DU Bilgisi Kitabil
TuncaytiZTORK
Seigin AKQAY
Salih GUN
Ercan TA$DEM1R
MertkanMURT
Haci OmerAYYILDiZ
Kadir YILDIRIM
Adem (JALQKAN
Murat CUMA
www.dilset.com
YEN/ OGRENENLER 1Q1N
LALE TURKQE OGRETiM SETI
Hazirlayanlar
Tuncay OZTURK
Sezgin AKQAY
Salih GUN
Ercan TA§DEMIR
Mertkan MURT
Haci Omer AYYILDIZ
Kadir YILDIRIM
Adem QAU§KAN
Murat CUMA
Degerlendirme Kurulu
Mehmet armaOan
Ahmet GURDAL
Ahmet YiGIT
Mehmet MUJDE
ilhan YILDIRIM
Ahmet YILDIRIM
Kapak ve Sayfa Tasanmi
Ayhan KARAKUL
Murat ALTINDAG
Turgay ABLAK
Yayma Hazirlik
Dilset Dizgi ve Graf ik
Bu kitabm tamammin ya da bir kisminin, kitabi yayinlayan §irketin onceden izni
olmaksizin elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayit sistemi ile
(jofjaltilmasi, yayimlanmasi ve depolanmasi yasaktir. Bu kitabin turn haklan,
Copyright © Surat Basim Reklamcihk ve Egitim Arabian Sanayi Ticaret A.§. ye aittir.
All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored in a retrieval
system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical,
photocopying, recording or otherwise, without the written permission of the
Publisher.
Film Qiki?
S.G.S.M.
Bu kitabin hazirlanmasinda Turk Dil Kurumunun imla Kilavuzu (2009) esas alinmi^br.
ISBN: 478-9944-450-69-0
Basim Yeri ve Yili
Qaglayan A.§.
TS EN ISO 9001:2008
Ser No: 300-01
Sarni? Yolu Uzeri No:7 Gaziemir / IZMIR
Tel: (0232) 274 22 15
2013-IV
Cumhuriyet Mah. Libadiye Cad.
Haminne Qe§mesi Sok.
Baran i§ Merkezi Nu. 13 34696
USKUDAR-iSTANBUL
Telefon : +90 (216) 522 09 00 (Pbx)
Faks :+90 (216)443 98 39
KITAP HAKKINDA	П
Dunyanin geni§ bir cografyasmda konu§ulan TurkQe, yurt iginde ve yurt di§inda, ozellikle yabancilarm ogrenmeye galigtiklan
dillerden biri olmu§tur. Yurt diginda TurkQe ogretmek amaciyla, modern dil ogretim tekniklerine uygun ders kitaplannin hazirlanmasi1
zaruret haline gelmiQtir.
Turkgeyi en modern dil ogretim teknikleriyle ogretmeyi hedefleyen Dilset Yaymlan 10 yildan beri yabancilara TurkQe ogretimi
konusunda Qali§malar yapmaktadir. Dilset Yayinlari’nm 130 ulkede okutulan yaklagik 150 pargalik TurkQe ogretim setleri bulunmak-
tadir. Dilset Yayinlari’nm yazarlan bu dokiimanlan yurt di§mda uygulamakta ve TUrkQe ogretimi konusundaki tecriibelerini yeni eser-
lere yansitmaktadirlar. Dilset Yaymlan son yillarda bolgesel farkhhklara gore TurkQe ogretim kitaplari hazirlamaktadir. Bu Qah§malar-
dan biri de “Laie TurkQe Ogretim Seti”dir.
Laie TurkQe Ogretim Seti, Avrupa Dil Kriterleri QerQevesinde, modern dil ogretim teknikleriyle hazirlanmi§, Turkgeyi kolay ve
eglenceli bir §ekilde ogretmeyi hedeflemektedir. Qoklu zeka kuramma uygun hazirlanan bu set 12-18 ya§ arahgmdaki Turkgeyi yeni
ogrenen ogrenci lere hitap etmektedir.
Laie TOrkge Ogretim Seti; Ders Kitabi, Qaligma Kitabi, Dil Bilgisi Kitabi, Ogretmen Kitabi, Okuma Kitaplari, Etkilegimli CD,
Seslendirme CD’si ve Posterlerden olugan zengin bir igerige sahiptir.
Ders kitaplari 12 uniteden olugmaktadir. Uniteler kolaydan zora. yakmdan uzaga ilkelerine gore ogrencilerin gunlUk hayatta kullana-
bilecekleri konulardan ve etkinliklerden olugmaktadir. Kitaplar renkli olup ogrencilerin ya§ seviyelerine uygun resim ve fotograflarla
tasarlanmiQtir.
Qah§ma kitaplari da resimlerle ve fotograflarla desteklenmigti r. Qal igma kitaplari nda ders kitabmdaki unitelerin bol urn leriyle ilgili
KiTAPLARIN GENEL OZELLiKLERI
♦	Ders kitabmm ba§mda giri§ bolumu yer almaktadir. Bu bolumde "Smit Dili, Renkler, Aylar, Gunler, Sayilar, Sifatlar..." gibi ogren-
cilerin surekli ba§vurabilecegi temel konular verilmigtir.
♦	Ders kitabi; "Kelimeler, Okuma-Anlama, Dinleme-Anlama, Konu§ma, Yazma, Dil Bilgisi, izIeme-Anlama, Degerlendirme, Oyun
Eglence, Sdzlukge ve Proje Odevi” bblumlerinden olugmaktadir.
♦	Kelimeler bolumunde uniteyle ilgili hedef kelimeler verilmigtir.
♦	Okuma-Anlama bolumunde konuyla ilgili bir metin bir de diyalog verilmigtir. Metinler iQin ozel fotograflar gekilmigtir.
♦	Dinleme-Anlama bolumunde kolaydan zora dogru farkh dinleme metinleri verilmigtir.
♦	Konu§ma bolumlerinde ogrencilerin gOnlOk hayatta kul lanabilecekleri diyaloglar verilmi§tir. Bu bbliimdeki diyaloglar resimlendirilmiQtir.
♦	Yazma bolumunde konuyla ilgili yazma etkinlikleri verilmigtir.
♦	Dil Bilgisi bolumunde konuyla ilgili dil bilgisi kurallan ogrencilerin seviyelerine uygun bir gekilde ozet halinde verilm i§ti r. Ayrica
dil bilgisi konularmm ayrmtili bir gekilde uygulamalanyla anlatildigi Dil Bilgisi Kitabi hazirlanmigtir.
♦	izIeme-Anlama bolumunde 3-4 dakikahk filmier ve bu filmlerle ilgili etkinl ikler veri Imigtir. Bu bolumun amaci ogrencilerin gdrsel
ve igitsel oiarak TOrkge ogrenme becerilerini geligtirmektir. Bu bolumdeki filmier ders kitabmdaki konulara paralel olarak senarize
edilmigtir. Filmlerin gekimi gergek mekanlarda yapilmiQtir. Filmier; normal ve kontrollu olmak uzere iki farkh §ekilde seslendirilmigtir.
♦	Degerlendirme bolumunde konunun geneliyle ilgili degerlendirme sorulan bulunmaktadir.
♦	Oyun eglence bolumunde konularla ilgili, oCjrencileri eQlendirecek oyunlar hazirlanmiQtir.
♦	Sozlukge bolfimunde Oniteyle ilgili isimler ve fiiller verilmiQtir.
♦	Proje Odevi bolumunde ogrencilerin uniteyle ilgili yapacaklari proje ddevleri verilmi§tir.
♦	Qahgma kitabi; "Resimli Sozliik, Kelimeler, Okuma-Anlama, Dinleme-Anlama, Yazma, Dil Bilgisi ve Degerlendirme” bolum-
lerinden olu^maktadir.
♦	QahQma kitabmm ba§mda uniteyle ilgili iki sayfahk Resimli Sozliik bolumu bulunmaktadir. Bu bolumde unitede geQen en onemli
kelimeler resimli olarak verilmiQtir.
♦	Qah§ma kitabmdaki Okuma-Anlama ve Dinleme-Anlama bblumundeki metinler de seslendirilmiQtir.
♦	Laie TurkQe Ogretim Seti’ne bagii olarak ogrencilerin okuma becerilerini geligtirmek amaciyla 12 adet okuma kitabi hazirlan-
mi§tir. Bu kitaplardan 6 tanesi Qizgi roman tarzmdadir. Okuma kitaplari dramatize edilerek seslendirilmi§tir.
Laie TurkQe Ogretim Seti’nin yurt di§mda TurkQe dgretimine Qok onemli bir yenilik getirecegini umuyoruz.
DILSET YAYINLARI
3
Selamlasma Tam$ma
Igindekiler
Zaman
4
Selamla$ma
Tan/$ma
1.	ALFABE
Tamm: Bir dilin seslerini yaziya gegirmek iQin kullamlan i§aretlerin tumune alfabe denir. Turk alfabesinde 29 hart vardir.
Biiyiik Harder
|ABCQDEFGGHliJKLMNOOPRS§TU0VYZ
Kugiik Harder
|abcgdefg6hiijklmno6prs§tuuvyz
Harderin Okunusu
|A, Be, Ce, Qe, De, E, Fe, Ge. Yumugak Ge, He, I, i, Je, Ke, Le, Me, Ne, 0, 0, Re, Re. Se, §e, Те, U, U, Ve, Ye, Ze.
Harf ler iki gruba aynlir:
1.	llnlu Harder : a, e, i, i, о, o, u, (i
a.	Kalin Unlii Harfler	: a, i, o, u
b.	Ince Onlu Harfler	: e, i, b, u
2.	Unsuz Harfler : b, c, g, d, f, g, g, h, j, к, I. m, n, p, r, s, §,
t, v, y, z
a.	Serf Unsuz Harfler	: f, s, t, k, g, §, h, p
b.	Yumu^ak Unsuz Harfler : b, c, d, g. g, j, I, m, n, r, v, y, z
Not
Turkgede “yumu^ak g (g)” lie baglayan kelime yoktur.
Yumu§ak g kelime ortasmda veya sonunda bulunur.
Ornekler:
dag	sag
bag	saQhk
bagci	egri
yagmur	dogru
6
2. UNLU UYUMU
Tamm: Turkge sdzlerde kok hece unliilerinin ta§idiklan kalmhk-incelik, duzliik-yuvarlakhk niteliklerine gore, oteki hecelerin
unlulerine yaptigi etki sonucunda ortaya gikan benze§me sistemine unlu uyumu denir.
