Kutulu.
Qorasan, is. Qigek hastaligtnm daha
a^ir $ekli.
Qora?, s. Ufak, kisa boytu, рек guzel
degil.
Qorajsmuv, f* Рек guzel bulmamak,
Qora$tiq, is. Рек guzel olmamak.
Qorbandav, f* Uygunsuz vucuduyla
hareket etmek*
Qorbayuv, f. Elbisenin vucuda otur-
mamasi veya kaf kat giymenin ne-
Hcesi bigimsiz gorunmek.
Qorgala-qtRv — Qorliq
173
Qorgalaqfbv, f. (^nkinmek, cesaret ede-
memek.
Qorftalatuv, f. £ekindirmek, cesgret-
<zlo$tirmek, pisirikla$tfrmak.
QorgalaVr f, 1* Siginmak, siper aimak*
2, Yapmi$ oTdugu kabahat ve kusur
i^in utanmak, 3. Birisini veya ken-
disini kar^ila^ti^i lehlikeden кого
maya ^ah^mak,
Qorgatuv, f. Mudafaa edilmek, savin
nulmak.
Qorgampaz, Is. 1. Si^inan kimse. 2.
Anlayi§h kimse*
Qorgan, is, 1, Kale, sur. 2. Dayanak,
kuweL guven$,
Qorgandav, f. Etrafim saglamla$hr-
makf savunma tertibati aimak.
Qorgansiz, s, 1, Savunmasiz, etrafi bo$.
2, Dayanak, kuwet ve guvenci yok.
QorganuVf E 1. Kendi kendini mu-
dafaa etmek, korumak. 2. Blrisin-
den ^ekinmek, cesaretsizlenmek.
Qorgan^aq. st Korkak, cesaretsiz.
Qor^an$aqtanuvr f. Cekinmek, cesa-
relsizlenmek,
Qorgan§aqtav, L Cesaret edememek,
Cekinmek.
Qorgams, is- Korunmak, savunma, mu-
dafaa. Qorganis minister! Savunma
Bakam,
Qorgani$, is- 1* Siper, savunma ge-
reci* 2. Destek^i, yardim edici, ko-
ruyucu.
Qor^jasuv, f. Beraber mudafaa etmek,
bcraber korumak. Korunmasina yar-
dim etmek.
Qorgasrnf is, 1. Kur$un, maden ^е$т-
di. 2. Tufek ve labanca kur$unu.
Qorgav, f, Bir kimsey* ve herhangi
bir $oyi karjila^tigi lehlikeden ko-
rumak, kudarmak. 2. Birisinin men-
faalini korumak,
Qorgav^i, is, 1, MiJdafaaci, koruyucu.
2. Savunma avukati. 3. Bir *eyin
taraftan, savunucusu.
QorQajtav, f. Bir $eyi ba^kasmm iha-
net ve du§manhgrndan korumaya
cabjmak.
Qorda, (L) is, 1 B^lli bir makisada
uygun malzeme yiqmak. 2 Zengin-
ligin kaynagi.
Qorda, (IL) is. Geometridc
legetindcn ge<;en duz ^izcji.
Qordali, s. (^ok, boL haddi-hesabi yok.
Qorek, is. Ya$amak, hayat go<;irmekr
g^inmnk. Sol §6pti qorek qilgan
bayqus klyik §u otu gida edinen
ravalh geyik.
Oorektenuv, f* 1. Beslenmek, vucut
tuzumlu gidayi aimak* 2. KuweN
lenmek, gu^lenmek.
Qorektilik, is* Gidah olmak, gidasi bol
olmak.
Qorcandav, f. Рек elveri;li olmadtgi
halde egilerek, kalkarak b>r ^eyler
yapmak.
Qorcfyuv, f. Uygun olmayan krlik кь
yafetle bir yerde oturmak, durmak
Qorcin, is* Heybe.
Qorqaq, s. Korkak, cesarefstz.
Qorqaqtav, f. Korkmak, cesaret ede-
memek*
Qorqaqhq, Is. Korkakhk.
QorqaVf is. 1, Mezan kazarak ceset
yiyen kurt cinsi. 2. Insana kotuluk
etmekten ba$ka bir $ey di^unme-
yen. 3, Horflak*
Qorqar, is. Hayhaj, tutun koyarak ^e-
kilen nesne,
Qorquvr f, Korkmak.
Qorqildav, f. Qamuru basmca <;ikan
ses. Kork - kork etmek.
Qorqim§, is, Korkun^,
Qorqmi$tf, Korkulu.
Qorqiratuv, f. Cam <;rkmadan ewel
hirlamasrm saglamak.
Qorqirav, f. Cam ^ikarken hirlamak.
Qorqituv, f* Korkutmak.
Qorfandiruv, f, Bir yere toplanmasmi,
Ccgalmasmi saglamak, loplamak*
Qorlanuv, (1.) f. £oga!makf kuwet-
lenmek, дипентек.
Qorlanuv, (IL) f, Horlanmak, ku^iik
dij$ur,ulmek.
Qorlav, f. Horlamak, ku<;uk du§ur-
mek.
Qorlavjdiq, is. Horlamak, ku<;uk du-
surmek.
Qorliq, Is Gikjsuz kimseye gu^lu
1 71
Qorsav — QosarlanUv
<iimenm adciletsizce yaphgt hare-
kef, rziyel, Qorhgi ottiF diz! batlo
Qorsav, rs, Bk Qursav,
Qors, f. Qors efiiv §aka ve naz an-
amadan r.orke kar^dik vcrnirk, kiz-
mak
Qoisd, is. Donwzun <;ikardiqi
Qorsildaivv, f. Ho$ olmayan sesi qj-
- armastni siglamak,
Qorsildav, f* Domuzun k''ndine ha^
sesini cikarmasc
Qorsinuvr f. Ba^rndan gr^en vaziyeti
k?ndi i^in kusur saymak,
Qontpa, is, Mekire bahgi,
Qorhq, s. Kisa boylu bacaksiz.
Gorov, f Korumak.
Qors.danvv, f. Toplanmak y gUmak
Qor^alansa aq bulb oyinda canbn,
crde gar, oypaimda kok $algin
Tnplansa ak bulut, ovasinda yag-
mur, yaylasinda k^r, c(|kurunda
ye^il oL
Q^r^aiasovt f. Bir $eyin her larahn-
;hn sarjlmasma yardimcr olmak*
Qcr^alav, f* Bir ^eyi her tarahndar
sarsmak, i;enibe:e aimak*
QorjaJuv, L Sardmi$ olmak, cumber--
Dlmmij olmak.
Qcr$anuv, f. Qrtunmek, sarilmak, giz-
’сппк k.
Qor$av, (L) f* к Dujmam, $ehri veya
ba^ka herhanqi bir $eyi sarmak,
rcmbere aimak. 2. Gizlemek, ortmek,
hr tarafa saklamak. 3, Etrafma
r fmber yaparak oturmak, 4. Bir $e*
/i vucutla ortmek. 5. Etrafma fop-
l-зп mak.
Qorsav, (IL) is. 1* Aga^tan, demirden,
kami$tan, toprak ve bajka herhan-
gi bir seyden yapdan siper, duvar.
2. Sarmak,
Qonp, Is. 1. Otlak. 2 Nadir bu-
lunan hayvanlarin ve bitkilerin bu-
lundugu dzel bolge*
Qonqtav, (L) f* Guve<; yapmak.
Qariqtav, (II.) f* Sutu c°ban usulii
pi$irmek*
Qoriqji, is* Bek^i.
Qoril, is* Uyuyunca uykuda Qkarilan
ses, horultu.
Qonldafuv, f* Horl'dmak
QoitildaVr L Horlamnk.
Qonmr is* Dagh, tepeli yeHordr hu-
hifidn yrginc
Qonnuvp f, 1. Korunmak. 2. Ulan
mak, tjekinmek,
Qoris, is. bozulmu^ \ Нч
Qorisuv, f. Korunmas-na yardrmci ol
mak,
Qontuv, L Sert bir ^cyi crilcrek veya
yumujatarak birle^lirmeh 2, Fikri,
sdylenilen sdzu dz^tlemok
Qorihluv, f. Eritilmck, oze^enilmek.
Qortmdb is* Sir isin ozeti, neticesi.
Sonиco,
Qosf (L) is* Vdkitca, gecjici olarak
i>inde oturmak ii;in, kamijtan, ke-
<edenr branda bezinden yapdan
Qardak. 2. Ekin ckmeye giden kimse-
levin fnalzomcsi, yatak yeri. Qos
?*ydadi (jft surmeye bajladi.
Qos, (IL) is- Uzak yerlere otlaga go-
ld: i.den ydki sjru<j.
Qos, (HL) s* 1. tift, iki fane, bir - bi-
Hne e$. 2. Katmak, ilave etmek.
Qosa* Berber, biriiktc, yaninda.
Qosagtaluv, f* Hayvan veya herhangi
bir $eyin bir - birine kanjtirdarak
baglanmasi.
Qosaqtasuv, L Bnglanmasma yardimo
oimak.
Qosaqlatuv, f* Bagljitirrnak.
Qosaqfav, f* Hayvam veya ba$ka bir
^oyi birbirine kan^hrarak yan - ya-
na’ baglamak,
Oosaq, is* 1. Hayvam bir-biriyle boy-
nundan baglamak, 2. Evli iki ki^inin
biri Omidik qosaqh Omur boyun-
ca beraber.
Qosalqir s* Have, yaninda, aynca, faz-
1афп,
QosalqHanuv, f. Fazladan, ayrica,
yardimci olarak.
Qosancarlav, f. Yan$irca$ina konuj-
mak, yanjircasma hareketlerde bu-
lunrnak,
Qosar, is* Yedek olarak yanina aldi-
gi at,
Qosarlanuv, f* Kan$makh yanajmak*
sozuni) bozarak konu^mak.
Qo^arlatuv - Qo??emettev
Qosadaluv, f. Qfic atla qitmesini saq-
lamak.
Qasarlav, f. L Iki alia gihnek, 2. Bny-
nundan hayvanlari y^n * yana bag-
I:: mak.
Qosayaq, is. Arka ayaklan ilc kuyrugu
uzun, zrplayip yuruyen fare t;e$idi.
Qospa, is. 1, Her qe^it $eyin bir yerr
yigilarak kan$hrilmasi. 2. Peynir,
dan, yag ve daha bir t;ok ^eylerin
kari^hr ilmasiyla ya pi Ian yiyecek
c;c$ id L
Qospaq, 1$. iki cins (tek hdrgu^lu ve
<;ifl hdrgu<;lu) deveden meydana
qelen melez yavru,
Qospasiz, s. 1. Ilavesiz. 2, Yalarx ynk
Qospaq col QiH yol.
Qostatuv, f. Savundurmak, deMeklot-
m с к,
Qos lav, f, Birisinin ffkrinb hareket ve-
ya tutumunu deslcklemek.
Qosuv, (I.) L к Katmak, Have etmek,
karr^hrmak. 2. Toplamak. 3. £ogall-
makr buyutmek artirmak* 4. Gtrdir-
mekr ind irmek. 5 Bari^hrmak, bn
lu^turmak. 6. Uygun gormek, tasvip
etmek, 7. Yari^a, ko$uya i^tirak e;
lirmek, Bas qosh Birle$ti, birIik h ?
Sine geldi, toplandi, Tize qosh Bir-
birlik. Oles qosh yardim elti,
hisse katth On qosh Ses verdi. Des
tekledi. Ange qosh Sdylcdigi $ar-
kfda ismrnden bahsetri Davis qosh
Sesini birle$tir,di. Des\?kledi iske
qosh Aipldi, <ah$maya ba^ladt, A
{, ilmasrni, (jal^maya baslamasini
sagladi, Sanga qosh Hcsaba kath,
Telefonga qosti Telefonunu bag-
Qosuv, (L) is. Iki veya daha fa^|a
sayiyi loplamak.
Qos^i, is. 1. Yolculuna erkan bir gru-
bs dahil olan arkada, hizmetc;*, 2,
Qudakda ration kimse, 3. Destek
leyici, arkaonda bulunan kims^.
Qosddiruv, f. i$tirak etmesini, dahil ol
masim saglamak.
Oosiluv, f. i^lirak nimek, birle^mek.
dahil olmak.
Qosrlrsuv, f. Beraberre i^Hrak etmek.
dahil olmak.
Qosim$a, (I.) s. Have ohnik, dab л drJ
Ghsim^a qun ilave yevmiye.
Qosimsa (IL) is. Ek, snz ve cumio
arasmda ve sonunda kullanilan ek
Qosith is» L Asker, ordu 2. Iki farafin
suiinndaki gb:’= u.
Qosmdi, s. к Iki veya daha tazla
^eyden tosekkul oden birle$ik. 2.
Birsoyi list uste topladrktan snnra
^ik^n sonin.
Qofan, is. Avlu. Alqa - qotan ohradi
Bk member ^eklinde oturur.
Qotandav, f. Hayvanlan ahir^ qirdii -
rnek.
Qotaruv, L 1. S»vi bir sc-yi bir k.ipL-in
ikrnci kaba koymak. 2, Yer kabu-
gunu alhru iislune gelirmek, 3 Kop-
ya etmek.
Qorahluv, f. Bir taraflan ikinci lairda
gormek,
QolartshruVr f. Kan$hrmakr aitini its-
lune getirmek.
Oohr, is. 1. Adamm veya hayvanin
deriH uzerinde olu$an yarn. 2,
Ao soz. Oz qohnn ozi qasidi Kerv
di 15:П) kendi gbrdu.
Qohdanuv, L Her tarafi yara dolmak,
yara qikmak.
Qohrlav, L Bir $eyin yuzunu (Jzer^k.
keserek duzgiinIugiinij bozmak.
Qo$, (L) Aynlacagi zamnn iki kbdoin
bir - birinc soyleyecegi so?. "qo$
Salem».
<*>5. (fl) Birisinin sozunij kabul odi-
yor ve destekliyor anlammda kulla-
nrlan ifade. Qo? iyis Ho§ koku.
Qos boldi Memnu-n oldu. Qos keldi
H05 geldi. Qos kordi H05 gorrlp
Konil qo$ Memnun. Qo$ aid» - iyi
karsdadi.
Qo$, (HL) Koyunu sagarken veya ko-
yunu sururken <;ikan ses.
Qo$aqan, is. Kuzil
Qo$eme?r is^ Saygi, hurmeh Qojamet
soz ovgij-
Qo$emettev, f. 1, Sayqi goslermek,
saymak, hurmet etmek, 2. Yuks^lL
mok, desleklemek.
176
Qo$emet$i — Qutr^izuv
Qo^einetiL s, Sayqt posteriti, hurmet
pdici,
Qo^qar, is* Kov
Qo$qdf s, Kahve renqi gibi renk*
Qo^qildanuv, f* Рек aydin olmayan
renke burunmek.
Qcjfasuv, f, Vedatasmak, veda тем-
si m l
Qo^kjtuv, f. Destekletmek, hoj dedirt-
тек*
Qo^tav, f. Birisinin harckeHni, lutumu-
nut sozunu desteklemok.
Qoyuv. (I.) s. 1. Koyu, sivi degil. 2.
Kahn, sik.
Qoyuv, (II.) f* 1. Bir $eyi yerine koy-
так. 2. Belli bir i$ ve harckcti dur*
durmak, birakmak. 3. Vefat eden
kimseyi gommek. Al qoydt isim ver-
di Qoyip cibej-di Vurdu Talap qoydi
Odev vrrdi Qfzmetke qoydt )$e ycr-
le^Hrdi §<15 qopdi Saq birakti Od
qoydi Yangin ^kardr, yakti Suraq
qoydt Soru sordu Atti otqa qoy-
di Ah otlasin diye otlaga saldi
Qol qoydi imzaladi. Tasdik et~
li Oyin qoydi Sahneye oyun koy-
du §ay qoydi £ay HaziHach Kina
qoydt Suqtadi Den qoydi Venlerok
takip etti Qulaq qoydi dinledi Lap
qoydi Birden hucuma geqti Konii
qoydi Dikkat etti* Fhemmiy^l verdi.
Qoyuvlanchruv, f. Koyula$hrmak*
Qoyuvlanuv, f* 1* Sivi bir $eyin koyu-
la^maya ba^lamasr, koyuya ddnii^-
mesi* 2, Kahn olmasi* 3. £ogal-
masi,
Qoyuvlaiuv, L Koyulatmak.
Qoyuvliq, is. 1. Koyuluk, 2. Bir jeyin
kahnhgi.
Qoya, is* Ku^un midesinde yedigi ye-
rrektcn sgnra hazmedilemeyen yun
vs. gibi nesneler.
Qayan, Is* 1. Tav$an* 2* Eski hayvan
takvirnine gore, dbrduncu yihn adr
Qoyan qolhq alisti iqinc girerek
yaklasarak gure$ tuttu Qoyan ciirek
Tav$an yurekli, korkak. Cerden ceti
qoyan lapqanday bojdi £ok sevin-
di. Yerden yedi tav$an bulmu? gibi
oldu.
Qoyin^iq, Is. Aniden akbni kaybe!
тек. Delink.
Quv, (L) is* Кифи ku$u+
Quvr (IL) s. QakaL a;ikgcz,
Quv; (IH.) s. 1. Kurnyan, zayiflayan.
2. Halsiz bitkin. 3* Yalanci, vefasiz.
Quv mcdiyon Hii; kimse yerlc^mc-
niij verimsiz sahra Quv bas Qocugu
yok Quv caq Sdzu ^ok. Quv aviz
<^ok konujan*
Quv, (IV*) is* Ate^i futu$turmak i^in
kullamlan yakd.
Quvaqi, $* §akach espri yapan, bos
sOhbet.
Quv^latuv, f, Kovdurmak,
Quvdlav, f, Takip etmek* pe$ini birak-
nlSmak.
Quvandiruv, f* Sevindirmek.
Quvanluv, f* Memnun etmek, sevince
garkelmek.
QuvAnuv, f* Sevinmek, memnun ol-
rAak.
Quvanisuv, f* Sevincine orlak olmak.
beraber sevinmek*
Quvani;r is, Sevinc;, memnuniyet.
Quvarn$tav, f, Sevinc duymak, mem-
nun iyet hissetmek*
Quvaru?h, s* Sevin^li, memnuniyet ve-
rici.
Quvan, s. 1. Yaqmur yagmayan ku-
rak. 2* Renk aimak.
Quvandav, f* Kurumak. githk;e kuru-
mak.
Quvan$ihq, is* Yagmur yatjmama.si,
yagmursuzluk, kuruluk.
Quvarluv, E Kurutmak, kuru hate g^’
tirmek.
Quvaruv, f. 1. Kurumak, kuru halp
gelmek. 2. Kam azalarak boz hale
gelmek*
Quvannqt, s* Soluk, rengi atrw$.
QuvaL is, Kuwet, guc.
Quvalstz, s, Kuvvetsiz, gucsuz.
Quvattandiruv, f- Kuweflendirmek.
Quvahanuv, f* Guqlenmek, kuwellen-
mek.
Quvattav, f. Kuwetlemek, destekle-
mok
Quvalth s. KtiweHi, gu<Ju
Quvgizuv, f, Kovdurmak.
Quvgm -- Quda
Quvgm, is. Surgun, takibat.
Quvfjmdav, f. Takibata ugratmak, so-
ruj* urmaya ge^mek.
Quvgmji, is. Takipci, takip eden, pe-
$inden giden*
Quvdalanuv, f. Takibala ugramak.
Quvdaiav, f. Sorujturmaya tabi tut-
mak, takibat a^mak.
Quvdiruv, f, Kovdurmak.
Qucindav, f. Saygi ve hurmet gosfer-
mek kin gayret etmek.
Quvqd, s. Kansiz, rengi kacmij.
Quvqddanuv, f. Renksizlenmek, renk
atmak.
Quvlandiruv, f. A^ikgbzlejtirmek, $a-
kaci ve a^ikgbz olmasmi saglamak,
Quvlanuvt f. A^tkgdz olmak.
Quvhqr (L) is* Birinci defa yavruJa-
yan kisrak.
Quvliq, (IL) is. Yalan, aldatmaca, a^ik-
maca, a^ikgozluluk.
Quvnak, f. Hareketli, a^ikgdz.
Quvmv, f. isfirahat etmek, giklenmek.
Quvray, is. Bogum bogum bir ot
$id i.
Quvraq, s. Ehemmiyetli, Quvraq usFi
BiJtun imkAnlanyla hurmet etmeye
^ahjti.
QuvratuVf f. Kurutmak, bilkinin kuru*
masina, susuz kaimasma sebep ol*
mak.
Quvrav, f. Kurumak.
Quvirmak, L 1. Kavurmak. 2. Dan,
bugday vs. gibi nesneleri teneke-
ye koyarak patlatmak.
Quvsiruv, f. Iki ^eyi birbirine kavu^-
turmak. 2. Sik^tirmak, hucum et-
mek. 3. Bir £eyi sikmak. Qol quv’
sirdi Teslim oldu.
Quvsinluv, f. Stki$tir11mak.
Quvsirmuv, f. CeketL paltoyu rlikle-
mek.
Quvtin, f. Quvtin qa^uVf Harekeltilik
gbstermek, sozle hareketleriyle bi-
risini memnun elmeye ^ah^rnak,
Quvtmdav, f. A^ikgozluk taslamak,
a^ikgorce hareket etmiye £ali$mbk.
QuvuVf f. 1. Takip etmek, pe$ine du$-
mek, aramak. 2. Kovmak.
Quv$ivuv, f. Ku^ulmek, ^okmek, za*
yiflamak, bir jeyin buyuk haljN inn
gi 1 tikt;e ku^ulmesi,
Quv$iqr s. Dar enli, рек geni^ dr-qil.
Quviq, 1$. Sidik torbasi.
Quviluv, f* Kovulmak, takip ediirm к
Quvinuv, L Bk. Quviluv.
Quvirdaq, is. Kavurma.
Quvirtuvr f. Kavurtmak.
Quvruv, L 1. Kavurmak. 2. Srki$t(r-
makT
Quvtrjaq, is. Oyuncak,
Quviriluv, f. Kavurulmak.
Quvis, s. Kovuk, bo$luk. Quvis kevde
Elinden hi£ i$ gelmeyen kimse.
«Kovuk govde».
Quvistanuv, f. §uphelenmek, ku$ku-
lanmak.
Quvist^v, f. Kovuk oymak, i^inde bos-
luk meydana getirmek.
Qovisuv, f. Takip edilmeslne, kovuh
masma yardimci olmak.
Quba, s, Beyazims» san. Quba con
Boz-san kari$fmi bozkir.
Qubaqandav, f. Beyazimttrak olmak.
Qubalanuv, f. Beyazla^mak.
Quban, s. Beyazimsr, boz.
Quba$a, s. Bk. Quba.
Qubciq, is. Korkun$, igrenc.
Qubda, is. Kible, Мекке, Beytullah
larafi. Tort qubdasi tiigel Her $eyi
tamam.
Qubilanama, is* Bk. Kiblanama.
Qubdgij, s. Degi§en, renkten renge
giren.
Qubildiruv, f. Degi$tirtmek, renkten^
dirtmek.
Qubifcuv, f. Degijmek, guzelle^mek,
2. Sesin ce^itlice guzel qikmasi.
Qubikituv, f* Oynakla$tirmak, guzel-
lesfirmek.
Qubilmali, s. De^ijen, renkten renqe
giren.
Qubilfuv, E ^e^ltlendirmek, oynakla$-
tirmak, guzellejtirmek.
Qubduv, f. Degi^mek, renk degi^tir-
mek, guzelle^mek.
QubdiSr is. Belli zamanlarda oJmasi
normal degijik vaziyet, degi$ikIiк.
Qubtr, is. Boru.
Quda, is. Dunur Quda itisli Sdz kesti.
178
Qudagiy — Quyim§aq
N;;an lakti.
Qudagiy, Is. Dunurur hanimt.
Quday, is. Allah, Tann, Quday qarftadr
Allah kahretti. Quday qonaq Tann
misafiri Quday urdi Tanri carpfi
Quday cazdi Танг» yazdi. Quday§a
cazdi Allah's kar$r geldi. Quday
kordi Allah gordu Quday aqi Allah
askma Quday carilqadi Allah yar-
dim etti.
Qudaysuvr f. Gururtanmak, burnunu
buyutmek.
Qudayfilr >. Dindar.
Qudayfildtq, Is, Dindarhk.
Qudayjihq, is, 8k, Qudaysddiq.
Qudalasuv, f. Birbrrine dunur olmak.
Qudaliq, is, Dunurliik,
Qudanda, is. Dunur olduktan sonra
olujan akrabahk durumu.
Qudandah, s, Dunurlukle akraba ol-
mu^ olan kimseler.
Quda$a, is. Guveyin veya gelinin on-
lardan ufak olan kiz kardejleri,
Quddi, s. Tam, hie farksiz, ta kendisi.
Qudiytuv, L A$agiya dogru yoneltmek,
a$a£iya dogru cekmek.
Qudiyuv, f. 1. A$a§iya dogru yoneb
mek. 2 Hizlanmak, cok hizli git-
mek,
Qudiq, Is. Kuyu.
Qudirat, is. Kudret.
QudireHl, s. Kudretli, gu^lii.
Qudrrettilik, is. Kudretlilik.
Qudireltenuv, f. Guclenmek, kudret-
mek.
Que - que, Que - que qaynav f. 1. Bir
yere cok kalabahk olarak toplan-
mak, 2. Kat-kat, boluk-borcuk.
Qucrnav, f. Kipirdayan bir c°k seyin
bir yere toplanmasi.
Qucir, Is. Kucuk ev, hGcre, kulube.
Qucirayuv, f. Yamuk olarak, ufacik
olarak bir tarafta oturmak.
Qucirlanuv, f. Kizmak, sinirlenmek.
Quzr Is. 1. Yuksek kaya, derin ucu-
rum. 2. En yuksek fepe.
Quzar, is. Yuksek lepe, daqin en yuk-
sek yeri. Quz dala Ta$h yer.
Quy, Ister. Quy bolar, quy bolmas
Isler olur, ister olmaz.
Quygizuv, f. Koydurmak, dokfurmek.
Quz§m, is. 1. Kuzgun, 2. Haram yi-
yen, katll.
Quy^duv, f, Atr hizla kojturmak.
Quydiruv, f. Koydurmak, dokfurmek.
Quyqa, Is. 1. Hayvanin utulmuj ta;
ye ayak derileri. 2, Adamin kafa
derisi.
Quyqalaq, s. Рек fertipli degil, kar-
ma - kan$ik.
Quyqali, s. Kuvvetli, zengin, verimlL
Quyqilcuv, f. 1. De^ijmek, kivrak ha-
reket etmek. 2. Sallanmak, kivirt-
mak.
Quyqilcituv, f. Kivirtmak, renkten -
renge girdirtmek.
Quyma, is, Dokme, dbkum, Madenle-
nn ddkuniu. Quyma qulaq Hemen
kafasi alan.
Quymaq, Is. Bk. Kaygarut.
Quyriq, is. 1. Kuyruk, hayvanlarm ar-
ka tarafindaki uzun kuyrugu. 2. In-
san ve hayvanlarm art tarafi, 3. Ge-
mi, ucak vs.'nin da arka tarafi.
Bulan quyriqqa saldi Atla orta hiz-
la yuruduler At quyn^in kesti.
Alakasmr kesti.
Qttynqtanuv, f. Kuyruklanmak; dava-
nn semirmeye ba§lamasi, kuyrugu-
nun yaglanarak, kuyruk ya§i peyda
olmasi,
Quythlanuv, Г Taktik kullanmak, al-
datmaya cabjrnak,
Quyhn, f. Quytin eliiVf gulumseyerek
Cabuk - cabuk hareket etmek.
Quybrqi, is. Bir $eye engel olacak
yapmactk hareket,
Quyiqtiruv, f. Cebukla}tirmak, hiz-
larrdirmak.
Quyiltuv, f. Sivi bir $eyi, koydurmak,
dokturmek.
Quyiluv, f. 1. Koyulmak, dSkulmek.
2, Yukandan a$agiya do£jru hizla
du$mek. 3. Bir yere yi^ilmak, fop-
lanmak. 4. Elbisenin vucuda tarn gel-
mesi. Avizma qum quyddf sesi с*к~
madi.
Quyilis, is. Nehrin diger bir nehre
dokOldOS^ У«г.
Quyim$aq, is, Kuyruk sokumu.
Quym — Qulas
170
Quym, is. Toz, kar, topra^i ywarla-
yarak dik yuksellen rijzgar.
Quyindatuv, f, 1. RuzgSrin hortum
$ekline donujmcsl, girdap, 2. Hizirv
artlrrmak, 50k hizli olarak gitmek.
Quyin$a, s- Girdap gibi.
Quym§a, s, Hortumlu ruzgar gibi, fir-
tina gibi,
Quyrr;iq, 1$. V Kuyrugun dibi, kuy-
ruk dibinin uc tarafi. 2- Birisine
yagcihk eden kimse.
Quyir§iqtiq, is. YaQctlik yaparak biri-
sini desteklemek.
Quyisqan, is. Egerin ileri gifmemesi
i\in kuyruk dibinden dondurulerek
iki tarafi eger baglanan bag.
Quy'sqanina qistinldi Kari^ti, bur-
nunu soktu.
Quqay, is, Tehdit, korkutmak, yildrr-
mak istemek.
Qu!, is. Kole, kendi hurrryefi, hareket
serbestligi olmayan, bagimli Qul
qildi Kole yapti.
Quia, s* Yelki rengi, kuyruk ve yele-
si siyah, di^er tarafi hafif kahve
rengi. 2. Terkedilmis yerler, Quia
dux Bo$f hi£ kimsesiz saha.
Qulagizuv, f. Sikilmak, atijamamak.
Quladin, is. §ahin nesilli yirtici kus*
Qulazuv, f. 1. B05 kalmak, bo$ durmak.
2, Haddi - hududu olmayan geni$,
Qulazduv, f. Bos kalmasina, sahipsiz
kalmasma sebep olmak.
Qulaq, is. 1. Kulak. 2, Baja giyilen
giysinin kulak uzerine gelen yeri.
3. Musik aletlerinin telini geren dire-
gi. 4. Bazi $eyferi tutmak ve asmak
i^in yapilan kolu. 5. Tufegin ate?-
lemek i^in eekilecek tetigi. 6. Me-
zar ve diger yapdann yuksellilerek
yapilan kb$esL 7. Bitkilerin yeni ye
Serirken cikardigi yapraklan, Qulaq
saldi kulak vendi dinledb Qulaq
tiirdi ehemmlyet vererek dinledi.
Qulaqqa ildl ehemmiyet verdi. Qu-
Taq tikti dinledi. Qulaq cardi 50k
sert konu$tu, rahatsiz etti. Qulaq
asti dikkat etti. Qulaq qoydi dinle-
di. Qula^mm etin cedi ^ofc konu^a-
rak biktirdh Qulaq qa$is bir $eye
dikkatini cekmek, soylemek. Qulaq-
qa $almdi Isitildi, duyuldu. Qul-iq
tundirdv duyuldu. Qulaqqa qondf
soylenilon sozu uygun buldu. Qu-
lag> elen etti bir seye bilhassa dik’
kat etti. Qulaqtin qurfim qandirdi
yeleri kadar dintelli. Qulaqqa ur-
§an tanaday derin sessizlik, Qulagm
Sinlatti birisi hakkinda konu$tu.
Qulagina kirdi ehemmiyet verdi.
Qulaq tosh dinledi. Qulaq jeri tar-
qadi kanarak dinledi.
Qulaqtandiruv, f. Bildirmek, duyur-
mak.
Qulaqtanuv, f. 1. Haberdar olmak,
duymak. 2+ Havamn Qok sogumasi.
3. Bitkinin yeni ye^ermeye basla-
masi.
Qulaqtas, s. Haberleri, alakalan olan.
olan.
Quhqtav, f. Alr^irmak (<;ogunlukla
at i^in).
QulaqjTn, is, Kulagi oHcn steak b??
gtysisr.
Qulama, s. Dik, u^urum.
Qulan, is. Katir gibi yabani yilkf.
Qulaniyek, is. Sabahm olmaya, tan-
yerinin yavas yava$ agarmaya
ba$fadigi sira.
Qulaniyektenuv, E Tan yerinin agar-
maya bajlamasr-
Qulaniyektev, f. Bk. Qulaniycktenuv.
Qulansaz, is. Otu bol, ^ukurumsu sa-
hk yer.
Qulanfaza, Tamamen, butunuyle kur-
tulmak, iyilesmek.
2ulav, f. 1, Dik duran bir ^eyin уь
kilmast. 2. Yukandan a^agiya
dogru hizla akmasi. 3, Hukumdar-
liktan ve iktidardan dugmek. 4. Bir
tarafa yonelmek, 5, Gonlunu kaptir-
mak, arzulamak, Mai suv^a quia-
dir Davann su i;mek i^in, nehir,
kuyu, ^aya dogru yonelmesL
Quia}, is, Ku!a<;. Qula$-qula$ - Yakin,
uzak degil. Qula$ urdi - Hareket
etti, yukseldi. Quia; sermedi - Ku-
la^ladi. Quia? caydi • Geni§ledi, bu-
yudu. Quia} sozdi - Geni^Ied** Sa-
la qulas - Kularin uzunlugu kadar.
180
Qula^tav — Qumirsqaday
Qula$lav, f. 1. Kulac atmak. 2, Etraf-
hca hareket etmek.
Qula^ana, Is. Butajici hastalik.
Quiday: qulday tusuv, f. A$a§iya
dogru inmek.
Quldanuv, f. Ko!e etmek.
Quldav, f, Yuksek bir yerden a$agi-
dogru inmek,
Quldiylav, f* Hizla aja^iya do^ru in-
mek, yuvarlanmak,
Quldiylatuv, f, A$agiya do^ru yonelt-
mek, yonunu о tarafa ^evirmek.
Quldiq, is, Kuiluk, kolelik. Qtldiqqa
saldi - Kulluk ettirdi. Quldiq urdi -
Yalvardi.
Quldirav, f. 1. Hizla a<agiya dogru
yuvarlanmak, du$mek* 2, Siyasi, ik-
tisadi ybnden zayiflamak.
Qulca, is. Yabani koyunun erkegi.
Qultyuv, f. Ajagiya do§ru hizla yu-
varlanmak.
Qulqin, is. Bo§az. Nannin qulqimna
kerek bolahnin bilmedin be? - Ek-
megin bagazin »<;in gerekli oldugunu
bilmedin mi? Qulqm sfiri * Qok er-
kenden. Qulqrni qundi - Yoruldu,
aakti.
Qulmaq, is. Bir nevi bitki. Ince ve
bir $eye sarma§-dola$ olarak bu-
yur.
Qulpirtuv, f, £e$itli renkiere girerek
guzelle$tirmek.
Qulpiruv, Parlalmak, guzcllejmek,
$i1lr renkiere burunmek.
QuTpitas, Is, Mezann ba^ina konan
ta$.
Qulhldav, f. Oynamak, hareketlen-
mek, oynakla^mak.
Qulsilrq, is. Kulluk, kolelik. Qul$rhq
ctti ~ Kulluk elti, ibadet etti.
Qul^ndiruv, f, Bir $eyi yapmaya ce-
sareHendirmek, zevklendirmek.
Qul$inuv, f. Bir $eyi yapmaya gayret
etmek, girijmek.
Qultq, (I.) Is. Insamn, karakteri hak-
kmda <ik i r veren davram$lari,
Qulrp, (II.) is. Kulak akintisi.
Qulin, is. Kisragin yavrusu. Alti ay-
lik kadar olanma fay denir,
Qubndatuv, f. Kisracjm yavrulamasmi
saglsmak.
Quhndav, f. Kisra§rn yavrulamash
Quhn-tay, is. Kisragm henOz bir ya-
$ihi doldurmami$ yavrusu,
Qulm$aqr is. 1. Yilki yavrusunun se-
vimliligini belirtmek I^in kullandan
isim. 2. Insan yavrusunu severken
de f'qubnjagim» ifadesi kullamlir.
Quhp, is. Kulp.
Quhptaluv, f. Kulplanmak.
Qultptav, f. Kulplamak.
Qum, Is, Kum* Avizina qum quyddi -
Sesi <;ikm<jdi. Cigerl qum boldi -
Cigeri kum oldu. Uzuldu, cesareti
kirtidr Sayda sanin, qumda izl qal-
dirmadi - bir $ey birakmadj, yok
effi. Kozine qum quyilsm - Gozun
kdr olsun.
Qumay, is. 1, Iyi cins tazi, 2. Buyuk
les kargast,
Qumayit, s, Kumlu, kum karrjtk yer.
Qumaq, s. Kumlu, kum kan$rk.
Qumalaq, is. Koyunun, devenin, ke-
fcinin gubresi. To£jiz qumalaq • Ka-
zak Turkteri'nln mill! oyunu. Qu*
malaq soldi - Fal a^ti. Bir qumalaq,
bir qarm maydr jiritedl * Birin tesiri
bini curutur.
Quman, is, Ibrik, yikanmak i$in, ab-
dert aimak i^in kullanilan кар.
Qumar, is, Kumar, heves, merak. Qu-
mar boldi - Heveslendi, a^ik oldu.
Quman farqadr - Hevesi bitti.
Qumarlanuv, f. Heveslenmek, merak
Tanmak,
Qumarhq, is. Heveslilik, merakhhk,
bir $eytn muptelasi olma.
Qumarpaz, is. Bk. Qumarhq,
Qumartuv, f, Bk. Qumarlanuv.
Qumgan, is. Bk. Quman.
Qumgate, is. Uligi suyla beraber ku-
mun hayvanlann midesine giderek
birikmesi.
Qumjeker, is. Toz jeker.
Qomiguv, f. Bogulmak, bogularak.
Qumira, is. $150, camdan, metalden ve-
ya kumdan yapilan кар.
Qumirsqa, is. Каппса.
Qumirsqaday, s. Каппса qibif <;ok ;a-
labahk.
Qumiqliruv — QurasUruv
181
Qurniqhruv, f* Bogmak.
Qun, is. к MaliyeH. 2. Oldurulmu^
olan kimse i^in odonen para, kan
hakki. 3. Bir $eyin fiyati,
Qunacrn, is. Sigir ile yilkmin ya-
5ina bostigi ^agi.
Qunan, is. Iki ya$t bitiren lay. Qunan
jrgar - yajmo giren tay, Qunan
ogiz - Ski ya$inj bilirmi? eikek si-
gtr. Qunan qimiz - Uc; gunluk ki-
miz, Qunan japtinm - Iki ya$tni bi-
tirmi$ layian ko^turacak, onlann ул-
riSabilecegi mosaic.
Qunan$a, s, 1. «Qunan» kelimesinin
kiXultulerek soylenmesi. 2. Kunan
gibi.
Qunar, is. Bir jeyin verimli veya
faydali olma ozelligi.
Qunarli, s. Verimli, bol. Qostanay ofc
qunarli cer - Kostanay cok verim-
li yer. 2. Sutlu ve sutu iyi gelen.
Qunarlihq, is. Verimlilik.
Qunarsiz, s. Verimsiz, mahsul verme-
yen.
Qunarluv, f. Verimli yapmak, t;ok mah-
sOI verecek hale getirmek.
Qundaq, (L) is. Kundak.
Qundaq, (IL) Tufegin omuza days-
nilan art tarafi. Dip^ik.
Qundaqtaluv, f. Kundaklanmak.
Qundaqtav, f. Досиди kundaklamak.
Qundaqtavli, s. Kundakh.
Qundi, s. Pahali, kiymetli.
Qundix, is. Kunduz.
Quncindav, f, 1. Acele-acele bir $ey-
ler yazmak. 2. Sevinmek, sevinerek
bazi hareketlerde bulunmak. Qun-
cm qaqti - Sevindi.
Qunf, is. Insanin dikkatlilik, ehemmi-
yct vericilik dzelligi. Qunf qilmadi -
Dikkat etmedi. Qunti coq - Dikkatli
degil.
Quntsiz, s. Dikkatsiz, salak, gamsiz.
Qunttav, E Dikkatli, hamarat, tertipli,
duzenli olmak.
Quntti, s. Dikkatli, tertiplk
Quni$uvr E Alijmak, adet haline gel-
mek, ocjrenmek.
Qunts, s. Arka kemigi dija do^ru cik-
mis kambur.
Qumsuv, f. Buzulmek, buzulerek t'lu*-
mak.
Qup, z. Olur, dogru, ba$ usfune
Qupiya, s, Grzli, bildirmeden.
Qupiyalav, f. Gizlemek.
Quptan, is. Yatsi namazi.
Quptav, E Dogru bulmak, kabul e!-
mek*
Qup-quv, s. 1. Kurumu$. 2T Renk at-
solmu^.
Qur, (I.) s. Sade, bo$. Qur af - Bi-
nilmemis semiz af. Qur qaldi -
B05 kaldi, hi^ bir ^eysiz kaldi. Qur
qol - Eli bo§.
Qur, (П.) is. Dagda yajayan tavuk
cinsinden yabani ku^,
Qur, (111.) Yilkryi yakalamak istendi-
gi zaman kullanilan ifade.
Qur, (IV.) is. Yunden drulen ip.
Quraylav, f. Yilktyi Qagtrma iFadesi.
«quray-quray» gibi.
Quraytfav, f. Bk. Quraylamak.
Quraq, (L) is. Par;alardan dikilmij
olan yorgan veya benzeri jeyler.
Quraq, (II.) Is. 1. Henuz olmami$, da*
ha yeni ^ikrnakta olan kami£. 2,
Yeni yetijmekte olan gcn^.
Qural, is. Silah, malzeme,
Quralay, is* 1. Yaban ke^isinin di^isL
2. Her sene Mayis aymin ikinci ya-
nsinda olan soguk. Quray kox - Gu-
zel siyah goz. Quralaydi kozge at-
qan - £ok ni§anci.
Quraldandiruv, f. Silahlandirmak, lij-
zumlu mafzemeler temin etmek.
Quraldanuv, f* Silah ve malzeme te-
min etmek.
Quraldr, s. Silalih, luzurnlu malzemeye
sahip.
Quralsiz, s. Silahsiz, luzurnlu maize-
mesi yok.
Quralsivdandiruv, f. Silahsizlandir-
mak.
Quralsivdanuv, f. Silahsizlanmak.
Quraluv, f. Birle§mek, toplanmak.
Quram, is* Tamami, butunu.
Qurama, s. Birles+k, birkaQ par^adan
meydana gelen.
Quran, Is. Kur'an-i Kerim,
Qurastiruv, f. Toplamak, blrle$tirmok.
182
Qurasuv — Quristav
Qurasuv, L Toplanmasuia, birlejme-
siric yarchmci olmak.
Qurav, f. Toplamak, yigmak, bir ara-
ya getirmek.
Quravlav, L 1. Yilkiyi «qurav-qurav»
diye tagirmak. 2. Turnamn sesL
Qurbaqa, is. Kurbaga.
Qurban, is. Kurban. Qurban boldi -
Kurban oldu. Qurban ayit - Kurban
ba /rami.
Qurbandiq, is, Kurbanhk.
Qu:bi, is. Yajlan bir olan, yajit olan
kimseler.
Qurbilas, s. Yajit, рек yas farki ol-
mayan*
Qurgaq, s. 1. Sulu de^il, , B03, neli-
ccsiz, kuru.
Qurgatuv, f, Kurutmak, suyunun ku-
rumasim saglamak,
Qurgav, f. Kurumak.
Qurgulaq, is. Vitamin azli^i neticesin-
de dis ellerinin kanayarak hastalan-
mast.
Qurgnuv, f. Kurdurmak.
Qurgtr, s. Sevimsiz, korolasica.
Qurdas, is. Yajit, aym yajtaki kim-
seler.
Qurlr, Gibi, benzer, Du$mandi |ibin
qurb kormedi - Du§mani sinek ka-
dar gdrmedi.
Qurhq, is. Kara par^asi,
Qurma. is. Hurma*
Qurmandiq, is. Kurbanlik.
Qurmet, is. Hurmet. Qurmet taqtasi -
$ercf listcsi.
Qurmettev, f, Hurmetlemek, saygi
gostermek.
Qurmetti, s. HurmeHj, saygih.
Qursap, is. Karin, ba^irsok. Qursaq
kotordi - Gobe oldu, yuklu,
Qursantuv, f, Silah taktirmak.
Qursanuv, f. Silah takinmak.
Qursav, (L) is, 1. Arabamn tckcrle-
grnin dijmdaki yuvarlak demir. 2,
Esirlerin ellerine ve ayaklanna vu-
rulan zincir. 3. £er£cve,
Qursav, (IL) L Qevrelemek, sarmak,
Qursavtanuv, f, £evrelenmek, sarih
mak.
Qursavlav, f, 1 £ernbv>mek, 2. Sar-
nu?k, etrjiini ^evii'nick.
Qursavlr, s. £erceveli, sanlr,
Qurt, (L) is. Sullen yapilan kurut!il-
mu; serf peynir.
Quit (IL) Kurt. Qurt avruvi - Tuber-
kuloz.
Qurtan, f. Topjl, hasta, ihliyar kim-
sftler.
Qurttav, L Kurtlanrnak, kurflanrms ob
mak.
Qurttavij, is. Yaralanmtj olan yen.
kurtlayan hayvanin kurtlanni £ikar-
maya yarayan jey.
QuHuv, f. Yok etmek, bitirmek, imha
e trunk,
Qortiluv, f. Kuiiolmak, yokedilmek.
Quruv, (L) f. Yok edilmek, imha edil
mck.
Quruv, (IL) f, Kurmak, yapmak. Tiy-
trgi qurudi - Yaruidu, bitti, Amali
qundi - (^aresi kalmadi, Qulqini
qundi - l;mek istedi. Dinkesi qu-
ridi - Yoruldu - Dimi qundi - Hal-
sizlejti. Biylik qurdi - IdarecUik et-
ti, Avizinm suvi qundi - £ok isle*
di, arzu etti. Ensesi qundr - Ozlc-
di, £ok arzuladi, Maidas qurdi -
Bagdaj kurdu. Savrq qurdi - Eglen-
di. Tor qurdi - Tuzak haztrladf,
Quruvli, s. Kurulu, hazir.
Qon, s«. Sado,
Qurip, is. Ydkiy; yakafamik kul-
larulan sinkP
Qunqtav, L <Quriqla» strikla yaka-
lamak,
Qurildav, f. Qonldav,
Qunitay, is, Kuruitay.
Qunluv, L Kurulmak.
Qunlis, is. 1. Kuruluj, 2. Birlik, ma-
biyet, birikim. Patjahq qunlisqa
qarsf 5<qti - Kralhk sisteme karst
£lktL
Qu rim, is. Kurum. Qurim kiyix - Du-
mandan isfenerek kararan ke^e.
Quns, is. Bir seyi bogenmeyen kimse-
nin bir tarafta soguk-soguk otur-
mast.
Qurislav, f. Insan vucudunun kirqm
olmasr, kvj'dfk h’ssetmck.
Qunstiruv — Qicir
183
Quristnuv, f, Kivrilmasmi, buzulme-
sini saglamak.
Qunsuv, f* 1, Buzulmek, kivrilmak,
asabitejmek. 2. Uzulmek, uzgunles*
mek.
Quri}, is, Polat, <;elik. Quri| dene *
Sa§lam, gelik gibi vucut.
Qun$tay, s, Polat gibi, ^elik gibi,
Qunjtanuv, f, Sag1am)a§mak.
Quri$tav, f. Saglamlamak, tekrar-tek-
rar tenbih etmek, 50k sa^lam hale
getirmek, polat gibi yapmak,
Qus, is. Ku$.
Qusa, Is. Uzuntu, can sikintisi, dert.
Qusalanuv, f. Ozuntuye dujmek, can
sikinhsi ^ekmek, dertlenmek.
Qusav, f, Bk. Uqsav.
QusbegL is. Ku§ beyi, yirtici ku$lan,
bilhassa kartal ve §ahini ehlilejti-
rerek avctlik yapmaya usta kimse.
Qustiruv, f, Kusturmak.
Qusuv, f. Kusmak,
Qusip, is. Kusuk.
Qusir, Is. Kusur, yazik, gunah.
Qin, is. Kut, mut. Baht, ugur, Quh
qajh - Bereketi ka^ti,
Qutqaruv, f. Kurtarmak,
Qutqansuv, f. Kurtanlmasma yardim-
ci olmak.
Qutpan, Is. Hayvancilik ijine usta
kimse, SSrsenbay songi cddan qo-
rasi qorh bir avildin qufpani atan-
di - SSrsenbay son seneler ahin do-
lu koyun «qutpani» saytldi.
Qutti, s. Kutlu, hayirli, ugurlu. Qutti
nlyet - lyi niyet. Qutti ormma qon-
dirdi * Kutlu yeiine oturttu. yerle§-
tirdi,
Quttiqtav, f. Kutlamak,
Qutir Is. Kufu, кар.
Qufiltuv, f. Kurtulmasma yardimci oh
mak.
Qutiluv, f. Kurtulmak, hur olmak, sen
best olmak.
Qutirtuv, f. KuduHmak, deli etmek,
sinirlendirmek.
Quhruv, f. 1. Kudurmak, 2. Hi^ bir
jeyden gekinmemek, korkmamak.
Quhrmuv, f. Delice, kudurmuj kimse
gJbi hareket etmek.
Qu$aq, is. Kucak,
Qujaqfasuv, f. Kucak1a$mak.
Qujaqtatuv, f, Kucaklatmak.
Qu$aqfav, f, Kucaklamak.
Qu$tar, s. Heves, arzuf bahSne.
Qujtarlanuv, f, Heveslenmek, arzu ct-
mek, meraklanmak.
Qu^tarhq, Is. Heveslillk, merakhlik.
Qujuv, f. Kucaklamak.
Qu;in Is. Pitre.
Qujirlanuv, Heveslenmek, meraklan-
mak, arzulamak,
Quyuv, f. Koymak (sivilar igin kulla-
nibr).
Qibila, Is. Bk. Qubila.
Qibtr Is. 1. Bir jeyin fnsah. 2, Mem-
nun olmak, sevinmek.
Qibiciqtav, f. £ekingen, rahatsiz ol-
mu$ gibi, bir feyden korkmu^ ve
yapmak istemiyormu$ gibi hareket
etmek.
Qtbicindav, L Bk. Qibiciqtav.
Qibilcuv, f. Bir $eyi 50k yava§ ve ve-
rimsiz olarak yapmak.
Qibilcituv, f. Yava;, verimsiz hareket
ettirmek.
Qibir, is. Kipirh, hareket.
Qibirlasuv, f. Hareket halinde olmak,
kipirdamak, bir jeyler yapmak.
Qtbirlatuv, f. Kipirdatmak.
Qibtrlav, f. Ktpirdamak, hareket halin-
de olmak, hep bir ;eyler yapmak.
Qtdindav, f. Ba^irarak, konujarak,
emir ederek rahatsiz etmek,
Qidir, Is, Hizir AleyhisselSm, baht,
u§ur
Qidnfuv, f. Gezdirmek.
Qidiruv, f. Gezmek, dolasmak, birisi-
nin evine gltmek.
Qidins, Is. Gezinti.
Qidinstav, f. Gezmek, ziyarefte bu-
funmak,
Qicilf is. 1. Mide ekjimesi. 2. Birisi-
ne kin beslemek,
Qrcildatuv, f. Ek$1tmek.
Qicildav, f. Eksimek.
Qicitn, Is. Yunden veya ipekten do-
kunmuj tuylu kumas>
Qrcir, Is. Sinir, kin. 2, Derideki puruz.
184
Qicirayuv — Qizil
Qicirayuv, f. Kajlarmi sinii-
lenmek.
QiciHuv, L Birisini rahatsrz etmek, be-
roketini ka^irmak.
Qiz, is, Kiz. Qiz oynaq - Gen^lenn
eglenmek i^in tertiplcdigi toplanti.
Qiz quvuv - iyi kojan ata binerek
onunde giden kizi, atla yakala-
masi, yahut kiztn digerini yakala-
masi jektir'ide oynanan mill? oyun.
Qu qa$ar - Guveyin, otagmi hazirla-
yan kmiseye vermesi 3det olan he-
diye, Qiz lamsuv - Evlendirilecek
kizrn, evlenmeden bir kai; gun ev-
vei kendi akrabalanni ziyaret et-
mesi. Q»z t&ke - £ift cinsiyetli.
Qizamiq, Is. Kizamik. ,
Qizaraqtasuv, f. Munakaja etmek, kar-
511ikb sinirlenmek.
Qizaraqtav, f. Birislyle anla^amamak,
munaka^a etmek.
Qizarandasuv, f. Sikilarak, utanmis gi-
bi hareket etmek,
Qizarandav, f. Sajirarak, ulanarak ki-
zarmak, arlanmak.
Qizartuv, f. Kizartmak.
Qizaruv, f. 1P Kizarmak, kizilla^mak,
2, Utanmak, sikilmak.
Qizarisuv, f. Ufanan, sikilan kimseler.
Qizbabq, is. Ufak bir $eyc hemen ki-
zan, heyecanlanan.
Qtzgaldaq, is. Bir ^ejit guL
Qizganuv, f. Kiskanmak.
Qtz$an$aqr u Kiskanc*
Quganjaqhq, is. Kiskan^hk.
Qizgani$, is, KiskanQ.
Qizfiilt, s. Kizilimsi, kizile ka^an,
Qizgilttanuv, f. Kizi) renk almaya ba|-
lamak,
Qtzgthqii, s* Ilgi geQci, enteresan.
Qizgi?, Is, Bataklikta, sazlikta ya^a-
yan bir !ur ku$. Qizgijtay qorgav -
Binsink bir $eyi ehemmiyetle mu-
dafaa etmek, korumak.
Qizdirma, Is, Kizdiran, ortahgi kari^-
liran. Qizdirrnanm qiztl til, tubina
ceter som bil - Kizdiranm kizil dili,
mahvcder onu bil.
Qiidirmalav, f. Daha da buyutmek,
daha da heyecanlandnmak, kizdir
mak.
Qizdrrma^i, is. Heyecanlandtnci, tes-
vik odici.
Qadirtuv, f, Ateste ismmasmi, ate^e
yaklajmasim sa^lamak.
Qizdiruv, f. 1. Bir $eyi ategte kizdir-
mak. 2. Sicaklik derecesini yukselt-
mok. 3. Pohpohlimak, heyecanlan-
dirrnak, kizi^tirmak.
Qizdinluv, f, К i zijt i r 11 ma k, isindiril-
mak.
Qizdtnnuvr f. Isinmak,
QiZ-qu: qrz-qiz qaynav, f. Bir Jeyin
sicakltgmin artmask
Qu-qirqm, is. Toplanun gentler gni-
bu.
Qjzmet, is. Hizmet, i$, meslek, emek.
Qizmetker, 1$. Hrzmefkar, hizmet eden.
Qizmeftes, s. Ayni i§!e ugra$an kim-
seter.
Qrzme^i, is, 1. Belli bir yerde £ali-
jan kimse. 2. Hizmet^i.
Qizuv, (L) f, 1. Kizmaya ba^lamak,
sicakhgi artmak< 2. Belli bir i$in
veriminin vogalmasi, hararetlenme-
si, 3. Heyecanlanmak, sinirlenmek.
4. Curumek, bozulmak, 5. Sarho$
olmaya ba$lamak,
Qizuv, (II.) is. 1. Kizmak, sicakli^i,
harareli arimak. 2. Kuvvel ve gucu
artmak.
Qizuvknuv, f. lieyecanlanmak, iddia
etmek, inatlajmak.
Qizuvh, s. 1. Sicak, atesli. 2. Gutlu,
kuvvetli.
Qizuviiq, is, 1. Sicakhk. 2, Heyecan-
hhk.
Qiziguv, f. Arzulamak, aimak, sahip
olmak istemek.
Qiziq, s, 1, Enteresan, tuhaf, ilgi ^e-
kici. 2. Eglence. 3, Sevins, rahaL
Qiziqiav, f. Seyretmek.
Qiziqti, s. Ilqi c;ekici, dikkate deger.
Qrziqtiruv, f, llgisini <;ekmek, ozendir^
mek.
QfZil, s* Kizil, kirmizi. Qizil aray - Sabah
gune$i. Qizil junaq - Vucudu yakan
soguk hava. Qizil $иэу - Yuzij kipkir-
mizi kimse, Qizil inir-Havanin yeni
Qizildav — Qiltanaqtav
185
kararmaya bajlamasi, Qizil lyek - Di-
$i tamamen du$mu5 kimse. Qizil ke-
nirdek boluv - Bogaz bogaza типа-
kasa etmek, Qizil koz - Zajarli kim-
se. Qizil may boldi - Semiz hayvan
ve insanin cok yorulmasi. Qizil sa-
ke - Bebek veya luyu $ik-mami§ ku§
yavrusu, palaz,
Qizildav, f. Harmanda mahsulu temiz
lemek.
Qizd;a, (t) Kizamik.
Qizil$a, (II.) is. Pancar, $eker yapilan
bitki.
Qizd;ilr Eti seven,
Qizinuv, f- Kizmak, sicaga yaklasmak,
sinirlenmek.
Qinr, is, Hizir.
Qib is. Ktl. Qil ustinde - £ok agir,
tehlikeli. Arasman qil otpeydl - Ara-
lanndan su sizmtyor. Qara qddi
qaq organ - Adi). Er moynmda qd
arqan }irimeydi - Yapilan iyilik
unutulmaz.
Qilan, s, Beyaza ka^an, ak^il. Qilan
etti - Uzaktan gdrundu.
Qilandav, f. Kipirdayarak veya uzak-
tan hertiangi bir renkte gbze ?arp-
mak.
Qilandatuv, f. Uzaktan goze ^arptir-
так.
Qilandanuv, f, Ak^illa^mak.
Qi lav, (I.) is. Kijm ^ok az*az ya£an
kar.
Qilav, (IL) is. 1. Buza^mm dilinde
bulunan -hastahk. 2. Kusur. Kozfne
qilav tusti - G6z kusuru olan,
Qdavlanuv, f- A^ik havada капп ha-
fif hafif ah§tirmasi.
QilavJav, f, Hafif kar yagmak,
Qil^uv, f. Yutmak.
Qilginuv, f- 1, Yemege bakarak i$-
tahlanmak. 2. Bogazr sikilarak bo-
gulmak.
Qiigituv, f- Yutturmak, yutrnasini sag’
la так.
Qildiriqtay, s, Ktl kadar, ip-ince.
Qilcaq, is. §ака, alay, latife.
Qikaqbas, s. §akaci, alayci, dalgaci.
Qilcaqtasuv, f* Jakala$mak.
QdcaqtaVr f. Dalga ge^mek, alay et-
mek, &akald>mak.
Qilcan, is, Bk, Qilcaq.
Qilcandav, f. Bk. Qilcaqfav.
Qikiytuv, f. Yana yatirmak, yikmak.
Qikiyuv, f. Bir yanma dogru yatmak,
yamuklaymak, bir yana egik olmak.
Qihy, s, §a$i.
Qrlqan, is. 1 Yapraksiz agaclar. 2.
Kdc’k.
Qilqiyuvr f. Boyun taraft up-uzun ola-
rak, goze tuhaf gdrunmek.
QdqildatuVf f. Ses Qikartarak araliksiz
i^mek, yutmak.
Qdprldav, f. 1, Кар veya yar kenan-
na kadar dolu dokulecek gibi of-
так. 2. Tekrar-lekrar israrla sora-
rak, isteyerek raliatsiz etmek.
QrlqindtrtVj f. Bogazmi sikmak.
Qilpinuv, f. Nefes alamamak, bogul-
так.
Qilmandav, f, GOlumsemek, gul^rek
bakmak. Qilmrndap mfiz bolip cigit
arbap, qizdar aldap - Gulumscye-
rek, sevinerek yigit kur yaparak,
kizlar cilve yaparak.
Qilmiytuv, f. Gulumseyerek, goz al-
baktirmak, yapmacik hareketle bu-
lunmak.
Qilmiyuv, f. Guliimsemek, yapmacik
kiareketlerde bulunmak.
Qdmis, is, Kanunlara kar$i i^Ienen
sue kabahat.
Qilmisti, s. Kabahatli, su^lu,
Qdmmdav, Bk. Qilmandav.
Qilmin : qilmm-qilmin etuvr f. Gu-
lumsemek, sevintji gibi hareket et-
mek,
Qilpildav, f. Kujkulanmakf guphelen-
mek, lehJike oldugunu tahmin et*
тек. Silah, bi^ak gibi seylerin Qok
keskin olmasi.
Qiit: qilt etuv, f. Bir gdrunup, bir kay-
bolmak.
Qilta, is. Denizin, nehrin, golun en
dar olan yerl, bogaz,
Qdtamaq, is, Girtlak kanserL
Qiltanaq, Is. Qok seyrek ^ikan bitki
Qejidi,
Qiltanaqtav, f. Тек tuk, hafif-hafif ye-
ni gkmaya ba$lamak.
186
Qiltiyuv — Qir
Qiltiyuv, f. Az gdzukmek, t°k ufa-
cik olarak gorunmek.
Qilhytuv, f. Az ve ufacik gorunme-
sini saglamak.
Qilhldatuv, f, Bir gorunup tekrar goz-
den kayip olmasini saglamak.
QiHildaVr f. Bir gorunmek, bir kay-
bofmak.
QiltmdaVf f. Bir gorunup, bir gorun-
memelc
Qiluv, f. Kilmak, bir 151 yapmak.
Qil$a, is- Kulunu tuliine kalarak ka-
ri$t 1 rdiktan sonra buruna cekilen
veya agiza alman bir bitki.
Qil$rq, is. Kil^ik.
Qil$iqtav, f. Kiltjgini aimak.
Qil}ddav, f. I.Bir jeyin yuzunijn kes-
kin olmasi. 2. GucliZ kuvvetii ca-
gina gelmek.
Qdiq, Is, Karakter ve tutumla ilgili ha-
reket.
Qfhqti, 5, Marifetli, sevimii.
QiUmsuv, f. Utanmis gibi gorunmek,
lyapmaak hareketlerde bulunmak,
Qilij, is. Kibe*
Qtli^tasuv, f, Birbirine kar$ilikli kilit
tekmek.
Qtltjfav, f. Kih^ vurmak.
Qimbat, s. 1+ Kiymetlt, pahah, 2. Say-
gilt, hurmetlk
Qfmbattafuv, f. Ktymeflendirmek, pa-
ha la ndir mak, fiyati ni yukseltmek.
Qimbattav, f, Ktymetlenmek, pahalao-
mak, fiyab yukseJmek.
Qrmbatjdiq, is. Pahalilik, kiymetlilik.
Qimqinluv, f. Bir jeyin kenannin ке-
riye do$ru kivnlmasL
QimpiruVf f. 1. Bir $eyin kenanni ire-
riye dogru kivirmak. 2. Gizleyerck,
gdstermeden aimak, talmak.
Qimsindiruv, f, Utandirmak, ^ekindir-
mek.
Qimsmuv, E Rahatsiz olmak, utanmak,
Qekinmek.
Qimtaluv, f. Soguk gelmemesi, ruz-
gSr girmemesi i^in ortunmek,
Qimtanuv, Г Bk. Qimtaluv,
Qimtav, f. A^ikhk btrakmadan, attlmij
olan bir $eyi ortmek.
Qimfuv, f. 1. Bir $eyi sjkarak tutmak.
2. Bir £cyi gdstermeden araklamak.
Qimbruv f. Araklamak, gizlice aimak.
Qimiz, is. Kirmz. Kisrak sutunden ya-
pilan mill? i^ki.
Qtrmzdiq, is. Yapragi uzunca, emildi-
gi zaman ek^imsi tadi olan bitki.
Qimrran, is. Devenin sutunden i^mek
i^in ek$itilerek yapilan nesne.
Qin, is. Km.
Qina, is. Kina.
Qinama, s. Beli ince olarak dikilen
elbise.
Qinapf is, Kili^, bi^ak vs.'nin kilifi
olarak deriden dikilen $ey.
Qinav, f, Beti Qekerek kemeri stki sik-
mak.
Qinciltuv, f* Uzmek, dertlcndirmek.
Qinciluv, f. Uzulmek, dertk*nmekr ev-
hamlanmak.
Qtnqil, is, 1. Bir $eyi tekrar-tekrar
soyleyerek rahatsiz edilmek. 2. Ba-
zi jikfryetlerde bulunmak.
Qmqildav, f. Tekrar-tekrar soyleyerek
rahatsiz etmek.
Qinsuv, f. Bk. Qinstlav.
Qmsilav, f, Kopek, tilki gibi hayvan-
larin ao duydugu zaman ^ikard[-
gi ses.
Qinrr, s, 1, Duzgun degll, e^ri. 2,
Kendi dediginden bajkasmi kabul
etmeyen kimse.
Qintrayiuv, f, Bir larafina do^ru ya-
muk, egik hale getirmek,
Qimrayuv, f< 1. Bir tarafma docjru
e^ilmek, yamuk1a$mak. 2. Kendi de-
diginden bBjkasim kabul etmeden
aksilik gostermek.
Qinirhq, is. Aksi, kendi dedi^inden
$a$mayan.
Qipildav, f. 1. Bi£a3,n' £akintn cok
keskin halt. 2. Ku^kulanmak, $up-
helenmek, bir tehlike sezinerek otu-
ramamak.
Qir, is. 1. Kir, tepe, yuksek«;e yer.
§ehrin dij tarafi. 2. Bir §eyin dt$
tarafmdaki kd§e$i. Qtr korsetti -
Gu<; I if к tikardt. K6z q*nn saldt *
Bakti, yardim eft I. Qir murm - Bur-
nunun ust tarafi ince. Qinna aide -
Birisinin pe$lne dujtu, Qin ketti -
Qiragi — Qinluv
187
Ugursuzluga, $an$sizliga ugradi.
Qin smdi - Cesareti kinldi. Qir so*
ninan qalmadi * Pe$ini birakmadi.
Qiragi; s, Dikkatli, a^ikgdz, akilli, uza-
gt gdrebilen.
Qtran, Is* 1. Daglik veya hi£ kimse-
siz sahrada bulunan kartal cinsin*
den ku§ <;e$idi. 2. Iyi u$an, iyi av
avlayan kartaL 3. Akillt.
Qnat, is. Ku^uk captaki tepe.
Qirav, k, Kirag’.
Qrravlanuv, f, Kiragr tutmak.
Qrraviluv, f. Bk, Qiravlanuv.
Qngavil, lr Tavuk ctnsinden acjk
' renkli ku$.
Qirgiy, is» Ufak-lefek ku$lan yakala-
yarak yiyen, egik gagah, keskin
tirnakh yirtici kus. Qtrgiydoy tiydi -
Qirgry gibi hikum elti. Qir^iy qa*
baq - Kus, aralan agik.
Qngrn, is. Kirgin, katliam, kanh sa-
va§. Qtrginga u$tradi * Katliam
oldu.
Qirgij, is. Bir $eyi kazimaya yarayan
ellet.
Qirciyvvr E Duzgunlugu, duzlugii git-
mis olmak, katlanmi;, burujmus.
Qirqa, is, Ku^ucuk tepe, yuksek<;e уег,
Qirquv, f, Kirkmak, kesmek.
Qirqiluv, f. Kirkilmak, kesilmek.
Qirqis, is. Bir*birine dujmek, kar$i-
hkli ate§ etmek, kavga etmek,
Qiriif s. Kd$e1i, du$ ve uzun bir jeyin
ko§esi. Tort qirli, bir strli - Oort ko-
$e!i, bir $irh - bir sozlu.
Qirma, is. Kirlarda bulunan al^ak boy-
Ju ot.
Qi rm an, is. Harman, ekin toplanan
yer.
Qtrmizi, s. A^tk kizii renk.
Qirnaluv, f. Bir jeyin kazinarak temiz*
tenmesi,
Qirnatuv, f. Kazitmak.
Qirnav, f. 1. Bir ;eyt kazimak, kazi-
yarak temizlemek. 2. Bogazini ses
Qikararak temizlemek,
Qirsavr s, Yava$ hareket eden, tem-
bel.
Qirsavlanuv, f, Tembollejmek, yavas*
lamak.
Qirsavliq, is. Tembellik.
Qirsiguv, f, Aksilik etmek, inat etmek.
Qirsiq, is. Aksilik, ugursuzluk, engel.
Qirsrqtanuv, E Aksilejmek, ugursuz-
la$mak, inatlajmak.
Girt, s. Tatsiz - tuzsuz seyleri konu^nn,
geveze.
Qirhs, is. 1. Topra^in ustik 2. Buru-
gukluk.
Qtrhstaiuv, f. Di; ktsminm, kabugu-
nun Gikartilmasi.
Qirhstanuv, f. Dijina kabuk gibi nes-
ne peyda olmast.
Qirtisuv, f. 1. Burusmak. 2. Luzumsuz
bir §ey)er soyleyerek konujmak.
Qiruv, f. 1. Kaztmak, duz hale getlr-
mek. 2. Oldurmek, imha etmek.
Qiruvar, s, £ok, bol sayisiz.
Qir^anqi, s. к Ydkida bulunan has-
talik. 2. Aksi, gok ve pis sbzler
soyleyen kimse.
Qir^anqdanuv, f. Acr ve kirici sozler
sbylemek.
Qir§uv, E £ok sort olarak i-sirmak.
Qirpn, s, Gen^, yeni-yeni yeti$mek-
fe olan kimse. Qirjininan qiyiluv -
Gen^ ^aginda olmek.
Qinq, sayi. Kirk. Qinq camav - Kirk
yamali Qinq pifaq boldi - Birbiri-
n<? du?tu. Qinq qurav - Yamali, ^e-
$itli seylerden meydana ge!mi$. Qi-
rtp saqqa cugirtfl - Aldatmak t£tn
renkten renge girmek. Qinq qubil*
di - Kirk renge girdi.
Qirrqayaq, is. Kirkayak.
Qinqbuvin, Is. Kirkbo^um, yere ya-
yilarak, bogum - bogurn olarak bb-
yuyen bitki.
Qntqtiruv, f. Kirkfirmak, kestirmek.
Qniqtiq, is. Kirkmak, kesmek i^in lu-
zumlu olan 31et. Makasm bir
$idl
Qinqfiq$ir is. Hayvanlann yununu kir-
kan kimse.
Qinldav, E 1. Sesinin bogulmasf, sesi-
nin Qkmamast. 2. Hirlayarak ses ci-
karmak.
Qinluv, E Kirmak, toplu olarak oldu-
riilmek, katledilmek.
188
Qirilisuv — Qujirlav
Qinlisuv, f. Birbirine du;mek, kavga
etmek.
Qinm, is, Uzak diyar.
Qirin, s. Egik, yanh§. Duziiv к el, qiy-
siq qinir, qinn kelmey - Do^ru gel,
egri, bugru, lerslik etmeden* Qi-
nn qaradi - Yuzunu cevirdi. Tens
bakh. Qinn kotdi - Seferi ba$anh
olmadk lyti qinn cugirdt - Kopegi
yanh$ kojtu, §anssizbga ugradt,
Qinndatuv, f. Yan bale getirmek.
Qinndav, L 1. Duzgun degil, yan otur-
rnak. 2, Goze Qarpmak i^in yan-yan
yurumek.
Qirinuv, f. Kirinmak, tiraj olmak, sa-
kal, btyigim kesmek.
Qins, s. к Buru^uk. 2. Kendi dedi-
ginden ba^kasini kabul etmemek.
Qinstanuv, f. inatla$mak, aksilejmek.
Qis, is. K15.
Qisalan, s. Bk. Qistalan,
Qisan, s, 1. Eni dar, dar ge^it, 2, Si-
kintili, lehltkeli.
Qisas, is. Kisas. Hlsse, pay,
Qisastanuv, Hakkin* vermek, inatla$-
mak.
Qisqa, s. Kisa.
Qtsqarfuv, f. Kisaltmak, kisa kesmek.
Qisartiluv, f, Kisaltdmak,
Qisqaruv, f, Kisalmak, kisa olmak
QtsqasL s, Kisacasi.
Qisqa}, is, Kiska^.
Qisqa$a, s. Kisaca.
Qispaq, is. Kismak, sikmh, zor du-
rum, Qispaqqa aldi * Sikistirdi.
Qispaqtav, f. Srkijiirmak, zorlamak
Qtssa, is. Destan, hik^ye.
Qistalan, s. Sikintih, tehlikeli.
Qistalan, s* Sikmtih, tehlikeli. Qista-
ian kuyde - Sikintib vazlyelte.
Qistatuv, Г Ki§j ge^irnirmek, kij bo-
yunca kalmasini sagiamak.
Qistav, (L) f. Ki§i ge^irmek, k*$ bo-
yunca bulunmak.
Qistav, (IL) is. Ki$lak.
Qistav, (HL) f. Siki$tirmak, zorlamak,
mecbur etmek.
QishgunL zarf. K15 gunu, kij mev-
simi.
Qistiguv, f. Sikilmak, bogulmak.
Qistirma, Is. Bir $eyin arasina siki$-
tirilan nesne. Qishrma sbz - Sdz
arasinda bildirilen flkir, vaka vs.
Qisttruv, f. Siki$tirmakf soku^turmak.
Bir $eyi iki jeyin arasina koymak.
Qistiriluv, L 1. Iki $eyin arasina si-
kijhnlmak. 2. Kendisiyle ilgisi ol-
mayan jcye kari§mak.
Qtsuv, f. 1P Kishrmak, siki^firmak. 2.
Acele ettirmek.
Qisrq, s. Krsik, gozu normalden ku^uk
Qisiltayan, s* Agir, zor, siki^ik.
Qisiluv, f. 1* Iki $eyin ortasinda ka-
larak sikijmak. 2. Eziyet ^ekmek,
zor durumda kalmak.
Qisil$an, s, Zor, sikijik, tehlikeli,
Qtsim, is. Baski, eziyet.
Qisn, s. Kisir. Qisir soz - Boj, fayda
siz soz.
Qisiraq, is. Kisrak.
Qisirav, f, Kisir kalmak, do^um yap-
mamak.
Qitqildav, f. Gidaklamak.
musuna.
Gidik, Qiti^ma tiydi
canina dokundu,
• Na-
Qitiqtav, f. Gidiklamak.
Qttmir, s. Sent, ha$in,
Qitir, Is, Kitir.
Qitirlaluv, f. Kihrlatmak.
Qitirlav, E Saglam olmayan, kolay ki-
rtlan jeylorin kitir-ktttr ses ^ikara-
rak kinlmaya ba$lamasL
Q15, is, Klremit.
Q^qil, s. Ek§i.
Qijqiruv, f. Hi<kirmak, cok bagirniak,
feryad etmek.
Qijuv, f. Ka^mmak. Q0I1 qtjidi - BY
$ey yapmak, <alt$mak istedi Till qi-
jidi - Soylemek, konujmak istedi
Kbzi qi$idi * Aglamak istedi.
Qi^ima, is. Isirgan otu.
Qr$inuv, f. Ka$inmak.
Qi^irlatuv, f, «Qr$ir<ii$irw ses ^ikart-
mak.
Qi$irlav, f. «Qi$ir-q 151г* etmek.
L
labaz, is. Hububat ve un satan duk-
kan. *
Labazju is. Uncu, hububat^i.
La bora nt, is* laborant.
Lava, (L) Is. Lav.
Lava, (IL) Maden ^ukurundaki komur
kazdan yer.
Lavanda, is. Lavanta*
Lavka, (L) is. Oturmak i^in sirs.
Lavka, (IL) is. Qe$itli e$ya satilan duk-
kan.
Lavr, is. Ho| kokulu yapragi devamli
yejil olan ages*
Lager, is. 1. Kamp. 2. Belli bir siyasi
gdr5$u olan topluluk.
Laguv, f, 1. Kendi btldigiyle yanh$
yolda gitmek. 2. Rastgele yerli-yer-
siz konujmak.
Lagil, is* Kiymetli ta$.
Laginef, is* Lanet
Lagrneltev, f. Lanetlemek*
Ladan, is. Kokulu siyah yag.
Lac, is. ila£, usuL care, yok
Lacdav, f* Ilaclamak, ilacim bulmak,
Caresini bulmak,
Lacsix, s* Ila^siz, mecburen, caresiz*
lazaret, is* Askeri boluk yamndak7
ku<;uk haslane.
Lazrm, con, duris, layik, s. Gerek, la-
zim.
lay, is. Bulantk, soya katilarak ezilen
Camur. Lay suv * Bulanik su.
Laylandiruv, f. Bulanik hale getirmek.
laylanuv, f. Bulanmak,
Laylav, f* 1. Temiz suyu toz-toprak ve
Camur gibi $ey!e bulanik hale ge-
tirmek, 2. Sivamak, <;amur surmek*
Laysan, is, к sulu, yurumeye
ve oturmaya elveri^siz. 2. Karma*
kari$*k, bo$ yere u£jra$mak.
layiq, s. LSyrk.
layiqsiz, s, tayik degil.
Layiqtaluv, f, Hazirlanmak, uygun ha-
le getirmek.
Layiqtav, f- Uygun hale getirmek, ya-
rajir vaziyete sokmak,
Layiqh, s. Layik, yara$ir, uygun.
Lay rm, xarf* Daima, hep, her zaman.
Layim omlrlerln uxaq bolsm - Omur^
lerrniz daim olsun.
Laqr (L) is, Oglak.
Laq, (IL) f. Sivinin aniden «laq* di-
ye dokulmesi.
Laqap, is. Yalan haber, rivayef.
Laqat, is. Magara, hoyuk $eklinde ka-
zilan yer.
Laqattav, f. Mezann bir larafini kovuk
$ek)inde kazmak.
Laqtav, f. Ke^inin oglak dogurmasr,
yavrulamasr.
Laqtirtluv, f. Ahlmak, firlahlmak.
laqhrtuv, f* At hr mak, firtattirmak.
Laqtnluv, f. Atilmak, firlahlmak,
Laqildatuv, f. Dokturmek, bol akmasi-
nt, dokulmesini sa^lamak.
Laqddav, f. 1, Dokulmek, bol akmak.
2. Kendi-kendini tutamayacak hale
gelmek.
Lampt, is. Lamba.
Ian, is. Bir ce§it hayvan hastaligi- 2
Aksilik, ugursuzluk, $anssizhk.
Landav, f. Karr|tirmak, ugurs\jzluk,
$anssizlik getirmek.
lap: lap etiiv, f* Birden alevlenerek
yanmak. Lap qoydi - Birden hucu-
ma ge^ti. tap berdl - Aniden birisi-
ne saldrrdi.
Lapddatuv, f. Alevlendirmek, alev sa-
Carak yanmasim temin etmek.
190
Lapas — lonqa
Lipas, is. Qardak, uzers 0p-samanla
kapfi barinak.
Lapildav, f, 1, Afe<in alevlenerek yan-
masif yukselmesi, 2. Gittik^e gu£-
b-'nmek, kuwetlcnmek, basilmamak,
daha da cesaretlenmek.
Lipiruv, E Bk, Lepiruv,
Las, s. Kirlir pis,
Lastanuv, f. Kirlenmek, pislenmek.
Lastav, E Kirlelmek, pislemek.
Lavr Is, Vazifeyle veya misafir olarak
bulunan bir kimseyi gidecegi yere
gdlurmek uzere tahsis edilen vasita.
Lavazirn, is. Rutbe, sifat.
Livlatuv, E Alevlendirerek yakmak,
t$ik si^ratmak.
Lavlav, (L) E Atesin alevlenerek yan-
mast.
Lavlav, (IL) E Yolculan veya misa*
Firleri gidecegi yere bir vasita ile
qnfurmek.
Lavji, is, Yolcuyu bir yerden diger bir
.yere goturcn kimse,
LflhaL is. Bk. Laqat
La$iq, is, Ufak ve eskimi^ ev,
La$in, is, $ahin neslinden yirtici kuj.
LSziaL ts. lezze!. Lfizzat aldt - Lezzet
aldr
Lfizzath, s. Lczzetli,
Lfiyluv, f. 1. Ijsiz gucsuz ve hi;bir
maksatsiz bo$ dolajmak. 2. Ba$t
ddnmek.
Laylituv, E Bos, maksafstz cfola^Iir-
mak,
Lfim : lam dcmev, E ses ^ikarma-
mak, bir $ey sbylememek.
Lam-miym dcmev, E Agzim a^mamak,
bir 5ey soylememek.
LfineL is, Bk, LaganaL
Linke, is, Di$ elbise dikilen cinsinden
kum^m en kotusu.
Lebiz, is, Ses, fisilh, nefes.
Lebizdesuv, E Konu$mak, sohbet eL
mek,
Legen, is, Legen, i^Tnde ote beri ve-
ya el yikanan kab.