	Diiz		Yuvarlak	
	Geni§	Dar	Geni§	Dar
Kalin	a	I	0	U I
Ince	e	i	6	JL
1. Biiyuk Unlu Uyumu
Bilyuk unlu uyumuna gore;
1. Kalin iinlO “-a, -i, -o, -u" harflerinden sonra kalin iinlu “-a, -i, -o, -u" harfleri gelir.
simf, okul, sira, masa, kirmizi, anlama, okuma, yazma
2. Ince iinlu “-e, -I, -o, -0” harflerinden sonra ince Onlii “-e, -I, -o, -0” harfleri gelir.
silgi, defter, ogrenci, ogretmen, miidur, TOrkge, kelime
2. Ku^iik Iinlu Uyumu
KiiQuk (into uyumuna gore;
1. Diiz unlulerden sonra. diiz unluler gelir.
kapi, sira, masa, pencere, silmek
2. Yuvarlak unlulerden sonra. dar yuvarlak ya da geni§ diiz unluler gelir.
okul. ogretmen, duvar, oynamak, okumak
1. A$agidaki kelimelerdeki unlu ve iinsiiz harfleri ornekteki gibi yazimz.
Ornelc
	Unlit Harf	iinsiiz Harf
Fatih	|	a, i		f.t.h	
Kalem		
Okul		
Ogretmen		
Simf		
Bilgisayar		
7
2.	A$agidaki kelimelerdeki kahn ve ince iinlii harfleri ornekteki gibi yazimz.
	Kalin iinlii Harf	ince iinlii Harf
Kalem	a	e
Kitap		
Defter		
Sinif					—		1
Yagmur		
Karde§		
Elma		
Anne		
Merhaba		
Bilgisayar		
3.	A§agidaki kelimelerdeki sert iinsiiz ve yumu§ak iinsiiz harfleri ornekteki gibi yazimz.
	Sert iinsiiz Harf	Yumu§ak iinsiiz Harf
Defter	f.t	d, r
Kalem		
Sinif		
Karde§		
Kitap		
Bilgisayar		
Merhaba		
iyi ak§amlar		
Ho§ geldiniz		
Ho§ga kal		
Parmak kaldir		
4.	A$agidaki kelimelerden hangilerinin biitiin iinlii
harfleri incedir? i$aretleyiniz. (✓)
Merhaba
Silgi
iyiyim
Onlar
Dinleme
Asansbr
Istanbul
 Ben ve sen
Ogrenci
2) Adim Osman
J Ogretmen
] iyi giinler
Alfabe
” Kitap
5. A$agidaki kelimelerden hangilerinin biitiin iinlii
harfleri kalmdir? i$aretleyiniz. (✓)
—	Nasilsmiz? Okul	|	□	Haslayim Parmak kaldir
	Te§ekkur ederim		Ho§ bulduk
	Sinif		Degerlendirme
	Odev		Telefon
8
3. §AHIS ZAMiRLERi
Tamm: Varhklan ki§i olarak temsil eden ve ki§i adlarmin yerine gegen zamirlere denir.
Tekil §ahislar igin “ben, sen, o” Qogul §ahislar igin “biz, siz, onlar” kelimeleri kullanilir.
Birinci Tekil §ahis	ikinci Tekil §ahis
Ikinci Qofjul §ahis
ClQuncii QoQuI §ahis
9
2.	A$agidaki bo§luklan ornekteki gibi doldurunuz.
1.	Ben : Birinci tekil §ahis
2.	Sen : .........................
3.	О : ......................•....
4.	Biz :.............................
5.	Siz :.............................
6.	Onlar:............................
io
4. iYELIK EKLERi
Tamm: Adm kar§iladigi nesnenin bir §ahsa veya nesneye ail oldugunu belirten eklere iyelik ekleri denir.
iyelik ekleri, isimlere §u §ekilde gelir:
Birinci Tekil §ahis iyelik Ekleri	-(i)m, -(i)m, -(u)m, -(0)m	1. Ben и*	Benim «*	Benim ad-im
ikinci Tekil §ahis iyelik Ekleri	-(i)n, -(i)n, -(u)n, -(u)n	2. Sen nW	Senin и*	Senin ad-in
UQOncii Tekil §ahis iyelik Ekleri	-(i), -(i), -(u), -(ii), -si, -si, -su, -s(j	3. 0	>*	Onun I*	Onun ad-i
Birinci QoQuI §ahis iyelik Ekleri	-(i)miz, -(i)miz, -(u)muz, -(u)muz	4. Biz «*	Bizim i*	Bizim ad-imiz
ikinci Qogul §ahis iyelik Ekleri	-(i)mz, -(i)niz, -(u)nuz, -(u)niiz	5. Siz *	Sizin i*	Sizin ad-miz
Uguncii Qogul §ahis iyelik Ekleri	-lar+i, -ler+i	6. Onlar I*	Onlann i*	Onlann ad-lan
1. iyelik ekleri, son harfi unlu olan kelimelere §u §ekilde gelir:
	a, i	e, i	0, u	6, ii
	Araba	Anne	Palto	uto
Benim	arabam	annem	paltom	utum
Senin	araban	annen	palton	UtUQ
Onun	arabasi	annesi	pallor	utusQ
Bizim	arabamg	annemiz	oaltomuz	utumOz
Sizin	arabaniz	anneniz	paltongz	iitunOz
Onlann	arabalan	anneleri	paltolan	utulfiri
iyelik ekleri, son harfi unsuz olan kelimelere §u §ekilde gelir:
12

1. A$agidaki bo§luklan ornekteki gibi uygun kelime-		3. A§agidakileri uygun iyelik ekleriyle e$le§tirlniz.	A	
lerle doldurunuz.		1. Bizim koy		a. -unuz	
Omek: Bizim evimiz.		2. Onun odev		b. -im
1			kitaplan	3. Sizin koi		c. -Ian
2			defteri	4. Bizim sag		d. -umuz
3			smifimiz	5. Onlarm ad		e. -i
4			babam	6. Benim kalem		f. -imiz
5			adi		
6			gantan		
7			okulumuz		
8			kalemin		
9			silgisi	4. A§agidakileri uygun iyelik ekleriyle e§le§tiriniz.	
10			telefonum		
		1. Senin oda		a. -si
11			dersimiz	2. Onlarm ayakkabi		b. -m
12			 sorunuz	3. Benim araba		c. -n
13			i§leri	4. Sizin soru		d. -muz
14			arabasi	5. Onun kedi		e. -nuz
		6. Bizim pano		f. -Ian
5. A§agidakileri uygun iyelik ekleriyle e§le§tiriniz.
2.	A$agidaki bo^luklan ornekteki gibi uygun iyelik
ekleriyle doldurunuz.
Omek: Onun arabasi
1.	Benim masa.....
2.	Senin sira.....
3.	Onun santa.....
4.	Bizim araba....
5.	Sizin soru.....
6.	Onlarm ayakkabi.....
7.	Benim bilgisayar....
8.	Senin defter...
9.	Onun sinif.....
10.	Bizim i§.....
11.	Sizin okul.....
12.	Onlarm telefon......
13.	Benim baba.....
14.	Sizin anne.....
1.	Senin televizyon.... a.	-Ian
2.	Sizin araba.... b.	-u
3.	Onlarm arkada§...... c.	-un
4.	Benim oOretmen....... d.	-miz
5.	Onun okul...... e.	-mz
6.	Bizim sandalye..... f.	-im
6.	ilgili kelimeleri e§le§tiriniz.
1.	Onun	a.	evleri
2.	Bizim	b.	okulun
3.	Sizin	c.	odevi
4.	Onlarm	d.	silgim
5.	Senin	e.	dersimiz
6.	Benim	f.	smifiniz
13
ilgili kelimeleri e§le§tiriniz.
8. ilgili kelimeleri eslestiriniz.
1. Sizin	a.	□Ikeleri	1.	Onlann	a.	okulun
2. Benim	b.	iilken	2.	Sizin	b.	okulu
3. Onlann	c.	ulkemiz	3.	Benim	c.	okulumuz
4. Senin	d.	ulkeniz	4.	Onun	d.	okul Ian
5. Bizim	e.	ulkeniz	5.	Senin	e.	okulum
6. Sizin	f.	ulkern	6.	Bizim	f.	okulunuz
9. A§agidakileri uygun iyelik ekleriyle eslestiriniz.
u	1.	Benim defter		a. -im	в	1.	Senin arkada§		a. -in
	2.	Benim okul		b. -im		2.	Senin §ofor		b. -in
	3.	Benim arkada§		c. -urn		3.	Senin karde§		c. -un
	4.	Benim mudur		d. -um		4.	Senin yurt		d. -tin
El	1.	Onun simf		3.-0	Q	1.	Bizim okul		a. -umuz
	2.	Onun defter		b. -u		2.	Bizim defter		b. -imiz
	3.	Onun telefon		c. -i		3.	Bizim bilgisayar		c. -umuz
	4.	Onun yuz		d. -i		4.	Bizim kby		d. -imiz
10. A$agidaki bo§luklari ornekteki gibi iyelik ekleriyle doldurunuz.
Omek: 1.	Senin kbyOn	-un 2.	Onun kbyu	-0 3.	Sizin koyunuz	-uniiz 4.	Benim kbyum	-um		 1	 -leri 2	. Sizin silginiz	-niz 3	 -m 4	 -si
В “ 1	 -in 2	 -imiz 3	.	Onlann simf	 -Ian 4	 -i		1			 -unuz 2	 -un 3	. Bizim yol	 -umuz 4	 -um
14
Benim evim
Senin				
Onun		okulu		
Bizim			bilgisayarimiz 					
Sizin				
Onlann				gdzleri
12. A§agidaki tabloyu doldurunuz.
				
	( Sandalye )	( Ayakkabi )	(	Vazo	)	(	Oto	)
Benim				
Senin	sandalyen			utun
Onun				
Bizim				
Sizin		ayakkabimz		
Onlann			vazolan	
13. A^agidaki test sorularmi cevaplayimz.
1. “Ben........kalem.........”
Yukaridaki bogluklari uygun eklerle doldurunuz.
A) -in/-in	B) -im/-m
C) -im/-im	D) -in/-im
5. “Biz..........sinif.............”
Yukaridaki bo§luklan uygun eklerle doldurunuz.
A) -inZ-imiz	B) -im/-imiz
C) -im/-imiz	D) -in /-larimiz
2. "........nun evi”
Yukaridaki bo§lu$u doldurunuz.
A) Ben	B) Sen
C) Onlar	D) О
6.	“Bu..................okulun.”
Yukaridaki bo§luQu doldurunuz.
A) benim	B)	senin
C) bizim	D) sizin
3. “Onunganta............”
Yukaridaki bo§lugu uygun ekle doldurunuz.
A) -su	B) -si
C) -si	D) -sfl
7. “Biz....bgretmen...........”
Yukaridaki bogluklan uygun eklerle doldurunuz.
A) -tn /-im	B) -im/-im
C) -im/-iniz	D) -im/-imiz
4. “0,.........kalemin.”
Yukaridaki bo§lu£u doldurunuz.
A) benim	B) senin
C) onun	D) bizim
8. “......................defterleri”
Yukaridaki bo^luQu doldurunuz.
A) Onlarm	B) Onun
C) Sizlerin	D) Sizin
14. A^agidaki tamlamalarm hangilerinde iyelik eki 15. A§agidakl sorulan ornekteki gibi cevaplayimz.
Yanh? kullamlmi§tir? i§aretleyiniz. (✓)	ornek: Ben / te|eni _»Benim kalemim.
1.	_ Benim kalemim	1. Sen / ganta
2.	_ Onun haritasi	2. Onlar / bgretmen
3.	Sizin okulunuz	3. SizZ defier
4.	_ Senin kitabim	
5.	_ Bizim silgiyimiz	4. Biz/okul
6.	_ Sizin okulunuz	5. Ben / arkada§
7.	_ Onlarm odasi	6. O/sira
8.	_ Bizim telefonum	
16
Oku!
1. QOGUL (QOKLUK) EKI (lar I -ler)
Tamm: Adlarda ve zamirlerde ayni turden birden §ok varliQi anlatmak igin; fiillerde, fiilin gosterdigi olu§ ve kili§i yapan §ah-
sin Qokluk oldugunu gostermek igin kul lamian eklere denir.
t Я	
Tekil	Qogul
Masa	Masa-lar
Bahk	Balik-lar
Qocuk	Qocuk-lar
Televizyon	Televizyon-lar
Tabak	Tabak-lar
Doktor	Doktor-lar
T
Tekil	Qogul
Tebe§ir	Tebe§ir-ler
Pencere	Pencere-ler
Qigek	Qigek-ler
Resim	Resim-ler
Soz	Sbz-ler
Gozliik	GdzlOk-ler
Not________________________________
Qogul eki, kelimenin son hecesinde kahn
unlu had (a, i, o, u) varsa "-lar"; kelimenin
son hecesinde ince unlu had (e, i, 6, u)
varsa "-ler" §eklinde yazilir.
1. A§agidaki bo§luklari “-lar, -ler” ekleri lie doldurunuz.
Ornek: silgi - ler / simf - lar
1.	Araba		6.	Simf	
2.	Ordek		7.	Defter...
3.	Elma		8.	Kalem...
4.	Kapi		9.	Tebe§ir.
5.	Silgi		10.	Sozluk..
11.	OQretmen.....
12.	Kitap...
13.	Soru....
14.	OQrenci....
15.	Tahta...
18
2. Agagidaki bogluklari resimlere bakarak doldurunuz.
Ornek:
Dikkat!
TurkQeye yabanci dillerden gecjen bazi kelimelerin gogullari
telaffuza gore yapilir.
Ornek
Kalp	- Kalpler
Saat	- Saatler
Metal - Metal I er
Gol - Goller
2. ISARET ZAMIRLERI
Tamm: Varliklan igaret ederek, gdstererek kargilayan zamirlere denir. igaret Zamirleri; “bu, gu, o, bunlar, gunlar, onlar”dir.
§ahis zamirleri sadece insan igin kullanilir. igaret zamirleri ise hem insan hem de insan digi varhklar igin kullanihr.
1. TEKIL l§ARET ZAMIRLERI
Tamm: Тек varligi igaret eden zamirlerdir.
Bu	: Sdz sdyleyene	gore yakmda bulunan varligi igaret eder.	^ZZZ3	9
§u	: Sdz sdyleyene	gore biraz uzaktaki varligi igaret eder.	^ZZ^3	IF
О	: Sdz sdyleyene	gore daha uzakta bulunan varligi igaret eder.	zzz?3
2. QOGUL i§ARET ZAMIRLERI
Tamm : Birden fazla varhgi i§aret eden zamirlerdir.
Bunlar : Soz soyleyene gore yakmda bulunan varliklari i§aret eder.
§unlar : Soz soyleyene gore biraz uzakta bulunan varliklari i§aret eder.
Onlar : Soz soyleyene gore daha uzakta bulunan varliklari i§aret eder.
20
3. SORU ZAMIRLERI
Tamm: Canli ve cansiz varliklari soru yoluyla temsil eden zamirlere denir. Soru zamiri olan kelimeler “Kim” ve “Ne”dir.
Kim: Sadece insanlar igin kullanilan ve onlari soru yoluyla temsil eden zamirdir.
A: Bu kirn?
B: Ogretmen
B: OQrenci
A: Bu kirn?
B: Ali
Ne: insan diginda kalan canli ve cansiz varliklarla nitelik igin kullanilan zamirdir.
Ornekler: Ц
A: Bu ng?
B: Sandalye
A: Bu ne?
B: Kopek
A:	Bunlar ne?
B:	Bunlar kalem.
A:	§unlar ne?
B:	§unlar araba.
A:	On lar ne?
B:	Onlar tebe§ir.
A: Bunlar kirn?
B: Bunlar ogrenci.
A:	Onlar kirn?
B:	Onlar ogretmen.
D
i
к
к
A
T
Bu ne? = Bu nedir?
Bunlar ne? = Bunlar nedir?
1. A: §u ne?
B: §u, kalem.
0, kalem.
3. A: §u, kirn?
B: §u, Tank.
0, Tank.
A: §unlar kirn?
B: §unlar All, Esra ve Ahmet.
Bu kirn? = Bu kimdir?
Bunlar kirn? = Bunlar kimdir?
2. A: §unlar ne?
B: §unlar defter.
Onlar defter.
4. A: §unlar kirn?
B: §unlar ogrenci.
Onlar ogrenci.
21
Bu............?	§u...........?
0, silgi
и
§unlar.............?
Onlar Emine ve Zeynep.
Onlar...............?
Onlar benim oyuncaklarim.
4.	SORU EKI (mi / mi / mu / mu)
Tamm: isimlerde fiillerde ve oteki kelime turlerinde soru anlamim kar§ilayan eklere denir.
Soru ekleri “mi, mi, mu, mu” dur. Soru eki. kendinden bnceki kelimelerden ayn, kendinden sonra gelen eklerle biti§ik yazilir.
Soru ekleri, kelimelere §u §ekilde gelir:
Soru eki	Ornek
a, i	mi	Bu, masa mi?	Bunlar kapi mi?
e, i	mi	§u, ev mi?	Onlar kalemlik mi?
o, u	mu	0, okul mu?	§u, kutu mu?
6, u	mi)	Bu, gbz mu?	§unlar sozliik mu?
22
Ornekler:
A: Bu, ne?
B: Bu, sira.
A: Bu, sira mi?
B: Evet, sira.
A: Bu, ne?
B: Bu, defter.
A: Bu, defter mi?
B: Evet, defter.
A: Bu, ne?
B: Bu, pane.
A: Bu, pano mu?
B: Evet, pano.
A: Bu, ne?
B: Bu, monitor
A: Bu, monitor mu?
B: Evet, monitor.
B: Bu, postaci.
A: Bu, postaci mi?
B: Evet, postaci.
A: Bu, kim?
B: Bu, ogretmen.
A: Bu, ogretmen mi?
B: Evet, ogretmen.
A: Bu, kim?
B: Bu, doktor.
A: Bu. doktor mu?
B: Evet, doktor.
A: Bu, kim?
B: Bu, §ofor.
A: Bu, §ofdr mu?
B: Evet, §ofor.
И
k. Bu, sozliik mfl? B: Evet. Bu, sozliik.	A: §u, masa mi? B: Evet. §u, masa.	A: 0, okul mu? B: Evet. 0, okul.
A: Bunlar, aski mi? B: Evet, bunlar aski.	A: §unlar, kalem mi? B: Evet, §unlar kalem.	A: Onlar, kitap mi? B: Evet, onlar kitap.
A: Bu, §ofor mu? B: Evet. Bu, §ofor.	A: §u, ogrenci mi? B: Evet. §u, ogrenci.	A: 0, garson mu? B: Evet. 0, garson.
A: Bunlar postaci mi? B: Evet, bunlar postaci.	A: §unlar doktor mu? B: Evet, §unlar doktor.	A: Onlar polis mi? B: Evet, onlar polis.
A$agidaki bo§luklari ornekteki gibi doldurunuz.
Ornek: Bu, masa mi?
1.	Bu, televizyon.............?
2.	§u, harita................?
3.	§u, sandalye...............?
4.	0, kitaplik................?
5.	§unlar, avukat.............?
6.	Onlar pilot................?
7.	Bu, hem§ire			?	13.	Bu, cetvel	
8.	§u, perde			?	14.	§u, ogretmen
9.	0, defter			?	15.	0, futbolcu....
10.	Bunlar, marangoz			?	16.	Bunlar, gozluk
11.	§unlar, hoparlor			?	17.	Onlar pano....
12.	Bu, defter			?	18.	Bu, bayrak ....
,?
.?
,?
,?
9
23
5.	ISIMLERDE OLUMSUZLUK (degil)
Tamm: “degil" kelimesi isim cumlelerinde olumsuzluk anlami verir.
Dikkat: Turkgede "mi" soru cumlelerine kargilik “Evet ve Hayir" §eklinde cevaplarverilir.
OLUMSUZLUK (-)
Hayir
OLUMLU (+)
Evet
Ornekler:
A: Bu, kitap mi?
B: Evet. Bu, kitap.
A: Bu, masa mi?
B: Hayir. Bu, masa deQil.
1.	A: Bu, kitap mi?	2.
B: Evet. Bu, kitap. (Olumlu)
B: Hayir. Bu, kitap degil. (Olumsuz)
A:	0. kalem mi?
B:	Hayir. (Olumsuz - Kisa cevap)
3. A: Bu, kitap mi?
B: Hayir. Bu, kitap degil.
A: Peki, bu ne? (defter)
B: Bu, defter.
4.	A: Bu, silgi mi?
B: Evet. Bu, silgi. (Olumlu)
Hayir. Bu, silgi degil. (Olumsuz)
5.	A: §u, senin gantan mi?
B: Evet. (Olumlu - Kisa cevap)
6.	A: Bu, senin defterin mi?
B: Evet. Bu, benim defterim.
Hayir. Bu, benim defterim degil.
1.	Asagidaki sorulan resimlere bakarak cevaplayimz.
Bu, ganta mi?
Hayir.................
Televizyon
0, radyo mu?
Hayir.................
0, bafige mi?
Bunlar telefon mu?
Hayir..................
§unlar kagit mi?
................degil.
0, basketbolcu mu?
................degil.
................degil.
.................deQi	I.
0, zebra mi?
..................degil.
Bu, defter mi?
.................degil.
24
2.	A^agidaki sorulara ornekteki gibi olumlu ve olum-
suz cevaplar yazimz.
Omek: A: Bu, bilgisayar mi?
B: Evet. Bu, bilgisayar.
Hayir. Bu, bilgisayar degil.
1.	A: §u, bgretmen mi?
B:	Evet............................................
Hayir............................................
4.	Asagidaki test sorularim cevaplaymiz.
1.	A: Bu kalem senin mi?
B:....................................
Yukaridaki bo§lugu doldurunuz.
A)	Hayir, senin degil.
B)	Hayir, benim.
C)	Evet, benim.
D)	Evet, benim degil.
2.	A: §unlar kedi mi?
B:	Evet..........................................
Hayir..........................................
3.	A: 0, Ahmet mi?
B: Evet,..........................................
Hayir..........................................
4.	A: Bu $anta Zehra’nm mi?
B:	Evet..........................................
Hayir..........................................
5.	A: Bu, senin mi?
B:	Evet..........................................
Hayir..........................................
2.	A: ..................................?
B: Evet. 0, benim arkada§im.
Yukaridaki bo§lugu doldurunuz.
A)	0, senin arkada§m.
B)	0, benim arkada§im.
C)	0, benim arkada§im mi?
D)	0, senin arkada§m mi?
3.	A: ..................................?
B: Hayir, benim adim Yusuf degil.
Yukaridaki bo§lugu doldurunuz.
A)	Senin adm Yusuf mu?
B)	Senin adm Yusuf.
C)	Benim adim Yusuf mu?
D)	Benim adim Yusuf?
3.	Asagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1.	A:...................................................?
B: Evet. Bu, sozluk.
2.	A:...................................................?
B: Evet, onlar buyuk.
3.	A:...................................................?
B: Hayir. Bu, doktor degil.
4.	A:...................................................?
B: Hayir. Bu, kalem degil.
4.	A: .......................................?
B: Hayir, dersimiz ingilizce.
Yukaridaki bo§luQu doldurunuz.
A)	Dersiniz ingilizce mi?
B)	Dersiniz Turkge mi?
C)	Dersiniz Turkge.
D)	Dersiniz ingilizce
5.	A: Bu, silgi mi?
B:.........................................
Yukaridaki bo§luQa hangisi qelemez?
A)	Evet. Bu, silgi.
B)	Hayir. Bu, kalem.
C)	Hayir. Bu, silgi.
D)	Hayir.
25
Emir kipi ekleri fiillere gu §ekillerde gelir:
6. EMIR KiPi
Tamm: Yapilmasi istenen igi kesinlige baglayarak emir bigiminde ifade eden gramer kalibma denir.
EMIR KIPI EKLERI
Ben	—
Sen	Qekimi var ama eki yoktur.