Lezde, Hemen, hi^ gecikmeden.
lek, is, Grup, sira.
lekerr is, Bir $eye leslr eden baCi, ida-
refen ge^inme.
Lekerlev, E Idare efmek, ge^inmek. Uy
almadim dep mun;a Sbiger bolga-
nin ne? Qurrsm sol uyL Osinda le-
kerlep qislan $i§armiz < Ev alma
drm diye bu kadar telajlanmaya nr
gerek var? Birak evi. Burada
idare eder, kt^i ge^iririz,
Lek-lek, is, Grup-grup, hcpsi, kalaba-
lik,
Lekituv, f, Ses cikararak durmadan
gulmek.
lemij, is. Sabanin ucu,
Lenta, is, Kurdela.
Lep, is, 1, Qok bafif esen ruzgar, 2
Arzu, istek, merak. Lep beigrsi -
Unlem*
Lepes» rs, Haber, sev
Lepti, s. Gayretii, kuwelli, hizlf.
Lepildev, f, Acele etmek, duramamak
Lepiruv, E 1, Kendi kendine ovilne-
rek veya bagirarak konu$mak, 6l-
susuzce harekellerde bulunmak, 2,
Hm artmak, suraHenmek,
LesuVr E 1. Bir §eyin pe$ini birak-
madan arkasmda gitmek, 2. §arki
sbyleyen kimseye i$tirak ederek
sbylemek.
Lidcr, is. Lider.
tiker, is. Likor.
lirnan, is, Nehrin kenanndaki duz ve
sulu yer. Deniz kenannda peyda
olan tuzlu gbl.
Limon, is. Limon.
Limonad, is, Limonala.
Lift, is. Asansor,
Lobluv, E 1, Mide bulanmasi. 2, Tut-
tugu yolundan donmek, terecldtjfe
du$mek.
Loblituv, E Bulandirmak, tereddijt ef-
tirmek,
Logiyka, is. Mantik.
Loca, is. Lota,
Lokavut, is* Lokavl.
tom, is, Sert yeri veya buzu kazmaya
yarayan demir filet.
lonqa, is. 1. Egerin vurmast dolayisi
ile 5r$erek, rahatsiz eden bir nevi
ytikt hastaligi. 2, Bardak vurarak
tedavi u^ulii. Lonqa saldi - Bardak
vurdi r.
Lugat — Lip il
191
Lu£jaf, Is. LOgaL
Luqsatj Is. Bk, RuqsaL
LUplldefuv, Г 1. Yuregin, kalbin §arp-
masini temin etmek, 2. Doldurmak,
a^zina kadar doldurmak.
Lupildev, L Kalbin ses crkararak carp-
mast
Liq, s* Dolu, agzina kadar dolit
Liqiyuv, L fyke doymak,
bqsuv, f, Oturdugu yerinden yavaj
ve zor kipirdamak.
Lrquv, f, Bk. Irqsuv.
Lrqildatuv, f, A^zma kadar dolduruh
masim saglamak.
Liqildav, f. Dolu olmak, hlc bo$ yer
kalmamak.
Lipa, Is* Yeterince giyilmlj eski elbise.
Lipuv, f. Hazir, fetikte.
Lrpifdav, f. Yag ISmbasmin bir yukse*
lerek, bir al^alarak yanmast
Lipil: hpil qaguv, f, Yerinde durama-
mak.
м
Ma, Soru oki. Aldi ma? - Aldi mi?
Magazin, (1.) is. Magaza.
Magazin, (П.) is. Bazr otomahk si-
tahlarin kir^ununu koymaya mah-
sus kutu
Magnit, is, Miknatis.
MagmHpv, f. Miknat i d атак
Maglum, s* Malum.
Maglumat, is. Malumat, bilgi.
Magma, is. Mana, hususiyet.
Madaq, is* Ovunmok, gurudanma.
Madaqtanuv, f. Ovunmek, gurudan-
mak,
Modaqtav, f* Ovmek, methetmek*
Macirnsuv, f. Ifkbaharda veya ba$ka
7лтзп qijnejlenerek oturanlar.
Macirav, f. Gunun biraz isrnmaya
lamasi.
Maza, is. Scssiz, harrkpt ve ses ynk.
Mara ketti • Rahatsrzlandi. Mazani
aldi - Rahah ka;irdu sessizligi boz-
du.
Mazaq, is* Dalga, alay, latife*
Mazaqtav, f. Alay etmek, dalga get;-
mek.
Mazalav, f. Rahatsiz etmek, eziyet cb
тек.
Mazar, is. 1. Mezar. 2, Tijrbe, kabir.
Mazasiz, s, Sabirsiz, rahatsiz*
Mazasizdandiruv, f* Rahatstz etmek, ev-
hamlandirmak
Mazasizdanuv, f, Uqra^mak, rahaUiz
olmak.
Mazasizdiq, Is, IJqra^mak, rahafsizlik,
Mazatsuv, f. Bir jeye dayanarak sn-
vinmek, bir guvendtqt olmak.
Mazattandiruv, f. Scvindirmek.
Mazaltanuv, f. Sevinmek, gurudanmak.
Mazdav, f, Alevlenerek yanmak.
Mazmun, Is. Копи, 6zet, phemmiypt
Mazmundav, f. Gzetlemek. Mazmun-
siz - AnlamM?. Mazmuiu coq - Ko-
nusu, anlami yok. Istin Mazmuni
ne? - l^in konusu ne? Mazmundi
ernes - Ehemmiyetsiz,
May, (1.) is* Yag* May bash - £ok
$i$manladi. Mayday eridi - Yag gibi
eridi. May topgisrz - Yaq donmaya-
rak kadar, рек soguk degil* Ma-
yin mindi - CHun<; olarak Hindi
(at). Mayin tamizdi - Iyi копили.
Buyrek may - Bdbrek yag’- Sari
may ~ Tereyagi. Ton may - Dondin
rulmu$ yag. Cer may - Yeraltindan
cpkan maddeler, petrol v*s.
May, (II.) is. Mayis ayh
Mayda, s. к Ufak, iri degil 2. Yumib
$ak, serf degil.
Maydafav, f* Iri ^eyleri ufaltmak, yt.i-
ти?ак bain gplirmek. Aqsa mayda-
lav - Para bozdurmak.
Maydan, is. Meydan, r.ephe.
Maydandasuv, f. Sava^mak, harbet-
тек.
Mayka, is, Yazin giyilen gomlek ro.
$idi.
Mayqandav, f* Copundcn lemizlemek
maksadiyla rirzgara atilan hububa-
tin yere du$cn kisrmmn arasindaki
□ ’и alarak temizlemek*
Mayqara, ?$. Kiro^li foprakta ba$ka
hi<;bir biikinin nlmadigi yerde bitnn
uzun boylu bitki.
Mayqoga, is. Sulu, sazhk ynrlerde bu-
lunan ve ya^ken yenmrsi mumkijn
olan «qogai'nm bir turu*
Maylanuv, f. 1. Yaglanmnk. 2P Snmii
тек.
Maylatuv, f* Yaqlatmak.
Maylav. f. 1 Yaqfamak ? Evi boya-
Mayliq — Maquldav
193
mak. 3. Bir $eyi kireya vermek.
Mayliq* Is. Ydglik, el silmeye yarayan
el bezi.
Maymoq, s. Iki dk^esini doejru olarck
basamayan tapraz bacak, yamuk
ayakli.
Mayman: maydan qa^uv, f* 1. Rahvan
at yurvyujunu insamn taklit efmesi,
Cabuk*$abuk yurumek. 2. Birisinin
onunde yaranmak i^in tavrr takm-
mak.
Maymandafuv, f, Ayacim surterek ba-
sarak yurumesini temin etmek.
Maymandav, f. 1. Ayagi surterek ba-
sarak yurumek* 2* Uzenndeki yuk
agir oldugu zaman ^abuk-^abuk yu-
rumek.
Maymiytuv, f- Yamuklajtirmak, egik
hale getirmek.
Maymiyuv, f. Yamukla$mak, egiimek,
buzulmek.
Maymmkelev, f- Kabahat ve kusuru
hakkinda konu$mak istemeyerek
alttan aimak, yaranma cabasr gos-
termek.
Maymil, is. Maymun*
Maypazdav, f. Soyledigi sdzu ve ha-
reketini suslemek.
Maypandav, f. Birisintn onunde, ka-
bahahm giderebilmek i^in alttan
alarak, hurmetkSr hareket etmek.
Maynluv, f. 1. I$e yaramayacak $ekil-
de kivrilmakf egilmek. 2. Kendin-
den gu^lu olanin onunde ezilmek,
baski gormek.
Mays», is* Yemye$il saha. Ye$illigi bo!
olan yer.
Maysoqta, is. Brr $eyin aliimn ustune
gelerek karma-kan$ik olmasi, 2. Yag-
la kan$finhnt$ dan «cent».
Mayfalman, s. Saglam, yorulmayan,
brkmayan, sozunde duran kimse.
Mayjabaq, Is* Ku<;uk balik.
Mayip: mayip boluv, f. §anssizhga
ugramak, sakat kalmak.
MayiTuv, f. Bir jeyin sivri tarafini serf
bir |eye vurarak kivirmak, kirmaya
Cali^mak, egmek.
MayiriRuv, L Egilmesini, kivnlmasrnr
yamuklajmasini saglamak.
Mayisqaq, s. 1. Kolay egilen kolay
yamulan, kolay kivnlan nesne, 2.
Her dnune gelenin fikrini kabulle-
nen kimse.
Makaron, is. Makarna.
МакеЬ Is. Maket
Maqal, Is. Atasozu.
Maqala, is. Makale.
Maqaldafuv, f. Konu§ma sirasrnda afa-
sozunden misaller vererek konu§-
turmak,
Maqaldav, f. Konu§ma srrassnda afa*
sozu kullanmak.
Maqam* is. Makam, nagme.
Mapamdav, f. NaQmesine gettrerek,
makamlayarak*
Maqar, s. Kisa boylu, bacaksiz.
Maqav, s. 1. Dilsiz, konu$arnayarv 2.
Hi^ bir seyden anlamayan,
Maqluq, Is. Mahluk, yaratik.
Maqpaf, is. Sakr dokunan yumujak
kumaj £e$idi,
Maqpakfay, s, 1. Siyah renk, 2. sMaq-
pal» gibi
Marqum, s. Merhum.
Maqsat, is. Maksat*
MaqsuL is. Maksaf.
Maqfa, is. 1. Pamuk. 2. Ovmek. Oni
sen de maqta — Они sen de ov.
Maqfaluv, f. 6vulmek*
Maqtan, is. Ovung, gurur.
Maqtanuv, f. OvOnmek.
Maqfan;aqr s. Hep kendini metheden,
hep kendinden bahseden kimse.
Maqtani$r Is, Ovun^, gurur kaynagi.
Maqtav, L Methetmek, Maqtay qagaz
— MeFhiye,
Maqtavli, s, En iyisi, gurur duyulan,
se^kin.
Maqul, 1. MakuL 2. I^in boyle o!ma-
si daha iyr, daha dogru*
Maquidasuv, f. Anlajmak, karjihklr
kabul etmek*
Maquldattiruv, f. Kabul ettirmek, tas-
vip ettirmek.
Maquldatuv, f. Kabul etmesini sagla-
lamak.
Maquldav, f. Kabul etmek, uygun gor-
mek.
194
Mai — Manifest
Mai, is. 1. Koyun, ke<;ir devc, sigir,
yilki gibi hayvanlar. 2, Zenginlik,
devlet Mai boladi — buyuyecek Mai
bolmaydi — yajamayacak.
Mala, is. Mata.
Malay, is.
Malayhq, is. Hizmef^illk.
Maiaqay, is. Kijin ba$a giyilen $ярка
<?€ $id L
Malalanuv, f. Topragin «mala" ile
duzle$mi§ olmasi.
Malalav, f, Surulmuj olan yerin top*
ragtm duzlemek, yumujatmak.
Malgun, s, 1+ Melun 2. §ey!an, iblis,
3. iki yuzlu vefasiz.
Matdandiruv, f. Durumunun duzelme-
siniF bir jeye sahip olmasim sagfa-
mak.
Maldanuv, f. 1, Mali durumu duzelmek,
2. Bir $eyt sahiplenmek.
Maidas: maldas quruv, L Bagda; kur*
mak.
Maldiruv, f. Batirmak, daldirmak
Qohndi sutine malma — Eiini su~
tune batirma,
Malcandav, f. Agiza sokulan bir jeye
di$ batmaymca, yiyebilmek i^in
agizdan ^ikarmadan ugra$mak.
Malryna, is. Mandalina.
Malma, is, Deri tabaklomak i<;in el-
de yapilan sivi.
Malmaday, s. Beline kadar suya bat-
mi$, ustu ba$t islanmi?.
Malsaq, s, Hayvani (at, deve, koyun,
sigir ve ke^i gibi) cok sevmek.
Malta, is. «qurt» denilen kurutul-
mu$ peynirin agiza sokulup yenil-
mcye a 1151 Id i к tan sonra kalan krs-
mi, 2. «qurt»un ezilerek ayran ha-
line getirilen kismindan kalaru.
Malta las — Nehrin i<;indc olan ve-
ya kenarma yigilan Maltasin
ezdi — Luzumsuz c°k konu5tu.
Mabv, f. Yuzmek, suyun yuzunde
yuzmek,
Maltiqhruv, f. Rabat yuruyememrk.
kahn karda, ^amurda, suda kalarak
zor yurumek.
Malhguv, f. Rabat yuruyememek, su-
ya, kara veya camura raslamak
Maluv, f. Sivmm i^ine bir cisim ba-
tirmak.
Maf$umF f. KuruJmadan arka ’ arkaya
suya girmek.
Maljif is. Davara bakan kimce, £oban.
Mal§rlatuv, f. Sivmin i^ine bir cisim
batirmak.
Maljilav, f. Sivimn l^ine bir cisim
batnmak.
Mal$iliq, is. Malcilik, hayvanohk.
Malinuv, f. Sivi bir $eye sokulmu§ ve
degmi§ olmasr
Mama, is. Memo. Mama biy© —- Yav-
rusu olan veya yavrulami$ kisrak.
Maman, Is. Ilim adami, mutehassis,
uzman,
Mamandandiruv, f. Uzmanla^hrmak.
Mamandanuv, f. Uzman olmak, mu-
tebassis olmak.
Mamandiq, is. Meslek.
Mamiq, is* 1. £ok yummak pamuk ve-
ya ku| tuyu, 2, l(Jne ku$ tuyu veya
50k yumu$ak pamuk konularak ya-
pilan yatak - yorgan.
Mamir, is. Mayis ayimn Kazak$a adi.
Mamirlatuv, L Yava^latmak, yavaj
yurutmek.
Mana, Biraz ewel, demin.
Managi, Deminki*
Manap, is, Aga, bey.
Manat, is, Qogunlukla dis giysiler di-
kilcn kuma$ ce$idi,
Manavrasuv, f. Uykuiu “ uyanik, ya-
rim uykulu halde olmak.
Manavratuv, f. Sicak veya rahat bir
yere gehnee uyku basmasi.
Manavrav, f. Uykulu hale gelmek, uy-
kusu gclmeye ba^lamasr
Mandam, is. Bir ce^il yilki hastaligi.
Mandarin, is. Mandalina, meyve ce^idi.
Mandat, is. Vekillik, vekSletname.
Mandolin, is. Mandolin.
Mandimav, f. Bk, Mardimav.
Mandimadr, f. Bk, Mardmiadi.
Mandimsiz, s. Bk. Mardtmsiz.
Mandituv, f. Daha da vertmli hale
getirmek, bollastirmak.
Manevr, is. Manevra.
Maniykor, is. Manikur.
Manifest, is. Manifest.
Mansap — Masayrav
195
Mansap, Is, Rutbe, mevki.
Mansapqor, is* Makam mevki Hirsi
olan kimse,
Mansaqporliq, is, Makam mevki Hirsi’
na kapilmak.
Mansap^il, is. Bk, Mansapqor.
Manti, is. Manto.
Man, Yakinda, $u srralanda, bugun-
Jerde.
Manay, Ctvarf etraf.
Manaylatuv, f« Yakla§firmak,
Manaylav, E Bir seye yak(a$mak, et-
rafinda dolajmak.
Manfjaz, s. 1. Ovufmege layik kimse
2. Magrur, gururlu kimse,
Mangazdanuv, E Magrurlanmak.
Manday, is. Alin, Manday aldi ’—
Ornek aldi, se?H Manday ter —
Alm teri, Mandayman bag taydi —
Bahtr karardr, Mandayi ajildt —
Bahti a£>ldb Mandayma siymadi —
Nasip olmadi, Mandayin kun $almadi
— Ba§rna gun degmedi. Zor i$te ?a-
li§madi, Mandaymtn son bes eli —
Janssrz Sor manday — §anssiz.
Mandayma, is. Kapinm u$t tarafindaki
ags?. Iki yandaki aga? par?asmi u?-
larindan birlejtiren ада?-
Manq: manq etuv, f. Aniden рек ho$
olmayan ses frkarmak.
Manqa, is. 1, £ogun!ukla ydkida ras-
lanan btr ?e$it nezle 2, Burnundan
ses ?ikararak konu^an kimse.
Manqiyuv, E Etrabnda olup * biterv
lere fazla ehemmiyet vermemek.
Manqildav, E Kulaga hoj olmayan
ses cikarmak.
Man - man: man * man basuvr f. Ya-
va$ - yava§ ve sabtrli yurumek.
Manuv, E Hava aimak t^in yurumek.
Quia diizge ketsak fe bir caqqa
manip silkinip qayfayiqji! — Duz-
luge ?iksak bile bir tarafa yuruyup
acilarak donelim.
Mantz, is, Ehemmiyet, esas, luzumlu-
luk.
Manizdanuv, f. Kendisini baskalarirv
dan uslun sayarak magrurlanmak.
Manizdi, s. Ehemmiyefii, luzumlu,
esash.
Manrafuv, f. Meletmek.
Manirav, f. Melemek. Qoy ninniradi —
Koyun metodi.
Mannaviq, s. Qok meleyen, mclcrn- -
den duramayan.
Manrayuv, f, Bk. Manqiyuv.
Mapa, fs. Yummak, ufak.
Maral, is. Moral.
Mardamsuv, f* Gogsunu kabartarsk
ovunmek, gururlanmak.
Mardtm, is, Hareket, te$ebbus suasin-
da goze $arpan guc - kuwet
Mardimav, f. Sozu edilecek kadar ve-
rimti.
Mardrmdi, s, Bahse deger, verimli,
Mardimsrz, s. Verimsiz, ehemmiyefsiz.
Marcan, Is, Mercan.
Mercanday, s. Mercan gibi,
Marka, is. 1. Marka, 2, Posta pulu,
Marqa, Is. Biraz buyuyen, bir ka^ ay-
lik o)mu$ kuzu.
Maqabat, is, Muhabbet sevgi.
Maqabah, s. Muhabbefli, sevgili.
Marqaytvv, f. Buyutmek, saglamias-
tirmak, yeti$tirmek.
Marqayuv, f, Buyumek, saglamla^mak,
yeti^mek. Qozi marqayganda — Ku-
zu buyudugunde.
Marqum, Is. Merhum.
Marmelad, Is. Re^el.
Mart, is. Mart ayi.
Martuv: martuv basuv, f, Kendini kay-
bederek hastalanmak, albasti bas-
mak.
Mari, Is. Askerlikde yurumek i<;in ve-
rilen emir, Askerlerin yuruyu^ii.
MarjaL is. Mare$aL
Mar|rut, is. Yuruyu$, guzergahr.
Mas, s* 1, MesT, sanhoj, 2. Bir jeyi
<;ok arzulamak. Mas boldi — Sarho§
oldu.
Masa, is. Sivrisinek, isirdjgrnda acdan
bocek.
Masayrasuv, E Sevin? duyarak, mem-
nun olarak oturmak.
Masayraluv, f. Sevin? duydurmak, se-
vindirmek.
Masayrav, f. Sevinmek, memnuniyet
duymak^
196
Masaq — Macnun
I'las^q, (I.) is. Ekinin sapmda к-з!?п
ba$lan.
Masaq, (IL) is, Okun ucu.
Masaqtav, f. Ekinin sapinda kalan
bajlarmi toplamak.
Masaqjb Is. Ekinin sapinda kalan
ba^lanm toplayan kimse,
Masalavr f. Sivrisinek vs-den korun-
mak.
Masandav, s. Sarhos gibi, sarhosa ya-
kin,
MasaL is. Guzel, sus sallanaL
Masatfandiruv, f- Rahatlandirmak, se-
vindirmek.
MasaHanuvr L Seville, memnuniyeK
!e rahatlanmak.
Masatu is- Kadife cinsi kuma$ goz
kama^tinc i.
Masahday, s. Masati gibi, cok guzel,
goz kamajtinci.
Masaliana/ is* Sivrlsinekden korunmak
i^in eirah beyaz kuma$la kaplanan
dzei yatak veya oturma odasr
Masqa, Is, Maska,
Maqarad, is, Maskeli bale,
Maskunem. is- Hep sarho$ olan, igrcL
Mssqara, is* 1. Maskara. 2. Utanmaz.
Masqara boldi — Maskara oldu,
Masqara qddi — Utandirdi,
Masqaralanuv. f, Maskara otmak.
Masqaralav, f- Maskaralamak.
Mastandiruv, f, Sarhoj etmek.
Mastanuv, f. Sarho$ olmak,
Master, Is, Usla.
Mashq, is. Sarhojluk,
Masil, is, Yuk olmak.
Mat, is. Satran<; oyununda mat (yenil-
mek) olmak,
Mata, is. Yunden veya pamuk veya
ba$ka $eylerdcn dokunan kuma^.
Mataiuv, f, Baglanmak, bir-birine bag-
Janmok.
Matastiruv, f. Blr-bidenne baglanma-
larini saglamak,
MaLasuv, f. Beqlanmalcinna yandimci
olmak.
Matav, L Ayagmr * elini baglamak,
Mafematiykr is, Mafemafik.
MaferiyaL Is. MateryaL
Materiyalthq, s, Materyal olabilecek
Seyler.
Mavdas, s. A^ikgdz degil, salak, ya-
va$ hareket edenr akh yava$ alan
kimse.
Mavbastanuv, f, Salakla$mak, bo$ve
rici olmak.
Mavbastiq, is- Salakhk.
Mavcirasuv, f. Yorgunluk hissetmek,
gev^emek.
Mavciratuv, f. Gev$etmckf yumu^af-
mak.
Mavcrrav, f. Yumu§amakr gov^emek.
Mavsim, is- 1. Haziran ayi. 2, Mev-
sim.
Mavsimdi, s. Mevsimlik.
Maviq: maviqm ba$uvf f. Hasretini
gidermek, tatmin olmak.
Mavit, is. Yuzu yumujak tuylu, yun-
den dokunmu; kuma§,
Mahabbat, Is, Muhabbet, sevgi.
Mahrum, is. Bk. Maqrum.
Majaqat, is. Mejakkat.
Majaqatfanuv, f. Mejakkatlanmak,
Majiyna, is. Makine.
Ma^iynalandiruv, f, Makinelejtirmek,
Majiq, is. Ali$ik, tecrubeii, belli bir
§eyi Iyi bilen.
Ma^iqfi. s, A'i$km( tecrubeii, eli yal-
krn.
Maya. (L) is. Ekin bl^ildikten sonra
kalan samard toplamak.
Maya, (IL) is. Tuyu ktsa, iek hor-
guclu, kisa boylu deve cinsL Asan
Kaygfntn Celmayasi — Hasan
fCaygi'nm devesi.
Mayalanuv, f. Olun yigilmasi, Ыг ye-
re toplanmasi.
Mayalav, f- Hayvanlara ki£in vermek
iQin toplanan otun Ыг yere yi^il*
mask
Maya^iq, is, Ufak <;apta yigilmij olan
oL
MS, «М5» al, diye sunmak.
Mfideniy, s. MedenL
M^deniyet. is. Medeniyet.
MSdentyeHL s- Medeniyetlk
MSdeL Is. MedeL
MScbiir, Mecbur,
Macnun. s. MecnCin
Macilis — Mczgil
Mftciiis, is. мpciis.
MSz, s, Sevin^h, mnmnun. MAz boldi
—- Sevtndi, Mez - meyram bold) —
Memnun oldu.
Mfizir, is. Eide pejin olan $ey.
Mayek, is. 1+ Gevi$ getiren hayvan-
larm yavrulafimn karnindan ahna-
rak peynire rnaya olarak kullamlan
nesne. 2* Bir §eye eses ve mays ol-
mak. MAyekti cigit — Tok gdzlu
sabirh yigit.
Malim, s. Malum, belli.
Malimdeme, is. A^klama.
MalimdeVj f* Bildirmek, rapor etmek,
bir vaka hakkinda ba$ka bir maka-
ma bilgi vermek.
Matimet, is. Malumat, bilgi,
M51imsiz, s. Belirsiz, belli degtl.
MAIin, is. Yabani kedi.
MAIis, is. Uzun kuyruklu koyun ^e-
$tdi.
M&mle, is, Ort^k bir fikir etrafmda
bir)e$me jarti.
MAn, Is, Ehemmiyct, MAn banned! —
Ehemmiyet vermedi.
Man-cay, is. Teferuat, astl - esas.
MAndes, s. Esasi ehemmiyeti bir, ben-
zer.
MAndl, s* Ehemmiyetli, esash.
Maner, is. Suslemek, guzellejtirmek
iQn dzen gdstermek,
MAnerleniiv, f. Suslenmek, bezenmek.
MAnerletuv, f. Guzeile$tirmek.
MAnerlev, f. Bir $eyi suslemek, guze-
le^tirmek,
MAnerli, s. Guzel desenli ve islemelL
MAnsiz, s. MAnastz, anlamsiz, ehem-
miyetsiz.
Manis, is, Esas, ehemmiyet, mAna.
Mfinguv, L $а^нагак., ne уарасадин
btlmedon dola^mak.
Mangi, s. Ebedi, devamh. MAngl bold:
Dogru durust <;ali5madan, bajmin
dondu^u tarafa gitmek.
MAngilik, s* Ebdei, asirlar boyu sakla-
nacak.
MSngiriiv, f. Ba^i donerek, afallamak.
MApelenuv, f. Orel ilgi gostererek ba
kilmak.
Mapelev, L Ozel Jlgt gosterpick b.n>
mak.
Mfire, Is, Ijaret, belirti icin konu’an
nesne.
Mart, s. Mert, comerl, eli a^ik,
MArtebc, Is. Merfebe. Mm mSrtebc —
Bin defa, bir kat.
MArtebeli, s, Mertebeli, kiymetli, yuk-
sek derecolr
Marmar, is. Mermer.
MAsele, is. Mesele,
MAselen, is. MesefA.
Masliyhat, Is, Danijrnak, mejveret et-
mek, bir meseleyi konujarak, danr
jarak cozmek.
Masfek, is. Boyu kisa yilki.
MAsl. is. Mes.
Matel, Is, NAkil soz, ahf.
MSteldev, f. NAkiller getirerek, misal-
ler vererek kcnusmak.
Mafke, is, Evin ^atisina konan kahn
agac.
Mave, is. Meyve.
MAvelenuv, f. Ye§il yapraga sarilarak,
yem-ye^il olarak buyumek,
MAveletuv, f. Yo;f| bitkilerin buyu-
mesi.
Mavelev, f. Bitkinin ye^ermesi.
Maveti, s. Meyve ve sebze (ye^iliik)
ybnunden zengin.
Mavit. is, Bk. Mavit.
Me, Sunmak «me al» gibi.
Mebel, is. Mobib/a,
Megdev, f. Agirla$mak, artmak. Avru-
vi megdedi — hastahgi arth,
Megecin, is* Domuz yavrusu.
Megzev, f, Kastetmek, i$aret etmek,
isminden bahsetmeden belirtmek.
Medal, is. Madalya.
Medalyon, is. Madalyon.
Medel, is. Medet, yardmn, dnstek.
Medev, is. Umit, guven^, dayanak.
Medrese, Is. Medrese^
Mece, is* Varilmak istenilcn hedef, ge-
$ilmek istenilen cizgb
Mecelev, f. Tam olarak bhemeden
tahminle hareket etmek.
Mezgev, f, Bk. Megzev.
Mezgil, is* 1. Mevsim. 2. Gunun, aym
veya sennnin belli zamanlari.
I ив
Mezgilsiz — te t u v
Mczgilsiz, s. Vakitsiz, mevsimsiz.
Mezet, is. Vokit arasiodaki bir sira.
Tegida ialay qorqini$h mezeHer ко
zevli — Daha <;ok zor gunler, za-
marilar var onunde.
Mczi: mezi boluv, f. Bikmak, usan-
mak,
Meziret, is, Samimiyet, samimi hareket
elmek.
Meyli, Meyil.
Mcytin^e, 1. Istedigi gibi, 2, Hayti,
cpcyi.
Meyrnan, is. Mihman, misafir.
Meymandav, f. Misafir olmak.
Meymandos, s. Misafirsever.
Meymandostiq, is. Misafirseverllk.
Meymanhana, is. Misafirhane, misafir-
lere mahsus ev, oda, kojk vs,
Meyram, Is. Bayram,
Meyramdav, f, Bayramla$mak.
Meyiz, is. Kuru uzum,
Meyil, is. 1. Taraflar, O£an meyil —
Ona taraftar, 2, Arzu islek, Sogan
mcyil korseHI — $unu arzuladi,
Meyir, is. Iyi niyet, sevgi, merhamet.
Meyiri qandi — Susuzlugu gitti.
Memnun oldu, Meyiri tusti — Men
hameHendi,
Meyirban, s, Mihriban, merhametH,
al^ak gonullu.
Meyirbandi, s, Mihriban, altjak goriul-
lii. merhametli.
Meyirbandrq, is, Al<;ak gonulluluk,
rner Harrietlilik,
Mcyidondiruv, f. Merhametlendirmek,
sevindirmek, tatmin etmek, susuz-
lugunu, hasrelini gidermek,
MoyiHenuv, f. Yumujamak, merbamet-
lugunu, hasretini gidermek.
Meyiim, Is. ly'rlikseverlik, acimak,
me r ha met etmek.
Meyirimdenuv, f. Yumu$amak, merha-
mctlenmek, iyiIikseveHik tarafi tut-
mak, acimak,
Meyirimdi, s. lyiliksever, merhametli,
у и mu$ak.
Meytrimdilikf Is. Merhametlilik, iyilik-
sevcrlik.
Meylrimsiz, s. Merhametli, acmnasiz,
hayirsiz.
Meyij imsizdik, ts. Mcrhamctsizlik.
Mekeme, is. Mahkeme, daire, Idare.
Mekenr is. МекЗп, vatan, yerle^tigi
yor, oturdugu yer, Ata meken - Ana
vatan.
Mekendendiruv, f, IskSn etmek ahs-
hrmak, yci lo^tirmek.
Mekendev, f. МекЗп tutmak.
Meker, is. iki yuzlu, aldatici, samimi-
yetsiz,
Mekerlenuv, L Iki yuzlute^mek.
Mekeilik, is. Ski yuzluluk, atdahcihk,
taktlk.
Mekiyen, is. Tavuk soyundan olan
kujlarm di^isi.
Mektep, is. Mektep, okuL
Mekire, is. Bk. Bekire.
Mekironuv, f. Bogazmdan hirlayarak
sesJenmek. (£ogunlukla hayvanla-
rin sesine denir.)
Meldek, is. Bir $eyi tam belinden, on
tasindan baglama,ya ya ray an kayi^F
ip.
Meljiyuv, f. Sessiz, kipirdamadan bir
noktaya bakarak oturmak veya dun
так, daimak,
Memleket, is. Memleket,
Memlekcttik, s. Memlekete ait.
Men, (I.) z. Bon, kendi kendini gds-
termek. Mine men - ben.
Men, (II.) Ila, ile, Io. Caz men kis -
Yazla ki$r Key men kozu - Koyun
ile kuzu.
Menmen, s. Kendini begenmi^, mag-
run
Menmendik, is. Kendini bcgenmi^lik,
magruduk
Mennionsuv, f. Magruria^mak, kendini
brgen тек.
Menmenfil, s, Bencil, magrur, fazla
ovunen kimse.
Menmen$ilik, is. Boncillik, magrurluk,
kendini begenmi^lik.
Mensinbev, f. Begenmemek, layik gon
теток, ku<;uk gormek.
Mensinbev^iltk, is. Begenmemek, mag-
rurluk
Men$ik, is. Sahiplik, sahibi olmak.
Men^iktefuv, f. Sahip ^ikmak, sahip-
len тек
Menjjiktcv — Miyzam
199
Men$lktev, f* Bolrrck ayirmak ve sa-
hip olmak, Kendine mulk edinmek.
Menvkti, s. Sahipli, ba^kasiyla orlak
degil, tek kendine ait.
Men, Is, insan vucudunda bulunan
ben.
Mengeruv, f. Idare etmek, yonelmek,
yurutmek.
Mengeruvji, is. idareci, yonetici,
Mengeriluv, f. idare edilmek, yone-
tilmek.
Mendetiiv, f, Halstz, gugsuz hale ge-
tirmek.
Mendev, f. llalsiz, gugsuz, kuvvetsiz
hale gelmek. Mukavemet edemez
duruma du^mek.
Menduvana, Is, Bir nevi yabanT bit*
ki. Yenirse, koklanirsa ba$i dondu-
rur.
Men-zen, $* Ba$i gok agnyan ve vu-
cudunda ktnklrk hisseden kimse.
Menzetuv, f. i$aret ettirmek, behrttir-
mek, bahseltirmek,
Menzev, f. Ijaret etmek, bellrtmek,
bahsetmek.
Menirev, s. 1. Hig bir ^eyden anlama-
yan, beyinsiz. 2. tnsan ya$amayan
yerler.
Morgen, is, Mergen, nr$ancr, attigmi
vuran kimse.
Mergendik, is. Mergenlik, ni^ancihk,
iyi ve tarn vurabilmek.
Merez, is, Bir nevi hastalik.
Merey, is. Baht, sevrng,
Mereylenuv, f. Sevinmek, bahtli, se*
vingli olmak.
Mereke, is. Bayram, mutlu gunh
Merekelov, f. Bayram etmek, sevin-
mek, eglenmek.
Merzim, is. Vakit, zaman. Omn da cib
dagi kelotm mcrziml ceHi - Onun
da her seneki goli$ zamani geldi.
Merzimdi, s, Belli, vakilli tayln edilmi^
zaman,
Meriynos, is. Merinos yumu^ak tuylu
koyun.
MeH: mart boluv, Г. Kazaya ugra-
mak, olmek,
Mortlguv, f. insan ve herhangi bir ya-
rahk vucudunun bir tarafinin kinl-
masi, yaralanmasi.
Mertlk, is, Burkuimak, kemigin ^alla-
mast veya kinlmasu
Merfiktiruv, f. Yaralanmasma, bir ta-
rafmin kinlmasina sebep olmak.
Mertiluvf L Yaralanmak, bir kazaya ug*
ramak.
Merverf, is. Sus esyasi olarak kulla-
nrfan ta|.
Merverttey, s. Arasinda ba^ka bir ^ey
olmayan, tertemlz. «Mervert» gibi.
Mesf is. 1. Kim<z ve ona benzer sivi
seyleri kcymak igin, ozellikle parga*
lanmadan gikanlan kegi derisi, tu-
lum. 2, £ok semiren ve yuvarlak hal
alan kimse. Mes qarm - Коса qbbek.
Meseb is. Ne$e, cesaret, gayret. Bata-
stn berdi qart, qayitpasrn dep me-
soll - Dua etti ihtiyar, kirilmasm dV
ye cesareti,
Mefall, is. Metal,
Metalji, is. Metalci.
Metr, is. Metre.
Mo§, Is. Bk. Pe$.
Mojol, Is* Geg yuruyen gocukfarin
oturma-ktan kannlarmin buyumesi
hali.
Mejev, s. 1. Gug-kuwetlnden aynlan
kimse. 2. Geri kalmi$hk*
MejelenOv, f. Kalkinamayan, geri ka-
Ian.
Mejelev, f. Geri kalmak, ilerlememek.
Me§ev!ik, is. Geri kalm^lik.
Me$key< s. Kolay-kolay doymayan
kimse.
Mejkoylik, Is, OburJuk, doymamazlik.
Mejin, is. 1. Maymun. 2. Eski yil sa-
yimma gore dokuzuncu sene.
Me$it, is. Mescit, cami.
Miy, is. Beyin. Miyga qondi - Anla-
jild*. Miyga qonbadi - Anlajdma-
di. Miyday dala - Bomboj ova. Mi-
yi a$idi - Ne yapacagrm bileine-
den $a§irdi. - Miyina kirip jiqba-
di - Hig bir $cy anlamadi. Miy bat-
paq boldi - 1, £amur oldu. 2. Bey-
ni almaz oldu.
Miyavlav, f, Mlyavlamak.
Miyzam, is. 1. Sonbaharda kuruyan
bilkiilerin, ruzgSrdan ugujmasi. 2.
2U0
Mrykrob -- Mortildaq
I'skiden Eylul ayina verilen ad
Miykrob, is. Mikrcp.
Miylav, s. AplaL dujuncesiz. Ya as*
qan danrfpan ftjjar, ya dim bilmey-
tin miylav V9^r - Ya <;ok akilh, da*
hidir, ya H<; bir $ey btlmeyen ap*
t л id i r.
Miyliytsrya, is. Polis.
Miylliyarrf, sayL Milyar
Miyliynrelr, is. Milimetre
Miynamot, is. Top.
Miynamotji, is. Top;u.
Miynut, is. Dakika*
М;уг,ч$, is. Miras.
Miysai, is. Misal.
Miysiz, s. Beyinsiz.
M-yvo, Is. Meyve.
M<y$iq, is. Beyincik*
Miyiq : miytginan kuluv, f. Biyik. B(_
ysk altjndan gulmek,
Miya, is, Meyankcku (IStince'de pirn-
pinelb saxifraga)
Modat is. Moda.
Moynaq, is. 1. Devenin boyun der'-
si, 2. Kara ile su koBugu arasindg-
ki yer,
Moyd, is. Salkim erik agaci, (Prunu^
padus) yabani akdiken.
Mo/imav, f, Yorulmadan, bikmada.-j,
zorluklara dayanarak ^ah&mak,
Moyin, is- 1 Boyun. Moymi bosadi _
Ijien eli bosaldr. Moymi car ber-
modi - Tembelligi lullu, Moymina
aid» - ilnaf cHi. Kusurunu Kabul er
ri. 2. Sorumluluk aimak. Moymina
qoydi * Kusurunu yuzune soyledL
Moymina saldi - hirst ettirdi, Is-
pal e^i. Moymina suv ketti - Uz<J-
lup buzulerek uzuntusunu belli et-
ti. Moymina suv quyddi - Pen$an
oldu, uzuldu. Moyim trgayday, biy.
ti lorgayday - Boynu degnek kad^r
ince, biH ufak ku$ kadar biiyuk
Moymina mindl - Bor^lu oldu. 2.
Ezdi, somurdu. Moyin qoydi * An-
Ehcmmiyct verdr Moyin usin-
di * Itaat etti. Moymi oziq - Tantr,
mig. sayili.
Moyina^a^ Is. Yaya su lajimak iqin
kullanilan iki tarafina iki teneke
kikilan age;
Moyindav, f. Kabul etmek, itiraf eb
tirmek.
Moymdav, f, Kabul etmek, itiraf et-
mek.
Moyintutiq, is. Buyuk. hayvanla"!
sabana ko$arkcn boynuna konulan
agac-
Moyituv, f. Yo,rmakr zayiHatrnak, bik-
hrmak, ycnmck.
Mob t- BoL Mol cetti - Bol bol yeti-.
Molaf is. Mezar, dfen kimsenin gb-
muldugu yer.
Moladay, Mezar gibi,
Molayituv, f. Bol hale getirmek, bo’-
lajhrmak.
Mclayuv, f. Bollasmak.
Motda, is. Molla, hoca.
Moldiq, is. Bolluk.
Molta, is, Bk. Maida.
Moltaq, s. Kisa, рек uzun1 degil.
Moi$iliqf is. Bolluk.
Moli^uq, f. Bollesmak.
Moliqtiruv, f. Bollajtirmak.
Mornoqan, s, Uysai, uslu, sesslz.
Momaqansuv, f, Uysal, uslu, sessiz
gorunmeye <;ah$mak.
Momtn, s. Uslu, yava, sessrz, uysaL
Momindiq, Is. Uysallik.
Monunsmuv, f. Uysalligmdan fayda-
lanarak ezmek,
Monfam, $• Uysal gibi goriinen, as-
Irnda oyle olmayan kimse. Montan
qaguv - Hi^ bir ^eyden haben yok-
mug gibi hareket etmek.
Monfanisuv, f. Uslu, yava$, hi^ bir
jeyden haberr yokmuj gibi davran-
mak.
Moyhyuv, f. Uysalrrus gibi gorunmek.
Usulca ofurmak.
Monja, is, Homam.
Моп^ась is. Boncuk.
Monjaqtav, f. Boncuk boncuk damla-
mak<
Moral, is. Moral, gongu, edep,
Mort, s. Kolay kinlan, saglam olma-
yan nesne. Mort sindi - Hemen кь
nidi. Mort ketti - Aniden <;iki$ yapti.
Mortildaq, $. Rastgeldrgi yerden ko-
pan, ^abuk ktnlan.
Mospal — Munayuv
201
Mospal, sP OrLi ya^i qe;mis kimse.
Mosqaldanuv, f. Oda ya^i ge^erek ih-
ti/arlamaya yuz tutmak.
Mo&qaldav, s. Qok gbrmu$, Qok ge*
£irmi$, orla ya$i ge^kin,
Mosi, is. Uzunlugu metreye yakm de-
mir veya agacin u£ tanesinin ba$i
birle$tinldikten sonra, <;aydanhk
veya yemek pi^irilen ocak.
Motor, is. Motor.
Moyuv, f. Zorluk vo eziyete dayana-
mamak.
Moldir, s, Tertemiz. Mop moldir suv-
Tertemiz su. Moldir qara - Duru
si yah.
Moldiretuv, f* Tertemiz, piril pnil.
Moidrrev, f. Tertemiz olmak, kirsiz ol-
mak.
Moliytuv, f. Birisine uzuntu veya me-
det uman gozlerle baktirmak.
Mbliyiiv, f, Birisine veya bir $eye uzun-
tulu gozle bakmak.
MoltHdetuv, L Agzina kadar doldur*
mak.
Moltildev, f. 1, Agzina kadar dolmak.
2, Bir i$igin belli belirsiz gdrurv
mesi.
Motor, is. Tahmin.
Moljerlenuv, f. Tahmin edilmek,
Molserlev, f_ Tahmin etmek.
M6l§ersrzr s. Tahminden fazla, рек
<;ok.
Monkuv, f. Binilmeye ah$mayan at,
sigir, devenin binildikten sonra uze-
rindekini atrnak ifln qirpinmasi.
Monkituv, f, Kizdtrmak, ^trpmdirmak.
Moniretuv, f. Siginn bogurmesine se-
bep olmak.
Monirev, f. Bogurmek.
Mor, is. Muhur. Morin basti - Muhur-
ledi. Tasdik elti. Mori kettl - Eskldi.
Mormon is. Mermer
Miizey, is. Muze.
Muziyka, is, Muzik.
Mtiskat, is. 5tra’
Mugahm, is. Muallim.
Mutuv, f. Kemlgin ettni sryirarak ye-
mek.
Muciluv, f. Bir $eyin yuzu, keskin ta-
rafi, ko$esinin kdrle$mesi, kivnl-
masi, yamuklajmasr.
Muz, is. Buz. Muz balaq - Cesaretli,
gayretli.
Muzday, s. Buz gibi, yepyeni. Muz*
day сапа - Buz gibi, yepyeni.
Muzdaq, is. Yeni yagan karla suyun
buz tutmasi.
Muzdatuv, f. Dondurmak, buz futtur-
mak.
Muzdav, f. U^umek, donmak.
Muqaba, Is. Kltabin, defterin di^i, ka-
pagi.
Muqaituv, L Kdrle$tirmek, cesaretsiz-
lestirmek.
Muqaluv, f. Sivri, keskin tarafinin kor-
le$mesi.
Muqam, is. Bk. Maqam.
Muqatuv, f. 1. Birisinin gururunu
rencide edecek $ekitde konu$mak.
2. Du$manm cesaretini kirmak.
Muqav, f, Di$ kuwelin tesiriyle bir
§eyin egilmesi, cesareti kirilmasi.
Muqryt, is. Muhit.
Muqiyat, s, Etraflica, teferruatiyle, dik-
katle, ehemmiyetle.
Muqiyattav, f, Oikkatle, ehemmiyetle.
MuqiyaHiq, is. Dikkatlilik, tedbirlilik,
Muqfac, is. Muhta£.
Muqtacdanuv, f. Muhta$ olmak, bor$-
lu olmak.
Muqtacdiq is. Muhtaghk.
Muqil, $. Belli uzunluktan kisa, kisa-
cr к.
Muqim, Busbiitun, tamamiyle, oldugu
gibi.
Munay, is. Petrol.
Munar, Is. Tam a^ik deQil, sisli, bu-
tanik.
Munara, is. Minare.
Munaralanuv, f, Sislenmek, havamn
sislenmesi, a^ik olmamasr.
Munarluv, f, Bk. Munarlanuv.
Munda, Burada, bu yerde,
Munday, s. Bunun gibi, tam buna
benzer,
Mundar, s. Mundar.
Muntazday, s. Her faraft esit, guzel.
Mun$a, Bunca,
Mun, Oziintu, evham.
Munayuv, f. Uzulmek, kaygi duymak*
202
Munaytuv — Muskin
Munaytuv, f. Uzmok, kaygulandir-
mak.
Mundanuv, f* Uzulmek
Mundas, s. Uzuntu ve meraki, derdi
bir olan kimse* Aym iizuntuyu ta-
^iyan kimse.
Mundasuv, f* Derlle^mek.
Mun-zar, Is. Ba$indaki uzunlu ve dert
Munli, s. Uzuntu, dcHlt
Munsrz, s. Dertsiz, uzOntusuz.
Mura, is. Miras.
Murager, is. MirasQ.
Muragcrlik, Is. MiraSQihk,
Murap, is. Mahalli ekin sulama i?in-
dc suyu taksim eden kimse.
Murat, is. Mural
Murca, is. Осадит, sobanm borusu
Mursat, is* Firsat
Murt, is* Btyik. Murttay tusti — Yi-
gdip kaldi. Murttay usti — Du^lh
verdi, t;ok yoruldu, Murtin mayladi
— Jstifade otti. Murtin balta kes-
pedi — Hit; kimse dokunamadi.
Hit; bir $ey olmadi, Murti smbadi —
Hit; bir $ey eksilmedi.
Mur$a( is* Firsat, bo^ vakit. Mur$a
keimedi — vakti olmadi. Mur-
$a bermedi — Firsat vermedi.
Munn, is, Burun Munninan tizdi —
Hit; bir^cyi birakmadan siraladi,
Munmn kokk© koterdi Burnunu
kaldirdi, kendini be§cndi, Munnin
$ijyirdi — Magrurlandi, kcndisini
yuksek saydr. Cam munnin u$lne
keldl —- Cok korktu.
Munndiq, is, 1. Burunluk (Hayvanla-
rin burnuna takilan), 2* Lider, dn-
der.
Musatir, is* Ni^adir*
Musilman, is* Musluman*
Muhiyt, is. 1. Muhit, 2. Okyanus, bu-
yuk deniz.
Mubada, Denildigi gibi. beklenilme-
den.
Mugedek, s. Sakat, haslalikh.
Mudde, is. Menfaat, fayda, Kimnin
inuddesine — Kimin faydasina, UH*
trq mudde -- Milli menfaat
MudirtOv, f. Yaniltmak, duraklatmak.
Mudiruv, f. Soylerkcn, yamlmak, du^
га к la mak.
Mudiris, is. Sdylerken, yururken her*
hangi bir hareket halinde iken ya-
nilmak, duraklamak,
MUciiVf f. Bk. Mucuv.
Muyiz, Is* Boynuz.
Mliyizdev, f* Boynuzlamak.
MGyis, Is, 1. Yolun donemecindeki
koje, 2. Denize dogru giren burun.
Muk, is. £ogunlukla topragin, agacim
nemli kisminda bulunan damar-
siz bitki, yosun.
Miikis, s. Kulaginin, dilinin eksiUigi,
iyi cluymamast, net konujamamasi
gibi.
Mulayim, s. Mukiyim.
Mulayimsuv, f* Mulayim gdrunmeye
§ahsmak*
Mulguv, f. 1. Uyku bastirdiginda gd-
zijn kapamp a^ilmasi* 2. Butun dik-
katiylc dinlemek.
Mulgituv, f* Uykusuzluktan gozunun
kapanmasmi veya dikkatle dinle-
mesini lemin etmek*
Mulde, Tamamiyle, butunuyle.
Muldem, Bk. Mulde*
Mult: mult ketuv, f, Yanhj gitmek,
dogru hedefe ula$mamak*
Multik, is. Kusur, yanhjhk.
Multiksiz, s* Kusursuz, hatasiz.
Mullk, is* Mulk*
Mumkin, Mumkun.
Mumkinfilikf is. Mumkindik,
Munkuv, f. Etrafa koku sa^mak.
Munkituv, f. Kokutmak.
Murdo, is, Mezar, kabir.
Murdem: murdem keluv, f* Hi£ копи-
$amadan dimek*
Murce, is. Bk, Murca.
Musapir, s* Fakir, yoksuk mubtat; kim-
se.
Musapirlik, is, Fakidik, yoksulluk, muh-
tachk.
Miis^pirsuv, f. Fakir, yoksul, muhta^
gibi gorunmek,
MiisStir, is* Ni^adir*
Muskin, s* Miskin, uzuntulu - dertli,
fakir, zavalli.
Musin - Misal
203
Nlushi, is. 1. Di^ gc>unu^и, кdik kiya
loli. 2. Heykcl
Mi/siiidr, s. Yaki^ikh. gosTeri^li, vucib
du guzel
Musirkev, f, Acimak, esirgemek,
Mu?e, (I.) is. 1. Uzuylar. 2. Belli bir
cemiyrl voya parlinin iryesh
Muse, (IL) is: Diigiin ve eg I en cede
gent; delikanltlara verilen hediye.
Bunu birisi aliyla alirka^ar digerleri
onu yakalamaya ve oytoce
e^lenilic
Mu$cl, is. Insan ya$tmn belli dev-
r^st, 13,25,37,49 ya^lari
$ 3 у 111 r .
Mu$elev, E Kesilen hayvanin etin
kcmiklerin kirmadan bogumlarina
gore pan;alamak.
Muskrt, $. Mu§kulf agir vaz.iyetde,
Mrgim, s, 1P Vucudu saglam yapih.
2 l$ine dikkatli.
Migrmdav, E Saglam tutarak beccr-
mek.
Mia miomic boluv, f. 1. Partalana-
rak dagilmak, ufacik hale gelmek.
2, Araba veya ba§ka cismin tarp-
masiyla vucudun yara almasr*
Micgdav, E 1. Mmc^klamak. 2, Ezmek,
ufaltmak, sikmak.
Mmcindav, s* Bk. Mikindav.
Mictma, s. Bk. Milcm,
Micm, s. Bk. Milcm.
Micirayuv, f. 1* Tcpcsinden ajagrya
dogru basdarak yamuklajmasi. 2.
UFalmak.
Mizguv, E Kestirmck, kisa sureli uyu-
mak.
Mtzgrmav, f* Kipirdamadan, taviz ver-
meycn bir vaziyctde olmak.
Miq, is* Qvinin bir luru.
Miqtaganda, Uslesinden geldi. ballet-
ft
Miqtav, E 1. Saglamla§tirmak, saglam
hale getirmek. 2. Hallettim, mabvel-
lim manasina da kullandtr. Mesela:
Miqtadim —* Hallctfim, icabina bak-
tun*
Miqh, s* Saglam.
Mrqliiiq, is: Saglamlik,
Miq^iytuv, f. BuziHmek, biizulerek
eqilmesine sebep olmak.
MiqfiiidnVr f- Uzerindcki agirligiri
tesiriyle dogru - diirust yurijyc-
memek,
Miqtn, is* Yan, fleto.
Mrqir, s. Kisa boylu*
Miqirayfuv, f. Ufaltmak, kisaltmak.^
Mrqrrayuv, f. Eskisinden de kisala-
rak bacaksF7la$mak.
Milca - mika, s. Saglam yeri kalma-
dan param - par<;a olmak.
Mikaianuv, f. Part;alanmak.
Mikalav, f. Partalamak.
Milcm, is, Sdzunun esasi, anlami ol-
mayan ve t^k konu§an kimse
Mdcindasuv, L Kar^ilikb anlamstz soy-
ler konu^mak.
Mdcindav, f, Gevezebk ederek, inat-
la bir §eytcr soylemek ve
MdqaVf s* Dilsiz.
Milhqr is. Tulek.
Mina, z. Bu, yakin yerdeki bir seyi
i^aret etmek..
Minaday, s* Bunun gibi, buna ben-
?er,
Mmavr z- Bu, i^te bu:
Mmf say* Bin, Minbasi — Binba^u
Mmgiruv, E Kalabalik, <;ok kalabalik
olarak her tarafa dolmak.
Minq: mtnq etpevf f. Nefesini kme tu-
tarak hit; ses £ikartmamak.
Mtnqildav, f, A^tk, belli elmeden ко-
nu$mak.
Mirza, (L) s. Comert, eli aQik.
Mirza, ()L) is. Efendi, beg,
Mrrzaiiq, is* Efendilik, be^lik, eli
a^rklik, comertlik.
Mirzasmuv, E 1, Comert gibi, eli
at;ik gibi. 2. Kendisini beg, efen-
di diye tanitmak.
Mirs: mirs etuv, E Olur - olmaz yer*
de guiumsemek,
Mirtiq, s, Kisa, bacaksiz.
Min?, is* Qnko*
Mrs, Is* Bakir. Misi qundr — Ne ya-
pncaginj bilemeden $a5trdL
Misal, (L) is* MisaL
Mrsal, (IL) is. Akil nasihat jeklinde
soylenen bir nevi jarki.
20«
Misqal — (Mise: mise tutuv)
tn i
*qal, is. 4,25 gram agirhginda эс^
bk ol^usu.
M^qaldav, f. Birden degil azar azar
(h^erek.
M^qiT, [$, $aka, takilmak,
M'^qildav, f, §aka etmek, lakilmak.
M’Man, s. Ya$i ilcrleyen hanim, iki
Vijzlu, zulum. Mistan kempir — Ca-
коса кап.
M<*iq, is. Kedi.
f, Eliyle sikmak, ogmak.
mjz baqpav, f. Utanmadan ^ekin*
rheden, korkmadan dik bakmak.
is. Kusur, hata, kabahat,
Mihacaf, is. Allah'a dua etmek, iba*
^et etmek.
M^hbe, is. Minber, sahne, kiirsu.
M'^bclev, f. Bir $ey>n uzerine dog-
ru siki$mak, tjkmak yakla$mak is-
t^mek.
^^gestiruv, f. Aki binmi$ olan kim-
^Qnin arkasma bajka birisini gene
^ndirmek, terkisine aimak.
^^gesuv, f. Тек bajina herhangi va-
sHaya binmi$ olan kimsenin arka-
sina binmek*
Mirigizuv. f+ Bindirmek.
M^gis, is, L Birinci. 2. Binek hay-
Mir>det, is. Mihnet, odev*
M^detsuv, f. Vazife, odev saymak,
M^deHeme, is. Vazife, odev, emir,
^ogunlukla yazih verilen ddev.
dettenuv, f. Vazife olarak aimak,
t:xdev kabul etmek.
Mindettev, f, Vazife vermek, odev
vermek*
Mindettl, s, Vizifcli, yapmasi, becer-
mesi gcrek.
Mine, z. ijte, burada.
Minez, is. Huy, karakter, miza$. Avtr
minezdt — Agir bajli, Cenil ml*
nezdi — Hafif karakterli.
Minezdeme, is, Ririsinin, buy, karak’
ler ve mizact hakkmda rapor, bilgi
vermek.
Minozdev, f. Binsrne, bir kimse veya
herhangi bir ^ey hakkinda bilgi ra-
por vcrmek.
Minekey, z. Bk. Mine.
Minev, f. 1. Hazir $eylerin hata ve ku-
surlarini duzeltmek, kesmek vs.
2. Hatdh, kabahaHi tarafmi soyle-
mek.
Minsiz, s. Kusursuz, hatasiz.
MinuVf f. Binmek. A§uvga mtndi —
Sinirlendi, asabilejti. Kahartna min-
di — Kizdu
Minis, s. Bini§.
Minrsker, s. Usta, £ok iyi el sanati
olan kimse.
Mtnglr, is, Iyi duyulmayan, рек an*
!a$ilmayan konu^ma.
Mingirlev, f. 1. Burnundan konu§mak,
2. A<;ik, cesarcHi konujmamak.
Mir: till mirdin ogmday, s, Dili
rin> oku gibi. £ok aci, zehirlh
Mise: mise tutuv, f. Memnun olmak,
tatmin olmak, iktifa etmek.
N
Nagan, is. Tabanca.
Nagaybd, s* Belli degil, belirsiz*
Nagafi, is* Dayi, ^ocuga gore anno-
nin akrabalan.
Nagiz, s. Sahte ve kopya degil, ger-
<;ek, asd. Nagir batir - Ger^ek ba-
hadir*
Nadar, s Densrz, eabil, bilgisiz.
Nadandiq, is. Densizlik, cabillik, bil-
gisizltk.
Naca^ay, is. Bk. Nayzagay.
Naz, is* Naz*
Naza, Is* Uzuntii, deri, kaygu.
Nazalanuv, f* Uzulmek, dertlenmek,
kaygulanmak.
Nazar, is* Nazar, baki$, ehemmiyet*
Bu! Iske nazar avdardi - Bu
ehemmiyet verdi, bakti.
Nazdanuv, f* Nazlanmak.
Nayza, is. Sungii, mizrak*
Nayza^ay, Is. Yildinm*
Nayzalasuv, f. Kar^dikh sungii kullan-
mak.
Nayzalav, f, Sungulemek*
Nayqaluv, L 1* Mukemmeb eksiksiz
vaziyeHe olmak. 2. Acele etmeden,
^ekinmeden hareket etmek*
Naysap, is* Insafsiz, nanwzsuz. Mu-
sSpirav, ozin muldem Quday'dan
bezlp ketken naysap ekensin - Ab
zavalh, son butiinuyle Allah'dan
uzak1a$mi$ insafsizmijsm.
Naq, s* Tam, dogru.
Naqaq, s* Gunahsiz, kabahatsiz, pak.
Naqti, s* Kesin, katt.
Naquns, s* Deli, akd hastasi.
Naqil, is* Nakil, dolayli olarak anlab
mak*
Naqis, Is* Naki$
Naqistov, f* Nakijbim-k
Naqi$, is* Bk. Naqis.
Nah, is. Yabancihk ^ekniek. uziinfu,
dert, dujunce.
Nalog, is. Vergi. (Rus^a)
Naluv, f* Uzuntu, dert ^ekerek yarn
mak*
Nalduv, f. Uzmek, dertlendirrnek.
Namaz, is* Namaz.
Namazdiger, is* Ikindi namazt.
Namazfam, is. Aksam namazt*
Namis, is, Namus, ar.
Namisker, s* Namusuna du$kun.
NamistandiruV; f* Namuslandirmak.
Nan, Is. Ekmek,
Nandiruv, f. Inandirmak.
Nanuv, E Inanmak*
Namm, is. !nan^, itimad,
Nar, is* Тек horgu^lu deve. Nar
vekei - Durumun tehlikeli olmasi-
na ragmen tevekkul goslerme.
Narazi, s* Narazi, kar$i*
Narazihq, Is* Razi olmama, karjihk.
Na rtf ay, s, Kip-kirmizb nar gibi.
Nariq, Is* Narh.
Nann, is* Hamur ve et ufak-ufak ke-
sllerek uzerine et suyu koyulmak
suretiyle yapilan yemek ^e^idi*
Nas, s. Temizlige рек ehemmiyet ver-
meyen, pis.
Nasat, s* £ok saglam, esas*
Nasattanuv, f* Sevlnmek, memnuni-
yet duymak, $ad olmak.
NasaHiq, is* Kibirlilik, bencillik.
Nasiyhat, is* Nasthaf.
Nasiyhaflav, f. Nasihat etmek, dgut
vermek.
NasTyhatji, is* Nasihatqi, nasihat eden,
dgut veren*
Nastiq, is* Kendi lemizligine ehemmiyet
vermeyen.
206
Nasibay — Noqtalanuv
Nasibay, is. Enfiye,
Nasrr : nasrrga $abuvr f, l^in sonunun
zoda^masi, buyumosi.
Nava, is. 1 Hayvanlara su ve yem
vermek \in aga^fan yapilan uzun
su ve yeni kabi. 2. Suyu bir yer-
den Higer yere nakletmektc kulla-
nilan ark.
Navan, s. £ok guzel, hc$.
Navat, is. Nobet §ekeri.
Navbayhana, is. Firm, ekmek pi$iri-
len yer.
Ntivbay$i; is. Fninci.
Navbat, is. Bk. Novbet,
Navetek, s. Elinden hi£ 15 gelmeyen,
sadece yiyip jqp yafan,
Navqan, is. Kampanya.
Navqas, is, Hasta.
Navqastanuv, f. Hastalanmak.
Navriz, is, Nevruz.
Navja, s. Buluga crmemi$ gen£.
Na?a, is. Kenevirden olde edilen uyu$*
turucu madde, esrar.
Na$ar, s. 1. Arzu edildigi gibi degil,
рек iyi degil, 2. Fakir. 3. Na^ar.
Na^arlanuv, f, Durumunun kdtule$-
mesi.
Najarlatuv, f. Durumunu kdtule^tir-
mek.
Na^arlaVr f. Ewelki halinden, vaziye-
tinden k6lu1e$mek, kuwetsizlej-
mek.
Nazik, s. 1, Nazik. 2. Saglam degil,
halsiz.
Nak, is. Armut.
Nalel, is. LaneL
Namenger, is. Bk. Amenger.
Nan, s. Dev gibi, kocaman,
Napsi, is. Neft.
Nar, is. 1. Gida, a$. 2, Vucuda guQ-
kuwel veren besinler. N5r sizba-
dr - Hi£ bir $ey i^p-yemedi.
NAreste, is. Bebek, 50k ku^uk cocuk.
Narkes, s. Kara gozlu, guzei baki$h,
keskin bakijlh
Narli, s. Iyi jeyler ihliva eden.
N3rse, is. §cy. Bir пйг$е aytatin ©dim -
Bir $ey sdyleyecektim.
NS si be, Is. Bk. Nesibe,
NS sil, is, Nesi I.
N3slp, is. Nasip.
№tiyce, is. Notice.
NSvbot, is, Nobet,
Nftjf is. Nagmesine uygun nota.
Ne, (I.) z. Ne.
Ne, (II.) bg. Kelimeyi kelimeye, cuni’
leyi cumleye baglayan bagla^. Ne
olmek, ne cenbek - Ya olmek, ya
yenmek.
Negiz, is. Temel, esas, prensip.
Negizdi, s. Temeli, esasi. Ash, esast
olan,
Neglzsiz, s. Asilsiz.
NegaybiC is* Bk. Nagaybil.
Negurlim, Ne kadar. Cank negurhni
кбр tiisse, osimdik so gurlim caksr
osedi * l$tk ne kadar ^ok getse, bil-
ki о kadar iyi buyur.
NedBvrr, is. Bk. EdSvir.
Neker is, Nikah
Nekelev, f. NikShlamak.
Nokfcn-sayaq, в, Bazan, ara*stra
Nelikten, z. Ni^in, sebebl?
Nemene, z. Ne. ne oldu?
Nemere, is. Torun.
Neseme, z. Ne, hi^ olmazsa, yine de.
Nemquraydi, s. Gdnulsuz, samimi ol-
mayarak.
Nendey, z. Nasil.
Nerv, is* Sinir, asAb.
Nesiye, is. Veresiye, borg.
Nesibe, is. Nastp, kismet, nzik.
Ne§e. z. Ka£?
Niyet, is* Niyet.
Niyettenuv, f, Niyetlenmek.
Niyettes, s. Iyi niyet sahibi, kbtu ni-
yet beslemeyen.
Nobay, is. f$in tahmini gidi$ah.
Noqay, s. Dilsiz.
Noqat, is* Nokta. Onun quldey solgaii
cOzI, muzday kafkan kabagr, teren
kaygih kozu, noqalka kadalip katgan
sekildl - Onun gul gibi solmu$ yu-
zur buz gibi donmu$ ka$lari, de-
rin kaygili gozleri bir nokfaya fa-
kihp kalmi$ gibi.
Noqta* is. 1. Yular. 2. Hamile kadin-
lann yuzunde olujan leke,
Noqtalanuv, f, Atin ba$ina «noqta»
ge^irilmesi.
Noqtalav
Nil
207
Noqtalav, f. Hayvanin ba$ma nokta
(yular) gesirilmesL
Nomen is. Numara.
Nomerlev# f. Numaratemak.
Note, (I.) is* Note.
Note, (IL) is. Beynelmilel ijterle ib
дТП verilen komut.
Notenyus, Is. Nolen
Noyan, s. £ok buyuk, kocaman.
Noker, is. Hizmet^L
Nomir, is. Numara.
Nopin is. Katebalik grup.
Noser, is. Sgganak yagi$.
Noserlefuv, f. Saganak ya^ijh.
Ndserlev, f. Saganak halinde yagmak.
Nuv, s. Qok sik orman.
Nuqsan, nuqsan keltiriiv, L Zarar ver-
mek.
Nuquv, f. Eliyle i$aret etmek, eliyle
dokunmak.
Nun is- Nur.
Nusqa, is. Nijs'ha, On eklde bir nus-
qa coq * Ele alinacak hie bir $ey
yok.
Nusqav, (I.) f. Eliyle i^aret etmek,
ba§iyte i$aret etmek,
Nusqav, (IL) is. Ydnelmelik,
Nusqav^n Is. Direktif verio, yonetici.
Nukte, Is. Nokte.
Ni^jaytuv, L Saglamte^tirrnak, siki ha-
le getirmek.
Nigarlav, f. Bir $eyin ii;ine diger bir
$eyi siki$tirarak koymak.
Nigav, f. 1, SAgtemlashrmak, 2. Tik^
basa koymak.
Nigiz, $. Siki, bir $eyin bo$ ve gevv^k
degil, siki olrnasi.
Nifpzdaluv, f. Sikila§tinlmi$ olmak.
Nigizdanuv, f. Sikila?tinlmak.
Nigixdav, f. Siki-siki koymak, sagte-
mak,
Niq, s. Tika-basa, saglam, kof ve oev-
$ek degil.
Ntqtev, f. Siki-siki etmek, saglamla-
mak.
Nisay, is. Yon, taraf.
Nisana, Is. Hedef, ni$an ahnan yer
Nisap, is- Insaf.
Ntspi, (I.) z. Hi£ bir $cy kalmamasinin
belirtisi.
Nispi, (II.) Is. Kimli^i
Nt$ana, is. Ni$ane, ntjan.
Nt$anr is. Belirti.
Nil, is. £e$itli kuma$ ile ka§Hlan bo~
yayan mavimsi renk.
о
О, 1. Alfabenin kalm sesli bir harfi.
2. Sevinince, uzutunce, hayret edirv
c,e qtkanlan ses. О baste - Ta ba-
$mda. О diinye - Oteki dunya.
Oba, (I.) rs* Yuksek yerlerde, ta$-lop-
rak yigilarak yapilan gozetleme ku-
iesi.
Oba, (II) is. £ok bula$ict hastalik, th
let, veba.
Obaday, s. Kocaman, «oba» kadar.
Obaday opt* * Veba gibi oldurucu.
Obal, is. Vebak <5z obali ozlne - Ve-
baJi kendine. Obahna qaldi - Ve-
bahna kaldi. Obali no kerek - Yer-
$iz su^lamanin geregi, gunahi ne?
Obalsmuv, f* KoBamak, acimak.
Obihs, Vil&yeL eyalet
Obraz, Is. Hik&ye, roman veya film
kahramam.
Obuv, f* Yutmak, imha etmek, yok et-
mek.
Obiguv, f. Akjmak, a^gozluluge ah$-
mak.
Obir, is* Obur.
O£a;, s* 1. Kenarda, kosede. 2. Ya-
kt^iksiz, tuhaf.
Odadjay, (I.) s. Kaba, nezaketsiz.
Odagay, (II.) Is* Saving, uzuntu, bay-
net bildiren kelimeler.
Odaijaylanuv, f, Kabalajmak, yakijik-
stzlajmak, kenara, ko$eye ^ekilmek.
Oda^aylav, L Bolunmek, ayrilmak, ke-
nara cekilmek.
Odaq, is. 1. Birlik, beraberlik, cemi-
yet 2. Devletler birligi. 3. Halklar
birligi. 4. IdeaJIen ger£ekle$tirmek
i^in birlejmek.
Odaqtasuv, f. Halklann, loptuluklarin,
milietlerin birle$mesi.
Odirayuv, f. Urkmv^f korkmii$r $up-
helenmi^ gibi bakmak ve hareket
elmek.
Ocarr s* Bajm-gozun demeden каЬл
davranan.
Ocarlanuv, f, Kabala§mak, gorgiisuz-
lejmek.
Ocav, is. Kep^e.
Ozeh s* Onde giden, rfok £ab§arak
nam kazanan.
Ozbir, s* Sadist, kabadayi, bajkasina
zbrluk $ikarmaktan, eziyet etmek-
ten ho$lanan.
Ozbtrliq, is. Sadistlik, kabadayihk.
Ozdiruv, f. One ge^mesini, ilerleme-
sini saglamak.
Ozon, is* Ozon.
O^uv, f* One дестек, ileride., plmak,
daha <;abuk yurumek, Basip ozdi -
Ye!i|ti ve ge^ti.
Oztq, is. OndekL on saftaki, tanin-
mis sayilmis.
Oyr (I.) is* Fikir, du$unce. Oy£a bat-
fi - Du$unceye daldi. Oyga qaldi *
Dujunmoye bajladt. Oyda coqta -
Akilda, hayalde yokken. Oyinda
qaldi - Aklinda, dujuncesinde kal-
di. Oy boldi - Du$uncesine biirun-
du. Oydan jigardi - Hatirlamadi. Oy
saldi - Du|undurd:u, hatirlatti. Oyi-
na tusti - Hahrladi.
Oy, (П-) is. Ova, cukur yer.
Oy, (111.) unlem, Sevins, uzuntu, hay-
ret bildiren unlem. Oy ozi qalay -
Oy na$i1mi$! Oy duniye-ay! - Ah
dunya.
Oybay, unlem* Hayret ve uzuntu bit-
diren unfem.
Oybaylatuv, f* Bagirtmak.
Oybaylav, f. Bagirmak
Oydagulay - Oqtaluv
20P
Oydagiday, 5. Лг;н ^rliidigi qibi, div
Sunulduqii gibi.
Oydim, s, Q?kur, <;ukurla$nii* yer.
Oydrm-oydim, s, Oylum-oylum
Oychruv, f. Oydurrnak.
Oyqastav, f. Bir yerde durmadan dr-
vamh hareket halinde olmak,
Oyqi-?cyqif s. Eqn-bucjlij,
Oyfanuv, f. Du|unmek.
Oytasuv, f, Beraber dujunmek.
Oylatuv, f. Du$iindurmek.
Oylav, f. Hahrlamak, dusunmek.
Oyb-qirh, s. GIrrntilb^ikintili, egri-
bugrik
Cymaq, is. Ytiksuk,
Oymaqtay, s. Yiikruk kadar, yuksuk
gibi*
Oymi$fav, f. Oymali ^ekildr* naki$la-
mak, bezemok, suslcmok,
Oynaq, is. Oyun oyninan yer. Oynaq
saldi - Oynadu saga-sola kojlu,
Qiz oynaq - Gencjlerin toplanmak
eglcnce terlip efmesi.
Oynaqtaluv, f- Oynatmak, ko$!urmak,
ziplatmak.
Oynaqtav, f. Oynnmak, ko$mak, zip-
la mak.
Oynaqjuv, f. Bir yerde duramamak
dovamli hareket etmek.
Oynaq$Ttuv, L Kipirdatmak, barret
ettirmek, yerinde durdurmamak
Oynaqi, s* §akaci, a^ikgoz, harekotli,
Oynaqi koz - Krpirdayan, giilum-
seyen goz.
Oynap-kiiluv, f. Eglcnmek, oynamak,
gufmek.
Oynatuv, f, Oynatmak.
Oynav, f. 1. Oynamak, eglcnmek. 2.
Belli brr muzik aletini ^almak. 3.
Rot aimak. Oynap ayiti - §aka ofa-
гзк soyledi,
Oy-oris, is. Gdru$, b:Igif du§unce,
ОураГ, is. Denizdon ytiksekligi 200
melreyi ge^meyen duzluk.
Oypiray, unlem. Bir $eye hayret edin-
ce, knrkunca Qkardan ses.
OypirmavF unlem. Bk. Oyprray.
□уран, s. £ukur, vadi.
Oypandoypan, Karma-kan^tk, ne olup
hit! ig i bilinmeyen
Оугатъ is. Kaii^ikhk (Oyran salch -
Karijiklrk <;ikardi. Oyran boldi -
Karma-kan^ik oldu, Yikildi, kiriMi.
Оугап^агаг, s. Bk. Oyran- Тори
Oyran-botqa, 5, Karma kart^ik al!;-
usf unde.
Oyrandaluv, f. Kari^rkhk cikrnak. kr
nlmak-dokulmek.
Oyran-topir, s. Karma-karijik, alh-ust.
Oysdqarar is* Dini inanca gore, dcvc-
lerin piri.
Oysiratuv, f. Yentk dij$urmek, ycnilir
duruma getirmek.
Oysirav, f. Yenilmeye, ^ekilmeye ba$-
lamak. Imha olmak( kinlmak-dokul-
tnek.
Oy$*h s, Dijsunceli.
Oyiqr s. Oyuk.
Oyduv, f. Oyulmak.
OyinF is. Oyun.
Oyindif s* Oyunfu. Oyindi ct - Aika
bacagin kafrn eli.
Oyin^tq, is, Oyuncak.
Oyisr s. Cukurca.
Oyrstav, f. Bk. Oyisuv.
Oyrsfiruv, f. Bir tarafa dogru ydnel-
mesini temin etmek.
Oyisuv, L 1t Bir tarafa yonclmek,
bir tarafa dogru donmek. 2. Ha*
zirlanmak, hazir vaziyete gecmek,
meyletmek.
Op, is. Ok, Oqqa u$ti - Kur§unlana-
rak, oklanarak oldu. Oq boyi - Рек
uzak degil. Oqqa bayiadi - Camm
feda erti. Oq cilan - Ok gibi, kur*
$un gibi fnjayan yilan.
Oqa, is. Strma, gumu$le, altmla r$len-
mek.
Oqapr is. Egri-bugru, cukuM=pesi bof-
yer.
Oqpaq, is. Bafakltkfa ya^ayan bayku$
cinsinden bir gece ku$u.
Oqpan, is. Magara, tunel, kovuk.
Oqtay, s. Ok gibi, dumdiiz.
OqTaylanuv, f. Hazirlanmak, hazir va-
ziyette bulunmak.
Oqfaluv, f. 1, Ateslenmek i^in, a!il*
mak i<;in hazirlanilmak. 2. Bir seyi
soylemek i^in veya yapmak i^in ha-
znlanmak.
210
(Oqla-Tekte) — On
Oqta-Tektc, Bazi-bazi
Oqtav, (L) is. Oklava.
Oqtav, (IL) f* 1. Ok veya mermi koya-
rak ati$a hazirlamak. 2. Siper ai-
mak.
Oqtrq, is. 1, Tufegin kur$un konulan
yeti. 2. Alm ayagrnr baglamak r^in
kullantlan *$ider»tn kilidt.
Oqhn-oqtin, zarf. Bazi-bazi, ara-sira.
Oquv, (L) f* Okumak, yazil т $eyi
okumak.
Oquv, (If.) is. Tahsil yapmak. Oquv
ormi - Okul.
Oquvhq, h, Okulluk, okul kilaplan.
Oquvji, is. Okuyucu, talebe*
Oqfantay, is* Ok-barut konijlan can-
ta.
Oq?av, f* Луп, kendi ba$ma.
Oq$avlanuv, f. Ayr» olmak, kenara
^ekilmek, kendi lek ba$ma olmak.
Oq$ryuvf f. SeH- sert, dik-dik bakmak,
Ol ulken qalla sagahn aldi da abs-
lan oq^aya qaradi - О buyuk cep
saatini aid» da uzaktan yan-yan
bakti.
Oq$iraytuVf f. Bir jeyi yanlamasina
durdurmak.
Oqjtrayuv, f. 1. Bk. Ok$uyuv. 2. $ap-
kanin yan durmast, yanlamasm^,
egik giyilmesi*
Oqinush, s* Okumu$lu, ilim sahib»*
Oqira, (1.) Is. Hava rstninca stqinn
arka derisinde olu^an kurt
Oqira, (IL) is. L Aga<Jarda bulun^n
kusur. 2. Gore inen perde veya ak.
Oqrranuv, f* Alin bir tehlike kar^t-
sinda veya yavrusunu gordugunde
«pkardigi ses.
Oqrs, s. Aniden, brklenilmeyen ycr-
de. 2* Kaba, yakt^iksiz harekel.
Oqitbruv, f* Okutturmak
OqituvF L Okutmak.
Oqrfuvfi, is. Okutucu, ogrelmen.
Olqif s* 1* Bo$, orla, tarn dolu degil.
2. Bir $eyin k^fi olmamast, layik
oimamasi.
Olqilanuv, f. Azalmi^, nlmrk,
Olqihq, Is. Kusur, kabahat, eksiklik.
Olqismuv, f* KSfi, l^yrk gorm^mek,
eksik, kusurlu saymak
OhympryadA, is Ol;mpiyat.
Ollahiy, uni. Vallahi.
Obpul, is. Ufok-lefek e$ya* OLpu-
lunidi ciynap alayin * Ufak-lefek'
lerimi toplayayim.
Olprsolpi, is- Duzgiin degil, kusurlan
olan.
Omaqa, is. Ayrikhklarr yere, kendile-
rinden sonra gelenleri haberdar et-
mek \in topragi ytgarak birakilan
i$areL
Omaqasuv, f. Aniden dujmek, yikd-
mak.
Omaqatuv, f. Bk. Omaqasuv.
Omaluv, L Gozunu bir noktaya drkip
donakalmak
Omaria, is. An kovam.
Omb» : ombi kar: s. Yogun kar ya*
Ombilaluv, L Beline kadar batarak yu-
rumesini saglamak.
Ombdav, f. Betine kadar batmak, zor
yurumek.
Omirsayuv, f. Bo^Iuk hissetmek, yeri
bom bo § durmak.
Omirav, is. 1. Gogus. 2. Ma£jrur, gu-
rurlu. Omtrav soq - Dediginden §aj-
mayan, inatqi. Omirav qalla - Go-
&us cebi.
Omnavlafuv, f. Soylenileni kabul ettir-
memek.
Omiravlav, L Snylenileni kabu! etme-
den, hep kendi dedigini yaptirma-
ya, yapmaya (jal^mak,
Omtrtqa, is. Omurga*
Omiruv, f. Kirrnak, par^alamak, yar-
mak.
Omrrluv, f. Kirilmak, par;alanmak, ya-
nlmak.
On, sayn On. On basi - On ba$i. On
savsaginan oner tamgan - On par-
magjnda on hijner olan. On cildiq *
On senelik.
Onday-munday. s* Ufak-Iefek, $oyle
boyle. Batuv Han onday - munday
usap - . t'jyek kem$ilikk© kbp koz
salmadi - Batt) Han joyle boyle,
ufak - tefek eksikligi onemsemedL
On|a, s. О kadar, рек fazla dcgiL
On, s. 1. Sa£j 2 Yanb'; den оодни
Опала — Orgiiuv
211
On kbzi - Sag gozu, guvenHigi kim-
,e- On kozimen qaradi * Yardim eL
Il On qoli - Sag kolu, yarchmcisf.
On men sohn ayirdi - iyi ve kolu
yu bilen, akli ba^inda. On caq -
Gen^ kizin <?vlendirilinceye kadar-
ki yen. Cell oninan turdi - l$i du-
zeldi- Culdiz oninan tuvdi. - Yolu
ugurlu oldu, Seferi hayirh oldu.