0	-sin, -sin, -sun, -sun
Biz	—
Siz	-(y)-m, -(y)-in, -(y)-un, -(y)-un -(y)-miz, -(y)-iniz, -(y)-unuz, -(y)-iinuz
Onlar	-smlar, -sinler, -sunlar, -sunler
EMIR KIPI OLUMLU
EMIR KlPi FiiL QEKiMi (OLUMLU)
	a - i к i	0 - U u	e - i "i* i	6 - U '«* u
	Aimak	Okumak	Silmek	Yurumek
Ben	—	—	—	—
Sen	al	oku	Sil	yuru
0	alsm	okusun	silsin	yurusun
Biz	—	—	—	—
Siz	alm / aliniz	okuyun / okuyunuz	silin / siliniz	yurOyun / yuriiyunuz
Onlar	alsmlar	okusunlar	silsinler	yurusiinler
Ornekler: Sen konug.	Sen yaz.	Kapiyi kapat.	Pencereyi ag. Siz konugun.	Onlar yazsm.	Ogrenciler odev yapsmlar.	Parmak kaldirm. 0 kalksm.	Defterlerinizi agin.	Smifa girin ve yerinize oturun.	Beni dikkatli dinleyin. Onlar kalksinlar.	Tahtayisil.	Adinizi ve soyadinizi yazimz.	Buraya gelin.				
FilLLERDE OLUMSUZLUK
Tamm: Fiil kdk ve govdelerine olumsuzluk kavrami veren eklere denir. Fiillerde olumsuzluk -ma, -me ekleriyle yapihr.
Olumsuzluk eki fiillere gu §ekilde gelir:
1. Fiilin son hecesinde “-a, -i, -o, -u” unluleri varsa “-ma" gelir 2. Fiilin son hecesinde "-e, -i -0, -u” unluleri varsa “-me" gelir.
OLUMLU
yaz-mak
parmak kaldir-mak
sor-mak
oku-mak
OLUMSUZ
yaz-ma-mak
parmak kaldir-ma-mak
sor-ma-mak
oku-ma-mak
OLUMLU	OLUMSUZ
dinle-mek	dinle-me-mek
giz-mek	* giz-me-mek
gor-mek	gor-me-mek
giil-mek	» gul-me-mek
26
EMIR KIPI OLUMSUZLUK
EMIR KiPi FIIL QEKIMI (OLUMSUZLUK)
	a - i - о - u hi* ma	e-i-o-u "* m e			
	Aimak	Okumak	Silmek	Yiirumek
Ben	—	—	—	—
Sen	alma	okuma	silme	yurume
0	almasm	okumasm	silmesin	yurumesin
Biz		—	—	—
Siz	almayin / almayiniz	okumaym / okumayimz	silmeyin/silmeyiniz	yurQmey in / yurumeyiniz
Onlar	almasmlar	okumasmlar	silmesinler	yurumesinler
Omekler:	
Tahtayi silmeyin.	0, okumasm.
Siz konu§maymiz.	Onlar, yazmasmlar.
0, oturmasm.	Siz yazmaym.
Kitabi kapatmasmlar.	Pencereyi agma.
Sen cevap verme.	Gitme, buraya gel.
EMIR KiPi SORU
emir KiPi FiiL qekimi (soru)
	a - i »*mi	o - u "* m и	e - i и* m i	б - u in*mil
	Aimak	Okumak	Silmek	YOrOmek
Ben	—	—	—	—
Sen	—	—	—	—
0	alsm mi?	okusun mu?	silsin mi?	yurusim mu?
Biz	—	—	—	—
Siz	—	—	—	—
Onlar	alsmlar mi?	okusunlar mi?	silsinler mi?	yiirusiinler mi?
ИШШШШШ
Not_________
Emir kipinin sadece birinci tekil ve birinci
Qogul gains soru gekli vardir.
Ornekler:
Ogrenci ler gelsin mi?
Qocuklar otursunlar mi?
Ahmet okusun mu?
Ayge cevap versin mi?
Onlar tekrar etsinler mi?
Hakan yazsm mi?
1.	Agagidaki olumlu emir ciimlelerini ornekteki gibi 2.
olumsuz yapmiz. (2. Tekil gahis)
Ornek: Tahtayi sil.: Tahtayi silme.
1.	Digan gik.	:.....................................
2.	Pencereyi ag	:.....................................
3.	igeri gir	:.....................................
4.	Soru sor	:.....................................
Agagidaki olumlu emir ciimlelerini ornekteki gibi
olumsuz yapmiz. (2. Qogul gains)
Ornek: Di§an gikm. : Di§ari Qikmayin.
1.	Konugun	: ..............................
2.	Kitaplarimzi	kapatin :..............................
3.	Parmak kaldinn	:...............................
4.	Oturun	:..............................
Asagidaki fiilleri ornekteki gibi olumsuz yapimz.
6. Asagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
OLUMLU OLUMSUZLUK
Ornek: Okula gel. -► Okula gelme.
OLUMLU
1.	ayaga kalkmak -»Sen.......................
2.	oturmak	-»0...........................
3.	yazmak	-»Siz.........................
4.	gitmek	-»Onlar.......................
OLUMSUZLUK
1.	ayaga kalkmak —»Sen........................
2.	oturmak	-»0............................
3.	yazmak	->Siz..........................
4.	gitmek	-»Onlar........................
4. Asagidaki olumlu emir cumlelerini ornekteki gibi
olumsuz yapimz.
Ornek: Gelsin -»Gelmesin
1.	Dinlesin :......................................
2.	Bakin :.........................................
3	Ver :...........................................
4.	Agsinlar :......................................
Ornek: A: Ogrenciler kitap alsmlar mi?
B: Evet, ogrenciler kitap alsmlar.
1.	A:.................................................?
B: Hayir, Osman gelmesin.
2.	A:.................................................?
B: Evet, Omer tahtayi silsin.
3.	A:.................................................?
B: Evet, ogrenciler kitaplarim alsmlar.
4.	A:.................................................?
B:	Hayir, onlar yazmasmlar.
7. Asagidaki tabloyu doldurunuz. (Emir kipi)
	Oturmak (Olumlu)	Kalkmak I (Olumsuzluk)	Yazmak (Soru)
Ben			
Sen			
0			
Biz			
Siz					
Onlar			
5.	Asagidaki sorulari cevaplayimz.
Ornek: A: Ay§e tahtayi silsin mi?
B: Evet, silsin.
Hayir, silmesin.
1.	A: Ogrenciler gelsinler mi?
B: Evet.............................................
Hayir............................................
2.	A: Ahmet okusun mu?
B: Evet.............................................
Hayir............................................
3.	A: Qocuklar lekrar etsinler mi?
B: Evet.............................................
Hayir............................................
4.	A: Serdar pencereyi a$sm mi?
B: Evet.............................................
Hayir............................................
8. Asagidaki tabloyu doldurunuz. (Emir kipi)
	Gitmek (Olumlu)	Dinlemek (Olumsuzluk)	Konu§mak (Soru)
Ben			
Sen			
0			
Biz			
Siz			
Onlar			
9. Asagidaki olumlu emir cumlelerini olumsuz yapimz.
1.	Bak :............................................
2.	Gelsinler :......................................
3.	Okuyun :.........................................
4.	Dinle :..........................................
5.	Yazsmlar :.......................................
28

1.	VAR - YOK
A:	Kalem var mi?
B:	Evet, var.
Hayir, yok
Omekler:
1. A: Senin kalemin var mi?
B: Evet, benim kalemim yar.
Hayir. benim kalemim yok.
4. A: Bugun hangi dersler var?
B: Bugun fizik ve kimya var.
2.	A: Sizin Tlirkge kitabimz var mi?
B:	Evet. bizim TOrkge kitabimiz yar.
Hayir, bizim Turkge kitabimiz yok.
5. A: Yann TOrkge var mi?
B: Evet, var.
Hayir, yok.
3. A: Smifta neler var?
B: Smifta, bilgisayar ve yazi tahtasi var.
6.	A: Ogretmenim, bdevimiz var mi?
B: Evet, odeviniz var.
Hayir, odeviniz yok.
30
1. Asagidaki sorulan cevaplayimz.
1. A: Senin odan var mi?
B: Evet......................
Hayir.....................
2. A: Odanda televizyon var mi?
B: Evet......................
Hayir.....................
3.	A: Onun defteri var mi?
B: Evet..........................
Hayir.........................
4.	A: Cuma gOnu fizik var mi?
B:	Evet.........................
Hayir.........................
5.
A: Ogretmenim, yarn sinav var mi?
B: Evet.......................
Hayir.......................
6. A: Bahgede ogrenci var mi?
B: Evet.....................
Hayir.....................
2.
Asagidaki sorulan tabloya gore cevaplayimz.
Pazartesi		Sall	Qar$amba	Per§embe	Cuma	Cumartesi	Pazar
1	Turkge	Matematik	Kimya	Matematik	ingilizce	Tatil	
2	Turkge	Matematik	Kimya	Matematik	ingilizce		
3	Beden Egitimi	Tarih	Bilgisayar	Tiirkge	Fizik		
4	Beden Egitimi	Tarih	Bilgisayar	Turkge	Biyoloji		
5	Muzik	Fizik	Biyoloji	Fizik	Kimya		
6	ingilizce	Fizik	Biyoloji	Kimya	Turkge		
7	ingilizce	Cografya	Resim	Biyoloji	Cografya		
Pergembe grind matematik dersi var mi?
Pazartesi gunu Tiirkge dersi var mi?
5.
1.
2. Sall gunii biyoloji dersi var mi?
6. Cuma gunii resim dersi var mi?
3. Qargamba gunu kimya dersi var mi?
7. Cumartesi giinli ders var mi?
4. Pazartesi gunii beden egitimi dersi var mi?
8. Cuma gunu cografya dersi var mi?
3.	Asagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1.	A:...............................................?
B:	Hayir, silgim yok.
2.	A:...............................................?
B:	Evet, smifta bilgisayar var.
3.	A:...............................................?
B:	Hayir, okulda ogretmen yok.
4.	A:.....................................................?
B: Hayir, bugiin sinav yok.
5.	A:.....................................................?
B: Evet, bugiin Tiirkge dersi var.
6.	A:.....................................................?
B: Hayir, gargamba gunii ingilizce yok.
31
2. ISMIN BULUNMA HAU (BULUNMA DURUMU) (-da, -de)
Tamm: Fiilin gosterdigi olu§ ve kih§m yerini bildiren ad durumuna ismin bulunma durumu denir.
2. Ay§e evde.
«• -da (-ta) e-i-o-ii -de (-te)
Qantada	Kiituphanede
Sinifta	Ogrencide
Televizyonda	Bahgede
Okul da	Derste
Not________________________________
isim, “f, s, t, k, q, §, h, p” Onsuz-
lerinden biriyle bitiyorsa, isme gelen
“-da, -de” ekleri, “-ta, -te" ye donii-
§ur.
Ornek:
Sinif-i-da
Sokak+da
Market+de
Elif+de
Sinifta
Sokakta
Markette
Elif’te
Bulunma hSIi eki “-da, -de, -ta, -te" isimlere §u §ekillerde gelir:
1. isim	+ ismin Bulunma HSIi Eki 2. isim + iyelik	Eki + ismin Bulunma 3.
Okul	—►	okul - da	Hal i Eki
EV	ev - de	Okul - urn	- da
Oda	—►	oda - da	Ev - iniz -	de
BahQe -»bah$e - de
isim + Qokluk eki + iyelik Eki +
ismin Bulunma HSIi Eki
Okul - lar - imiz - da
Ev - ler - imiz - de
Not: Hal ekleri kelimenin en sonuna gelir.