On qaramadi - iyi kar$ilamadi. On
men solin ayirdi - fylyl, koluyu bi-
liyor. Isi onga bash - j$i duzeldi.
On batasmi berdr - Hayir duasrni
verdi.
Onaza, 5- Obur, acgozlii.
Onay, s. Hafif, kolay.
Onaylandiruv, f. Kolayla$tfrmak, ha-
fifletmek.
Onaylanuvr f. Kolaylajmak, hafifle-
mek.
Onayirq, is. Kolayhk, hafiflik.
Onay$ibq, Is. Bk. Onayliq,
Onaldiruv, f. 1. Semirtmek. 2, Duzelt-
mek, 'yoluna koymak,
Onaltuv, L 1. SemirmesinL 2. Duzel-
mesini saglamak, yoluna koymak.
Onaluvr f, Semirmek, duzelmek, yo-
iuna gir.mck.
Ona$a, is. Kalabahkfan uzak, ayn,
kendi ba$ma,
Ona$alanuv, f. Kalabahktan siynlmak,
kaJababgm azalmasi.
Ona$alav, f. Etrafmdaki kalabah^1
aza Итак, siyrilmak.
On bag an, is. Onmayan, sevimsiz.
OnbavF f. Onmamak, seferi, te$ebbij’
su hayirsiz olmak, bajanya uia$a-
mamak.
On^aq, s, 1. Qabuk solan. 2. Karan-
ni ^ahuk dcgi^tiren
Ongaruv, f. Basarmak, muvaffak nl*
так.
Ondaluv, f. Duzclmis olmak, yoluna
girmnk.
Ondavj f. 1. Duzeltmrk, dogrultmak,
yoluna koymak. 2. Bir $eyin hayirh
olmasini saglamak.
Ondi, s. iyi, dogru, hog.
Ondiruv, s, 1. Renglni soldurmak. 2.
Ririsma iyilik рГггкк, dnzelmesinfL
kalkinmasina yardimci oim-зк.
Ondbsoldif s, Sagli-soHib
Onqa> $• Agik kemiginin ahldigindr?
dik gelmesi,
Onqay, s. Sag larafm a^ik kemigi,
Ontay, Is. Bir seyin kclayhgr, Bui is-
tin bir ontayi к else - Bu i^in bir
kolayhcji olsa.
Ontaylanuv, f* HaziHamak, bir $eye
gore hazrr olmak.
OntaylaVr f. Hazirlamak, hazir olmr
smi sa^lamak,
Onlayli, s. Uygun, hazir.
Ontiistik, is, Gijney,
Onuv, (I.) f Bir $eyin rengini kay^
befmesi, solmasi,
Onuv, (IL) Г IIerlemek, kalkmmak,
iyi duruma gelmek.
Onvt s. Sage», dogrudan yana.
Opr is. Bo$, kof, alh bo$ yer
Opa, (L) is. VeFa, sadakat.
Opa( (IL) is. Pudia.
Opalanuv, f. Surunmek.
Opahv, f. Surmek.
Opasizp s. Vefasiz.
Opat: opat boluv, f. Vefat etmek.
Opera, is. Opera.
Operatsiya, is. Operasyon, ameliyat,
oppa : oppa qar, s. Kahn ve tozlu,
yuruyunce toz gibi kalkan kar.
Oppalatuv, f. Kahn karda yurutmek.
Oppalav, f, Kahn kara balarak yurii
тек.
Oppozitsiya, f. Muhalefet
Opiq: opiq cev, f. Pieman olmak,
uzulmek,
Opirayuv, f. Agzm di5lor ddkiiJduk-
len sonraki hali.
Opiruv, f. Kirmak, yikmak, bozmak.
Opirduv, f. Kirilmak, yikilmak, bozul-
mak.
Opir-topir, s. Arnie, karma-karifrk.
Or, (L) is, Derin olarak kazilmij yerr
hendek, Qjkur. Or qazdi - Dujnian-
Jik elti, kuyusunu kazdi.
Or, (IL) s, Кahvorengiye ka^an koyu
кш! renk.
Or^ifuv, f. 1. (Jzaklan onune ge^erek
yolunu kesmek. 2. Her $ey hakkin-
212
Oraza — Onndaluv
da копира гак maksadmi, sozunun
sonunu belli etmemek.
Oraza, h. Oru^,
Oray, Is. 1. Bir §eyin kolaylig', uy-
gun am, 2. Bir jeye kar§ilrk, bir
soze karfihk vermek.
Oraylastiruv, f. Uygun, dlabilecek du-
ruma getirmek.
Oraylasuv, L Barijmak, kar$ila$mak.
Orayli, s, Kolayb, uygun,
Oraq, Is, Orak. Avztmen oraq ordi *
Agziyla her §eyi hal etmek. Egln
orafli - Ekin oragi, ekin orma za-
mam. Oraq murin - Orak burun,
Oralgi, is. Engel.
Oraluv, (I.) f. Sanlmak, bir seyin sa-
nlmasL
Oraluv, (II.) f. GiHigi yerden geri
donmek.
Oram, (I.) k. Bogum, paket.
Oram, (I!,) Is. Yalkinhk, ali$iklik,
Oramal, Is. Havlu,
Oramdi, s. Yatkm, aiijik, bir §eyi ya-
pabllecek kabiliyetfe.
Oranuv, L Sannmak.
Огаптр-jimqanuv, f. Etrafim kapat-
mak, sannmak.
Orasan, s. Рек, £ok gibi m3na veren
ve bunun daha da £ok oldugunu
anlatan deyim.
Огау, f. 1. Sarmak. 2. Etrafim sarmak.
Orajolaq, s. Ne ise, ne de soze yara-
mayan kimse.
Organ, (I.) is, j. Idare, daire. 2. Bir
idarenin veya te$kilatrn yayin or-
gam.
Organ, (II.) Is. Muzik afeti.
Orguv, f, Atlamak, firlamak, zipla-
mak.
Or^ituv, f, Ztplamak, firlatmak,
Orda, is. 1. Mcrkez, Abilay orda qd-
Qan Kokjetav - Abilay Kdk§edagi
merkez edinmijti. Allin Orda - Al-
tin Ordu. 2. Buyuk rahat ev, mes-
ken.
Ordali, s. Taraftari, akrabasi ^ok olan.
Ordandav, f. Yaki$iksiz, tuhaf hareket
etmek.
Orden, Is, Madalya.
Orqa|, s. Deve horgucu gibi
bugru.
Orqirav, f. Yilkimn serf kijnemesi-
Ohnan, Is, Orman. Qora orman -
Dunya, mulk, servet.
Oiman$i, s. Ormanci.
Ornatastiruv, f. Yerlestnmek.
Ornalasuv, f. 1. Yerlejmek, oturmak.
2. I$e, okula girmek.
CHnatuv, f. 1. Yerlejtirmek. 2. Btr
$eyi bir yere dikmek,
Ornahluv, f. Kurulmak, dikilmek, yer-
lesmek.
Ornav, f. Kurmak, yerlejmek, dikil-
mek. Baqit ornadi — Bahf-saadct
geldi.
OrniQuv, f* 1, BTr yere yerlejmek. 2.
Endive ve merakdan kurtulmak.
Ornr^isuv, f. Yerle$mek,
Ohiiqh, s. Belirli, sa^lam, devamlr.
Orta, s. 1. Orta. 2. Orta halli* 3. lyi-
ce dolmarriij, Orta boyh — Orta
boylu, Orta cas — Orta ya$!i, Or-
ta mektep — Orta mektep, Orta
bilim -— Orta okul, Orta jarva —
Ц durumu orta, Ortafia saldi —
Ortaya koydu, Orta qol — Рек pa-
ha 11 degil, orta.
Ortaq, is. Ortak.
Ortaqtas, is. Ortaklik.
Ortaqtastnuv, f. Ortakla§hrmak.
Ortaqtasuv, f. Ortakla^mak.
Ortalav, f. Orlalamak.
Orfatiq, Is. 1. Ortahk. 2. Merkez. 3.
Ba^kent,
Ortayuv, E Ortalamak, eksilmek.
Orfan: ortan bel, s. Tam orfasi. Ortan
qol — Orta parmak, Ortan cilik —
Pazi kemigi, Ortan qolday — Or-
ta parmak gibi, iyi saglam.
Ortan;i, s. Ortanci.
Ottawa, s. Ortaca, orta halli.
Orfquv, f. Firlamak, atlamak.
Oruv, f, Ormak, bi^mek.
Orjuv, f. Ziplamak.
Oriluv, f. Orulmak, bJ^ilmek,
Onn, Is, Yer. Ornin siypadi — Kay-
betti, Ornina tusti — Yerine geldi,
El ortnga otira —, Aksam karanlik
oluned, Onn teptl — Yerlesti.
Onndaluv, f, Yerine getirilmek*
Onndav — Otnqgi
213
Onndav, f. 1. Yerine getirmek, ifa
etmek. 2, (era etmek.
Onnbasar, is, Yardimci, muavin, Ye-
rine ge^ebilecek.
Orjnth, is. Yerindc, uygun.
Orindtq, is. Sandalye, oturak.
Ormsiz, s. Yersiz, uygunsuz.
Osal, is. Zaytf, kotu.
Osqnuv, f. 1. Alin bir jeyden urke*
rek ses ^ikarmasi, 2. Yabancilik
cekmek.
Ospadar, is. Kabadayi, dujuncesiz.
Ogizdin ipne caqpagan suv, bizge
сада ma eken, 5ne bk qara mint-
ti da oylamay soyleytin ospadar
eken dep ursip fur edi —- Okuze
fyi gelmiyen su bize mi iyi gelir,
ju biyikli kara adamda dujunme-
den konujan kabaday* insanlar di-
ye kizip duruyor,
Ospaq, is. Direk de^il, dolayli yoldan
soylenen soz.
Ospaqtav, f. Dolayli olarak konuj-
mak.
Osuv, f* Kamci veya uzun ince acac-
ia vurmak.
Osi, z. Bu, Osi kisi — Bu kiji.
Osilay, *, Boyle.
Osinda, zamlr. Burada. Osmda cat —
Burada yah
Ot, (L) is, 1. Ate$. 2. Aydmlatacak.
jeyler. 3. Gut; - kuvvet, gayret Ot
basi — Ocak baji, Ot saldi —* A-
tejledi, Ot aldi — Atejlendi, tu~
tujtu, Ot caq — 1. Ocak yak, 2.
Ocak tarafi, Otqa qaradi — Yiye-
cek - icecekstz kakh, Betinen oli
$iqh — Ulandi, Ottay basildi —
Atej gibi sondu, Otpen kirlp, suv-
men fiqti ~ Eziyet ^ekerek, ev Tji-
nin hepsini yapti, Ot avizdi, oraq
tisti — £ok iyi kenujan, elinden ij
gelen kimse, Ot orninday — Atej
yaktlan yer kadar, Otqa saldi —
Eziyef cekti, Otqa salar — Yeni ge-
'linrn (agnlan eve geHrmesi adet
olan hediye.
Ot, (II.) Is, Ot, Otqa qoydi — Hay-
vani otlamasi i^in birakti.
Ola^asi, is. Ya$r buyuk kimselere
saygi belirtisi olarak kullamlan Ha-
de.
Otaq, is, Ekinlerin arasinda ki yabari-
ci otlar.
Otaluv, is. 1. Ekinlerin arasmdaki
ban? otlarin temizlenmesi. 2. Atej-
lenrnek, tutujmak.
Otamali, is. Ilkbaharin bajinda o!an
soguk.
Olan, Js. Vatan.
Otar, (1.) 1. Ayn olarak gudijlen kn-
yunlar. 2. Uzaklardaki hayvan gu-
dulen yer,
Otar, (IL) is. Somurge. Turkisfan
ons pen qitaydin otari — Turkis-
tan Rus ile £in'in somurgesi.
Otarba, is. Tren (atejli araba).
Otarlav, (L) f. Hayvanlan otlaga, bir
az uzaklara yollamak.
Otarlav, (If,) f. Bir memleketi istila
etmek, somiirmek,
Otasuv, (I.) f, Ekini yabani often le-
mizleme Ijine yardimci otmak.
Ota$uvF (IL) f. Birlikte yajamak.
Otav, (I.) is. Otag, yeni evlenen
gen^lerin kendi bajina aile ola-
rak ayri ^tkarak ev kurmalari.
Otav, (IL) f. 1. Ekinlerin arasindaki
yaban? otu temizlemek. 2. Siradan
kesmek, kirkmak.
Otaji, Is, К inkci, kirilan kemiklen ye-
rine gefirerek baglayan kimse.
Otayuv, L Otu bollajmak.
Otriyad, is. Askeri bolum.
Ottatuv, f. Luzumsuz, yerli - yerslz
konujfurmak*
Ottav, f. 1, Otlamak. 2. Luzumsuz bir
jeyier konujmak*
Otfegi, is. Oksijen.
Ottiguv, f. 1. Hayvan yavrularmin
sutten kesilip, otla beslenmeye baj-
lamasi. 2. Hayvanm otlayarek se-
mirmesi.
Othq, (L) Is* Otluk, hayvana yem -
0p verilen dzel yer.
Othq, (IL) Is. Ate$ yakniak igin ge-
rekli jey, kibrit, ;akmak gibi.
Olrguv, f. Bk. Ottiguv,
Otiruv, f* Oturmak.
Otriqjr, s. Yerlejik.
214
Otinqgilanuv — Oyav
Ohnqplanuv, f. Yerle^'k ha'e g*7"-
mek, gcxcbeli^i birakmak.
Oirrtqpliq, i$r Yerle$i к I iky gd^ebe ol-
mamak.
Ohl, unlem. Nida.
Oho, unlem. Hayret
O^erik, is. Kisa, рек uzun olmayan
hikaye.
O$agan, is. Buyuk yaprakli, yapij-
kcn ve dikenli bitki.
Ojaq, is. Ocak, Cer ojaq — Yer
ocagi, Madenlyet ojefii — KOItur
bilgi ocagi, Ojaq hast — Ocak ba-
5b O|aq bolgrr — Si£ir1ara soyle-
nen beddua.
Ojarhnuv, f. Toplanmak, yi§ilmak,
bir yerde toplu olarak durmak.
Ojanluv, f. Kalabaligjn toplanmasb
cngellenerek birikmesi.
Суму, (L) f. к Oymak, oyulmug ha-
le getirmek, 2, Naki$lamak. lobesin
oydi — Eziyet etti, Oyip aldi —
Oydu aldi, Oyip alganday — O-
yularak ahnmi? gibi.
Oyuv, (II). is, Naki$, i^lerne, desen.
Oyuvlav, f. Nakiylamak, desenlemek.
Oyuvtaftiruv, f, Naki$!attirmak, de-
senle$tirmek.
Oyuvlatuv, f. Naki§latmak, interne yap-
tirmak (i>lelmek).
Oyaz, (I.) is. Rus<;a idari taksimat.
Oyaz, (II.) s. £ukur, cukurca.
Oyazdav, f. 1. £ukur hale getirmek.
2. Zayiflarnak.
Oyanuv, f. 1. Uyanmak. 2. Dinlmek,
can lanmak.
Oyatuv, f, Uyandirmak.
Oyav, s. Uyanik, uykulu veya uyu-
degil.
о
Obektev, Е 1. ^ok hurmet ederek
Vmartmak. 2. Hi< durmadan dp-
vamli kipndamak.
Obere, is, Torunun досиди. BSri ba-
lam, nemerem, bberem men jcbe-
rem — Hepsi (jocugum, torunum,
torunurnun lorunlan*
Obuv, E Op тек, dostluk, mahabbat
belirtisi olan sozlerle dudagim di-
gerinin yuzune degdirmek.
Obrstiruv, E ВзпэЬгтак, kucaklashr-
mak,
dbisuv, f. Kar^hkh opu$mek,
dgoy, $. Uvey,
Ogeylik, is, Uveylik.
6geysuvf E Uveysinmek, рек begcn-
mernek, iktifa olmamak.
Ogeysinuv, f. Uvcysinmek, ahsama-
так.
Ogeysituvr E Uveysindirmek.
6giz, is, $kuz. Ogfz ayan — £abuk
yurumeyen ahn уигиуи^и, Oglzdey
okirdi — Oku? qibi bbgurdu, Ogix-
dey onkeygen — Okuz gibi koca-
man.
6giz$e, is. Sigirrn henuz ya;mi dul-
durmamij erkek yavrusu, 6gix$e
okirdi — Okuz gibi bogurdu,
Ocdan, is, E^k, Ucdan, (vicdan)
Ocef, l Cosur, gayrcHL
Ocetstnuv, E Cesaretlenmek, gayreh
lenmek, kendini cesur, gayretli
sanmak byle gostermiye <ali$mak.
Gceltenuv, f. Ccsarellenmek, gayret-
lenmek, sozonden donmemek.
<5z( z. C>7.
Ozara, z, Kendi aralarnd^, biriyle
biri, kendileri.
Ozge, s. Ba^ka. ki§irun kendinden
ba$kasi.
Gzgelenuv, E Bajkala^mak, ayn ha-
reket ve tavir takinmak. Kendini
ay г i gosfermek, yabancilasmak.
Ozgelev, s, Ba$langi<;toki durumun-
dan degi$mek.
Ozgeiik, is. Yabancilik, baskalik,
Ozgenjr s. Cabuk degi^en, hep dcgi-
$en,
Oxgertuv, E Degi$Hrmek.
Czgerttluv, E Degi$firilmek.
tjzgeruVf E Degi$mek,
Ozgeriluv, E Degijmi^ olmak,
Ozgerls, is. Degi$iklikf memlekel vp
millet hayatrna tesir eden dcgi$ik-
lik.
Oz0e$£r s. Ba^kaca, aynca, bilhissa.
Ozge$elenuv, E Yabancilasmak, ba$-
ka, ayn olmak.
Ozge$elikr is. E Ozgeiik. 2. Bir $eyin
diqerinden aynhgt, farkt
Oxdiginen, zarf. Kendiliginden, ken-
di - kcndine.
Ozdik, s. Taraflar.
Ozdt - ozdl, zarf. Kendi - kendilerj-
nef kendi aralannda.
Czek, (I-) is. 1. Вilk ilerin, aga^lann
ortasinda bulunan ilige benzeyen
nesne (oxu) sap. 2. Yaranm orfasin-
daki ilige benzeyen sey.
Ozck, (II.) is. Akarsuyun рек uzun
olmayan kolu.
Ozek, (III,) is. 1. Yemok boru^u. 2.
Duygu, yurek, Ozeginden kaygi
kotpesr i^inden yijreginden uzuntu
eksik olmaz. Ozegt drfendl —- Act
bir jeyfn yemek borusunu yakma-
sif Ozegi tafch — Kami acikft, A|
ozeglne fusti — At; oldugu halde
acele yemek yiyerek kendinden
ge;ti.
216
Ozektes — Okgelos
Ozekto*, s. Dilegi, maksat ve men-
faati bir olanlar, ulkudaj.
drckti, s, Ozlu, anlamlj, esash*
Ozok;e, Is* Akmakta olan kucuk dere*
Ozeri, Is, Dere, £ay. Quil Gzen — Ki-
zikiere, Kizil £ay.
dzwresuv, f* Yemeksiz, gidasiz kala-
ггк halsizle^mek.
Ofccvretuv, f. 1, Gidasiz birakarak
haisiz du$urmek. 2. Kendine acin-
ditmck i;in yapmacik hareketle bu*
lundurmak*
Ozevrev, f, Yapmacik barekette bulun*
mrk.
Ozlmsuv, f. Kendinden saymak, ken*
dine en yakin kimse olarak gor-
mek.
Ozimsinuv, f* Bk. Ozimsuv*
Ozimsiluv, f* Yakin bildigi i^in naz-
landnmakr ;imarlmak.
Gzim^il, s. Bcncil.
Ozimjildik, Is, Bencillik,
Ozindik, s, Kendine gore, kendine
has, kendine bzgu,
Ozinje, zarf. Kendine gore, kendi
du^unce ve tahminine gore.
by, unlem. Hayrct, uzunlu, sevinc
nidasi. byl qaytedl — Ohl ne ya-
piyorsun*
Oydev, f* О hirsusla konujmak.
bydoyl, s. Bir ;eyi fazla ;i;!rerek sdy-
leycne ihtar mahiyelinde kullamlan
ifade.
Oytkenmen, bajjlac. Oyle olsa bile.
О halde bile.
Oytkenl, baglag. Qunku.
Oylkizuv, f. Oyle yaptirmak, oyle ha-
reket ettirmek,
Oyfuv, f. Oyle davranmak, oyle yap-
mak.
Ok, urdem* Sigirlan sururken gikarr
Ian ses,
Okpe, (L) is* 1, Akciger, Okpesi 05-
ti — Gucu kuweti kalmadi, Gkpe-
slnl qolma alip cOgirdi — Acele etti,
Gkpesl avizina tifrldi — Yoruldu,
Gkpesl alqtndi — Nefes nefese kal-
di, Cel okpe — Her jeye kan$anf sa-
bns’Z kimse, Ъкре lus — Sag la-
raf, Teslk okpe — Qok caiman.
Kobik окре - Elinden 15 gelmiyen.
Скре, (II.) is. Kirginlik, kuskuntuk,
Okpek, s, HjzIi osen ruzgarla kanjik
soguk.
Okpelegij, s. Bk. Okpe§iL
Okpelotuv, f. Kusturmek, kirmak, ktz-
dirmeik.
Okpelcv, f. Kusmok, kinlmak, kizmak.
Okpeli, , Kuskun, kirgin, ktzmi^ va-
ziyelde,
Okpe - saqpa, is, Kavga, munaka$a,
Okpe$iL s* Her $eye kusen, kinlan,
kizan, ahngan kimse.
Oksev, f* Oyle olsun diye dilemek.
Oksuv, f. Igini ^ekerek aglamak, Omi-
ri oksidi — Bajindan dert eksik ol-
madi.
Okslk, is. 1, Aglarken durup ’ du-
rup nefes alir gibi olmak. 2. Oz-
lem, uzunlij.
Oksituv, f. Icjini ^ektlre - ^ektlre ag-
latrnak.
Oktem, s. Hukmedici, emir verici.
Oktemdev, (I.) s, Sertce, emir verir-
cesine, hukmedercesine.
Oklemdevr (II.) f. Baski yapmak,, ka-
bsdayi11к etmek.
Oktemdikf is* Никит edicilik, ustun-
luk, amirlik.
Okfemsiiv, L Никит ederek, zorba-
hk etmek.
Oktemsinuv, f* Kendini amir, idare*
ci sanmak,
Okfemstiuv, f, Kendini bir$ey san-
masma izin vermek.
Oktem$i, is, Hukmeden.
Oktem^il, s. Hukumedici, zorba.
Oktemfilik, is. Hukmedicilik.
Oklev, f, Gu<; kullanarak.
Okje, is* 1* Ok^e, 2. Ayakkabi bk?e-
si, topugu. Okje femir — Nal. Ok*
$esin CTlhratti — Gitti, Okjesin ba-
se — Izleyerek, izini takip ederek,
qanamach — Dogum yap-
madb Ok$esine tusti — Pejine du;-
tu, takip etti, 6k?e firedi — Dayan*
di, gu<; - kuwet aldi, Gk^esi kb*
terildi — Yola <;ikti, gltti.
Ok^el^nvv, ‘ AyakHbiyi dk<;elomek
Okjeles, s. Yv/nn ayni kimsaler*
Okgeloliiv - (Olgep pjjjti v)
217
Ok^eletuv, f. Ayakkabiya dk<;e yap-
ht mak.
6k$elev, E 1. Ayakkabiya ok^e yap-
mak. 2, Pejinden aynlmadan takip
rtmek.
Ok$e!i, s. Ok<;eli.
dk^elik, Is, Okcelik, ayakkabimn ok-
konacak yen.
Okil, is, Vekil, lemsil edecek olan
kimse, Okil ata — Oz alasi degil,
Okil ake — Oz baba si degil, tikil
bale — Oz focugij degil.
Oklldik, is, VekiUrk, vekalet.
Okilsuv, L Kendini vekil farzelmek.
6kimr is. 1. Никит, karar, 2, Gu^su-
ze giXliinun yaptigi haksizlik. 3.
Hukmetmek, baski gostermek.
Okimdev, f. Hukrnetmek.
Okimdik, is, Birisine yapilan baski,
OkimeL is, 1. Hukumet. 2. Devletf
idare.
OkindiriiVr E Pieman olmasina, uzul-
mesine sebep olmak.
Ohintuv, f. Pijman etmek, uzmek.
OkinuVf f, Pijman olmak, uzuimek.
Okinisuv, f, Beraberce uzuimek, pie-
man olmak.
Okini$, is, Uzuntu, pi$manhkr
Okini$H, s, Uzuntulu, pi$man.
Okirekfenuv, f. Gut kullanmak, zorba-
bahk etmek.
6kir©ndev, E Kendinin ki dogru, hep
kend* dedigi olsun diye kaba - ka-
ba davranmak.
Okirtuv, E 1. Bagntmak, ba^iran yuk-
sek ses cikarmasmi temin etmek,
2 Fazla, haddinden fazla cah$*
так.
Okiruv, E 1. Bagirmak. 2. Aglamak.
Ogiz$e okirdi — Okuz gibi bogиг -
du, Ogizdey okirdt — Okuz gibi
ses <ikardi,
Okirisuv, E Bir ka$ ki^inin birden ba-
qirmasi, aglamasi.
Olara, Is. Bk. Sliara.
Olayat, is. VilSyet.
Olgenje, zarE Olunceyc kadar.
Oldim - laldim; oldim - faldim de-
gende, zarE Zorla ^ok ariyet ceke-
rek.
Olegzuv, f. Yorulmak, halsiz hale gel-
тек, rengi solmak.
Olekse, is. Olcn kimsenin ve/a hayvu-
mn gomulmeinij cesedi. 2. Eiindtm
hie bir $ey gelmiyen kimse.
Olcn, (L) is, §arkr, $iir. Olen ayiti
§arki soyledi, filen cazdi — $iir
yazdi, Oara olen — 11 Heceli
Olcn, (II.) is. Bir cegit ot.
OlendetuVf f. §ark* soylemek.
Olen - cir, is, Jiirle yazilmi$ eserP
Olenji, Is, §arktci, ozan.
СНе - olgenje, rarf, Omur - f^ayati
boyunca, olunceye kadar.
Olerdey, s, Olucekmij gibi, dayanr!
mayacak $ekilde.
Olerlik, is. Olum vaziyeiinde olmak.
Ofermen, s, 1. I^i, butun gucuyle, bi)
tijn gayretiyle yapmak, 2. Cesur,
atak, gayretfi kimse.
Olermendik, is. Cesurluk, fedakarbk.
Olesi: olesi boluv, f. Olesi olmak.
Olevsirev, f. 1. Zayif, halsiz hale gab
тек. 2. Olur - olmaz vaziyetde gd-
ze carpmak.
Olke, is. E Ulke. 2* Civar, etraf.
Olkek, is, 1. Hafsiz, gu^suz. 2, Hatif
esen ruzgar,
Oikdik: olkelik komitet, is. Ulkeye
hakim komife.
Olmell, s. Ya$r qelmij ihtiyar, Olmeli
kemplr - jalga deyin — Ф1ит ha-
lindeki ya$h kadm ve erkeklere ka-
dar,
Olmeji: olmejinln kunl, is. Agir vazi-
yet, agir $art.
Olfirfuv, f. Oldurtmek.
Oltlruv, f, Oldurmek. OlHre smadi
Qok agir tenkit etti.
(Jltlriluv, f. Oldurulmek.
Oluv, f. Й1тек. Ole cazdi — £ok hhr
met etti, dler cer — Maglup ola-
cagi yer.
6l$em, is. (5l<;um.
Cljemdes, s. Aynr agirhk, aym bu-
yukluk ve benzer halde olmak,
dl$emdestik, is, Ayni ayarda olma
hali.
Oljenuv, f, Ol^ulmek.
6fjep - plfiiv, L Ol^up, bi^mek.
218
Ol^et u v
Oljeluv, f. Ol£lurmek.
Ol^ev, I. Oltjmek.
6l$evll,s. Ol<;ulu.
OJ^evsiz. s, Oi^usuz.
Ohevi^ is. Ol<;u, ol<;u aleti.
6li, s. Olu. 6li tabiyQat — Olu ttv
bi j I.
Oliara, is. Eski ay ile yeni ayin are-
sindaki vakil.
Olik, is, Olu insan, blu hayvan Le
^rdi. Tiri ollrk Elinden hi^ bir
qplmey en к imsn.
6iim, is. Olum. Olim avixinan qaldi —
Olumdon dondij, Oiimge bel bay-
lad» - ' билли gb/e a Ed i
Olim - cilim, is. Oluin - kahrn.
Olimsek, s. Olumcul.
<5fimsirevf f. Halsizle^mck.
Olimtlk, is. 1, Glunun cesedi, 2. Elin-
<ten bir gelrneyen kimse.
OH»n;i: 61iin$i eluv, f. Olecek dnnj
ma aelinceye kadar dnvmuk.
Clip - ojuVf f. Hiirmet gostermek,
yalvarir gibi hareket etmek.
Olip - taluv, f. Qok yorulmak, £ok
emek sarfptmek.
6llp - tiriluv, r Olup dirilmek, <;ok
gayrei sarfetrnek.
Omildirlk, is. A tin gogsune takilarak
egere bagianan, egerin du§mesin>
bnleyen suslu Ьаф, kemer.
OmBdiriktuv, f. Ala < dmildirik* bsg-
lamak.
Omit, is. Omur, hayat Omir boy» —
Ornur boyu, 6mir bakiy — Omru
bakk Omlr siirdi — Omiir surdu
dniirin zaya qildi — Omrunu zi-
yan elti, Omlr casi oksidi — <7°к
bekledi, korkiu, Omir sarik ’— Ha
yat arkado$L e$i.
Omirbayan, Is. Haya! hikayesi.
dmirltk, s. Hayatu hayat * omur iron
gerekli.
6m on boy, is. 1 Butun vucudu. 2
Uzun - uzadiya olan iki taraf.
6nduv, f. Verimli hate gelmek, Her-
lemck, duzelmek.
findir, s. Genrecik, guzel.
dndirdey, s. Gencecik. sevimli
On
dndtrgi$: ondirgij ku$, is. Vsrim ve-
n?n( vcrirnliligi saglayan kuvvet.
CJndirtuv, f. islihscd pttirmek, yaphr-
mak.
Ondiruv, f. 1. Bir $eyi yapmak, orte
ya Qikarmak, istihsal etmek. 2. Bir
isi verimli hair» getirmek i^in gay^
ret etmek 3. Gori aimak, ddetmek
4. l?i aniamak tahakkuk ettirmek
6ndir§ek# is. Boqaz.
Ondinektev, f. Soylediginden yalntjta
olsa ^ajrnamak.
Ondiriluv, f* Imai etmek,
dndiris, is. imalat sanayi.
Onei one boy, Is. 0k. 6n koy.
OneboyL zarf. Hep, devamh, her za-
man.
Onego, is. Ornek, akil, terbiye, One-
ge bold» Ornek oldu.
Onegeli, s. Terbiyeli, gorgulu.
Onegeslz, s. Tprbiyesiz, gorgusuz.
Oner, is, Hijner, sanah
Oner ’ bilun, is. Huner - bilim.
Onerkasip, is. Ham maddeyi mamOI
hale getirmek.
dnerlenuv, f. Huner * sanat sahibi
olmak.
Onerlev, f. 1 Suslemek, дигеПеэНг
mek. 2. Goz boyamak, aldatmak,
Onerli, $* Hunerli,
Onerpaz, s. Hiiner sahibi, sanat sa-
hibi, usta.
Oncirqa. is. Bk. Unctrga.
Onkey, Is. Bk. Onkey,
Onuv, f. 1. Damarlanarak toprak yu^
zuno tikmak. 2. Bakina ba$ katila-
rak ^nqalmak 3 llerlemek, hSI oh
mak
6nik, s. Verimi bol.
Onim, is. Verim, istihsal.
Onimdi, s. Vprimli.
Onlmdilik. is. Vprimlilik.
Onimsiz, s. Verimsiz.
Onip - osuv, f. Qogalmak, Qoluk - <TO’
Cuk sahibi olmak.
On, is. 1. Renk, qosteri$, kiyafet. 2.
Uykuda degil uyamk zaman. <5n
berdf — Renk verdi, 6ni qajti
R^nk alt’ yuzu deqisti, On kirdi -
Onben — Orkendetiliiv
219
Gentjle^ti guzel 1гi, Gnin aynaldir-
di — Meseleyi yanli§ anlatti, Gn
bunsti — Munakasa ettiler.
Gnben, is. Bk. Onmen.
Gnge, s. Ozge, ba$ka, yabanci.
Gngertuv, L Ata bindiklen sonra
uzunlamasina onune vermek-
Gngeruv, L At, deve, okuz vs. uze-
rinde oturarak bir $eyi onunde
uzunlamasma tutmak
Gndeiuv, f. Guzellesmek, durumunun
gelijmesi.
Ondeniiv, f. Guzeflejmek, duzelmek.
Godes, s. Rengi, turu bir - birine ben-
zeyen.
Gndetiiv, f, Duzelltirmek, duzgun
hate getirttirmek.
Gndev, f, 1. Duzettmek, duzgun hale
getirmek, 2, Araziyi dinlendirmek,
gubre atarak bakmak-
Ondi, s. Gbsferi§li, cesaretli, guzel.
Gnez, is, Bulajik.
Onezdenuv, f. Bula$iklanmak.
Gne$tev, f, Sdze sira vermeden, yuk-
$ekce seste konu$mak.
Gnkoy, zarf. Hep, her zaman.
Gnkendev, f. 1. Hizla gitmek, 2. Ka-
baca davranarak, sbzu kesmek, ka-
ri$mak,
Gnktyijv, f. Kocaman vucuduyla her-
$eye kan$mak
Gnkildetuv, L Uygunsuz vucuduyla
bir $eye kari$masini sa^lamak
Gnklldev, f. Ko$ar adimlarla yuru-
mek.
бптоп, is. Gogus, belden yukan ki-
sim. Oq onmeninen tiygen boluv '
kerek — Ok gogsunden de§mis
olsa gerek, Onmeninen 6ttl •— Са-
йта yetti, $ok agtnna gittl
Gnmendev, L Kabaca davranarak bir
^eye mudahale etmek.
Gnmen: onmen qaguv, f. Halsizce,
sessizce ve sevimsizce dolajmak.
Onsiz, s. Renksiz, yaki$iks*z, renksiz.
6ntrr is. 1, Elbisenin on teraflan. 2.
Yore, civar.
Gnirlev, f, Bir larafa dogru yoneterek
yurumek.
Gr, is, 1. Yolun dik tarafh 2. Tuttugu
yoidan donmeyen LCsaiCtU
Grge baspadi —- llerleyerek, kaiki-
namadi, Gr kokirek — Bir ydncldigi
taraftan donmeyen, hep kendi de-
digini dogru sanan kimse.
Grbuv, f. (Jremek, ^o^almak, hollar
так, iterlemek.
GrbitOv, f. Uretmek, ;ogaltmak, bol
lajhrmak, iferletmek.
Grgizuv, f. Ordurmek,
Ore, (I.) is 1. Peynir ve benzeri yi-
yecekleri kurutmaya yarayan ozei
yer. 2. Insanin bllgi derecesi. Gre-
si tap$i — Bilgisi рек fazla degil
3. Bir geyin buyukiugu.
Gre, (IL) is. Atm ayagrm baglama
usulu. Atimdt orelcp otqa qoydtm
- Alwin ayagmr baglayarak oi-
lamaya birakhm.
Orekpuv, f. I, K^lbi ^arparak agzrna
gelmesi. 2. Heyecanlanmak, hep bur-
den bir $eyler soylemek.
Grelev, L 1. Hayvanrn bir arka, bir on
ayagmi baglamak. 2. Uzun urg<n -
la tutmak, birakmamak.
Greli, s. Ince, yuksekce, buyukce,
bolca.
Grelik, is. Baglamak i^tn kullamlan
ozel ip, 2. insamn fikir, du$uncesi-
ne engel olmak.
Orem: orem qabuv, f. 6lmek, olum-
cuk olmak.
Gren, s. 1. Qok, buyuk, e$siz. 2. Sii-
lale, ku$ak.
Gren - varan, is. Kuliandrgi, etrafmda
Cahjtirdigr kimseler,
Grekpuv, L Midesi bulanir gibi olmak,
kiHbi fazla ^arpmak.
Greskel, s. Akila uygun olmayan,
manhksizca, kabaca.
Oreskeldlk, is. Mantiksizlik, kabalik,
uygunsuzluk.
Grken, is. Bitkinin sapi,
Grken: orken osuv, f. Qogalmak, ^o-
luk - qocuk sahibi olmak, iji iy:
gitmek.
Grkendetuv, f. ilerletmek, kalkmdu-
так, gelistirmek.
GrkendeHluv, f. GelatinImek, kalkin-
dtrilmak.
220
Orkendev — (Osok-ayan)
Oikendev, f. Kaikinmak, iierlemek, ger
l:.$mek,
Orke$, is. Horguc.
O*ke?eniiv, f. Horguylenmck, tepe -
tepe, kocaman - kocaman olarak
bir yere toplanmak.
Odenuv, f, 1. Inatlasrnak, sinirlerv
mek, 2. Tepe - lepe olmak, diklej'
mek.
Orletuv, f, 1, Yukseltmek, yukse^e
ilmck, ilerletmek. 2. Dike doqru
surmek, yoku^u ytkhrmak.
Orlik, (I.) is. Evin tepesini drtme'den
cwel koyulan kalin agay,
Orlik, (It-) is* Dtklik, cesaretlilik
Orme, s, Oruierek yapilan.
Ormelq is. к Kilim ve dokumak i^in
ki kazigin arasina yekilen ip. 2-
Orumcek agi,
Ormekjl, is. Orumcek,
Ormelesuv, f. Tepesine dogru yikma-
ya yaltjmak.
Ormeletiiv, f. Tepesine do^ru yikmcr
ya yab$masini saglamak,
Ormelev, f. Yapi^arak, tutunarak te<
peye dogru tirmanmak.
Ornek, is. Ornek numunc naki^lamak
Ornekteluv, f. Naki§lamak.
Ornektenuv, f, Bk, Ornekteluv.
Orncktetuv, f. Naki^latmak.
Ornektev, f. Naki$lamak, uzerini i^le-
mek, guzellejtirmek.
OrnekH, s. Nakt$h, i§lemeli,
Ort, is. 1. Yangin. 2. Buyuk hadise
vaka. 3. Dert, Gzuntu.
Ortetuv, f* Yanmak, yakilmak.
Ortenuv, f. Yanmak, yangma tutuj-
mak.
Ortenik is, Olu ile yalisi yanarak ye-
rine ye$il ol biten yer.
Ortefuv, f. Ate$e verdirrnek, yakfir*
mak, yangin ytkadtirmak,
Ortev, L к Yakmak, a1e$e vermek. 2.
Dertlendirmek, uzuntuye bogdur'
mak.
Ortjil, is. 1. Itfaiyeci, 2, Harp ve sava$
taraftari.
Oruv, (J.) L Yaydmak, dagilmak.
Ore iurdi — Hep birden yerlerin-
den kalkti. Ore bash — Itededi,
kalkindi,
Oruv, (11.) L 1. Ormek, ipi veya tc?li
ormok. 2, f.vio temelini yuksell-
mek,
Or^elendiriiv, f. Hizmi arhrmasini sag-
lamak.
Or^elentuv, f. Daha da ro^jltmak, da-
ha da htzlandirmak.
Orjelenuv, f. Hizlanmak, artrnak, guy-
lenmek,
Or$uv, f. Belli vaztyetinden ilerlemek,
hizlanmak, kalkmmak.
Orjigiiv, f. Sinirlenmek, kizmak, asa-
bile§mek.
Oqiktiruv, f. Sinirlendirmek, kizdir^
mak.
Or^if, s. Yoneldigi tarafdan donmeyon,
cesarelli,
Orfildik, is. Oiklik, kendi d^digi ve
kendi bildiginden ,ba$kasinr kabul
etmemek.
OrjifUv, f. Arfttrmak, inafl^hrmak,
daha da dikle$!irmek.
Orik, is. Erik,
Oriluv, f. Grulmek.
Orim, is, V Orgij. 2. Yeni yetijmeklo
olan geny,
Orlmdey, s. Sogcif agaci gibi egilen
yok gony.
Orimdenuv, f. Луп - ayn drulmek.
Orimdev, f. 1, Dilim - dilim ederefc
drmek. 2. Dilim - dilim ederek yirt-
mak.
Orim - orim, s. 1. Dilim - dilim yirtn
Ian, 2. Vucudunda saglam yer bn
rakmadan dilim - dilim dovmek.
Orlmji, is. Orucu,
Oris, Is. 1. Hay van otlagi. 2. Kijinio
goru$ ve bilgi sahasi. Oris aldi -
Yayikh, dagildi,
Oristetuv, f. Otlaga ytkarmak, saha-
smt genljletmesine imkan vermek.
OrisletiluVf f. Otlaga goturulmck, sa-
hasinin geni$letilmesi.
Oristev, f* 1, Yayilmak, otlaga ytkmak,
otlamak. 2. Ilerleyerek kalkirtmak,
sahasi genijlemek,
Osekf is* Dedikodu.
Osck - ayan, is. Uydurma, dedikodu,
maksalh yalan haber.
Osektev — O^pendilik
221
Osekfev, L Dedikodu yapmak, bh'rsi
hakkmda dedikodv Qkarmak.
6sekjl, Is. Dedikoducu.
Osek$11r is» Bk. Osek$i.
dsiyet, is. Vasiyef.
6siyet$i, Is. Vasiyckj,
Oskelen, s, Yuksek, uzun, buyuk.
Oski^r s. Qabuk buyuyen, $abuk yuk-
selen.
Osprrim, Is. Yeni yeti$mekte olan
gen<;.
Ostiiv, f, Boyle etmek, boyle yap-
rnak.
Csuvf E Buyumek, ye^ermek. Konli
ostl — Sevindk
dsikr s. Uzun, buyuk,
6sim, is, 1. EJde edilen il^ve verim.
2, Hayvan sayisimn <;agalmasi, bir
seyin artmasi.
Osimdi, $, Gabuk <;ogalan, cabuk bu-
yuyen, verimli.
Osimdik, is. Bitki.
dsimqor, Is. FaizcL
Osimqorbq, is. Faizcilik,
Osimla), s. Buyuyen, cogalan*
Osinki, s. Buyukce, uzunca, yuksek-
ce,
Osip - oniiv, f. Coluk - <ocuk snhibi
olmak.
Osip - brbbv, f. Geni|!emek, <;ogal-
mak,
Osiriiv, E 1. Buyutinek, yeti^firmek. 2.
ArHnmak, ^ogallmak.
Osiriluvr E Buyijtulmek, yeti$tirilmek,
6tf (I.) is. Od, safra kesesL
Of, (IL) is. Bir §eyin soguk tarafi,
Ote, z. Bilhassa, рек, <;ok, daha.
Otek, is. Bk. Ofu.
Otektefuv, E Utulelmek.
Otektev, f. Utulemek.
Oteliiv, f. Gdenmek.
6te - mote, s. Bilhassa, ehemmiyetle.
Otev, E Odemek, kaijihgmi vermck.
Otkel, is. L Suyun g^cjt yeri, 2. Dar
gegit, dar bogaz.
Otkelek, is. Siki$ik, agir vaziyel.
Otken - ketken, s. Gelmif - gegrm$-
Ctkermer is. Alhndan fren, veya va-
por gegebilen kopru buyuk kopiir
Olkeiuv, E 1. Рек gok $гу qdriip qe-
glren. 2. Dola$inak.
Otkeriliiv, f. Gegirilmek
Ofkixgif, is. Bir $eyi digorinc! aktar-
maya yanyrin.
Olkizdiruv, E GegirHirmok.
Otkizuv, L Gegirtmek.
Ofkizisuv, E Gegirrlmesine yardimci
olmak.
Otkinji, s. Krsa, birden yagan v^ he^
men duran yagmur.
Otkir, s. 1. keskin. 2. Cesnretlit qay-
re! I i,
Otktrlenuv, E Bilenmek, keskinle^iril-
mek.
Otkirlev, E 1. Bilemek, keskirle^trr-
mek. 2. Tikri foparlamak.
Ofiiv, s. 1. Bir taraftan diq^- tarafa
geqmek. 2. Bilenen $eyin keskinlr^-
mesi. 3. Satilmak, pazari olmak.
4. Vakfin, zamanm gcgmesi. 5, Ve^
fat etmek, olmek* 6, Simfi gecmnk.
Sozi bfti — S6zu agrina gitti, Aldi-
nan otti ~ HatnlaHL Qorligi bill —
Cok eziyet etti, cok ezdi, Suviq
ofti — Sogukladi, Sa bHi — Siz
ge0t. Izasi olH — £ok yapti, fazla
oldu. hi btti — Bagirsaklari bo-
zuldu.
6t#L is. Dilek, arzu, isfek.
Otiluv, E Ge^ilmek.
Gtimdi, s. £ok sat’lan, surumu olan,
para eden.
OtinuVf E Rica etmek,
Otinij, is. Rica, istirham,
Otlni^tL s, Muhlau, baski altmda.
CJtirik, s, Yalan,
Otirik^i, s. Yalanci.
6$, is. C\, du$man, bir - birlerine kir-
gtn, kiiskun. O$ aldi — Oc aldi
6$pendesuv, E Bk. O^tesuv.
Ojpendi, s. Dayman, naraz, kuskijn.
O$pendik, is. Bk. Ojpendilik,
dfpendilik, is. Kuskunluk, dujmanhk,
^ekemezHk.
Ostesljrnv
(Э t / 5 ni а г' I л ’ r m я к du;-
Ot’l^liruv, f.
n>,3n rtmrk %n1,n ol тнкР к iri Ini лк,
OjIesvVr f
darcrnbk.
O$l»kh is. yok olmak, dlrnrk.
O$uv, f, Sbnf* ^csi kesilHi, 6kpesi 6|-
(jni oUi - kuweli bi!!f.
Ii - H )!'!rnan o|makP kin hr**-
Osiguv, f. .-л
Ь -iU‘k, rlri r i
O^irikiv
OvkHriiVf f. Di Ionian Hmr*.
mak, kin 6*^1 omek
O$irgi$, is. Silgi.
O^irfuv, C Silrhrmek
Osiruv, L 1. Yanan ate$i veya bask a
bir 5oyi sondurmek. 2. Bilirrnok,
Filinek. 3. Oldikmrk, Л. Krni d p b’
tirmek
O$iriluv, f. Silinmek.
р
Ра, (L) Cumle ve soz sonunda soru
eki olarak kullanihr, Baliq pa, cur-
gen cayin ba? — Yuzen bahk mi,
baling hit?
Pa, unlem. (IIJ insanin sevinc veya
uzi/nlusunii belirten (fade. Pa# bay*
qus ayl — VaH zavalhl Pa, firkin
ne q»ziqt — HiL. ne enteresanl
Paydambar, is. Peygamber,
Payda, is. Fayda, Paydaga asti —
yaradi, faydasi oldu, Payda boidt —
Peydah oldu, Bas paydasi —
Fenfaafi, Ne payda — Faydasr ne.
Paydakunem, s Menfaatci, menfaatini
<;ok seven.
Paydalandiruv, f. Faydalandirmak.
Paydalanuv# f. Faydalanmak.
Pay - pay, Vah-vah!
PayrmF is. Izah, du$uncc, ozet, anlam.
Payimdav, f. Anlamak, dusunmek, 5-
zetlemek.
Paytmdi, s. Agirba$li, du$unccii.
Payimdrfiq, is. Agirba$hbk, di}$unceJi-
lik*
PakF s. Temiz.
Paket, Is, Paket.
Pakf, is. Anlasma. niemleketler arast
anla$ma.
Paqir, is. Fakir, zengin degil.
Palav, Is. PUav.
Paluvan, is. Bk Raluvan
Palto, is. Palter
Pana, is. Siginak, bir $eyden ka^an,
korkan kimsenin sgmdtgi yer.
Panalafuv, L Sigindirmak, siginmasi-
na imkSn vermek.
Panalav, f. Sigrnmak, yardimmr ко
rumasirti dilemek 2. Arka, deslek-
ci edinmek.
Panasiz, is. Siginaksrz, yardim ve des
teksiz.
Panbarhat, is. Ipekli kadife.
Paniy, s. FSni, dlurnlu, gelip ge^iri
Paniyslamizm, is. Panislamirm.
Pansiyon, Is. 1. Pansiyon. 2. Yct-ii
okul.
Pan, s. Magnjr, gururlu. kendini br-
genrni§.
Pandanuv, f. Magnrrlanmak, kend
begenmek.
Pandiq, is. Magrurluk, kendini begen-
ml^lik.
Papaha, is. Papek. kuzu derisinden
yapilan bir Qe$if sapka
Papiyros, is. Sigara.
Papka, is. El ^antasr
Pared, is* Asker! ge^it.
Paraziyt, is. Parazit
Par, (I.) ssy: C'Ft, iki Par kelmedi - -
E§rt olamadi.
Par, (II.) is. Nadas. Par cirtti —- Aniz
sabanla surdu.
Para, (I.) is. Ru^vef.
Para, is. (IF): bir para z. Bir miktar.
Paragraf, is. Paragraf.
Paraq, is. Varak, deflerin, kitabin hir
sahifosi.
Paraqor, s. Ru^vet^i, rujvd yiyen.
Paraqorbq, is. Ruyvetcilik, yiykilik
Parancv, is. Pe<ep hanimlarin yurup"
gizleyen ortu.
Para - par, s. Ayni, benzer, esil
Parasat, is- Akil - fikir, du$uncr
duyg'
Para$ot, is. Para^ir
Pariyk, is. Peruk.
Park, is. Park,
Padament, is. Parlemento
Parlanuv. f. </ft olu$turm*k, "sleni^k
224
Parlnv — Perip
ParLiv, f. 1 Qft * cift olmak. 2. Goz
den goz ya^inrn, m^m^don sctini
актам i
Parohod, is. Genii.
Parfa, is* Okullarda <;oc.uklarin otur-
duklan sira*
Partbiylel, is* Parti uyelik huviyeti
Parton is* Tiyatiolarda seyircilerin e
turdugu kisrm.
Parhyzan, is*, 1 Partizan 2, Gorilla
Parliyo, (L) is* Parti
Partiya, (IL) is* Belli bir maksat etra-
f rnda toplanan gnjp.
Piir$alav, f* Bk. Bor$alav,
Panyzr is, Farz, odnv, varife.
Pariq, is* Fark. f.irkotmnk, farkina
varma к
Panqsiz, s. 1. Fark^z. iyilik ilp kotii-
lugii, iyi Ho kdti.iyu anlamayan
к i ms^.
Pasport, is, 1. PasaporL 2. Huviyot.
Pasiq, s* Cihd, anlayi^siz.
Pasiqtiq, is* Cahillik. <nlayi^sizbk
Patent, is* Patent.
Paliyha, is. Fatiha.
Patnyot, is. PatriyoL
Patsayi, is* Ipekli kuma^in bir t;c?^idi.
Pat$a, is. Padi^ah. Ciginin pat^ast —
Yigidin padi^ahf*
Pat^ahq, s. Padijahhk
Pavza, is. Ara, tenefijs.
Pa$: etuv, f. Srn a^klamak,
Payek, is. Bk. Bayck
Pak, is, Pak.
Pale, is* 1, Bela, aksilik. 2 Arikqoz,
<;akal. Рй!е caph — Iflira otti, PSTe
saldi - Itham c th, Palegp u$iradi
Ugursuzluga ugradi, Palo izde-
dl Bela aradk P<He cabish —
Ugursuzluk, aksilik oldu*
PAIe - cala, is, Kavqa, munakaja.
Palek, is* Kavun, hiyar, pancar gibi
bifkilerin yapragi, PAlek caydi .—
Yaprak a;ti,
Paloket, is. Fclaket.
Paleqor, s* Belah.
Palen, z, Filan. Palen demedi — Btr
$ey demodi.
Palenbay, z, Filan ki^i.
PcHendey, s. Filan gibi* fhommiyot^
degor. PAIendey deylin e^tene cog
- Fil^n gibi rliyerek hir bir ozel’ioi
yok.
Pair, Ins-in ir F i удим inn hi I 'I iron ri-1
do.
Рйп, is. Fen
РЗгшеп, is* Cjiic;. hizr emir.
P5rmendetuv, f. Hizlandrmicik. c;i "-
lendirmek.
Paruvana, is* 1. Pervane. 2. Geceleri
ut;an i$igin etrafinda dolanan kelp-
bek qe^idi
Pariivardiygar, is* Tann.
PAs, s, Al^ak, a$agL
Paler, is, §ehirdeki ev tipi, daire.
PAtenp, is* Kiraci, Oy iyesi kAni talar
Syeli edi. Bar kun korisi tordeki
bolmesine p<Mer$i ciberip sonin aq-
$asiFi korek efedi — Ev sahibi ihti-
yar tatar hanrrnr idi. Biitun g%imi,
yukanki odaya klraci alarak, onun
parasiyle geQinmekti,
Patuva, is. Fefva, anld$mar karar.
PSveske, is* Fayton tipi araba.
P3$, is* Bk. Pas*
Fa, Pa gibi soru eki.
Pedagog, is* Egifirnci, pedagog
Pediya, is. Olcn kimse i^in verilen
sa daka.
PcyiL is. Niyet.
Pcyildenuv, f* Niycllenmek* gonulleiv
mck.
Peyi$, is* Bk. Boyi|,
Pelmen, is. Haninrdan yapilan yemek
<;e$idi.
Pen, bagta^. Ila, ile, 1e Qazag pen
qirgiz —* Kazak ile Kirgrz*
Pende, is, Fort.
Pensiya, is* Takaut, emekli.
Perde, is, Pord^* Bet perdesin a$h —
Sirrim ati’kladi-
Peren, is* Fr.ki <;e$it bir lufek
Perzent, is. (^ocuk, yavru.
Periyzat, s* Pnriden dogan, Peri kadar
guzol.
Porno, is* L Berono, 2. Timbal, misal.
Perron, is* Toron
Perrp: perip qaluv, perip ciberuv, f.
Virmak. V'i;?!ч!нmak
Peri — Pidiya
225
Ppfl is. Г‘;п Peii soqqan Per' -
pan
Peri$te, is. Mel^k
Pe$r is. Soba.
Pe$e»w, is, Aliri yazi.Mr kader.
Pospeb is. Bk. Be$pent,
Piygit is. Niypt, гsiI maksat, du$un-
ce
Piyda: ptyda qiluv, f, Foda etmek
Ptycama, is. Pijama.
Piyma, is. Yiinden yapilan ki$lrk ayak-
kabi.
Piral» is. Deni? korsani.
PiyaZr is. Sogan.
Ptyala, is. 1. <^ay idlen b.irdak. 2.
lambamn ba$indaki cam.
Plakat, is, Levha
Plug, is, Pulhjk.
Plac, is. Flap
Podval, (s. Bod rum.
Poliytbuyro, is. Siyasi bino.
Poliylehniykum, is. Teknik okid.
Poliytruk, is. Askordeki siyasi t$lern
bakan subay.
Poliytsiya, is. Polis
Pomiydor, is- Domates.
Port, is. Liman.
Portfey* is. Evrak konulan ku^iik el^an-
task
Po$h, is. Posta.
Pravo, is. Hukuk, kanun, hak,
Predsedatol, Is- Balkan, dernek, fop-
lanti vs.nrn,
Preziydum, is. Ba$kanlik divani.
Prokuror, is. Save.
Prctokol, is* Prolokok
Profsent, is. Present,
Pu, Insanm i<; duygusunu belirten
Hade,
Pulenwh is. Makinrli tufek.
Put is. I Kuma$. 2, Para, Pul boldt —
Para eHi.
PuIsit, s. Ptd^Tjz, parasiz, bedava, bo-
sima
Pin pir etuv, f. Pir pir u^mak.
Piraq, is. Hizli grdrn ah
Pirday, f, Bk. Birday.
Pirildav, f- Canhlarm bogazmdan co
кап A0S.
Pisqipjv, f 1 Aisr-* jcya baska hav-
vjnin birrnundan snrtce ses
rarak have almasi. 2. I lapsvr Л
3. Reqenmernek.
Pisqirrnuv, f. H(-;p$nmak.
Pts - pis: pis - pis etuvr f. Hep bj.
mrid^n npfos aimak vp so,r, (jk.v-
mak.
Piston, is. Eqcrin uzerindeki oluraqr
tijtmakia olan ve ayrii zamnvLi
susleyen ortu.
Pisuvr f. Pi^mek, ali$makr kuvvrilrn
mek. Semiz luvgan buzav tez P’^ip
tez osedi — Semiz dog an bn zag
<;abuk ali$arak, <;abuk buyijn
Ptsiq, s, Piskin, hareketli, a^ikgoz ca-
lijkan.
Pisiqsuv, f. r.ah$kan, hmek^tfi, a<;ik-
goz( bilgiU kimso gibi qorunm^yn
tah$mak,
Tisiqsinuv, f. Bk. Pisiqsuv
Pisiqtavif, is. Cumiedck', harrkeiin
grdi§atint bifhassa bclirlpn soz.
Fisiqtiq, is. Hareketlilik P borer i>lilik,
Ii ^ka n h I j к,
Pisiq$a, s. I larekellice, cabskarica, bo-
ceriklice,
Pisd, is. Fisrlti.
Pisildatuv, f. Fisildalmak.
Pisildav, f. Sesin yava$ ve kesik - ко
sik ^rkmasi-
Pfsmaluv, f. Havasi? yerde steakHt-
mak,
Pisrnav, f. I tavasiz yerde Sfcaklamak.
Pit - $il: bit 5’1 qiluv, f. Param ~ par-
Qa etmek.
Pi$aymanf is. Bk. Pu$ayman.
Pi$aq, is* Bi^ak.
Pi$aqtav, f* Bi^aklamak.
Pij - pi$, s. Fksiltiyla konu^mak.
Pr$ - pr^tav, f. Hafif konu^arak b^'^i
hakkinda dedikodu etmek.
Pi$tay: pi$tay boluv, f. Susmak, sh>
srz olmak.
Pi^tuv, Beg^nmeyince, ktzmea kulla-
nilan ifade.
Pijirav, f. Луп - ayri dag+lmak.
Pt$idavf f. Лубк sesi gibi yava$ ses
du vM dmak.
Piyrsa, is. Pives.
Pirhya, i> P3 IV'b/i
226
Pikir — Pigindi
Pikir-, is. Fikir,
Pikirles, s* Fikri bir, aynr fikirde.
Pikidosuv, f* Fikir teafisinde bulun*
mak.
Pilr h. Fil.
Piffe, fs, Bk. Bllfft.
Pir, is. Pir. Pir tutti — Evliya diye
inandi, Plrge qol berdl — Pirine
giderek Heat etti.
PirAdar, is* Pirle el sikijmij kimse*
Pismelfa, is, Bismillsh.
Pispek, h. Kimizi devamh kan$hrmak
i^in ozel alet, yayik.
Pispektev, f. 1, Yayikta kanjtirmak
2* (Jeu sivri bir $eyle dovmek, Qal-
kalamak,
Plsiiv, (I.) f* Pijmek, yemegtn pijmn*
sk meyvenin olmasi
Pisuv, (Ik) f. Кети koyulan «sabayi"
kari;hrmak.
Pisi; phi asf Is* Peynir ^e;itlerl ve ben-
zen gtda ce$idieri.
PlsHiiv, f, Fi^eklemek*
PisMuv, f. Pi^irtmek*
Pisiruv, f. 1. Pi^irmek. 2. Bir jeyi Sa-
lama ba^lamak.
PisirllUv, f. Pi^irilmek*
Pitino, is* Fi!nr, fesak
Pitir, is* FTtre.
Рцеп, is* Hayvanhra hazirlanan ki}-
lik yiyecek, ot*
Pi$en$iF is, Hayvana kt$hk yiyecek ha*
ztrlayan,
Pijtiruvf f. £ocugun sunnel etliriimesi.
Pi$uvf f- 1, Bi^mek. 2. Dikilecek btr
$eyin olcusu alinmasi ve kesilmesi*
3* PlSnlamak*
Pi;iluv, f* Bi;ilmek, oKOImek ve ke-
silmek,
Рг}1П, is, Kilik kiyafet, gorunij^.
Plenties, s, Gbrunijj itibariyle ben-
zer.
Prjindi, s. Gdsteri$li, yakijikli*
Rabaysiz, 5. Buyuk, cok buyuk. Bui
ekevl avizdarm rabaysiz avp wi-
ney berdi — Bu ikisi aijizlarini bu-
yuk a^arak hep esnedi.
Radiyo. Is. Radyo.
Ran, Is. Razi, nza,
Ray, is. 1, Insanin gosterisi, yuz ren-
gi, yuz ifadesk 2. Hava durumu.
Ava rayi caqsi — Hava durumu
iyi, Raydan qayttr — Dondu, kara-
nndan raydi.
Rayqan, is. Bk, Rayhan,
Raylanuv, f. Memnun olmak, yuz ifa*
desi duzelmek,
Raylasuv, f, Anla^mak, banjmak,
Rayh, 5. Gosterijli, yaki^ikb, gonullu,
islekJL
Raysiz, s, Gonulsuz, memnuniyetsiz,
rsteksiz.
Rayhan, Is. Reyhan, guzel kirmrzi giil.
Rayis, is. Cennet.
Raqat, is. Rabat, Raqat fapti — Raha-
tint buldu*
Raqattandiruv, f. Rahaflandirmak.
Raqattanuv, f. Rahatlanmak.
Raqmet, is. Rahmet.
Raqim, is. Merhamet, г ahi rm Raqim
etti Yardim elti,
Raqtmdr, $. Hayirlr, merbametli,
Raqimdihq, is. Merhametlilik, yardim-
severlik,
Raqimstz, s, Merharnetsiz,
Raq<m$il, s. Bk, Raqimdi.
Raqimfiliq, s. Bk. Raqtmdihq.
Rama, is. £erceve.
Ramazan, is- Ramazan,
Rans, is. Ilkbaharda kar ve yagmur
suyu ile biten bir ce$it bitkk
Randav, f. ohinu yiyerek se-
mirmek.
Raporl, is. Rapor.
Ras, is. HakSkat dogru.
Rastaluv, f. Dogrulanmak,
Rastav, f. Dogrulamak.
Rasuva, is. Rusva, rezil.
Rava, Is. Reva.
Ravandav, f. Tan yerinin agarmaya
ba$tamasi.
Ravayat, is. Rivayet, soylentL
Rava^a?, Is. Sapinin iQindc ekji suyu
olan bitkL
Rav;an, is. 1. Guzel а^тк renkli kizif
gul. 2. A^ik, aydin.
Rav$andanuy, f. Aydmlanmak, aydin
olmak.
Rahiyt, is. Meme emmekde olan cn’
cuktarda gorulen hastalik,
Rahman, is. Merhametli, hayrrsever.
Rahmel, Is. Te^ekkur ederim,
R^sOva, s. Bk. Rasuva.
RSsim, is. Resim.
Renciiv, f. Rendde olmak, uzulmek.
RencisuVf f. Karjilikh rencide olmak
uzulmek.
RenclfGv, f. Rencide etmek.
Ranta, is. Tekaut, emekli,
Renif, is. Rencide oimu$, uzulmu$.
Renifti, s- Ozgun, isteksiz, kirgm.
Ren, is. insanin yuz ifadesh
Rendes, s. Ay nt renkde.
Rendl, s. Yaki$fkh, guzek
Raportac, is. Roportaj.
Resmk is. Resmk
Respuvbliyka, Is- Cumhuriyet.
Restoren. Is. Restoran, lokanta.
Resim, is. 6rf * adet.
Ret, Is, Usui, nizam.
Retsiz, s. Yerslz, usulsuz.
RettelOv, f. Hallolmak, yola koyul-
mak.
228
Rettev — Ritki
Reftev, f. Halletmek, yola koymak
Retti, s. Yerinde, uygun.
Rettik, Is* Sira*
Riyra* is. Memnun.
Riyzalasuv, f, Ran olmak, ranla$-
mak.
Riyzaliq, is* Riza gostermek tasvip
etmek,
Riyzasiliq, is* Bk. Riyzaliq.
Riyziq, is. Rizik.
Rob is* Roh
Roman, is. Romen*
Rota, is. Rota.
Ruv, is* Boy, kabHe, Ruv basi — Ha-
bile be$i.
Ruh, is, Ruh Ruhu tiisH — Cesareti
aza Id i.
Ruhaniy, s* Ruhi, manevi.
Ruhlanuv, f, Ruhtanmak, cesaretlen-
mek-
Ruv$ddiq, is, Kabilecillk,
Ruqsat, is, Izin,
Rmk, is. Rizk.
Ritki, Is. Bk, Irilkh
I
s
Saba, is. 1. Yilki derisinden tuyleh
kazilarak, ozel i$lem gordukten son-
ra, kimiz veya ayran konulmak
i<;in hazirlanan кар, 2. Nehrin, t;a-
ytn yatagi, Sabastna tiisti — Ta$mi$
olan akarsu, yeniden yatagina girdi,
sabirli olrnaya basladi, siniri gitFL Bes
biyenin tabasmday — Be$ kisragin
derisinden yapilrm^ «saba» gibi qe-
rvij.
Sabai, is, Birtsinin kahramanligina,
cesaretine, akdhhgina memnun ol-
dugu zaman kullamlan ifade.
Sabaq, (I.) is. Ders, talebeye verilen
odev. Sabaq boldi —. Ders oldu
Sabaq aldi — Ders aldi.
Sabaq, (H.) is. Bilkinin sapu Bir sa-
baq cip — Ufactk ip parkas», Sa-
baqh cibine tiymedi — Hie bir $e-
yine dokunmadi. ihanet etmedi.
Sabaqti iyne sStlmen — Her i? ha-
yiriisryle*
Sabaqtas, (I.) is* Beraber ders yapan,
dersleri bir olan.
Sabaqtas, (IL) $* Sapi bir, koku bir,
esasi bir.
Sabaqtastiq, is. Beraberlik, birlik, bir
esastan olmak.
Sabaqtasuv, (L) f* fpi i^nenin gozun-
den ge^irtmek.
Sabaqtasuv, (IL) f. Bir - biriyle irti-
bata ge<;mek( ilgi kurmak.
Sabaqtatqizuv, f. Ipi igne deliginden
gecidtirmek.
Sabaqtav, f. ipt i<Jne deliginden ge-
^irmek. 2. Lkiemek, devam ettir-
mek.
Sabalaq, s* Uzun ve karma * kanjik
olmu$ yun ve sa^.
Sabalav, L Ustu - ustune dovmek,
arka - arkaya vurmak.
Sabaluv, f. Ddvulmek,
Saban, (L) is. Ekinin sap tarah, sapi,
saman.
Saban, (II*) is. Saban.
Sabasuv, f, Dovulmesine yardimci ol-
mak, beraberce ddvmek.
Sabav, (k) f, Vurmak, ddvmek. Sabap
curd! — Dovdu, devamli ddvdij,
6tirik osekti cundey sabadi — £ok
yalan soyledi, cok dedikodu etti.
Sabav, (IL) is, Yun, pamuk gibi $ey-
leri dalya yumu$ak hale getirmek
kullamlan $omak. Sabavday
clgil — Sabav gibi delikanh,
Sabavpt is. 1. Yun ve pamugu dd-
ven kimse. 2. Bir kimseyi doven.
Sabotac, is. Sabotaj.
Sabiltuv, f. Qzmek, ne yapacagini Ы-
lemeyecek duruma du^urmek, $a*
jirlmak.
SabiluVr f* Jajirrnak, uzulmek, yorul-
mak, gidip - gelmek.
Sabin, Is. Sabun*
Sabmdaluv, f. Sabunlanmak.
Sabmdanuv, f. 8k. Sabmdaluv.
Sabindav, f. Sabunlamak,
Sabir, (I.) Is. Sabir, tahammul, gay-
ret, dayamklrfG Sabir etti — Sabr
etti, Sabir qilmadi — Sabretmedi,
dayanamadi, Sabri tavsildi — Sab-
ri tukendi, Sabir saqtadi — Dayan-
di, sabir etti, Sabir tulti — Acele
etmedi, Sabir tubl san altin (Ataso-
zU) — Sabur sonu sarj altin.
Sabir, (1.) s. su'u ve £amur olan
yer Kin kullanilan ifade. СапЬи ca-
vip cer sabir, bul qay kezde bola-
di ? YaQmur ya^arak yer «за*
bir» , bi j ne xaman olacak?
Sabirlav, f* Sabir etmek*
230
Sabirli - Saylavli
Sabuh, s. Sabirli.
Sabirhq, Is. Sabirhhk
Sabirhhq, is. SabirhlA, day a n ik lihk.
Sabirsiz, s. Sabirsiz, sabir edemeyen.
Sabirtizdanuv, f. Sabirsizlanmak.
Saga, Is. 1P Nehrin gdle, denize, veya
ba$ka bir ne-hre ddkuldu^u, birlej-
tigi yer. 2. Kilian, han^erin Sapi-
na yakm olan yeri.
Sagaq, Is. Boyun, bogaz kisim
Sagal, s. Alaca, kirh.
Sagaldanuv, f. Alacah, kirli, lekeli.
Sagaiav, f, Zehmetsiz, rahat ijevrede
bulunmak.
Sagaldtnq, is. Atm bajtndan dujme-
mesi i^in, nokta ve cugeni bagla-
yan kayi$*
Sa^naq, (I.) Is. Boyun, bogaz.
Sa^naq, (II.) it, £adirin yanlannin
ba; tarafindaki aga^lar. Qaganagi
qarq, saganafli sarq boldi — Sevin-
di, memnun oldu.
Sa$aL is. Seat.
Sa^atfi, is. Saaki.
Safli: sa£ji sinuv, f. Kinfmak, umutsuz-
lanmak, cesareli kinlmak.
Sa^iz, is. 1. Sakiz. 2. Kavjuk.
Sagizdanuv, f. Sakizlanarak yaprjmak*
Sagjm. Is, l^ik, akis.Kunntn sa$imi —
Gunun ijigi.
Sa^imdaluv, f. Aynadan veya bajka
bir jeyden ijigm akis yapmasi.
Sa^rmdanuv, f. Рек a^ik, aydin olma-
mak, bulutlanmak.
Sagindiruv, f. Ozletmek.
Sa^inuv, f. Ozlemek, arzu etmek.
Sa^imr is. 6zlem.
Sada$a: sadaqa, Is. Kurban olmak,
Sada£an keteyin — Kurbamn ola-
yimr Bastan qulaq sadajra — Ba$
i^in, kulak sadaka.
Sadaq, Is. Sadak, yay, Sadak tarth —
Sadakla vurdu.
Sadaka, it. Sadaka.
Saz, (I.) is. Sazhk yer Tolarsaqtan saz
ke$ti ~ Topukiarma kadar tamurla-
narak ge^H.
Saz, (IL) Is. Saz.
Sara, is. Ceza. Sazisrn berdi — Ceza-
sim verdi. Sazasm tartti — Cezasi-
ni Cekli. Sazayin berdi Cezasii i
verdi. Sazayin torfqizdi —- Cezasim
tekfirdi.
Sazan, is. S^zan baligi,
Sazartuv, f. £ok beklelmek.
Sazaruv, f. Sessizce ve uzgunce olur-
mak, hep bir noktaya bakmak, ha^
reketsiz durmak- Tan sazarip atti
— Tan yert agarmaga ba^ladh
Sazdaq, is. Bk. SazdaviL
Sazdanuv, f. Gururlanmak, pozlan-
mak, kendistne yuksek gostermek
hevesine kapilmak.
Sazdav, s. Sazhk, <;amurlu-
Sazdavit, is. £amuHuca, ^amuru bo'.
Say, (I.) is. 1, Dere, ova. 2. Kazak
Turklerinin ba^ina giydigi
, $apkalanmn tepe tarafindaki par*
talari. Saydm tasmday — Se^tnc
derenin taji gibi. Say suyegi sirqi-
radi — £ok uzijldu. Aci duydu.
Say, (IL) s. Uygun, layik, tam, Tort
tuligi say — Her jeyi uygun, Tort
qubdasi say — Her $eyi var, Cal
quyn§i say ma eken? — Akraba-
lart, agabey, karde$!eri var miymij?
Say, (III.) Hazir, Saqaday say turdi —
Eksiksiz hazir durdu.
Saygulik, ». Hizli kojan iyi cms at.
Saygaq, is, 1. Mezann baling dikilen
tek agat, comak. 2. £omak, silah.
Saydaq, Is. Bk. Sayaq.
Saydavit, s. 1. Dereye benzeyen, 2.
Savaja, yolculuga hazidanan kim-
seler.
SayqaL s. 1. Haflf karakterli hanim.
2. Degi$en, renkten renge giren
kimse.
Sayqi - mazaq, s. $akaci, nuktedan,
takal, aQkgdz.
Saylam$i, is. Oncu, vekil, haberci.
Saylanuv, (I.) f. Hazirlanmak, hazir
vaziyetde olmak.
Saylanuv, (IL) f. SeQilmek.
Saylatuv, f. Se0irmek.
Saylav, (I.) f* Sepnek,
Saylav, (IL) f. Hazirlamak, hazir va-
ziyefe getirmek.
Saylavli, $. Hazir, Olan Ojin er say-
mak.
Saylavgi — Sal
231
lavli — Vatan itjn er haztr,
SaylavjL is. Seamen.
Sayh, (I.) s. Deresi olan, dereli yer.
Sayb, (IL) $* Layik, uygun. Kezdes-
pes budan miltiq sa§an sayh —
Bulunmaz sana bundan uygun tu*
lek.
Seym an, is. Malzeme, alet silfih.
Saymandav, f. Hazirlamak, malzeme
ve aletie temin etmek.
Sayma - say, Ttpa - tip, tarn, cok uy-
gun.
Sayra^ib s. Bulbul.
Sayran, is, Seyran, entente, Sayran
saldi — Eglendr, oynadi - guldu,
Sayran etti — Ko?tu1ar, eglendiler.
Sayrandatuv, f. Eglendirmek, gezdir-
тек.
Sayrandav, f. Seyrana cikmak.
Sayrandi, s. E^lenceli, ho?.
Sayratuv, f. L Bulbulvn ve diger ku?-
lann otturijlmesi. 2, Birlsinin ko-
nu?turulmasi, ?arki soyletilmesl
Seyrav, f. L Otmek, 2, Soylemek, $ar-
ki soylemek.
Sayraviq, is, Bk. Sayra^i?.
Say - suyek: say * suyegl sirqirav, f,
Uzulmek, cok acimak, butun vucu-
du buz gibi olmak, llikleri tutma-
mak,
Saytan, is. §oyfan.
Sayin, Ek. Cil saym — Her sene, KOn
sayin — Her gun, Sa^at saytn —
Her saaL
Sayip: sayip q»ran, Is, Kahraman, Ba-
hadir.
Sayipker, It, Ati c°k iyi bir ?ekilde
ko?uya haznlayan kimse.
Sayis, is- Sava?, mucadele, yan?.
Sayistiruv, f. Kar?ila?hrmak, sava§in-
mak, mucadele ettirmek.
Sayisuv, L Sava?makf mucadele et-
mek,
Saq, (L) J. DfkkSHi, her ?eye dikkat
eden.
Saq, (IL): fir saqqa cikglrtUv, f. Hep
de^fjh’rmekr her renk ve kiyafete
sokmak. Saq - saq kiildl — Kahka-
hayla guldu, Saq oltl — $ak dedi.
Saqa, (L) is. A?ik kemikleriin en b’j-
Saqa, (II.) s. TecrubeU, cok gormu?
Cok gecirmi?. Saqaday say — Hazir.
Saqal, Is. Sakai Qaba saqal — Kaba
sakal, $oq?a saqal — £enenin исип-
daki sakal
Saqar, is, Bazi an bitkilcrin kokijnden
dzel usullede hazntanan sabun to-
zuP
Saqara, Is. Bk. Sahara.
Saqav, (L) s, 1. Dilsiz. 2. Konu?ur-
ken iyi teleffuz edemiyen kimse.
Saqav, (11.) is. Dilinin altina sivilce
Cikmak suretiyJe kendini ortaya ko-
yan ydki hastahgi.
Saqayuv, f. 1. Buyumek, alijmak, 2.
Hastahkdan jyilefmek.
Saqiyna, (I.) is. 1. Yuzuk. 2. Kihcin
veya hancerin elle tululan yeririin
alt tarafindaki yuvarlak demir.
Saqiyna, (IL) Is. §idde!li ba? agnsi.
Basimnm saqiynasi ustap tur —
S^ddetli ba? a§r*si tuttur
Saqiyuv, L Gozlerini kirpiklerini dahi
kipirdatmadan durmak, dona kal-
Saqpan, is. 1. Sapan. 2. Cobanlann
ve ciftcilerin kujlari urkdtmek i^in
kullandigi serf ses cikaran alet. Bir
saqpan qoy — Bir grup koyun.
Saqtaluv, f. Saklanmak, muhafaza edil-
mek, aynlarak konulmak.
Saqtandiruv, L Dikkfitli olmasim, ко-
runmasini temin etmek.
Saqtanuv, f. Korunmak.
Saqtatuv, L Ayirtmak.
Saqtav, f. Korumak, muhafaza etmek.
Saqtiq, Is, DikkatUlik, dikkatli olmak.
Saqtiq qor — Ekstra, yedek, Saq-
tiq kassa — Para biriktirme.
Saqji, is. Polis, nobet;i, bek^i, koru-
yucu.
Saqildatuv, f. Fokur - fokur kaynat-
mak.
Saqildav, f. Fokur - fokur kaynamak.
Saqira, Is. Bk. Sahara.
Saqirlav, f, Bk. Saqtldav,
Sal (I.) Is- Sa) agaci, kamiji toplayip
bidejtirerek bagiamak, suretiyle neh-
ч qecme usulu.
232
Sal — Salma
Sal, (11.) is. Hep eglence ve zevk pe-
t-nde kojan kimse Sal avruv----------Ya-
ralok olmak Sal - sal boldi — Vu^
cudunda kinklik hissetli, Sal suy«k
-— Vucudun h^lsizhgr
Sala, is. E Akarsu yatagi, akarsu kol-
bjri, 2, Saha, копи. Sala qulaj —
Tam - tamma bir kula^, Qoldin <a-
lasmday — Parmaklar gibi bir bi-
nndcn aynlmamak.
Salaq, s. Salak, ije, herhangi bir $e-
yc yatkin olmayan.
Salaqsuv, E Sataklasmak, tembelle^-
nick.
Salaqsituv, E Salakla^hrmak, tembel-
le^tirmek.
Salaqsitiluv, f. Salakla^britmak, 1cm
belieslirilmek.
Salaqtatuv, E Sahandirmak,
Salaqtav, E Sallanmak.
Salaqbq, is, Salaklik, tembellik.
Salalanuv, E Kollara ayrilmak.
Salalas, s. Bir - birine uygun, ayni
ayardo.
Saialasuv, E Koi - koi aynlmasma, uza-
masma, bolunmesine yardim etmek.
Salalav, E Koi - koi ayirmak, par^ala-
mak, sistemlejtirmek,
Salah, s. Uzunca, ince ve uZun. Salah
kelgen cini;ke aq savsaqtar — U-
zunca, ince ak parmaklar*
SalamaL is, Bk, Saiemef.
Sala - sala, Dilim - dilim, ^ejitli.
Salat, Is. Salala.
Salavat, Is, SelavaL
Salban, Sallana - sallana yurumek.
Salbirandav, s. Sir $eyin normaldan
ajagi du$uk olmasi,
Salbiratuv, f, Sallandirmak.
Salbtrav, E Bir $eyin a'agiya dogru
sallanrnasi, asih durmasi, Ayagi as-
pannan salbrrap tiisken coq — Aya-
gi gokden saPanarak du$mu$ degil.
Salgashruv, E Bk. Sahshruv.
Salgizuv, f, Koydurmak, bir $eyin it;
tarafma koydurmak.
Salgilasuv, E Munakasa elmek, kar$p
hkh olarak kendi iddialanni dog-
rutamaya ^ali^mak.
Salgirl, $. Yava$, isleksiz, bo$ verier
Salgirtsuv, f. isb/ksizle^mck, ver u.: i
olmak.
Salgirtsinuv, f, isleksizlige, veru
cilige ah?mak.
Salgirthq, is. 805 vericilik, tenbellik
Saldaqi, s. Yuzsuz, utanmaz, aldahu.
Saldania, s. Eski, kdhriele^mi$.
Saldarnahq, is. Eskilik, kuhnebk
Saldar, is. Notice, sebep.
Satdavir, Is. Agirhk, netice, baski
Salduvar, s, Bk. §alduvar.
Saldiq, is, Susluluk, suse mcrakhhk.
Saldir, is> Iki §eyin bir - birine rarpa-
ra к cikardsgi ses.
Saldiraluv, f. Ses ^ikartmasina sebep
olmak.
Saldirav, L Guriiltu, tikirti ses <fkar-
mak.
Saldir - guldur, Ses, gurultu fikmasi.
§anl - $anl, paldir - kuldur.
Saldir - kuldiir, Bk. Saldir - guldur.
Saldirlatuv, f. Bir - birine ^arpmak
ses Qkarmak.
Saldirlav, E Bir - birine doktjnarak
ses Qkarmak.
Saldir - salaq, s. Dikkatsiz, bo$ vend,
tenbel.
Saldir - salaqhq, is. Dikkatsizlik, bo$
ver ic i I i k, tenbellik.
Saldtrluv, E Koydurmak, i<; tarahna
yerle^iirmek.
Saldiruv, E YeHc$tirmek, i(;ine koy-
mak,
Satqam, s. Eski, kdhne.
Salqar, is, 1. Eski, 2. Yumak.
Salqi, s. A^agiya dogru du^uk.
Salqthq, s. Bir az bo^luk, gev^eklik.
Salqin, s. 1, Cana rahat serinlik, 2.
Kirginhk, kuskunluk. Salqin qaradt
— Soguk davrandi.
Salqrndatuv, E Serinletmek*
Salqrndahluv, E Serinletilmek.
Salqindav, (L) E Serinletilmek.
Salqindav, (IL) s, E Serince, 2T istek-
sizee, gonulsuz, soguk.
Salqindiq, (L) is* Serin I ik.
Salqindaq, (IL) is* Gonulsuzlbk, is-
teksizlik, kirginhk.
Snlrha, is, Etli hamur ^orbasi.
Salmaq — Saluv
233
Salmaq, is, к Bir $cyin agtrligt 2. Aqn
ba^lihk, agarlik,
Salmaqlanuv, f. 1. Agirlasmak, 2, Ken-
di kendine poz vernick.
Salmaqtasuv, L <^ok i I mes+ne, agirligi
nin olQulmesine yardimci olmak.
Salmaqtav, f, 1. Agirhgini bl^mek. 2
Bakmak, di^uiimek, ol^mek.
Salmaqh, s. к Agir, zil gibi. 2. Du
^unceli, agirba^li. 3. Gu^lu - kuv
vetli.
Salmaqtiliq, is, Agirba$h1ik, sabirhhk.
Salon, ’s- Salon.
Salp: salp eluv, f. Birjeyin yere du$-
lugunde ^ikardigi ses.
Sapaqtav, L Bir ^eyin pe$inde yui и
yerek yorulmak,
Salpandatuv, f. Bir dolayisiyle bo$u-
na yiirumek, neticesizce ugrajmak.
Salpandav, L 1$ dolayisilc bo$una do
la$mak.
Salpiytuv, L Bir tarafina dogru ya
mukla$hrmakr a^agiya dogru sar-
kitmak.
Salpiyuv, к A^agiya dogru sallanmak,
a$agrya sarkik olmak.
Salpi, s. Yavaj, hareketsiz gibi gorun
mek,
Salptldav, f. Bojuna yorulmak.
Sal - sen, Is, Eglence, dugun toplan-
h pe$inde olan gentler.
Salt, (I,) is, Orf - adeh Bizdln oldin
salh — Bizim milleHn orf - adeti,
Ulttiq saltimiz goy — Mill! brf-
adetimiz.
Salt, (IL) s. Ah arabaya kosturmm
dan tek baling binmek* Salt at —
Sadece binilen at, Salt bash — Тек
i-i^ina olan kimse.
Safiaq, s, Kir, Jeke, pislik,
Saltaqtanuv, f, Kirlenmek, lekelenmek
Saltaqtav, f. Pislemek, kirlelmek, Io
ke - leke etmek.
Saltanat, is, SaltanaL
Salianath, s. Salfanatli.
Saltanathhq, is, Snllanathhk, susluluk,
guzellik.
Sait - ma;iq, is, Orl - adet, ali§kanhk.
Salt - sana, is. Orf - adet, du$unce.
Saluv, f. к Yerle$tirrnek. i^erisine koy
mak. 2. VunnakfEr saldi — Ati ea-:<
ledi, Uy saldi — Ev yapti, EgJn sal-
di — Ekin ekti, Cuzlk saldi — Yir
zuk takti, Koz saldi — Goz koydu
Qayrap saldi — Te$vik etti, ki$knth,
Kisi saldi — Araya adam koydu.
Qutaq saldi — Dinledi, Koz qinn
saldi — Yardimci oldu. bakti, Bas
saldi — Aniden saldirdi, Bale saldi
— jftira etti, Colga saldt — Gender-
di, yola getirdi, Qolqa saldi ’— l?r
ca ettk istedi, Sozbuydaga saldi ---
Salladi, uzath, Qandt $engelin saldi
— Pen^esini vurdu, Oyran saldi
Alt ust etti, Diiniye saldt — Vcfat
etli, Ku$ saldi — Gayret etti, An
saldi — §arki sbyledi. Boyin avLiq
saldi — Kaijtj, yakla$madi( Tiymi
saldi — Yasakladi, Qus saldi
Kujla av avladt ,Serven saldt
Gezdi, dola$h„ Soz saldi — Bir ^ey
hakkmda soyledi, laf atti, §urqan
saldi — Mesele Qkardi, hadisc ya-
ratti, Asif saldi — Oynadi, kojtu.
Oynaq saldi — Kojtu, oynadi, Daq
saldi — Yaraladi, Qiyquv saldi
Rahalsiz etti, Ornek saldi — Nakt1^
ladi, ijledi, Can saldi — Can ver-
bi, hayata kavu$turduf Haber saldi
— Haber yolladi, BAs saldi — Kar-
$ilikb hak iddia etH, Ayqay saldi
— Bagirdi, Qol saldi — ZorJa gif'
di, gij£ kullandi, Cantn saldi — Ca-
rum orfaya koyarak hareket etti,
TAIkekke saldi — Dalga ge$ti, 6ne-
rin saldi — Hunerini ortaya koydu,
Ortacja saldi — Milletin fikirini hil-
mek istedi, Aldina at sataiadi —
Bajka atlann ge^mesine imkan bi-
rakmadi, Koringenge koz saldi —
Her seye heveslendi, Salman cer-
den — Aniden, Grip avizga salgan-
;a — Bir su kadar guzel, irgesin
avlaq saldi — Ka0i, yakla$madi.
2er saldi — Ehemmryet verdL Tal-
qi^a saldi — Ortaya koydu, gdru^
me konusu etti, Aydap saldt — K15-
kirtti, durttu, Oybay saldi — Bagir-
di, Alek saldt — Rahatsiz etti, ba^
aqirHi,
234
Sahq — Sandaq
Saliq, is. Vergi.
Sahm, e. ...dogru, Cazfla talim — Yaza
dogru.
Salrndf, is. Sei suyunun akmtisiyla
gelen aga£, odun vs,
Sahndiruv, f* Yaptirlmak, Ev yaptir-
mak vs,
Sahnuv, f. Yapilmak, yerle^firilmek.
SehnqG Kirgm, uzuntulu.
Sahsfiriluv, L Mukayese edilmek.
Sahshruv, f, Mukayese etmek.
Sahsuv, f, Yerle$tirilmesrne, bir jeyin,
mesel£ evin yapilmasina yardimci
olmak.
Samay, k. Ba$tn kulakdan basbya-
гак alna kadar olan yeri.
SamaL is. Hafif esen ruzgdn
Samalday, s. Aydin, a£rk, ruzg5r gibi.
Samalali, s. Aydin, acik, belirli.
Samaldi, s. Ruzgarb*
Saman, lsP Saman.
Samarqav, s. Gdnulsuz, isteksiz, Oz-
gun.
Samavrm, is. Bk, Samavn.
Samavtr, Is. Semaver.
Sambidav, f. Yuksek sesle konu^mak*
$ab£afuv, f- Ucurtmak, u^arak yiiksel-
mesini temin etmek.
Samftav, f* 1. Ucmak, yukselmek, 2.
Hizlanmak, jarki soylemek.
Samoiet, is* U^ak.
SampAdav, f. Yuksek sesle, bagirarak
konu^mak.
Samsa* Is. Hamur ve etie yjpiian bir
yemek ce$idi.
Samsatuv, L Yan - yana hemen gdze
carpacak gibi tejhir etmek.
Samsav, s. Hemen gdze ^arpmak, fe$-
hir edilmis olmak.
Samsuv, s. Bk. Samsav.
Samvrtq, Is. Masala gore ku$un en
kuvvetlisL
Samirqav, $, Bk. Samarqav,
Samirsin, is, Bir ^e$it cam a§aci,
San, (I.) is. Dizden bele kadar olan
kisim. Sanin biraq soqtl — Aldan-
di.
San, (II.) is* Sayi. San qtyh — Her
ce^it Sanfia Wrdi — Sayiya girdt,
sayddt.
Sana, Is. Dujunce, duygu. Uithq Sa-
na — Milli duygu.
Sanaq, Is* Sayim.
Sanatuv, f. Sayilmak*
Sanab, s. Duygulu, du$unceb.
Sana - sezim, is* Du$unce - duygu.
Uhhq Sana - setlml kv}H bolma^an
halq cogahp keiedi — Midi duygu-
lari kuvvetli olmayan halk yok ol-
mays mahkumdur.
Sanasuv, f. 1. Sayima yardim etmek
2. Hesaba katmak.
Sanasiz, s. Dujuncesiz,
Sanai, h. Ayar, hesap. Calftnv adam
sanahna qospayhn — Hizmelgiyi
insan ayanna koymazdr, Oni da
adam sanahna qos — Onu da in-
san hesabma koy.
Sanatoriya, Is. Senatoryum.
Sanatuv, E Saydirmak.
Sanav, f. Saymak*
Sandal, (1.) Is. Yazhk hafif ayakkabi.
Sandab (lb) Is. t5rs*
Sandaidiruv, f. (jsiz - gu^suz dolas*
hdmak*
Sandaluv, f* i^siz bo| dolajmak,
Sanduga^, is, Guzel sesli bir nevi ku^.
Sandiq, is* Sand(kr bavul.
Sand»raqf is. Hastanin sayiklamasi,
Sandtraqtav, f. Kendini kaybelmek,
sayiklamak.
Samyfar, l$* Sihhiyeci,
Sanstz, s. Sayisiz.
Santimiytr, is. Santimetre.
Sanguv, f* Ku$larin plsli^ini di$an
Cikarmasi.
San^uvir, Is. Kujun pisieyecegi yedn
elrafi.
Sangiratuv, f. Temiz ve duzgun hal-
de bulundurmak,
Sangirav, f. 1. Temiz ve guzel halde
olmak. 2. Net ses £ikarmak.
Sangirlatuv, E Net ses Qkartmak, te~
miz vaziyetde bulundurtmak.
San^irlav, f* Bk. Sangirav.
SanQinq, k. Ku$un pisligi.
San^ituv, f. Kujun pislik yapmasi.
Sandaq, s. iyi ko^an ve sa^lam olan
at.
Sanq — Sartaptanuv
235
Sanq: sanq etiiv# f. Serf ve yuksek
ses.
SanqiyuV: sdnklyuv, keltlyiiv, pOjH*
yOv, f. .„Solaq fanavi sanqiysa,
avizi da anqiyip fur — Kisa kurnu
«яапфуза», agzi da
Sanqildatuv, f. Yuksek ses Qkarthr-
mak.
Sanqildav, f. Akis yapan, yuksek ses
^ikaran.
Sanlaq, s. Bk. Sandaq.
Sanlav, Is. 1, Delik, ufak i$tk gelen
yer, 2. Akil, fikir, zeka, ijik,
Sanirav, s. Sagtr.
Samravqulaq ,is. Mantar.
Sap, (L) is. Sap, bicaipn, baltanin
sapi gibi.
Sap, (IL) is. Saf, Sap ete tustl —
Bir geyin aniden akila gelmesi.
Sap boldi — Bitti.
Sapa, is. Kalite. Sapasi caqsi — Kali-
tesi iyi.
Sapar, is. Sefer.
Sapsiyuv: saqali sapsiyuv, f. Sakalm
hog durmamasi.
Sapsuv, f. Kangtirmak, siviyi kangtir-
mak.
Sapaluv, f. Sap takilmak.
Saptanuv, f. Toplanmak, safa durmak.
Saptav, Г Sap takmak,
Saphayaq, Is. Saph olarak agaCtan ya-
pilan tabak, bardak.
Sapi, is. Keskin ufak kiln;,
Sapildav, f. Qabuk - ^abuk ve yuksek
sesle konugmak.
Saptruv, f. Sivi bir geyi kep^eyle ka-
ngtirmak.
Sapiriluv, f, Sivi nesnenin kangtiril-
maSL
Saptnlisuv, f. Karma - kangik olmak.
Sar: sar celuv, f. Atm orfa hizla git-
mesi.
Sara, Is. Aydin, a^tk, belirli.
Sa ray, is. Saray.
Saralanuv, f, Тек, dilim, segilmtg hale
getirilmek.
Saralav, f. Тек - tek, dilim - dilim ve
sesilmig hale sokmak.
Saramas, Is. Karakujun bir turu.
Saran, i. Plnti, comert defiiL
Saransuv, f. Pintilegmek.
Sarap: sarapqa saluv, f. Tahlil etmek,
ele aimak, fetkik etmek, ortaya at-
mak.
Sarbaz, Is. Gonuliu asker.
Sar^aytuv, f, San renk almasini fe*
min etmek, 2. Fazla bekletmek.
Sargaldaq, is. Nisanin sonunda ve Ma-
yistn bagmda a£an san giil.
Sar^ayuv, s. 1, Sararmak. 2. КаШезь
nin bozulmaya yuz tutmasi.
Sargilt, s. Sanya yaktn renk.
Sarca, Is. Eski zamandaki yayin bir
CegidL
Sarquv, f. Sarkmak, bitirmek.
Sarqildav, f. Bk. Sarqirlav.
SarqiJuv, f. bir gey birakilmadan
bitirilmig olmak.
Sarqm, is. Arta katan, son damla,
son lokma.
Sarqmjaq, is. Bk. Sarqm.
SarqiramS, is. Htzli ve yuksekten db-
kulerek akan su. SelSle.
Sarqtrav, f. Suyun ses gikararak ак-
та
Sarqit, is. 1. Misafirden, buyuk adam-
lardan arta kalan yemek. 2. Buyuk
gehire gidip gelenlerin getirdi^i
hediye.
Sarnatuv, f. Bagtrfmak, konu^turmak,
$arki sdyletrpek.
Sarnav, f. £abu'k * $abuk коли§тзк,
ezberlemi$ gibi okumak veya ко*
nu$mak.
Sarp: sarp etuv, f. Harcamak, har vu-
rup, harman savurmak.
Sarpildav, f. Gece - gunduz devamh
^alismak, yorulmak.
Sarsan: sarsan boluv, f. Bikmak, $a-
$irmak, yorulmak.
Sarsiguv, f. £urumeye yuz tutmak.
Sarsiq, is. £uruk, irinli.
Sart: sart etuvf f. 1. «sart* diye serf
«jikarmak. 2. Qabuk ve aniden o!u-
fan dujunce.
Sartandaq, s. Sanya ka^an leke.
Sarfap, s. Atm fazla semiz veya fazla
zayif olmamasi.
Sartaptanuv, s. Semizli^in azalmaya
ba$lamasr.
230
Sart — Savliq
Sart - sart: sart - sart etuv tars - tars
etuv, Sart - sart, tars - tars ses v*
karmak.
Sarhldawv, f. Sart - sari diye ses
ka r t11 mak .
Sarhldatuv, f. Sart - sar! ettirmek.
Sartildav, f. Sari - sari etmek.
San, s« San. San canbas boldi — Ya
ta - yala bir tarah san oldu, Qok
yath, San Arqa — Buyuk bozkir,
aym zamanda, bulun Kazak Bozki-
nna da ^San Arqa" denir, San ta-
ban — Atijkin, dayanikli, San qa*
rin ayel — Ya$i gelmi$, orta ya^i
hanmif Sari data — В Cry u к ova,
San vayimga salmdi — Evhama
kapildi, San kidir — Orta ya$b.
Sanldatuv, f. arildatmak.
Sanldav, f, §anldamak, hizla ses f
kararak akmak veya dokulmek.
Sanltuv, f. Fazla bekletmek.
Sanity, f. Qok bektemek, yorulmak,
bikmak.
Sarimsaq, iv Sarimsak.
Sann, is. 1. Duyulan ses. 2. Gidt$af,
durum. 3. Evlenme dugunlerinde
sdylenen bir nevi $arki.
Sanndas, s, Esasi, kdku bir.
Sanndatuv, f. Soyletmek, haber vrr-
dtrmek.
Sanndav, f. Haber vermek, sdyle-
mek,
Sanp: sarp qduv, f, Yollamak, gider-
mek, harcamak.
Sanp, is. Bula$ict hayvan hastaligi.
Sansuv, f. 1. Yurumek, yaralanrms
olan yerin irinlemesL 2. Ezitmek,
incimek, su toplamak.
San$unaq, is. Daglik yerlerde bulu-
nun fare turuP
Sasfiruv, f. §a$irtmak
Sasuv, (I.) f. 5а&итак, siki^rnak.
Sasuv, (II.) f. Kokmak, curumek.
Sasiq, s. Pis kokulu, SasiQ bay —-
Kendinden ba$ka kirnseye faydasi
olmayan zengin.
Sasir, is. Pis koku tpkaran bitkh
Satqaq, is. Karin agnsmin iierlemi$
turij,
Satpaq, s. Kir, pis, leke - leke.
Satpaqtaluv, f. Kir - kir, leke * leke
olmak.
Satpaqtanuv, f. Bk, Satpaqtaluv.
Satpaqtav, f. Kirlenmek, pislenmek.
Saihruvt f. Satlirmak,
Satuvji, is. Satici.
Sati, is. 1. Basamak, merdiven. 2. De-
vjr,
Satilav, f- Basmak, merdiven koymak.
Satduv, f. Sahlmak.
Sahrlasuv, f. Salir - sahr diye ses
karhlmak,
Sahrlaluv, f. Satn - satir ses ^ikarmak,
Sahrtav, f. «Sahr» veya «tasir* diye
ses gkartmak,
Satir - sutir, f. §a1ir - julic
Sav, is. Sag, sihhafli, saglam. Sav bol
— Sag ol, Sav e!e tiisti — Aniden
dolu$uverdi, sapir supir dokuldii,
devamli olarak orta hizla gitmek,
Savsalemet bol — Sag selim ol,
Sav tamtiq coq —- Saglam kalan
bir $ey yok.
Saval, is. SuaL
Savapr is. Sevap.
Savatr is. Okur - yazar olmak Savatfi
-— Okurnu$, bjlgili,
Savatsiz, s, Cahil, okur - yazar de£iL
Cavjja, is. Ganimot, fayda.
Savgalav, f. 1. Ganimet etmek. 2, Ko-
runmak. Can sav^aladi — Hayafini
korudu,
Savgizuv, f. Sagdirmak.
Savda, Is. TicareL
Savdager, is. Tuccar, ahm - satim
leri ile ugra^an,
Savdagerlik, is. Tuccarbk.
Savdalasuv, f. Pazarltk yapmak.
Savdalav, f, Pazarlik etmek.
Savdirav, f. 1. Bo$ kalmak, 2. Eski-
mek.
Savqat, is. Hediye, sagligint bildir-
mek i<;in yollanan hahra.
Saviatuv, f. Boka damlalmak
Savlav, f. Dokutmek, damlamak,
Savli, s. Sag'lan, sa^ilmakfa olan hay-
van.
Savliq, (L) is. Ut; ya$*ndan buyuk
kuzulayacak koyun.
Savhq, (It) Is. Saglik,
Savmal — Salem
237
Savmal is- Kimiziti iyi olmami$ turn
Savmaldiq, is; Bk. Qimizdiq.
Savsaq, is. Parmak.
Sav - saiamat, is. Saq - sel^met.
Savsddav, L Silahli veya ba$ka her-
hangi bir $eyi lakmamk yurumek.
SavuvT f. Sagmak.
Saviguv, f. jyile§mek, srhbatine kavu^-
mak.
Saviq, is. Eglence.
Saviq * sayranF is. Eglence, dugun -
toplanti,
Savildasuv, f. Karjihkh gelip - gidi$,
kalabalik kimselerin yurumesi.
Savtldafuv, f. Boka dokmek, bol-bol,
getirmek.
SaviJdav, f. Dokulmek, hrzla qitmek,
yonelmek.
Savduv, f. Sagilmak.
Savim, is. Sagma zamani.
Savirif (I.) is. Sagilacak, sut veren
hayvan.
Savin, (HJ is. Haber, il3n. Qongan
son ciiz iiy tigip, Marqa kblge, qal-
dirmay Savin ayth — Konakladik-
tan sonra yuz tadirla, Marqa gble
hit kimse brrakmadan haber verdi.
Saving, is. Sagici, sut sagan kimse.
Savir, is, Hayvamn beli ile kuyrugunun
arasi.
Savirlav, f. *savtrma» vurmak.
Savnsin, is. Bk. Savir.
Savis, is. Qok kirli, <;ak lekeli, pis.
Savisqan, is. Saksagan.
Savislaluv, f. Qcrk kirlenmek.
Savil is. 1. Ce^itli seyler koymaya ya-
raryan кар. 2. Zfrh.
Savit - sayman, is. Silah - malzeme
Safiyan, is. Ayakkabi yapilan klenmi$
derinin bir t^^di
SaharF is. Seher.
Sahara, is, Biiyuk ova.
Sahna, is. Sahne.
Sayuv, f. Ozetlemek.
Saya, is. Goige. Saya boldi — Gblgn,
koruyucu oldu.
Sayabir, is. Yavas, <;ok degil.
Sayabirlav, f. Yava^Iamak, durmak.
Sayabirsuv, Bk. Sayabirlav.
Sayaz, s. Denn degil.
Sayaq, is. Тек. kenar kb^ede yunj-
meyi tercih eden, kalabah^hn
uzak olmayi tercih cden.
Sayalav, f. GblgoTenmnk, siqmm.il'
Sayandav, s, Qukurla$mak.
Sayasab is. Siyaset
Sayasiy, s, Siyasi, Sayasiz savatsiz
Siyasi goru^w olmayan.
Sayat, is. Avcihkr ku$ avcihgr yipcin
kimse.
Sayatfarwv, f. Hazidanmak.
Sayal^i, Is. Avcit iyi av avlayan Kim-
se.
Sayahal is. Seyahat.
SeyahaHav, f. Seyahala ^rkmak,
mek,
Sayahat$ir is. SeyahalQi.
SSbiyr is, Sabi, ufak toe и к
SAbiylik, s. (^ocukluk, ufakhk.
SSbiz, is. Havuc.
Sacde, is. Secde.
SSygelr is. De^tridae ‘nyiindan inpk
sinegi.
SSyguhk, Is, Bk. Saygijlik.
Sayke&r s« Benzer, uygun, raslamak
SAykesteluv, f. Benzetmek, uygun ha-
le getirmek, rastatmak,
SSykesTenuv, f. Benzemek, uygun ol-
mak, ras gelmek.
SSykestev, f. Tam getirmek, uygun ha^
!e getirmek, rasgetirmek.
SSykestik, s. Uygunluk, bpnzerlik.
Saykestiruv, f. Tam ve uygun hale ge-
tirmek.
Saykesuv, f. Uygun gelmek, uymak.
S5kr, is. Ev e$ya$i, divan ve diger mo-
bilyalar. Sakige toselgen tuklr cum-
saq qara kilem — Divana ortulen
tuylii yumu$ak kara hah
Sakin, is. Sakin.
Sal s. Az, fazla degil.
SalSmat, ts. Selamet.
SJIde, is. Sank.
SSIem, is. Selam. SJIem berdi — Se-
lam verdi, Salem hal — Selam yol-
layan mektup, S<Mem etti — Eski
adete gore gent hanimlann ya$i
buyuk kimselere egilerek, selam
vermesi, Duijay s^Iem — Ayrira
selam soylemek.
238
SAlemdemr — Sekemdi
Salemdemer is* Selam vr sayginm b*
lirtisi olarak hcdiye yollamak.
SAIemdesuv, f. SelAmia$mak, Hal ha-
hr soru$makr
SAIemeL is. Hal - hatir sorulurken
kullamhr. SAIemefsIz b*? — Sag
sclamcl misin 17?
SAn, s* Guzel, yaki$ikh. SSn tuzedi
SuslcndL
SArideluv, f. Suslenmok.
Sandendiruv, f* Suslendirmek.
SAndenuv, f* Suslenmek.
Sandetiiv, f* Suslendirmek.
Sandev, f, Suslemek.
Sanek, Is, Bk* Senek.
SAnqoy, s* Sus merakhsi
SAre, is* Bk. SAri.
SArsenbi, is* Qar^amba
$5г$ргъ 5- Bk. Sarsan.
SAri* (I.) is* Tin yerinin belirl^nmiy^
ba;ladгйi zaman
Sari, (11*) is, В i * be 11 j к , bir parfa, b:r
gurup.
Saske, is. S bah guoe^inin bir az yuk-
^eldizi zaman, S^ske tus — Giinun
bir az daha yukseldigi zaman.
S^skellk, is. Gune$tn bir az daha yuk-
sn’d ig r sire. SAsketik as - Kahvalh
Sat, is* 1. riayiriisi. uygun cinir 2.
Saab sira, zaman. Sat sagaf — |h-
yirh saah uygun saat.
Saten, is, Salen (kumaj ce$ldi).
Savdcger, is* Bk. Savetiger.
Savdegerlik is* Bk. Savdagerlik.
SAvegey, is. Gelece^i, istikbali bilen
kimse, falci*
SSvegeyllk, is* Bilgi^lik, falciiik.
SAvegeysuv, f* Bilgi^hk taslamak.
Savegoy, is. Bk* Savegey.
SAvkele, is. Kazak hanimlarmm giydi-
T qok guzel ve kiym^tli ta$lada
suslii hanim japkast.
SAvIe, is» 1 Aydinlik, n'jr, i$tk. 2
Dujunce, $uur.
SAvlelendirOv, f* Aydinlalmak, i^ik-
landirmak.
SAvlelenuv, f, J$ik saf;mak, aydinlan’
mak.
SAvlet, is* Krlik kiyafpt. gosteri^* gu-
zrl!ik SAvlet oneri — Guzel sanV
SAvrlk, is* Henuz tam manasiyia ауди
olmami$r vya1" namzeti genr ay-
grp*
SSvIr, Is* Nisan ayimn eski ach.
Sebezgilev, f. Bk. Sebe;dev.
Sebezdev, f* incnlmek, yipranmak.
erimek.
Sebelevr f* QrMrmr’k.
Sebep, Is* Seb^p*
Sebepker, is* Sebep ohn
5ebep$i, is* Bk Sobepker
Sebi/Vj f. Serpmek, juraya buraya da*
gtlacak ^ekilde ddkmek.
SebiluVf f* Serpilmek.
Sebisuv, f. Serpifmesine yardimcj ol-
mak
Seglz, sayi. Sokiz. $egiz qirli, bir $rrtr
— Sekiz ko^ell bir du$unreli,
Segizkoz, is* Bel. omurgayla tema^
cden a$agi farahnd-iki kemikler.
Sozgijf s. Qibuk anlayan, <;ahuk
zen, ^abuk goren
Sezdiruv, f. Sezdirmek
SezuVf f* Sezmek,
Sezik, is* Sezgi.
Seziktenuv, f. Seziniemek.
Seziklif s. §upheienmi$r fark elmT§
Seziluv, f. Sezilinek.
SezimlaL s* Cok iyi sezen.
Sezinuv, f* Sezinmek
Seysenbi, is* Sab
Seyf, is. Qelik kasa.
Seyiir is. Gczinti, o^lence.
Seyildev, f* Gezrnek* Hava aimak, eg^
lenmek.
SeyiltuVf f* Gezdirmek, Hava aldir-
mak, eglendirmek.
Seyiliiv, f. iytle^mck, hafiflann^k, dirt’
lonmi^ gibi olmak.
Sekektotkizuv, f* 2>pla1mak*
Sekektettiruv, f* Ziplathrmak
Sekektfitiiv, f* Ziplatmak, hHatmak,
bir kalktp b’r oturmak
Sekektev, f* Ziplamak* firlamak, bir
kalkip. bir oturmak*
Sekem: sekem aluv, f* Snzinlemek,
$uphelenmek*
Sokomdb s. S^zoili. sunhe nimi^, far
kina varTYP5
Sekemdenuv — Senimsizdev
239
Sekemdenuv, 1. JOphelenmek, seztnle-
mek-
Sekem$ilr s. §upheci.
Sekendetkizuv, f* Hep oturup, hop
kalkmak,
Sekendetuv, f. Devamh olarak firla-
yip tekrar yerine ofurtmak*
Sekendev, f. Ziplamak.
Sekpilf s. QI.
Seksen, say- Seksen.
Seksovil, is, £olde yeti$en, iyi yananr
susuzluga dayanan boyu kisaca,
dallari fazla olmayan, kolay ktnlan
a£a$*
Seksiyuv, f, Belli bir jeyin yaki$ik$iz
yerlejti riimrg olmasu yakisrksiz
olarak gorunmesi,
Seksfya, is* $ube*
SekHdenuv, f- 5ekillenmek, benzemek,
benzer hale gelmek.
Sekildi, Gibi, benzer, Ay $ekifdi — Ay
gibi.
Sekirtkiziiv, f. Frrlattirmak, fidamaSr
na imkan vermek.
Sekirtpe, is. Titreten bir ce$it hayvan
hastalrgi.
Sekirtuv, L Ftrlatmak, atlalmak.
Sekiruv, f. Firlamak, atlamak.
Sekirhiiv, f* Beraberce firfamak, atla-
mak.
Set is* Sei, su baskrni.
Seldetuv, f, Sei olarak yagmak.
Selbesuv, L Yardimcr olmak, bir-biri-
ni karjihkli desteklemek.
Sddetuv, f. Sei olarak yagmak.
Seldir, s* Sik degil, seyrek.
Seldiretuv, f. Seyrekletmek*
Seldirev, f- Seyreklejmek, azalmakJ
Selebe, is* Han^ere benzeyen bi^ak.
Selev, is, Susuz fepelere ^rkan di’
kenli ot*
Selk: selk etuv, f. Titremek, urkmek.
Selkil: selki qa^uv, L Titremek.
Selkildetuv, f, Titrelmek.
SelkildeVp f. Titremek*
Selqos, S- Bk. Selsoq,
Seiqostav, s. Bk* Selsoqtav.
Selqoshp, Is. Bk* Selsoqtq*
Selsoq, GonufsOz, isfekstz*
Selsoqtav, Gonuhurte, isielridzce
Selo, Kasaba, koy.
Self: self etuv, f. §uphelenmisr kork-
mu$, serinlemis gibi hareket
тек.
Seltek: seltek qaguv, Bkz. Selfektev.
Seitektev, f, Sabirstzca hareket etmek,
oradan - oraya firlamak*
Selten: selten qaguv, f- Bk. Seitektev
Seltendev, f, Bk* Seitektev*
Seltiyiiv, f, Qilhyuv, erbiyuv, seksl-
yiiv, $o$ayuv — Karalli gibi, ufaok
hafif belirgin olarak goze <;arpmak,
(‘hepsinin anlami aym).
Semser, Is. Semper.
Semiiv, f. Renksizle^mek, siskalasmak,
zayiflamak*
Serniz, s. Semiz, §i§man.
Semixlik, is. Semizlik.
Semirtuv, f. Semrrtmek*
Semiruv, f. Semirmek,
Semrya, is. Aile
Sen, r. Sen.
Senat, is. Senate.
Senbb is, Cumartesi.
Senbilik, Is* CumaHesi gunline ozgu
Sengi$, is. Inamci, safr (jabuk inanan
Sengi$Hk, is. Safhk, ^abuk inamci-
hk. '
Sendeltuv, f. §a§irtmak, bojuna dola$-
tirmak, kararsiz hale getirmek,
Sendeluv, f. Kararsiz, sa$irmr$ halde
olmak*
Sendeirsuv, f. Beraberce $a$irmak, кя~
rarsizca hareket etmek.
Sendiruv, f, Inandirmak.
Sene, is. Bk. Senek.
Senek, is. Evin gin$i, di$ kept ile
oturma odamn arasi*
Senliv, f. Inanmak.
Senim, is. Inan$, guven. Soqir se-
nim — Bos mane* Senlm qa§az —
Para veya basks bir $eyi almasi
j<;in iklnci birisine giiven blldirerek
verilen кафЬ leminat mektubu.
Senimdi, s. Inanihr, guvenilir.
Senimdilik, is. Guvenilir, inanilir of-
mak*
Senimsil, s, Guvensiz, bellrsiz, sup-
hell olmak.
Senimsizdevj t* Supheli. guvrnilmez
94 ci
Senimsiz.dik - - Sen
Smiimsizdik is. i 1 к. Sen is и v, f. ri *?огтмк . guv^n- I’rv-'k , rtruck Sms, 15, 1IV no ha rd J hu/larin e'lmiyr ba Jam, - siy'r nchir si ryunun <;ocb'J fna^‘_ S«-ndey sogildi iikh.Jiarda eriy^n bu’ dokiyisitc <;ogalan su qrbi oldu. Sen soqqan bahqfay boldi hkbahjrda eriyo’ek akin- fiy a к a pi Ian hi 1711 i vurdugn hal'k a 1 b i. Sensgir, is, YuksM daqlarin. yuksek. : r r a 1 а г * Sen sen, is. Kuzunun yununim buyu- Г П S i Зсгек, (II.) s A;ilzrjo? Ч.тг.-У rn'jf, к a f 11 Seren: seren etuv, f, Biid^u iu^mek bayilmak, yikdmnk. Serondev, f. Yrkiianr can ;cki^ni^K-- olan brr ynyrn hnrekef Imi. Screnke, is. Kibritr Seryuv, f. Up uztirr o!arak durmak uzun bir ^"/iu ;>lu olarak yatmaM. Seriya, is, Sira ninuarasi. Serke, is, L К151 rla$f 1 r 11 rr 15 olan < r- kek koci ’. I.idcr, yol absteicu kimse. Serkes, is. Scrken-n kutjugii Scrmeluv, f, Ahlinak, birisiriu door’' firlatilmak, isaret edilmek.
Sep, is. Y-irdimr dcstek. SersinwyT sepsimey qaluv, f Hu; ‘nkincnirk, siskala^mak. Sppteliiv, f. Y-irdim, de st г к nlanm^V Septesliruv, f. Rir brine vardimri ^'durmak Septesuv, f. Kar^Hikli yardimri olmak Sepfetuv, f. Ufak - tefck z^r - zor idare otlrrmek. Scptev, f, Zar - zor bir $eyler уяр- makf zar - zor idare etmek. Septik, is, Yardim, doUek. Septik cab gav --- So/ He so/un arasmi uv □unlastiran ek. Sepliruv, f. Srjptirmnk. ai ahkli - ara hkli duktiirmek. Sebendev, f. Bk. Erbendev. Serbiyuv: erbiyiiv, tiklreyuv, qdfi- yuvr f. Yaki$iksizcar yava$car ufa- c.rk olarak gorunmek. Serviyz, is, Scrvis, tabak, ^anak vs. Sergek, s. Harokctli, ahlgan, atpkgdz Sergelden, is, Ugras, ba$ agrisir ho; nfmaya^ inucadele, uzuntu Serguv, f. Rir az dini^nmek, hava af- mak, qi^lrnmck. Sergituv, f, Dinlcndirmnk, hava aldir- makr gu^lendirtmok Sere, is. Oku, Sere qan — Yilki ctin- don ya pi Ian buyuk sucuk, Sere. qa~ ns —Buyuk, tam bir karij. Serek, (L) s. Mezarm ciod larahna konul^n taj. Sermende, s. Ahmak, aktlsiz Sermetuv, f. На’П oHarmA. ittrrmiL f rrlathrmak Sermev, f. 1 Ли^зк, i^arei rtmek, fr lafmak. ? Te^ebhus etmek Qubis serinedi lesebbus r-tti Serppe, is. Bk Serippe. SerpOv, f. Dr.ai'rya dogru ifilmek, fn- lahlmak, atiimak. 2. HizJanmak Tyyaq serppedi — Kipirdemadi; SerpHdiruv, f, 1. Otoniatrk olarak di ^ariya veya i;cnye a<;mak 2. G: det Imck, Serpiltuv, L Ar11j-nviкt hizlandrrmak Sorpiluv, f, Atplrrtak, hizhnmak, Serpin, is, Serpilmek, hamlc yapmak. Serpindi, 5, Scrpildi, kuvveHendL gu<;lendi, Serpinuv, f. Gu^lpnmek, ^erpilmek. Serpinkirev, f- Ovunerek, (azlaca ai- mak. Sect, is. Ant. sbzle^mek. Serf bayla- di — Ant eHi, S^rJ bayladi — Soz- lesti. Sertten taydr Soziride dur- madi. Serttesuv, L Vadde^mek. antla^mak Serial, s> Snziinde Kuran. Serven, is, Gezinti, seyahat Servendev, f. Scyahata tjikmak, geziy' Cikmak, Servendik, is, Eglence, Seri, is. Eglenerek, oynayarak serbest buvuyen ’ imr.c
Serigiiv — Siysa
241
Serigiiv, f, 1, lyilejmek, dinlenmek.
2. Eglenmek.
Serlgituv, f. Dinlendirmek, hava al-
dirmak, e^lendirmek.
Serik, is* 1. Arkadaj, desk 2. Ayni
yaS ve ayarda kimse. 3. Dayanak,
destek, Cerdin casandi serigl —
Uyudu.
Seriktes, s. Arkadaj, dost.
Seriktesuv, f. Yardtmcr olmak, ortak
hareket etmek, dost olmak,
Seriktik, is. Arkadashk kurmak, ortak
hareket etmek.
Serdtuv, f. Ayiktirmak, hafiFlettirmek,
Seriluv, f* Hafiflemek, ayikmak, rahat-
lamak.
Serilik, is- Eglence du$kunlugu, suslu-
luk.
Serippe, (1,) is* Tufegin tetigi, kendi-
kendine otomalik hareket eden
alef,
Serippe, (II.) is. Kapinm veya ba$ka
herhangl bir seyin a^ihp - kapan*
masmi sagtayan ittci alet, Klrpit
serippedi — KirpiklerinJ kipirdat-
madi, Tuyaq serippedi — Kipirda-
madi, ayaklanni dahi kipirdatama-
di, oldu.
Seripuv, f. Bk. Serpuv.
Ses, is* Tehdit, korkulmak, Ses kor-
$etti — Korkuttu, Seal bash — Ra-
rest kalmadi.
Seskendiruv, f. Kcrkutmak, tehdit et-
mek, igrendirmek.
Seskenuv, f, Korkmak, <;ekinmek, ig-
renmek,
Sespey: sespey qatuv, f. Aniden, anjn-
da dlmek.
Sesstya, is. Toplanti.
SesH, s. Heybetli.
Sestilik, is. Heybetlilik.
Sestirmev, f. Kipirdatmamak.
SelOvr f- Setnemek, sokulmek.
Setik, s. Setiien, sokulen,
Setiltiv, f, Setilmek, sokulmek.
Setinev, f. Setnemek, sokulmek.
Siyda, s. Ince, рек jijnian de^il*
Siydalanuv, f. InceJmek, ince olmak.
Siydalav, f. Jnceltmek.
Siydam, s. Uzunca.
Siydamdaluv, s* Incelmek, Ince uzun
olmak*
Siydan, s. Bk. Siydam.
Siydandav, f* Ince ve uzun olarak
yurumek.
Siydiytuv, f. Ip - ince ve uzun olaiak
durdurmak, yurutmek.
Siydiyuv, f. Uzamak, ince ve up -
uzun olmak.
Siyqir, Is. Sinir.
Siyqtrlanuv; f* Sibir! olmak, sihirie
hareket etmek.
Siyqirlav, f. Sihirlemek.
Styqirli, s, Sihirli, gizli tarafli.
Siyqtrliq, is. Sihirbazlik.
Siyqirji, is. Sihirbaz.
Siymvol, is. SemboL
Siympomya, is* Senfoni.
Siypaqtatuv, L £ekingen, teredullij
hareket ettirmek.
Ciypaqtav, f. £ekingen, teredutlu ha-
reket etmek.
Sjypandav, f* Bk. Siypaqtav.
Siypat, Is. 1. Sifat, dzellik, 2. Goste-
ri$, kilik kiyafel,
Siypattaluv, f* 1. Sifatlandirmak, 2.
Tarlf etmek.
Siypattama, Is* Birinin sifatlannin be-
lirlenmesi. Bashq caqsi siypatlama
bermegendikten aq$a artpadi —-
§ef iyi rapor vermedigi i^tn para-
da arti$ olmadi.
Siypattav, f. Tarif etmek, izah etmek,
anlatmak.
Siypav, f. Oksamak. Siylap - siypadi
— Sevdi, saydi, okjadi, Mandayf-
nan stypadi — Esirgedi, alindan
ok§adi. Siypay saldi — Olur olmaz
bakti, Ornin siypap qaldi — Kay-
betll'Stypap kattl — Hepsini aldi
gitti.
Styraq, is. BacaQtn dizden ajagisi.
Siyrat, Is, Sfrat, kiyamet gunu.
Siyrek, s, Seyrek.
Siyreksuv, f. Seyreklesmek.
Siyrektendiruv, f, Seyreklejtirmek,
Siyrektenbv, f. Seyrekle^mek.
Siyrektev, f. Seyreklestirmek.
Siyrev, f. Seyrek olmak.
Siysa, is. Bir fins parlak kuma$.
242
Siyiq — Soqqi
Sryiq, is. K-hk kiynfet. Siyrqi ketti —
Kihk ktyj!eti kalmadr.
Siyrmdir s. Uerisi geni$, Siyrmdi
adam -- Hcrkesle get;inen kimse,
Aqdga styimdi — Uygun manlikli
Siyimdthq, is, Uygunluk, mantikliltk.
Siyimsiz, s. Gecimsiz, uygun olma-
yan.
Siymdiruv, L Sigindirmak, dua ettir-
mck, kutsal $eylerden medet um-
mck,
Siyinuv, f. Siginmak, inanmak, dua
etmek, Alla'ga siyindi — Allaha si*
g i nd i.
Siyir, is, Sigir Savin siyir — Sagdan
sigir Savh styir — Buzagisi oldugu
halde sagdabilen si^ir.
Siyiruv, f. Bk. Sipnuv.
Styir^t, is, Sigirci, sigira bakan.
Siya, is. Murekkep, Siya savit — Mu-
rckkep ve kulusu, Siya sor£)i$ —
Murckkep kurutan kagit,
Styoq, is, Gdrunuj, fizyonomi,
Siyaqtanuv, f. Gibi, benzemek.
Siyaqti, Benzcyen, gibi.
Siyapat, Is. Ziyafet.
So, z, $u.
Sobalaq, s. Kan§mi$ sac, karijmi} tliy,
yun.
Sobafaqtanuv, f. Kanjmak, dola$mak.
Sobiq, Js, Darinin ba$ yaracagi yec
Sobiqtav, f. 1. Darinin baj Qkarmasi.
2. §t$mekr som olarak katmak.
Soguv, L 1. Vurmak, dokunmak, ^arp-
mak. 2. Durmak, ugramak, Ciirek
soqti — Kalbi carph, Damir soqh
— Daman carptyor, Qol soqti —
El t’rpb, Telefon soqti — Telefnn
etti, Angime soqti — HikSye an-
latti, Soz soqti — L5f ebesi, Catqa
soqtt —- Ezbcre anlatti, Konill soq-
ti — Isteklilik bildirmek, arzu ef-
mek, Otirlk soqti — Yalan soyle-
di, Sanin soqtt — Prjman oldu,
Qiym^a soph — Zorlajti, Cm soqti
— Cin carpfi.
Sogurbm, Bk. Solgurlim.
Sogiluv, f. Vurulmak, qarpilmak.
Sogilisuv, f, £arpi$mak, iki jeyin bir-
birine carpmasi.
Sogtrn, is. 1. Krjm kesllmek i^in dzel
olarak semirtilen hayvan. 2. Ki$
i^in dzel olarak kesilen hayvan ve
eti.
Sogis, is. Harp, sava$.
Sogistiruv, f. 1. Harp eltirmek, savaj-
hrmak, 2. Bir $eyi dt^er bir jeyle
<;arpi$hrmakT
Sogisuv, f. Sava$mak( harp etmek,
Soda, is. Soda.
Sodir, s* Yaramaz, terbiyeslz.
Soz, is, Bir cejit hayvan hastaliijb
Sozbaqtav, f. Uzatmak, sallamak.
Soz^dav, f. £ekmck, uzatmak.
Sozuv, f. Uzatmak maksadiyle gek-
mek. Qol sozdt — E! uzath, Soz
bUydaga saldi — Salladi, uzatti.
Soziluv, f. £ekitmek.
Soy, Is, Soy, Men aq sunqar qustin
sbyi edim — Ben ak sunqar kujun
soy и idim.
Soydaq: soydaq tis, s. Agizdan di§a-
nya cikik di$.
Soydiyuv, f. Uzun olarak ^ikmak.
Soydiruv, f. Soydurmak, kestirmek.
Koy soydurdu — Koyun kestirdi.
Soygan, is. Mesele, hadise, cdzulme-
mesi gereken i$,
Soyqandav, f. Kanjhrmak, mesele ya-
ratmak.
Soyqandi, s, Kari$tirici,
Soyqandiq, is. Kan$iklik.
Soytl, is. Birisini vurmaya mahsus tO’
mak. Soyil sogar — Saldirgan.
Soyddav, f. t^omakla vurmak.
Soyrluv, f. Knsilmek.
Soyis, is. Kesim, saygi deger misafir-
lere veya toplanhya dzel olarak ke-
silen hayvan.
Soyishq, Is, Kesilniek i^in hazirlanan
hayvanlar.
Soqa, (I.) is. Saban.
Soqa, (II.) soqa bas, s, Yanmaz, gor-
gusuz adam.
Soqalav, f. Saban surmek,
Soqa$i ,is. Sabanci.
Soqqi, is. Darbe, ders yenilgi. Soqqi
cedi — Darbe yedi, Soqqiga ctqti
— dovdu.
Soqqizuv — Sonav
243
Soqqizuv, L DiSvdurmek. vurdur-
mak,
Soqqilasuv, f. Kar$ilikli vuru^mak,
dovujmek.
Soqqilav, f. Bir jeye usl Oste vurmak.
Soqpa, is* 1, Zaman zaman tutan sinir
hastaligr. 2. Elie camurdan yapdan
kerpi£t
Soqpaq, is* Sokak, pafika yol, patika.
Soqta, is. Yiglan ve loplanan kan
veya ba$ka bir $ey.
Soqtaday, $. Kocaman, ^ok buyuk.
Soplalanuv, f, Bir - birine karijarak
sikila^ilmak.
Soqtalav, f. Sikda$arak bir - birine
kari$makF
Soqtali, s. Buyuk, uzun boylu ve gu-
zei.
Soqtanday, s. Bk. Soqtaday.
Soqtiguv, f* 1. ^arpijmak, bir - biri-
ne dokunmak. 2. Kasten dokun-
mak, hadise ve mesele Qikarmak is-
temek*
Soqtigisuv, L Kar$ilik1i ^arpi^mak, bir-
birine dokunmak.
Soqhqqi;, s. Hadise Qikancr, mesele
arayiCL
Soptiqpali, s. Engeli $ok, kavgasi, mu-
naka^asi bol.
Soqtiruv, f* Vurdurmak, dokundur-
mak.
Soqir, $. К Kdrf gozunun gbrme ka-
biliyeti olmayan, 2. Cahil, bilgisiz.
Soqir teke — Kdrebe oyunu, Soqir
hyin — Metelik, big bir kuru$, So-
qir i$ek — Apandlst, Soqir senim
— Kdr inan^.
Sol, (L) z, §u, o.
Sol, (IL) Sol.
Solay, 2* CtyJe, о Тага к
Solaqay, s. Solak, sag eliyle degil,
sol eliyle i$ yapan.
Solb«r, s, Gev$ek, yumu$ak, ba$h.
Sclbirav, f, к Elbisenin etek - yeni-
nin рек uygun olmamasi. 2, Bir kim-
senin dik ve cesaretli gorunmemesL
Solbirayuv, s, Bk. Solbirav.
Solgurlim, Olduk^a.
Solgin, Solgun, belirsiz, gizlice,
a^ik aydin degil.
Solgmdav, f. Yavajlamak, kuwelsiz-
lejmck.
SoldaL is. Asker.
Soldiruv, f, Renksizle^tirmek, zayifbi-
mak.
Solq: solp eluv, f. Agir bir $ey dib
^unce, du$tugu yerin kipirdar gibi
olmast. Solq - solq ciladi — Hun-
gup - hungur agladi, Solq - solq e!H
— Sallandi.
Solqildaq, s* LSslikli, belirsiz, sails v
mak, gevjek.
Solqildatuv, f. Sallandirmak.
Solqddav, f. Sallanmak.
Solpiytuv, f, 1. Bir tarafmm yakijiksiz
olarak sarkmasi, gikik olmasi, 2,
Kuskun ve uzgun bakmast.
Solpiyuv, s, Bk. Solbirav.
Soltaq, s* Hafifce lopal.
Soltaqfav, f. TopaJlayarak yurumek.
Soltustuk, f. Kuzey.
Soluv, f, Solmak.
Soljd, is. Solcu.
Soljddanuv, f. Solcu olmak.
Sol^ddiq, is. Sokuluk.
Sohq: solgin basuv, f. Solumak, solu-
yarak dinlenmek*
Som, (L) is. Para,
Som, (IL) s. Som, a^ir, kalin.
Soma, is, 1. Iki saytyi foplayinca
kan notice. 2. Tutan,
Somaday, s. Buyukt;e, kocaman.
Somalav, f. Fiyat belirlemek, kiymet
takdir etmek.
Somali, 8- Parali.
Somdaluv, f. Som haline gelmek,
Somdav, f, Som haline getirmek, alij-
tirmak.
Sons, is. At sinegi.
Sonagurbm, Hayli, uzak^a, hayli bob
ca.
Sondaydan, О kadar yerden, onun
gibi den.
Sonadan, Bk. Sondaydan.
Sonar, Is. Ilk kar.
Sonarlav, f. Karda izini lakip etmek,
pejine dujmek.
Sonar^i, Is, Kar yeni yagdigi zaman
ava ^ikan kimse.
Sonav, z* Te> le orada vs.
244
Sonda da — Sotqarliq
Sonda da, &/[e olsa bile, gene de.
Sonday, z. Onun gibi, о kadar.
Sondaynq, Ctyle, bilhassa.
Sondiq, is. Onu yapacak kadar, onun
kadar.
Sondiqtan, Onun i^in, о sebeple.
Son$a< О kadar, oyle,
Son$amat Bk. Son$a.
Son», 5. Bakir, henuz el degmemij.
Sonimen, Onunla, nelicede.
Somrqav, f. Hayret etmek, arzu et-
mek, yeni bir $ey olarak gormek.
Son, Ondan sonra.
Son£i, s. Sonuncu.
Som, is. Sonu, ayak tarafr. Qir soni-
nan qalmadi — Pejinden kalmadi,
Sonina tusti — Pejine takildi, takip
etti.
Sonira, Sonra,
Sopaq, s, Uzunca,
Sopaqtav, s, Рек diizgun de^il, biraz
uzunca.
Sopan: sopan etOv, f< Aniden bir yer-
den firlayarak Qikmak.
Sopandatuv, f. Elinde tultvgu
veya herhangi bir jeyi oynatmak.
Sopandav, f. Ziplamak, kipirdamak,
uygunsuzca hareketler ederck ye-
rinde durrnamak,
Sopayuv, f* 1. Zayiflayarak uzun hale
gclmek. 2, Yalniz kalmak,
Soptyuv, f. Bk. Sopayuv.
Sopr, is. Sofu.
Sor, (L) Is. Kire;li yer, Sor tuz —
Kirecfi tuz.
Sor, (IL) is. BahTsazlik, ^anssizhk, ta-
lihsizlik. Sor manday — Talihsiz,
Scrip sorpaday qaynatti — Somu-
rerek corba gibi kaynatti, eziyet
etti, Sorin qur^rr — Bahbiz, falih-
siz, Qabn sor — Insantn kar$ila$Ti-
agrr vaziyet.
Sora, is. Gozden akan ya$( goz ya$i.
Sorgiluv, f. Suzdurmek, kurulmak,
кигипламги. suyunun gitmesini saq-
lamak.
Soraqi, s. Yakijiksizca, gorgusuzce.
Soraqihq, is. Yakijiksizhk, kababk,
gorgusuzluk.
Soran, is. Kire^fTce yer.
Sorandav, f. Uygunsuzca, yaki|iksiz-
ca hareket etmek.
Scrap, (L) is. Belli - belirsrz yoL
Scrap, (II.) is. Deveye su verirken, su
i<;mesi igin kullamlan Ifade,
Soraptav, f. Sivr bir $eyi yavaj ve
ses ^ikartarak i^mek.
Sorayuv, f. Uzunca ve yaki^iksizca
durmak.
Sorgalatuv, f. Akitmak, akmasim
lamak.
Sor^alav, f. Akmak, dokulmek.
Sorguv, f. Kurumak, suyu kurumu§
olmak, suzulmek.
Sor^izuv, f. Emmesini suyunu alma-
stm temin etmek,
Sorgituv, f. Yikanan bir $eyin suyunu
akitmak.
Sor£i$< Is. Kurutma ka^idi.
Sordiruv, f. Emdirmek, kurutturmak.
Sorlafuv, f. Kire^letmek.
Sorlav, f. Kire^lemek.
Sorb, s. Zavallu $aresiz( talihsiz,
Sorpa, is. £orbaF et suyu. 0} qaynasa
sorpasi qosilmaydi — Hi£ alakasi
yok, Arzannm sorpasi tahmaydi —
Ucuz elin yahnisi yenmez, Qan
sorpaga tuslrdi — Yordu, u$ra$hr-
di, Qan sorpasin $iQardi — Terlet-
ti, yordu.
Sorpa ~ suv, is. £orba, et vs.
Sorpa - suvan, is. £orba - morbe, vs.
Sorpitdatuv, f. Ses £ikartarak i^mek,
srvi bir §eyi ses cikartarak kanjttr-
mak.
Sort, Is. Kalitesi, ^ejidi.
Sortan, Is. Kire^li yer.
Sortandav, s. Kiretlice.
Sorttav, f. Kahte ve <;e$ide ayirmak.
Soruv, f, Einmek. Qanin sordi — Ka-
nin emdi, Suvjq sordi — O^udij.
sodukladi, Ayaz sordi — ayazi ye-
di, ayazladi.
Sot, Is. Mahkeme. Sotqa tarttr — Mah-
keme edildi, Sotqa keffi — Mahke-
rneye gitti,
Sotanaq, s. Yaramaz, terbiyesiz.
Sotqar, s. Yaramaz, rahat durmayan.
Sotqarlanuv, 5. Yaramaz!a$mak.
Sotqarhq, is. Yaramazhk.
Sottaluv — Stuvdent
245
Sottaluv, f. Mahkemeye verilmek.
Sottasuv, f. Mahkemele;mek.
Sottav, f, Mahkeme usulijyle ceza-
landirmak.
Soyuv, f. 1. Kesilen hayvanin densi-
ni yuzmek. 2. Vurmak, ddvrnek.
SoQim soydi — Hayvam k^lik ye-
mek i^in kesti, Sozben soydi ~
Sbzle Sldurdu.
Soya, Is. Soya fasulyasi.
Soyalanuv, L Bk. Soyavlanuv.
Soyan, Is. Angarya, hadise, kan;ik-
lik.
Soyav, is. 1. Bitkinin yapraksiz sapi.
2. Bir nevi diken.
Soyavlanuv, f. Fazla buyum&k, yap-
raksizca buyumek.
Sogiiv, (I.) f. Elbisenin veya herharv
gi dlkilen bir ;eyin sokulrpesi.
Soguv, (II.) f. Tenkit etmek, kinamak.
Sogtluv f. 1. Sokulmek. 2.Tenkit edil-
mek, kinanmak.
Soglnuv, f. Kendi - kendine sbkul-
mesi.
Sogis, Is. 1. Hatasmi duzeltmesi kin
ki^inin kabahatini yuziine soyle-
mek. 2. Hatasi i^in yazili verilen ih-
tar.
Soglsuv, f. Sokuimesine, tenkit edit*
mesine ijHrak etmek.
SogitOv, f. Sokmek.
Sogitiluv, f. Sokutmek,
Soz, is. Soz. Soz soyledE — Konujma
yapti, Soz berdl — Soz verdi, Soz
aldi — Soz aldi, S6z bayladi — Soz
baflladi, Soil mirdin o&mday —
Guzel konujan, Sozben sabadt —
Sozle dovdu, Soz qath — Konu;tu-
lar, Soz etti — Soz etti, Soz lasidi
— Soz, laf ta;idi, Sbz bastadi — Laf
a^ti, Sozge kiyiikti — Sdze kan$ti,
Soz coq — Sbzsuz, hakikat, Sox
ernes — Laf degil, soz de^il, Soz
boldi — Konu$uldu, Atah soz —
Yerinde ve anlamli soz. Sox ©stidl
— Azar i;itti, Soviq soz — So^uk
soz. ho; olmayan haber, Soz bakti
— Laf, soz pe;inde oldu, Qara s5z
— Jilr, $arki, folklor gibi soz,
Sozge uyidi — Sbze inandi. Sdz
bail — Onsdz, Sox saptasi —
sdyleme usufu, Soz tuyini — Sbzun
neticesl, Alip qaspa soz — Dediko-
du, soyienti, Sox talastirdi — Mu-
naka;a etti, Soz qumar — Sbz me-
rakhsi.
Sozdik, Is. Sbzluk.
Sozslx, s, 1. Sbzsuz, kar;ihk verme-
den. 2. $uphesiz.
Sozuvar, s. £ok konulan, konujkan.
Soz;en, s, Bk. Sozuvar.
Soydev, f. Bk, Suydev.
Soylem, Is. Cumle. Soylem qurdi —
Cumle kurdu,
Sdylempaz, $. Bk. Sozuvar.
Soylesuv, f. Soylejmek.
Soyletuv, f. Soyletmek,
Soylev, f. Sbylemek.
Soytuv, f, Bk. Suytuv.
Sok, (L) Is. Tahd cinsinden taneli
bi Iki.
Sok, (II.) Is, Ufak dart ^e;idi.
Soket, s. Ayip, yanli;, hate, uygun-
suz.
Soketuv, f. Danyi di; kabuklanndan
temizlemek.
Sdktiruv, f. Sokturmek, tenkit ettir-
mek.
Sol, is. Bir ;eyin esasi. Bitkinin tadi,
bir ;eyin rengi,
Soleket, s. Bk. Soket.
Sbmke, is. Bk. Sumka.
Sompek, s. Kamburca, kambur.
Sompendev, f. Bk. Sompandav.
Sondhuv, f. Sondurmek.
Sonuv, f. 1, Sonmek. 2. Bitmek, mah-
volmak. Canaan firagin sondl —
Oldu bitti, i;igi sondu.
Sore, Is. £anak - ^dmlek veya ba;ka
herhangi bir ;ey konan ranza.
Sorelev, f, Ranza yapmak.
Sotke, Is. Gece - gunduz,
Soti/v, f. Bk. Soguv.
Sotiluv, f. Sokulmek.
Staqan, Is. Bardak.
Standarltav, f. Standartlaslirmak.
Stiyl, is. Sitil, uslup.
Stol, Is. Sandalye.
Stuvdent, Is. Talebe.
246
Suv — Suvsihdan.uv
Suv, Is, Su. Suv сапа — Su gibi yenit
Suv tegin — Su gibi ucuz, Suv
qarangi — Gbzu kor, Suv murin —
Sulu burun, Suv cuqpas jejen —
Qok iyi hatip Suv ciirek — Su yu-
rck, korkak, Suvin tapti — Iyi
ayarlandt, Suvi qattr — Serf, mer-
hametsiz, Suvi qandi — Bt^ak, bai-
ta gibi yiizu olan jeylere su veril-
mesi, Suvi gaytft — 1, Demirin рек
keskin olamamasL 2, Cesareti ki-
rilmak, Avizimn suvi qundi — Qok
arzu elti, Aflzmin suyu akti, Suv
sepkendey boldi — Su konmuj, su
dokulmu$ gibi durdu, Suv Hiblno
ketti — Kayrp oldu, bitti, gitti,
Murnina suv cetpedi — £ok acele
etti, Curegi suv etti — Korktu,
Moynma suv togrldl — Ba§ma i$
Suv - suv ©tedi — £abuk -
Cabuk konujuyor.
Suvayit, «. Ya lane i.
Suvaldiruv, f, Sagilmamasim, artik
vermemesini temin etmek,
Suvalttluv, f* Sagdinlmamak,
Suvaluv, f, SuHen kesilmek, CajJ1 w-
valdi — Zayifladi, Tamin suvaldi
— Daman kurudu,
Suvan, s* Bk. Suvayit.
Suvarmalr, s. Suianan yer.
SuvartuVf f. Sulatmak.
Suvaruv, f, 1, Sulatmak. 2. Su igir-
mek,
Suvanluv, f, Sulanmak,
Suvat, Is. Su alacak, hayvana su igi-
rilecek yer,
Su^aruv, f. Bk. Suvaruv,
Suvday, Su gibi# tarn mSnSsiyle.
Qanin suvday agizdi — Kanin» su
gibi akitti, Suvday tasdi — Sugibi
ta?di, Suvday $a^ti — Su gibi da-
gith, Suday sapndi — Su gibi ka-
n§tirdi, Suday cor^a — Su gibi
akar (ko$an) at.
Suvdan, is, Ot ^egidi.
Suvdrr, lx. <Sud»r * sudrri ses gikarV
mak,
Suvdirlatuv, f, Sudirlayan sesin ^i-
karhlmasr.
SuvdiHasuv, f, Kuma? veya benzen.
kagit vesaire gibi jeylerin bir - bi-
"nne degerek ses ^ikarmasi,
Suvdiya, is, Hakim,
SUvqan: suvqan suymev, f. Begen-
memek, sevmemek.
SUvIandiruv, L Sulamak, sulandirmak-
SOvlandiriluv, f. Sulandinlmak.
Suvlanuv, ft Sulanmak,
Suvlatuv, f. Sulatmak,
Suvlav, 1. Sulamak, 2. Hizlg git-
mek.
Suvli, i, Sulu.
Suvltq, (L) 1$. Atm agzina konulan
,,gem,
Swliq, it, 1, El havlusu, 2. Yag-
murluk,
Suvmaqay, s. gozlu, hareketli,
a^ikgbz.
SUvman: suvman qaguv, f- A^gozluk
ederek dolajmak,
Suvmandav, L A^gbzce, bir $eyler el-
’de etmek i^in dola|mak.
SUvretr Is, Suret, resim,
Suvretfeluv, f. Resmedilmek, tarif
edilmek, izah edilmek,
Suvrettev, f. Resmetmek tarif etmek,
izah etmek, anlatmak,
Suvretji, h, Ressam, fotograf^i,
Suvsamtr, Is, Sik sik susayan, £ok su
Suvsar, Is. Zardava, kediye benzeyen
ormanlarda yajayan av hayvanu
Suvsatuv, f, Susatmak.
Suvsav, f, 1. Susamak, su i^mek is-
temek. 2. Arzu etmek, cam istemek.
Suvsuv, f. Hafif kaymak, hafif gey-
§emek,
Suvsil, Is, «Su * su» diye £ikan ses.
Suvsildasuv, f, Suvsuv diye ses ^skar-
mak.
Suvsildav, f, 1. Suvsit sest £ikmak.
2. £abuk - ^abuk hareketlerde bu-
lunmak.
Suvsimali, s, Portatif, hareket eden.
Suvsm, Is, Susami$ ktmsenin 4tigi so-
guk nesne, Suvstm qand» ~ Hara-
reti basddr,
Suvsmdanuv, f. So£juk bir $ey!er i<;-
mek.
Suvsmdatuv — Suluvlav
217
Suvsmdatuv, f. Soguk bir $eyier ir-
mek.
Suvsmdav, L 1. Soguk bir $ey i£erek
susuzlugunu gidermek. 2, Dinien-
mek.
Suvsituv, f. Hafif gev$etmek, hafif
kaydnmak,
Suvtegl, Is, Hidrojen.
Suvuv, f. Sogumak* Izl suvip kettl ’—
Artik vakit ge^li, Cikegi simp qoya
berdi — Kalbi kinldi, birakti, Qoy-
gamn suvtp barama? — Yemegin
mi soguyor, niyo acele ediyorsun?
$uv;i, is. 1. Saka, 2. Sulama iji ya-
pan,
Suv^il s. Iyi yiizen kimse.
Suviq, s. Soguk. Suviq tiydi — So-
gukladi, Suviq tusti — Hava so-
gumaya ba$ladi, Suviq cuzdi —
Soguk yuzlu, Suviq habar — Sn-
§uk haber, Suviq qol — Soguk koi,
soguk Haber, Suviq kozbon qaradi
— Soguk - soguk bakti, Suviq ter
— Soguk ter.
Suviqtiq, is. Sogukluk.
Suvil, is. «Suv» diye ;ikan ses.
Suvildav, f. £abuk konujmak, ;abuk
hareket etmek, Curegi suvddadi —
Korktu*
Suvintuv, f. Sogutmak,
Suvinuv, f, Sogumak.
Suvir, is. Dag fares!.
Suvirma, is. C^ekmece,
Suvirnwh, s. £ekmeceli.
Suvirtpaq, is. Ipini sokerek faydalan*
mak i^in bulundurulan kuma§ par-
^asi.
Suvirtpaqtav, f. Parxalamak, dag it mak,
^ekmek (kuma$ gibi nesneleri)
Suvirtuv, L Qektirmek, koparftirmak.
Suviruv, f. £ekmek, koparmak, Suvi-
rip safma aqm — Amnda $iir ya-
zan $air*
Suvtnluv, f. Gonulfu ofarak Qkmak,
Herleyerek atilmak. Hatiplik etmek,
hatip oldugunu, iyi konujtugunu
tavinyla farkettirmek.
Suvsuv, f. Hafif krpirdamak. hafif
kaymak.
Suvit, Acele, ^abuk.
Suvituv, f. 1. Sogutmak. 2. Ati n-fes
aldirmak, dinlendimiek.
Suvitiluv, f. Sogutulmak.
Suganaq, s, 1. A^ikgoz, yuzsuz. 2.
Hrrsiz, haydut.
Suguv, f. Sokmak, girdirmek, ir'ine
koymak. Suga saldi — Sokuvo?di,
Sas suqh — Gird! - cikty Qol suqh
— Kanjti, mudahale elti, Tilin suqh
— Kizdi, hakaret eltL
Sugrluv, f. Sokulmak.
Sugindiruv, f. Soku$lurmak.
Sugmuvr f. Giri^mek, yapi$mak, hJen-
medigi ve davet edilmedigi halde
ginsmek.
Sugisuv, f, Sokulmasina yardirnci ol-
mak.
Suyqil, s. Suyiq (Sivi - sulu).
Suyiq, s, 1h Sivi, koyu degil. 2. Sey-
rek.
Suyiqtav, s, Suluca, sulandirmak,
Suviltuv, f. Sulandirmak, sivila511 r-
mak.
SuyiluVf f. 1. Sivilajmak, sulanmak.
2. Nelicesiz kalmak*
Suq, Is. A^gozlu, hep isleyen, hep
aimak arzusunda olan kimse, Su-
gin qadadi — Hojlanmayarak sert
bakh, Suq qol —‘ ijaret parmaqi.
Suqqizuv, f, Sokturmak,
Suqqilav, C Bir ka^ defa arka - ar-
kaya sokmak.
Suqsir, Is. 1. £abuk u^abilen ordek
cinsk 2. Ugursuz, sevimsiz.
Suqtandiruv, f. Dikkat eltirmek, goz
drktirmek.
Suqfanuv, f. 1. Goz dikmek. 2. Aq-
gbzlulejmek.
Suqhruv, f. Sokturmak.
Sulama, is. Uzunlamasina yatan jey.
Sulatuv, f. Uzunlamasina yatirniak.
Sulav, f. Uzanmak,
Sultan, is. Sultan. Ajja sultan -— Sul-
tanlann buyugu-
Suluv, s. Guzel, yaki§ikK Qas suluv
— Hakiki guzel.
Suluvlanuv, f. Guzelle$mek, suslen-
mek*
Suluvlav, f. Suslemek, guzel halo go-
tirmak.
248
Suluvhq — Siiyok
Suluvhq, is. Guzellik.
S uluvja, i. Guzelce, yakjiklica,
Suh, is. Sulu.
Suliq - suliq catuv, E 1. Kiptrdamadan
yatmak, kendini bilmemek. 2 Gd-
nulsuz, Jsteksiz.
Sum, s. Ugursuz, sevimsiz, оскпа*
stz, merhametsiz.
Sumdiq, is, Ugursuzluk,
Sumpayi, s Sevimsiz.
Sumiray, It. Ugursuz, sevimslz,
Sugaq, s. Boylu, uzunca.
Sungaqtanuv, E Gitik^e uzamak, gib
lik^e boy a aimak.
Sugaqtav, s. Uzunca, boyu uzunca.
Sun£da, s. DikkaMi, acikgoz.
Sunqar, is. Avcilikta faydalanilan, <;ok
yuksekden ucan bir kuj ^e^idi.
Sunqildasuv, E Topluca a^lamak, ba-
g:rmak.
Sunqrldafuv, f, Aglatmak, bagirtmak.
Sunqildav, f. Bagirarak aglamak.
Sun s. Kur;uni renk. Sur cebe — Bir
fur ek, Sur cilan — Boz yilan, az-
gm yilan,
Suraq, is, Soru, tah'kikat.
Suraluv, E Sorulmak.
Surampaz, s. £ok isteyen, ^dk soran,
£ck dilenen,
Suramsaq, s. Bk. Surampaz,
Suranuv, E Sormak, dilenmek.
Suraptl, s* E^siz, gorulmemlj.
Surasuv, E Sorujturmak,
Surav, I*. 1. Sormak. 2. Istek, dilek.
Surgilh s. Boz renge yakin,
Surqay, s. 1, Kapa I h bulutlu, 2. Gd-
nulsuz.
Suiqiyalav, E AHatrnak, caydirmak,
ki'kir1 mak,
Surqiya, s. Sevimsiz, zalim, u^ursuz,
a^gdz, ^akal.
Surqryaliq, s. Zalimlik, namussuzluk,
ugursuzluk.
Surqrl, s, Boz renge yakin.
Surqilfay, is. Devamli 6ten bir ku$
lijru.
Surlanuv, f. 1, Bozlajmak, kararmak.
havanm bozulmasr 2. Birisinin sura-
lint eksifrnesi, korku belli etmesk
Ouriav, s. Bozumsu, boza yakm renk.
Sursiz, s* Renksiz.
Surja, s. Boz, boza yakin.
Sunq, is. Rerik, yuz, kiyafet,
Siriptaiuv, f. Se^ilmek, iyiferini bir fa*
rafa ayirmak,
Suriptanuv, f. BkP Suriptaluv.
Sunptav, L Se^mek, iyilerini bir tarafa
ayirmak.
Sus, s. Heybet, gdstcrij, soguk yuz.
Sustanuv, E SerHe^mek, heybetlenmck,
so^uk tavir fakmmak.
Sustuyuv, L Hojlanmayarak, sevmiye-
rek bakimak.
Sube, is- Kaburgalarin be!e do^ru
olan tarafi.
Subelev, f. Kari$makf mudahale et-
mek.
Subeli, s. 1. Yagln 2, Kuvvetli, 3. Zen*
gin.
Subelik, is* Belin kaburgadan sontaki
bojlugu.
Sudiger, is. Guzun ektlen yer.
S0zber Is. Suzulen yogurt, bir nevi be*
yaz peynir.
Suzgl, is. Suzgec.
Suzgilev, L Suzmek, boynuzlan ile
vurmak,
Suzdirev, E Suzdurmek,
Suzegen, s. Boynuzlari ile suzen hay-
van.
Suzek, Is. Muzminlesen hastalik.
Suzeki, is, Baligi agla suzerek avia-
mak,
Suzuv, (I.) f. Boynuzlamak.
SUzuv, (II.) E Suzmek. SUzlp vqh —
Aradi, bakti, Koz siizdi — Gozuyle
sGzdu, Suzip otti — Hatirladi, $aj
siizdi — Bajmt yikadikfan sonra
sapm taradr, Basimen cer suzdi —
Basiyla yeri surterek du$1u.
Suziluv. f. Suzulmek,
Suzistiruv, E Karjilrkli boynuzlatmak,
toslattirmak.
Suzisuv, E Hayvanlann bir - birini
boynuzlamast.
Suydev, E $dyle domek.
Suydlrirv, E Sevdirmek.
Siiyekf is. 1. Kemik. 2. Glmus kimse-
nin cesedi. 3. Akraba. Sliyekke tiydi
(Siiyek - sayaq) — Siileleniiv
249
— Kanina, namusuna dokundu,
Soz suyekten otedi — Soz kemikten
ge^er, Suyegi caqin — Akraba,
Quv siiyek — Kuru kemik, Sii-
yegi bekidl — Buyudu, Siiyegi
casidi — Uzuniu, hasretle cesarct-
sizlenrnek, Say suyegi sirqiradi —
Butun vucudu titredi, uzuldij. hay-
rel etti, Siiyek qorladt — Namusa
dokundu, akraba-ya haksizli’k ct’ti,
Suyegi asil — As? I insanlar, Siiye-
gi savdirap fur — Bir deri bir ke-
mik, gok zaytf, Sar siiyek quda —
£ok eskiden beri hep duniir olan
sulaleler.
Siiyek * sayaq, is. Kemtgin ufak - te-
fek kalinbsi*
Suyoktenuv, f. Meyvelenn sertlejrmye
bajlamasi*
Suyekti, s* Qok cekirdekli, kerhikli.
Siiyek - satis, s* Duniirluk, akrabalik.
SuyekjJ, is. Oluyu mezara goturen.
Suyel, is. Sigil.
Siiyem, is. Ol$u, parmakla yapflan
ol^u. Simq siiyem — Yanm karr$*
Suyemdcv, f. Yanm kan$la ol^mek.
Suyemeb is. Direk, destek, dayanak*
Suyemeldev, f. Desleklemek, du$me-
mesine yardim etmek, kalkmasina
yardhTTKi olmak, dayanak olmak.
Suyenuvr f* Dayanmak.
Siiyenlsuv, f. Kar$dtkli dayanmak.
Siiyenij, is. Dayanak, koruyucu, des-
tek.
Siiyesiiv, f* Dayanmasina, yikilmama*
sina yardumci olmak.
Suyetiiv, f* Dayandirmak.
Siiyev, (I.) is* Yard pm etmek, destek,
dayanak olmak,
Siiyev, (U.) f* Dayanmak, Arqa suye-
di — Arkasini dayadi.
Suykenuv, f. Siidunmek.
Suyketuv, f. Dayatmak,
Suykimdi, s. Sevimli, yak^ikh.
Siiykimdllikv is* SevimlilFk, ya'ki§iklb
hk*
Suykimsiz, s, Sevimsiz.
Suymen, is. Seri nesneleri par^alama-
ya yarayan demir*
Suyrelev, f* Suri/klemek.
Suyrondev, is. Luzumsuz, olur - olma/
bir jeyler konu$mak.
SiiyresOv, f. Suruklenmcsine yardtriv i
olmak.
Suyretiluv, f. Suruklenmek.
Suyrelki, ls+ Tinrnik.
Suyretpe, is. Kimiz koymaya mahsus
deriden yapilmis кар.
SuyretHruv, f. Suruklettirrnek*
Suyretuv, f. Suruklemek.
Siiyrev, C 1. £ekmek, suroklemek* 2*
Desteklemek. Canqqa suyredi —
Aydinliga qekti. Orge suyredi —
Yukanya ^ekti.
Suyrik, (I.) Is- Kami$in veya sulak
yerde yetisen bitkjlenn lath beyaz
daman,
Suyrik, (II.) s. SivrL
Suysindiriiv, f. Sevindirmek.
Suyinerlik, is* Sevinilecek, rahatlana-
ca'k*
Suysintiiv, f. Sevindirtmek*
Siiysinuv, f. Sevlnmek, rahatlanmak.
Suytuv, L Oyle yapmak.
Suyikfi, s* Sevimli, kiymetli.
Suyindiriiv, f. Sevindirmek, memnun
etmek.
Suyinuv, f, Birisinin i$ine ve hareke-
tine sevinmek.
Suyin^l, is. Mujde.
Suyinsiiv, f* Beraberce sevinmek,
memnun olmak.
Suyinls, is. Bk* Quvanij*
Sliyir, s. Sivri, ucu sivri*
Suyirleniiv, f. Sivrilmek*
Siiyirlev, f. Ucunu sivrileylirmek.
Suyis, is. Sevgi.
Suyispendilik, Is. Bk* Sdyispensilik.
Suyispen$ilik, is. Sevgi, muhabbet.
Suyisuv, f. Sevmek.
Sutgl, is. Bir yes'll havlu, silgi.
SDIde, is, Sadece kemigi kalmtg, ^ok
zayiflami§.
Sutder, Is. Bk* SuJde*
Silk, t* 1. Muzminlesen hastalik. 2.
So!mu$, gonulsuz hal.
Suleysoq, s. Bk. Sulesoq*
SUIelenuv, f, Zayiflamak, Uzuntulu ol-
mak*
250
Siilesoq —Silt
Sulesoq, s. Gonulsuz, uzuntulu.
Sulik, is. Suluk. SUHkley sordi — Su-
luk gibi emdi, Sliliktey qadaldi —
Suluk gibi emdi.
Sumbe, is* Eski tip tufeklerin i^ini te-
mizlcmek jQin kullamlan demir
buk.
Sumbi, is. Bk. Sumbe.
Sumbil, s* Duzgun, uzun, dolgun.
Sum brie, Is, Agustos eyr
Slime, is. Suf bezi. Anstanda kutum
lilcydi, kiilumv kelispese sulesl tar-
hlrp sutij azayrp kaladi. Anne ars>
Ian bile bakim ister, bakimi yerin’
de olmazsa sut bezleri kurumaya
baslac sutu azahr.
Sumektcv, f. Akmak, ddkulmek.
Siinielek, s, Sevimsiz, kihk ktyafetsiz,
cesaretsiz*
Siimendev, L Sevimsizce, cesarefsizce
dola?rnak.
Sunietiluv, f. Suruklenmek,
Sumslyuv, f. Buzu^mek, korkmak.
Sumuv, f. Sinmek.
Sumlreytuv, f. Sindirmek buzujtur-
mek.
Sumreyliv, f. 6351 one egiknek, garip
le$imck, miskinlejmek,
Sundel, is. 1, Sunnet. 2* Sunnet edib
mek.
SundetJev, f. Sunnet ettirmek.
Sunnet, is, Bk, Siindet.
Sunguv, f. 1. Suyun altina dalmak,
su alfinda yuzmek. 2. Bir §eyin ara-
sma glrmek.
Sunglivlr, is* Suyun aitmda da kala-
bilen dndek cinsi. Sunguvir qaytq
— Denizalti,
Sung», (L) h. Sungu, uc tarafi sivri
demir.
SungL (II.) is. 1. Par^ater halindeki
bur 2. Tor toprak, isten mule^ek-
kil duman.
SUngitliv, f. Daldirmak.
Stir, s. Tuzlanarak kurutulan et. Stir
boydaq — Uzun zaman evlenme-
yen kimse,
SOrqb 1$. Rende, fahlanm yuzunu du
zeltmeye yarayan alet
Surglzuv, f, Surdurmek.
Surgileniiv, f. Surgulenmek.
Surgilev, f. Surgulemek.
SOrgin, is. Surgun, bir yerden surgun
edilmij,
Surgijtev, f. Yapi$hrarak, surgu vura-
rak kapatmak.
Sure, s. Plan, tahmin, usul.
SUrey, is. Delimsi, akil hastasi gibi.
Surek, Is* Grup, bir ka<; tane birden*
Suren, is. Siren ve yuksek ses.