32
Omekler:
1. A: Duvarda ne var?
B: Duvarda resim var.
2. A: Tabakta ne var?
B: Tabakta elma var.
3. A: Televizyonda ne var?
B: Televizyonda Qizgi film var.
I
4. A: Smifta neler var?
B: Smite bilgisayar. yazi tahtasi ve sira var.
5. A: Masada neler var?	6. A: Agagta ne var?
B: Masada kitap, defter, kalem ve silgi var. B: Agagta ku§ var.
7. A: Okulda kimler var?
B: Okulda oQrenciler var.
8. A: Kutuphanede kimler var?
B: Kutuphanede Ali, Ay§e ve Osman var.
9. A: Bahgede kimler var?
B: Bahgede ogretmenler var.
33
Cumlede “-da, -de” hal eki alan kelimelere “Nerede?”, “Kimde?" sorulan sorulur.
1. Nerede?
1. A: Ali nerede?
B: Ali evde.
2. A: Ogretmen nerede?
B: Ogretmen smifta.
3. A: Ogrenciler nerede?
B: Ogrenciler bahgede.
4. A: Gulten Hamm nerede?
B: Gulten Hamm mutfakta.
5. A: Huseyin Bey nerede?
B: Huseyin Bey ofiste.
B: Resim duvarda.
7. A: Sedat Bey nerede?	8. A: Hatice Hamm nerede?	9. A: Serkan Bey nerede?
B: Sedat Bey Amerika'da.	B: Hatice Hamm istanbul’da.	B: Serkan Bey parkta.
34
2. Kimde?
1.	A: Kimde tahta silgisi var?
B:	Hasan’da tahta silgisi var.
2.	A: Kimde kalemlik var?
B:	Ahmet’te kalemlik var.
3.	A: Kimde kalem var?
B:	Emre'de kalem var.
4.	A: Kimde tebegir var?
B:	Emine'de tebegir var.
5. A: Kimde kitap var?
B: Ayge'de kitap var.
6. A: Kimde ganta var?
B: Ali’de ganta var.
Alistirmalar
Kim?	Kimde?
Ben	Bende
Sen	Sende
0	Onda
Biz	Bizde
Siz	Sizde
Onlar	Onlarda
bulunma hali eki ile doldu-
runuz. (-da / -de / -ta / -te)
1. A$agidaki kelimelere bulunma hali eki getiriniz. 2. Asagidaki bosluklan
(-da / -de / -ta / -te)
1.	Irak	: Irak’ta
2.	Nijerya	:..................
3.	Pakistan	:..................
4.	Afganistan :..................
5.	Hakan	:..................
6.	Emine	:..................
7.	Faruk	:..................
8.	Salih	:..................
9.	Yurt	:..................
10.	Kantin	:..................
11.	Smif	:..................
12.	Market	:..................
1.	Ogrenciler...kitap yok.
2.	Siz......silgi var mi?
3.	Biz......harita yok
4.	Ahmet’......sozluk var.
5.	Elif smif.....yok.
6.	Agag.....kuglar var
7.	Ben......kalemtirag yok.
8.	Ibrahim'......bilgisayar var.
35
3. Asagidaki bo§luklan bulunma hali eki ile doldurunuz. (-da / -de / -ta / -te)
1. A: Sekreter nerede? B: Sekreter ofis	 2. A: Ay§e ve Sevgi nerede? B: Ay§e ve Sevgi sinif	 4.	Asagidaki cevapiara uygun sorular yazimz. Ornek: A:	Omer nerede? B:	Omer evde. 1.	A:	? B:	Hasan odasmda. 2.	A:	? B:	Ku§lar agagta. 3.	A:		? B:	Senin kitabm ogretmende. 5.	Asagidaki bo§luklan ornekteki gibi doldurunuz. Omek: A:	Smifta televizyon var mi? B:	Hayir, smifta televizyon yok. 1. A:	benim adim var mi? B: Evet, listede senin adm var. 2. A:	film var mi? B: Hayir, televizyonda film yok. 6.	Asagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplayimz. Omek: A:	Kimde kalemtira§ var? (Ayge) B:	Ayge’de kalemtira§ var. 1. A: Kimde kitap var? (Serkan) B:	 2. A: Qop kutusu nerede? (Smit) B:		3.	A: Araba nerede? B: Araba garaj	 4.	A: Onlar nerede? B: Onlar park	 Omek: A:	Gazete kimde? B:	Gazete Ibrahim Bey’de. 4.	A:	? B:	Bilgisayar gantada. 5.	A:	? B:	Defterler bende. 6.	A:	? B: Qanta Hakan'da. 3.	A:	silgi	var mi? B:	Evet, bende silgi var. 4.	A:	ders	var mi? B:	Hayir, bugiin okulda ders yok. A; Silgi nerede? (Masa) B: Silgi masada. 3. A: Sinif defteri kimde? (Ali) B:	 4. A: Nerede akilli tahta var? (9-A smifi) B:	
36
3. SORU SIFATLARI
Z/vt/e
Tamm: Varlik ve nesneleri soru yoluyla belirten sifatlara denir.
1. Nasil?
Tamm: Bir varliQm ozelligini (renk, durum, biQim yonunden) soran sifatlara denir.
2. A: Nasi I soru?
B: Kolay soru.
Not
“Nasil?" He isim arasma "bir" kelimesi gelebilir.
A:	Nasil bir kalem?
B:	Kirmizi bir kalem.
37
2. Hangi?
Tamm: Aym Qe§it varligin hangisi oldugunu soran sifatlara denir.
2. A: Hangi ev sizin?
B: §u ev bizim.
Ornekler:
1.	A: §imdi hangi dersiniz var?
B:	§imdi Turkge dersimiz var.
2.	A: Hangi gunler okul yok?
B:	Cumartesi, pazar gunleri okul yok.
3.	A: Sinifta hangi ogrenciler var?
B:	Sinifta Ali ve Ahmet var.
4.	A: Smav hangi gun?
B: Smav sail gunii.
5.	A: Hangi ders zevkli.
B: Muzik dersi zevkli.
6.	A: Hangi kitap Ay§e’nin?
B: kitap Ay§e’nin.
38
3. Kag?
Tamm: Varliklarin sayismi soran sifatlara denir.
2. A: Masada kag kalem var?
B: Masada beg kalem var.
Saat	Sah
1. Ders	Turkge
2. Ders	Turkge
3. Ders	Matematik
4. Ders	Fizik
5. Ders	Kimya
6. Ders	Beden Egitimi
3. A: Sail gunii kaQ saat Turkge var?
B: Sail gunu Ski saat TOrkge var?
к____________________________________
	1. Saat	2. Saat	3. Saat	4. Saat	5. Saat
Pazartesi	Bilgisayar	Ingilizce	Matematik	Fizik	Turkge
Sail	ingilizce	Turkge	Matematik	ingilizce	Ingilizce
Qargamba	Kimya	Biyoloji	Muzik	Ingilizce	Bilgisayar
Pergembe	Turkge	Kimya	Matematik	Matematik	Matematik
Cuma	Tarih	Fizik	Resim	Tarih	Cografya
5. A: Haftada kag saat ders var?
B: Haftada yirmi beg saat ders var.
39
4. Kaqnci?
Tamm: Varliklarin sirasini soran sifatlara denir.
SAAT	DERS
1. Ders	Kimya
2. Ders	Тйгкде
3. Ders	Matematik
4. Ders	Sosyal Bilgiler
5. Ders	Fizik
6. Ders	Beden Egitimi
PUAN DURUMU
		0	6	В	M	A	I Y	P
	Be§ikta§	6	5	11	0	11	5	16
2.	Galatasaray	6	5	0	ГГ	ii	И	15
3.	Fenerbahce	6	’ 4		0	ГТГ		14
4.	Gaziantepspor 		6	4	0	2	11	1 7 1	13
5-	Bursaspor		6	3	4Г	1	14	|6|	11
6.	Trabzonspor			6	3	2	1	6	2	11
7.	Sivasspor	6	3	2	1	9	26	11
8	Manisaspor	6	3	1	2	9	6	10
9	Genglerbirligi	6	2	2	2	7	8	8
10.	Kayserispor	6	2	1	3	8	тг	T|
11.	Konyaspor	6	2	i 1	3	8	12	7
12.	Eski§ehirspor		6	2	0	4	8	g	6
13.	AnkaragOcO		6	2	3	1	5	7	6
14.	Kasimpa§a	6	T|	2	3	6	9	5
15.	Antalyaspor		1	1	4	4	и	4
16.	Istanbul Buyiikjehir Bld.	6	0	3	3	3	7	3
17.	Bucaspor			6	0	1	5	8	15	1
18.	Karabukspor	6	0 I	1	5	5	13	1
3. A: Fizik ka^inci ders?
B: Fizik be§inci ders.
4____________________________
4. A: Fenerbahce ligde kagmci sirada?
B: Fenerbahce ligde QgOncii sirada.
Ornekler:
1. A: Kaginci soru?
B: 7. soru
2. A: Bu, kaginci smav?
B: Bu, birinci smav.
3. A: Bursaspor ligde kaginci sirada?
B: Bursaspor, ligde be§inci sirada.
4. A: KaQinci sira?
B: 2. sira.
5. A: Ali kaginci smifta?
B: Ali 5. smifta.
6. A: Kaginci ders bilgisayar?
B: Be§inci ders bilgisayar.
40
4. SIRA SAYI SIFATLARI
0, U -(u)ncu
б, u e -(u)ncu
Tamm: Varlik ve nesnelerdeki derecelenme sayismi gosteren sifatlara denir.
Sira sayi sifatlan, sayilara §u §ekillerde gelir:
Not
1. Sonu unlO ile biten sayilarda ekler §6yle yazihr. 2.
Sonu T ile biterse "-nci”
Ornek: alti-nci
Sonu “I” ile biterse “-nci”
Ornek: yedi-nci, iki-nci
Sonu unsuz ile biten sayilarda ekler §6yle yazihr.
Son hecesinde “e, i” varsa “-inci”
Ornek: bir-inci, be§-inci
Son hecesinde “o, u” varsa “-uncu”
Omek: on-uncu, dokuz-uncu
Son hecesinde “6, u” varsa "-uncu” §eklinde yazihr.
Ornek: dord-uncu, ug-uncu
Son hecesinde “а, Г varsa “-inci” §eklinde yazihr.
Ornek: kirk-mci, altmi§-inci

41
Ornekler:
Rakam	Yazi	Sira sayi	Rakamla
1	bir	birinci	1.
2	iki	ikinci	2.
3	Qg	UQUnCU	3.
4	ddrt	dorduncu	4.
5	beg	beginci	5.
6	alti	altmci	6.
7	yedi	yedinci	7.
8	sekiz	sekizinci	8.
9	dokuz	dokuzunu	9.
шшшжш
Not
Rakamlann sagina konan nokta
sira sayi (-inci) anlammi ta§ir.
Omek:
1. (birinci)
2. (ikinci)
100. (yuzuncu)
1000. (bininci)
Agagidaki sorulan resimlere bakarak cevapla-
2. Hangi ev eski?
3. Hangi tagit buyuk?
yimz.
1. Hangi kalem giizel?
4. Hangi defter ilging?
5. Hangi adam gigman?
2.	Agagidaki sorulan cevaplayimz.
1.	Smifta kag oQrenci var? (20)
2.	Okulda kag sinif var? (25)
3.	Senin kag kitabm var? (150)
4.	Ayge’nin kag kalemi var? (2)
5.	Pazartesi kag ders var? (7)
6.	Resimde kag adam var? (8)
3.	Agagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1	?
Qargamba gunu alti ders var.