Suren, Is. 1. Bo^una ugra$, angarya.
2, Ren’k, gosterij, 3, Gizlice, рек belli
degil,
Siirkil, is. Darbe, ceza.
Surlenij is. Hayvana daha iyi geime-
si i<pn uzun muddet muhafaza edib
diklen sonra verilen yem.
Surleniiv, f. Etin kurutulmasf, kurutul-
muj olmak.
Surletuv, f. Eti kurutturmak.
Surlev, (I.) is. Uzun zaman kimsenin
ge^medig'f yob
Surlev, (II.) f, Et fuzlayarak kurut-
так.
Siirme, is. Surme, SOrmeli koz, Surmeli
goz.
Surmetev, f. Gdzu surmelemek.
Surtkilev, f. Bir $eyi tekrar - tekrar
surterek tcmizlemek.
Surfuv, f. Surtmek,
Surtiluv, f. Surtulmek.
Surtlnuv, f, Surtunmek.
SurHsGv, f, Surtulmesine yardimci ol-
mak.
Siiruv, L Surmek, GmOr surOv — Omur
surmek.
Sunk, is. Yumsak ve en iyi kalite
Jerrmi$ deri.
Surindiriiv, f. Surundikmek,
Surtunuv, f. Surtunmek.
Surinov, f. 1. Bir $eye takilarak aya-
gm kaymasi. 2, Bir engel ve zor
durumla kar^ila^mak, Kbz surindi
— Gdzu kama$lr
$Urln;ek, s. Dcvamli yanl^lik yapan.
devamh yan!i$ adim atan. SUrinfek
at — Hep ayagt kayan at.
Slit, Is, Siil, Em$sk siiti — Meme su-
tu, SOI th — Sut dhb 501 pisirim
Sutlemiv — Siy
251
— Kisa surede, Aq slit In aqtadi —
Ak sutunu hellil etti, Tun suttey
canq —- Gece sut gibi aydin, Sut
uslinde qaymaq boldi — Qok say-
gi ve hurmet gordu, Suttey uyidi
— Sut gibt luttu, £ok safca inandr
Suttenuv, f. 1. SuMenmck, siilu £ogal“
mak. 2. Bir $eyin, mesel5 bitkilerin
yejermesL
Sulfi, s. Siklu.
Siittlgen, is* Sut gibi bey az su ^ika-
dan bir tur bitki (Latince; Eaphar-
bia,)
SGtsi, is* Sutcu.
SuyiJv, f. Sevmek, sevgi. Sdygen car
— Sevdigi yar.
Siyez, is* Toplanh, kongre.
Sibaga, is* 1. Pay. 2. Ozel olarak mi-
safir i^in yapilan yemek.
Sibagab, s. Payi olan, hakki olan.
Sibay, s* Komju, yakm oturan. Igay
men sigay — Bir birine yakm*
Sibaylas, s- 1* Arkadaj, 2. Kom$u.
Sibaylastiq, s, Arkada$-lik, komjulu'k.
Sibandiruv, f* Kollari sivatmak.
Sibanuv, L Kollari sivama'k.
Sibaninqirav, f* KolJari iyice sivamak.
Sibav, f* Sagmek.
Sibdir, is* Iki $eyin birbirine ^arpa-
ra‘k ses cikarmasi.
Sibdirlasuv, f. Fisilda^mak.
Sibchrlav, f* Fisildamak*
Sibizgi, is* FluL
Sibtz^i^i, h. Flut ^aian.
Sibthnqi, s* Gev$ek, bo$. yumujak.
Sibir, Is* Yava$ ve gizlice konusmak*
Sibtrlasuv, L Fisilda$mak.
Sibirlav, f. Fisildamak.
S»bis, is* Dola$an soylenti, haber.
Stgalav, f* Gizlenerek bakmak, gizlice
dikizlemek.
Siguv, f* Sikmak. Alqimni stqti — Bo-
gazim srkti, Kozinin easin ssqti —-
Gozunun yajmi akitti.
SigdisuVf f< Sik^mak, dar yerde otur-
mak.
Sijjimdav, f. Bir $eyi avuca alarak teV
rar - tekrar sikmak. Sigtmdap us-
tad» — Sikarak tuHu,
Sigindi, Is* Sikilmts suyu £ikmt# olan
bir jeyin kalan kismi.
Sigir, Onlem. Bazan dbvbe mSnSsinda
kulianilir, sigir koz — ^okik qdz.
Sigiraytuv, f* Gozlerini fazla aijama-
dan bakmak.
Sigirayuv, f* 1. Gozlerini sikarak bak-
mak. 2. Lambanin рек iyi t^iik ver
memesi.
Sigistiruv, f* Sik koymak, siki^hrmak,
Sigirtuv, f* Hi^ durmadan, ara venne-
den cali$mak*
Sidiruv, f* Siyirmak.
Stdinluv, f, Slyrilmak*
Stz, is. Nem, rutu'bet. Okpe sizdi
Kuskunlok, kirginiik, Tan srza ber-
gende — Tan yeri agarken.
Sizat, Is* £atlak, belirsiz ^izgi.
Stzattav, f* Catlamak, Qizgilenmek.
Sizgilav, f* Qzgilemek.
Stzgiruv, f. Qizilirken ses ^ikaHmak,
Sizgiriq, is* Qzilirken <;ikan ses.
Sizgi}, Is. Cetvel, duzgun cizgi ciznie-
ye yarayan aiet,
Sizdanuv, f* Stzlanmak.
Sizdatuv, f, Sizlamasim saglamak.
Sizdav, f* Siziayara’k agri yapmak*
Basi avirip balhn sizdadi — Ba^i
agnyip baldiri sizladu Celini siz-
dadi — Sulu sagiknadtgt i<;in me-
meleri siztadi, Qarni sizdadi —
Kami stzladi.
Sizdaviq, Is* Sizlayan ufak sivike.
Sizdi, s* Rutubetli, nernli-
Sizdiq, Is* 1. Catlayarak belli olan ^iz-
gi. 2* Ayakkabmm kojelerine yapi-
lan gibi nakij.
Sizdiqtatuv, f* Az - az kullandirmak,
idare ettirmek.
Stzchqtav, f. Yava$ ve az * az olarak
idare etmek.
Sizdiruv, f* £izdirmek.
Sizuv, f. 1. Qztnek. 2. £izgi peyda
etmek. Celini cer sizdt — Memesi
yere degdi (sigir ve koyun, keci.)
Siziq, is* Qizrk.
Siziq^a, Is* Q'zik^e*
Smltuv, f. Cizdirilmek.
Stziluv, f* Qzilmek,
Siy, is. 1, Hurmek, saygi, 6zund0 bzun
siyfamasan, $zgeden siy dam«t be
252
Siygizuv — SilpiJdatuv
--- Kendini kendin saymassan, hur-
met etmezsen, bajkasmdan da hur-
met saygp bekleme. 2. Hurmet et-
mek, saygi gostermek, Siyga tarth
— Hurmet etti
Siygizuv, f. Sigdtrmak.
Siydiruv, Г Bk. Siygizuv.
Siylasuv, f. Kar$ibkli saygili olmak,
Sjylasindi, s. Iyi gecir.en, dost,
Siylasindiliq, is, Iyi ge^irn, dostluk,
S’ylav, f. Hurmet etmek, saygi goster-
mek.
Siyh, s, Hurrnctli, saygih.
Siyhq, is. Saygi ve hurmet ifade eden
hediye.
Siyisuv, f. Get;inmek, beraber otur-
mak.
Siqaq, is. Kornedi, jaka, dalga,
Siqaqqoy, s. $akaci, dalgaci, komed*
yen. *
Siqaqfav, f. Dalga gezmek, $aka yap-
mak.
Siqaluv, f. Siki * siki konulmuj olmak.
Siqav, f. Si-ki koymak, sikarak koy-
mak.
Siqpa, is. Sikma, elle srkilarak yapi-
Ian *qurt* denifen bir nevi kuru-
tulmu; peynir
Siqpjrfuv, f. Hi$ bir jey birakmadan
harcamak, aimak.
Srqpit, is. Kiyafet, gdsteri$.
Srqsiyma, s, Gdzleri ufacrk olan, ku-
<;tfk gozlu.
Siqsiyuv, f. Gozlerini stkarak, ku^ulte-
rek bakmak.
Siq-siq: tiq-siq kOluv, L Kikir - kikir
gulmek,
Siqtavf f, Siki - si-ki yapmak, st’ki^i-
rarak koymak.
Siqttdanuv, f. Benzemek.
Siqildt, Benzer.
Siqihq, is. Nazla gulmek.
Siqiliqtav, f. Rahatlayarak guknek.
Siqrr, is, [ki $eyin bir-birine sert sur-
lunmesinin neticesinde pkan $in-
girti.
Siqirlatuv, f, Jingirdatmak.
Siqirlav, f. «siqir - siqir» diye ses Qk*
masr, jangirdatmak.
Siqirlaviq, t. Jingirlayan.
Silanuv, f. Cjuzellc^mek, suslenmek,
Silan, s. Suse mcrakli, suslu. Silan
qaqti — Suslendi, Silan elti - - Sus-
lenorek, edah, edali yurudu.
Silandav, f* Suslenmek.
Silafuv, f. Sivatmak, boyatmak.
SilaVf f. Sivamak. Balam siiav — Yeni
dogmu$ досиди uzerine ya<5 surerek
sivamak.
Silbif is. Yagrnurla kari^ik kar.
Silbtr, s. 1. Bo$, gev$ek, yum$ak, 2.
Beceriksiz,
SHbirlaVp f. 1 Gevgekce bo§ca, 2. Be-
ceriksizce.
Srlbirliq, is. Gevjeklik, bo^luk, bece-
risizlik.
Sildw, is. Bir ?eyin digerine dokun-
masi neticesinde $ikan ses. Sildir
kotney cez tanday — £enesi du^uk,
Sddir suv — Qok sufu, civik, Sildtr
soz — Bo$ soz, SiEcftr qaqti — £ok
kpnu$tu. £abuk konujtu.
Sddiratuv, f. §ingirdatdmak.
Sildirav, f* $ingirdamak.
Sddiratuv, f. §mgirdatmak.
SHdirlav, f. Bk, Sildirav.
Sildirpiaq, is. 5<ngirti ^ikaran oyuncak-
lar.
Silq: nlq etilv, f. Aniden du$mek, yikil-
mak, Silq-silq cuiti — Ses <;ikararak
yuttu, Silq-stlq IciHdi — Ses ^ika-
rarak guldu,
Siyqjytuv, f. Du$ecek kadar sert vur-
mak, sert darbe indirmek.
Silqiyuv, f. 1. Agzina kadar doymak.
2, Cansiz dujerek bayilmak.
Silqddatuv, f. Sallandirmak, dujecek
kadar halsiz hale getirmek,
Silqildav, f. 1. Sallanmak, gev$emek. 2.
$aka уарэгак rahat^a gulmek.
Sdqirrif s. Sus meraklisi, efendi.
Slip: Slip etuv, f. Bir $eyin bir-birine
dokunarak ses ^ikarmasi. Tamaq
cegende avtzi stlp - silp etti — Ye-
mek yerken agzi japurdadt,
Sifpildaq, Is. Kann enyerek, her tara-
fin Gamur ve su olmasi.
Sdpildaluv, f, 1. *Sdp-silp> diye ses
Cikarhnak. 2. Bo$una, beybude bir
jeylarle uflrajmak.
Silpildav — Sipayilav
253
Sdpildav, f* Bo$una, beyhude sdyle-
mek, dolajmak vs.
Silk silt etuvr f. Ytirurken ayagin bur-
kulmasi.
Sdtav, Is. Bahane, sebep.
Siltavraluv, f. Bahane etmek, sebep
olarak gostermek,
Sdtuv, f. Hafifce topallamak,
Sdtiqlav, f. Topallayarak yurumek.
Silfima, s. Hafif topaL
Siluvr f. Silerek kesmek,
Sdinuv, f. Sflinerek kesibmek,
Sim, is. Sim, tel.
Simbaldav, f. Sagtam olarak yede$tir-
mek, saglamla^tirmak.
Simbaf, is. Gosteri^, kihk kiyafet
Simbatti, s. GosterijH, guzel
Simbathliq, is. Guzellrk, gosterijliIik.
Sim bi I bay, x. Hi£ bir $ey, Cav$a sim-
bdbay da coq — Diiymana zirmk
bile yok.
Simp: simp beruv, f, Aniden giriver-
mek, aniden kaybolmak.
Simpiyuv, f- Her seyi kaybederek bo$
kalmak.
Simptidav, L £abuk - $abuk konu$-
mak, yapmacrk hareketlerde bulun-
mak.
Simpis: simpis quynq, s. Ince ve uzun
kuyruklu.
Smf is. Tenkit, sinama. Sin kozimen
qaradi — Sinayarak bakti.
Srna, is. Yarilma’kta olan veya yanl-
mak istenen bir $eyin arasina des-
tek vurmak. Kazigin dibinin saglam
olmasi igin deslek qakilmasi.
Sinaq, is. Sinav, imtihan.
Sinalasuv, f. Yariga vuru!mu$ destek
gibi siki - sikiya otunmak,
Sinalav, f. 1. Destek vurarak saglam-
ia^ifirmak. 2. Siki^tirmak.
Sinaluv, f. Sinanmak.
Si nap, is* Civa.
Srnasuv, f. Bir - birini sinamak.
SmafuVr f* Smatmak.
Sinav, C 1. Sinamalc 2. Tenkit etmek,
kusurunu soylemek.
Sin^i?' s* £abuk ve kolay kinfan.
Sindh Gibi, benzer. Maqambef sindi
bahr — Mahambef gibi bahadur.
Sindirtuv, f. Sindirmak, kirdirma^p, ki-
nlmasmi saglamak.
Sinuv, f* Kinlmak, bozulmak, i$e yara-
maz hale qelmek. Saijj sindi — Ce~
sareti, gururu kinldt, Konli sindi —
Kalbi kinldi, ZSri sindi — llikla$ti,
soguklugu kinldi. TOsi sindi — Yu-
zu bozuldu, renk athT
Stnsb is. Tenkit^i, ^ok kmayan kim-
se, bir kimse hakkinda yamlmayan,
belirttigi kanaati dogru olan kimse.
Smjilf s* Her $eyi, herkesi smamak,
tenkit etmek veya bir hatasrni bul-
mak i^in, tenkit^i gozlerie bakan.
Smiq, s. Kink, kiri!mi$. Smiq soz —
Yumu$ak soz, Smiqqa siltav -- Ki-
nlmi§a bahane, Smiq siiyem — Ya-
rim kan$.
Siniq;iF is. Kirnk^i.
Sinay, Is. Tavtr, gidi^at.
Sinar, s. Тек, ^ift olan $eyin bin. Si-
nar caq - Тек tarafli, Sinar ezuv -
Hep bir tarafina dogru giimek iste-
yen at, Sinar evuz - Hep kendi bit-
digini yapmak isleyen kimse.
Singaq, s* £ok kinlan, ^abuk kinlan.
Singtr, Is. Cam veya tenekenin <;ikar-
digi jEngirti.
Singirlaq, s. $mgirtili.
Singirlatuv, f. §mgirlatmak.
Singtrlav, f. $mgirlamak.
Sinq : »nq etuv, f. Aglamak, sesli ag-
lamak.
Sinqildav, f* $aka yaparak, naz yapa-
rak gulmek veya aglamak.
Sinqd-sdhn, is. Gulmek, ses ^ikararak
gulmek.
Smsuv, f, Aglamak, ag!ami$ gibi ve-
ya hafif $arki soylemekteymis gibi
ses cikarmak.
Srnsituv, f. Aglamasmi veya herhan-
gi bir ses ^ikarmasmi temin etmek.
Sip, sip beruv, f. Bir gorunup bir yok
olmak.
Sipayi, s. Terbiyell, nazik.
5ipayiger$Ilik, Is. Terbiyelilik, naziklik*
Sipayilanuv, f, Terbiyeli olmak, nazik
olmak.
Sipayilav, f. Biraz guzellejtirmek. bi-
25-1
Sipayiluq — Si.i*maq
raz yaki^rkh hale getirmek, biraz
ierbiyelile^Hrmek.
Sipayiluq, is. Terbiyel И :kd naziklik, gor-
guTijli)kf kibarhk.
Sipayrsmuv, f. Kibar, terbiyeli, nazik-
mi$ gibi davranmak.
Sipalav, f* Sivamak, bir $eyi uzerine
siirmek.
Sipat, is. SifaL fizyonomi.
Sipaffaluv, L Izah edilmek, farif edil-
mek, sifatlanmak,
Sipattama, is. SiFatlamak
Sipattav, Sifatlamak.
Sipatti, s. Sifath. Ol sipatti Kazak'dan,
duniyege e? kim kelmepli - Onun
gibi Kazak dunyaya hit; gelmemi$.
Sip-siyda, s. Ip-ince.
Sipsin, is. Dcdikodu, soylenfi.
Sipsindasuv, f. Kar^bkli Ыг $eyler an-
latmak, dedikodu yapmak.
Sipsindav, f, Ho$ otmayan sekilde
hrzlrhizh konu^mak, hep !af ve de-
dikodu pe^inde olmak.
Srptay, s. Dum-duz.
Siptaluv, f. Basilmij, ;i§nenmi$ olmak
Siphgir, $. Ince, рек kahn defiih
Siptigiriav, s. inceltmek, ince vaziyote
gotirmek.
Sipddatuv, f, £abukla$tirm3k, Qabuk-
i;abuk yaptlmasim saglamak
Srpildav, f. £abuk-^abuk hareket ef-
mck, <;abuk-<;abuk sbylemek.
Sipira, s. Devamh, durmadan.
Sipirgp is, Bk. Sipir§i$.
Sipirgi?, is. Supurge.
Sipirtqi, is. Bk. Sipngi$.
Sipirtuv, L Supurtmek.
Sipiruv, f. Siipurmek, foplamak, hep-
sini birden aimak. Bet perdesin «•
sirdi * Gizli Jarafmi at;ti.
Sipinluv, f. Supurulmck.
Sipinndi, is, Supruntu,
Sir, (I.) is. Sir, boy a.
Sir, (IL) is. Sir, gizli Jutulup soy ten-
memesi gereken durum.
Sira, is, $ira, bira.
Strafgr, s. Ali$kan, sirdaj.
Snap, s, Israf.
Snahana, is, Birahane, bira salilan yer.
Snbaz, s. Insanligi olan, namuslu, ve-
fakar kimse.
Sirga, is, Kupe,
Sirgaq, s, Kirgm, gbnulsuz, istoksiz.
Sir^aqtav, f. Ka<;arnek yapmak, yak-
la$mak, kari$mak istememek.
Sirganaq, is. Kayak yapilabih'.i
yer,
Sirganaqtav, f. Kayak yapmak. Lay-
mak.
Strganafuv, f. Kaydirmak, kaymasinr
saglamak.
Sirganav, f. 1. Yukartdan dog-
ru kaymak. 2. Yava§-yava$ ileriye
do§ru hareket etmek.
Sirgavib is. Ahinn tepesine kullani-
Ln, uzun ve ince aga^.
Sirguv, f, Kaymak, hafif kipirdamak.
Sirgi, is. BitJIen otu bir yerden ikrnci
yere la§fmak igin kullanrlan aleL
Sirgituv, f, Hafifge kaydirmak, suruk-
lemek.
Sirgi}, is. Kapinin onundeki kar veya
di§er 0p vesaireyi toplamak i<Jn
kullamlan uzun saph kurege ben-
zeyen nesne.
Srrdaqlav, f. Kaqamak hareket etmek
yakla$mak islememek.
Sudan, s. Cimri, comer! degrl.
Sirqat, is, Hasta, hastahk.
Sirqattanuv, f, I hstalanmak.
Sirqav, is, Bk. Sirqat.
Srrpiratuv, f. Sizlalmak, sizlayarak a§-
rrmasina sobep olmak.
Strqirav, f, Sizlamak, sizlayarak ve ig-
neleyerek agri yapmak. Say suyogl
sirqiradi - Butun vucudu sizladi.
Strlanuv, f. Sirlanmak, boyanmak, (<o
$itli boyalarla.)
SirlaSf is. Sirda^
Sirlasuv, L Bir birine sirrim anlatmak,
bir-brrine atjlmak
Sirlatuv, f. SHatmak, boyafmak.
Sirlav, f. Sirlamak, sir boyamak (Bir
nevi yagli boya ile boyamak.)
Sulu s. Sirli. Sirli sdz - Manali, an-
lamh bbz.
Sirma, s. Uzeri i$1emeli ke<;e veya ki-
lim vesaire,
Sirmaq, is. iberi i^lenerek. oyularak
Sirmali —- Silimtik
255
iuslenen hah veya kilim yerine kul
lamian ke^e panjasi.
Sirmali, s* Sirma (i;lemeli).
Sirnay, Nefe'jli muzik aleti.
Srrnayjr, Is. ftSrrnaV” aletini Qalabilcn
kimse.
Sirl, is* Dis. Tuv sirli - Tam adcasi,
Sirt cer - Dig cftke, memleket, Sirt
kiyim - Elbiselerin di;mdan giyilen
giyim. Sir! berdi - Birisini sevme-
diginden arkasmi dommek, Sirtqi is-
ter minister! - Dialed Bakam*
Strtqari, is. Di$an, ba^ka, ayrica.
Sntqi, s, Df$ taraftaki, ko^edeki, ke-
nardaki.
Sirt-sirtj zarf, «Sirt-sirt» diye ses q-
kanmak.
Sirttay, s. Di$andan, d?$ gdrunu$ Hi-
bariyle.
Sirttan, (I*) s. 1* Di§ tarafin-dan, ar-
kasirvdan. 2. Yabancidan* Sirttan
oqidi - Dijandan okudu.
Sirttan, (II*) is. 1. Sintlnn. 2. Gayretli
yigit
Sirttav, f* Ka^amak davranmak. kan$-
mak, itjnde olmak islememek.
Sirtil, is, Qi+inti.
Sirtildav, f. Bir §eyin digerine carpa-
rak ^rtirdamasi, ses ^ikarmast,
Siruv, (i.) f. Bir tarafa dogru kaydtr-
mak.
Siruv, (II.) f* Smale
Sinq, is. Strik*
Siriqtay, s. Sirtik gibi.
Stnl, is* Hinlti*
Sinldatuv, f. Hi ria mak.
Snildav, f* Hinlh ^ikarmak.
Snildaviq, is* Qngirak.
Sirduv, f. 1. Bir tarafa dogru siki;-
mak. 2. Topluluklan ayrilarak bir
tarafta kalrv^rmek.
Situv, f. Sfkmak, koparmak,
Sittluv, f* Kuntutmak, hagli oldu^u
yerde <; ozuler ok Qkniak.
Sitsr, is* Qtirh.
Sitirlatuv, f. Qrtirdatmak.
Sihrlav, f* Qitir lamak.
Siyuv, f. 1. Sigmak. ?T Ge^inmek.
Qiz mlnezdi bala eken, 6z uylndey
blzge siyip ketH - Ki? gibi согпк-
mu5, kendi gibi bizimle ger;mp
gitti
Sibirlev, f. Tan yerinin belli olmasi.
Srdet, fs. Bahane, sebep. iftira.
Siz, z* SEz, saygi ifadesi.
Silbi, is* Karin bir eriyip, bir dondugu
mevsim.
SHbilev, f* Qselemek.
Silbirev, f. Bk. Siibilev.
Sile : silesi qaluv, f. £ok yoruknak.
^ok giilmek*
SileytuVf f* Sessizce durmasnu, hemen
yikdivermesini temin etmek.
Sitekey, is. Salya.
Silekeylev, f. Salyalamak,
Silem, is* Bir $eyin sonuf nihayeti, ka-
lan izi.
Silemek, is* Saiya, lukruk.
Silev, f. Beddua etmek, ten-kit etmek
Silevsln, is- Kedi cinsinden olan yrr-
fict hayvan.
Sileyiiv, f. Sessizce ve kipirdamadan
durmajk, donakalmak*
Silkuv, f. 1. Ilip kakmak. 2. Serpmok.
Silkip salari cok * Evine sermeye
Sulu dahi yok.
Silkidey: silkrdey ftnuv, f* Sessiz ^e-
dasiz otlmak.
Silkilesuv, f. Karjihkh munaka$a et-
mnkf £eki§mek, kavga otmek.
Silkilev, f. (^ekmek, silkelemek.
Silnindiruv, f. Sitkindirmek.
Silkinuv, f* Silkinimek, sallanmak.
Cer silkindi Zelzele okiu.
Silkisuv, f* Silkilm&sine yardrmci nb
mak, vuru$mak.
Sittesuv, f. Kar$ili*Hi bir - birine it-
mek.
Siltev, f. 1. itmek, kaktirmak. 2. i|a-
mt etmek. ydn gostermek. Con sil-
ted! — Yon gbsterdi, Asira sllfedi
— Fazlaya qilli.
SUrlcpe, is* £ok kaynami$ ezilerek pi;-
mi; ot. Silikpesi $iqh — Param -
par^a oldu.
Silimtik, Js* yaramaz $eyf kalinh*
Sllimftgi $iqh — bir ;eyi kal-
madi. param - par^a oldu.
256
Siiimlir
Sirin ко
Silimtir, is, 1. Рек ije yaremayan, ka-
linti, 2. Pisirik.
Siniirgi?, s, Rutubef ^eken, sivi bir
$cyi kendine tjekcn.
Sirnirlev, f. Tan yennin beyazla$arak
belli olmasr
Simiruv, f. Suyu ve ba$ka herhangi
bir $eyi i$tahlanarak i^mek,
Sinbiruv, L Sumkurmek. Sinbiruvge
qoh tiymedf — Hit; vakiti olmach,
Sinbirik, is. Sumijk,
Sinbirirwv, C Sumkurmek.
Stndiruv, f. Sindirmek,
Sinti, is. Kiz karde$.
Sinuvr (I.) f. Sinmck Enbegi singen
— Emegl geten, Suyekke singen
avruv — Muzmrnle^en hastalik.
Sinimdi, s. Haz»mi kolay, <;abuk haz-
medilen.
Sinir, is, Sinir, Cuvan sinir cilqi -----
Saglam, kuwetli ydk», Sfniri ?iq-
qan anq — Sinirieri belli olan za~
yif, STniri jiqqan kedey — Sinir?
belli oTan fakir.
Siniruv, f. Sindirmek. Enbek stnirdi
-— Hayti emek etli.
Sinisti, f. Bpnimsendi, adet halini aldi.
Slnisuv, f. Gc;incbi1mckF beraber ya-
Sayabilmek,
Sir3r z. Herhalde. Biyazi cundi qoylar
strS, arqadan taragan bo Isa kerek
-— Yum$ak yunlu koyunlar herhnh
de, arkadan dagilmij oisa gerek.
Sirge, is. Buza<5 ve ondan bir ya$ bu-
yer к olanmin emmemesi i^in burnu-
na ycrle^hrilen sivri t;omak.
Sirgelev, f. <'Sirge*> fakrnak.
SirestiruVf f. Srkr - siki koymak, sag-
lamta^tirmak.
SiresiiVf f. Serf olarak donmak, dona-
так sertle^mij olmak, donakalmak,
Sirev, is. Ayazda sertle>mi$ olan kar.
Sirevienuv, ft Donmak.
Sirke, (L) is. Bitin yumurtasi.
Sirke, (IL) is. 1. Sirke, 2, Ek^imi^ mey-
ve suyu.
Sirkelev, E Sirkelenmek, bitlenmiye
yuz tufmak.
Sjrkirev, f. Yagmurun jiddetlt yaz-
masi.
Sirne, (I.) is. Bitki sapmda veya hay-
vanlarin kcmiklerinin i<;inde bub/*
nan ozr ilik.
Sirne, (IL) is. Toplanarak, gurup ha-
linde yemek iejn kesilen hayvanin
eti.
Sin, is. 1. Ttiiijne tufularak kuruhjb
vc i$lonmi$ olan deri, 2. Kb-
sole. 3. Saglam, dayamkh. 4. Serf
mizatjt yurnu^amayan insan.
Sirinke, Is. Kibril. Sirinko qara — Kib-
riiin ba^i gibi siyah.
т
Та, Soz tie soz arasmda ek olarak kul-
lanihr, tfTa* yerine togunlukla
«da» kullani’lir.
Thha, (I.) is. Tava, Taba non — lava
ek’megi.
Taba, (IL) is. Birinin be$ina.
Tabag, is. Tabak, Tabaq tartti — Mi-
safirlere yemek verdi, saygr gos-
terdtf Bir tabaq gagaz — Bir tabaka
kagrt.
Tabaqtas, s. Луги tabaktan yemek ye*
mi$, уг-kfn dost,
Tabaq$if is. Dugun, toren ve benzeri
hailerde mis^tirleri ag dayan, ta*
baklara yemek dolduran ve tojiyan
kimse, servis yapan.
Tabalav, L Birisinin ugraw^ oWugu
talihsizlige sevinmek *oh ohsun» de*
mek.
Tabaldinq, is. E^ik
Taban, is. 1, Taban, ayagtn alt yuzu*
2. Tank, traklor vs.nin, topragi su*
rerken yere degen krsmt. Tabanmin
buri coq — Sozun-de durmayan,
guvenilmeyen kimse, Taban avzmda
la ban astinda — He-men, ayak ustu
birdenbire, Tabani kurektey — Ta*
b.ini kurek kadar, buyuk kuwetli,
gosrteri^IL saglam, Taban aqi — E*
megi, ha’kki, Tabanman tozdi —
Beyhude emek sarf etti. Beyhude
gitti - geldi, Tabanman tavsildi —-
Beyhude emek, beyhude yuruyu^,
Taban avdarmadt — Kipindamadi,
istifini bozmadr, Taban taymadi —
Kipirdamadi, Taban tiredi — Mesken
edindi, yerle^fi, Taban ayaq — Bu-
yuk ayak, Taban tiresti *— Kar$i
koydu, yenilmedi. Taban tiydi —
Qok yurumoklen tabanlgn aqirdi.
Taban serppedi — Hemen, amnda
oldu, Taban qans — lam bir
Taban bakq — Bir tins yassi tatli
su hihgi, Tabanm cerge Hygizbcdi
— Acele ettirdi, ^abukla^tirdr Ta*
banmdi cah'H'af — QH?uk defok
Tabanda, Hemen, derhel.
Tabandafuv, f, KipirdaIfirmamak, da-
yanmasmi sagtamak.
Tabandav, (L) f. Kipirdemamak, da*
yanmak, snpa * saglam durrrnya
^ahjmsk.
Tabandav, (IL) L Ayakkabtnin taba-
nmi yeniletlirmek, tamir ettirmek.
Tabandf, s, Taban’h, saglam, saglam
korakterli.
Tabandibq, is. Tabanlihk, sadism ka-
rakterl i I ik ♦
Tabansiz, is. Tabansiz, korkak, odlek,
donek.
Tabcdmav, f. Hi^ krpirdamoms’k.
Tabciltpav, f. Kipirdatmamak, ka^ir*
mamaik.
Tabiyg?df is. Tabiat
Tabiygiyr s. Ts’bit.
TabuVf L 1, Tapmak, bulmak. 2. Ka-
zanmak, para kazanmak. Cybp
tapti — Du^unerek buldu, yeni bir-
$ey ketfeiti, Maqul dep tapti —
Dogru buldu., Col taph — Yol bub
du, bir $eyin kolayim buldu, Gaza
taph —* Oldu, Aqil tapti ~ n kola*
ymi buldu, ЕЫп taph — Koiayhgmi
buldu. Tavip ayitti — Dogrusunu soy-
Jedi, Qapism tapti — Yanlijini ya-
kaladi,Cay tapti — Rahallandi, Bala
tapti — Dogum yapti, Tilin tapti —
Anfayacagi dili bildi, Mai tapti ~
Para kazandj, Tenin tapti — Kendi*
ne uygun birisini buldu, Babin
Tabiluv —- Taypiyuv
fpph - Arzusunu, istegini yaph.
Piyda lapti — Kar etti.
TcSiluv, L Bulunmak,
Tiibint is. Hayvan surusu.
L~»b:ndav, f. Hayvanlarm toplu olarak
< la ma 5 r.
Tabindiruv, f, Tapmdirmak.
Tabintuv, f. Bk. Tabindiruv.
Tabinuv, L 1. Tapinmak, 2. Ba$ e§-
.r..k, itaat etmek,
Tabis, (I.) Is. Kazar^, fayda, gelir.
Tabrs elti — Emaneli teslim etmek.
Tabis, (IL) Is. Kimi? Ney:9 sorulanmn
cevabi.
Tabtskcr, s. Kazan;li, fayda saglayan,
<;elir getiren.
Tabrskerlik, Is. Kazanan, ^ok gelir ge-
tiren.
Tabistiruv, f. L Barr$Jirmak, 2. Buiu$-
turmak
Tabnuv, f. 1. Ban^mak, anla$mak, 2.
Bulujmak.
TabiL is, Tabut,
Tags, is. At nab
Tatjfiymdaluv, f* Tayin edilmek.
Tagayindav, L Tayin etmek.
Tagayindi, s* Belirli, devamh, tayin
cdilen,
Tagalanuv, f. Nallanmak,
Tagalav, f. Nalfamak.
Tagam, is, Yemek, 35, gida.
Tagandav: tort ta£jandav, f. Yuruye-
;imder\ kipindayamadan durmak.
T>gal, is. Tabak,
Tagdir, is. Takdir, kader, abn yazisi.
Tagzim, is. Hurmet, saygt.
Taglim, Is, Talim, ornek, gorgu
Taguv, f, Takmak* 5rn !aqh — Tenkit
c!ti, Ayip taqti — Suijadl, Cip taqh
- Bir $ey hakkinda, bir karara
varmak, Alaq laqti — Isim verdi,
i’mvan verdi.
Tag», (L) s. 1. Yabani,
2 Hep yalmz nlan ve topluluga gir~
miyen.
Таф, (IL) s. Daha, biraz daha.
Tagilanuv, f. Hep yalniz, hep ba^kasi-
т'1'З kanj-madan tek ba$ina olmak.
Tagiluv, f. Takilmak.
Tagiliq, is. Y^bgnilik, ehlilevmemi^-
lik. gorgusuzluk
Tac, Is* Ta;.
Tacal, is. Dev, camvar.
Taz, is. KeL Taz qann — Tuysuz ка-
пп, Taz kebin krydi — Eski haline
geldi, Taz qalptna tiish' — Eskisi
gibi oldu.
Tazaf s. 1, Toze, temiz, saf, net 2. Sa-
mimi. Deni faba — Sa^Iigt ryL Ta-
za ava — Temiz hava, Taza anq —
Segligi iyi, sadece kendi yaratiii^
11ibariyle zayif.
Tazalanuv, f, Temizlcnmek.
Tazalav, f. Temizlemek.
Tazalrq, is. Temizlik, iyi niyetlilik.
Taz^a, is. Ba^ma yara <pkarak keUe$-
mek.
Tazb is* Tcizi
Гау, (I.) is. Tay
TayF (il.) is. Buyuk ve ar'jir yuk, pa*
ket.
Taygaq, s. 1. Kaygan. 2. Agrr vaziyet
Taygaqtav, f. Bk. Tayganaqtav,
Tayganaqtavr L Kaya - kaya zor yiY
rumek.
Tay^anav, f. Kaymak, kaygan yerden
kayarak yurumek.
Taydiruv, f. Kaydirmak,
Tayqaq, s* Kaypak.
Tayqaqtav, f. Kaypskhk etmek.
Tayqav, f. Kaqamak hareket etmek,
donmek, caymaк.
Tnyquv, L Bk. Tayqaqtav.
Tayqj, s* Krsa boylu, bacaksizca.
Taylaq, is. Bir ya$ini ge;mi$F iki ya-
^rni henuz doldurmamij deve.
Tayli-tayaq, is. Koyun, evin ve civa-
rrn fertleri.
Tayliguv, f. (Jzuntu duymak, uzubm^k,
cosaret edememek, qekirtmek.
Таура, is. Tayfa, dvardaki cemaai
Bir taypa el — Bir tayfa halk.
Taypaq, s. Kisa. uzun boylti degil, ba-
cakstz.
Taypaltuv, f. Alin hep aym ayarda
guze! yuriimesi.
Taypav, f. Bk. Taptav.
Taypuytuv, f. Kisahmak,
Taypiyuv, f. Kksalmak.
Taypandav — Taqir
25!)
Taypandav, f. Kisa boylu kimsenin
paylak paylak yUrumesi.
Taysaqtav, f. Kabul ehnemek, yapma-
mak yapilan herhangi bir teklifi
muspot davranmama'k i^in bahane
aramak.
Taysaldiruv, f, Qekindirmek, cesareb
sizlendirmek.
Taysaluv, f. Qekrnmf'k, utanimak, cesa-
rel edemcmek.
Taytalasuv, f. Kar^i gelmek, munaka-
£3 etmek, kuwet veya sozle kar^ilik
bildirmek,
Taylandatuv, f. Paylak payfak ko^uf’
mak.
Taytandav, f* Payfak paytak ko$mak.
Tayterir is. Bk Tayfer',
Taytuyaq, is. Tayin trmagi buyuklu-
gunde gumus Hokum.
Tayizf 1. Denn degil, 2. Bllgisi tarn
degil.
Tayizdav, f. Suyun azalmaya yuz tub
masi,
Taymbav, f. (^kinmemek, korkma-
mak. cesur olmak
Tayinja, is. Bir ya$im ge£mi$, iki ya$i-
na girmemi§ dans.
Taksiy, is. Taksi.
Takhyka, is. Takdk.
Taq, (I.) is. Tank
Taqr (IL) is. Trk sayilar, t;ift degil
lek (1, 3, 5, 7) gibi.
Tag, (ML) s. Tam, fa kendisi.
Taq, (IV.) L «Так» derrick,
Taqa, (L) is. 6k;^
Taqa, (IL) s. Tamamiyle, butunuyle.
Tagaldnuv, f. YakJajhrmak.
Taqafuv, f, Yaklajma'k
TaqaL is. Bk. Tagat.
Taqaqtav, f. Bir $ey: tekrar - tekrar
soyfemek, pejini birakmamak.
Taqav* (L) s. Yakin, uzak degil.
Taqav, (IL) L Yakla^mak, yakin grl-
mek,
Taqiya, is. Takke,
Taqpaq, is. Kalabahk onunde ezbere
soylenen $iir ve benzert guzel soz-
ter,
Taqpaqiav, f. $arki, ^iir gibi guzel snz
fen ezhere sdylemek.
Taqsir, is- Hurmet cdilcn kinveleu .
bHhassa hocalara kullendan Ifadr
TaqsireL is* Yokluk, zor durum,
Taqta, is. Mekleplerde veya resmi de,!
referdt? bi.ilundurulan Ilan tahlasi.
Tnqfa jay — Tahta gibi Qay, Qurmet
taqlasi — Bajari kazananlann ismi
yazilan tabla.
Taqtayr is. Tahta, kereste.
Taqtayday, s. Tahta gibi dikrvduz.
Taq-taq: taq-taq etiiv, L 1. Takur-hj-
kur ses Qkarmak, takndamak* 2.
Iyi konu^an, akilh.
Taqfaylatuv, C Tahtalatmak.
Taqtayfav, f. Tahtalamak, tahta dd^e-
тёк,
Taqtaylanuv, f, Tahtalanmak, tahta ile
kaplamak.
TaqfaHv, f. Tahtayi e?it par^aiara h h
me к
Taq-luq, s. Kit k^naat, zir-zor.
Taqtiruv, f. Taktrrmak.
Taquva, s. 1. Dindar, 2. Iyi копией,
riz-£ok bilgi sahibi.
Taquvasrnuv, f. 1, Dindarmi$ gibi go-
runmek, 2. Kendini hatip sanmak,
hatlp gibi gorunmek.
Taqtf: taqiVluqiL s. Yetersiz,
Taqildatuv, f. TalMak diye ses ^ikart-
mak.
Taqddav, L 1. Takirdamak. 2. Net ve
yerinde konusmak.
Taqiletti, s. Benzer.
Taqim, Is. Baldir. Narkiz kimtap taki-
mm, atka kamjr basadi, Narkiz*
baldirlarmi orHukfen senra ati kam-
Qhyor. Taqimga basti ~ lyi bir at!
kendine tahsis etti.
Taqimdav, f. TakEp etmek, pr?s<ni bi-
лзктагпак.
Taqir, s. Tamtakir, hi^bir $ey olmayan,
bom bo^ yer. Kbniildegi bulagim,
buqun kayda lakildal Takilda tri
lakildal kogerip fur sar dalaF qul
bilip tur taknda — Gonlumdeki и-
mak bugun nerdesin §inl $inl ak!
$aki dilim $aki! Ye$erml$, gents
tilan, guJ bitmi$ t;orak yender Taker
ba$ — KeL sa^stz, Kirk ci! casagan
fakir baska sei kuysada caj ^ikbas
200
TaqirJfirp.r. — TaJa.shn.iv
- Ke.’rC yiibk koi ЬиЦ.э seller bc;M-
r,yh sjg ^rkmaz, Таки kedoy -- Yok-
Mil, hit; bir^ryi olmayan fakir.
Taqidanuv, f. Hii; bir $ry brakmadzn
dumduz edilmek.
Tanitlaluvr C Dum-duz effirmek, bit’/i
vcsairedcn tcmrzletmek, hi£ bir $?y
biraklirmamak.
Taqirlav, f, Hi^ bir $ey bitakmadan,
dum-duz etmek.
Taqirgaq, s* Verimsiz, bitki yelismeyen
toprak.
Taqirip, is. 1. AT^irma, makale veya
kitabtn tsmasL konusu. 2, Makalc-
n:n, ara^hrmanin, kitabin cdi.
Taqis, s, A^rkgoz.
Tai. is. 1. Sdgut agaci, At krp mhvp
kdetinmin, tav isinen tai kesip ap
Dagdan kesiigim segut agacini
kendime at уарэг, blnerdim. 2. Dal,
bdluk, part;a, tone. Maydayma fur
togulup u$ tali — AJnina dokulmus
duruyor u<; teli, Tai boyu — Butun
vucudu, Bir mini cok karap tursan fal
boyunda atari temsandirdi korgen
toptu — Bir tek kusuru yok joyle
bir baksan, bulun vucudundaki
guzelligi gunjpkrki herkesi imren-
dirdi. Tai tus — Gupc giinduz, ogle
vakti. Tai fust?, baganagi klime de-
gen csikke, giiip ketti barma $aran?
(Abay) Gupe guoduz girme dedi-
gimiz k^pdan giriverdi, varnii <;a-
ren?
Talay, (I.) is* £ok dcFa defalarca, ^e^it-
li zamanlarda, Talay soz budan bu-
run кёр aytkonmin, tubin oylap
uvagim cep aytkanmm (Abay).
Bundan ewelce cok |eyier soylc-
m^Tln. Sonunu du^unup kederim-
den derdimden soytemi^tim. Eki
talay — Zorf tehlikeli. 2. §0phe1i,
belirsiz.
Talay, (II.) is. Kismet, kader, nasip,
baht. San milyon halkima anlmay-
tin bak bergen, ati halik bakih, ta-
layima top kolgen — Milyonlnra
hol’kimm degijmeyen kaderi, adi
halkm bahti ama benim bahlrmda
iz birakti.
TrHaq, (I.) is. 1. Evil cpftlerin aynlmasi
Musuhnan ayelderdin nekc, talak
conderi Qmiygatka tiyistb Musluman
hanimhrin nikah ve ayrdma sebep-
ieri striata uygun. «Atana nSlet, sen
no kilmadrn? cok bolup ket, men so*
non taliik?? dedi Aydarbek Zeyncpke.
Лктпа hoof olsun, sen neler yap-
iiiricbn barn? Yok oh git. Ben seni
bo^uyo: i j.ii-j d /dl Aydarbek Zeyno-
br? Talak eHi. 1, Bo$adi. 2. Bir^cyden
iyice bezdi. Istegen cak-
silirpn unwlalmayr, koretinde cuzun-
dij kung° cettim. Ma kancan al kd-
zimd'r ant elkesin, sen Osin cas 6m-
rumdu lalak ettim. Yaphgin ryillk
HjiiriulmHi'i. yuzunu gorrnekte
oidn( hanger, oy (al)
gozumu ant ?4ipir’'n. Senin kin
geix ormumdon de bezdim. Talak
kagaz. Ayrildiqint belgeleyen vesi-
ka.
TfJaq, (IL) is. Delak. Talagi laris ay-
nidi -— D^iagi patladi.
Tatan, ?s. Bk. Talay.
Talanf, is. Kabiil/et.
Talon-tarac, is. Talon, yagma, bozgun
Tolanuv, f, Tz’l^an edilmek.
Takip, is. 1. Bir i$i yapmak i^in te^eb’
Ьuse germek, amicina crla§abil-nriek
:rin gayret etmek. 2. Talep, dilek,
mzkszd. Td?p efedi — Taiep gIU,
'bledi, cvzu cdh
Talapay, is. Yugma|?nmi^ bir $cyi ka-
p;;mak. Talapayga soldi — Yagma
eHi.
Tf.kpzyl/v, L Ck. Talapay.
TolapLcr, (I ) s. Bir i;J yapmayr tabp
cden, mi'i‘^ebbis, giri^ken.
Tolapkor, (И ) Is. A1/;i eden, til' p
ndonP lilip olan.
Talapfanuv, Г Te^ebbus etmek
Talas, is. Rnlii bir mesele hakkmdaki
muntik,7js i elmf'k, iHr.w efiuok. irl-
dia da bu’unmak.
TalasEJ", Iddia ndil-meyen tarii^rna-
mz. T-'lassiz ^indtq — Tarti^ma
goKirmeyen gor^ek.
Takistiruv, F. Da'ad’rmhk dngirjur
mek.
Talasuv — Tamada
261
Talasuv, f* 1. Корс.-kier in dala§masL 2.
Bir $eyi pay edebilmck kin kap^-
mak. 3. Tarh^mak, munaka$a etmek*
Talasip b^ska, cav bolup doska, kor
bolup kurup barasin (Abay) Bo$u
bo$una dola$ip, dostuna du^man
oiup, kun unakLi, yalniz к a I m л к 'a -
sin Aspan men tai .isnan - Devic gij
rejmek. Can falasti — 1* Cam stkih
di, 2. Butiin imk5:ilarini kulhndi*
Talatuvf f, 1. Кбред? duLlmak. 2. Yag-
ma eHirmck.
Talav, f. 1, Dalamak. 2. Birisinin ma-
lm i - mulкunu zorla акгмк, yagma
etmek,
Talavrafuv, f, Kizatfmak, kan oturtmak,
mos-mor etmek.
Tabvrav, f, Kizarmak, mos-mor olmak,
kansizlaymak, k?n oturmak
Talgacav, Is* Idnreli yemek.
Talgaq, Is. A^ermck.
Tnlgampaz, s, Sc;mc$iiv hilen, se^kin
^eylerden ho; la nan, ze^kli*
Tatgav, f. 1, Hrmimlann hamileligin
i?< gunlerinde yemek se^mcsi. 2.
Secmek, begenmek, ayimiak.
Talgavrav, f, HM5izlf>mek, gut;suzle^'
тек.
Taldav, f< 1* Dallara ayirmak, bir bir
ayirmak* 2* Analiz ehnck.
Taldirmas, s, Ince, nazik, narin.
Taldiruv, f. BayiHmak.
Talqan, is, Kavrulmu? bugday veya
darintn dguitulmr style elde edi‘en
un* Tatqan qildt ...... Param - par^a
NIJ, bozdu*
Talqandanuv, L 1 iln ndilmek, bozul-
mak, parhelia итак, kullanilmaz i$e
yaramaz hale qelmek*
Talqandaluv, L Talnn etmek, bozdur-
mdc, psr^a’nhvak.
Talqandav, f, 1. Kavnilmu$ bugday
ve danmn ogutulmesi, 2* Bozuknak,
imha edilmek, kinlmak.
Talqi, is* 1. Iyi i;lenmenr$ olan
ciyi daha iyi bir hale getbmek <;in
kullanilan agn^lan yapilmr? bir ale!.
2. Teiklk, tahkik. 3* Zorluk, eziyet.
Talqtga lusti — Ге-Гик ve tahk?b
p-diHi. Talqtga sahndi — Tctk;k ve
mevzu edildi,
Talqdanuv, f. Tcbk'k edilmok, ijlen-
mek.
Talqilav, f. Ijlemek, yum$atmak* 2.
Tetkik ve tahkik etmek* Asiqpay ot:-
np cazip . fiq, sodan keyin aldimen
ozirniz falqilayrq — Acele elmedcn
yaz, sonra evvelS kendimiz tetkik
edelim*
Talma, talma avruv, is, Bayilma has-
taligk
Talma, (IL): talma tus. Is, Tam oglen,
ogle uzeri*
Talmavsirav, f, Kendini kaybeder, ba-
yfhr gibi olmak, halstzlejmck*
Talcn, is, Evracin dosyada kalan nus*
host.
Talpan, s, Kisa, bicaksiz.
Ttilpinuvr f, 1, ^ocugun e-mekleme
to^obbusune girijmesi* 2* Herhangi
bb maksatla tesebbike giri^mek,
Tnltaq, s, )kr oyrr seyi-n arasmin dij?'
gun ve yakin olrnamasi. Taltaq nw-
yiz — Iki tarafi alt;ak olan boynuz,
Taltaq ayaq — iki tarafa dogru
carpik bacak,
Taitandav, 1. Bacagin arasini a;a-
rak yurumek. 2* $мт»впк^а ve kendi*
no fazla guverurmi^ gibi hareket
elmdk.
Taltayuv, f* Iki bacagi iki tarafa
mak.
Taluv, f* 1* Bayilmak. 2. £ok yoru'-
mak, giXsuz halde kalmak* Ozak
taldr — - Kami acikti.
TiJ^iq, is, Karm doyurmayan, fakat
h.Hif gida olan yemek*
Taliguv, f, H3lsizle$mek, yorulmak*
Tatiqsuv, f, Kendini kaybeder gibi ob
mak, kendinden geQmek.
Taftr, <s, Ayakkabionm, cyakk.ibi dik-
mek r^in gerekli aleil?nnt koydugu
deriden yapilmi? torba.
Tahstay, s, Elverijli degil, kocaman,
bi;imsiz.
Tam, Is, 1. Kcbir, ziyarel, mezar 2-
Elie yapflrm$ kerpi^ten orulen du-
var.
Tamada, is. Dugun, e^lence vs. gibi
262
Tamaq — 1'andir
buyuk toplanlrlardd yemek i$leHrii
id a re eden kimse.
Tamaq, (I.) is, Yemek, yenilip i^ilebt-
len $eylcr.
Tamaq, (II) Is, Bo^az, Tama£m ke-
ncdi — Konv^niak i^in sesin ayar-
lidr, bo^azini temrzledi, Tamaq asi-
radi — Bo^azini beslodi.
Tamaqsav, s* Bogazma du^kun, a^b-
g:i dayamksrz, pis bogaz.
Tamaqsavhq, is- Pis bo^azlrk, bo^aza
du?kunluk.
Tamaqfandtruv, f. Gidalandirmok, ye-
mek yedirmek.
Tamaqtanuv, L Yemek yemek, karm
doyurmak.
Limam, z. Tamam, eksik degil Tamnm
boldi — Tamam oldu, bitb.
Lwmdav, f- Tamamlamak, ^bitirmek.
Taman, Dogru. Turkhtan'ga laman —
Turkistan'a do^ru.
Tama$af s* Теглака, £ok guzel, enfere-
san,
Tama^atav, f, Tema^a etmek, seyrel'
mek.
Tambur, (I.) is, Uzeri «kumbez» bi^o
minde yapilan ev.
Tambur, (tl.) is, Kuma$ uzerine i$le-
me yapmanin, dokumamn bir turu,
Tamsandiruv, f, Tadma baktirtmak.
Tamsantuv, L Tadrna baktirmak.
Tamsanuv, f. 1, Yemegin tadrna bak-
mak. 2. Hayret etmek,
Tam-tumdap, f. Tami lamina yetirmek
Tamtiq, is. KalirdL
Tamuv, f- Terf qdz ya$i veya suyun
damfamasi, Nuri tamadi — £ok gu-
zel, nuru damlayan, Avizinan bal
tamgnn —* AQzindan bal damlayan,
Tamuq, is, 1, Tamu, cehenneni. 2 A
zap. cile, a§tr i§.
Tam$ir is- Damla. Tamjidan tama ber-
se derlya bold (Atasozu) Damlaya
damlaya gdl olur,
Tamjilatuv, f. Damlatmak.
Tamsilav, f, Damlamak.
Tamil, is, Yazin en s«cak oldu^u gun-
lor
Tamizuv, (L) f. Damlatmak.
Tamizuv, (IL) f Aie^i lutu^turmak,
yakniak.
Tamiziq, is. A1 -51 tirlu^lurmakta kultr?-
Limlan <;ira.
Tamiq, is. Tarnuq.
Tamikuv, f. Y um^amak, harekets 17 !c -
mek.
Tamikituv, f, Yii-ni'jak ve haokf’ts’Z
i>;!o geiirm-/k,
Tamir, is, 1. BiTkilerin koku. 2 Insa-
nin veya hayvamn kan daman. 3.
Dost, ark/!da5, 4. Esas, sebep. Ta*
mir ustadi --- Nabztm yokladi, Ta-
minna Haifa ^aptr — Damanna bal-
f.‘ vurdrf, kokijnu kuruttu, Tamir
caydi ----- Qxjaldi, uredi, Taminn tar-
tip kordi — Durumunu, yokladi,
Kure famtr — $ah daman, Tamir
lartqan tanqpas — Sut sagan dar-
hk f;ckmez
Tamirbnuv, L Damarlanmak, kdk sal-
mak.
Tamir-tams, is- Dost - arkadag,
Tamirgi, is, Nabzmi yokleyarak (da-
marmi tuL^rak) hastabgin ne oldu-
gu’iu anlayan kimse.
Tana, (I.) is. Daria, bir ya^rna gekni$
srgrr.
Tana, (IL) h. Gom lek I ere ve benzeri
giysilere takilan pa ria к dugrrie,
Tanaday, s, «Tana» gibi parlak veya
onun buyuklugunde. Qulaqqa urgan
tanaday — Sessiz sedasiz.
Talap, is. Eskiden alan dl£mek
kullamlan usul.
Tanav, (L) is. Bumun deligi* Tanavi
quvsirildi Uzuldii, ktzdi, Tana-
vm koterdi — Burnunu kaldirdt,
Tanavm ^iiyrrdi —- BeQenmedi, Ta-
navin hrciyfti — igrendi, Tanavi-
nan esek qurh tusedi — Delirdi,
deli gibi hareket etti, Tanav qaqti
Nefes - nefese kaldi.
Tanav, (IL) f, Ozel drktiriImi5 elbise-
niri prove yapilarak tekrar gozden
ge^ irilmes!.
Tanavratuv, f. Nefes - nefese bink-
mak.
Tanavrav, f, Nefes - nefese kalmak.
Tandir, is Tandir
Tank — Tapqir
263
Tank, is. Tank.
Tantuv, Is. Luzumsuz jeyler konujmak,
bojuna konujmak.
Tanhq, Is. Luzumsuz ve 605 $ey ко
nu$an kimse.
Tanuv, (I.) f. Tanimak. Hat tamdi —
Okum a - yazma ogrendi, Esten tan-
di — Kendini kaybetlL
Tanuv, (II*) L Tandi, inkSr etti.
Tamq, s. Tanik, belli, taninmij.
Tamluv, L Tanimmak.
Tanimal, s. Tanidrtc
Tams, s. Tanij, tanidik. COz tarns —
Bir ka£ def a gormuj, fakat konuj-
Tamstrq, is. Tanijik.
Tanishruv, f. Tamjtirmak,
Tamsuv, f, Tamjmak. Qiz tanishruv
— Kizi evlendirmeden ewd акта-
baiannr dolajtirmak,
Tanifuv, f. Tanilmak.
Tan, (I.) is. Tan. Tan sfirl ~ Sabahm
erken saatleri. Tan atti — Sabah
oldu, Tan sargaydi — Tan yeri agir-
di, Tan asti — Ah saba ha kadar
yemsiz baglt bulundurdu.
Tan, (IL) Is. Hayvanin kasigi, arks
bacagifyle karrnnin arasi.
Tan, (III.) s. Hayret. Tamm bar —
Hayret ©Him, Tan - tamaja boldi —
Hayre4 etti.
Tanba, is. Damga. SOyekke tan ba bol-
di — Kemige damga oldu, namusa
cfokundu, Tayga tanba basqanday —
Taya damga bastnij kadar ap-a^ik.
Tnnbalanuv, f. Damgalanmak.
Tanbalav, L Damgalamak.
Tangacayip, s. Hayret edilecek kadar
jahane.
Tanday, is. 1. Damak. 2. Bir $eyin uze-
rindeki cizgi. Tanday qaqti ~ Hay-
ret beiintisi olarak damagi tik-tik
ettirmek, Tanday clbltti — Kurumus
datnagim islatti, bir jey igti, Tan-
day! kept! — £ok susadi.
Tandaylav, f. Karelere ayirmak, dama-
lamak.
Tandamah, s, Secmeti,
Tandandiruv, f. Hayret ettirmek
Tandanisuv, L Beraberce hayret et-
mek.
Tandav, f. Se^mek, iyilerini ayirmak.
Tandavb, s.
Tandaq, Is. Oylum - oylum, leke - le-
ke, damga.
Tandiruv, f. Ba^lattirmak.
Tanerten, Sabahleyin, erken saatterde.
Tansiq, s. Merakli, merak konusu.
Tanuv, f, Bir ;eye, bir direge bagla-
mak.
Taniluv, f. Bir Jeye baglanil.mak.
Tamrqanuv, f, Hayret etmek.
Tamrqatuv, f. Hayret ettirmek.
Tanirqav, L Hayret etmek, merak et-
mek.
Tanqi, s. Ktsa, ufak.
Tanqtyluv, f. Kisa veya ufak bir §e-
yin bir yerde рек uygun olmadan
durmasmi saglamak.
Tanqildav, L Sesli - sesh konu$mak.
Tanqiyuv, f. Burnun ufacik ve kisacik
olmasi.
Tangi}, is. I. Kazak Turklennin ke^e-
den ^adinnm duvanni te^kil eden
«kerege» lerin ba$mi birikhrerek
baglamak i^in dzel dokulan nesne.
2. Bebegi besige baglarken eltnin
ayagmm uzerinden ge^irilen bag.
Tap, (L) is. Tab, simf. teba.
Tap, (It.) Is. Bir jeyin diger bir jey
uzeriixte kalan izi. Tap, (IIL) is, Sonmeye yuz lutan ate*
jin Tap, kulunun stcakligi. (IVJ Tam, ta. Tap bash — Tam
buldu, Tap berdl — Aniden satdir-
di, Tap boldi — Kar§ila$tj.
Tapal, s. Ktsa, yuksek degil.
Tapalav, f. Tezegi odun olarak kullan-
<nak maksadiyle, kanjlirdikrfan son*
ra yuvarlak hale getinmek.
Tapallaq, s. Kisaok, 50k kisa boylu.
Tapanja, is. Tabanca.
Tapa-faltiis, Tam ogle vakh.
Tapav, f. Bir $eyi cignemek, tepele-
mek, ezmek.
Tapcrlmav, f. Ktpirdamamak, saga -
sola kaydirmamak.
Tapqir, 5. Kivrak zekali, mu$kul du-
rumda kahnca hemen bir kolayini
264
Tapqirhq — Targildanuv
bularak yerinde cev<ip veren veya
herivingi btr ;eye bir care bulan
kimse.
Tapqirliq, is, Kivrak zckSlilik, cok akil-
hhk.
Tapsirma, is, Vszife, ddev. Bastiqtm
bergen lapsirmasi boyinfa kele ca-
tir — Amirinin verdigi vaziie icabi
geliyor.
Tapsiruv, f. 1, Vaziic, odev verhnek.
2. Bir $eyi binsine kendi eliyle
teslim elmek, 3, Talebelenn imti-
hana girmcsi, Con tapsirdi — Ca-
nini teslim etli.
Taptatuv, L £ignenmek, ezrlmek.
Taptostiruv, f. Bir §eyi benzerligine,
uygunluguna gore ayri - ayn top-
lamak.
Taptatuv, L Qignetmek, ezdirmek,
ayaklar altina aldirmak.
Taptav, f. 1. Ezmek, cignemek, ayak-
lar altina aimak. 2. Demin ddverek
inceltniek. 3. Ezmek, yok etmek.
Tap-tuynaqtay, s. Ter-temiz, tierIi top-
ic, feHipli.
Taptnuv, L Buldurmak.
Tap$ir s, Yeterli de^il, ekslk, az.
Tap5iliq, is. Yetersizlik, eksikIjк, az-
lik.
Tapir: taptr-tupir, iinL Ani ve kari^ik
ses’er,
Tapnaq: bota tapiraq, is. Yeni yuru-
meye bajlayan deve yavrusunun yu-
ruyu^u gibi yururnek.
Tar, s+ 1, Dar. 2. Zor ve a§ir. Teris!
tar adam — Sinirli adam, Beytli tar
— Krskanc, ATdi tar — Sert, hcy-
bcHir Qoli tar — Corner! degil, pinii.
Ta ran, (I.) is. Terazi.
Iatan, (IL) is. Sadece kt$ gunleri sa-
baha dogru gorunen topic ytldiz.
Таган, (HL) s, Zaytfca, ince ve siska
vucut.
Taraq, is. Tarak.
Taraqan, is. Ne olursa yiyenr dik ka-
natli, ziraata zararh hajaret.
Taraqquynq, is. Kemirgenler soyundan
b;r canli,
Taraqtav, f. Taraklamak.
Taraluv, f. Tdrak-anmij olmak.
Taralgi, is. Uzerigiyi egere bagJayan
kayt^.
Taram, 1$, Bir ^cyin taranmij gibi par-
talara aynldKji ayri - Gyn panja ve
kolu.
Taramdaluv, f Taranmi§ gibi parra ve
kcliara ayrilmak.
Taiomdanuv, f. Bdtunmek, ayn - ayn
kollara aynlmak.
Taramdav, ft Par^alamak, taranmij gi-
bi bolumlere ayirmak.
Tararnis, is. 1. Insan vucudundaki si-
nlr 2. Ayakkabt dikmeye gerekli
saghm ip ce$i!i. 3. Zayif, etten
annmi? ve sadece sinir kalm»5,
Taramisma Hindi — £ok zayifladi,
sinek kadar cam katdi,
Tarahtas, is. Dort tekerlekii, Qogun-
lukla uzeri kapah bir araba ^e$ldi.
Taranuv, f. Taranmak, sbslenmek.
Tarap, is. Taraf, yon. Наг tarap —
Her laraL
Tarasuv, fF Dagilmak,
Taratuv, f. Dagitmak.
Tarahsuv, f, Dagitilmasina, dagilma-
sma yardrmci olmak.
Tarav, (L) is. Bblum, koi, bran$.
Tarav, (И.) L I. Sac taramak. 2, Her
tarafa dagilmak.
Taravtq, is. Teravih.
Tarbaq, s* Yassi, yayvan ve duz (bu-
run).
Tarbaqa, is. Kurbaga.
Tarbandav, L E’veri^sizce, рек uygun
olmayan vucuduyla hareket etmek,
kojmak, yurumek, bir jeyler yapma-
ya cah$makP
Tarbiyuv, f, Yuz uslu yalrmk, коса’
тки vucuyfa ve kisa boylu olarak
durmak.
Targaq, is. 1. Yumurtasr alacall olan
bir kus turu. 2. Cilli yuz.
Targd, s. 1. £illi yuz. 2. Рек has olma-
yan kaba ses.
Targildanuv, f. 1, Yuzun siyah ben ve-
ya sEvilce gibi $eylerle bozufrnast.
2. Rengin degi^meye ha^lamasi. 3.
Sesin deqi^mesL dogru ve guzel
Cikmamasi.
Tanyf — Tartu v
265
Tanyf, is. Tarife.
Tanyh, is. Tarih.
Tartyhiy, s, Tarihi.
Tariyh$i, is. Tarihci.
Tarqatuv, f, 1. DagHmak. 2. Dokunan
bir jeyi sokmek, bozmak.
Tarqatiluv, f. Dagrhlmak, bozulmak,
sokiulmek.
Tarqav, f. Dagilmatc
Tarian, s, 1. A^ik kahverengi. 2» £ok
gdrmu§ gecinmij, tecrubeli. Tartan
tartuvu — Buylidu.
Tarliq, is. 1, Birjeyin dar olmasi, 2.
Vaziyetin, ge^imin zorlugu, agtr-
ligi, Qoh tarliq — Yokluk, elinde
fazla bir $ey olmsmak.
Tarmaq, is, Bir $eyin bdlumu, dagi-
h§i.
TarmaqtaluVf f* Bdliknlere aynlmak.
Tarmaqtav, f. Bolumlere ayirmak.
Tarpa: tarpa bas saluv, f. Aniden ya-
kalamak, ka^masrna irnikan birak-
mak.
Tarpan, s. Huysuz, saldrrgan at.
Tarpuv, f* At veya deve gibi hayvan-
lartn gifte atmasi.
Tarpildaluv, f. Yijrurken yuksek^e ses
^ikararak basmak. к
Tarpildav, f. Ayagi dik basmadan su-
rukleyerek Ьаэгпак suretiyle ses £i-
karttnak.
Tars: tars etiiv, f, Sesin yuksekce £ik-
masr. Tars cumdi — Sert yumdu.
Tars capti — Sert kapatti. Talagi tars
aynldt — £bk sinirlendi, Tars bur-
kenlp catti <— Ba$rnr ayagrnr orterek
yatti, Tars umtilip katti — Butunuyle
ununtuldu.
Tars - turs: veya - sart - surf etuv, f.
Bir $eyin vurulmasi, dovu^mek,
Tarsil, Is, Tufegin sesi.
Tarsildav, f, «Tarsildayarak» ses qikma-
SL
Tarsmuv, f. Dar demek, dar oldugu-
nu‘ kabul etmek.
Tarta, Ek, cumle sonuna gelen ek.
Tuska tarta keldi — Ogleye dogru
geldi.
Tartpa, (I.) is, Egerin uzerinden atm
karnmdan dolastinlan kolan.
Tartpa, (П.) Is. Masanin <;ekmecesi.
Gekmece.
Tartpaqtav, f. ^ekinerek yurumek, ge-
rrye cekinmek.
Tarttiruv, f, 1. (^ektirmek, 2. Erkek
hay vanla n kisirla$frrtmak,
Tartuv, (1.) f. 1. Cekimek. 2. Bagla-
mak, saglamlajtinmak. 3. Herhangi
bir muzik aletini kullanmak, 4.
Benzemek, ^ocugun akrabalanna
benzemesl 5. Bir $eyi hediye el-
mek, ‘armagan e^mbk. 6. Herhangi
bir $eye i^tirak e+trrmek, Tarazi^a
tartfi — Terazrde tartti. Tartip a!-
di — Zorla aldi, ^ekerek aldi, Tar-
tip ciberdi — Vurdu, yapi^tirdi.
Azap tartti — Eziyet ^ekti, Boy tart-
ti — Yakla^mak i&tedi, Koz tartti —
Dii$undij, hatrrladi, Egde tartti —
Ya?i ilerledi, Cavapqa tartti — Sut;-
ladi, Mesul tuttu, EzOv tartti — Ha-
fif dud^k biikerek giilumsedi,
Qabagi tartti — Gozu segirdi, Ta-
ntnan tartti — Kurt koyunu kuyru-
gundan isirdi, Taqsiret tartti —
Zor I ok Qekti. Eziyet gdndu, Darga
tartti — Asti, idam etti, Tilin tartti
— Sesini kestL Sustu, Simga tart-
qanday-tiip tuzuv — Tele cekilmi$
gibi dum-duz, Qamn Ijlne tartti —
Kamni i;ine <;ekerek rank at.ti,
Tugln tarfsa mayi jihadi — Tuyu-
nu ;ekse yagi ^ikar. Sox tartti —
Eikrini anlamak istedi. Laf aimak
istedi, Tabaq tartti — Misaftre ye-
mek verdi, Aldtna tartti — Onune
getindi, Can tartti. I>T tartti — Ak-
rabaltk, yakinhk gosterdi, l|in tart-
ti — 1. Ruzgar, bora giklr* 2, §up-
helendi. Qulaginan tartip turgizgan-
day — Kulagindan ^ekerek kaldira-
cak kadar zayif, Sazayin tartti —
Cezasmr sekti, TH tartpadi — Ko-
nujamadan hemen oluverdi, Qas-
qir tartti — Kurt, hayvani yaraladt,
Kokpar tartti — At uzerinde oglak
$ektL «bir nevi at sporu» Col tartti
— Yola Giktr, sefere £ikh, SOt tartti
— Yagmr ^rkarmak i^in sut maki-
neye kondu.
2GG
Tartuv .. Tasirlatuv
Tartuv, (IL) Is, Hediye, armegan.
Tarliluv, f. 1, ^ekilmek. 2. Suyun ku-
rumasi, akmamast
Tartimdi, s. Saglam, sozunun en, se-
vimIL
Tarlinuv, L к ^ekinmek, geriye dogru
^ekinmek, yurumemek. 2. Utanmak.
cesaret edememek.
Tartingaq, s. ^ekingen, cesaretsiz,
Tathnjaqtav, L ^ekinmek, ^ekinerek
yurumek.
Tartis, is, Mucadele, savaj, tarti$ma.
Tap tartisi — Simf mucadelesi ce-
ki$me.
Tartisuv, f. £eki$mek, mucadele et-
mek .
Tarjihq, is. EziyeL darlik, zorluk, yok-
luk.
Tan, is. Dan.
Tanguv, f. Yokluk, darhk, ^aresiz du-
гита dujmek.
Tanday, s. £ok ufak, dan kadar.
Tariituv, fT Daraltmak, kizdwmak.
Tanluv, f. 1. Daralmak. 2. Kizmak,
Tims* tanldi — Nefesi daraldr,
Sikijtc Terisl tanldi ~ insafsizla^L
Zamam tanldi — Zamam daraldi,
zamam kalmadi.
Tas, is. 1, Ta$. Tas bavu — Mcrha-
metsiz, serf, Tas keren — Sagic
Tas boldi — Ta$ oldu, sertlejti,
Qulagi taj bolip qaldi — Hi<; bir
$ey duymuyor, Tas baqa — Кар-
lumbaga, Tas tobe — Tam tepede,
Tas tuyin boldi — Tevekkel etti,
Tas komlr — Tas kbmur, Tas qara-
gi - - Hi$ bir $ey gdrunmuyor. Tas
qihp bekittl — Taj gibi saglamladi.
Tas curek — Tas kalb, hie bir $ey-
den korkmayan, Tasqa basqan tan-
baday — Ta$a basalmij damga gibi.
Tasar is. Gizlenecek, saklanacak yer.
Kozden tasa boldi — Goz-den kay-
boldu,
Tasalanuv, f. Saklanmak, gizlenmek.
Tasalav, f. Saklamak, gizlemek. Boy
tasalav -—- Gorunmemek.
Tasathq, is. Eskiden belirli bir dilegin
kabul edilmesi maksadiyla kesilen
toplu kurban.
Tasbryh, is, Bk, Taspiyh.
Tasqm, is. Ta$km.
Tasqrndatuv, f, Ta^masini saglamak.
Tasqindav, f. Ta?mak, 1a$arak dbkub
rnek.
Taspa, is, tuysuz deriden di
limlenmis kayi^. Conman taspa aldi-
Hldi Arkasinj dilim - dUirn ede-
cek kadar ^iddelli ddvmek,
Taspaday, s. «Taspa» gibi ince.
Tastay, s. Taj gibi serf. Tastay qaran-
gi — laj gibi duygusuz, Tastav
tuyindt — Bir jeye £ok kararlt,
Tastay tuyildi — Bir $eye £ok hiicum
etmek, hedef aimak, Tastay qath —
Ta$ gibi sort,
Tastaluv, f. Birakilmak,
Tastatuv, L Birakiirmak, lajlalmak,
Tastav, f. 1. Bir jeyi bir yere koymak.
2. Bir jeyi veya birisini bir yere
birakmak, 3. Bir §eyi atmak, firlat-
mak. 4. iyilik ve eserleriyle arkasi-
na iz birakmak. Koz lasladi — Gd-
zu kaldt Uran tastadi — Parolayi
sbyledi, Esinen tastamadi — Hati-
nndan fcikarmadr, I? tastadi — Hay-
van enken dogurdu, Ot tastadi —
Aralanni bozdu, ates yakti, Avin*
nan tastamadi — Agzindan birak-
madi, Ayaqsiz tastadi — Neticosiz
birakti.
Tasuv, (I.) f. Tajmak, lajarak dokul
mek, efrafa yayilmak.
Tasuv, (II.) f. Tanimak, bir $eyt bir
yerden ikinci yere goturmek.
Tasimal, is* Tajtnacak, ta§mabilir,
Tastmaldav, f. Bir yerden ikinci yere
devamli tajimak.
Tasmuv, f. Tajinmak.
Tasir, s. Ahn ayak sesi veya benzeri
gibi ses.
Tasiraytuv, f, Goze birden gdrunocek,
kocaman halde butundunnak.
Tasirayuv, f. Kocaman, buyuk, iri ola-
rak durmak.
Tasirqav, f. Tabanin ta§a degerek agir
rnasL
Tasirlatuv, Г Sert-sert ses qurultu ci-
karma*.
TasirJav — Тй>ул
Tasirlav, L «Tasir tasin> diye ses
^ikmak.
Tasir-tusir, h. «Тани - tusir* ses, gu-
ruHu.
Tasisuv, f. Ta^mmasina yardvmct ol-
mak.
Tasituv, L TajHmak
Tat, Is* Bk. Toz.
Tattiruv, f, Tadtna baklirmak, tattir-
mak.
Tatuv, (L) f 1 adina bakmak, tatmak.
take tahr — Це yarar, Bal lahydi —
Bal gibi tadi var, 50k tatli, Тикке
tatimaydi — bir $eye degniez,
Qimiz tatip ketti — Kumizin tadi
bozul'mu§.
Tatuv, (П.) s, £ok iyi ge^inen, iyi
arkada$, НЦ kavga etmiyen,
Tatuvlasttruv, f, Banjtirmak.
Tatuvlasuv, f. Ban§imak.
Tatuvliq, Ir Kuskun ve kirgin olma-
mak, iyi arkadaj ve dost olmak.
Tafim, Is* Tadwnhk, bir agrza
bir defa alacak kadar.
Tahmal, s. Tadi bozulnnu§.
Tahmdi, s. 1P Se^me, en iyisi. 2. I|e
yarayanr
Tatir, is. £arak yer.
Tahruv, f. Tattrrmak, tadina baktir-
mak, yedirmek.
Tahsuv, f. Beraberce tadina bakmak,
beraberce yemekp
Tav, Is* Dag. Tav teke — Yabani er-
kek keel Tavm qaytardi — Cesa-
relink hizini kndi, Tavi $a£ildi <—
Cesareti ktrildi. Tav qtldr — Dag
gibi yigdi.
Tavan: tavani qaylti, f. Ce-sareti kirildi.
Tavap: tavap qiluv, f. Tavaf.
Tavday, s. Dag gibi.
Tavqudfreti, is* £ogunlukla camurk*
yerlerde bulunan, ayagi gagasi
uzun ku$.
Tavqimet, Is. Agirlik, zorluk, eziyeL
Tavqimetin tartfi — Eziyetini ^ek-
ti, Agan coqta el tavqimetl avir tiyip
ofirma? — A^abeyin yokken yap>-
lanlar agir mi geliyor?
Tavsagiz, is. Kau^uk gibi bitki turn
lavsogar, s. 1. Hayali hikayenin kah-
ramani, e^siz gu£ ve kuwel ^hibi
2. Yaramaz, bozguncu, aks?.
Tav5in$iq, s. 1. Yikana - yikana ufa-
cik olan sabunun kahntrsi. 2 Ge-
tip - ge^ici.
Taviq, is. Tavuk.
Tavfiq, Is. Tevfik
Tavis, Is. Tavus.
Tavisuv, f. Bilirmek.
Tavistfuv, f. 1. Bifirilmek ? U/irJ
mek +
Tayuv, f. Kaymak, ayagm veya ba$-
ka bir $eyin kaymasi. Kozi taydi —
Yok oldu, kayboldu. Baq taydi *—
Talihsizliк oldu, Kozi taymadi —
Qekinmedi, korkmadr
Tayaz, s* Denn degil.
Tayaq, is. 1. Dayak, 2. Boston, Tayaq
cedi — Dayak yedir Tayaq tastam
cer — Bastonun boyu kadar, yakin
yer.
Tayaqfav, f, Dayakta ddvmek, vur*
mak.
Tayandiruv, f- Dayandirmak, dayana-
rak durmasint saglamak.
Tayanuv, f, Dayanmak, dayanarak
durmak. Cer tayanip qaldi - Agir
kazaya ugradi, buyuk zarar gordu.
Тауапц, Is. Dayanak, direk, d^stek,
yikilmamasL devrilmemesi Цтп ko-
nulan destfek.
Tayav, (1.) s. Yakin, uzak degil.
Taya*, (II.) f. Yaklasmak, yakmina
dogru gelmek.
Tayav, (III.) is* Dayanak, destek, da-
yanacak $ey.
TAbetf is* Utah, arzu. TAbetl tartpadi
— Ijtahi, arzusu olmadi.
TSbiygat, is. Bk. TabiygaL
Tfic, is* Tac. T8clm etiiv — Ba$ ефтек
Ayagi bukerek seISm vermek
TAciriybe, Is* Tecrube.
TSciriybell, s. Tecrubeli.
TSy-tfiy: t^y-tSy basuv, f. Qxu^un
fay durmasi, yeni-yeni ydrumeye
ba$lamasL
TSyke, is. A$igin dik durunca bir az
yassi olan tarafi.
TfiyrI, iinL Begenmemek, memnun
olmamak tfadesi.
238
Tayt — Tebindev
Tayt, uni. Kizmca, simrlenince *def
ni» anlammda kullanilir,
Tftytorb 1$. Insanin oturunca alhria
koyrnasi ve uzerinde oturmasi
ozel hazirlanan derL
Taytik, s, Gbrgusuzce buyumu$r ter-
biyesiz kimse.
T&kappar, s. Magrur, gururlu.
TSkapparlanuv, f, Gururlanmak. macp
rur olmak.
TAksiy, is. Taksi.
TAlkek, is. $aka, lAlife.
Talpij, s. Sevimsiz, kendi bildigiyle
giden.
TAltiyuv, L Siska ve kisa boylu bir
kimsenin sevimsizce durmasi.
Taltirektev, f. Dengesi bozuiarak, aya-
gm dir oraya bir buraya yalpala-
masi
Taltm, Is. Talim, ornek, bilgi, gorgu
Wimsuv, f, Yaprnacik hareketlerdc
bulunmak.
Tampek, s. Kisa boylu ve ufacik.
TAmik, s. Bk. Tampek,
TAn, (I.) is. Insanin vucudu.
Tan, (П-) Layrk, uygun.
Tanti: tSnti boluv, f. Memnun olmak,
razi olmak.
TAnerfen, Is. Bk. Tanerlen.
Unlr, is. Tann.
Тарек, s* Bacaksiz, kisa boylu,
TApettek, s. Bk. TApek.
TApslr, is. Tef sir.
TApte?tev, f. Bk. TAplistev'
TApti$tevf f. Sir $eyi etrafhca bakarak
tetkik etmek,
TArblye, Is- Terbiye.
TArbiyelenuv, f. Terbiyelenmek.
Tarbiyelev, f. Terbiyelemek.
Tarbiyeli, s. TerbiyelL
TArbiyeji, is. Terbiyeci, murebbiye*
T5rk: tArk etuv, f* Terketmek.
T3rte, Is. Arabamn at ve okuz bag-
lanan on tarafmdaki agaci.
TArtip, is. Tertip.
TArtipslz, s. Tertipsiz.
TArtipsizdlk, s. Tertipsizlik.
Tfirtiptev, f. Tertiplemek.
TArtipH, s. Terfipli, itaatkAr.
Tarlzdi. c. Ben zor. gibi Qazaq fatizdi
sogisti — Kazak gibi savash
Ispitlii is. Tespih.
TAsit is. Usui, кзкпк
Tasillm: Can tasiim qiluv, f- Olmek,
vefaf elnifjk, (cimni teslim.
TMe, is, Ya$i buyuk ИапшДяа
belirtisi olarak kuilanilan hikip.
Tatelbek, is. Kurak yerde biten bi'
cins ol.