2...............................................?
Okulda 250 ogrenci var.
3...............................................?
Bahgede ug agag var.
4................................................?
Masada ug. defter var.	9
Tabakta beg elma var.	9
Parkta beg gocuk var.
42
4.
5.

ALI BEY
AY§E HANIM
HASAN BEY
A§agidaki sorulari yukandaki resme bakarak ce*
vaplaymiz.
1. Ali Bey kaginci katta?
2. Ay§e Hanim kaginci katta?
3. llQuncu katta kirn var?
4. Kedi kagmci katta?
5. Di§Qi ka^inci katta?
A§agidaki sayilan yaziyla yazimz.
Ornek:
5.
17.
23.
36.
54.
70.
90.
139
100
Be§inci
6. Asagidaki bulmacayi Qoziiniiz.
SOLDAN SAGA
1.
2.
3.
4.
5.
Nisan kaginci aydir?
Agustos kagmci aydir?
Temmuz ka^inci aydir?
Mart kagmci aydir?
Ekim kagmci aydir?
yukaridana§aGiya
1.	Eylul ayi kagmci aydir?
2.	§ubat kagmci aydir?
3.	Mayis kagmci aydir?
1 Oak	2. Jubat	3 Mol
I J ( P CC И	P S C P C C P	P $ c P C c =
3 4 5 6 7 8 X> 11 12 IS 14 15 16 V 4 IS 20 21 22 24 25 M 2? Л 2» M 31	1 2 3 4 5 6 7 8 S 10 11 U 13 14 15 « 17 16 Ю JO Я 22 23 M 25 26 Л	1 2 3 4 16 7 8 0 W 11 12J 14 15 16 17 11 18 K> И 22 23 24 25 Ж ?? 28 » » 31
	4. Neon	I	5 Меч	6. Hoziran
_L_LAJ c ( •.	P S С P С С ₽	P S C P C C «
1 2 ’ 4 5 6 1 8 8 *: 11 12 13 14 15 Я 17 4 19 20 21 22 23 25 2S 27 a 28 30	2 3 4 5 8 7 1 8 W 11 12 13 M i5 18 17 U 18 20 21 И 23 34 25 26 V 36 ?9 30 31	1	2	3	4	5 6	7	8	9	18	tl	I? 13	14	15	16	17	18	-0 a	2i	a	a	ii	a	.« 27	a	29	X
7. Ьитя I		9EyU
» 5 С > С С И	P S c P c c =	P S C P C C P
1 J 3| 4 5 1)11- tl 13 13 U ts 18 1) 1B 1» 20 21 22 23 2* 23 21 77 28 2» 30 >1	12 5 4 117 4 0 10 Tl 12 13 ч 15 18 17 18 « Ю 22 23 24 a as W » 29 X 31	5	0	7	1	8	«	11 12	13	U	IB	16	tt	15 и	»	2i	и	п	а	л a	77	»	9	20
Id Sun	II	l2.Mxk
> sc P c c p	» s C P c c 	p $ C » с с c
1 2 14МГ1- 10 11 tj 13 14 is  1 П 18 M 20 71 22 21 24 25 И 27 28 Л Л 31	12 3 4 14 7 8 0 10 tl 12 -3 И 15 18 t7 18 tl ii 23 a M a » 28 29»	5 1)118 12 4 И tS « 17 14 18 % 21 2 a a 25 28 27 28 » 30 31
Asagidaki bo;luklan ornekteki gibi doldurunuz.
Ornek: A: Bugiin hangi dersler var?
B: Birinci ders fizik.
iki.............ders fizik
U$..............ders Turkge
Oort.............ders ingilizce
Be§..............ders cografya
Alti...............ders beden	egitimi
Yedi.............ders beden egitimi	var.
43
5.	EK-FiiUN GENI§ ZAMAN KiPI
Tamm: Isim soylu kelimeleri fill durumuna getiren ve basit zamanli kiplerden birle§ik zamanh kipler olugturan fii Here ek-fiil denir.
1.	isim soylu kelimeleri yQklemle§tirir.
2.	Basit zamanlara gelerek birle§ik zaman yapar.
Ornekler:
Ahmet tembeldir.
Benim kalemim, kirmizi renktir.
Ahmet ogrencidir.
UQijncu ders. Turkcedir.
Ahmet Bey ogretmendir.
Fizikdersi gok zordur.
Dikkat: iyelik eki ile ek-fiilin geni§	zaman 1. gains eki kangtirilmamalidir.
Ek-fiilin geni§ zaman	kipi	iyelik eki
Ben dgrenciyjm.	Benim ogrencim
Ben oQretmenim.	Benim ogretmenim
шшшшшгшшшшшшшишшш.
Not
Ek-fiilin genig zaman gekimlerinde “-dir” eki sadece 3. tekil ve 3. gofjul §ahsa gelir. Diger gahislara "-dir” eki gelmez.
3.	gahislara gelen “-dir” eki genellikle diiger ve kullamlmaz.
Ek-fiilin geni§ zaman ekleri, gahislara §u gekil lerde gelir:
	Ben		Sen	0	Biz	Siz	Onlar
a-i	lli< 1	-im	-sin	-(dir)	-IZ	-smiz	-dirlar
e-i	i	-im	-sin	-(dir)	-iz	-siniz	-dirler
o-u	u	-um	-sun	-(dur)	-uz	-sunuz	-durlar
o-u	III* U	-Am	-sun	-(dur)	-uz	-sunuz	-durler
Ornekler: Ben oCjretmen-im
Sen ogretmen-sin
0, dgretmen-dir
Biz PQretmen-iz
Siz ogretmen-siniz
Onlar dgretmen-dir-ler
Kaynagtirma Harfi (“y” bagiayici unsuzu):
Onto harfle biten bir kelimenin sonuna unlii harfle baglayan bir ek gelirse araya kaynagtirma harfi “y” girer.
Ornekler: Hasta-y-im	Mutlu-y-um
Ogrenci-y-im	GuglO-y-um
44
Ek-Fiilin Geni§ Zaman Qekimi
1. Ek-Fiilin Geni§ Zamam Qekimi (Olumlu)
isim + Ek-Fiilin Geni§ Zaman Eki
Ben	Qaligkan	Ogretmen	Doktor	Uzgiin	
	gali§kan-im	bgretmen-im	doktor-um	uzgun-um
Sen	gahgkan-sm	ogretmen-sin	doktor-sun	uzgiin-sun
0	gah§kan(-dir)	bgretmen(-dir)	doktor(-dur)	uzgun(-dur)
Biz	galigkan-rz	ogretmen-iz	doktor-uz	iizgiin-uz
Siz	Qahgkan-siniz	dgretmen-siniz	doktor-sunuz	uzgun-sunuz
Onlar	galigkan(-dirlar)	ogretmen(-dirler)	doktor(-durlar)	uzgun(-durler)
isim + Ek-Fiilin Geni§ Zaman Eki
	Hasta	iyi	Mutlu	KotO
Ben	hasta-y-im	iyi-y-im	mutlu-y-um	kbtu-y-um
Sen	hasta-sm	iyi-sin	mutlu-sun	kbtu-sun
0	hasta(-dir)	iyi(-dir)	mutlu(-dur)	kbtu(-dur)
Biz	hasta-y-iz	lyi-y-iz	mutlu-y-uz	kbtu-y-uz
Siz	hasta-simz	iyi-sinlz	mutlu-sunuz	kbtu-sunuz
Onlar	hasta(-dirlar)	iyi(-dirler)	mutlu(-durlar)	kotii(-durler)
Ornekler: Ben ogrenciyim. Sen gok gahgkansm. Siz hastasimz.	Ben §i§manim.
Siz gok yorgunsunuz. Annem ogretmen. Bu kalemler gok guzel. Sen zayifsm.
Ek-fiil, bazi soru anlami ta§iyan kelimelere de gelir.
	Kim?	Nerede?	Nasil?
Ben	kimim?	neredeyim?	nasihm?
Sen	kimsin?	neredesin?	nasilsin?
0	kirn?	nerede?	nasi I?
Biz	kimiz?	neredeyiz?	nasiliz?
Siz	kimsiniz?	neredesiniz?	nasilsmiz?
Onlar	kimler?	neredeler?	nasillar?
Ornekler:
1.	A: Siz kimsiniz?
B:	Ben, sizin TurkQe bgretmeninizim.
2.	A: Ben neredeyim? (Ogretmen)
B:	Siz siniftasmiz.
3.	A: Baban nerede?
B:	Babam evde.
4.	A: Sorular nasi I?
B:	Sorular gok zor.
5.	A: Onlar derste nasillar?
B:	Onlar derste gok iyiler.
6.	A: Ben kimim?
B:	Sen Ali’sin.
Ek-Fiilin Geni§ Zaman Qekimi (Olumsuzluk)
isim + degil + Ek-Fiilin Genis Zaman Eki
	Hasta	iyi	Doktor	OzgOn
Ben	hasta degilim	iyi degilim	doktor degilim	Ozgun degilim
Sen	hasta degilsin	iyi degilsin	doktor degilsin	Ozgiin degilsin
0	hasta degil	iyi degil	doktor degil	Ozgun degil
Biz	hasta degiliz	iyi degiliz	doktor degiliz	OzgOn degiliz
Siz	hasta degilsiniz	iyi degilsiniz	doktor degilsiniz	OzgOn degilsiniz
Onlar	hasta degiller	iyi degiller	doktor degiller	OzgOn degiller
3.	Ek-Fiilin Genis Zaman Cekimi (Soru)
Isim + Soru Eki + Ek-Fiilin Geni§ Zaman Eki
	Hasta	iyi	Mutlu	OzgOn
Ben	hasta miyim?	iyi miyim?	mutlu muyum?	OzgOn muyOm?
Sen	hasta misin?	iyi misin?	mutlu musun?	OzgOn musOn?
0	hasta mi (dir)?	iyi mi(dir)?	mutlu mu(dur)?	OzgOn mu(dOr)?
Biz	hasta miyiz?	iyi miyiz?	mutlu muyuz?	OzgOn muyOz?
Siz	hasta mismiz?	iyi misiniz?	mutlu musunuz?	OzgOn musOnuz?
Onlar	hasta mi(dirlar)?	iyi mi(dirler)?	mutlu mu(durlar)?	OzgOn mu(dOrler)?
Ornekler:
1.	A: BugOn mutlu musunuz?
B:	Evet, gok mutluyuz.
2.	A: Sen, Yusuf musun?
B:	Hayir, ben Yusuf degilim.
3.	A: Nasilsimz gocuklar?
B:	iyiyiz, ogretmenim.
4.	A: Sen kimsin?
B:	Ben Elif’im.
5.	A: Hasta misin oglum?
B:	Hayir, hasta degilim.
6.	A: 0, gahgkan midir?
B; Evet. 0, gali§kandir.
46
A§agidaki tabloyu doldurunuz.
	Ya§h	Zengin	Uzun	§ofdr
Ben			uzunum	
Sen				
0				
Biz	ya§liyiz			
Siz				§oforsQnijz
Onlar				

2.	Asagidaki tabloyu doldurunuz.
Ogrenci	Kisa	Mutlu	Ba§arili
Ben				
Sen	ogrencisin			
0				
Biz			mutluyuz	
Siz				
Onlar				ba§anhlar
3.	Asagidaki tabloyu doldurunuz.
	Okulda	Evde	Smifta	Markette
Ben	okuldayim			
Sen		evdesin		
0				markette
Biz				
Siz			siniftasimz	
Onlar				
4.	A§agidaki tabloyu doldurunuz.
	Ogrenci	Kisa	Mutlu	Ba^arili
Ben	ogrenci degilim			
Sen				
0		kisa degil		
Biz			mutlu detjiliz	
Siz				
Onlar				ba§anli degiller
47
7.	Asagidaki ciimlelerin olumsuzunu yazimz.
Omek: Ben mutluyum.
Ben mutlu deQilim.
1.	Ben hastayim.
2.	Hasan Ankarali.
3.	Onlar Qok biiyiiktur.
4.	Biz mutluyuz.
5.	Siziyisiniz.
6. Yusuf tembel.
7. Hava Qok guzel.
8. Ali Bey Qok zengin.
9. Qocuk yaramaz.
10. Ay§e Hamm uzgun.
8.	Yanli§ ciimlelerin dogrusunu yazimz.
Omek: Ben Istanbul luyuz.
Ben istanbulluyum.
1.	Biz futbolcusun.
2.	Biz hastasiniz.
3.	Siz yaki§ikhlar.
4.	Harun smiftalar.
5.	Siz, okuldayiz.
6. Ben yurttalar.
7. Biz ogrenciyim.
8. Onlar Qali§kamz.
9. Sen giizel degilsiniz.
10. Sen uzun muyuz?
48
Ev
# isim Tamlamasi
BU UNITEDE NELER
OGRENECEKSiNIZ?
# Evin Boliimleri
Ш31 |ii| /
ZAMIR “n”SI
UQuncu §ahis zamirinin teklik ve gokluk (jekimlerinde araya giren “n” sesine denir.
bu-n-da
§u-n-da
o-n-da
bu-n-dan
§u-n-dan
o-n-dan
ШШШШИШ
Ornekler:
Masamn alti-n-da
Evin onii-n-de
Zamir "n”si (igiincii §ahis iyelik ekleriyle
durum ekleri arasma girer ve uguncii
gains zamirleriyle kullamlir.
Oturma odasi-n-da
Garajm yam-n-da
Mutfagm ko§esi-n-de
Ornekler:
1.	A: Ogrenciler nerede?
B: Ogrenciler, okul bahgesinde.
2.	A: Misafirler nerede?
B: Misafirler, oturma odasmda.
3.	A: Qigek nerede?
B: Qigek, sehpamn ustiinde.
4.	A: Eviniz nerede?
B: Evimiz, supermarketin kargismda.
2. iLGi (DURUM) HALi
Eklendigi ad ile ba§ka bir ad arasmda, sahiplik ve ilgi kuran eklere ilgi eki denir.
ilgi hali eki son harfi iinsiiz isimlere "-in, -in, -un, -tin” §eklinde gelir.
Ornekler:
Sinif-m kapisi
Ev-in bnii
Okul-un bahgesi
Goz-un rengi
ilgi hali eki son harfi unlu isimlere “-nm, -nin, -nun, -nun” geklinde gelir.
Ornek:
Kapi-nin kolu
Bahge-nin kapisi
Radyg-nun sesi
Utu-nun alti
50
3. ISIM (AD) TAM LAM ALAR I
Bir adm ba§ka bir adla ilgi durumu eki alarak veya almadan bir anlam bagi olu§turmasma “isim tamlamasi" denir.
Turkgede iig Qe§it isim tamlamasi vardir:
1.	Belirtili isim Tamlamasi
2.	Belirtisiz isim Tamlamasi	X
3.	Zincirleme isim Tamlamasi
isim tamlamalarmda birinci ad “tamlayan”, ikinci ad “tamlanan”dir.
Ornekler: 1. ISIM Evin	2. ISIM kapisi	tisiM	2. isiM kaoisi
Tamlayan	Tamlanan	Tamlayan	Tamlanan
Okulun	bdhgesi	Smit kapismm	kolu
Tamlayan	Tamlanan	Tamlayan	Tamlanan
1. Belirtili isim Tamlamasi
Tamlayan adm sonuna ilgi durumu eki, tamlanan adm sonuna da tiguncu gains iyelik eki getirilerek yapilan tamla-
malara belirtili isim tamlamasi denir.
1. Arabanm tekerj
3. Onun evi
2. Ogretmenin kitabi
5. Qocugun gozliigu
51
Isim tamlamalannda, tamlayan ve tamlanan ekleri isimlere §u gekilde gelir:
BiRiNCi isiM	ikInci isim
Birinci isim unsuz harfle biterse	Ikinci isim unsuz harfle biterse	Ikinci isim unlu harfle biterse
-in	-I	-SI
isim + 'n	i .	-i Isim +	i •	-S' Isim +
-un	-u	-su
-un	-u	-sii
BiRiNci isiM	ikinci isim	
Birinci isim unlu harfle biterse	Ikinci isim unsuz harfle biterse	Ikinci isim unlu harfle biterse
-nm	-1	-SI
: .	-nin	..	-i	..	-si
Isim +	Isim +	Isim +
-nun	-u	-su
-nun	-u	-su
Ornekler:
Sinif-in duvar-i
Ogretmen-in defter-i
Okul-un bahge-si
Otobus-un kapi-si
Ornekler:
Fatma-nm kalem-i
Ogrenci-nin ganta-si
Vazo-nun ig-i
Utu-niir masa-si
Not:
Belirtili isim tamlamasi gahis zamirleri ile de yapihr.
Ornek: Benim okuljjm. Senin okulun, Onun okuljj, Bizjm okulumuz. Sizin okulunuz, Onlann okullari.
1.	Agagidaki boglukian uygun eklerle doldurunuz.
1.	Masa........Ost........
2.	Sandalye........alt........
3.	Ben.........oda........
4.	О........masa..........
5.	Ahmet'......smif...........
6.	Salih’......ev.........
7.	Bahge.......duvar..........
8.	Araba.......kapi.......
9.	Oda.........perde......
10.	Arkadagim.......ganta......
2.	Agagidaki bogluklan uygun tamlayan ve tamlanan
ekleriyle doldurunuz.
1.	Benim odam...........ig.............
2.	Ahmet’in ev...........gati..........
3.	Onun araba.............cam..........
4.	Bahgemiz.............duvar..........
5.	Ogretmeniniz........ganta.............
6.	Defter..........sayfa..........
7.	Ev..........pencere............
8.	Yatak odasi.........hah............
9.	Garaj...........dig........
10.	Yemekhane............sandalyeler...........
3.	Agagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplaymiz.
Ornek: Emine nerede? (Okulun bahgesi)
Emine okulun bahgesinde.
1.	Okul nerede? (Marketin yam)
2.	Qocuklar nerede? (Evin bahgesi)
3.	Onun evi nerede? (Marketin ust)
4.	Leyla'nm gantasi nerede? (KoltuQun yam)
5.	Mehmet’in yatagi nerede? (Yatak odasi)
6.	Kedi nerede? (Masamn alti)
7.	Kalem nerede? (Qantamn igi)
8.	Vazo nerede? (Sehpamn ustu)
9.	Top nerede? (Kanepenin arkasi)
10.	Kopek nerede? (Kapimn onii)
52
4.	Agagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplayimz.
Ornek: Bu, kimin gantasi? (Mehmet / ganta)
Bu, Mehmet’in Qantasi
1.	Senin kalemin nerede? (ganta I ig)
2.	Bu kirn? (Birol / arkadag)
3.	Bu kimin kalemi? (Erol / kalemi)
4.	Bu kimin kitabi? (Ayge I kitap)
5.	Bu kirn? (okul / miidur)
Masanm ustu
2.
3.
4.
5.
6.
5.	A§agidaki isim tamlamalarmm dogrusunu yazimz^
Ornek: Masaym ustu
Arabaynm cami
Smifnin kapisi
Masanm ortiinu
Arkadagimin kalemsi
Otjrenciyin defter!
Okulnun bahgesi
Ogrencinin defterni
8.	Ahmet’nin kitabi
9.	Bahgenin duvarisi :.........................
10.	Hasan’m gantasi :........................
2. Belirtisiz isim Tamlamasi
Tamlayamn ek almadigi, yalmzca tamlanamn ek aldigi tamlamalara belirtisiz isim tamlamasi denir.
4. Trafik polisi
BiRiNCi isiM
iKiNCi isiM
isim
-i
-i
-u
isim + 'U
-si
-si
-su
-su
6. Futbol topu
Ornekler:
1. A: Sinifinizda neler var?
B: Simfimizda ?dp kutusu, yazi tahtasi,
televizyon dolabi, ogretmen masasi,
tebegir kutusu ve Turkiye haritasi var.
2. A: Ali Bey nerede?
B: Ali Bey ogretmenler odasmda.
3.	A: Baban ne i§ yapiyor?
B:	Babam gocuk doktoru.
4.	A: Simf bagkani kirn?
B:	Simf bagkani Mehmet.
5.	A: Masada ne var?
B:	Masada Turkge kitabi var.
53
Alistirmalar
Asagidaki belirtisiz isim tamlamalanni belirtili isim tamlamasi yapimz.
Ornek: Okul muduru
Araba lastigi
Ogrenci karnesi
Okul bahgesi
Bebek arabasi
Sinif bagkani
Okulun mudurii
1.
2.
3.
4.
5.
6. Duvarboyasi
7. Ogrenci gantasi
Kapi kolu
Televizyon kumandasi
Masa ortusii
8.
9.
10.
2.	Asagidaki bosluklan uygun eklerle doldurunuz.
1.	Bu yil bayram tatil.gok uzun.
2.	Ogretmenler oda.....gok buyiik
3.	Masa ortii...kirli.
4.	MOdiir oda...ikinci katta.
5.	Sabah gazete..var mi?
6.	Sinif defter..masanm ustunde.
7.	Misafir oda....gok duzenli.
8.	Bu basketbol top....benim.
9.	Qamagir makine.....banyoda.
10.	§ehir tiyatro....gokguzel.
3.	Ornekteki gibi belirtisiz isim tamlamalari yazimz.
' program yemek kapi kagit
lahla J koi J gazete J defter '
Omek: Yemek programi
1............................................................................
2................................................
6....................................................
7....................................................
3...................................................................... 8.
4...................................................................... 9.
5..................................................................... 10.
4.	“-h, -li, -lu, -lii” Yapim Eki
“-li, -li, -lu, -Ki” yapim eki, isimlere gelerek yeni isimler ve sifatlar tureten bir ektir.
Ornekler:
54
“-Il, -Ii, -lu, -10" yapim eki isimlere §u §ekilde gelir:
a -1	-Ii
e -1 > -Ii
o-u "♦ -lu
о - ii	-IO
Ornekler:	
Bahge	Bahgeli ev
Renk	Renkli kitap
Akil	Akilh gocuk
Televizyon	Televizyonlu oda
Balkon	Balkonlu ev
Asansor	Asansorlu apartman
Un	Unlii hart
Agagidaki bosluklari uygun eklerle doldurunuz. (*li, -II, -lu, -lii)
1. iki oda			ev	11.	Perde			oda
2. Havuz		.... villa	12.	Kaloriler			ev
3. Cig banyo			mustakil ev	13.	Beg oda			ev
4. Yedi kat			apartman	14.	Капере			salon
5. Gug		. adam	15.	Vitrin			oda
6. Hiz		araba	16.	Ayna		.... dolap
7. Fransa			ogrenci	17.	Qigek			 bahge
8. Uzun boy			adam	18.	§bmine			ev
9. Siyah etek...		kiz	19.	Klima			smif
10. Kirmizi boya		ev	20.	Konfor			oda
55
“-siz, -siz, -suz, -siiz” Yapim Eki
Ad soylu sozcuklere gelerek sifat gorevini ustlenen sozcukler yapar.