Tait», s. Tath, guzel ho? tadi vjr.
Tavap: tavap etuv, f. Tavaf elmek.
Tavbe: tAvbe qiluv, L Tevbc kilmakr
bir daha yaprnamaya sb? vermek
Tavekel, is. TevekkeL
Taveldev, f. Sahiplcrimck.
Taveldi, s. Hur degih bagimlr.
Tavlik, s. Geve - gunduz, 24 saaii-k
vakil.
Tavrat, is. Tevrat,
Tavip, is. Falci. hasfaliklara bakan
kim-se.
Tfivir, s. Iyi, daha rylsi, TAvir boldi —
iyiie?H, hastahgi iyi oldu.
Tavirlenuv, L iyilc?mek. hastalikdan
kurtulmak.
TAftiyuv, f. Kendi - kendini dverek.
kendi kendini yukselterek poz
yapmak.
Teair, Is. Tiyatro.
Tebegen, s. Elratma yakla?3na cihe
alma huyu olan hayvanlar,
Teben, is, Yorgan ignesi.
TebuVj f. 1+ Teprnek, 2. Kizakfa kayak
yapmak, Alpenjek tepti - - Tahtira-
vallide sallandi, Tugi sirtma tepti —
Tuyu sirtina Qikti, <;ok г in i r lend i,
Tepse temir uzgondey — Trpse de-
miri kiracak kadar gij(Jur Mekcn
lepti — Yerle?ti.
Tebin, is. Karin alhnda kalan ve ki$in
liayvanlarin ayaklanyla a^arak ye-
digi ol,
Tebingi, is, Uzenginin ust tarafina, in-
san bacagiyla atm vucudu arasma
konulan, insan bacag<ni atm term-
den koruyan nesne.
Tebindigey, s. «Tebingi» kadar, <de-
bingi» buyuk lug unde.
Tebindev, (I ) f. Otun veya ba$ka
T&bindev — Teluv
2G9
k'nrhanqi bfr rcyin у or if y<ni rjk-
innya ba^lamasi.
Tebindev, (tL) L K:r alhnda к J эн
olu hayvamn ayaklariyle Inperek <i
karhp yemesi.
Tcbinuv, L Tophim^k. ah <;abuk yuriih
mek tgin ayaklan kipirdatrnak.
TebirendiruVf f. Devin - det in dusiin-
durmek, hcyeranlandirmak.
Tehirenijv, f, Du^iinmek, ho угг an Jan -
mak.
Tebisiiv, f. Tepi^mek.
Tegeno, is. AgncjJan, demirden, t^ne-
ko veya Camden yapibnn buyuk toii-
cere.
Trgsn^dpy, S. Т^ПГ n*' Г- Г I I ’ ‘.‘ivryo
gibi.
Tcger^ik, is. Arabanm fekerlegi.
Tegevrin, is. 1. Kiivm tirnaqinin di^itv
daki 1 JrbiiL<"i, ? Ih?, oiir 1 b;<-’
vr I
Icgovf Jidev, f. I hzlsndirniak, sikmak,
hrq:n haiekn? Hmck,
Tegi, e. Esasb kaku.
Tftgin, s. Parasiz. hn$, kar511ik51Z,
Veginde, s. Esasinda, sonunda,
Tegh, (IJ s. Duz, egri - bu§ru>
kuHu degih
Tegis, (IL) 7. Hnpsi, tamami, cksildz
TegiMcluv, f. On- hale qnhrHmrk.
Tcgiiilcv, f. 0i’/ n^iirm-ak.
Teccluv, <. Din dun 11mak, bast! mak.
vivas*ahlniak.
Fecov, F. Vrva^bhwak, du»durmak.
Tez, (I.) e, Г^Ьик, hv.
Toz, (IL) is. <^adrr aksami olan «uviq»,
^кгчг-^Г'4 Gqvjarini dum-du? hatiпр
lezaah Tezge saldr -- Yola
qcbrdi
Tpzdeluv. L C^abirkladumak
Tezdcv, f, Qabnk <;аЬмк улрщлк, htz-
landrrmak.
TczMg is. lezrk
ley, Bk, TayL
Telt, (L) is. Snyi. ''dd?, dedeleri
Тек, (IL) s. Bo^una. kar? 11tLsjz, ncl>
tesiz Тек curdi Hit; kimsDyo do-
kijnmadcin yuvudu.
Tekc, is, Tok^ Teke saqal{ T^kp sa-
kal.
Tt?kecavm»L is. Tijkai''ni<fan dar» Надь
Ian asil yjikr
Tekektov, f- Ahn bir ayarda yi">rij|Tip*
den deg is! к yurumesi.
Tekemeb is. Kcqenin i/zerinin y^ni 15-
lcnmi$ halt.
Tcke^ik, is. Bir ya$indaki teke. feke-
cik,
Tekpij is. TcpkL
Tekptn, is. f bz, «jabukluk
Tekpi^ekr is. Suslu olarak ke^eden ya-
pilan hnybe.
Teksrrtiiv, L Trfhk ohirmnk. sont^bKf-
mak.
Trkseruvf f. Tptk:k plin4. fpffb <kriekr
sonj^urmak.
TekseriluVt f, TeHis edilmek, Wkik
edilmek, $nru$-hjrmaya копи nlmak.
Tritserisuv, f. Tetkik edilmesine, scr
ru^turulmasinaf ediknesine
yardimci olmak.
TekFes, s, Ayr, soydan. koku bk, ben-
7. p г li к.
TektL s. Soylu. asiL
Tefcje, is- K<jre, duzee yer,
Tekjeleniiv, f. Kat - kal bale gefirib
mek.
Tek^elev, f. Kai ' kat ederek, duzgun
olarak yigmak-
Toltirck, is* Atm bir ayarda yurume-
den yurOyu^unu bozmasi.
Tekirektenuv, L Atm уигиуй^йпн boza-
rak yurumesL
Tel. s* Iki koyunu birden emen kozu.,
ki sigin htrden rm^n buzagi veya
.ki dnyryi birden rincn '-boM* ya
-tpL d^nir.
Felogey, is, Ruyuk ve her tarah kap-
hiyrn su, окупит. T^legoy t~mz --
Ruyuk gem's su.
Telmendev, L Omit -deiek, umiHe
yardim bekliyen aciz ktms/> gibi
devamh bakmak,
Telmiriuv, f. Hep bakmasinh devamh
olarak goz dikmesini saglamak.
Tolmiruv, I. Hep bakmak, hep goz dlk-
mck
Telpekr is. Takkenin bir £e$rdi.
Teluv, f. Yavrusu blcn hayvana sutu
70
Те] 7 с
— Terms
Ь-'ч/а:т1|1 ;ikmjs! bir yav-
.'у11 bcnimsHcrex rmzjmek.
Tel^e, is. Ydkmin kaburgasi ile b*M kn-
7i ci n| 1 arasmdaki yagt.
Telinuv, f. Ba<-kasma ait olan bir ^eyi
bi; ba^kasma hunirnsetmeye <a1^-
rnak.
Temeki, is. 1. Tulun. 2. Sigara,
Teniir, is. Dcmir* Temlrdi qizganda
soq — Demir tavmda dovutur. Te-
mir col — Demir yol.
Temiretki, is. Cilt hastal’gu
Temirkazik, Is* $imal yildin
Tc?mir$if is. Demirci.
Tentek, s. Bozgunru. yaramaz, terbi-
y^l7.
Trntirevr f. Dnlo$nick, ge<;im sagh’
mak amaciyl'T rasgele g₽zmek
Ten, (I.) is. Agrr yuk, agir pakel
Ten (11.) s* Aym, beraber, e?H.
Tenbe-len, s. Her ydnuyle beraber v-v
z.yetde, bir ayarda.
ТепЬП, s, QI, alacah noktalar
Tcnblldenuv, L Qllendirmek.
Tenge, is. Para. Tenge qohr — Lira
buyuklugunde yara.
Tcngeruv, f* Aym ayara getirmek, e$il
bale getirmek.
Tendcv, s. 1. beraberce, 2. Agir
yuk gibk
Tendeluv, f. 1. Aym ayara getirilmek,
e^itlenmek. 2. Deve veya at, dkO’
zo yuklenmek.
Tcudes, s. 1, Aym yajdaki veya arala-
nnda yajca рек fark olmayan. 2.
E'-it ve aynr ayardaki kimseler
Tendestiruv, f. Aym ayara, aym vazi-
/nfp qelirmek, e$lt hale getirmek.
Tnndesuv, f. Aym vaziyete ve aym aya-
fi gcbnrk. c$il olmak
Trndev, f* 1 E^it vaziyete getirmek
? Aym agirlrkda olarak iki pakeli
hayvana iki faraftndan yuklemek.
Tendik, is. Musavat, beraberlik, e$ib
Ilk.
Teneltuv, f, E$Hle$tirmek.
Teneiuv, f. Ejit olmak.
Tenesuv, L E^it hale gelmek,
Tenefilv, f. E^it hale getirtmek
TeneVf f. 1 E;:tlj и mck. 2 Mu<aye.-
etmek.
Tensdtuv, f* Sallandirmak
Tenseluv, f. Sallanmak
Tenrz, Is. Deniz.
Topektev, f. Bjidiff hayvar-n n g
:ijnu topuklamak.
Tepcndetuv, F. Tcpindirmek.
Tependev, L Tepinmek.
Tepki, is* 1. Ayakla vurulan darbe. 2,
Eziyet. baski. Tcpki cedi — Darb^
yedi.
Tepkilesuv, f* Tepilmesine yardimcf ol-
Trpkiletuv, f* Toptirtmek.
Te;ddhvr f. Ayaklj bir $eyi tepmek.
Tepsen, is. H. y - an otlacpna uygun
yer*
Tcpsinuv, L B;ris:n^ dnirkiv^ek krz.a
rak yurumek.
Tcptiriiv, f. Teptirmek*
Tep$uvf L £ok siki veya ^ok aralrklt
degil orta ayarla dikmek.
Ter, is, Ter. Qara terge tiisH — l$i
gayretle, biitun gucuyle yapli. A-
ram fer boldi — Bo$una terlcdi.
Terbeldrriiv, f* Sallandirmak*
Terbeluv, L Sallanmak.
Terbentuv, f* Sallandtrmak,
Terbetuv, f. Elie iki tarafa satfamak.
TerbeHluv, f. Sallandinlmak.
Terbev, f. Satfamak, iki tarafa dogru
sallamnasmt saglamak.
Tergeluv, f. Sorguya <;ekilmek.
Tergev, f, Sorguya ^ekmek.
Terese, is, Pencere, Tereze ten —
He?,j yonuyle musavi, e$if.
Terek, is* Agacin bir turu.
Teren, s Dnrin.
Terendeluv, f* Dnrinlrstirmek
Terendev, L Dprinle^mek
Terleiuv, f. Terlotmuk
Terlev, f* Terlcmrk
Terirk, is. Ter sinmemesi i^in atm
uzerine ortulen drlu.
Ternie, (E) is. §ar’<i ve $iir kari^fk soy-
lenen soz
Terme, (If.) is* Siislenerek dnkungn
kilim
Termelev — Tobilgi
271
Terrnelev, (I.) f. $iirle к а г । г । la г а к
konu^mak,
Termelev, (IL) f. Kilinii Auslcyerek do-
kumak
Trcruv, f. Dcrmek, toplamak, eliyle le-
kcr - teker aimak,
Ter?uv, f. Hafifce terlemek.
Teri, Is. Deri. Terislne siymaydi — Ka-
bma sigmamak,
Teriluv, f. Derilmek, toplanilmak.
Teris, s. Ters, yanli$, dogru degil, Te-
ris bata — Beddua, Teris qaradi —
Yuzunu ^evirdi, begenmedi.
Teriskey, is. Kuzey tarafi.
Terisken, (L) is, Dikenli ve yuvarlak
ktrlarda bulunan bitki.
Terisken, (II.) 4s, Goz hastahai, arpa-
rik.
Trrklersek, is. ШаЬ tefckr ham mad-
de
TeseF is- Yer kazmakta kullanilan alet
Teskf?, s. Bir $eyt delmiye yarayan
alet
Testiruv, f. De$dirmek, deldirmek
Tesuvj f, Delmek. Kozi testl — Di-k ve
devamli baktu Kokeyin testi — Hep
du^undu.
Tesik, s, Oelik, Tesik okpe — £ok da-
yamkli kimse.
Tesrluv, f. Delinmek.
Tesrreyiiv, f. Dovamb ve dik bakmak.
Tote, s. Arakirinda ba?ka rocuk olma-
yan karde^ler.
Teieles, s. 1, Akran. 2, Yengeler, ka-
yinlarma boyle isim de takar.
Tetik, is. TeHk.
Tiygizuvr L Degdirmek
Tiydiruv, f. Degdirmek
Tiyek, is. 1. Sazin telinin altina копи-
tan ve опи bir ат yuksek tutmasmi
r,aglayan ncsnr. 2. Tntik. 3. Kapmrn
v^/a benzeri ^'yler'n kilillenmesiir?
yarayan nesne.
Tiyeluv, f. Dayanilmak dayanmi? ol-
mak.
Tiyesi, s. Alacagi, hisstvi.
Tiyev, f* Yuku yuklemek.
Tiyp, is. Tip, fiir.
Tiypil, $. Hep si r tamanu. Tiypil qildi
— Yok etti, hi< bir $ey bfrakmadi
Tlypildanuv, f. Diiz ve duzgun hal-->
gelirilmek,
Tiypildav, f. Duz ve duzgun hale g^.
tirmek,
Tiyttey, s. Ubv’k, ku^Ocuk.
Tiyhq, is, Guq, kuvvet, gayret.
Tiyfiqtav, f. Guru, kuvveH azalarak yo-
rulmak.
Tfylimdey, s. Bk. Tiyttey.
Tiyin, Is. Ufak para.
Tiyi^taTyv, f, Bk. Tim$taluv.
Tiyimdi, s. Degerli, faydah,
Tryin, Is. Kurku kiymetli tilki cinsiri-
den bir hayvan.
Tiyip-qa$uv, f. Bir $eyi devamh obi’
rak takip etmemek, bir T^i devamh
yapmadan. bir pIp ahp Nr birak
mak.
Tiyirmen, is. Degirmen.
YiyiSf s- Bk. TiylsH.
Tiyistf, s. Vazifeli. luzumlu, gerek
olan.
Tiyistiriiv, f- Degdirmek, dokundurmak
Tiyisuv, f. Kar^ihkb degmi$r dc4<un-
mu? vaziyetde olmak.
Tiyuv, f, 1. Bir seyin ikinei bir ?eye
dokunmasi, degmesi, 2. Birisinin bir
?eye dokunmasu eline almasi, elle-
mesi. 3. Birisine dokunmak, £arp-
mak, hadise <;ikarmak, 4. Evlenmek,
hanimin kocaya gitmesi.
Tiyanaq, is. Dayanak, guvendigi da*
yandigi bir ?ey.
Tiyanaqfav, f- Ba?lanmi$ olan i?i neti-
celendirmek, bittrmek.
Tiyariaqti, s. Kendi i?rne saqlam, da-
yantkli, agirba^h.
Toba, unL Bir ?eye hayret edinr/"
kullanilan ifade.
Tobaru toban ayaq, s. Ayagmin ba$<
yanarak, donarak veya herhangi
ba?ka bir sebeple du?mu? olan
kimse
Tobarsuv, f. Suyu kurumaya yuz tut-
mak.
Tobiq, is. Topuk.
Tobil§ir is. Odun, kam^iya sap veya
baslon olarak kullamlan kizilcik
agari
d I £
I OOH*
ioqsan
Tobrr, is. Kal^balik. lopbnmi$ h'nr.e-
lor
Toga, Is. Тока, Vobnm, kemerin ucun-
cLiki Hemir lok. Bir toga — Agir
ba?h, so/unde cknan,
Togay. Is. Orman, aga^ ve bitki yi-
cpni.
Togayfuv, L Doydurmak, doymasmi
sog'amak.
Togan, is. Ekin, bah;e sulamak i$jn
kazdan arkm \sndo yapilan engel,
suyu durdunrui usulu.
Тофапац, is. Buyuk par^atar halindc
bagUnrm$ yuk rsya,
Tggandav, f. Akinhli ^uya enqrl yaP’
mak.
Togaruv, L Bk Dnn<iniv {Hurdnrmak
yavoHai mak)
Togayuv, f. Doymak, y^mrk yemek
Toga, say, Dokuz,
Togizqumalaq, is- Eskiden ben oyna-
nan dokuz Ia$ oyunu
Tctjilfuvr f. Suya du$uimek, suya gif-
mesini saglamak
Togdfuv, E Suya du$urulmck, suva
girmesini saglamak.
Togiluv, E Akmak, birtnin arkastndan
biri iTcHemek.
Togjruv, 1. Kar^la^mak, kar$i - kar^t-
ул qHmek, ^'rp^ircasma ra-gel-
mek
Togituv, L Koyunu krrkmadan evvel
yuw tftfnizlenvn diye sirya sokup
i^karmak.
Тофцаг ts, Ptsirtk. uza^i gbrmeyen,
ufak - lefek i$lode Iktifa eden
k<irt$c.
Tozf is. S*i kenannda, (mnlu yer-
frrtfe bulunan, lom^a benzeyen ba-
Smda <ozlu ufak tomurcuklan bu*
lunan bitki»
Tozaq, is. Cehennem.
Tozan, is. Harekeb yuruyu$ vesairenin
fesiriylo peyda olan to; - duman.
Tozandanuv, C BdkHerin for?a$masi.
Tozandiq, is. Tozla^mayi saglayan to-
humhik.
Toz§mdafuVj E L Eskitm^k, eskimesini
sag la male 2. Peri^en etmek, strun-
durmek
Tozguidav, L sum-m-
mek, e^kimck.
Tozdnuv, f. Eskifmek.
ToZ’loz: toz-toz qrluv, f. Рагат'р^.1;?
ctmok, dag it mak, surundurmek.
Tozuv, f. Eski тек, kohnek^mok,
Toziq, s. E^kim;^ kohnrlr^mi^
Toy, is. Du(iui\ topHnh. Toy bastar —
Evlenecok ki/in dugiinund^ soyleni-
len $arkr
Toygrzuv, f. Doyurmak.
Toythruv, f. Doyurm?:k
Foylafuv, f. Пирит*! gdlurrrmk, duphn-
den - dugun^ hi$mmak.
Toylav, f. FqJnnrn^k, kutlamak, r)ijqun
yapmak
Tbyfaruv, f. Dmdurmak. h/zmi kes-
mokr r.psarcdirU kirmn'k, neri c^kin-
dirmck
Toytanluv, f, Г>; Erduru/mak, ^ekinrii-
nlmok, cc sarrtsizlcndirilmek.
Tdybnsuv, f. Durdurulmasina, <;&kin-
dinfmesine, cescveLsizlendiribnejj-
ne sebep olmak-
Toynn, is. 1, Doyum, 2. Kanaak
Toyimsu, s. 1. Doyumsuz- doyum ol-
***n>a7. 2. Kanaatsu
Toyrntuv, E Ok. ToyJndiruv.
Toyiuuv, f, 1 Doyunmak, semirmck.
^^тапкттак. 2. Buyumek, burnu
b Try и то к L
Toq, is- Tok.
Toqaylasuv, f. Bir yerde toplanmak,
goru^mek,
ToqaL (I.) ts. Ikinri hanim
Toqal, (fb) s. B^ynuzsuz.
Toqa$f i$. Fkmngin bir turn
Toqbaq, is, Bk, Tnqpaq.
Toqbaqtanuv, f. Bk. Toqpaqtanuv.
ToqmeyiL s. K^naatkar, ddekiyle yo-
t/nen.
Toqmeyilsuv, T, Kanaatkar olmak.
Toqpaq, is, Tokmak. Toqpaq cedi --
Daya-k yedi, fokmaklsndi.
ToqpaqTay, s. Tokinak gibi.
Toqpaqtav, f. TnkmakU vurmak, oak-
mik - kakmak.
Toqsan, (f.) say- Daksan
Toysan, (L) is. Senenin Horde b‘d
Toqtaluv — Tomsaruv
273
Ceitoqsan —- A>vihk ay, Toqsan Tus-
ti — Ki$ gold».
Toqhiluv, L Dura к Итак, durmak
Toqtam, Is. Ликата, sozle$me.
Toqtasuv, f. Beraberce durmak, hep
birden yava$lamak.
Toqtafduv, f. Durdurulmak.
Toqtav, f, Durmak, beklemek, yava^la-
mak,
Toqti, is. Toklu, aBi aydan bir ya$tna
kadar olan kuzu.
Toquv, f. Г Dokumak, 2. Cjgrenmek,
Toquv$i, is. Dokumaci.
Toquvjihq, is. Dokumacilik,
Toqildaq, is. Лда^какап kuju.
Toqddatuv, f. Ses ^rkarfmak, «Ьк-tok»
e-Hirmek.
Toqddav, f. «Toq - toq» etmek.
Toqiluv, b Dokulmus olmak.
Toqim, h- Ahn uzerine, egerin alhna
konulan, ke£e veya ba$ka $eyden
yapdmi§ ortu. Toqim qagar — Yola
trkacak olan kimse i^tn dzel yapi
lan yemek.
Toqtma, is. Dokuma, ipien, ipek ve-
saireden dokunmu? $ey.
Toqimasb is- Dokumaa.
Toqiraiuv, f. Durdurmak, lereddule
dusrncsini, dura к lama sin i sagla-
mak,
Toqtrav, E Duraklamak, durmak, tercd-
dul etmek.
Toqirayuv, L Bir $eyin ba$mda veya
tepeslnde Ыс bir $ey kalmamast, kcl
oJmasj.
Toiagay, Is, Ba5 anlaminda kullandtr.
Ash Mogokadir.
ToUyfm, o, Umumiyelle, cogunlukla
Tolarsaq, is. Dizden а$эдг taraf.
Tolarsaqtav, f, Su, ;amur veya benzn-
ri engcl teskil eden $ey1eri ge^erek
furumek.
Tolas, Is. Ara, yava^lama, du'-nia.
Toiaslav, f. Durmak, yava^lamak, nc-
fes aimak, rahatlanmak.
Tolasuv, f, Bk. Tolasfav.
Tolgaq, is, Dogum sancist. Tolgagi
cetti — Dogum sancrsi ba$ladi, vak-
il geldi,
Tolgam, is. Di’vjnmp ve dii$unerek
mcselelere t;bzum bulnta kabil;yrti.
Tolganduuv, f. Du$undurmek.
Tolcjcnluv, f, Bk. Tolgandiruv.
Tolganuv, f. Du$unmek, ctrailica dii-
rumrick.
Tolgafuv, (, Dogum sancisi секте к,
dogurmak uzere olmak.
Tolgav, is, 1. Halk $airlerinin durum
hakkmda $arki veya ^iir sdylemcsi,
2. (jgnemeden agiza aldigi gibi
yutmak. 3 Dbndurerek sallamck,
TolqiiVr f. 1. Suyun dalgalanmasi. 2.
Sallanmak, kipirdamak. 3. Deg;j-
mek, fereddut elmek.
Tolqtn, Is, Dalga, Tenizdin tolqmi —
Denizin dalgasi.
Tolhruv, f. Doldurmak.
Toluv, t. 1. Dolmak. 2. Ellenmek, biraz
semirmek. 3. Buyumek, vucudu ge-
li§mck, Konili toldi — Memnun ol-
du, razf oldu.
Tohq, s. 1. Eksik degil tam. 2. Dolton,
serniz.
Toliqsuv, f. Dolgunla^mak, ye!i$kin
halde olmak, hit; eksik bir $eyi ol-
mamak,
Tobqhruv, f. Dolgun hale getirmek.
Tohptinlw, f. Dolgun hale getirh-
mek.
Tom, is, Olt, Birinji lomi da jiqh —
Birinci cilii de £ikh.
Tomaga. is, Karfalm gozunu kapatma-
si i<;ro bajma giydirilen, deriden
yapi)mf$ nesne, Tomaga tuyiq — Hie
kimseyle irtibah yokf Tomaga tarlh
— tomaqasmi» c^kardi.
Tomagalav, f. Ava goturulecek ku$un
bajma «tomaga giydtrmck.
Tomar, Is. Agactn kesildikten sonra
kuryyan dip tarafi.
Tomab fs. Domafes.
Tompiyuv, C Yuvarlak olarak durmak.
Tompaq, s. Duzgun ve duz degil. Duz
ovada duran tepeye benzer yuksek-
<;e yer.
Tompandav, f. Yava$ - yavaj ko$ar
gibi yurumek.
Tottisaruv, f. Hie ses erkarmadan uz^
gtin olarak ейигтак.
274 Tomsiraytuv
Tormirayluv, f, Uzgijn ve sessiz dur-
masini ve bakmasmi saglamak.
Tomsirayuv, f. Tomsaruv.
Tonurfqa: lomrrtqa qiluv, f. Srcak i^e-
cegi buz veya soguk su koyarak so-
gutmak,
Tominq, s. Gorunu^te sessiz sakin.
fakaJ sinideninre gozu hi<; bir^eyi
norm eyen.
Tomtnluv, f. £abuk ve kolay kiril-
mak.
Ton, is. Koyun derisinden yapitan
pjho gibi ceket. Ton pijti — Hazir-
lik ve plan yapti, Tonnin ijki bavin-
day — Ceketin i<; bagi gibi daha
yak:n, Al Ionin ala qa$h — Hi^ yak-
ki^mak istemedi, Atmi ve ceketini
aldi kaqfr.
Tonaluv, f. Yagma edilmek, soyulrnak.
Tonav, f. Yagma etmek, zorla aimak,
soymak.
Tonna, is* Ton, Mrn tonne — Bin ton
Ton, is, Don, buz tutmak, donmak. Ton
moyin ~ Kendi dediginden ba$ka-
sim dinlemiyen ve hep kenefi bil-
digini yapan, Ton mlnez — Kaba,
taviz vermeyen kimse.
Tonazuv, f, Donmak, u^umek.
Tonazitqi?, Is. Buzdolabi,
Tonazduv, f. Sogutmak, dondurmak.
Tonazchluv, f, Dondurulmak.
Tondanuv, f. Yerin, topragin don tul-
masi.
Tondiruv, f. Ujutmek, ujumesini saq-
Icmak.
Tonqalan: lonqalan asuv, f. Ba$a$agi
gelmek.
Tonqandav, f. Belinden yukan tarafrni
onune devamh egip - koldirmak.
Ten-tons, l^in iyisine kolusune kari$-
madan farafsiz olmak.
Tonuv, L Donmak.
Tomrayuv, f, Kusmuj gibi oturmak.
Top, is, Grup, taraffan, katabalik.
Topay, is. At, sigir, deve gibi hayvan-
larm a$igi.
Topalan, is. Mutlaka blumle sonu^lanan
koyun hastahgt. Tapatan tiygendey
etti — Toplu oiarak yikfi, oldurdu.
Topan, (L) is. Tufan.
Torsildaq
' -1
Topan, (IL) is. Hububahn samanin
6gutu)mu|u.
Topas, s. Cahil, bilgisiz, gorgusOz.
Topsa, is. Kapi pencere gibilerin men-
te$esr.
Toptaluv, f. Toplanmak.
Toptanuv, f. Toplanmak, grup ve lop-
luluk meydana getirmek.
To^tasuv, f, Toplanmasma yardimcr ol-
mak,
Toplav, L Toplamak.
Top|i, is. Omuz.
Topfilav, f. Tahmin etmek, fikir yurut-
rtiek.
Тори, is. Toplanrrv$ olan kalabahk,
Topraq, is. Toprak.
Торгау, s. Yava$ yuruyen, hizh yuru-
meyen. Торгау kok atimen — Yava$
yuruyen gdk ati ile.
Topirlasuv, f. Toplanmak, kalabalik ol-
mak.
Topfrlav, f. Toplu haide gelip gitmek.
Tor, is. Ag.
Toray, is. Domuzun yavrusu.
Toraluv, f. Semirmek, etlenmek, semi-
rerek rerrklenmek.
Тогёпф, is- Bk. TorangiL
Torangil, Js* Odun olarak kullanilan
aga<; turu.
Torap, is. Yolun veya suyun kesijligi
yer. To§iz coldrn forabt — Dokuz
yolun, bir £ok yolun kesfj.tigi yer.
Torgay, is, Ser^e,
Tor§inf is, Ince ipekli kumaj.
Torqa, is. Iyi tins kiymetli ipek.
Torlama, is. Kabugu desenli kavun
(je^id i.
Torlanuv, f. Orulmek, ag $ektinde
orulmek.
Tortafuv, f. £>rdurmek, ag kurdurmak.
Today, f, 1, Elbise ve benzerl jeylerin
yirti1mi$ yerlerini ormek. 2. Sarmak.
dolmak.
Torpaq, Is. Ahi aydan buyuk ve bir
ya$a gelmemi$ di$i buzagi.
Torsiq, is. Dumana konmuj, ozel ola-
rak i$lenmi§ deriden yaprlan yolcu-
nun yaninda su кар.
Torsildaq, is. 1. Bahgm i^inde bulu-
nan uzunca ve i$r hava dolu ince
Torsildav — Toldev
npsne. 2. Beyaz renkii bitki, yakrl-
diginda «tors - tors« gurultu £ika-
nr, Torsildaq tuyme — Buyuk yu-
varlak dugme.
Torsildav, L Sinirlenerek soguk davra-
m^larda bulunmak, ktzmis oldugunu
hareketlenyle belli etmek.
Tort is. Tatli §eylere yag konularak
yapilan bir nevi gida.
Torfa, is. Tereyagmi eritince yuzOne
Qikan kopuk.
Toruv, f, Bir $eyi uzakdan belli etme-
den gozetlemek.
Toruvddav, f, Bir jeyin pe§ine duse-
rek hep takip etmek.
Tori, s. Doru,
Tonguv, E Umitsi? hale dujmek, ijmib
sizlenmek.
Tosan, $. Kulagi iyi duymeyari,
Tosansuv, f. Alisamamak, yabancihk
hissetmek,
Tosqavil, is, Engel, mSni.
Tosqavddav, f, Gozetlemek, birisinin
gelmesini beklemek.
Tosqizuv, f, Beklettirmek.
Tospa, is. Su deposu, su saklanscak
yer,
Tospaldav, f, Bir $eyin onunu keserek
engellemek, mani kurmak,
Tostagan, is. Aga^tan veya ba$ka $ey-
lerden yapilmij ufak, yuvarlak £a-
nak, bardak.
Tosuv, f. 1, Beklemek. 2. Bebegi
tutmak. Qulagrn tosfi — Dinledi.
Tosiluv, E 1. Beklenilmek. 2. Engelle-
lenil-mek.
Tosm, z. Aniden, bekfenilmeden,
Tosirayuv, E Hit; kimseye yaklasma-
dan kenara ^ekilmek.
Tosirqav, f. Yabancthk hissetmek, ah-
§amamak.
Tot, is. Pas, demirin pas tutmasi.
Totiyayin, is. Gok rengindeki kimyevi
Tnadde.
Toftanuv, E Paslanmak, pas tutmak.
Tati, is. Papagan.
Tohguv, f. Gune$ ve ruzqar etkisiyle
kararmi$ veya yanmi$ olmak.
Tohqus, is. Bk. loti.
Tohqhruv, F. Gune$ ve ruzgarda ka-
rarmasim saglamak.
Toyuv, f. Doymak, Koii toymadi -
Gbzi? doymadt.
Toyaff is* Ku^a verilen yemek. grda
Toyattav, f. Ku^un verilen yemi yo-
niesi, memnun olmasi.
Tobe, (t) is* Tepe, toprak ve kumla
olu^an yukselti.
Tobe, (11.) is* 1. Ba$in en ust nokta-
st, tepe. 2. Evin tepesi. 3. Sapkamn
tepesi. 4. Herhangi bir $eyin en
yuksek ucu. Tobesi kokke tiydi ™
Tepesi goge degdi, Tobe tik
turdi — Tepe sa^r dik durdu. Cok
kotu bir §ey kar^tsmda, Curegi tas
tobesine $iqh — Yuregi tarn tepe-
sine Gikh. Tobesine koterdi — Ba-
5inm ustunde oturttu. Tobe biy -
Tepe beg, en yuksek beg, hakim,
Bir iobe — Bir ^eyin, digerine ni’
zaran Qok olmasi.
Tobel, is. Hayvanin almnda bulunan
ufak beyaz nokta. At tobelindey —
Az, ufak.
Tdbeles, is. Kavga, dovuj.
Tobejestiriiv, f. Kavga ettirmek. do-
.. ।
vu^turmek.
Tcbelesuv, f- Kavga etmek.
Tobelev, f. Tepelemek, ust - uste vur-
mak.
Tobet, is* Erkek kopek,
Tbguv, f, 1. Dokmek. 2. Ip sarmak.
Norm tokti — Nurunu doktu, r^ik
Noser tokti — Yagmur yagd»
Togildiruv, f* Dokulmesini saglamak
Togiltuv, f. Bk. Togildiruv.
Togiliiv, f* Dokulmek.
Tbgisuv, L Ddkulmesine yardim ei
mek.
Toziiv, f. Dayanmak, alt^mak,
Tozim, is. Dayamkhlik, sabir, takat,
T6I, is, 1. Hayvanin yavrusu koyu^r,
ke^i, deve, yilkr, sigir vs. gibi, 2. BU
risine dzgu, birisine has. T6I soz
— Birisinin kcndisine has cumle ve
deyimi.
ToldetuVf L Yavrulatmak.
Toldev, f. Yiivruhmalc Qozdav — Ku-
zulamak.
276
Totem — Tuvchruv
Tblem, is. Bir ?eyin yerine, kar?tlgi
ofarak verilen nesne.
Tolenuv, f, Odenmek.
Tofettiruv, f. Odeftlrmek,
Tbietuvr f. Odelmek.
Tolcv, f. Odemek.
Tomen, 1. A?agi, 2. Iyi degil.
Tomendetuv, f. A?ngiya indirmek.
TamendetHuv, f. A^agtya indirilmek.
TbmendeVf f. A?aij> olmak, azalmak,
eksilmek.
Tdmpe?!ev, f. Tepelemek, dovmek.
Tompe?ik, is, Tcpecik.
Tondlruv, f, Ku? bakr?i baktirmak.
Tonuv, f. Bir ?eyin uzerinden geie-
re'< dik - dik bakmak, Qavip tcndr
—' Tehlike peyda oldu,
Tbnbek?uvf f. (ki tarafina devamli do-
nerek, rahat yatamamak.
TonkeHuVf f. Ddndurtmek, altini us-
tijne getirtmek,
Tbnkeruv, f, Bir ?eyin altmi ustune
getirmek,
Tonkeris, Is. Devrim, inkilSp.
TonkerisjiL is, lnki!ap£i, devrimci.
Tbnirek, is. Etraft dvar.
TonirekteVf f. Yakla?madan etrafda,
civarda dola?mak, yaklajmak isle-
mek.
Topev, f. Ustu - ustune, arka - arka-
sma bashrmalamak.
Tor, is. Evin ba? w;esi. Tbrgi uy —
Dipteki oda.
Tore, is. Tore, idarecilik eden, Никит
veren kimse, Tore'nin tuqimi —
Tore'nin sulalesi.
Torelik, Is. Soz sahibi olan, idareci
olan, Никит veren.
Torejb is. Ihtilafa du?en iki ki'?inm
veya iki loplulugun meselelenni
tetkik ederek karar veren kimse.
Torejildikr Is. Hakimlik, idarecilik,
Torkln, Is. 1. Evlenen kizlarin kendi
akrabalan, kendi evi ve yurdu, 2.
Bir ?eyin kbku ve esasr
Torkindev, f. Evlenen hanimin kendi
evini ve akrabalarrni ziyaret efmesi.
Torlev, f, Evde ba? kb?eye $ikmak ba?
ko?ede ofurmak.
Tort, sayi. Dort. Tort iulik — Evcil
I hayvanlar.
Tortbaq, s. Kare, dort kenari da birbb
rine e?it olan.
Torfkilr s. Kara.
Torfm?Ir say. Dorduncij,
Tbs, (I.) is. 1. Do?, gogus, gogus ke-
migi. 2, Anne memesi. 3, Dag ve
lepenin yuzu, yakasi, yamaci.
Tbs, is. Ors. Tbs aga? — At arebasn
, mn onundeki iki tekerlegi birle?ti-
ren demirin uzerindeki aga;, Iosin
qaqh -— Gogijsunu vurdu
Tosek, is. Yafak. Tbsek farfti — Yu-
rijyrmiyecek durumda oldugu i^in
1 yataga dG?tu.
Tosek-orm, is. Yatak - yorgan.
Tbseldiruv, f. D6?eltmek.
Tbseluv, f. Do?nnniekr krnulmak.
TbsenuVf f. Dd?enmek,
Tosenhf is. Dc?eme,
Tbsefuv, f. Dd?etmek.
Tbsev, f. к Dd?emek. 2. Degdirmek.
Toskey, is. Tepenrn, dagin yamacr.
Tbstik, is* Hayvanin gbgus kemiginin
uzerindeki yagh et.
Tote, s. Direk, kestirme.
Tblen, zarf. Beklenilmeyen yerde, ani-
don, bzel durum.
Tbten?e, zarf. Ani olarak, dzel olarak,
olaganusfu. Tbten?e qurullay —
Ok’cjanuslu kurultay.
Tbtep: tofep beruv, f. Hakkim yedir-
memek, ba? egmemek, mucadele
etmek,
Traklor, is. Trakfbr.
Traktor?!, is. Ttaktbrcu.
Tramvay, is. Tramvay.
Trahoma, is. Trahoma, bula?lci goz
hastahgi.
Tuv, (I.) is* Tug, bayrak.
Tuv, {II.) s. Dogurmayan di?i hayvan.
Tuvr (Hi ) uni Tu, yaziklar olsun»
gibi.
TuvF (IV.) z. Vakitin veya ara mesa-
fenln uzaklrgini belirtmek i^in kul-
landir.
Tuvberkuloz, is. Tuberkuioz.
Tuvdtruv, f. Dogdurmak.
Tuvlaq — Tuldir
277
Tuvlaq, is, Uzerine oturulmak i^in
kullanilan tuylu hayvan derisi.
Tuvlatuv, L Sinirlendirmek, kar?ihk
gbstermesini saglamak.
Tuvlav, f, Binilmeye olmayan
hayvamn binene gosterdigi tepki.
2, Sinirlenmek, kizmak,
Tuvma, is. Yakin akraba.
Tundra, (s. Tundra.
Tunneli, Datjt delmck suretiyle yapi-
Ian yol, lunel.
Tuvra, s. 1. Dogru, duz. 2. Kesmek,
keserek par^alamak.
Tuvralanuv, f. Dogrulanmak,
Tuvralaluv, f. Dogrulatmak.
Tuvralav, f. Dogrulamak, ispallamak.
Tuvraluv, f. Dogranmak,
Tuvrah, zarf, DogruItusunda, hakkin-
da* hususunda.
Tuvraliq, is. Dogruluk, hakikat, hus-
nuniyet.
Tuvrajil, s. Dogruluk tarafian, adil.
Tuvriyzm, is. Turizm.
Tuvriyst, is, Jurist.
Tuvuv, f. 1. Dogurmak, 2. Peyda ol-
mak, Tuvgan cer — Dogdugu yer.
Tuv;a, is* Iki yasmdaki dogum yap-
mamtj di$i keQi.
Tuviluv, f, Dogulmak,
Tuvirhq, is. Ke^eden ^adinn etek ta-
rafina ortulen ke^e.
Tuvis, is. Akraba, karde?.
Tuvisqan, is, Karde?, akraba.
Tuvisuv, f. Akraba, karde? olmak.
Tugir, (!*) Is* Ije ko?ulan at. Abay-
din siyi Bircan'm oxine tarfqan
sari corga at, sonan songi bar col-
dasma cetekfefken cane bir ne$e
tugtr eken — Abaym hediyesi Bir-
can'in kendisine verdigi sari reb-
van at, ondan sonraki bulun ar-
kada5lanna verdigi, bir kn; i$e ko-
$ufan al imi$.
Tugir, (II.) is. Beslenen kartalm, olur*
masi (konmasi) i^in oze! hazirlanan
yer.
Tuciruv, f. 1, Hulasa etmek. 2, Sivri
bir jeyin ucunu hafif<e kdrletmek.
Tucinluv, f. 1. Hulasa edilmek. 2
Ucu bir az yuvarlak ?ekile sokul-
ma-k.
Tucirim, is. Hulasa, karar, netice.
Tucirimdav, f* Bk. Tuciruv.
Tucinmdi, s. Neficeli, dzet olarak, ke-
sin.
Tuz, (I.) is. Tuz. Tux cenil adam -
Sdze, hadiselere ^ok kanjttrilan
kimse. Tuzin aqtadi — Kendino
gdslerilen iyiligin altinda kalmadi,
Tuz koz -— Mavi gozlu,
Tuz, (IL) is* Oyun kagidinm en bu-
yugu ve gu^Iusu, koz,
Tuzaq, is, Tuzak. Tuzaqqa fUsli —
Tuzaga dujtu,
Tuzaqtav, Tuzak kurmak.
Tuzdaluv, f, Tuzianmak.
Tuzdav, f. Tuzlamak.
Tuzdiq, is, Tuzluk,
Tuzdiqtaluv, f, Tuzlanmak.
Tuzdiqtav, f. Tuzlamak.
Tuygrn, is. 1- Atmaca (Latincede, As-
tur palumbarisus).
Tuyiq, s* 1. Cikmaz. 2. £ak konu$ma~
yan sir vermiyen kimse. Tu-
yukka tireldi —- Zorlukla kar^ila^ti,
^ikmaza girdi.
Tuyiqtaluv, f. Qikmaza sokulmak.
TuytqiaVf f. Cikmaz hale getirmek,
kapatmak.
Tuqrl, is. Kesilmi$ agacin dip tarafi.
bir $eyin kalmtiSL Kok tuqd — Ba-
$mdan рек Qok $ey gecmi? kimse.
Tuqim, Is. Tohum, nesil, siilale.
Tuqinidas, s, Aym tohumdan, aym
soydan.
Tuqimdtq, s* Tohumluk.
Tuqirtuv, f, Ba$a$agi elmek, kabul cl-
tirmek, ba? egdirmek,
Tuqiruv, f. Ba? egmek, yere bakmak,
kabul etmek.
Tul, is. Dul. Tui qaldi — Dul kaldi.
Tula: tula boy, is, Bulun vucud,
Tularu fulan tutuv, f, Kizmak, sinir-
lenmek,
Tulga, Is. Turn vucut, gdrunu?, 2. Di-
rek, kilit nokta, esas.
Tuldanuv, f. 1. Matem tulmak, 2. Si-
mrlenmek, £ok kizmak.
Tuldir, z. Hii;( hi^bir ?ey. Tuldir ce-
278
Tulpar — Turuv
tim —> Hi^ kimscsi olmj/an yeLm,
Tulchr soz — Tadsiz soz,
Tulpar, is. En hizh kojan at.
Tulim, is- Ufak eocugun ba$inin iki
tjrdfiru birakilan sae-
Tulip, (I*) is. Hayvan yavrusunun de-
risr yuzulduktcn sonra ieine ol ve-
ya hava doldurulmuju.
Tulip, (IL) is, Av hayvanmin veya ev-
cil hayvanrn derisinden bol olarak
dikilen, ortunmek veya giymek iein
kullanrlan giyim.
Tuma, Is* Suyun kaynar yere.
Tumaq, Is* 8k. Timaq.
Tuman, is* Sis, toz, duman.
Tumandanuv, f. Sislenmek.
Tumandatuv, f* Slslendirmek, lozut-
mak.
Tumandav, f, Sislenmek, tozlanmak.
bulanmak*
Tumar, Is* Muska.
Tumsa, is. Ilk defa dogum yapacak
olan hanim veya ilk defa doguracak
olan hayvan,
Tumsaruv, f. Gonulsuzlugunu belli et-
mek, uzgun veya sinirli tavir Jakin-
mak,
Tumstq, Is* 1, Burun tarafr. 2. Tepe-
nin veya doneme^ olan yerin giktk
olan farafi, tumsek,
Tumjalanuv, f. Her Jarafi kapatilm<$*
ortulmuj, sanlmij olmak.
Tum$alav, f. hava almayacak $e-
kilde ortunmek, hi$ bir tarafinda
delik birakmamak.
Tuniildtnq, Is* Birtsini istrmamasi kfm
bilhassa kopegin agzma giydirilen
kafes.
Tunba, is, Siv» $eyin dibine inen, dt-
binde kalan kalinttsi, torHK
Tundiruv, Г Toprak kan$ik olan suyu
durdurarak saflajtirmak, ^okellmek,
Tuncir, s* Isleksiz, arzusuz.
Tuncirasuv, f> Kar^ihkli isteksiz ve
soguk - soguk baki^mak, gonulsuz
ve uzgun gdrunmek.
Tunciratuv, f* Uzmck.
Tuncirav, f. 1* Ozgun bakmak, 2, Bu-
lutlanmak, (Hava icln)
Tunuv, f* Su veya ba^ka herhangi bir
sivi icindeki Higer kar^rmin dibine
bimesim sagIитак. Kuz lundi —
Goz kama^tiidi.
Tun^iguv, f. Bogulmak, havasiz kal-
mak*
Tun$iq!iruv, f. Bogmak.
Tuniq, is* Temiz, kirsiz, berrak,
Tungiyiq, is* 1, (^ok derm, dipsiz. 2.
Qok konu^mayan, sir а^тауап
kimse,
Tungi$, is* Ilk, birinci. Tungij balam
— Ilk досидит.
Turaq, is* Ya^anrlan yer, durak*
Turaqsiz, s* Yersiz - yurtsuz, soztinde
durmayan, donek,
Turaqtaluv, f. Yerlejtirilmek, tskSn
edilmek.
Turaqlanuv, f* Yerle$mek, bir yerde
devamh durmak.
Turaqtav, f* Mekan edinmek, yerle$-
mek.
Turaqh, s* Devamh, sabrrli, agir ba$h.
TuralatuVf f* Yorgun dujurmek, рек
yorgun hale getirmek*
Turalav, f* Yorulmak, halsiz hale duj-
mek.
TurQi: turgidan qarav, f. Ag, iiviye,
belirli bir a<;idan bakmak.
Turgizuv, f- 1, Kaldnmak, ayaga kalk*
masini saglamak* 2. Durdurmak.
Turgiziluv, f* 1. Kaldinlmak, dik dur-
masmi temin etmek. 2, Durdurul-
так.
Turgtlas, s* Qagda$, ayni yas ve ayar-
da,
Turgihqh, s* Devamh* daimi, feme!IL
Turgm, is* Yerli, bir mernleketin yer-
tisL
Turlav, is. Sabir, dayanak.
Turman, is* El egerinin sus aksam-
lan.
Turmis, is* Vaziyet, hat - ahval, ge-
Qim $artlari, durum. Turmisqa jiqtt,
— Evlendi.
Turpayi, s* Kaba, gorgusuz.
Tulpat, is, Vucut yapist, gbrunuju.
Turuv, f* 1, Durmak, ayak uzerinde
olmak. 2. Yuriirken, ko^arken dur-
mak, 3. Bir yere yerle$mek. 4. Uy-
kudan uyanmak. Soztnde turdi —
Tunmtay -— Tubirtek
279
Sozunu tuttu. Donmedi, Cell oninan
turdi — Ruzgari sagindan esti, ko-
lay gibi oldu,
Tunmtay, is, Dogan (LcHincede Falco
vespertinus) Boz forgay zorluk ко-
rOp turim taydan, tayanif tabal-
mapti kirdan oydan — Sor^e Do-
^an'dan ^ok ^ekmif, fakat I J; bir
destek bulamamif.
Turisuv, f. Durmasina yardimci olmak.
Turiq, is. Bir feyin uzunluk ol^usu.
Tus, is. 1. Bir §eyin kar$r tarafu 2,
Devrinde, zamaninda. Abilay Han‘in
tusinda — Abilay Han'in devrinde.
Tusaq, is, Iki yajina gelen koyun,
Tusamis, is. Bk- Tusav.
Tusavj (I.) is. 1, Blnek hayvanin uza-
ga gitmemesi i<;in iki on ayagini
baglamaya mahsus kayif veya ip-
ten yapilan bag. 2. Engel, mani.
Tusav, (Ik) f. Binek hayvamn uzaga
gitmemesi l^in iki on ayagini bag’a-
mak. Cipsiz tusad* — Ipsiz bagladt,
mejgul etti, ah koydu. Ayagina tu-
sav tiisti — Ayak bagt oldu, evlen-
di. Tusavin kesti — Qocugun ilk yu-
rumeye bafladigmda iyi yuruyeb'il-
mesi i^in, ayagina ip baglayarak me-
rasimle kesilme adeti.
Tuskiyiz, is. Yatagm yarundaki duva-
ra asilan i$lemcli ortu.
Tuspal, is. Tahmin, afagi yukan.
Tuspaldav, f. Tahmin etmek*
Tut, Is- Dut, dut agaci.
Tutam, is. Tutam*
Tutamdav, f. Tutamlamak, Bir tutam
— Bir tutam, ^ок kisa.
Tutandiruv, f. Atefi tutufturmak.
Tutanuv, L 1. Tcrtufmak, yanmaya ba$-
lamak. 2. Iledemek, kalkmmak.
Tufas, s. Tamamiyle, hepsi, butunuy-
le.
Tufastiruv, f. Birleffirmek, eklcmek.
Tutasuv, f. Birlesmek, yapi$mak, eklen-
mi$ olmak.
Tutafuv, f. Yakmak, tutufturmak.
Tutqa, is. 1. Kaptnin veya bafka her-
hangi bir $eyin die tutulan koluh
2. Direk, dayanak.
Tutqiyildan, zarf. Aniden, bcklcnilnv.-
yen anda.
Tutqm, is. Mahkum, tutuklu, esir,
Tutqmdaluv, f. Tuiuklaninak, icvkjf
edilmek, yakalanmak, esir edilmck.
Tutqindav, f. Tutuklamak, tevkif ct-
mek, yakalamak.
Tutqtj, is. Tutacak.
Tuttay r tuitay calanaj, s, Qiultjp-
lak, uzerinde hf^ bir $ey yok,
Tuftiguv, f. Kckelemek, kekeleycrek
konu$mak.
Tuliev, f* 1. Tutmak. 2. Evin duvarina,
hah, kilim vs. asmak. Dos tutti —
Dost edindi, Ar tulti — Ar, namus
olarak ’ kabul et!ir Kek fulti — Kin
besledi. Arqa tutti >— Arkalandi,
guvendi, Esine tutti — Hahrmda
tuttu. Miyse lutti — Kanaat ehi,
Qadir tuiti — Saydi, hurmei elti.
Aza tutti — Maiem tullu, Oraza
tutti -—‘ Oru; tuttu.
Tutiguv, f. Bkz. Tuthguv.
Tutiluv, f. 1. Ele ge^me, yakalanmak,
tutulmak. 2. Aym tutulmasi.
Tutinuv, f. Tutunrnak, faydalanmak.
Tujpara, is. Hamurun grasina et koya-
rak suyla kaynatmak sureljylc pi^i-
rilen yemek.
Tu^muv, f. Adel haline getirmek, bg-
renmek.
Tujttuv, f, Tath hale getirmek, <;ok
aci kimizin, £ok tuzlu yemegln ye-
nilir ve i^ilir hale getirilmesi.
Tu$$i, f. Tuzsuz yemek*
Tuyaq, is. 1. Mayvanin Jirnagt (hjy-
nak). 2. Ne$e tuyak malm bar?
— baj hayvanin var?
Tubek, (I.) is. £ocugu be$ige yatinn-
ca, pisliginin etrafa dagilmamasi
i^in konulan fey. Toyu tarkap kef-
ken son, qumisten besik oydurdu,
allindan tubek kuydurdu. — Dugun
dagildi'kfan sonra, gumuften befik
oydurdu, alhndan tubek yaptirdi.
Tubek, (IL) is. Yarimada.
Tubir, is, 1. Bitkinin koku. 2. Sbzun
koku. Tubirli bzgeris — Esash, ko-
kunden deg if! kJ ik.
Tubirtek, is. Bk. Tubir.
280
Tiibit
TiiyirtpekloJ uv
Tubit, is* Hayvanlarm kilinin (Jibincle
bulunan yumjak tuyij.
Tubiftov, f, Tubiti kddan temizlemck.
TOgeL Uzunlu ve hayret belirtisi.
Tugel, z. Eksik degil, hepsi tamam.
Tugeldev, f, Eksigi olup - otinadigim
kontrol elmek, yoklamak.
Tugetdenuv. f, Eksigin edilmesi.
Tugendev, L Eksik olup - olmadigini
kontrol etmek, jayet eksikse te'Sfl
etmek,
Tugesuv, f. Bilirmek, famamlamak.
Tugesfluv, L Bilirilmek, tamamlanmak.
Tugil, e. Cumlede kullandan ek. Ons
tugil qitaydi da cenemiz — Rus bir
tarafa £ini de yeneriz.
Tuzf is. Duzluk, meydan. Ake balasi-
men tuzde cur — Baba oglu ile dr
$arida, ktrda yuruyor, Tuzge otirdi
— Su dokfu, tuvalete gitti, Сараи
tux - miyday dab — Issiz alan,
saha,
Tuzeluv, f. lyile^mek, duzelmek.
Tuzesiiv, f. Duzeltilmesine, duzgiin
hale getirilmesine yardimci olmak.
Boy luzedt — Suslendi. Bet fuzedi
— Yonunu duzellti, dondu, Sap
tuzedi — Saplan duzgunlejlirdi,
Tuzuv, s. Duzgun, dogru. Niyetl fu-
zuv — Iyi niyetli.
Tuzik, s. Bk. Tuzuv,
Tijzrlis, is, Kurulus, muessese.
Tuyglzuv, f. Birine sertce vurmak,
scrf;e dokunmak.
Tuygrlev, f. Ust - uste vurmak, dokun-
mak.
Tuygt$fov, f. Vurmak, ust - uste vur-
mak.
Tuydey: tuydey qurdas, s. Дуги y?$-
fa, ya$d.
Tuydek, j$. Butunuyle, grup - grup
olarak, birblri arkasmdan gelen.
Tuydekteluv, f. list - uste, arka - ar
kaya olmak, kanjmak.
Tuydektev, f. Arka - arkaya, birbiri
uzerine olmak.
Tuye, is. Deve. Tuye has qildt — Bir
ge^it oyun, Tuye moynaq — Kimiz
konan кар.
Tuyeqann, Is. Kolay kopan, collerde
yeti§en bir bitki.
TuyetaylG s. Bir tarafina dogru eglmli.
TGyeji, is, Deveci.
Tiiyrne, is, Dugme. Tuyme bas - Ku-
£uk Tuymedey - Dugme ka^
dar ufak.
Tuymelenuv, f. Dugmelenmek.
Tuymetev, f. Dugmelemek.
Tiiynekf Is. 1, Palates, yerelmasi gibi
kotkyumrulu bitkilerin yumrulan, 2.
Koyun ve ke^ilerde bulunan bir cm
$ if hastahk.
Tuyhektev, f. Kokyumruiu bilkilerin
yumrulamasi, dollemesi.
Tuyreluv, f* Ucu sivn bir $eyin gir-
mesi, sokulmasi.
Tuyrev, f, Sokmak. girdirmek,
Tuyrefuv, f. GirdiHtirmek, sokfurt-
mak.
Tuyrev*s, is. (Jalal igne*
Tuysik, is. Duygu, du^unce.
Tuysinuv, f. Sezmlemek, kabullen-
mek.
Tuytkil, is. §uphe, tereddut.
Tuyiltuv, f. Dugumlendirmek.
Tuyiluv, f- 1. Dugumlenmek. 2. Ye-
m£gin bogazda kelmasi. 3. Nefes-
nefesc kalmak, ttkanmak, 4. S6z-
lejmek, vade kilmak. 5. Tulukla$-
mak, kekelemck. Qabagi tuylldi -
Kaplan catildi. Kozi tuyildi * 1. Go-
zu daldi, uzun sure aynt yere bak-
h. 2. (Cop, loz gibi jeylerin кас-
там ile) gozun batmasi, acimasi.
Tuyrn, is, 1. Dijgum 2. Yol ve rad’
yo, tclcfon, telgraf sebckderinin
Kav^agi. 3. O/cl. karar. 4. Biikileiin
bogumu, Tas tijyin - Saglam. A&a$-
tan tuyin tuydi - Agactan dugum
yaptu cok usta,
Tuyindev, f. 1. Dugumlemek. 2. 6zet-
lomek.
Tijyindi, s. Notice!!, helirfi.
Tiiyinuv, f, Tophrimak, hazirlanmak
Tuyinjek, is. Pakel, bir $eye sanlrmj
5ey.
Tuyir, is. Bir ^eyin uFak parcasi.
Tuytrtpek. is. Bir yere toplanan, ufak-
tefek paket vs.
TuylrfpekfolUv, Yuvarlak hale gele-
Tiiyirtpek — Tur
28 I
rek dugumlenmek vp bir yere tcp-
lanmak*
Tiiyirtpek, is. UFak par^alarm en ufa^
gi. Qizil tuyirpk - Alyuvar.
Tuyistiruv, f. Kar$dastirmafc, bir-biri
ne degdirmnk,
Tuyisuv, E Kanjmak, dokunmak, deg^
тек. kar$ile$mak*
Tuk, is. 1. Tuy* 2. His bir $ey. Tugi
cigddi - £aresi kalmadi. Cureginin
tugi bar ’ Korkmayan, cesun Tuk
lastadi - TOy dii^iirdu, luyunu ye-
niiedi. Belinin tugi $iqh - £ok sb
uirlendi. Тикке aspadi - Hit; bir i$p
yara mcdi.
Tukpir, is. Kose, cn uzak kd$e. Tukpir
uy - Evin en dipleki odasi.
Tijksiytuv, E Ser! ve soguk-soguk bak*
tirmak.
Tuksiyiiv, E Ser! ve soguk bakmak.
Tuktenuv, E Tuylenmek.
Tukirgi^, is, i^ine lukurulen кар*
Tukiruv, E Tukurmek.. Betke tukirdi -
Yuzune lukurdu.
Tukirik, is* Гикгик.
Tukiriniiv, f, Tukrunmek.
Tukirtuv, L Tukurlmek.
Tuley, s* £ok, srkt, kalm.
Tulek, is* 1. Kartalin bir yajtna gele-
ni_* 2. Ku$un fuylenmesiyle ilgili
olarak ya$im bulmak. 3* Gent ne-
sil, yeni ku^ak. Tas tulek - Gay-
retli.
Tulen, is* Memeli bir deniz hayvani.
Tuien turtti - Belaya, kazaya ug-
radk
Tiiletuv, E 1. Tuyunu dujurtmek. 2.
BuyutmCk, yeli$1irmek.
Tulev, f. Tuylij hayvanlarm ilkbahar-
da iuylerini dokup yenitemesL
Tutki, is. Tilki.
Tulik, is* Evcil hayvanin dort turu.
Tort tullgl say - Dort ba?i mamur.
hl^ bir $eyi eksik degil*
Tun, is. Gece, karanlik vakit. Tun ca-
mildi * Geceden faydalandt. BHdir*
medL - Tun orlasi - Gece yartsi.
Tundeletuv, E Geceleyin yurumek,
Tundik, Is. Bk. Tunlik
Tunek, is* £ok karanbk. Ttinek bash -
Uzuntij, dert basti.
Tunei* is, Tiinel.
TOnemel : tunemel q*m>z is. 1. Bir
gun oncesinden kalan kimiz, 2* Sj-
gir ve koyun gibi hayvanlara malv
sus abir.
Tunerfuv, f* Karanhk, buluflu hale ge-
lirtmek.
Tuneruv, f* E Havanm bulutlanmasi,
yagacak gibi olmasi. 2. Ka§larint
^atmak.
Tunetuv, f. Geceletmek, gece kalma-
sina, yalmasina imkAn vermek.
Tunev, f* 1. Tunemek. 2. Ibadet ot-
mek. Носа Ahmet Yasavlydin bey-
tine tunepti - Носа Ahmet Yesevi'-
nin mezarina giderek dua elmij, ba-
$mda yatarak ibadet etmij.
Tunevguni, zarf, Ge^enlerde.
Tunlik, is, Ke^eden ^adirin en usfun-
de, duman tpkacak yerinde bulu-
nan ve ruzgara gore dumani ayar-
layan ke<;e par^asi*
Tunildiruv, L Umitsrzlendirmek,
Tuniltuv, E Bk. Tunildiruv,
TuniHuv, E Umitsizlenmek, Omit kes-
тек, hi^ ibtimal vermemek*
Tup, is, 1. Dip, ^anak-^dmlek, kazan-
lencere vs.nin dibi. 2. Bitki, aga^
vs.nin dibi. 3, Yam, yakim. 4* Qik-
hgi yer, nesli- soyu-sopu. Tup etek-
ten baylandi - Dip eteginden tut-
tu. Tupke cetti - Kokunu kuruttu*
Tup nusqa - Esas nusha - Tup ta-
mirtna balta fapti - Dtp damarina
balta vurdu. Kokunu kurultu*
Tupki, s. Dipteki, bajlangictaki, ilk,
esas,
Tupkilikfi, s* Devamli, daima, hep.
Tupkir, Is. Bk, Tukpir.
Tupteluv, f* Dibinin kazilmi$, lopra^o
ntn gev$etilmi$ olmasi.
Tuptev, E Palates vs* gibilerin dibi’
nin gevjetilmesi. Tuptep kelgende -
Esasinda*
Tur, is* 1* Tur, gorunu$. 2. Sozun gb
dl$t. 3. Bir $eyin yuzundeki i$le-
me.
282
Tiiregeliiv — Tiisuv
Turegetuv, f. Yerinden kalkmak, dog-
rulmak.
Turen ,15, Sabantn yeri hrmiklayan
demir ucu*
Tiirlendiruv, f. Turlu-turlii etmek.
Turlenfuv, f. Tudendirmek,
Turlenuv, L Turlenmek, guzellejmek,
parlamak, Turlendirlp soytedi - De-
gi$ik soyledi.
TGrli, s, Turlij,
Turli?e, s. £e$lther turlu.
Turme, is. Bk. Abaqli.
Turpi, is. 1. Tdrpij. 2, Anla^mazhk,
terslik, Turpidey tiydi - Ho^lanma-
di, begenmedi.
Turtektev, f. Aligmak, aranmak, ogren-
mek.
Turtki, is. 1. Sebep olmak, aramasf-
na okumasma vs.'e sebep oimak.
2. Birisinin pe^ini birakmamasimn
neticesinde sikilmak. Koz turtki bob
ch - Sevilmedi.
TurtkileVf f. Tekrar-tekrar durtmek, do-
kunmak, rabalsiz etmek.
Turtpek, f. Durtmek.
Tiirfpektev, f. Durtuklemek,
Turtiiv, f, Durtmek, elle veya ba$ka
bir $eyin ucuyla dokunmak. Acai
turtti - Ecel durttu Kozge turtti -
Gaze dOrttii. Kozge turtkisiz - £ok
karanhk.
Turtinuv, f. Durtunm^k
Tiirfinjek, s. Devarnli durtunen yelirn
kuzu ve yetim buzagt.
Turov, f. Durrnek, katlamak, Qutagin
turdi - Dikkat edcrek dinledi*
Tur$iguVf f. Nefret etmek, tiksinmek,
korkmak.
Turjiktiruv, L Tiksindirmek, nefret ct-
tirmek, korkutmak.
Turik, s, Dikkatli* 6zi fuvrah 6sek la-
ragansor: qulagt turik eurgen Aman-
lay - Kendisi hakkrnda dedikodu
dagildrgt it;in dikkatli yuruyen
Amantay, Turik erin - Kahn du-
dak h.
Turildiruv, f. Durdurulmek.
Turiluv, f. Durulmek.
Turinuv, f. Durunmek.
Tus, (I.) Is. Du5.
Tus, (Ih) is, Gdrunu$, renk.
TOs, (111,) is. Ogle, ogle uzeri. Tusi
qa$h - Rengi bozuldu, sinirlendi,
Tus foqtatfi - Dikkat eth, ehemmh
yet verdi. Tvs $ayish - Мипакэ$э
etti. Tusi suviq - Yuzu nijrsuz, su-
ratsiz. $anqay fus - Tarn ogle Oze-
ri, SAsko tvs - Saat dokuz civarr,
Tusi cdt - Guler yuziu. Tus kordi -
t)us gbrdib Tiis qayth - Gunej bat-
maya yuz iutlu.
Tustenuv, f. Misafire ogle yernegi ve-
rilmesi.
Tusfes, $. Aym renkte olmak, bir-biri-
ne benzemek.
Tusfev, f. Rengine ve turune bakarak
neyin eksik oldugunu veya kimlc-
rin yok oldugunu anlamak,
l
TOsi, s, Turu, rengi benzer. Tusti me-
tal - Altin, gumu$, vs. gibi maden-
lerm toplu adu
Tustik, (I.) is. Guney.
Tiistik, (IL) is. Ogle yemegi, Tustlk
cer - Sabahtan dgleye kadar yuru-
necek yer*
Tusiiv, f. 1. Du$mek, bir $eyin a$agi-
ya dujmes'L 2. Inmek, girmek, yer-
iesmck. Qis tusti - Ki$ geldi, Suv*
ga tusuv - Yikanmak, boy aptesti
aimak, Kozge tusuv - Goze bat-
mak. Kozi tusti - Goz oldu, nazar
degdi. Meyrimi tusti - Merhamele
geldi - A? ozegine tusti - Birka<;
gunluk a^hgin uzerine yemek y>-
yince kaldiramadi, Curegi ormna
tusti - Korkusu gilti. Uncirgati tus-
ti - bir ^eyden zevki olmadan,
Goktu. Qaqpanga tusti - Kapana ku
sildi, Talavga tusti - Yagma edildi.
Izlne IGsti - Izine du;lu. Kelln tOs-
H - Gelin geldi. §iq tusti - Qig
du$tu. Basrna is tusti - Basina
geldi. Tutqinga tusti - Ha pise du$-
fu. Suvretke tusti - Fofograf £ek-
tirdi - Quda tusti ** Diinur geldi,
Qolga tusti - Yakalandi, ele ge^ti,
S5H tusti - Uygun oldu. Orga tus-
ti - Kuyuya du£tu, tuzaga du^tu*
Kunl tusti - Binsine mu^ta^ oldu.
tmirl tUstl - Ak$am kargnbij* oldu.
Tusik — Tizalandav
Topqa tusH * Iki ki$inin veya iki
grubun topluluk dnunde kendi me-
selelerini ortaya koymasi. Ara tils-
!i - Ayirdi, aralarma girdi* Eske fus-
il - Hahrladi. Cem tusti - Yenv
cok yediginden atm ayagi topalla-
di. Murinma cel tusti - Burnundan
raha tsizlandi.
Tusik, is. Di}$uk, (jocugun vaktinden
evvd dogmas^
Tusim, is* Verim, kar
Tushndl, s* Verimli* urunlu.
Tusinbostik, Is. Du^unmemezlik. an-
te ^mazlik,
Tusindirme, Is* Aqiklama, izahat.
Tusindiiuv, f. Du$undurmek, a^ikla-
mak,
Tiisindiriluv, f, Dusundurijlmek.
Tusinuv, f* Du^unmek.
Tuslnik, is* Izah, anlam.
Tusinikti, is* A^ik, belli, anlasihr de-
recede.
Tiisiruv, f* Du$urmek, indirmek; Olea
tusirdi - Ganimet elde etti. Esine
tusirdi - HatirladL Qolga tusirdi -
Ele ge^irdi, faydalandi*
TiisinisuVr f- Dujunrnek, anla$makH
bir-birinin dilinden anlamak,
Tusirtuv, f* Du$urtmek, indirlmek.
Tusiriliiv, f. Du$urulmek, indirilmek*
Tusirisuv, f. Du$urulmesini saglamak,
indirilmesini saglamak*
Tiile : tute-tute boluv f* Bir seyin уir-
tilmasi, param-par^a olmasi*
Tutek, is* Serf esen ruzgSr ve karb
bora.
Tutev, f. 1 Tutmek, 2. D&vamli olarak
kar kanjik ruzg/vr esmest* 3. Ren-
gi bozularak, sinirlilik al^meti gds-
termek.
Tiituv, f, 1, Yijnu, pamugu, ip olarak
kultenmaya hazirlamak veya yorga-
na kullanmak i<;in yumu$ak hale qe-
tirmek* 2. Tulmek,
Titiguv, f. Sicak havada susamak.
Tutik, is* ince ve ufak boru.
Tufiluv, f* Pamuk ve yunun kullani-
lir hale getirilmesi.
Tiitin, is* 1. Tutun. 2* Ate$in dumam,
3. Kendi bagina bir ev sahibi olmak
Tiitin tutetti * Kendi ba^ina bi: nile
oldu - Tutin saligi - Aile vergisi.
TutlndetuVf f* Tutun ^ikarmak, du-
manlatmak.
Tutlndev, f* Dumanlanmak, bir $eyin
yanmaya ba$larnasi veya yandiklan
sonra duman cikarmasi,
Tulindikf is. Yazin evin ve hayvan-
larin elrahndaki sivrisinek ile ben-
zerlenni kovmak i<;in oze! ^ikarilan
duman* tulun.
Tutisuv, f. Pamugun liFtiklenmesi
Tuhl uni* Uzulunce ^ikanlan ses
Tujkirtuv, f* Aksirtmak.
Tu^kiruv, f* Aksirmak.
TujirkenuVr f* Rahatlanmak, memnun
olmak, ho$una gitmek.
Tuyuv, f* 1, Dogmek, oguhnek, un
haline gefirmek, 2. Vurmak. 3. Bir
$eyi sararak baglamak. 4. Farkma
varmak, anlamak* Qabagin tuydi -
Ka$inr £afh, iizuldu. Canin juberek-
ke tuydi - Canint fedaya hazirlandi
Tibir : tibir efkizbev, f* Ktpir-kipir of-
tirmek.
TiguvF f* Trkmak, gizlemek, saklamak
Tigiz, s. 1* Kahn, siki. 2. Acele.
Tigizdaluv, f. Sikilasmak, acele olmak*
Tigtzdav, f* Stkilamak, acele ettirmek.
Tigiluv, f* Gizlenilmek, saklandmak.
Tigihsuv, f* Beraberce gizlenmek, sak-
lanmak.
Tigtn, is* Tikac, $isenin, herhangi bir
§eyin agzim tikayan nesne.
Tigindaluv, f, Tikanilmak.
Tigindav, f, Tikamak.
Tigtrjiqtay, s* Dolgun.
Tidpriq, is* 1. Hayvanin burnunu de*
lerek ip ge^irirken, burnunu yirtma-
masi igin beraber ge^irilen deri ki-
hf. 2. Yuvarlak boynuzdan yapilan
nesne*
Tictruv, f* Sevmemenin, begenmeme-
nin belinisi olarak yijzunu buru$*
turmak*
Ticirmuv, f* Yuzunu, gozunu buru?-
turmak*
TizalaqtaVr f. Bagirmak, ko§mak, sa-
birsizca hareket etmek.
Tizalandav, f. Bk* Tizalaqtav.
284
Tizildav - (Tipir : - tipir etpev)
Tiztldav, f. 1. *Ttz> diye ses
mak, 2, Acitmak, yakmak.
Tiyiluv, f, Bir jeyi yapmaktan vazgc;*
mek.
Tiyim : tiyim saluv, C Musaade etme-
mck, rmkan, vermemek, yaphrma-
mak.
Tiqaqtav, f. Bir §eyin pe$ini birak-
madan devamli takip etmek.
Ttqpalav, ft Ust-ustune koymak, ba-
sip-bashrmak.
Tiqsiruv, f. Siki^tirmak, Tiqsirtuv - Sr-
ki$lirlmak.
Tiqitj is. £cki<; veya benzeri serf jey-
lorin bir-birine dokunmasiyla Qikan
ses.
Tiqddatuv, L «Tiq-hq» diye ses
kartmak.
Tiqildav, f. *Tiq-hq- diye ses ^ikmak.
Trqir, s. 1, Ses, ayak veya hareket
sesL 2. Uzun degil, kisa, bacaksiz.
Tiqirlanuv, f. «Tiqirlayarak> ses Qka-
nlmasi.
Ttqirlav, f, «Tiq-tiq* diye ses ^ikmasi.
Tiqirjuv, f. Sabirsiztanmak, tahammu-
lu kalmamak.
Tiqir;i!uv, f, Sabirsiztajtirmak, taham*
mulsuzlendirmek.
Til, is. Savaj meydamndan, cepheden
di$an bulge.
Ttlsim, is* Tilsvm, esrarh.
Tiltiyuv, s, Elbisentn tam gelmemesi,
kisaci'k olmasi.
Tim, s. Рек <;ok. Tim caman - £ok
kotu. Tim uzaq - Qok uzak.
Timir, Is, Bk. Tumar.
Timav, is. Soguk afgrnhgi, soguklat*
mak.
T»mavratuv( L Soguklatarak hastalan-
mak, grip olmak.
Timaq, is. Kazak Turklerinrn §apkasi.
Timpiyuv, f. Hi^ bir jeyden haberi
yokmu$ gibr sessiz sedasiz olmak.
Tirn-tiraqay, s. Darma-dagimk, ^il yav-
rusu gibi dagilrmj.
Tmi-hns, t. Sessiz, hareketsiz,
Trmirayuv, f. Sirrrni gizleyerek, ifim-
dekini bul dermi$ces<ne hareket et-
mek.
Timirsiq, s. 1. RuzgSrsiz, esinlisiz 2.
igTon paz3rlikh, samimi oimayan
kimse.
Tinba, is. Bk. Tunba.
Tindruv, f. Bilirmrsk, becermek, hal-
]etmekP
Ttnuv, f. Bttniek, becerilmck, hallodil-
mek. Ijlen findi - Hit; kimseye bil-
dirmeden kendi-kendinc iizuldih
kaygdandi.
Tin$uv, f. 1. Bcisilmak, eskisi gibi
olmak, sulh olmak. 2. Havasiz ve
sitak.
Tm^iguv, f. 1. Bashnlmak, sukunet
arzetmek. 2. Sicaklamak.
TiniQuv, f, Istirahat etmek, dinlenmek.
Tmiq, s, 1. Akmayan ve tertemiz su.
2, Atjk ve sakin hava>
Tiniqtiruv, f. Dinlendrrmek, istirahat
ettirmek,
Timm, is. 1. Sukunet, sulht 2. Karar,
bzet. Timm tappadi - Sukunet, ra-
hal yuzu gdrmcdt.
Timmdav, f. Dinlenmek, istirahatlan-
mak,
Tims, is. Nefes, nefes aimak. Tims
belgisi - Yazida kullamlan nokta
iglireti - Tims aldi - Nefes aldi’"Ti-
msi tanldi - Nefesi daraldi,
7im$, r s. Scssiz, gurultusuz.
Tinr$sizdamjv, f. Rahatstzlanmak, rne
raktanmak.
Tini$taluv, f. Sukunet, sessizlik hale
gelmek.
Tdm$taldiruv, Г. Sulh - sukOnel, sessiz
hale getirilmek.
Tint$1anuvr f. Bk. Tini^taluv.
Tiniftiq, is. Sessizlik, gurultusuzlukf
sulh-sukunet, ।
Tinaytuv, fP Dinlendirmek.
Tinayuv, f. Gutjenmek, dinlenmek.
Tingiliqti, s. Belirli, dikkatli,
Tindaluv, f, Dinlenmek,
Tindatuv, f. Dinletmek.
Tinqiyuv, L Agzina kadar doyarsk ra-
hatianmak.
Tmqildatuv, L Dombirayt yava^^a
mak,
Tmqddav, f. Donbiranm yava$ sesi.
Tin$i, Is. Casus.
Tipir : ttprr etpev, f. Kipirdatmamak.
Tipirlatuv — Tisirlatuv
285
Tipirlatuv, f. KipircUhnak.
Tipirlav, f. Flini ayagini kipirdatmak,
^irpinmak.
Ttpir^uv, f. Qtrpinmrik, mijcadele eb
mek.
Tira^aylav, f. Rastgele ka^mak, her ta-
rafa dagilmak
Tirandav, f. Kormak, ziplamak.
Tira$, s* Elindc olup-olmadigina, ken-
di dunimuna bakmadan, her$eyini
ba^kasma vererck yersiz hareket
edcn «uygunsuz efendi»,
Tira^tanuv, f* Elindekini yersiz yere
harcamak, sa^ip savurmak.
Tnayuv, L Eli-ayaqi atjdarak yiktlmak,
du^mek.
TirbmWf f. Mucadele etmek, gayret
etmek.
TirbandatuVr Elini-ayagmi saltan-
dirtmak.
Tirbandav, f, EHni-ayagim sallamak.
Tirbiytuv, f. Racaksizca, kisaok dur-
mak, yere yayilarak yatmak.
Tirbiyuv, f. Bitkiler l^in, boyu uzama-
dan yaydarak buyumok.
Tnbiq, s. Kisa, boyu uzun degil.
Tirbindav, f. Ayagini yavas basarek
yijrumck.
Tirdayr tirday cakina$, s. ^inl ^iplak
hr Air catena?, s. £?r11-t;iplak-
Tnciytuv, f. Gulerken veya sinirlr iken
alm derisini kin^firmak.
Tnciyuv, f. Burulmak, (alm ve yuz
hatlini).
Tircindav, L YuzunU’agzmi кipirda!:
mak.
Титл, is. Tirrmk.
Tumalav, f* Otu bi<plen yerin otunu
tirmiki^yarak tnptamak.
Trrmisuv, L Te§ebbus etmek, gayret
etmek, mucad^l^ etmek
Tima, is, luma.
Tirnaq, is. Timak. Cav tirnagman qu-
hfch - Dayman pen<;e^inden kurtul-
du. Acai tirnagi - Eeel tirnagi. Tir-
naq aldi - Ilk eseri, Tirnagina tur-
madt - E^it degil, Tirnagin iliktir-
di * Adim atom* oldu. El, atabildh
Cam nrna§inin и^тэ keldi - От
tirnagmm ucuna gcldi, mu$km du-
rumda kaldu
Tirnaqja, is. Parantez.
Tirnalav, f. Tirnaklarnnk. tirmaklmak.
Tirnatuv, F. Tirmalatmak
Trrnav, L Tirmatamak.
Tirnav?ir is, Trrmalayan, tirmalayici
Тир * tirp etpev, f. Kipirdamamak,
Ttrpildatuv, f. Ayagini surukleyerek
ses £ikartmakh
Tirsiytuv, f. Doldurtmak, dolu hale
getirmek, dolmu$ olarak ^i^kin hale
getirlmek.
Tirsiyuv, f, Dolarak ^i$kin hale gel-
тек.
Tirtaqtav, L Elinden gelmeyecek, gii-
cu yetrneyecek bir ^eyle bosuna ug-
ra$mak.
Tirfandav, f. Bk. Tidaqtav
Tirsil, is. Ses, kipirh
Tnsildatuv, f- 1, flTirsil» diye ses £i-
kartmak 2 Agzina kadar doldurf-
так.
Tirsildav, f. "Trrsil* ses cikmasr Dole
olmak.
Tirhq, s, Yaranin izi.
Tirtrndav, f. Elinden gelmeyecek, be-
ceremeyecegi i$le ugra^mak.
Tufisuv, f. Mucadele etmek, gayrel
etmek, vazge;memek.
Tirlav, f. Turna ku^unun sesu Hir-
tir» demesi.
Tinsqaq, s. Sinirli, asabi.
Ttnstiruv, f. Gayret ettirmek, vazge-
{Jrlmemek, mucadele ettirmek.
Tinsuv, f* Gayret etmek, mucadele et-
mek.
T»s, is. 1. Di$, km 2, Bir $eyin d«5
tarafi. Dagdidan tis - Ah$ilagelen-
den ba^ka, ali^rlmij olan di$inda
5amadan tis - Ta'hminden de ^ok,
рек <;ok.
Trsqan, is. Di$, di$an.
Tisfaluv, f. Kaptanilmak.
Tisfafuv, f. Kaplatdmak.
Tistav, f, Kaplamak, bir seyin di$inr
kaplamak.
Tisir, Is, Ses, kipir.
Tisirlatuv, f- *Tisir* diye ses qikanb
mak.
286
Tisirlav
Trldestirtiv
Tisirlav, f. *Ttsirdamak.
Tijqaq, is. Midesinin bozulmasf dola-
yisi ile ishal olmasi.
Tijqaqlav, f. Midesinin bozuk olma-
simn neftcesindft devamlt yuznu-
maraya qilmck.
Ti^qan, is* 1, Fare. 2. Eski takvime
gore yrl adi.
Ti^pirtuv, f. Stki§hrmak, acele eltir-
mek.
Tiyuv, f. Yasaklamak* yuptirmamok,
mani olmak,
Tiguv, f. 1 Dikmck. 2 Qadir ve ben-
zed nrsnelcri kurmak, oturulacak
hale getirmek, Koz tikti - Goz dikli,
gnz koydu. Qulaq tikfi - Kulak ka-
barlb. Bas tikti - Ba^iru koydu. Qa-
bar trkti * Sinirlendl, asabile$H- Вйу-
gi fikti - Birinci olana, galip gelene
verilecck hediyeyi behrtti. - Tiger
tuyaq qatdirmadi - Hi<; hayvan bi-
rakmadi, B5s tikfi - Bahise girdi,
Tigrluv, f. Dikilmek.
Tigin, is* Dikt$.
TiginjL Js* 0'ikici, diken kimse, dlki$-
<i, terzi*
Tigis, is* Diki$.
Tizbek, is* Stra, stralanmi$ grup, dizi
Tizbekfeluv, f. Siralanmak, dizilmek*
Tizbektesiiv, Snalanmasma, \pe
rilmes'ne, dizilmesinc yardimci ol-
mak.
TJzbektov, f* Siralamak, siraya koy-
mak, dizmck,
Tizglzuv, L Dizdirmek.
Tizgin, is* Dlzgin
Tizgindev, f* Dizgini kismak, dizgin-
Irmek.
Tizdev, f* CbkerHlmi$ devenin iki di-
7 ini bag la mak.
Tize, Is. Diz. Tize qosti - Yan-yana
qeldi, birlejli. Tizesi baffi - Diz ge;-
li. Tize buktl - Dize geldi. Teslim
oldu.
Tildes, is* Yan-yana, yakin,
Tezelesuv, f* Diz dize gelmek, bera-
bor vc aym hizada olmak.
Tizelev, f. Dizlennm uzerindc otur-
mak.
Tiziiv, f, Dizmck.
Tiziltiiv, f* Dizi haiinc д'Чнтгк.
Tizim, is* Dizim, lisle.
TizimdeVr f. Lis^ini yapmak* listeye
aimak.
Tik, s, Dik* dogru, duzgun. Tik mi-
Eiezdi - D=L mizach* Tik tur£}izdi -
Dik durdurdu..
Tike, s. Dlrek! olarak, dogrudan dog-
ruya.
Tikeytuv, f. Dik durdurmak.
Tikeley, Dogrudan dogruya direkt ola-
rak.
liken, is* Dikoru
Tikenek, is* Bk* liken*
Tikeyuv, f. Dik olmak, dik durdur-
mak*
Tiklyiiv, f* Dim dik durmak.
Tikkizuv, f. DiklHmek.
Tiksiniiv, f* Igrnnmnk, tiksinmek*
Tiktesuv, f* Dikie^mek, kgr$i gelmek,
ba$ egmemek.
Tiktev, f* Duzgiin futmak, dik koymak*
Tiktiruv, f* Diktrrmnk.
Tildlenuv, f. Serllesmek, inat etmek.
Tikireytuv, f* Dik durdurmak, dik koy-
mak,
Tikeyuv, f* Dik durmak.
Til, is* к Dll, hulun yaraliklann dili.
2. Insanlann bir-biriyle anla^ma,
konu^masina yarayan Visan. 3. Sa
va^ strjsmda du^rmindan abiian ha-
bcr. 4. Ihrc, gosterge* Til liydi -
Dil oldu* Tilinin maym agizdi - Db
finder yag HamlaHi, £ok guzel ко-
nu§fu. Til tapli - Anla§h. Til aldi *
Denileni kabul etti- Till $iqh ~ Ko
nu^maya bajladu Till kurmeldi -
Soylemek isledig ini sdyleyemedi.
Till mirdin oginday - Dili cok act
t;ok r.erl копили. Till qath - Dili
sert, act konujur. Tilge keldi - Dile
gcldi, konu^lu. Tilge erdi - Ba$ka-
sfnm shzuyle hareket etli*
Titazar, s. Donitenii k^ibttl efmeyen,
sdylcnileni yapmayan.
Tilgilenuv, f* Dilim-dilim hale getirjl-
mek, dilimlcnmek*
Tilgilev, f. Dilimlnnmek*
Titdesfiruv, F* Konu$turtmak, godis-
tijr tmek.
Tildesiiv — Tifuv
287
Tildesuv, F. Konu^mak, gdru$mek. As-
panmen tildesken - <^ok yuksek.
Tildevr E Binsino hakaret etmek.
Tildi, s, Guzel konu^in, hatip.
Tildiriiv, L Dilimletmek.
Tilckr is. Dilek.
Tilektes, s. D'deqi bir niyeti bir, mak-
sah bir,
Tilemesekf s. £ok dileyen, <;ok isteyen.
Tilenuv, f. 1. Dilenmek, 2, Gonullii ob
mak.
Tilen^i, is. Dilenci.
Tilersek, is, Hayvamn arka bacaginin
bukuldugu yer.
Tiletuv, f. Diletmek.
Tilev, f. Dilemek.
Tilevles, s, Dilegi bir, maksadi bir.
Tilkem, s, Diiim-dilim.
Tilkemdev, E Diiim-dilim etmek.
Tilmar, s, £ok konu§an, hatip.
Tilmarsuv, E Hatip gibi, iyi konujur
gibi davranmak.
Tilma^r is. Tercuman, dilmat;.
TilmSfr s. Bk. Tilman
Tiluv, f. 1. Dilmek. 2. Торгаф surmek.
Tilhatr is. Bonservis.
TiljL is. 1. Diici, dil uzmani. 2. Mu-
habir.
Tilik, s, Dilinml?, kesilmis.
Tilim, is, Dilim.
Tilimdcluv, is. Dilimlenmek.
Tllimdenuv, E Dilimlenmek,
Tilinuv, f. Dilinmek.
Timsinuv, E Bir$eyler aranmak, hep
dola$mak.
TimEmuv, E Bk, Timsmuv.
Timiski, s. Hep bir$eyler arayan.
Timiskilev, E Kan^ttrmak, ara$tirmak,
(menfaatini dij$unmek)
Tin, is. Bir fane dal, bir ip
Tinfkilev, f. Arfamak, yoklamak.
Tintuv, ft Arama yapmak. Onin iisHn
iintfi ’ Onun uzerini aradr
Tintisuv, E Aranm^sina yardimci ol-
mak,
Tipten, zarf. Bilhassa, рек cok.
Tiptl, Bk. Tiplen.
Tirek, is, Direk, ciayanak, guven.
Tireiuv, E Dayanmis olmak.
Tire suv, L Siki'mik. sokulmak lyln
tiresfi - Yan-yana dizildi. Taban tl-
resti - Hie y’lmadan gayret etli.
Tlrev, (L) f* Destek olmak, dayan-
mak.
Тису, (II.) is. Bir $eyi yikilmamasi
i<;in dayanak koymak.
Thevi$f f, Bk. Tirev.
Tirkes, s. Arka arkaya, pcjpe$e
Trrkestiruv, f. Pe$pe$e getirmek.
Tirketuv, f. Pe^pe$e getirHirmek.
Tirkev, f. Pejpe^e geiirmek, arkevar-
kaya koymak, arka-arkaya bagla-
mak,
Tlrkis, s. Sinirli, aksi.
Tirkistenuvj f, Aksilesmek, siniilenmek.
Tirlik, is, Bk. Tir^ilik,
Tirnek, is. GcH^lik Qagi.
Tirnektev, f, 1. Tirnaklamak, 2. Di>ien
hrnaktan artirarak biriklirme.
Tirsek, f. Dirsek,
Tir^ilik, is. 1, Omur, hayat. 2, Ge^im
igin ugra$.
Tirl, s. Did, omur suren. Kozi Jiri - Ha-
yatta. Tiri aruvaq - Canli rub, Etl
tirl - EH diri, hareketlL Ttri canga
blldirmedi - Hit; kimseye bildlrmedi:
Tiriltuv, E Diriltmek.
TiriluVf f. Dirilmek, canlanmak.
Tis, is. 1, Dis. 2, Aletin dialed, uze-
rindeki glrinti Qikintihri, Tis car-
di - Sbyledi, acddi. Tis qaqqan -
Tecrubeli, gormuj ge<;irmi^ Tism
qayradi - Di^ini biledi.
Tisev, f. 1, Di§emek. 2. Trstere ve ben-
zeri ^eyleri bilemek,
Tisteiev, E Tekrar-lekrar isirmak,
Tislenuv, f. Qok sinirlonmek. di^lerini
gicjrdatmak.
Tistesuv, f. Di^lerin bir-birtne ge;erek
sikijmasi,
Tistetuvr f. isirtmak.
Tistev, E Isirmak.
Tirtevik, (I.) is. Kerpelen.
Tistevik, (IL) s. Hep tsiran.
Titirenuv, f, Tilrenmek.
TIHrefiiv, E THretmek, sallamak.
Titirev, E Tiiremek, sallanmak.
Titirkenuv, E Igrenmek,
Tifa, lint Hayret edilince Qikan nida.
Tifuv, unL Uzulunce cikan ses.
V (uv)
Uv, is* Zehir. Uvm fM*1 ’ Zehirint
sa<;ti. Uvday ajidi - Zehir gibi aa-
di, Uv cesen ruvinmen - Ne yapar-
san kabile ve toplulugunla*
Uva, is* Hey’ yerine kullanilan ifade*
dir.
Uvagcn, h. Vagon.
Uvezor I». Vazo*
Uvalda, is* VSde, anlajma. sozle^me.
Uva^dah, s. Vadeld karaHastirilan*
Uvagir, is. Vaaz, vaizt dini 6guL
Uva§azdav, f. Vaiz vermek.
Uvada, is. Vade.
Uvacip, H* Vacip, dini odev.
Uvayf Gnl* Hey!
Uvayim, is* Uzuntu, merak. kaygi, du-
$unce, evharrr Vayim cedi - Evham-
Itendr, dujunce yedi, San vayim^a
sahrtdi - Evhama dij$tu*
Vayimdav, f. Du$unmek, uzulmek, me-
rak etmek.
Uvayim-qayQ, is. Uzuntu- hasret.
Uva у i ms it, $* Gamstz, uzuntu ve du-
juncesiz.
Uvayrmsizdiq, is* Gamsizl’k, du$unce
ve uzunlusuzluk,
Uvayimjth s« Evbamci, kuruntulu, ve-
himli,
Uvayrmpldiq, is. Evhamcihk, kuruntu-
luluk.
Uvapr (L) is. Vakit. Bir uvaq - Bir za-
man.
Uvaq, (II*) s* Ufak. Uvaq mal - Ufak
hayvan, koyun, ke^i* Uvaq aq$a -
Bozuk para.
Uvaqa: Uvaqa ernes, uvaqas* coq :
Meselc degil, zaran yok.
Uvaqiy$ar is. Vaka*
Uqaqtav, f. Bozdurmak, ufaltmak.
Uvaq-tOyek, s, Ufak-tefek.
Uvaq$il, s, Bk, Usaq$iL
Uvaqip : uvaqip boluv, f* Dikkatli ol-
mak.
Uvaqit, is. Vakit. Uvaqi! coq - Vdkii
yok.
Uvaqhh, s. Vakitli.
Uvaqit^a, Belli bir sure, vakifli. Uva*
qitjfi ukinwt * Ge^ici hukumeh
Uvangi$, s. Bk. Cubangi$.
Uvanuv, f* Aglamasint durdurmak.
Uvatqizuv, L Aglamasini durdurtmak.
Uvatuv, (I.) f- Ufaltmak, para boz-
durmak,
Uvatuv, (II.) f. £ocugu a^lafmadar
eglendirmek.
Uvatduv, f. Eglendirilmek, aglatilma-
mak.
Uvav, (I.) Vayf
Uvav, (II*) is. Eski arap^a alfabenir
bir harfi-
Uvade, is* V^de, anla^ma, sdz1e§me
Vade berdi - Sbz verdi. Vade bay-
ladi - Vadele^H, sozle§!i. VSdeder
taydi - Sdzunde durmadi.
Uvfidelesuv, f. Sozle^mek, Anla§mak,
Uvadeli, s. Anla^mah, sozle$meli.
UvAdesizdik, is. Sdzunde durmamaz
bk*
UvSdevL s. Sdzunde duran, sozunur
eri.
UvSzin, is* Vezin.
Uv^zir, is. Vezir
Uvfly, Hey!
Uvakil, Is. Vekil.
Uv^ldik, is* Temsilcilik.
Uvalayeb is. Vilayet.
UvAliy, is. Veli, evliya. о
Uvzd, is* Eski ^ar Rusya zamani idar
taksimali.
Uvkaif is. (Rir<a) emir.
Lfvqalanuv — Uzartuv
Uvqalanuv, E Burujturulmak-
Uvqalatuv, E Buru$turmak.
Uvqatav, E Burujturmak, kanjtirmak-
Uvlagi$r s. ZehirleyicL
Uvlandiripjp Bk, Uvlagr^
Uvlandtruv, E Zehirlendirmek,
Uvlanuv, E Zehirlenmek.
Uvlap-juvlav, E Baginp-^agirinak, kar-
makari$ik gurultu yapmak.
Uvlasliruv, E Zehirleftirilmek >
Uvlasuv, E Zehtrienmesine yardimct
olmak,
Uvlatuv, E Zehirletmek.
UvlaVf E Zehirlemek
Uvletuv, E Ruzgarm esmosini sa^la-
mak.
Uvlevr E RuzgSr esmesi «uv-uv» de-
mesr
Uvb s. 1, Zehirli. 2. Kinli.
Uvmavdanuv, E Buru^turulmak.
Uvmacdav, E Burujturmak.
Ummajlavi E Bk. Uvmacdav.
Uv-suvF is. Bagrrma-^agrrma, gurultu
Uv§iijuVr E 1. Ra'hat’Stz’Bnmak. 2. Bir
jeyin giderek buyumesi, ^dzumlen-
mesinin zorlajmas.
Uvsiqtav,-L-Binsine dua okuyarak em-
lemek, ufurmek*
Uv$iqhruvf E Hastahnmasma, rtiese-
lenin buyumesine sebep olmak.
Uviz, is. 1. Yavrulayan hayvanin ilk
sutu. 2. Henuz £ok gene, kbrpe.
Uvizina canmagan ~ Dogdugundan
beri yokluk ;eken. Aviztnan uvizi
arilmagan - Emmeye devam eden.
Qa$pa$an qajardin uvrzina qarat-
It - Daha ^iftlesmemij katinn ilk
sutiinu bekletmek^ ofmayacak dua*
ya amin demek
Uvizdi, s. Koyuca.
Uv*qr Ke^eden ^aclirin ust tarah i]
konulan uzun a^at;. Uvtq bav -
-Uv?q*,n bagi.
Uvildiriq, Is* Havyar. Uvildmq $a$ti -
Bahk yumurtasmt sa^ti.
Uvddirrqtav, f. Di$i baliQm suya yu-
murralanni sa^masi.
Uvitcuv, f* 1. Meyve ve guElertn d-
gunluk 2- Buyume tagrndaki
qen; kizin guzetlik vp gencligini
belirtmek i^in kulian:lan ifpde l$i
uviktch - Лота hr si duydu.
Uvdcituv, E Yu1i;mcsmdr gu.’dics-
mesbvJe rclti olmak,
Uvrluv, E Snguk bir ^ey i^mekten, ve-
ya br$ka bir uygun gelmeyen у--
mek yemekfen cgzin it; tarafimn
dcrisinin du^mesi.
Uvrst Is. E Avui;. 2. OI^u, bir avu;.
Uvrsman $»garmav - Avucundan
qikarmamak*
Uvjstatuv, E Avu<;latmakr
Uvistnv, E Avutjamak.
Uvtt, is. 1. Zohir, 2. Течг
Uvrtsiz, s. Tesirsiz.
Uvrttanuv, E Zehidenmokf teairli hale
gelmek
Uvrtiav, E Ehkilenmek.
Uvitti, s, lesirlt, gu^lu, heybetli.
Ubaq*5ubaqf is. Dizi halindc-, pe^-pe-
Ubaq-jubav. f. Btrbiririn pe$inden
gifmek, dizi halinde yurumek.
Ubinp-subinp, f. Bk. Ubap-;ubo'
Uguv, E Anlamak, du^unmek.
Ugim, is. Duygu, anlam.
Ugimdr, s. Anlamii, duygulu*
Ugimsiz, s. AnJamsiz.
Ugimlal, s. Zeki, akilh.
U^mdiruv, E Anlatmak, izah etmek
dujundurmek.
Ugjinuv, E Anlamak, du^unmek.
Ugmsuv, f. Anlajmak, bir-birlni an-
layebilmek.
Ugtsuv, E Reraberce anlamak, du$urv
mek.
Udayr, s. Hep, devamb, Ekl udayi -
Iki tarafh.
Ucdan, is. Vicdan, namus, ar, ulan^.
Ucmaqr Is. Upnak, (Cennet).
Uzagtraq, s. Bir hay IL Cok, uzak.
Uzautuv, E Uzatmak.
Uzaq, L) s* 1 Uzak, rnesafe d\umiL
2. Zaman ol^umii.
Uzaqf (IE) is. Bir karga cinsi.
Uzaq-sonar, E Bk. Uzrn-sonar.
Uzaq-sure, s. Bifmez-tukenmez, cok
uzayacak,
Uzanqirav, E Gittrk^e uzakla$mak,
Uzartuv, E Uza+mak.
290
Uzaruv — Uqsastiq
Uzaruv, L Uzamak, uzun olmak.
Uzatuv, f. 1. Uzatmak. 2. Kizt evler-
dirmekr damal evine yollamak. 3.
Ugurlamak.
Uzatduv, f, 1, U§urlandmak. 2. Da-
madrn evine gonderilmek.
Uzav, f, Uzakla$mak, ginik^e uzaga
dogru gitmek, bir $eyin uzamasi.
t;ok vakil almasL
Uzayuv, f. Uzanmak.
Uzm, s, Uzun, kisa degil. Uz»n gu-
lag * Soyient’u dedikodu, Haber.
Uzmdiq, is, Uzunluk, oleum.
Uzindrqisqalb s. Uzunlu-kisah, bir
boyda degil.
Uzinnan-uzaqr e. Bir $eyin uzunlama-
sing du^mcsi.
Uzm-sonar, Elraflica, dieden ben.
Uz»n-surer s. Uzun sure.
Uzm$a, s. Uzunca.
Uzimrga, is, Tahmim, a$a§uyukan.
Uygaruv, f. Karar vermek, uygun gor-
mek.
Uygariluv, f. Karar verllmek, uygun
gorulmek,
Uygarim, is. Bk, Uyqarindi.
Uyganndi, is. OzeL notice, karar
Uygansuv, f. Beraberce karar vermek,
beraberce uygun gormek.
Uyqas, is* Benzer, aym.
Uyqasliruv, f. 1. Benzer hale getlr-
mck, uygun hale getirmek. 2 Uy-
gun hale getirmek,
Uyqasuv, f. Benzeinck, uygun hale
gelmek, kafiye olmak.
Uyqi, is. Uyku, Tanga bir uyqi qab
ganda - Sabaha bir uyku uyuya-
cak zaman kaldigrnda.
Uyqib-oyav, Uykulu, fam uyamk ve-
ya uykulu degil, Uyqih kozimen -
Uykulu gdzir/le. Qus uyqih * Ku$
uykulu. uykusu hafif.
Uyqtsirav, f. Uykuda sayiklamak
Uyqi-luyqi, s. Karma kar^ik olmak,
tertipsiz, sa^dmij vazlyetfe olmak.
Uyqijil, s. Uykuru.
Uyliguv, L Ruzgar tesiriyle dumamn
yuksclcmernesi.
UyJigisuv, f, Toplanarak, topfu halde
bulunarak bir larafa qldcmemf’k.
Uyhqhruv, FJ Hie bir tarafa gidemeye*
rek teplu halde kararsiz kalmasini
sa^lamak.
Uypalaq, s. Karisik-buru^uk, burus-
Uypalaqtanuv, f, Buru^turulmak.
Uypalaqtav, f. 1 Kan$fk, burujuk ha-
le geHrmek 2. Ezmek. cesarefini
ktrmak.
Uyqalanuv, L Burj^turulrriak
Uyqalavf f. Biии^игтак.
Uyqa-tuyqa, s. Karma-kari^ik.
Uyqav, f, 1. Yok etmek, kolayca yok
edivermek. 2. Buru$uk hale getir-
mek.
Uytquv, f, Kann, toz-dumamn ve on-
lara benzeyen *eyin ruzg^rin fesi-
riyle ugarak horlum §eklini almasi*
Uytqi, is. 1. Yogurt ve benzeri yiye-
cekler i<;in kullamlan maya, 2. Bir
te$kjlahn kurucusu.
Uytqrtuv, f, Seri ruzgar ve boranin
tesiriyle hortumla$rnak.
Uyrqf (I.) is. Koyu $amurf i^ine ?e-
ken krre<Ji toprak. Cor uyiq - Ve-
rimli toprak,
Uyiq, (II.) is. Yunden yapilrmj ki}hk
ayakkabi.
Uyim, is. Cemiyei, 1e$kilat.
Uyimdasliruv, f. Te$kilat1andirmak, ce-
miyet haline getirmek,
Uyimdastiruv^i, is, Uyum sa^laiici, or-
ganize edici, TeskilatQ-
Uyrmdastinluv, f. Te$kilatlandinlmak.
Uyimdasuv, f. Te^kilatlanmak.
Uyirndiq, s. Cemiyete has, cermyetgh
lik.
Uyim?rL s. Cemiyei<;i.
Uyrmsildiq, is, Cemiyet^ihk.
Uyistiruv, f, 1. Si к । la ^tirmak t siki ha^
le gefirmek. 2 Tejkilailandirmak,
Uytsuv, f. 1 Sik> cikan sac wya sa-
kalin bir-birine kari$masi. 2. Top-
fanmak, birllk haline gelmek.
Uyifuv, f. Sivi bir $eyi koyu haline
getirmek, sullen yogurl yapmak.
Uqqf|F s. £abuk anlayan, c^buk kav*
rayan, anlayi^b.
Uqsas, s. Benzer.
Uqsastrq, is. Benzedik.
Uqsatuv — Unav
291
Uqsatuv, f 1. Benzetmek. 2. Ije ya-
ratmak, t$in kolayim kollamak*
Uqsav, f* Benzemek, benzer olmak*
Uqtiruv, f. Anlatmak, du^Ondurmek*
Uqip, is. Dikkallilik, a^trbajlilik, ter-
rip,
Uqipsrz, s. Dikkatsiz, gev$ek, teriip-
siz.
Uqiptaluv, f. Dikkatli ve her i$e ehem-
miyet verir hale gelmek.
Uqipli, s* Dikkatli, fertipIL
Uqiptihq, is* Tertiplilik, dikkallilik*
Uh is- 1, Ogul, 2. Halkinrn menfaa-
tini du$unen kimse*
Ulan, is* Gen^lik ^agindaki ^ocuk.
Ulan-azar, zarf. Bagirma^agirrna, gu-
rultU-
Ulan-asir, s. Bob geni§, рек ^ok*
Ulan-baytaq, s. Geni^, buyuk, Ulan
baytaq Qazaqeli - Buyuk Kazakeli.
Ular, is* Dagda ya^ayan, sesler! kar-
makanjrk cikan ku$ cejidi. Ular*
day }uv * Ularm sesr gibi karma’
kanjik*
Ulastiruv, f_ Ulas'hrmak*
Ulasuv, f. Ula$mak, bir-birine yardim-
ci olmak* Toy-foy^a ulassin * Du-
gun dugune ulajsin*
Ulijaythruv, L Buyiitturmek*
Ulgaytuv, f. Buyutmek.
Ulfjayhluv, f, Buyutulmek*
Ulgayuv, f. Buyumek, geni$lemek, 50*
galmak.
Ulpa, s* Ufak, yumu^ak, ince*
Uipalanuv, f* Yunw$ak hale gelmek,
toz haline gelmck.
Ult, is* Millet, dill, vatani, rki bir in-
san toplulugu*
Ultabar, Is* Hayvamn karni fie i$kem-
besi arasindaki urvu*
Ult* Azattiq, s* Mill» istikfai, baejim-
srzhk*
Ultan, is. Kosete, ayakkabmin tabant.
Ultandaluv, f, Kosele koydurmak*
Ultandav, f* Bk* UHaruv*
Ultaraq, is* Ayakkabmin i^ine konart
ke^e, kalrp,
IHtarma, s, Ayakkabmin glhm tamir
etmek.
Ullaruv,, f* Ayakkabi 'ami; etmek.
Ulttiq, s. Mil!TT uiusal.
Uluv, (I*) is* Hayvamn и lumps’.
tarihe gore sene adi,
Uluv, (IL) f. Ulumak.
UU51I, is* MiHiyetp*
UlTftldiq, is* Mi 11 fyet^il ik*
Ulif s. Ulu, buyuk. Uli cur * Buyuk
boy. Kazak Turklerinin esasmi te^-
kil eden <u$ cuz'un» biri* Ulu s5s-
ke * Ogleden evvelki vakil. Uh du-
bir * Buyuk toplanti, hareket*
Uliq, is. Idareci, han, tore.
Uliqsat, is. Musaade, izin,
Uliqsuv, s. Bk. Uhqsinuv,
Uhqsmuv, f* Kendismi buyuk sanmak,
buyukliik kuruntusuna kapilmak*
Uliqtrq, is* §efHk, idareci 11 к, tore ve
hanlik*
Uli1i-ki$ilf, s. Виуик-кй^ик, buyugii-
ku^ugu kari$,k,
Ulis, is* Ulus,
Uliluv, f. Ululmak.
Unia, is* Erkek hayvamn yumurtasi.
Umar*cuinar, Karma-kart^ikf alt-ust ol-
mu$.
Umsinuv, f* Ijaret etmek, tejebbus et-
mek, atihr gibi olmak*
Umtildnuv, L Aimak ve ko$mak i^in
lejebbus ettirmek, hamlede bulun*
durmak*
Umfiltuv, f* Te^ebbus ettirmek, ham-
le yaphr.tmak*
Umtiluv, f. Aimak, iierlemek, kojmak
i^in hamle yapmak*
Umit : umil boluv, umit qaluv, f.
Unutulmak*
Umituv, f. Unutmak.
Umitjaq, s. Unutkan*
Umtiluv, f* Hamle yapmak, tejebbus
etmek*
Un, Is. Un*
Unamdf, s* Uygun.
Unamsiz, 5* Uygunsuz*
Unasuv, f. Uygun olmak, yakijmak*
Unasim, is* Uygunluk, yaki^ik olmak*
Unasimdi, s. Munasip, yakijikh, akila
yatkm,
Unatuv, f. Uygun bulmak, kabul et-
тёк, layrk gormek, be^enmek*
Unav, f. EWjenmek, uygun bulmak*
U$uv — Uyatiraq
когккл Murtfay u^li - Acele etti,
]3;\mdi. iymani ujti - £ok korktu.
UHP tusti * Firladi du$lu. Oreyi uv
ti - Korktu,
U$uv, (II.) L Ujumek, зобик olmak
U}iqf Is. U^uk,
U>i-qryir: uji qiyin coq r Hudutsuz,
uc ;uz’b’jcaksiz,
Uv-itatuvr f. UcukTatmak.
U$iqtav, f. Eski usulle tedavi etmrk,
ufurmek.
U$iq-u$iq# l U;uk-ut;uk.
U^muv, f, 1. Uygun olmayan bir $ey-
den igrenerck u^uklamak. 2. Tersi
ijlcrle me^gul olma cgilimi gikter-
mek.
Ujirav, f. Rasflamak, karjilajmak. Cib
u$iradi - Gormuj gibi, tamdik gibi
oldu.
Uprtuv, f. Ugurtmak,
U<jiruv. f. 1+ Ucurlmak, 2. Mahsulu
dgutijfmu$ sapindan temizlcmok
i<pn ruzglra tutmak. Can ujirdt -
Hizla kojtu.
Uyuv, f. 1. Tutmak. Ayran uyrdi - Ma-
ya tullu, yogurt oldu, 2. Butun dik-
katiyle dinledi.
Uya, is. Yuva. Kun uyasi - Gunun
tacagi yer.
Uyalandiruv, f. Yuvatandirmak.
Uyalas, is. Луп» yuvadan, aym annc*
den.
Uyalav, L Yuvjlamak.
UyatQansuv, f. Utanmi^ gibi davran-
mak.
Uyaltuv, L Utandirmak.
Uyaluv, f. Utanmak.
Uya1;aqr Ulanga£>
Uyal$aqtiq( is. Utanga^hk.
Uyah, $. Yuvah, yuvasi olan.
Uyan, s. Yumusak, gur degil. Uyan
dibis - Gur sesli degil,
Uyandiq, s. Kibarbk, yumu$akhk.
Uyat, is, Ayip. Uyat keldt - Ayip ob
du. Uyat boldi - Terbiyesizlik oldu.
Uyat-ar, is. Ar, ayip, namus.
Uyatsrz, s, Utanmaz.
Uyatsinuv, f- Ayip saymak, uygun gor~
memek.
Uyattav, s. AyipSamak,
Uyath, s* Namuslu, jerefli,
Uyatiraq, s. Bk. Uyattav.
о
Ober!b$ublrlir 5, Kalabahk, ^oluk^o-
cuklu.
Ogetuv, f, Bk. Ugituv,
Ogiiv, E Bir jeyi ovmak, ovarak yu-
mu;atmak. Attin terin uguv - Ahn
terini ovmak, kurutmak.
Ogilglj, s* £abuk ogutulen, ^abuk
par^alanan.
Ogilmell, s, Ogutiilen, ogutulebtle.
Oglltiv, E 1. Ogutiilmek, ovulmak. 2.
Ozulmek, kayg^lanmak.
Ogindb is* Ogulmu;, ogutulmu;, ufak
par^alar.
Ogit, is. OguL
Ogit-NasiyhaE is. Ogut-nasihat.
Ogittev, E 6g utlemek.
Ogituv, E Ogutmek, ovmak, par^ala-
mak.
Ogltib is, б^иЦи, b£ut ve nasihat
eden kimse.
(JgitHgi;, s. £abuk bgutulen.
Ogltiluv, E Ogululmek, ufak par<;a ha-
line gelmek.
Ode: ude E Anlamak, becer-
mek.
Odemlb s. Co^alan, gittik^e artarak
bolla$an.
Oderuv, E Ka^mak, rastgele koymak.
Odere kojti - Acele acele ve de-
vamli got; etti.
(JderHijv, f. Bir larafa do$ru hep har-
den yurumek, hareket etmek,
Odetpell, s, Hep ^ogalan, hep artan,
hep bizyuyen.
Odetuv, E Arthrmak, hizlandtrmak,
Co^altmak.
Odireyuvr E Korkmu; veya heyecan-
lanrru$, sinirlenmi; gibi bakmak ve
byle durmak.
Ozbe, is* Zincir ve benzeri jeylerin
halkalan.
Ozbeklop’Sozbaqtav, L Laf almaya ^a-
h$mak, bylr-boyle diye oyalamak,
bir $eyi kendine dogru ^eknnek.
Ozbelev, f. Koparmak.
Ozben, is. Hamurdan yapilmij bir <;or-
ba £e$idi.
Ozgitov, E Uzmek, koparmak, par^a*,
par^a haline getirmek.
Ozdiguvj E 1. Halsizie$mek, kuwetstz
hale du^mek. 2. £ok arzulamak, qok
istemek*
Ozdikr s. Onde gelen, en dndeki, e§-
siz.
Ozdtk-sozdiqf s. Toplu degil, aralan
mesafeli, biri onde, biri arkada ol-
так.
Ozdikslz, s. Devamh, hep, her zaman,
arahksjz.
Ozdiruv, E Koparmak, uzmek.
Ozengi, is. Uzengi. Ozengi coldas -
Yan yana yurudugu, hep beraber
oldugu arkada;.
Ozenglles, s. Ya;, rutbe, dercce ba-
kimmdan aym ayarda olmak.
Ozengilesuv, E Yan^larda onune de
ge^emeden, arkada da kalmadan
yan-yana gitmek.
Ozuvp E 1. Uzmek, ayirmak, kopar-
mak. 2. I; ve harekeh bir muddet
iqh durdurmak, ara vermek, Kuder
uzdi - Umidi kesti. Omit uzdi - Umb
dini kesti. Qol uzdi - Eltni <;ekli,
aynldr AlSkast kalmadi. Qara uz-
di - Goze gorunmeyecek kadar uza-
di, Tepse temlr uzetin - Giiclu kuv-
vetJi.
Ozik, (I.) ii. Ke^eden cadinn usf fa-
29G
Uz.ik * Uyir
rafina ” uviq»lai in u.-eriric ;яТй!‘?г:
kt^c pjnjasi.
UzJk, (II.) s. Kopuk, uzwlmu$.
OziIdl-kesildl, s. lama men, bi.dunuy le.
kopmuj-kcsilmi^ gibi. Avrunuian
uzildi-kesildi cazildi - Uastahgindan
tam amen iy
Uzthnoli, s, Kopuk, b:.r butun Jugil
Oziltuv, f. §ark :yi i;ok guzel icra <?!-
muk.
Uziliiv, L 1. Kopanlmak, uzulmek. 2.
Vcfal c!mc'<. 3. Bitmek, sonu gel-
melt Umit uzildt - Umit kesildi.
Qarasr uzildi * GozcJen kayip oldu
Ozilts, Is* Ara, tcrieffijs. mob.
Ozim, is. Kopardmis, bir
Ozindi, is. Рзг<;а, huiasa. Onin ma*
qalasman uzindi here otirip - Orwn
maka les inden par<;alar vcrcrck
Uzip-culuv, f* Uzcrek-knpjrarak, rasl
gele, yuzsuzcc hareket etmckle.
Oztp-sozuv, (. Uzmek-<;ekmckf oyala-
mak.
Oy, is. 1. Fv. 2, Vatan. Oydi basina
koterdi - Gurultu yapti. Oy boldi -
Kendi ba§ma ev ve aile reisi oldu.
Oy kujik - Evden рек uziktara g?-
meyen kimse. Oy ornmday - Evin
yeri kadar.
Oygizuv, f. Yigdirtmak, iuplattirmak.
Cydck-tuydek, s. Grup-g? up olarak.
lopludopiu olarak.
Uydiruv, f. Yi^dirmak, toplattirmak.
(Jyezdev, f* Sicak gunlerde ylkinin si-
nek ve sicaklikdan korunmak i^in
golge’ere kaqmasi ve golgode dm
masi.
Uyek, is. Havasi iyi, bitkisi bol, rahat
imkAni olan bblge.
Oyeletuv, L Yalhgi veya olurduqu yer -
den ka'kamamasini temm etmek.
Oyelov, L YaHigi veya oturdugu ye-
rinden kalkamamak.
Oyelmelr-suyelmellf s. Her yoridcn
uygun, акгвп.
Oyelmen, is. Elindeki bulun servet ve
biriкtirdicjг е$уз vs.
Oyelmendey, s. Рек kocaman, рек bu-
y ijk.
Oyehnon-suyelmorb s RV Uyclmrii
Mjyc^sriel
Суете, s. Tepeieme, <;ok duiu
Oyenki, is. Bir cins
Oy-cay, is. Fv ve e$ya.
Oykdenuv, L Surtunmek.
Uykelev, f, SuHmek.
Oykev, f. Surtmek, bir-b?nnc suHmek.
Oy-kuy, is Ev bark.
Uylendirijv, f. Ev.1 endirmek
Oylenuv, f. Evlr-Timek.
Oyl as, 5. Bcnzer, trygun.
Oylesfik, is. Bcri/erlik, uygunluk.
Oylestiruv, f. Benzntrnek, uygun hate
getirmek.
Oylesuv, f. П'т/тиек, uygun du^rnek.
Uylesinidi, s. Uygun, benzer. yakj<rr
Uyll-barandg s. EvlUbarkb.
L’yli-eayh, s. F v! i b.:s kli.
Uyerhe-cuyemo, Bir yere grig, halite
de foplanmr.k
OymelesuVf f, T^fdanmak, yigrlmak.
iiymeletuv, f. Topinndumak, yigilJmak,
Uytek, is, Ordr k.
Oyrenuv, L Ogrenmek.
Uyrenjikti, s. Alijik. at^Iigi, bildigi.
Uyrenisiiv, f nir-birine aiijmak, bir-
birine anlamak.
Oyretki^, s. Ogretici, bgreten.
Oyrefuv, f. 1. Ogretmek, ali$1irmak.
2. Binrfmeye ahsmamr^ olan hay-
vani abjtirmek 3, Evcillci^hrmek
Oyretiluv, L Ogrcbhnek.
Uytkeni, e, (^unkij
Oytkizuv, f, Ulfurmek.
(jyluv, f. Olmek.
Oy$i, is. Ke^eden (jadnin aqa£ aksa^
mini yapan kimse.
Oyjlkj h. Ufacrk barmak, kulube.
Uyiluv, L Yigdmak, toplamlniak*
Oyiluvjogituv, f, Yigilmak, bolla^mak
Oyindi, is, Yigilrms, tepe haline gel-
mi§.
Uyip-toguv, f. Yigmak, ^ogaltmak.
Oyir, (I.) is. 1, Bir зудит idaresin-
deki yilki toplulugu- Dogup-buyCh
dugu <;evre, arkada$ vs. Oyirine qo-
sildi - Al^rk uldugu cevreye kavuj-
tu, 3. Yilkinin kendi grubuna katrh
masi.
Uyir, (It.) s. I nr in a yak in, her^eye he^
Uyirlev — Omelev
297
vesli, tcplumdan ka^mayan, сама
yakin
Oyltlev, f- Yakinta|mak.
Oyirli, f. Toplu, bir yerde.
Oyirme, is. Grupf belli bir i$ top-
lanarak $ali$an kirrvseler toplulugu.
Uyhmejilik, is, BdlucuJuk, ayri-ayn,
grup-grup olarak t;ah$niayi, ЬбЮть
meyi farahamak.
tlyirsek, s* Toplumundan, ijevresindt-n
aynlmak istemcyen kimse veya hay-
van.
Oyirslrev, L Toplufti'jnu, ^evresini bz-
lomek.
Oylruv, f. 1. Bir yerde durarak elra-
finda dondurmek. 2. Yigmak, top-
lamak. 3, Bir $eyi yukan kaldna-
rak sallamak. iymanm uyirdi - £ok
korktu. Tildi uyiredl * Tath.
Oyirildiruv, f. Dondurufmek, efrafin-
da dondurulmek.
Oyiriluv, f. Efrafmda d6hdurulmekF
saltendinlmak. Imirt uylrildl - Ka-
ranlrk oldu, ak$am vakti oldu.
Oyirim, is, Bk. lyirim.
Uyirimdi, s. Elveri$li, hazmi kolay.
Oyltklzuv, C Oyle yaptirmak.
Oyitiiv, f. Oyle yapmak.
Uyijl, Is, Evin i^i, atleden, aile,
Oktlriiv, f, C^vutturmek, ogutturmck.
Old, (1.) is. Puhu kujunun tuyu.
Oki, (IL) Is. Buzu knarak haznlanan
su alma ve hayvantn su i^me yeri.
Okilev, f. Puhu ku$unun tuyuyfe sus-
lemek.
Okim, is. Hokum, karar.
(jkimdov, f. Никит etmek, hukum-
karar ^ikarmak.
Okimet, is. HOkunieL Olbiretuv, f. Yumu^ak, guzel ve 'nee
halde bulundurmak. Olbirev, f. <Yumu$ak ve guzel halde
olmak. (Jlgertuv, f. Ula^tirtmak. Olgeruv, f- Bk. Olgiruv. Oigi, is. бгпек, kalip, gorgu. ders.
Ofgili, s, Gorgulu, terbiyeli. Olgirtuv, f, Yetistirmek, vaktinde ha-
zvrlami? veya varmi$ olmak.
(hgiriiv, f. 1. Bir jeyi bitirmek, hazir-
lami§ olmak. 2. Yetijmek. vaktinde
varmak.
OlgirilOv, L Yefijtirilmek, vaktinde bi-
tirilebilmek, vaktinde vardirabilmek.
Olde: Hide men bulde, ii. Kiymetli
грек ve en kalHeli elb:se.
Oldlrev, f. EJin veya baska bir vucu-
dun derisinin incelmesi, su topla-
masi.
Oldirik, is. Mutfak e^yalarini коута-
ya mahsus raL
Olek, is. Тек horgucu olan devenin
gen£ bugrasi.
Oles, is. Hisse, hak, pay.
Olestlriiv, E Ole$tirmek.
OlesfIriliiv, f. Ule§tirilmek.
Olesuv, L Clle^mek.
Olkeytki), s. Buyule^, bir >eyi biiyu-
ten.
Olkeytuv, f, Buyutmek, genijlelmek.
UlkeytllOv, f. Buyutulmek.
Olken, s. 1. Buyuk. 2, Ya^i buyuk, tec-
r ubel i.
Olkendlk, Is, Buyukluk, agabeylik.
Ulkendi-klfili, s. Irili-ufakli.
Olken-ki$b s. Ihtiyan-genci кагцтк.
Olkensuv, f. Kendini buyuk, yfl|i bU-
yuk saymak.
Olkeyuv, f, Buyumek.
Olpek, s. Yeni ya^an kahn olmayan
kar.
Olpelektev, f. Inciltmek, yumusak ha-
’ le getirmek,
Olpelenuv, f, Yumu$ak hale gelmek,
Olperfek, is. Yuregin, bobre^in etra-
findaki ince zar,
Olp-ulp: ulp-Olp etiiv, f. Yumu$a-
cik olmak.
Olpildek, s. £ok yumu$ak ve hafif.
Olpffdefuv, f, Yumujak ve ince hale
getirtmek.
Olpildev, Л Yumu$ak ve hafif, Qok
zarif olmak.
Ombef, Is. От met
OmmAt, is. Bk. Ombet.
Ome, is. Bir i^i birka^ ki$i birle^erek
bitirmek.
Omelev. f, Birkac kiji birlejerek bir
$e-yi Ikmai etmek, yapmak.
298
Omit — Univ
Omit, f, Umuf, urn it. Omit uidi - Urnu-
du kesti. Omitrn qiydi - Umudunu
kesti, Omit qildi - Omit etti.
Omitker, s. Umut eden, bekleyen.
Omiftendlruv, f. Umutlandirmak.
Omittenuv, f. Umutlanmak.
OmitH, i. Umutlu.
On, is. Sesr un. Oni c$!i - Sc?si kesil-
dL On? ?iqpadi - Sesi ^ikmadi, On
qatti - Konu$tu. On qosfi - Deslck-
ledi.
Ondemev, f. Ses ^ikarmamak.
Ondes, s. Uygun, benzer.
Ondestik, is. Kafiyclilik, benzerlik.
Ondesiiv, f. 1. Konu$mak, femes et-
mek. 2P Desteklemek.
Ondetuv, f. Soyletmek, konu$!urmak.
Ondev, (L) f. Soylemek, bir $ey hak'
kinda konujmak,
Ondev, (II.) is. Bildiri, aqiklama.
Onem, is. idareli kullanmak, az-azdan
kullanarak belli bir zamana yetme-
sini sacjlamak, Iktisath olmak.
Onemdefuv, f, Iktisath davrandirmak,
idare ettirmek.
OnemdeVf f. Azanazar kullanarak ida-
re etmek, rktisath davranmak, tem-
kirili davranmak.
Onemi, Hep, devamli, her zaman.
Unsiz-tilslz, s. Ses ijikarmadan, hit; bir
Yey demeden.
On-tun : lin-tun coq, s. Ses seda yok
Onguv, f. Bir ;eyi £ukurla$tirmak, kaz-
mak.
Ongildev, Г Delik, <;ukur a«;arak /eri-
ye do^ru kazmaya d&vam etmek
Ongir, is. Delik, magara.
Ongirlev, f. Delik a<;arak daha da kaz-
mak suretiyle magara haline qetin
mek.
Ongirletuv, L Maqara haline getirl-
mek, kazdirmak.
Onlldlruv, f. Dikkatle baktirmak
Oniltuv, f. Bk. Onildiruv.
Onitiiv, f. Dikkatle bakmak, tetkik eh
mek, etrafhca anlamak istemek.
Onireytuv, f. Bo$ ve uygunsuzca dur-
masim saglamak.
Onirek, s. Bk. §unirek.
Onirendev, L l^tahlanmak, acgozluk
etmek.
Onireyiiv, f. Evin duvarinin, he;ha;igi
bir yerinin yanlmi$f ^aflarni? olarak
atilmasi. Bir yerin bo$ ve yakr^k-
siz olmasi
Opelek, is, Kami$ ve benzer i bHki' /r-
de bulurnui tuy,
Optetuv, f. ^ahnmak, Gahnmi$ olmak.
Opfev, f. ^almrk, t;alarjk toplaytp go-
lurmek,
Opildev, f. Bk. Liipildcv.
Opilmalik, is. Bir bifki ce$idi.
Or, s. Bilhas^a, 05312, ender.
Orbelen, $. Bk, Durbolen.
Orgizuv, f. Urdiirmek.
Ordis, (L) p. Hep, her Zaman,
ve mb olarak.
Ordis, (Ik) is. Orf-adel, ali$kanhk.
Orey, isL Can, ruh. Oreyi u>tf - Kork-
tu. Oreyi qa$h - £ok korktu. Ore-
yin aldi - Cesaretini kirdi.
Oreylendiruv, f. Korkutmak
Oreylenuv, f. Korkmak.
Oreyli, s. Korkulacak kadar.
Orkek, s. Korkak, tehlike Eezmi$ gibi
hareket etmek. Orkek.
Orker, is. Yildiz topu.
Orkerdey, s. Az «urker^ kadar.
Orkuv, f. Urkmek.
Orkituv, f. Urkutmek.
Orletuv, L Ufletmek, $i$irtmek.
Orlev, f. Uflemek, $i$irmek.
Orpek, s. Dik, gur saq, Orpek -
Dik sa<h
Orpeyuv, f. Bk, Urpiyuv,
Orpiytuv, f. Dik ve karma-kan$ik et-
tirmek,
Orpiyisuv, f. Korkmu$, heyecanlanmi$
vaziyeHe bulunmak.
Orptyuv, f. 1. Korkmu$, urkmuj gibi
durmak. 2 Sa^in kari^ik ve dik o!-
masi.
Orpik, s. Bk. Urpek.
Oriiv, (I.) L 1. Uflemek, agziyla hava
vermek, jisirmek. 2. Ruzgann es-
mcsi. Grip avizga salganday * Bir
i(;im su gibi, £ok guzel.
Oruv, (И.) f. Urmek. 2. Yersiz ko-
nu$mak.
Criliiv — Oyiiv
299
Orituv, f. Uflenilmek, $i;irilmek, hav-
lanilma'k.
Orim-butaq, is* Akraba, sulSle.
Orin, s. RuzgSnn topladigi jeyler,
teop).
Oskl, is* Burgu, matkap*
Oskiruv, f. So§uk ruzgSr esmesi.
Osklrik, s. £ok soguk ruzgSr.
Ostel, is_ Masa, yemek ve yazi masas<
Osteluv, f. Fazlalajmak, ^ogalmak*
Ostem, s* Ostun, Никит edici, yukan*
Ostemdlk, is. Idareci, Никит edici.
Osleme, Is. have, ek*
Oslemelev, f. Tekrar-tekrar ilave eN
meJk.
Ostemsuv, f* Kendisini yuksek, patron,
hukum'dar sanmak, oyle gosterrrek*
Ostetiiv, f. Have ettirmek, eklettirmek*
Ostev, (I.) f Have etmek, eklemek,
Ostev, (II.) Is. have, ek.
Ostuv, L Boyle etmek, boyle yapmak.
Osti, i- 1 Bir $eyin uzeri, ust tarafi,
2. insanin vucudu* 3- Uzerir.den,
hakkmda* Опт ustlnen anz berdl -
Onun hakkinda, onun uzerinden is-
tlda verdi. Bt$aq iisti - Hemen, der-
haL Hadisenin uzerinden. At usti -
Ayak ustu* Cor iistl - Yeryuzu, bu-
tun dunya. Ostinen fiqti - Tam us-
tune geldi, lam yakaladh Ostinen
tUsti - Hadisenin tam uzerinde, tarn
zamanmda geldi, yakaladi, gbrdu,
vs. Ostimlzdegi cil - Bu sene, l^in*
de bulundugumuz sene*
Osti-basr, is. Ostu-ba$i, butun vucjdu.
Ustingl, l Ustteki.
Ostlrf, (I.) s. Dikkatsizce, alelacele*
Ostirt, (IL) Os! kat.
Ostktin, s. Bk. Ostirt-L
Osti-Ustlne, s. Ustu-ustune, birinin
uzerine-biri*
Osuv, f. 0§umek, donmak.
Osik, Is. Vikudun u^umuj, donmuj
olan tarafi*
Osinuv, is* Ujumek, donmak.
Osituv, L U$utmek, dondurmak.
Otik, is* Otu.
Otiklev, L Utulemek.
Otir, is. VirguL
0$, say* (J^*
Ojbuv, x, Bu.
0$buri>, is. kd$e.
Ojev, say* Uq tone:
U;evlev, f. U<Jemek.
OjkiL is* Ucu sivri, sivrimsi.
0$kir, s. Sivri*
0$kirlenuv, f. Sivrilejmek*
U^kirletuv, f. Sivrilejtirmek.
Ofkirlev, f. Bir $eyi sivri hale getir-
тек.
Ojklrtuv, f. 1, Aksirtmak. 2. Ufurtmek.
Ofkiruv, f. Aksirmak, ufurerek emfe-
mek,
O^thquyil, s. Izsiz-tozsua, hie belirtH
sir
U$in, e* I
Ofinjl, say. U^uncu.
0(ir, is. Ojur.
Oyiiv, f, Yigmak.
Fabriyka, It. Fabrika,
Fabriykant, Is. Fabricator.
Fay, Is. Bir nevi ipekli kuma$.
Fakt, is. Hakikat,
Faktor, is, Faktor
Fakir, s. Bk, Faqir.
Fanatiyk, is. FanaPk.
Fanz, is, Bk. Pariz.
Fa$, Is. Bk. Pa$,
Fan, Is, Bk, P3n.
Feri, Is. Peri,
Flyzlk, is. Fizik.
FJylJm, is. Film.
Hot, is. Filo,
Fotograf, is. Foto^raf.
Futbal, Is, FutboL
Ha, uni. Insanin gulunce viya konu-
$urken ilk agzini a^tigi zaman pey-
da olan ses.
Haban Is. Haber.
Habardar, s. Haberdan
Habarlandiruv, f- Haberlendirmek.
Habarlanuv, f. Haberlenilmek, haber
verilmekr ha-ber almi§ olmak,
Habarlasuv, f, Hgberie$mek*
Habariav, f. Haber vermek.
Habarsiz, s. Habersiz.
Habar-osar, is* Haber, bilgi, ses-seda*
Habarp, is* Haberci.
Hadrys, Is. Hadis.
Нас», is. Ham*
Hacet, is. Bk* Qacet.
Haziret, is. Bk. Qaziret.
Hayram is* Bk. Qayran.
Hayvan, Is. Bk. Qoyvan.
Hayvanat Й. HayvanaL
Hayir, Is. Bk. Oayir.
Hakim, is. Hakim, hukmeden, Adas-
pay tuvra izdagen hakimler bolma-
sa diinlye oyran bolar edl - 5^^’r-
madan dogrulugu arayan hak’mler
olmazsa, dunya ait*ust olurdu.
Bak, (L) Is. Hak, hakikat, dogruluk.
HakF (IL) is. Hak. hukuk.
HaktyqaL is. Hakikaf.
Hal, is. Hal, kuwet—gu*;.
Halayrq, is. Halk.
Halef, is. HalcL vaziyeL durum*
Hal-cagday, Is. Bk* Hal-cay.
Hal-cay, Is. Durum, vaziyet.
Haliyfa, is* Halite.
Habyfat Is. Hilafet*
Haluva, is* Helva*
Haifa, Is, Носа, din mektebinde oku-
nw$ kimse.
Habq* Is. Halk.
Haliqaraliq, t. Beynelmilel.
HahqpL is. Halk^r*
Hahqpldiq, is. Halkqihk.
Hahqhq, s. Halklik.
Hamsa, Is. Hamsi, bir balik turu*
Han, is, Han. Qozaqtin CSnibek Ham -
Kazak'in Canibek Hani.
Hanja, is. Prenses, Han sulalesinden
olan hanim.
Handiqr Is. Hanhk.
Hanzada, Is. HanzAde, prens, han su-
lalesinden olan erkek.
Hanim, Is. Hanim, han'in e§i*
HarakAt, is. Hareket.
Harakter, is. Karakter.
Haram, s. Haram*
Harap: harap qiluv, f. Harap, harap
etmek.
Harekef, Is. Hareket.
Has, s. Has, esas*
Hailyet, s. Haysiyet*
Haslretf is. Hasret.
Hat, is, Mektup. Hat blledi — Okums
yazmay» biiir.
Hat-mat, Is. Mektup vs,
Hatte, s. HattS,
Hatji, is. Sekreter.
Hat-habar, Is, Mektup, haber vs.
Hatim: hatim qildi, f, Halim, hihm et-
mek,
Hava, is. Hava,
Hava-ana, is. Hava ana
Havur, Is* Bk. Qaviz.
Havtp, is. TehHke*
Havip-qater, Is. Te*hlike - korku.
Havlpslzdik, f. Gwenltk. Birikken Vil-
lar uyrmi havlpsizdik kenesl ~ Bir*
le$mi$ Milletler guvenlik konseyi,
Havipslzdlk, Is. Teblikesizlik, guven-
likde olmak.
302
Havipsmuv — Hurmet
Havipsmuv, f. Tehlikeii zannctmek
Haviptenuv, f. Tehlikeyi sezerek ted-
birir hareket etmek.
Havlpfi, s. Tehlikeli.
Hiykaye, is, Hikaye.
HiykayeL is. Hikayeler
Hiymet, is* Hikmet.
Hiymiyk, is. Kimyevi.
Hiysap, is* Hesap.
Hryssa, is* Bk. Qtyssa.
Hiyal, is, Hayal
Носа, is. Hocd.
Hor, is, Cennetdeki huri kizlan.
Ho?, (L) s. Ho?
Ho5r (I,) s. Ho?. Ho? iyis —- Ho? koku.
Konul ho?u —- Gonul hojlugu. Ho?
kelipsiz — Ho? gelmissiniz.
Ho?, (JL) Is. Bk. Qo$. (Allaharsmar-
ladik, ho?^a kabn m^nastndadir).
Huzir, is. Huzur, cr’itinde-
Huq, is. Hukuk
Huqim, is. Hukijm.
Huqtm?b is. Hukvmet
Huqim?r, is. Hukumcu.
Huqiqi, is* Hukuki
Huhq, is. Karakter, davran!?. Hulqi
coq — Niyeti yok, Minez huhq >—
Karakter - davrant?.
Huhqtr, s. Terbiypfi, gorgulu, karak-
terlk
Hup, uni. Kendinc ^.oyjenilen sozu ka-
bui ettrginin b^lirtist olarak kulla-
nihr, Huba * hup — £ok iyi, has
usturide.
Huptav, f. Kabul etmek, desteklemek
Hurma, is. Hurma.
Hurmet, is, Qurmet (hurmet).
s
$abadanr is, Qanta* ufak bavul.
$abaqr is. 1. At arabasr tekerleginm
poyrasi ile bir!e$tiriImesi i<;in kul-
lanilan ince dikey tahLi par^asr 2,
Ufak bahk ce$idi*
$abaqfasuv, f. Sabaqtalmasmi sagla-
mak.
Jabaqtatuv, f. -t$abaq« latmak.
$abaqtavr f* 1. Keskin bi^agm ucuyla
veya sivri bir seyle delik de$ik pt-
mek. 2. Yunu, pamugu yumu$ak ha-
le getirmek i<;in atmak, ^omakla
db§mek.
Qabala, is* Kazanda et kaynarken, eti
suzerek aimak i^in ozel suzgeg.
|abafanuv, f. 1. Kope^in bir §ey gdr-
mij$ gibi inatla havlamast. 2. Biri-
siyle kavga edenin, inatla konu$-
masi ve hucuni elmes*.
$abalandav, f, 1. Durmadan havla-
mak. 2. Yuksek sesle bagirmak.
$aban, s* Ygva$ yurijyen, JenbeL
Jabandatuv, f. Yava$latmak.
Sabandav, f* Acele etmeden yava^
hareket etmek.
$abandoz, is. Ko^u ahna binerek ко-
suya i$tirak eden, at sporunun di*
ger ^e^itierinde de ustahk gosteren
kimse.
$abandiq, is. A best t=, yava? hareket
etmek ali^kanfi^i olan.
§aban-5ardaqF s* I$i fieri gifmiyen.
vaziyeti рек iyi olmayan.
§abar, is. Bk. §abarman.
$abarman, is. Eski den kdylerde dola-
$arak meydana gelen yenilikleri,
haberleri yetijtiren kimse,
$abafa, is* Yazin giyilen, hafif ayak-
kabi.
$abdalr is $ehali.
?abdarf s. Kuyruk ve yelesi sanr viv
cudunun diger kisimlan krrmizimsr.
$abuv, (L) f, 1, BiQmek, kesmek, vu -
mak. 2. Gaspotmek (kaba kuwetlc)
$abuv, (IL) f. Atla ko^turmak. atla
hizh gitmek, alia hamle yapmak.
5abuv, (HL) is. Gtysinin e'pk tarafina
konulan ek.
§abuvd, is. Hucum.
§abuvildavr f. 1. Hucum etmek. 2. Et-
rafa dagilarak ko$turmak.
§ab;qr is. Bag - bah^clerde yapdan
$apa ijlemi.
$abiqtavr f. £apa yapmak. bitkilerin
dtbinin topragm* gev$etmek.
$abiluvr f. 1, Kaba kuwetle gasp
.edilmek* 2* Keskin bir $eyle vurul-
mak, 3. Atla ko$turulmak.
5abin( is. Bk, 5^bindiq.
$abindir (L) is* Bk. $abmdiq.
5abindr, (IL) is. Ikr du^man grubcrn
bir-'birine karji olan hikumlari,
$abindiq, is* Otu bol yerlen
$abmdiruv, f* Birisini digerine day-
man etmek, one cok kizmasini, di$
bilemesine sebep olmak.
$abmuv, (L) f. Kizmak, sinirienmek
5abinuv, f. Saunada elindeki aga£ dc?-
Iiyla vikuduna vurarak terlemek.
Sabm^ildiq, is* Bk. $apqin§i1diq.
$abirr Is* Ufak - tefek, kO(;uk bir ;cy-
ler.
$abirtfanuv, f* Buluthanmak.
$abis, is* Atin hizfi yuruyu$u, hizh
ko$masi.
$abisuv, f* Atm hizli yurumesini ko$-
masini saglamak*
$аЫЪ is* Hrz, heves, gu^ - kuwet.
5abitfanuv, f* Hevedenmek, yapmak
304
Sagala — ?яуп
iijm. becermek goiwflenrrH'.
qu; kuvvet toplamak
Sagala, is. Marti
^agaladay, s. Marti gibi bembeyaz.
5 a guv, (1*) L Bihsini jik&yef efmek,
kofutemek,
$aguv, (IL) f* Param - par<;a etmek,
bozmak, kirmak. Munrn jaqti — Sir-
rini, derdini soyledi, $aqpa tildi —
Aci konu^an, serf konu$an
p $agil, is. Qakil, ^akd fa$i.
$ag»ld<ruv, f* 1. Gdzun kama$masrt
go? kama^figi i«^;n kisarak bakmak.
2. K’rdiriirnak.
Jagduv, f. L Kirrimak. 2. $:k£yef edil-
mek. 3. t^igin aksetmesi. Tavi $ag*l-
di - Cesareti kinldi.
$agi1is, is* Gbzii kama^tiran aydtnlik
i^ik.
§agthsbruv, f. Kama^tirmak, i$rgin
aksetmesi.
^agthsuv, f. I^igtn akis yaparak par-
lamest.
5^gtmf Is, $ikeye!r arkasmdan kbtule*
mek.
5a?J’mpaz, s. $ikayet^i.
$agin, s. Рек fazla degil* о kadar qok
deg i I
$agrndavt (L) s. Azr fazla degil, arcik,
ki5;ucvkr
§a£jmdav, (II.) f. Bir $eyi azar azar
kullanmak, azaltmak*
$agindiq, is. Azbk, <;ok olmamak.
?agrr, (I.) s. Gozunun karasindan be-
yazi cok olan ($egir de denir}*
$agir, (II.) is. Bataklikta biten ku^uk
tins kami§.
$agirayuv, L Gozlerini buyuterek
sort ' sprt bakmak.
$agirmaq, Is. Gunun en sicak zamam.
$a£istinjv, f. Kizi^hrmak, binni dige-
rine kolutemek.
$adman, is. Bk* $at - jadman.
$ayqas, is. Savaj, mikadele.
5ayqasuv, f. Mijcadele etmek, sava$-
mak*
$ayqahluv, L ^alkalatilmak.
5ayqatuv, f. £alkalatmak.
$ayqav, f. QalkalamakT sallaftiak
$adtr> a* Aksi, asebl
§adirayuv, f Pir.-.h'ic k^bct-к ed^rrl .
'ert ve dik dik. b.ikm^k.
^acrldatuv, f. Bk. ^crldtTfuv.
$atirqay, is* Iskembenin d ^vr к^р’м-
yan incr ver yag.
May, is. Qay.
$aydiruv, f. Svvt.i у fka t m a к .
mak.
$ayqa, (I.) i*. S-y^n.п^'Ьи, es-
ki ya.
5ayqa, (It,) is. Dem*rden veya aga£-
lan yapdrn^ м ta^rmaya mahsus
kap.
$ayqaq!av, L i Kibirlenirmk* kendmi
beqenmpk 2 Tasman su veya siv>
nn t;a Ikalan зглк dokiilme st.
$ayqaldiruv, f. (;alkahndir так , < V
iardirmak.
Jayqaluv, *f 1 CaJkalanmak. sallan
mak. 2. Karar veremeden herjeye
merak etmek
$ayqorr s. £ay tiryakisi.
§ayqi, is. §eyh, dini jef-
$aylatuv, f. Scmirtmek, beslemek.
$aylavr f. Semizlemek, semizlikden ye-
rinden kalkamamak*
Jayhqhruv, f, Cesaretsizlendirmck,
liksindirmek, korkutmak.
§ayhguv, f. Korkmak, cesaretsizlerv
mek,
$aynama, is* (^ignenerek yenen ^ey
5aynasuvf f, Mucadele etmek, bir biri-
ni yemek.
5aynav, f* CiQnemek,
$ayn©k, is* Qaydanlik*
$aypavr f, Aksile$mek, asabile|mek.
kaba1u$mak.
$ay*t, uni, Koyunu geri dondurmek
i^in kullamian itade.
*P5aytan, rs. §eytan
Jayhana, is. Cayhane, kahvtMnane.
5ayj»L s. Bk. $ayqor.
$ауь is* (Rnsca* Kanaus) ham ipek
ten yaprlan krymetli elbise.
5ayiluv, f* (J>lkalanmak,
§ayir, (f.) is. 1 Sakiz. ?. Hayvanin
tuyunun alhnda terlemesi sonucv
clu$an tabaka.
fl §ayir, (П*) is. 5air, ozan
9ayisuv — $alqa.yuv
i
Jayisuv, t. ^alkdlanmdsma, temizlen-
mesine yarchmci olmak.
(IJ is* £ag, devir, zaman,
$aq, (IL) s. Tam, uygun. §aq keldi --
Tam geldi. §aq keldi — Kar$i ;ikh,
karji rikabildi,
§aqa, is* Gen;, sabi ufak gocuk.
5aqarr s. Kendi i^rni bilen $akal, gozu
<Xik.
$aqaL is* Kire§li, kire;li otdiigundun
beyazimsi gozuken yer.
5*$aqpaq, is* Ca-kmak.
5aqtav, E Tahmin etmek, ayarlamak.
$aqhF s, Sayih, hesapli, belli, prk
fazla degil*
$aq$a, is. Hayvanin boynuzundan ya-
pilan enfiye kutusu. $aq$a has --
KuQijk, ufak kafek
5aq?aq, is, Srncap.
^aq^iyuv, E Kabala^arak se.t Ьяк-
mak.
§aqddatuvr f* §akildafmak.
^aqildav, f. Ses ^ikarmak, yuksek
sesle serf konu§mak.
§aqsrayuv, f. 1. Binsine sinidenerek
serf serf bakmak. 2. Gune^in ^k
isilmasi, yakmasi.
§aqirlav, E §al:im?k.
*p§aqirtuv, E Cagirfmak.
y<$aqnuv, E 1. Qigrrmak. 2. Davet e1-
mek. A$uv ?aqirdi -— Sinirlendi.
Can $aqtrdi — Rahatlandi, kuvvrt-
lendi.
Saqtnq, is, £olde, ^rik ovada bulu-
nan bir cins ku$.
Jaqinluv, E £agn!jnak, davet edib
mek.
$aqinrrrf is, 1 KmJik mesafe
5aqinsuv, E C*g|rT™^k.
§aL is. ihfiyar adam
Jala, s. 1. Cig, iyi pi^memij* 2. Tam
flniam^ yanin. $ala biHindi - -
Karma kar^ik oldu, ;ok kizdi,
?a1a cansar — Yan olu halde,
$ala§ayr s* Ba$Ladigi i$i tam olarak
bifirmeyen, tenbel, beceriksiz ve
dikkalsiz kimse,
$alaliq, is. Ba$ladrgr i$i dikkSfle takrp
ederek sonu<J a nd ir me/ап kimse.
5aiap; К Suluca ayran.
5^lajF is, AQa; buda£p veya samanla
ortulen baraka.
Sala’^arpi, s, Biraz, tam degil,
5a I bar, Is. §a)var.
5albarlanuv, f. Ust farafa giyilen giyl-
sinin eleklerini paniolonun veya
jalvann i^ine koymak.
$algay, (L) s. Uzak, yakin degil, ke-
narda, kiyrda.
5al$ay, (II.) is. Elbiscnin dij^me ta-
kilan iki tarafi.
5algL is. Call ve ot gibi ^eyier bi^i-
len, uzun agaca saplanan keskin
nesne.
5al^mr is, Olu bol yuksek yer,
$nlgin$ir Is, 1P Cablan, ntu kasen kim-
se. 2. Oncu.
$algRttanuvf f. Fazlaca cesareilenmek,
akhni kaybedercesine barekef nb
mek.
5atduvar, s. Gorgusuz yetisen yaramaz
kimse,
Saldiguv, f- 1. Halsizie$crek yorulmak,
2, Belaya, ugramak.
§sldirijv, f. 1. Ati dinlendherek otlat-
mak, 2. Takip eden kimseye yakV
lanmi$ olmak,
5a1caq, s* 1. EhGiejtirilmemij, yabani
hayvan. 2. Kendi bildi(5iylc giden
$imarrk kimse*
§a!ciyuvf f. KIbirlenerek, gongiruzce
harekeite bulunmak.
5alqaytuv, f, Arkaya do^ru yaslandn-
mak.
$alqaqr s* Arkaya dogru yassi, arka*
ya do^ru egik.
5alqaqtav, f, Ba^mi geriye dogru ;e-
kerek, gogsunij kabartarak yijru-
mek.
$alqalatuv, f. Geriye yaslandtrmak.
5alqalaVf f. 1. Gertye dogru yaslan-
mak. 2, Bir jeyi kabul etmemek.
$alqanr Is. Dibi buyuk, sogana Ьегь
zeyen bitki,
Jalqar, s. Buyuk, geni$. $alqar Qaza-
qeli — Buyuk ve geni$ Kazakeli.
$alqasman: jalqasinan tusuv, E Sirt
ustu du$mek.
Salqayuv, E 1. Geriye dogru yastarv
306
§alquv —
mak. 2. Kendini yuksek gdsterme
pozunda olmak.
JalquvF f. 1. Bir farafa doner gibi h'zla
gitmek. 2, U^suz - bucaksiz genlj.
3. Bir $eyin ruzg&r ve havada sal-
lanmasi. 4. Zafer sevinciyle sarho$
olmak.
Jalqttuv, f. U<;suz - bucaksiz etmek,
zafer sevinciyle sarho} etmek.
Jalqimah, ». Oynamali, degijken.
Jalma, is. 1. Ba^ortuluk kuma$. 2. Ke-
ment.
Jalpddatuv, L Japirdafmak,
Jalpildav, f, §apddamak.
Jaluv, f. £e1me takmak, Qurban |ald<
— Kurban kesti, Qirsiq jaldi —
U^ursuzluk oldu.
Jal}iq, is. Su birikintisi,
Jah, is, Kabugundan temizlenmem
pirln$, $eltik.
Jahguv, f. Bk. §aldi§uv.
Jahq, Is. Ba$i donmek, zaman4ramen
tutan rahals*zh$i olmak.
Jahqtav, f. 1. Ufak bebe^in gulmeye
bajlamasi. 2. Akhni kaybetmek. 3-
Yukselmek, sevinmek, iyi Ыг hayat
ge^irmek.
Jalim: bir plim, is. Bir defaya mah-
sus.
$alimdi, s. GlkJu, saglam, dayanakh.
Jahnuv, f, £elme takitmak,
Jahs, s. 1. Aksi, egri. 2, Kenarda,
kryida, yol uzerinden uzak. Ayagrfn
jabs basti — Увп1т$ adim atti,
Jahsuv, f. Kar§dikh ^elme atmek.
Jam, is. Lamba, ijik. Jamma tlydl —-
Namusuna dokundu.
Jama, is. 1. Bir $eyin buyuklu^u, ge*
ni^ligi hakkmda tahmin, 2. Insan
vikudundakt gu; “ kuwet.
Jamadan, Is. Qanta.
Jamalas s. A$a£i yukan aymayarda,
buyuklu^u, kuwet ve geni$lliji
ayni.
Jamalafuv, f. Tahmin ettirmek.
Jamalav, f. Bir |ey hakkmda tahmin
yurutmek.
Jamah, s. Tahmin edilmi$, plSnlanrm;.
2. Рек fazla defilL
s Jaman, Is. §aman.
JamtHi, s. I^n durumu, cd unuse
gore.
Jamdal, Is. Jamdan.
Jamdanuv, f. 1. Bir jeye krnlarak,
kizmak. 2, Hayvanm sinlrlenmesi,
aksile^mesi.
Janipa, is. Sinirli, aksi, asabi.
s. Kolay kizan, kolay kinlan,
kolay sinirlenen kimse,
Jam-juaq, is. Aydinhk, 151k.
Jamirqanuv, f, Slnidenmek, kinlmak,
asabilejmek.
Jana, is. Kar uzerinde kaydirilarak
yurutulen, uzerinde yuk ta$inabilen
nesne,
Janaq, is, Kopuz, dombira gibi muzik
aletJerinin uzunca olan dip tarafi.
Jana}, Is, Kcq derisinden yapilan l^i*
ne ayran, kimiz vs. konulan tu*
lum.
Janda, s. Bazi - bazi.
$andozf Is. 1. Yanjta birlnci gelerek
odulu alan. 2. Goz kamajtiran gu-
zel.
Janduv, f. Iple sararak baftlamak.
$andir. Is. Etin sinir ksrijik olan kts*
mt.
Jancav, s. Seyrek, siк defiU-
Janjuv, (I.) f. к Ucu sivri bir $eyi
sokmak. 2. Birisini sozle 1§nelemek.
3. Comak, dayak, direk gibi jeyi
bir yere dikmek.
Janjuv, (IL) is. Sanci, sancilayarak
agri yapmak.
Janjiltuv, f. ignelemek, diktirilmek.
Janfisuv, f. Ignelenmesine, bir jeyin
brr yere dikilmesirie yardimci ol-
mak.
Janijqi, is. Bahk avlanrlan u$ di}lt
demir.
Jani^qilav, f, 1. Sivri bir $eyle Ignele*
mek, ji^lemek. 2. Sozle fftnelemek,
laf aimak,
Jan, Is. Toz, Janina rlespedi — Yeti*
jemedi, Jan }iqh — Toz koparildi,
kanpklik oldu, Jan cuqpadi — Takip
edemedi. Yeti$emedi, Janim korsef-
pedi — Tozunu bile gostermedi,
hi£ yaklashrmadi, Janim falmadi —
Kararhsim dahi gdremedi, $ал II-
Sang-i — Sardaq
307
gizbedi ~ Toz kondurmadi.
“Jangi, h. Kayak,
Janfpr: $an$jir eluv, f, Yere dujen de*
mir-metal gibi nesnelerden $ikan ses.
Jan^ituv, f, Havanrn ^ok sofiumasi.
Jandatuv, f. Tozlatmak, toz - duman
etmek.
Jandaq, it, Tozlu, boi toz kopmastna
elveri^li yer.
Janqay, s, Temiz, bulutsuz, kirsiz.
Janqay-tus, s. Tam ogle uzeri.
Janqildasuv, f. Kulaga bos olmayan
ses Qkartmak.
Janqiidatuv, f, Kan$ik ve ho^ olma-
yan ses cikarttirmak*
Janqtldav, f. Kulaga ho$ olmayan
ses ^ikarmak.
Janlaq, s. Tozlu gibb beyazimsi.
Janraq, is, Bk, Janrraq.
Janf, Is, Toz pembe,
Jan-lozan, is, Toz foprak.
Janiraq, is. Ke^e <;adinn en yukan
ve yuksek noktasi. Olken pniraq —
Buyuk ev, ata ve dedenin evi, Sa-
niraip quladi — Ocagi sondu.
Janrraq$ir is. Ke<;e gad inn en tepesin-
deki aga^tan yapilan ^adirin en yuk-
sek noktasim yapan ki§i.
Janirqav, f, 1, Sis neticesi goru$ uzak-
hginin azalmasr. 2. Susamak.
Janqifuv, f. Bk. Jangituv.
Jap, is. Karnin a$a§f aya. Jap
berdi 1— Hemen hamle yaph,
Japagaf, Is, Jcfaat, merhamet,
*-Japaq, is, Gune$in dofluju veya ba-
ti$mdaki kizilhk*
Japaqtav, f, Gunesin sabahleyin q-
karken, akjam batarken kizarmasi.
Japalaq, is, Japbk.
Japalaqtav, f. 1. El ^irpmak, 2. $a*
marfamak.
Japan, Is. Cekei.
Japan;ar Is. Ufak ceket.
Japafot, is. Keser,
Japqifav, f. 1. Devamli olarak vur-
mak, kesmeye tali$mak. 2. De-
vamli olarak ko$mak.
$apqm$i, is. 1. Scygnncu, istilacL 2.
OJan b!r haberi etrafa yetijtirme
gdrevi olan kimse.
Japqinfihq, is. Soygunculuk, islilaci-
lik, baskincilik.
$appar is* 1* Tufegrn tetigi. 2, Cep ta*
k»si.
5appa*jap, s. Hemen, aninda, derhal,
$aptal. Is, Bk. $abdal,
§aphguvr f, Stnirlenerek, asabile^erek'
birlsine hucum etmek, kizmak*
$aptiqhruv, f* Birisini ktzdtrarak <;ok
sinirlendirmek*
Japhruv, f, Kojturmak.
Japtir, f, Kosfurmak*
Japlinluv, f, Kojturulmak.
s. Рек buyuk degil, рек
^ok degil, рек geni$ degil.
§ap-$aqr s* <5l^ulrnu$ gibi lam, ;ok
uygun.
Sap$an, s* £abuk, hemen*
5ap$andatuv, f, Qabukla^tirmak, acele
ettirmek.
$ap}andtq, s* £abukluk.
$ap$uv, f* Ejrlamak, birden atilmak.
§apira$, s* 1. §a$r, gdzu $a$L 2, £ap*
raz, Japtras minezdi adam — De-
gi^ik, her zaman degrjen karaklcrli
kimse.
fl $ar, (I*) Is* 1. Dunya, 2, Eskiden (^arTik
Rusya zamanmda rey pusulasr ola-
rak kullamlan ta$* Cer ;an <— Bii*
tun dunya, $ar ayna — Buyuk уч-
varlak ayna, Jar fa rap — Her faraf,
Jar farHi — Ya^landi, Ciyerrjar —
Yegeninden dogan cocuk.
Jar, (11*) Is, Bk. §ariq.
Jara, (1*) is, 1. Aga^tan yapilmj$ bu-
yuk кар. 2. Gozun ijevresl,
Jara, (II,) is* Care, bir 15 hakkmda
kullanilacak yol. Jara qoldandi —
Care kullandi*
Jarayna, it, Eskiden kullanilan ztrh.
Jarana, is, Yeni dogmu; olan tnsan
ve hayvan yavrusu uzerindeki ya-
pi$kan nesne.
yjarap, is* Jarap, Ozum suyu.
xjarapal, is. Jerafet.
Jarasiz, s, Car^$’z* bi^are.
Jatbaq, is. Ince sbgut agacindan ve
benzennden yapilan korgan,
Sardaq, s* Halsiz, kuwetsiz* Oz uyln-
308
Sanygat — $ah
de dzendey kUrkireydT aytsa day —-
Krsi aldina barsa saban $ardaq cfino
$av — Kendi evinde konu^urkcn
nehlr gibi gurler baskasmin onune
varmca halsiz du^er,
К $anygat, is* §eriat, din yolu,
Jarlanuv, f. £ok sernirmek, yaglan-
mak.
Sadatuv, f. Dolajfirmak, dola$hrmak,
tctkik eftirmek.
$ar!ov, f* Her tarafi dola$mak, gormek,
tetkik etmek.
$arpuv, f. Ate$in yanarak alovlenmesi
ve yakmasi.
sa $arpiluvr f. Ate§e ^arpdmck,
Jarpisuv, f* Yanmasina, alevlenmesi-
ne, yakmasma yardimci olmak*
TO §arpifuv( f, £arptirmak*
$artt Is, §art, anta^ma, bir i$in yapi-
labilmesi i^in konulan jarL §art cu*
glndt — Dizlerinin uslune Bik^e
oturdu, $arf sindt — «§art* diye ki-
nidi, ?art tuyildl — Qdzulmeyecek
gibi sert dugumlendi, Sart kelti —
Sert ve direk hareket etti, $art etti
— $art diye ses $ikqrdi*
§a ria rap, Is, Dunyanin her tarafi,
$artpa: $arpa-$urL s. Hemen, gozu
app - kapayincaya kadar.
$arttasuvr f. Kar^ihkli sart ileri sijr-
mek, anlasma yapmak.
A$artti, 5, §arth.
Jartifdav, f, Bir $eyin sesinin sertce
«pkmasi*
$aruva, (I.) is. 1$, me$gdliyet.
Saruva, (IL) Is. f$, Hcari, sanayi vs*
i$ler.
5aruvaqor, s. Bk.
Saruvah, $. 1$ durumu iyi.
$aruva$iL s, £alr$kan. lembel degit,
elinden ij gelen.
$ar$<ituv, f. Yormak.
5ar$av, f, Yorulmak.
§<тг$ь is. Here. §ar$i boyli - Orta boy-
lu. §аг$1 top - Topluluk onunde.
§ar$ilav, f* K?^e haline getirmek.
$anq, (L) is. 1. Qenk 2, Okumami§(
cahil,
$ariqtatuv, f. £arklatmak,
§anqtav, f* ^arklamak. $ariq Urdu -
•Yukariya ooluruldiL yukseldi.
$anldav, f* Sinirlenerek bagirmak.
$at, (L) ts, 1. Iki bacagin dip tarafi,
karnin ince oldugu yer, 2* Dagrn
etek tarafr
^§atF (IL) s. 5^d, memnun, sevin^lL
$afa, is. Meier, kanjik kanli*
$ataq, is, Mesele, karijik durum,
Jatashruv, f. Yamltmak, yanli$ yola
sevketmek. hata yaphrmak.
Jatasuv, f, Caki$H, kari$mak, karma-
kan^fk olmak. 2, Munaka^a etmek,
kavga etmek.
Satqal, is* Dar, kayahk ve ormanhk
sahadaki dere,
Jatpaq, is. Karalama, bir $eyler geve-
leme, ash-astan olmayan bir ^ey
yazmak veya soylemek.
§atpeqtav, f. Bocalamak.
5atfandiruv, f. etmek.
§attanuv, f* §ad olmak.
<фа1йд, Is, §adhk, memnuniyet.
5atuvf f. Bir^eyr ikincisiyle kan§1ir-
mak* 2. Yersiz olarak konu^mak.
5at-$adimanr is. Memnun ve sevin^lL
$ahluv, f, Kar^mak, iyi olmayan 15-
Jere kar^mak.
$atinatuvr f. £atlatmak.
Jatinav, f. £atlamak*
A§afir, Is? 1+ Bez ve kuma$tan yapilan
£ad,r. 2. Evin tepesi.
§atira$, is. Satran£, dama,
Jatirlav, (L) L Qadirlarnak, evin fe-
pesine demir ve aga^tan cadinn
tepesi gibi ortasi yuksek iki tarafi
yassi ortu ortmek,
5atirlav, (IfJ f. Catrrdamak,
$ahr-$utir, f, "Catur^utur’' ses (jkar-
masi.
§ahst is* 1. Karma-kar^ik, ^dzumlen-
mesi zoi, 2. Kan^ik, akrabaLk*
$atisuv, f* Cahsmak, kanjmak, dola^-
mak, dola$rk olmak.
5av, s. Tembel, yavas*
Javcay, is. Ahn drzgini ile "^ilbin*
yedeklemeye mahsus каут§щ bir-
fejti^i yer*
Javcaylav, f. Ati «savcay»indan tjta-
rak yurumek.
У $ah, (L) is. §ab
$ah — §egen
S09
£} 5ah, (IL) is. §ahmat oyunundaki jab. $ayuvf f. Suyla ^slkalamak, calkalay^-
Sahmat, is. Jahmai oyunu.
$ahmat$i, Is- gahmat^i.
$ahla, Is. Madenck
§ahar, Is, §dhn.
$ahbax, Is, Iyi nJyetli, kal-bi geni$ er
ki $i.
rX)$as< is, Sa^, insanm sa^i. Sumbil *
Uzun ve guzel sack Qolan jaj -
Kahn ve gur sa^h. $a$ etekten pay-
da^a bath - Sa^i efeginden faydah
oldu. £ok faydali oldu.
$a$a, is. Atm ok^esinin ust tarafm-
daki uzunca tuyler.
y2Sa$aq( is, Sa^ak.
^§a$aqtandiruvt f. Sa^aklandirmak.
£ Jajaqtan и vf f - Sa^ а к I a n m a к.
Xj$a|aqti, s. Sa^akh.
$a$alluv, f. Genzine birjey ka^irmak,
genzine giderek oksurtmek.
§a$aluv, f, Bogazin giciklanmasi.
$a§av, s, Kenarda, ko§ede, toplumdan
dijan, Jajav $t£jarmav - Kendi fail-
digine btrakmamak.
Jajavlandiruv, f, Dagmiklastfrmak.
$a$avlanuvr f, Dagmrk hale gelmek.
$a$bav, is. Sa^m ucunu ba^layan sus-
lu bag. §a$bavin koterdi - Yaran-
mak istedi.
$a$hq, Is. Si^kdbap.
5ajfaraz, Is. Berber.
rak temizlemek. Cuvip saydi - Yh
kayarak calkaladi, altfan alarak ya-
tiyhrmak istedi,
\^$ayanr is, Qyan.
$Sy, is. Bk, §ay.
$Aynek, is. Bk. $aynek.
§3ypavf f, Bk. §aypav.
JSytf is. 0k. §ayf.
§iyif is, Bk. 5ауь
?5yir, is. Bk. §ayir.
is, 1. Medresenin talebes', 2.
C»rak,
Silkes, s, Ters, sert sinirli.
?5li, is. §al, hantmlarm omuz alkisi,
$3ngirlevf f. Kahn olmayan sesls, be-
1 ir)i-belirsiz durmadan konujmak,
§5rf is. Bk. Sa’har.
Jcirbat, is. §erbeL
$arke, is, Qank.
$3v s qWv, f. Havlamak,
JSygim, is. Caydanlik.
$5vcay, is. Bk, §avcay.
$fivildev, f. Kopeklerln hep birder»
bavlamasi.
$3$uv, Is, Bk. §asuv,
$e, soru. Soru eki olarak kullamlir,
Eger kelemin dep tursa ^e? Eger
gelecegim derse? Eger isimdi ret-
teyim dep tursa $e? - Eger isimi
hal edecegim derse?
Sa;hruv, f. Sactirmak, saQlmasim sa^-
larnak.
^Ja$uv, (L) Mutlu gunlerde geHnin,
damadm, veya ba^kasimn uzerine
atilan ^eker v.s.
(II.) f, Sa^nnak, etrafa da^it-
mak. ZSr }a$tl - Zehir sagti. Car $a$-
ti * Haber sa^ti, haber verdi. Aybat
- Heybetlendi, soguk-soguk
bakrtt
f. Sa^ihnak.
$a$irandir is, Sa^iiarak da^inik hale
gelen.
$a$iranqi, s. Daginik, sacilmrj vazi-
yette.
$a5iratuv, f. S^ratmak,
Jagirav, f. Si^ramak.
Sajisuv, f. Sa^flmasma, dagilmasina
yardtmct olmak.
Sebeleg, is. Erkeklerin yazin giydjgi
hafif ауаккаЫ.
$еЬеь is, Usta, ^ok hunerii. sanatkar,
i$inin ehli,
5©ber!enuvf f. Usta olmak, ehli olmak,
sanaf'kdr olmak.
Jcberlev, f. Ustaca, hunerlice, sanat-
karca yapmak.
Jebcrlik, is. Usfahk, sanatkarlik.
$Qger is. Givi, iki $eyi bir-birine tut*
turmak i^in <;ak(lan, ucu sivri nesne.
$egedeyr s. (jvi gibi.
Jegeleniiv, f. Qivilenmek, bir yere $3'
kilip kalmak.
Jegeletuv, f. £iviletmek.
Jegelev, L £ivilemek.
Jegelevli, s. Qvilenmij.
$egen. Is. Kuyu, kenanna sirayla yi*
tjilan la? veya agaci olan kuyu.
310
§egendeluv — $cndesuv
Jegendeluv, f. Saglam olarak <;aktl-
mak.
JJegendev, f, 1. Kuyunun eirafint ta^
veya aga^la saglamlamak, itjne do-
kulmemesini temin etmek, 2. Sa§-
lam olarak kapatmak.
Jegendevli, s. Etrafi cevrilmi;, sa§-
lamlajJj/jlmib
Jogeruv, f. Bit $eyin fiyatint azalt-
mak, indirmek. Alli cdz, odan Ari
bir liyin ^eqermeylm - Alh yuz, on-
dan fazia bir kurus indirmem,
Jegren, Is. Bk. J^giren.
jC Jeguv, f, Bir jcyi naki$lamak, ^izmek,
Silim jekti - Sigara ^ekti. Ziyan $ek-
ti * Zarar etti. Aybat fekti * Heybet
Gekli. Capa $okti - Cefa tekti. Sa-
par jekti - Yola £ikti. Azap jekf* *
Eziyet cekli.
^Jegiluv, f, £ckilmek,
Jcgindiruv, L Cekindirmek, geriyt
dogru ^ekiJmek.
JegindMIuv, f. Qekindirilmek.
5eginuv, f. Geriye dogru tekinmek.
Joginsek, s. t^ekingen, feredduflu,
$oghi$ekteVf f. £ekingen hareket et-
mek,
$eglnisuv, f, Hep birden ^ekilmek, <;e-
kilmesine, geriye dogru cekilmesi-
ne yardimci olmak.
Jeglren, is. 1. Ke^L koyun ve yifki
derisinden yapilan ince deri. 2, Ka-
hnca bir kunid? ^e$idi.
£$cgntkor is, Qekirge. §egritkeden
qonqqan agin ekpes • (Atasozu)
(^ekirgcden konkan ekin ekmez.
Jegirpn, is. Sagtam ve egilmell bu-
daklt bir aga^ ce$idi,
Scdireytuv, f, Dik olarak durdurmak.
Jedireyuv, f. Gerilmek, <ekilmek.
^§ecire, is. Tarih kitabt, tari'h bilen, iyi
konujan kimse.
$oyin, ek. Bir yeyin hudutunu beiirle-
тек \’П kullamlan ek, Ti)sk© >e-
yin - Ggleye kadar,
Seyit, is. SehiL din ve vatan yolunda
olen kimse.
Jek, Is, Bir $eyin kenan, hududu.
Qazaqeli'nin batis jekarasi Orinbor'
da Ari, 5’ft’s fekarast Qumui Lola*
di - Kazakeli'nin ball hududu Orm-
bor'dan dtede, dogusu KumuTdur.
$ekpcn, is. Yunden dokunmu; di$ eb
bise olarak kullantlan kurna$.
?&ksiZf s. К Hudutsuz, sayjsiz. 2, §up-
[fhesiz,
$£kteluv, f. Bir jeyin dl^usunu ajma-
1 mak, hududunu, mnirtni bilmek.
Jektes, s. Sinir kom^usu.
$ekfesuv, Г Kom$u olmak. Sinir kom-
$usu olmak.
Jekti, s. Engelli, engel konmuj, sinir-
b, ol^ulu.
Sekildevtk, Is. £ekird<?k.
§ekireyuv, f. Ba§kasindan kendini yuk-
sek sayarak kenarda poz yaparca-
Sina durmak.
^$okisuv, f, Qekijmek, типакэ$а ei-
: тек.
5*1 is. 1. Gozun siyah kismini ^evre-
leyen beyaz kisim, 2. ince yagli zar.
Kozin $©! qaptadi - Gdzu kor oldu.
$e)devr f. Hayvan derisi £ ikdrihrken
l^inde kalan et ve zarlanm temiz-
lemek.
541ek, Is. Sivi jeyler konulmak i^in
aga0an yapilan кар.
Jelektev, f. 1. Aga<; kapla ли ta^imak.
2, *§elek*le oltmek.
Jeliytuv, L Poh-pohlamak, dvmek,
kendi si n i bir$ey zannellirmek.
$elpek. Is, Ince hamurun kizgin ya£jd
konarak kizartilmasi.
$emen, is, 1T Sitma. 2. Uzuntu, me-
rak, kaygi.
$emfr$ekr Is, Vucudun kemiklerinin
arasaidaki ve ucundaki yumujak,
egilen $ey, Kibrdak.
Jemirjektenuv, f. Kiktrdakla$mak,
$en, (I.) Is. Rutbe, makam-mevki,
Jen, (II.) is. Bir $eyiri vaktini bildir-
mek i<Jn kullamlan ek. Orb $eni -
Ortast,
$ond?stlruv, f. 1. Makam-mevki mu-
cadelesl yaptirmak. 2. Aym ayara
getirmek.
Jendes, s. Ayni ayarda, makamda -
mevkisi de aym, durumu de.
JendesGv, f. Ayni ayarda olmak.
$enel — Jjliydem
311
Jenel, к. Kisa ve arkasmda kemeri
olan ceket.
$©nev, f. 1. Birisini tenkit etmek, ala-
ya aimak, 2. Ayn* ayara getirmek,
tahmin etmek.
Jen}llf >. Makam-mevki merakltsi.
Vtjenber, it. 1. Member, bir §eyin di-
jindan tulturulan demin 2. Bir je
yin etrafi.
^5engelf (L) it, 1. ^engel. 2. Pence,
avucun icl.
Jengel, is. Gulu olan dikenli cab.
Jengeldev, f. Pence atmak.
Jep, it. 1. Bir jeyi gecirmemek i^in
yapilan engel. 2. Etraf, civar.
Jepken, Is. Bk. Jekpen.
7^ $erf k. §er, uzuntu, dert, hasret.
Jerll, s. Dertli, uzuntulu, hasfetIL
Jermende, s. Eziyet ceken, uzOntO du-
yan.
Jermendev, f, Buyuk karmyla yuru*
mek.
JermiytOv, f, Ji^irmek, buyutmek.
$ermlyi)v# f. $i$kin, buyuk, bicimsiz ol-
mak.
Jermlj, Is, Bajkasmm sjrhndan ge^in-
meyi 3de4 edtnen kimse.
Jertklzuv, f- Parmagiyla bir $eye do-
kundurmak, vurdurmak.
JorfOv, L Parma'kla vurmak, parmak-
la dokunmak. 2. Tamburu parmak-
la calmak, feline dokunarak bos ses
Cikarimak. Angime jertti - Hixfiye,
hahra anlath. Jertip fur - Formun-
da, hazir duruyor. COrek qilm |erl-
H - YOrek kihna dokundu, duygu-
landtrdi. Cir |©rttl - §arki soy led i.
Jerte ayandadi - Biraz hizlica yuru-
du. S*r ferttl • Sirrin*. derdini an-
lalti,
Jertlk, t. Karnt buyuk, arkaya dogru
egik. Koxl kok, $olaq iyek, qadav
saqaL qarm jertik cavnn coq, boyi
tapal - Gdzu mavi, kisa ceneli, tek-
tek sakal, karni buyuk, omuzlar yok,
boyu kisa,
Jertiluv, f. Tambur calmak, parmakla
dokunmak.
Jertisuv, f. «Jertilmesine* yardimci
olmak.
Jeriiv, is. Asker, nobe^i. 5®ri*v tart-
ti * Ordu cekti.
Jet, Is. 1. Bir jeyin kenari, hudjdu.
2. Bir ;eyin etrafi, civan. 3, Di§i,
uza^i, $et aymaq - Uzak yer. $ef
memtoket * Yabanci memleket. Jet
el * Yabanci memleket - Jet eld? *
Yabanci memlekette. Qam bir Qa-
zaq'tin fetti^l coq • Kam bir Ka-
zak'in, yabanciligi yok.
Jeten, Is. Dagin yuksek^e kisimlann-
da bulunan bir nevi agac ;e}:dL
Jetkert Di§an, kenar, koje, uzak,
Jetki, s. Kenanda duran, kiytda dur&n.
$etsixr s. Ucsuz-bucaksiz.
Jettetiiv, (. Kenara itmek, kiyiya it-
mek, araya almamak.
JetteHtuv, f. Kenara, kiyiya itilmek.
Jettev, si Fazla kenar, sapa, uzak.
Jettik, (I.) k. Egerin arkasmdaki <qu-
yisqan*a takdan kayij.
Jettik, (II.) Is. Bir nevi dadj bitkisi.
Jefin, s. £etin.
Jetinev, f* Sokulmek, yirhlmaya yuz
tutmak.
Jo?e, k. Anne.
2C$e$ek, Is. 1. £icek. 2. Hastahk. Je$ek
afti - £i£eklendi.
Jefen, i. 1. Hatip, iyi konujan. 2.
Uygun, anlamb.
Jejendlk, Is. Hatiplik, iyi konujmak.
$©§ensuv, f. Haliplik taslamak.
JejtirUv, L Qozdurmek,
2&$e5uv, f. Qozmek. Sir - Fikir da-
n:$mak.
Je|ev$i, It- 1. Qozumleyen. 2. Esas,
chemmiyetli olan.
Jejtluv, f. Qdzulmek, cozumlenmek.
Is. Karar, sonuc, netice.
J©|lndirUv, f. Soyundurmak.
д)5е>1пи¥, i. Soyunmak, Jeglngen suv-
dan taymbas - Soyunan sudan ce-
kinmez.
Jly, Is, 1, Sapindan £e§rtli jeyler ya-
pilan, toplu olarak biiyuyen bilki.
2. <§iy» sapindan yapilan sus e$-
yasi. $iy iifiarmadi - Hi<; z^rar, ?i-
yan etmedi.
Jiydem, Is. Koyun yapa^isindan fay-
dalamlarak dikllen kollu ceket.
312
§iye — Soqay
$oqaytuv — $oncar
313
Jiye, is, Bir nevi kiraza benzeycn mey-
ve,
Jlyebori, is. Cakal, kurta benzeyen, la-
kat kur! olmayan hayvan.
$iyeday, s. «§iye« gibi kip-kirmizc
}iyclenuv, L 1. £dzulmeyecek kadar
biki ve dolaj?k baglanmak. 2. Me-
selenin zorlajmasi, dola^tk ve kan-
olmasL
JiyclenistlrGv, f, Kjri^ikla^tirmak ve
dokisikla^tprmuk, cozulrnesi daha da
zor du^um.i gehrlnwk* 2. Ktzi'hr-
mak, iddla ve inalla^t/mak.
$iyelcnisuv, f. L Dugumun dola^k ve
Cozulmcz olmasi. 2, Meselenin da-
ha da zor hale gelmesL 3, Inal ve
iddiaya bindirmck.
$iyen, is, Henuz yeni bliyumekle olan
tiliz, budak.
$iyendev, f. Yejermeye bajlamak. Yaj
aga^lann ye$etmeye bajlamasi.
§!у©Иеуг s- Ufacik, kuQucuk gen^.
$iykl, s, 1. Cig, pijmemis. 2, Hamhk,
dikkats:zIiк. 3. Tam olarak yapilma-
mi$. $iyki okpe - Bebek, gig ak-
ci§ert
£eykizaL is. Harn madde.
SlyklL s, C<£ce- iyi pi§merni$.
Jiykilik, is. C'9^, dlkkatsizlik.
Jiyqan, Is, Sivilce, buyuk^e sivi>e.
§iyqit, is. Iki $eyin surtunerek, oirbt-
rine dokunarak ^ikardi^i ses,
$iyqlldesuv, f, «Cik-cik* diye s<5
karlmak*
5Iyqlldev, f. uCik-cik» diye ses ctkar-
mak,
$iymay, is, Rastgele tizmek,
Siymaylanuv, f, Raslgeie pzilrrwL,
5iymay!av, f, Rastgele cizmek.
$ly mpanze, is, §empaze.
Jiyraq, s, Hareketli, ett diri, $кагъ
§iyraqfiq, is, insana ozgu eti nirilik,
harekeHilik.
Siyratuv, f. 1. Iki ipi bir araya geth
rerek bir ip gibi sa£jlamla§lrmak
i;in avucun i^ine ahnarak veya ba$-
ka usulle krvirmak. 2. Bir $eyi sag-
lamlajtirmak.
$iyratiluv, L Safilamlashnlmak,
$iyrav, f, 1. Dinlenmek, gu^-ku-.-vet
loplamak 2 Elbisenin yikanmco
Qekrnesi.
$iy»ek, is, Bufunun dortte biri, seyrek.
$Tyrogirw gelrnedl - Dorlte bin oh
madi.
$iyri£uv, f, 1. Bulun gu^-kuvvelim
toplayarak siriini haide bulunmak.
2, Yerinde duramadan ileri-geri sL
nirfi-slnirli yurumek,
$iy(a, is. Gaz latnbasinin u<d tarafir,-
daki cam.
$ryiq : S’yiq~$iyrp etuv, f, «Cik-cik*
edcrek ses ^ikarlmak.
Jlyir, ts, Basilan Iz.
5iyirlav, f, Karmakan$rk yurumek, kar-
makari$tk iz kalmasma sebep oh
mak.
$iyn$iq, Is. Katlanarak sanlan paket.
$iyir$tq atti - Rahah ka^li,
Siytr^iqlaluv, L Katlanmak, yuvaHan-
mak.
$iyir$iqtav, f- Kivirmak, katlamak, dbn-
durmek.
$o£i|uv, f, loplaninak, yigilmak.
$ogil( is, Bir yere toplanan grup.
Jcgrrlanuv, f, Toplanmak, toplanarak
bir grup meydana getirmek. .
Jogirlasuv, f. Toplanmasma, bir yere
yigtlmpsma ya rd rr-ici olmak.
§o§irmaq, is, Karalti olarak gbrunen,
uzaktan zor fark edilen nesne.
$ogirtnaqfanuvF f. Bir grup olarak Top^
lanmak.
5odir, s. Serf ve asabi karakterli,
Jodirayuv, f. $l$mek, yuvarlak НЛ1е
goliYiek.
Joyqandav, h Topallarnak, topallaya-
rak yurumek.
$oyqi, s, Egri-bugru, duzgun de^'iL
$oynaq, s, Bir ayngi digerinden kisa,
tops I.
5oynandav, f, Topallayarak yurumek.
5oym, is. 1. Kur$un karr$ik demir. 2.
Cok agir, buyuk.
$oytnluv, f, Bel agnsi sebebiyle ye’
rinden kalkamamak.
$oq, is, 1. Yanan ;eyin sbnmemi$ kip-
kjrmizi koru. 2. Bir grup, bir paket,
bir avuc, birkac tane.
Soqay, is, Cartk.
Joqaytuv, L Yigmak, tepe ha I inc ge
1 irmek.
^uqaqtav, f, Beliili bir Hizla degii, at-
la kari^ik yurumek.
^oqalaqr is. Ulak tepccikler,
Soqalaqtav, h Bk. §cqnaqtav,
§oqtyuvf f. Dirndik ve yuksek^e ol-
mah dik olarak dizlermin uzei hv
de oturmak,
^oqpat, is. has tarafi Kahn
ve yuvarlak, sapi saglam sopa. Es-
ki zainan savaVri^rmin kullandigi si-
lab.
f $oqpitf s. Yamah, yirtik-pirtik
5oqpih$oqptt, is. Yirhk, yamali.
Joqtaluv, f, Bir yere toplanmak*
Joptanuv, f. Atc$in yanarak kor ha-
line gelmesi.
5oqiiq. is. Yilkmin yelesinin arka ta-
rafmdaki sonu ve omuzunun usiu.
Joqhq, (IL) h, 1. Yuksek fepj, 2.
Omuz, arka. Joqtigi biyik - QUgiB,
bilge.
$oquv, f. Ku;un gaqastyla yerden bir
jeyi almasi.
$oq5ar s, Topluca, *oplu halde. Joq-
$a saqal - Sadece ^enesinin uzerin-
de bnakilan sakal.
$oq5alanuvr E Toplanmakr ytgilmak,
tepe haline gefirmek
5oq$*yuv, f, Bk. $oqiyuv.
5oqit is, Yuksek tepe.
Joqinuv, L Tapmak, puta tapmak, Is-
l$m dininden cikmak.
Joqir, is, Eli pabah bir bahk turu,
$oqiraysuv, f. Kendi aralannda kirgin
ve kuskun halde olmak, soguk-so-
^uk baki^mak.
Jcqiraq, is. Degi^ik hizla yuruyen al
$oqiraqlav, f. Atla рек hizli gitme
den, orta hizla yurumek.
Joqituv, f, Gagalatmak,
$ola, is, Oylum-oylum, ce$lt!i renkte
olan yer.
У $olaqt s. С°1дк.
Jol^qtav, s, Kisa, biraz kisa.
$olanf is, Mulfak,
JolcJindav, f, OnUnde yuruyerek saga-
sola bakmak, onctiluk etmek,
$ol§m$ir Bk, §oluv$i.
Jolcaq, s. Bk. §olcin.
Jokaqtav, f, §imarmak, naz yapmak.
§okant s, Yaramaz, fazla simarik, kerb
di bildtgine giden,
$okandav, f* Yanh§ telaffuz ederek
marik^a hareketlerde bulunmak.
$okinr s, Yanli* telaffuz ederek, jmia-
rik^a konu$an kimse.
§okmdav, f, Arkasina guvendigl i;in
(dayanagi oldugu i^in) §imank^a
hareket etmek.
5clp: $o1p etuv, f, §ip |ip etmek.
$o1pan, is- Sabah gorunen parlak yil-
diz.
$olpuvf f, Babgm bazan su yuzun^
<;ikarak oynamasi.
$olpir is, Eskiden sus i^in sa^a dizi-
lerek takilan gumuj paralar,
$olptldatuv, f, Suyun yuzunde oyna-
mak, suyu kan$tirarak sesini ^ikarb
mak,
$olpildav, f, Su yuzunde oynamak.
$o|tandavt f. Bir jeyin kisa olJugu
к in ya’kismamasi,
Jolhyuv, f. Ktsacik olmak.
$o|uv, f, Yoklamak, bakmak, etrafa
adam yollamak suretiyle mujahade
etmek. Baspasoz $oluvi - Basin oze-
IL
?oluv5b is, Gozcu, oncu,
Jom, Is, Devenin uzerine yuk yukle-
meden eweL yiikun deve sirtini ya-
ralamamasi igin konan nesne.
$ombal, s* Buyuk, in, genij, kocaman
Jomdav, f. Devenin iki horgucunun
arasina yumu$ak seyler koyarak,
yuk yuklemeye hazirlamak.
Jomdiruv, f, Suya bahrmak, suyun i<;h
ne sokmak.
Jomjr, is, Ba^ka $ehirden, ba$ka yer-
lerden hububat, mahsul getrren
kimse (deveyle).
$omildiruv, f, Qnidirmek, yikandn-
mak, suya sokmak.
Jomiluv, f. Cimmek, banyo yapmak,
su olmak, suya ve ya^mura yaka-
lanmak,
Jomtltsuv, f, Beraberce yikanmak.
5oncar, is, Buyuk mevki sahibi, zen-
gin.
314 $0П —
Jon, s. 1. Buyuk, kocaman, yuksek, 2,
Zengin, mevki sahibi kimse. §on
celke - Ensesi kahn.
Jonoyna, is. Insan elbisesine ve hay-
van tuyune yaptjan bir nevi bitki.
$ongalf rs. Nehir dibinden su kenari-
na crkrntj tajlarin buyugu,
Sonqayma : jonqayma etik, is. Yuk-
sek dk^eli, uzunlugu dizden yuka*
rrya kadar gelen ^izme.
Jonqandav, f. Topallamak.
Sonqiyuv, f Yerindcn kalkamsdan
kalmak, bel agristna yakalanmak.
Sobaq, is. Kavun, karpuz gibi meyve-
lerin cekirdegi.
^$opan, is. 1. ^oban# koyun guden
kimse. 2. Halk arasindaki inanca go-
re, koyun, ke^inin hayali atasi, ev-
liya.
Sopildatuv, f. Bk. §opildetuv.
$or, s. Vuculta peyda olan jijkinhk,
sertlik
%
$ora, is. Eskiden verilen mevlfi-ma-
kam adi.
$orqaq, s. Eli yatkin degil, ahjik de-
gil, tecrubesiz.
Sorqaqtav, s. Tecrubesizce, ahjmamij
gibi.
Jorlanuv, f. Vucuttaki jijkinligin serf-
lejerek kalmasi.
$ormaq, is. Aga^ vikudunda bulunan
jijkinlik vs.
$ort, s. Her jey bHti, alSkayi kesti,
«jart* diye durdurdu, kesti,
$ortan, is, Bir batik cejidi.
Sorjuv, f, Firlamak, atlamak, zipfa-
mak.
$or$ituv, f. Firlattirmak, zrplattirmak,
atlattirmak,
$oL (L) is. Keser,
§ot, (П.) Is. Dort koje olarak yapilan
ve oHasmdaki ince tellere tajlar ge-
CiHlen hesap alelL
£ $ofer, is. §cfdr.
jojaytuv, f. Bir jeyi yigarak veya di-
kerek yukseltmek, dik ve уикзек^е
durmasmi saglamak.
Jojeq, Is. S<vrice tepe, yuksek ve sJv-
rice jeylen
Jojaqtav, f. Sivrilejtirmek, ucunu bl-
Sotnik
I
raz sivri hale getirmek.
^o^ala, Ayri yapilmij olan mutfak.
: so$an-$o$an etuv, f,
। Zaplamak, firlamak, jimarik^a hare-
. ket elmek.
Jo>andavf f, $irnarikga hareketlerde
bulunarak koymak, konu^mak.
§o$ayuv, f. 1. Yalniz, tek bajina otur-
inak, duimak. 2. Bir $eyin bir yerde
dik<;e, yigilm’S fepe gibi durmast.
Jojqa, is. Domuz.
§o$uv, L Korkmak.
5t>smdiruv, f, Korkutmak, tiksindir-
mek.
5o$in<jv, f. Korkmak, tiksinmak.
Jojiluv, f. Korkulmak,
$oberef is. Torundan dogan ^ocuk.
Jogen, is. Brr ge^it tencere.
Jbgeruv, f. Deveyi yere £dk!urmek~
5ogeriluv, f. Cokturulmek, ^okmesini
saglamak.
§3guv, f. Cokmek, oturmak.
$6д1г, is. Diken.
?oce, is, Tavugun yavrusu, civ-civ.
Sok: joke tusuv, f. Dizi egmek, otu^
rur grbi olmak.
$6kpe|ir s, Cdken, ^okmuj olan.
$6kim, s, Ufacik, ku^ucuk.
Is, yagmur almayan kurak
yer,
Sofdempaz, s. C°k susayan.
Soldetuvr f. Susatmak, susamesini sag*
lamak.
Soldev, f, Susamak.
$bleyb is. Col gtbi, suyu az, cole ben-
zer.
$dlmek, is. 1. Dikij makinesinin ipi
saran yeri. 2. C^kmek, i^ki-jarap
konulan кар.
SolIrketOv, f. Susatmak, susuz btrak-
mak.
Jotirkev, f. Susamak, su i^mek iste-
mek.
Jomeytuv, f. C^meltmek.
Somele, is, Tepe-tepe edileiek yigilan
ot veya ekin sapt,
Somclelev, f, Otu <$om₽le> olarak
yi^mak.
JcmeyUv, f. Cdm^lmek,
$6ml|r Is, Kep^e, buyuk kajidja ben-
$dnge — $uquv
315
zeycn nesne. Qazanma ne salsan,
fomi^ine о ilinir - Kazanina ne ko-
yarsan, kcptenle о Qikar.
$onger Is* Dtken veya benzeri $eyler.
Ojop, is, £dp( ol. $op basin smdirmay-
di - Otun bajmi kirmayan, hi^ kim-
scye zarari olmayan, hie; cahsmayan.
Jbptesln,. s, Oklak, otu bol olan ver-
ier.
§optev, f, Yabani ottan arihnak.
Jopjek, is* Agacin kuruyarak du$en
ve kirilarak kuruyan ufak-lefek bu-
daklan, <;irpi.
$dp?endev, f. Agzi boj durmamak, hi^
durmadan bir $eyler soylemek ve*
ya yemek,
$opHdetuvr f* «§Ьр-$Ьр* §apur-§upur
6pm ek.
$bpildev, f* «$ор~$др» diye ses $tkar-
mak.
Joregey, Bk. §uregey.
Jbrelev, f. Ke^iyi ^agirmak.
Jotke, is. Firc;a,
5uv, Is. Gurulifu, karma-kanjik ses.
§uv koterdl - Bagirdi, gurulfu yap-
h, Juv asav - Hr<^ el degmemij, bln-
meye alijilmami^ yilkir deve, sigir.
5uv degende - Ilk ba$inda, ba$!an-
$uvaq, is, Gune^in sicikligi.
Suveqtav, f. Gune$ isisiyla isinmak.
$uvda, is, Devenin boyun ve bacak’
lannda bulunan uzun tuy, pat;a.
5uvda bull - Birbfri ardina dizilen
bulut.
$uvdalanuv, f* Devenin uzun tuyleti-
nin daha da uzamasi.
Juvlasuv, f. Toplu olarak aglamak, ba-
girmak,
Vuvlafuv, f. Aglatmak, bagirtmak
$uvlatuvr f- Aglatmak, bagirlmak,
$uvmak, is. 1. Yumak, paket, dizi. 2
§iirin dortlugu.
Juvmaqtaluv, f. Yumaklanmak.
£uvmaqtafuv, f. Yumaklatmak..
5uvmtfl*;i*vniaqr s, Yumak-yumak.
§uvil, Is. Derlnden gelen ses,
Juvildaq, r GurultPCtf,, hep baqiran-
tagrran.
$uvddasuv, f. Bagtn$mak, gurultij yap-
mak.
5uvddatuv, f, Bagirtmak. aglatmak.
5uvddav, f. Bagirmak- ^agirmak, gu-
rultu yapmak.
$ubalan, s. Uzun, siktct, fazlaca uzun.
Jubalandatuv, f. Fazla uzatmak, uzun
btr §eyi yerlere suruterek yurumek.
$ubalandav, f. Isteksiz ve gdnulsuz
davranmak, sonunu iyi baglaya-
mamak, fazla uzatmak.
$uba!anqi, s. Haddinden fazla uzun,
$ubaldiruv, L Uzatmak.
Jubaltuv, f. £ok uzatmak.
Jubaluv, f. Uzun olmak, yerlere deg-
mek,
§ubai, s. Alacali.
§ubarlanuv, f. 1. Alacalanmak. 2. Ya-
banci dilin testriyle mill! dilin yoz-
lajmasi.
$ubarlatuv, f. Alacalatmak, alaca ol-
masim saglamak,
Jubarlav, f. Alacalamak, alaca hale ge-
tirmek.
§ubantuv, f. Blrka^ cejit renge sok-
mak, renkten renge girmek.
Jubat, is, Deve sutiinden yapdan i\e~
cek,
$ubatuv, f, 1, Yerlere degdirerek, yer-
lerde suriHerek yurumek. 2. Birisi-
ntn pejinden birisinin gitmesi.
5ubav, f, Rejpeje, dizi olarak gitmek.
Jubirfuv, f. Dizi halinde yurulmek. Ar-
ka arkaya dizerek yurutmek.
§ubruv, f. Dizi halinde yurumek.
$ubinndi, s, Dizilerek, btrinin pe$in-
den biri yuruyen.
$uga, is. Qe^itli renklere boyanan yun-
den dokunmu$ yumu$ak kumas.
Jugil, s. Acele, Qabuk, hemen.
§ugila, Is. Gunejin i?mL
$ugilalanuv, f, l$iklanmak, nurlanmak,
aydinlanmak.
Jugildanuv, f. Me$gul olmak,
$uciq, is. 1. Sucuk. 2. Araba veya sa*
bana ko^ulan hayvanm boynuna
konan yumujak nesne.
$uqanaqr Is, Sgzhklarda veya ovalar-
da bulunan ^ukur yerler.
$uquv, f, Eliyle bk jeye dokunmak,
316
$uq§iyuv — Jtilen
<
kanjttrmak. Murintn juqidi - Bur-
himu karijtncb.
Juqjiyuv, f. Bir jeye dikkatle egilmek,
mejgul olmak, bakmak.
$uqmuv, L Bir jeyin teferruohna ka-
dar ilgilenmek, aranmak, tetkik et-
mek.
5uqilav, f, Tekrar-tekrar dokunmak,
cliyle ijaret etmek, kanjhrmak.
$uqir, rs. Kazilmij olan <;ukur,
$uqrrayuv, f, Qukur olarak durmak,
5uqtrlav, (L) f. £ukuru dermlejHo
mek.
ljuqirlav, (II.) s, Cukudajtirmak.
5uq<suv, f, Kanjhnlmasina, elle doku-
nulmasma yardimci olmak.
Juqtfuv, f. Elle karijhrtmak.
$utganuv, L Ayaga ^orabin iQnden
bir joy sarmak.
$ulgav, is. Ayaga ^orabm i^inden sa-
rilan jey.
$ulgu¥, L Insanin veya hayvanin ba-
pni ogerek kaldirmasi.
§ul&isuvt f. Bajlarim egmek suretiyle
bir jeyi kabul eHigini belirtmek,
uykusu gelerek bajlarmi egmek.
$ulip, it, <^e$iUr tpfen dokunan corap
vs.
§unaq, s. Kulagmin bir larafr eksik oh
mak, kesik kulakli.
Juriandav, f. HareketIiIiк, canblik gos-
Sermek,
Junhyuv, f. Kulagmin bir tarafi ek-
sik oldugu i^in yakijikstz gown-
mesi, bir jeyin kisacik olmasi.
$un£il, Dibi derin, £pk cukur.
$unqir, it* Bk. §uq»r.
$uray, is. BSr jeyin en iyi tarafi, ve-
f’rrnli tarafi. О jirkln qazaq cerinin
jurayligi-ayI - Ah! Kazak yerinin
ver i m I i I i§ i.
Juraylav, f. Atm dudagmi iple bagla-
diktan sonra kam^i sapini ge^irmek
bureiiyle dondiirup srkmak.
Surayb, s. £ok verimli, cok guzet Qa*
zaqelinln en furayh carlo oristarga
ahp berdl * Kazakeli'nin en verim-
П topragmi ruslara verdi.
Jurqan: jurqan saluv, f, Mesele £i-
karmak, kavga ve hadise yaratmak.
Jurqddatuv, f. Sulu veya yumujak bir
yere basinca cikan ses.
Jurqirasuv, f. Yilkilann bi rtbi rlerin i
gordugu zaman topluca Qikardrgi
ses.
Jurqirav, L Yilkimn bir grubuniin ikin-
cisini gordugunde {ikardigi ses.
$uHq: junq tesik, s. Delik-dejik, her
tarafi debk.
Jurddav, f, Ka rnm guruldamast.
§unp, Is. Maden aramak maksadiyle
kazilan cukur.
Is. §uphe.
Jubalanuv, f. §uphelenmek.
5ubah, s. §upheii.
Jiiberek, is, Kuma$P
SOyguv, f, Dokulmek, bolca dokulmek,
bo I olmak,
Jiiygln, s. Verimli, hi£ ayak basilma-
hiij, el degmemij saba.
JtJyde, is, 1, Insanin boynun'bn ust ta-
rafmdaki yag. 2. Balta, keser v.s.
^|ibi kesici aletlerin dij tarafi.
Juyke, is, Yun, у и mak.
$0ykelenuvr f. Yumak-yumak olmak.
$0ykelev, f, Yiirvu yumaklar haline ge-
tirmek. '
§uyliguv, f, Yuksekten dbkulmek.
$Gyiluv< f, Yukartdan, yuksekten a$a-
giya do^jru hizla inmek, $uylle qa-
radi - Yukandan egilerek bakti.
Suyinji, is. Mujde.
Juyirkelesuv, f. Kendi aralannda top-
lanarak konujmak, sohbet etmek.
$uyir, f. Dudagi yukan kaldirarak poz
takinmak. Murnrn juyirdi - Birisini
be^enmemek, yukseklik taslamak.
$ukeyL Is. Koyun ve yabani koyunun
wqulca* ajtk kemiklerinin ufaklari.
* Jiiklr, is. §ukur
§ukirlik, is. §ukurluk. $uklrlrk etti -
Sukretti..
$udir, s. A^ik ve net konujama-
yan kimse.
$udirlev, f. A^ik ve anlajihr jekilde
net konujamannak.
Julem, Is. Baji kur$undan кАГигпак
i^in askerlerin savajta oajina giydi*
£ji migfer,
$ulen, is. Elindekj herjeyi™ bankas»-
fpumekfev .. Sigir
na dagitan со’п^н, cii л;Н< kimr>-.
§uler»sijv, f, Cnmerfle/pnek
§umcl<f is. f. MuHuk. 2 Be^ikfr h^-
begin pisliginin doldugu кар.
Sumektev, f. Yaqmunjn bardaktan bo-
sanircasma yagmasi,
$ungii, s. kine dogru sukurca, i(pnc
dogru yassica.
$unkilr is, Kendi aicdarinda olan ko-
nu§ma.
$unkndesuv, C Kendi aralarmda dost
konu?mak+
$unkildevt L A<jk ve net konu^ma
mak.
5unirek, s. G6zu i\ine do^ru kimse.
bir jeyin dogru ohnasi.
$unireyuVf F, f^ukur olmak
SOpildetuv, f. Sivi bir $eyin dolu ol-
П1351.
$upildev, f, Nehrin veya herhangi bir
kabm dolu olmasr
JupirUsuv, f. Tnplanmak, yigilmak
$upirlevr C Tcplanarak kalabalik mev-
dana getirmek
Juregey, Is. Ufak ordeklci
$urippe, is. Tufegin tctigi.
$uv, unL Hayvanlan surerken ^ika-
nlan ses. ?uv degende - hk bas-
langi^ta.
$uv-$uvlev, f. 0agn$-mak.
5uyuv, L 1. Boynuzuyla suzmek. 2.
Ba$im egerek sdlamak.
Sibar, Bk, §ubaf.
$(bcalandav, f, Yorinde duramamak,
u<;ari ofmak.
5fcindav, f- Sabirsizca hareket etmek,
tahammul gosfermemek.
5ibiq, ’$* Yaprakoiz ya$ ve ince agaQ
budacp. Jibiq tiymes *mq eler -
Dokunmadan bagiran.
$ibirij is. Sinek.
Jibindav, f. Sinekinnmek.
$ibin-$irkef, rs, Sinek ve sivrisinek.
Sibirtqi, is. D^gnecjin ba$ina baqla-
nan ve hayv^nr surmek i<;in киПа^
ndan nesne, bir nevi kam^i.
5ib?rtqrlav, f, 5’biHkf He vurmak.
5>bi}F Is, bir vagina qelmi$ erkek ke^i.
Vatanmdan, milletinden
*. uzaktara qitmi$ olan kimse, ka^ak.
$ifiari : jrgannan f f^ok im
gitmek, fazla gitmek.
Sfgaiiaq. is. Karayla <;evr’k: suyun bLr
tarafi.
$igandav, f. Yukselmek, havaya dog-
fu yukselmek, yuksrge cpkmak, ik?'-
lemek.
$igarmar Is. E^rr, yazarm yazdigi ki
1гp vs.
$igarttiruv, f. (jkarHirmzik
$igaruv, f, Qikarmak, di^ari t;ikarmak,
i§fen <;ikarmak( bir $ey -cat ctm-kr
kazarak Qikarmak, bitirmek, tamam-
lamak, bir §eyin uzerine ^rkmmak.
Or» $igarmadi - Ses ^ikarmadi.
Siganiuv, f. £,kanlmak
5<ganmpazdiqr is. Bir ^eyi icat eden
$igansuvr ft (j kar 11 ma s 11 ia yai dimri
olmak.
5rgasb is, Qrkarak masraf, ziyar. za-
rar.
$igasihF s. Zarar gbren
5!9uv, f. 1. £ikmak, bir yerden git-
mek. 2. Bdkinin ^ikmay? ba^lama-
ri. 3. Bir $eyin peyda olmasp bir
sr-yin uzerine ^rkniak, Saparga $iq-
h - Yola, sefere ^ikti. Ati
Me^hur oldu. ?ibin tarn $iqh - Carn
ijsktb §i£inga jiqtf - £ok ileri gitti
§iga beris - £iki$, kapinrn bnu.
$rgimr is, 1. Meyvenin veya rkinio
verimi. 2. Qaym rengi ve iy: ol-
mast
§igtmdi, s. VeHrnlL mahsulu bob
iirunlu
$igimdiliq, is. Verimlilik
Sfrpmtal, s. Vorimli.
$«grn, is. Masraf, zarar-ziyan.
boldi - Z iyan oldu, masraf oldu
Sfgindanuv, f. Masrafa girmek, para
Srirfetmek.
Siftrndatuv, f. Masraf ettirmek, zarar
r
ettirmek,
$igrndavr f, Zarar etmek
$tginsinuv, f. Masraf ve ziyan oldu
diye uzlilmek,
$iginuv, f. Uzjklara gitmek, fazla gil-
mek.
$1Й1гг Is. Kuyudan su ^ekmek i<Jn kuh
318
lamian alet, hayvam donduren agaf,
zincir, halka vs.
$|£мггсь b. Halka, demirden halka.
Sigir$iqtav, E Snr! ve saglam bz?gh-
mak.
5»Й«, (E) is- masraE ziyan.
§i6iSf (fl.) |s. Dogu, gune$ел dogdu-
gu taraf.
$i£isuvr E Getpnmek, arkada^ ve kom-
$u olarak ya$amakP
$idam, Is. Sabir, dayamkltlik, taham-
mill..
$idamsizdiq, s, Tahammulsuzluk, do
yaniksizlik.
Jidatpav, L Fazla rahatsiz etmek, gr-
qimsizlik etmek, dayanma gucunu
kaybettirmek.
5tdav+ f. Tahammul etmek, dayanmak,
^icgsruv, E 1. Ya§i eritmek. 2. GO-
ne$in <;ck sicak olarak yakmasi 3.
Halki sikijlirmak,
Jicijinluv, L Erifilmek, kizarhlmak.
$tcuv, E 1P Yagtn kizararak erimesi.
2. Gune^in <;ok yakici olmasu
5<ctqF is, Ftin yaginin kavrularak ya-
gr ^rkanldiktan sonra artakalan kis-
mi.
JrcrldaluYj f. Yag erlrken veya bir kap-
tan ikinctye konurken ^ikan ses.
Jicildav, E 1. Yag enrken ^ikartfanY^
ses. 2. G;nirlenerek, kizarak cikari-
lan ses.
$icimdap, Yavasca, idare ederek.
$ici!uv, E Bk, $icguv.
$iq<- is. Qig, llkbaharda veya sonha-
harda <;ig tutmasr
Siqiyuv, E Gdqus kabart^rak poz yap-
mak.
$irpir!uv, f. Kam^iyla vurmak.
$rqtanuv, E Nemlenmek.
is. Kulagin alt tarafi.
$iq»L is, *Qjk-Qikn diye ^ikan ses.
$iqddasuvr E §rqddamak.
JiqrldMuv, E $ikildafmak.
$iq»ldavF E $ikildamak.
Jiqihqtav, E Kujlann jakimesi,
$rqirtatuv, L §ikirlafmak.
§iqidav, E 5’kirdamak.
Stb is. bir ku$ cinsL
Silanuv, E Sulanmak, su olmak.
$dap?in, is. Legen, t;amafir yikanan
кар.
§ilev, (L) E 1. Sivamak. 2. Su kata-
rak yogurmak.
$davF (II.) is* Atin ba^rndaki *cuge-
run*» dt
§ilbir, is, Afin ba$indaki *сидепл ve
«лоИауа» takdan yedek ip. $dbir
u$in berdi - Yardim etti.
Srl^iy, zarf. Мер. her zaman, umu-
miyetle.
§tldaqanat is. Ok. §rldehana,
$tldirr is. Iki demirin biobirine doku*
narak <ikardiqi ses.
$i1drrav, E Qngirdrjrnak.
$rtdirlatuvr E Cindirdaimak.
$ildirlav, f. Qindirdamak.
5ddir-?»ldirF §mgir, $ingir,
5ildtfv, E Qok nemli ve sulu olm^k.
Silrjildaluv, E 1. Sulandirak, 2. $mgil-
4atmak.
$ilqilidavF E Suyun dolmasi, her ta-
rafm su ile kaplanmasr.
Silpifdatuv, E Sipildatmak, $apurdal-
mak.
$ilpildavF E Sipiidamak, $apurdamak
§ihqF Is. Eski brf, adetf gelenekler.
$ilim, is. Sigara, tulun.
Jim, in. 1. Qiii!. 2, Olun senelerdon
beri c’ktigt yerdekt, ot damadann-
dan peyda olan yerin ust tabaka*
sinclaki kabugu,
$ima!> is, Kantxe.
Jtmbay : $Tmbayina batuvF E Сэк do-
kunmak, aginna gitmek, uzulmek.
§imqayr s. Bir renk ve bir ayarda,
5imqanuv, E Ortunmek.
5imqav, E Her tarafim, butun vucu-
dunu ortmek, sarmak.
$im: ?im bdtuv, f. Yok olmak. kayip
olmak, bfltmak.
$im$uv, E Qimdiklemek.
$im$uvir, is. Ma§a, ate$, kor vs. у»
lutmaya yarayan krskac-
$rm§iqt is. Ser^enin bir tiiru,
§im$ilavF f. Qimdrklemek.
$rnivm: bir ;imvnb B.r t^mdik,
azicik.
s* luk su.
(§im - gitinq) — Siragdan ,3 J9
r
5im-5it»r»q, is. K>rma-ka ri$ik, \indrn
Qikilmasi zor.
Jirnildtq, is. Yafak uzerine veya
ro sahnesine cekilcn perde.
§imir s* Tiknaz.
Simirqanuv, f. S^rtlr^innk. sinirlru-
mok, asabtlesmck,
^imirlanuv, f, Sertlesmek, saglamla;-
mak. i
SrnuriaVr (I.) L Kaynatilmakta olan
ctin yavas-yava$ kaynamasu Quy-
qa tamiri $miirladi. - £uk korktu
Simirlav, s. Serf ve saglam hale getir’
тек, srkila$tirmak, peki$tirmek.
5imbn-$tmbirr Tiksinmek, nefrel etmek
sonucu vucuHa htre^mlerin olu$
masi. t
§m, s, Dogru, gerrek, hakikai.
$inayir s. Hakikat, ger^ek, adit, doijru,
Sinar, is. (jnar agaci.
$ina$aqr is, Be$ parmagin en ku^ugu.
$indapr zarf, Sahiden, ciddi olarak,
ger^ekten,
$indasuv, f. Gerqekten, hakikaten, Te-
vekkel etmek, tevekkel diye ba$la-
mak,
5'ndiq, is. Hakikat, dogruluk, ger^ek,
$indiq$il, is, Dogruluk, qer^ek^ilik.
^inctr, is, Zincir.
$mcirlav, f, Zincirlcmek, zincire vur-
mak, zincirle baglamak.
Srncirlavh, s. Zirrcirlf, ztneire bagli.
Sintaq, is. Dirsek. elin dirsegi.
Sintaqtav, f. Dj;segiyle dayanmak.
Smtaqfiq, is, Kolluqun iki tarafmdaki
dirsek, dayandan yer.
Smtuvayb is* l<in dngrusu, meselonin
gor^ck tarafi.
$intuvayflavr f. (sin dogrusundan bah-
setmek.
SinuVj f- Pi$mekr dolgun hil»* qelmck
Sinjd, s, Gen;ek<;f.
$m$i)diqr is, Dogruluk, adaleHilik,
$mi, is. к Cam. 2. Evde t;ay iijlmesi
i^in kullandan kase.
$»m$uv, f. Dayanikliqa, saglamliga
ah;ma-k.
Jiniqbn ,jf f, Ah$tirmak, egzersiz yap-
tirmek,
Jjndanuv, f. (^ini gibi siertleSrntlc , »
Jimlav, f. Cam takmak, Qinilemek
Jnuhr f- Camlu
§inindaf zarf, Dogrusu, hakikati, ger-
<;egk
5rn, is, 1. Dagin en yuksek yeri. 2-
Bir seyin hududu.
^inayt is, Yuksek tepe
$ingirfuv, f. Bagirtmak, feryat ettirmck.
feryat etmek.
Jmdaluv, f. Ali$mak, dgrenmek, daya-
nrkh olmak.
$mgrruv, f. Yuksek scsle bagirmak,
$mdasuv, f. Bir seyin, daha saglam,
daha sik, daha dayanrklt olmasini
yardimcr olmak.
Smdav, f, Dahi dayamkh hale gefi?*
mek veya keskin olmasi i<;in cibi
sarfdmdc
5inilr is. Demit, feneko gibi jeylerin
tjkardigi ses.
5<ni|dafuv, f, Demir ve teneke gibi
$eylerin biribirine carpmasi sonucu
ses ijikarmasi.
SinrldiVj f, Teneke, demirin carpma
sonucu ses ijikarmasi.
$inilhn s. Sortie, hafif fakat dayamk-
ii gibi.
$iniravr is, Cok derin, dipsiz.
§ipa, is. Bk. 5(ypa.
5ipcmdav, f. Birisine £ok hurmet eb
mek, all-uslune du§erek ilgilenmek.
5ip$uvF f. diye ses ^ikmasi.
5ipildatuv, f. 1. Ddvmek, kam<;i veya
<;ubuk!a vurmak, 2. Sivinm kabin
agzina kadar doldurulmasi.
§»pildav, f, 1, Terlemek, 2. Sivi bir
Seyin dolu nlmasi. 3. Bir $eyin di-
gerine degmesi.
5»birtqi, Bk. Sibirtqi,
5ir: $ir bitiiv, f. Duzelmek, semirmek,
$ir bitpedi - Hayah boyunca bolluk
gormedi. $ir aynaldi - Bir yerde du-
ramadi, dondii. 5”' aynaldirdi - £epe-
Cevre dondurdu. $tr kobelek aynab
di - Durdugu yerinden ktpirdama-
dan dondij-
3$tra, Is- Qira. $iraday eandi - Qra gi-
bi yandi,
$ira$danF Is. Eide yapdma lamba, ya.-
n i£iqe uzunc®. ipe benzeyen bir
330
J?iray — Simirkendiruv
"icsnc koyduktan sonra bardak
vs.'de yak Han r$ik
Siray, Is* Insanin gorunuju, yuz ha!-
tan.
Jiraylanuv, f- Guzelle$mek, renk gir-
mex.
§irayh, s* Gbsteri^li, guzel, yaki^ik4’
Qizil ^rrayli - Kizil yuzlu.
^§traq, is, (/rag, kandil, ijik,
gt kimse igin de jiraq deyimi kul-
lanihr. $am jrraq - iyi hayat, t/k.
Siramduv, L Benzetmek, fame gibi ol-
mak.
$trqaluv, C Yuksek sesle $6ylenm^kP
ba^irmak.
Jirqasuv, f. Berabercr yuksek
$arki ^ylemek.
5'rqafuv, f. Yuksek sesle soyletmek,
ba§trtmak*
?irlav, f. Bk. $rnldav
Strmaluv, f. £ah$dmak, kari$ik, i;in-
den gtkilmaz duruma gelmek.
$irmafuv, F. Sarmas-dolas ediierek
baglatmak.
$irmaliluvr f* Sarma^-dofa^ edrlerek
baglatdmak.
$irmav, f. Sararak, dolajik olarak bag-
lamak.
5»rmaviq, is. Sarma/k.
Sirmavil, is. CesiHi desenlerle dikik
mi$ olan sus ejyasi.
$irprt Is* 1. C/rpr, kuru-budak, agat;
2, Bazt yerlerde kibn!.
$irf : jirt etiiv, f* 1, Hemen kinlmak,
hemen catlamak* 2. Hemen sinlr*
'enmek. hemen a$ob<1e$mek, parla-
mak* $rrt uyqi * Sert ve tatlr муки.
§irtildaq, is* Yilki yad1 He tereyaq<-
nm kari^imi.
Sirja, is* Yaz, kt$ ye^illigini kaybeh
meyen aga;.
Jiriq, is. Bir $eyin gorunu5u, rengi.
§irq lyird! - Bir yere topladt
$m1, is* $irrl-$inl,
Jinldatuv, f, $trddalmak.
$irildav, f* §inldamak.
$inldaviq, is* bdeegi.
Jinn, Is. Brtkide bulunan gOzel tatP
bel. ?|нп buzdi - GuzeHigrnr boz-
du
§inridtf s. Verimli
Srnj, rs. Bi И к fi yuksek agaq. $iri$
buzdi - Rahiirn? buzdu.
?itf Is* Basma vpya daha к ali 1 asi: i .1 -
ma$.
^rtqil, is, H r.ogur\ 3c.< i.
?rfuv r qabai srluv, f, U^Ohr»-kr k r ih
mak, i/zihitu d'jymak.
$dmir, s* Hafif soguk, hafif serince.
$ihnav, f* Qatlamak*
$»ftrr is. Hayvan yemi о1глак ku”a-
nilan beyaz ci^ekli bilk:
$dira, is. Dort ko5cli*
Jibrlatuv, f, (/tirciafmak.
§ihrlav, f, (^iiirlam^k.
5ihrmaq, s* Karma$ik.
Jthrmen, s* C.ck k-jn^k, irinden *;iki!-
rh<v, arap sa^i gibi.
Sibiy, is* Ba/t bolgelerd*^ ovt ive de-
hir.
Is- A^ik kemiginin yanlama o!a-
r?k ruluir iiste golerek $e-
кilde durmas।.
Sider» is* Alm dndeki iki ayagi il^
arkadaki bir ayagim bs^lamsk i^in
ozcl kayis veya ip
$iderlevr f* Ati «$ider1e» baglamak.
$iderlevlk s* Ayaklarmdan baglanmi<
at.
$iderlik, is. Hayvan bacagmin -$ider»
fakilan yeri.
5ikildevikf Is* Bk $okildeviк
§ikireyuv, f* Bk. §pkireyuv.
Sil, is* Bk. §il.
$ilgir, s, £ok sicak mevsim.
Slide, is. Yazin en sicak gunleri, Ha^
ziran, Temmuz ve Agustos aylan.
§ildehana, is. Dngumdan sonra kulLi-
mak amac.ivh nglence duzenlen-
mrsi
Silt©, is. Yuziine kar^i uiondirarak
soylenen tenkit.
filter, is* Daniel.
$i1teHir s. DantelHnmib
§ilikr is. Oi man i^indeki ufek-tnf^k
pillar
§im$uv, f* Bk 5im|uv.
$im$uVr f. Bk. $!rn$uv*
^Imirkendiruv, f. liksindirm^k, igreiv
dirmek
$imirkpnuv — Ipirituv
321
$imirkenuvf f. Tiksinm^k, igrenmnk,
utanmak, sikilmak,
§iniirikpev, E Uhnmamak, ^ckinmr-
mek.
$imirikpev$iHk, is. (Jlanmamakhk, ;c-
kinmemeklik*
$inkildeVf E Q?k ince konu$mak,
baqri$mak.
5irenuvr E Ayaklannp irzatarak
nk;a uzanmak.
$irkinF ЛЫ Pay-pay firkin Alalav men
Altay~ayl * Ah! Ah! Alatav ilc; Al-
lay.
$irik, s. Qijruk.
Jintuv, E ^urufmekt
Ibikuv, f. I$i 50k yava$ yapmak, tok
yavi]? cah$mak.
Ibilis, it. iblrs, jeytan.
Ibir-cibtr, is. Ufak tefck hareket, kj-
pirti.
Jbn-sibir, is, Fisdfr, sbylentl, dediko*
$u vs,
Ibirsuv, f. Bir jeyin tertipsiz, rastgele
sa£ ilmasr
l$ay-si$ayr •- Sevlml$, en iyisk
Ifiuv, f. Seri ©sen ruzgSr, kasngaya
mirkavemef gosteremoden kapilmek.
1. Karma*kari$ik, bir suru gu-
rultu.
Iflir, f, Brkmi$, bezmi$, usanmi| ol-
mak.
1§iruVr f. Bs^irmak, azarlamak.
Igistav, f. Bk. I^uv.
Igistiruv, f. Bir tarafa do£ru toplu ola-
rak mukavemetslzce gitmek.
Isjisuv, f, 1. Yavaj kipirdamak, yavaj
harektt etmek, 2, £ekinerek uzui-
mek.
Idirafuv, Г Da^ilmesina, seyrekle^me-
sine sebep olmak.
IdiraYt f. Da^ilmak, bdlunmek, seyrek-
le^ nek.
Idis, is, Kab kacak,
Idis-ayaq, Is. Kab-kacak.
Icdahrt, is. Talep, arzu, Istek.
IcdahananuvF f. Istemek, arzu etmek,
kdahattav, f. Arzu ve istekle takip
etmek.
Icdahattt, s. Arzulu, istekli
lz r ix eluvr f- Vizirdamak, viz w et*
mek.
Ilbirav, f. Yumujacik olmak.
H§ab Is, Nemli, rutubefli.
H^aldanuv, f. Nemii efmak, ruhjbetli
olmak.*
Ilgiyr zarf. Hep, daima, her ?aman.
Ildiy, is. Yoku$ ajagi.
Ildiylav, f. Yoku$ a$agi inmek
ildim-cddim, s. £ok aQikgozluk, ^ok
haroketlilik elmek,
•P Im/ is, l$aret, Im qaqti - l^aref etti,
Imdasuv, f. f$aret1e$mek.
Imdav, f. Sbylemek istedlghv sessiz
belirfmek, i^arel etmek.
Imi-cimi : vmi-cimr Ыг, s, Gizli hare-
kel eden ve sirlan bir.
Imira, is, Anlasma, taviz. ImiraQa keU
di - Anla$‘i,
Imiralasuv, L Karjilikh taviz vermek,
anla^mak.
Imna$ilr s. Musamahakar,
Imirt, is, Ak^am кагапЬф,
Indin, is Nefsi, atgb^luluk. Indmi kep*
ti - SusadL Indmi qundi - Susadi.
incuv, is, Bk. Incijv.
Inciq, s* Cesaretsiz, lakayt
Incirga, is. Bk. Иосифа.
Insap, is. Bk. Nisap.
In!a, is- Arzu, istek.
Intalandrruv, f. istek olujturmak, arzu
eHirmek.
Intalanuv, f- Istemek, arzu etmek.
Inhjjuv, f. Havef kcjmak. to4c arzu et*
mek.
^Inhzan s. HasreL arzu, dilek.
Intiq, $. Dilpk, arzu, hasret
Intimaq, is, Birlik, cemiyetQilik.
Intimaqtastnuv, f. Burlik haline gelir^
mek, cemiyellettirmek, birlik - be-
raberlikte olmak.
Intimaqlasuv, f- Birle^mek, organize
edilmek.
In: tn et(ivr f- Inlemek.
In$ay, (I,) is, Kotayhk, uygunluk-
Ingaq, (IL) tarL Hep, her zaman
Ingaylanuv — Iq§am
323
Ingaylanuv, E Hazirlan-rnak.
Sngaylav, E HaztHamak.
In^ayli, s. Elverijli, uygun,
ln-cm( s. Bagirma, gurultu, patirti.
Inq : inq demev, E Inlememek* Inq
etti * [nledi.
Inqil, is. IniilL
Inqtldav, f. insanin nefesi srkr$mca
zorluk cekerek r^rkardigi ses.
Ind, is. Yava§ ve halsizce £tkan ses.
Jnddav, E Yava$ ve hafif^e bir $eyler
sbyleyerek minldanmak.
Inirantuv, f. Ac, ^ek’tirerek ses £ikar!-
mak.
Iniranuv, f. Haslanm aci <;ekerek ses
5 ikarmasi.
tnirsuv, f. 1. Minldannfiak, 2. $arkiyj
haftf^e soy'emek*
fr: ir etuv, f. Hirlamak*
Irgay, Is. H05 kokulu, ti^ekli, kirmm
rengin hakim oldu^u афа£ ge^idi,
Miym irgayday - Qok zayiflami?,
kgaq, is. 1. Sallanmak, devamb ola-
rak sallanan nesne, 2, $arki ve $ih
rin veznL
tr^altuv, f. Saliandirmak.
Lgaluv, E Sallanmak, iki tarafa dog-
ru e^ilip lekrar duzelmek.
IrgatiluVf f. Sallanarak ve yeti^mi^ hal-
de olmak. Egini irgatihp tur > Eki-
ni yeti$mJj ve sallantyor,
Irgav, E О tarafa, bu tarafa sallamak,
Irguv, E Atlamak, firlamak.
Irguv, E Atlalmak, firlatmak*
Ircaqtav, f. Dijlerini gdstererek devam-
I» gulmek, sintmak.
Jrcalaqtav, E Bk. Ircaqtav,
Ircan, is, Luzumsuz $eylere gulen.
Ircandav, E Bk. trcaqtav.
Irctytuv, E Gulumsetmek.
Irciyuv, f. Gulumsemek.
Л Irza, Is. Bk. Riyza.
Irsiytuv, f. GulunTsetmek.
trsiyuv, E 1* Gutumsemek* 2. B^ak
kesmij veya herhangi bir sebeple
yara olmus yerin a^ilmasi.
trsildav, f, Derin nefes ahp vermek.
Iza( Is. Sink, asabiyet. ha qildi • Si’
niriendirdi. Izasi 6IH * Hak etti,
mustehak idi.
,' л j r- - .1 .: и ' . j .;,'
Izaqor, s. Sinirli, asabi.
Izalandiruv, f, Sinirlendirmek, asabi-
le§tjrmek.
Batanov, f. Sinlrlenmek, asabilejmek,
kizmak.
Izba, is. Sikt dikilerek yapilan bag.
Ixbar, is. Kin, slntr, kirginltk.
Izbarlanuv, f. Heybet gostermek, $o-
§uk davranmak.
Izbarli, s. Sert, i^neli, heybetfli.
Iz^ar, is. Ruzgar, soguk, ayaz.
Izgarlanuv, f. Ruzgarlanmak, ayazlaj*
mak, sogumak.
1z$uv, E Dizi halinde hriamak, hafif-
<;e ses (jikarmak.
Iz^iruv, L RuzgSnn sert<;e esmesi.
Izgiriq, f. Soguk ve ayazli ruzg&r.
Iz^ituv, f. Firlayarak gitmek, gok hiz-
li olarak gitmek.
Izuv, E Kumajlan ince ve siki olarak
ba§ dikmek.
tz»l, Is, Bk, Iztn.
tzildatuv, E << Izi biz 11» ettirmek.
Izildavr f. Bk* Izmdav.
Ixm, Is. 1. Izil-izrl ses qikmasi. 2. Soy-
lenli, dedtkodu,
Izmdaluv, E dz-iz» diye ses tikart-
mak.
izmdav, E Izin diye ses ^rkmasi*
lq, Is. Ruzg^rdan, ya^murdan korun-
meya yarayan kuytu yer, korunak.
< Iqpat Is. Tesir, bir kimsenin ikinci bir
kimseye, bir $eyin di£jenne yaphg>
testr. Iqpalmda qaldi - Tesirinde
kaldi,
Iqpaldi, s. Tesirlk
Iqtasm, is. Bk. lq.
Iqlasmdav, s. Ruzg^r ve y^djmurdan
korunmaya elverijli.
Iqtav, E 1. RuzgSr, kasirga, yagmur
vs/den korunmak. 2. Binsinden ^e-
kinmek, ^ekinerek korunmak.
2^qtrymal, zarE IhtimaL
Д} Iqtiyar, is. Kendi arzusu, kendi isteg:,
Iqtirma, is. Ruzgardan korunmak i<;in
yapilan ruzgarltk.
Iqhruv, E Toplu halde bir larafa don-
ru Jcaynyasim twiin etmek.
Iqfam, s. Az, ol^ufB.
324
Iq§amdatuv — I^qir
lq$omdatuv, L Biraz kisalttirmak, biraz
azahtirm^k, biraz kOtiilffurmek, ol-
<;ulu hale getirlmek,
Iqjamdav, L 6l<;ulu hale getirmek.
Iqilas, Is. Iyi niyeb samimiyet.
Iqilash, s. iyi niyetli, samimi.
Iqihq, is. Hi^kink. IcphQ aHt - Hasta
kimse agtHa$ti,
Ir^uv, f. SiQramak, atlamak, hamle
yapmak. Koiden cas ir>ip kettl -
Gozden yas s^rad,
1r$ifuv, f. Firlatmak, atlatmak.
Inq, is, Ar?u, istek.
Inqsu, s. Lrksiz, erki, hurriyeti yok.
Ink is* Hayvanin heybet belirtisi olan
SCSI.
Irildasuv, f. 1. Hayvanlarin kar^Hrkli
olarak *irlamasi». 2. Insanlann ge-
^inememesi, munaka^a ve kavga el-
mesi.
Intdatuv, f. Hirlatmak.
Irildav, f, Hayvamn heybef belirtisi
olarak ^kardigi ses.
Inm, Is. 1пап£. 'rim kordi * fyiligin be*
lirtisi sandi. KokborOnO kordttm, co-
bm bo lad i eken dep tnmdadi - «Boz-
kurt gordum, sefentn u^urlu ola*
cak* diye inandi,
Irm-cmn, s. Ozuntu, merak sebebiyle
peyda olan kanjik durum.
Iris, is. Devlel, zenginlik, nasip.
/Is, Is. Dumandan peyda olan slyah
renk, pislik.
Isqah is. 6lu i^in verilen sadaka.
Isqayaq, s, A^tkgbz, siki ve рек klm-
seye faydasi olmayan kimse.
Isqirtuv, L Islik caldirmak.
kqrruv, f. 1. Islik ^almak. 2. Heybel
goslermek, du^manhk ve fehlike
belirtrnek.
Isqrhq, is. Islik.
Ispalav, f. Bir ^cyi silmek, sikvrk par-
latmak.
ktaluv, f. Dumana tutularak kurutuh
mak.
Istav, f. Duman peyda etmek, duman-
da kurulmak.
Ishq, s. Sleak. Ishq kordi > Scvdi, Is-
hgma kuyip suvigina tondi - Her
seyine katlandu
Ishqtav, f. SiC3klamak.
Hsuv, (I.) f. Isimak, sicak olmak.
Isuv, (IL) f. Sijrtmek, sert-sert silmek
Isildav, f. «Is-js* diye ses tikarmak.
Jsiluv, f, Ahjmak, dayanikli hale gel-
mek, dgrenrm$< gdrmu$, tecrube al-
mi£ olmak.
(strap, is. IsraL
IsiruVf f. Kipirdatmak, ittirrnek, kaktir-
mak4
Isirriuv, f. htirilmek, kaktinlmak, btr
tarafa dogru kipirdafilmak.
IsitW/ f. Isitmak.
Itquv, L 1. Fijkirmak. 2. Firlarnak, at-
lamak.
Ituv, f, Onune, arkasina bakmadan bir-
den hrlayarak gitmek.
l$lanr is. Is Q3ma$irf don.
Isqtnuv, f. Hi^kirmak*
1$qtrT is. U<;kur.
1
Ibiiis, fs. Ibks, $cylan.
Icdiygat, is. Bk. kdiyhak
Icdiybat, is. Arzu, istek, morale
Iz, is. Iz. Iz andisti * Birbirini takip
etti. iz basti - Benzedi, rzinde yu~
rudu. Adam bold) akesinin izin bas-
ti - Adam oldu, babasinin izinde
yurudu,*babasma benzedi, (zge Jus-
ti - lakip etti. Izin suviiqadi - Fazla
geciktirmedi. lz tastamadi - Yuru-
dugu ezini belli etmedi. Iz kesii *
Izini aradi. Iz saldi - Haberle$ti. к
kaldi - Izi kaldi, tesirr kaldi. Izi $u-
vidi - Aradan zaman getjk unutuK
du. k-tuzsiz - Habersiz.
Izbasar, is. Kcndinden evvclkilerin
izinden gitmek.
kglf s* Hurmetli, saygih.
kgilik, is. lyilik, samimiyet, sSygi de-
gerlik.
kdeluv, f. k.lenmek, birisi tarabrv
dan aranmakta olmak.
izdenuv, f- Izlemek, tetkik etmek, gay-
ret ve talep etmek.
kdenuv$i, is. 1. TakiptJ, izleyici 2.
Tetkik<;i, ara$hrici.
izdestiruv, f. Ara^irmak, telkik etmek,
bulmak i<;in gayret etmek.
izdesuv, f. Beraberce arajpirmak, atan-
masma yardimci olmak.
Izdetuv, f. kletmck, aratmak.
Jzdev, f. Izlemek, aramak, Izdep aldi -
Aradi buldu, kendi istedi. Izdcgen
boldi - Arami^ gibi oldu, kdegpri’
go suragan - Arayana isteyen.
lzetr is- Izzet,
Izzet, is, Terbiye, kibarlik. izzet tut-
ti - Terbiyesini muhafaza eiti.
izzeftj, $. TerbiyeH, kibar, al^ak go*
nullii.
Izzetjit s. IzzelJi,
izzet$ildik, is. Izzetlilik
izref, is, Saygi, hurmeL
lzsizr s. Izsiz.
Iz-tuzsiz, s. Habersiz,
izji, is, ]zci.
izinse, s. Iziyle, pe$inden.
izgilf s, Izi hemen bufanr izden an-
layan.
ilSyim, zarL Hep, devamli olarak.
ilbiyti/vf f. Hayatindan bezdirilmek.
ilbiyuv, f, Bezmek,
ilbuv, f* Bezgin ve bitkin yurumek.
Ilbtsuv, L Beraberce bilkin vaziyetle
yijrumek.
Ilbili/Vf f. B'dkinle$tirmek, bezdirmek,
halsizle$tirmek.
Идок, is, llik,
hegen, is, Legen,
llezde, is, Bk. LezdeP
hgekfev, f. Iliktemek.
ilgekti, s. hikli.
hgeri, s. lien. Ilgeri bash - llerledi.
llgeri basqan ayagi keyin keiti - fie-
ri basbgi ayag* geri gitti,
ilgerlenuv, f. Ilerlemek.
hgerilev, f, Ilerlemek.
hgeriii-keyindi, s. ilerili-gerili.
hgejekteVf f. Iliklemek.
hge$el<, is, Bk. Ilgek.
ile~£a1ar zarL Heinen, derhak
hgizuv, f. Ildirmek, astirmak, kiktir-
mak.
ilgi$, is, Bk, llgek.
Ilgijtenuv, f. Bk. Ilinuv,
llde-aldalav, f. Azar azar, ^ok dikkatle
idare ederek.
ildiruv, f, Ashrmak, taktirmak, ildir-
mek.
lie, zarf, Hemen, cabuk.
326
Ilezde — irkiridi
ilezde, xarL DerhaL antnda, hemen
Hek«rf is. Bk llker.
ilek-ilek, Grup-grup, уитдк’уипык
llesHruv, f* i'istirmek. pejine takmak.
beraber gotiirmek
llesuv, f* Bidsinin pejir.c takilmak, pe-
Sinde gitmek, beraber gitmek
hkl, s. Ilk, ba$langr£( ba$inda.
Ilklm, Bk. Balkim.
Hmek, is* 8k llgek
hme|ek, is* Bk. ilge$nk
lihyfab is, Hiifjt.
huv. ((.} (. 1. Asrnak, yukan bir ye-
re asivermck, 2 Tuimak, kancayta
<;ekmek, 3 Giymek. brliinmek. Koi
ildi - Biraz iryudu - Kozge ilmedi -
Begenmedi. insan yerine koymadi
Taramisma ilindi - Za/ifladu ilikler*
kurudu. Qulaqqa ildi - Dinledi,
ehemmiycf verdi. ilip qaqti ~ Sozte
igneleJ’:. }ч1 эН|. Qdpgt qdav ilme-
di - Terlemiz. Kozin ibnedl -
vyumach. Kiylm iluvv - Elbise asan.
Iluv, (II.) is. Eskiden ciiinurlerin bir-
birine huimof ve s^ygi belirtisi ola-
rak verdigi hediyeler.
Iliivde: iluvde bit, zarf. Bazi-bazi,
arada bir
higiiv, f. 1 Yeti$mek, kalmamak. 2.
Rastgelniek t r as! lama к.
iiikr is. Akrvbabk bagi.
(iikliruv, 1. Bit ^eyi kancalayarak <;eV-
mck, kancalayarak aimak
him, is* llim.
iUndhuvt f. Tuflurmak, ili$tirmek.
iliniiv. L L Yakalanmak, rasfgelmek.
2 Yoti$mek. yakla$mak,
ilinisuvi f. Niunaka§a etmek, sect tar-
hjmak,
llip~qa$uv, Bk. Ilip-^aluv.
Ilip-jaluv, f, L&f atmak, sozte ignele-
mek, dalga ge^mek.
In, Is, In
Indai, Is* Dert, belS, bula^iei hastahk,
IndetGv, L Av hayventmn izine du$-
mek, takip etmek,
Inciiv, is* Tuck
lnlr I*. Аун» anne ve babadan olan
kardej.
1п1|екЛпЦер1п% ta Karde$ci£im
Inga, Is* Bebegin a^ladigi Zaman £i-
kardrg^ ses.
Ingalav, fT B^beqiri stk-stk aglamasi
Ingtn, is. Deveniti di$isi*
InkcHr is. A^tk, t;ok merakh ve arzulu.
ink^r bold» - Arzu etti, meraklandi
inkarlenuv, f. M^'raklanmak.
Inir, h, Ak$am yjkii.
imrletuv, f. Ak^jrn usiu* ak$am vakti
dula^inak.
Ip-ilez, zarf, (Jok ^abuk, hemen, der^
hal.
Irge, is. 1. Evin Immelt 2. Herhar^gi
bir ^cyt'n temc-fi. Irgesln avlaqqa
saldi - Yakla$madi, uzakla$ti.
irgelenvv, f* ¥crle$mek, yerle^erek
ah^mak
irgeles, s. Kapi kom$u, evin lemeli
bir-birine yakm.
Irgelesvv, f. Kom$u olmakf yakin otur-
mak.
hgelt,. s. Esash, belirli.
irenciiv, f- Rencide olmak,
[renctsuv, f. Munakasa, kavga etmek,
bir-birine kirdmak.
Irenctftfv, f* Ozmekf kirmak*
irenib h. Bk. Reni$.
Iren, is. insamn yuz haflan, rengir gos-
leriji.
Iref, h- 0k* Re).
Lev, f* KesBen hayvanin derisini yvz-
mek.
irkes'lirkes, s, Arka агкзуа, birinin
pe^inden biri*
irkuvt f* £ek<nmek+ tereddut etmek.
irkildek, s. Kof, gevjek, yumu$ak.
IrkBdefdv, f, Kof ve yumu§a-k olarak
sallandirmak.
Irkildev, f. Kof ve yumujak olmak.
Irkiltuv, f, DurduHmak, ayirhnak, ke-
nara kb$eye koydurlmak.
IrkHuv, f* Qekinmek, durmak.
Irkindi : irklndi svv, is* Bir yere bi-
rtkmij Su.
Irkls, Is, 1* Ha tali diki|te meydana
gelen polluk* 2. Horfum veya ha-
latiarda meydana gelen kivnlma.
Irkif, is* Cokelek yapilmak uzere kay-
natilmaya hazirlanan ayran.
Iriiv, f* 1. Ek§imek. 2. Da^ilmak.
tri — hirtki
327
hi, s, Kocaman, iri. Irl qara - Deve,
yilki, sigir gibi hayvan
Irfktetuv, f, Ayrrthrmak, se;tirmek
hiktevr L Ek>y, kalite olarak ауигпак.
Irrlendiruv, f. Iritcrdirmek, irife^ir-
mek.
Iritenuv, f, (rilenmek, buyuk olmak,
Irilik, s. Irilik.
Irilbkijili, s, Irili, utakii.
inl'ruvaqtt, s, hili, ufakb.
Inlrusaqli, s, Irili, ufakb.
irim$ikr is. Kcsilmi§ sutun kaynahlma-
si ile elde edllcn bir $ut urunu.
Irin, is, Irin.
Irindev, f, Irinlemek.
Irip-^iruv* L Irinlenmek, ^urumek
Irltkr, is. ikilik, anla$mazhk,
irifki$r is. Rk Ritki.
Is. is. 1 h, hizmel 2 Diki§. Istnn
$t£ardt - l$ten $ikardi. ts cuzinde -
ratbikaHa. (s tusfi - ($t du$tu, mu!>
ta<; oldu. Iske as!i - Це yaradu hal
oldu. Is likii * Diki$ dikti.
!sekr is, Iki ya$»ndaki erkek koyun
fskek, is. Cimbiz.
Isker, s. Elindon i$ gelen, usta, is ad^-
nnu i$ ehli.
Iskerlik, s, Usfalik, 1$ bilirlik.
isklrfteVr L isfiHemek.
Isteluv, f. Ц|спгпек, yapilmak, becc-
rilmek.
Isfev, f. Yapmak.
istik, is, Ucu sivri <;omak, $i$.
Isuvf f* §i$mek.
hrk, is^ §i$, $i$kin1ik*
Isinuv, f, §Цтек. olmak.
isip-kebuv, f, §i$erek buyumek,
isiruv, f. §i^kin h?i1e getirmek, $15010-
^rni saglamak
Ц, is. 1. Ц, r<; taraf. 2, Insanin karnt.
3 Bibisenin, ic, aster taraft, 1$ fart-
h - It; ge<;irdi, it;ini qekti. 1$ tarfti -
Haber verdi, i$aret etti. Ц<еп Tindi -
Sir jey demedi. Ц qaynadi - Kizdi,
sinirlendi. I$i ajidi - Acid), uzuldu,
Ц| kuydi Цг yandi, ktskandt, Ц-
ten jaldi - Ayagtn i<; larafmdan Qel-
me taktr, Ц tastadi - Erken doguni
yapli. Oy i$i - Aile fedleri, l$i lar *
Kiskant;,
Цек, is. Bagirmak.
Цек-qarinr is. Bagirsak ve karin
l$kerir zarf, Iceri, it^eriyo dogru
i$kiyim, is. Ц giyimi.
1$kizuv, f. I^irmek.
Ukilik, (L) is Atin arkasina, rgpriu
alhna komjlan yumusak ке<;с
Ukilik, (IL) Alkollu t^ki
l$kimP 1. Eskim (hit; kimse}
i$ri6rse, Bk. E$narse.
I$tarliq, is. Kiskan^lik
Mey, zarf. Sensizre
Isfesuv, L Bitde§mekr birl'k hglinr qp|-
тек,
i$tene, z* Bk. E$Iene
i$H, s. It;i geni$.
Ijtrriiv, f. Isirniek.
istidish, 5. Ic;lbdi$li.
l$uv, f. Цтек, yudumlamak
i$ikf is. Hayvan derisinden yapnan
kurk.
i$iluv, f. ЦИтек,
I0rndik, is* ЦПесек $ey( 2. It;ki
l$im-cemF is, Цтек-уетек.
Цпага, s. Kendi aralannda, kendi ic'n-
de.
t$irtkL is, Muska ite i^irilen su