"-siz, -siz, -suz, -siiz’’ yapim eki isimlere §u §ekilde gelir:
a-1
e-i
o-u
-siz
-siz
-suz
o-u
-siiz
Ornekler:
Asansdr
Bahge
Renk
Televizyon
Un
Balkon
Asansdrsuz apartman
Bahgesiz ev
Renksiz kitap
Televizyonsuz oda
Unsiiz harf
Balkonsuz ev
Asagidaki bo§luklan uygun eklerle doldurunuz. (-siz, -siz, -suz, -siiz)
1.	Bahge			ev	11.	Kalorifer....		ev
2.	Table			duvar	12.	Boya			ev
3.	Hah		... salon	13.	Otu		... elbise
4.	Baca		.... evler	14.	§dmine			ev
5.	Perde			oda	15.	Ayna			 banyo
6.	Kapi		... bahge	16.	Капере			oda
7.	Pencere			oda	17.	Vitrin			salon
8.	Kumanda...		televizyon	18.	Qigek			 bahge
9.	Tahta		.... smif	19.	Gug		.... gocuk
10.	Kalem			oQrenci	20.	Ortu		.... masa
56
BU UNiTEDE NELER
OGRENECEKSINiZ?
to Ulke Adlan
to Nereli Oldugunu Soyleme
Nerede Ya§adi£jim Soyleme
§imdiki Zaman
to “y” Baglayici Unsiizii
to §ahis Ekleri
Ulkeler
1.	“у” BAGLAYICI UNSUZU (KAYNA§TIRMA HARFI)
Tamm Llnlii ile biten kelime kok ve govdelerine iinlu ile ba§layan bir ek eklendiginde veya unlu ile ba§layan ba§ka bir kelime
ile birle§liginde aradaki ses bo§lugunu ve iinlu gati§masim onlemek tgin kullanilan unsuzlerden biri “y”dir.
iyi - у - im
Hasta - у - iz
Ya§li - у - im
Kdtii - у - um
Tiirkiyeli - у - im
Kisa - у - iz
Amerikali - у - im
ingiltereli - у - im
Mutlu - y - um
2.	§iMDIKi ZAMAN KiPi (-yor)
Tamm Fiilin belirttigi olu§ ve kili§m, iginde bulundu^umuz zamanda bagladigini ve devam etmekte oldugunu bildiren kipe
“gimdiki zaman" denir.
1. A: Hakan ne yaplyor?
B: Hakan kitap okuyor.
4. A: Ali ne yapiyor?
B: Ali kutu tagiyor.
58
Yapili^i: Bir fiile §imdiki zaman eki' -yor” getirilerek yapihr.
Fiil §imdiki Zaman Eki §ahis Eki
Omek:	,	<»“) +	,
I
yuru yor	urn

3.	§AHIS EKI
Tamm: Olu§ ve kili§m kirn veya kimler tarafmdan yapildigim gbsteren eklere §ahis eki denir.
§imdiki zamanda kullamlan §ahis ekleri §unlardir:
Tekil §ahis Ekleri	
Ben	-um
Sen	-sun
0	-
Qogul §ahis Ekleri	
Biz	-UZ
Siz	-sunuz
Onlar	-I ar
Oikkat iyelik ekleri ile §ahis ekleri bazen kari§tinlmaktadir. §ahis ekleri fiillere, iyelik ekleri ise isimlere gelir.
Ornekler:	(§ahis Ekleri)
1.	Aytekin : Sen hangi okulda okuyorsun?
Berna : Ben bu okulda окиуогцт.
2.	Akin : Siz gah§iyor musunuz?
Banu Hamm : Evet, ben gali§iyorum.
3.	Turgut	: Tiirkge biliyor musun?
Nikolas	: Evet, biraz biliyorum.
Ornekler: (iyelik Ekleri)
1.	Ali : Senin karde§in var mi?
Ferhat : Evet, benim iki karde§im var.
2.	Serhat ; Bu senin biIgisayarin mi?
Erol : Evet, bu benim bilgisayanrn.
3.	Derya	: Derslenn nasi I?
Hiilya	: Derslerim gok iyi.
1.	A§agidaki bo§lu klan uygun $ahis ekleriyle doldurunuz.
1.	Ben Qikolata yiyor............
2.	Sen Turkge biliyor............
3.	Ogretmen ders anlatiyor.............
4.	Biz Ankara’da ya§iyor............
5.	Siz go к guzel ders anlatiyor..........
6.	Onlar Tiirkiye'de oturuyor...........
2.	Asagidaki bo§luklan uygun $ahis ekleriyle doldurunuz.
1.	Ahmet Tiirkge konu§uyor...........
2.	Ben okula gidiyor...........
3.	Onlar televiyon seyrediyor..........
4.	Siz ders gah§iyor..........
5.	Biz kitap okuyor..........
6.	Sen yazi yaziyor..........
59
1.	§iMDIKi ZAMAN (OLUMLU)
Yapili^i: Fill + §imdiki Zaman Eki + §ahis Eki
Fill + $imdiki Zaman Eki + §ahis Eki
	Okumak	Uyumak	Yurtimek
Ben	okuyorum	uyuyorum	yOruyorum
Sen	okuyorsun	uyuyorsun	yuruyorsun
0	okuyor	uyuyor	yuruyor
Biz	okuyoruz	uyuyoruz	yuruyoruz
Siz	okuyorsunuz	uyuyorsunuz	yuruyorsunuz
Onlar	okuyorlar	uyuyorlar	yiiriiyorlar
Not
1. §imdiki zaman eki, son harfi unlO ile biten fiillere §u §ekilde gelir:
Ornekler:
a-i	-yor	Bagim aQri-yor. Kar eri-yor. Kitap oku-yor. Qocuk yiirii - yor.
e-i		
o-u		
d — u		
Tagi-yor
Kagi-yor
Aci-yor
Koru-yor
Uyu-yor
0§u-yor
Quru-yor
2.	§imdiki zaman eki, son harfi iinsiiz ile biten fiillere §u gekilde gelir:
a-1	(-i)yor
e-i	(-i)yor
o-u	(-u)yor
o-u	(-u)yor
Ornekler:
Mehmet yaz-iyor.
Ogretmen gik-iyor.
Merve gel-iyor.
Ali Turkge bil-iyor.
Tahtayi gdr-iiyor-um
Bebek giil-iiyor.
Herkes ko§-uyor.
Ahmet otur-uyor.
Ver-iyor	Kir-iyor
Sev-iyor	Qahg-iyor
Ig-iyor	Sor-uyor
Sil-iyor	Kork-uyor
Qiz-iyor	Dol-uyor
Al- yor	Vur-uyor
Ag-iyor	Dur-uyor
Yat-iyor	Bak-iyor
3.	Son harfi “a, e” ile biten fiillere §imdiki zaman eki gelirse iinlii daralmasi meydana gelir.
"a, e” harfleri “-i, -i, -u, -ii” dar unlulerine doniigiir.
Ornekler:
yagamak «*	yagi-yor	beklemek	* bekli-yor	yemek	yiyor
yikamak ->*	yiki-yor	dinlemek	* dinli-yor	demek	diyor
oynamak «*	oynu-yor	sbylemek	* sdylii-yor	altamak u*	athyor
boyamak *	boyu-yor	iitiilemek	* iitulii-yor	istemek*	istiyor
6o
2.
§iMDiKi ZAMAN (OLUMSUZLUK)
Yapih§i: Fill + Olumsuzluk Eki + §imdiki Zaman Eki + §ahis Eki
TurkQede, fiillerde olumsuzluk “-ma, -me” ekiyle yapilir. §imdiki zamanda unlu daralmasmdan dolayi “-ma, -me” eki §u
gekillere dondgur:
Fiilin son hecesinde “a" veya T iinlulerinden biri varsa “-ma”, “-mi” olur.
Fiilin son hecesinde “e” veya “i” iinlulerinden biri varsa “-me", “-mi” olur.
Fiilin son hecesinde “o” veya “u” iinlulerinden biri varsa “-ma”, “-mu” olur.
Fiilin son hecesinde “o" veya “ii" unliilerinden biri varsa "-me”, “-mil” olur.
J
и» bak-mi-yor
'i* g-mi-yor
«» oku-mu-yor
11» du§!in-mu-yor
Fiil + Olumsuzluk Eki + $imdiki Zaman Eki + Sahis Eki
	Yazmak	Bilmek	Okumak	Yurumek
Ben	yazmiyorum	bilmiyorum	okumuyorum	yurumijyorum
Sen	yazmiyorsun	bilmiyorsun	okumuyorsun	yurumuyorsun
0	yazmiyor	bilmiyor	okumuyor	yurumuyor
Biz	yazmiyoruz	bilmiyoruz	okumuyoruz	yurumuyoruz
Siz	yazmiyorsunuz	bilmiyorsunuz	okumuyorsunuz	yurOmuyorsunuz
Onlar	yazmiyorlar	bilmiyorlar	okumuyorlar	yurumuyorlar
Ornekler:
Ben kitap okumuyorum.
Kardegim basketbol oynamiyor.
Qocuklar eve gelmiyorlar.
Biz Almanca bilmiyoruz.
Siz ders qah§miyorsunuz.
Sen okula gitmiyorsun.
3. §IMDiKi ZAMAN (SORU)
TurkQede soru eki “mi, mi, mu, mCTdur. Soru eki, gimdiki zaman eki “-yor” nedeniyle fiillere "mu” geklinde eklenir.
Fiil 4- §imdiki Zaman Eki + Soru Eki + §ahis Eki
	Okumak	Bilmek	Gelmek
Ben	okuyor muyum?	biliyor muyum?	geliyor muyum?
Sen	okuyor musun?	biliyor musun?	geliyor musun?
0	okuyor mu?	biliyor mu?	geliyor mu?
Biz	okuyor muyuz?	biliyor muyuz?	geliyor muyuz?
Siz	okuyor musunuz?	biliyor musunuz?	geliyor musunuz?
Onlar	okuyorlar mi?	biliyorlar mi?	geliyorlar mi?
Ornekler:
Biz giizel konuguyor muyuz?
Ogretmen geliyor mu?
Odev yapiyor musun?
Tahtayi siliyormusunuz?
Qocuklar futbol oynuyorlar mi?
Ben Turkqe ogreniyor muyum?
6i
. Not____________________________________________________________________________________________________________________________
В “-makta, -mekte” ekleri
"-makta, -mekte” ekleri §imdiki zaman kipi igin kullaniIan eklerdendir. “-makta, -mekte” ekleri ba§lanmi§ ve halen devam
etmekte olan bir olu§ veya kih§i kesin olarak anlatan bir ozellik ta§ir.
Ornek: Qocuklar kitap okumaktalar.
Ben okula gitmekteyim.
0 ders gali§makta.
Yapili^i: Fiil + “-makta, -mekte” + “y” BaQIayici ilnsuzO + Qahis Eki
	Yazmak	Okumak	Gelmek
Ben	yazmaktayim	okumaktayim	gelmekteyim
Sen	yazmaktasm	okumaktasm	gelmektesin
0	yazmakta	okumakta	gelmekte
Biz	yazmaktayiz	okumaktayiz	gelmekteyiz
Siz	yazmaktasimz	okumaktasiniz	gelmektesiniz
Onlar	yazmaktalar	okumaktalar	gelmekteler
Alistirmalar
1.	Asagidaki bosluklan simdiki zaman ekleriyle doldu-
runuz.
1.	Annem supermarkets git................
2.	Babam kitap oku.................
3.	Qocuklar Qizgi film seyret............
4.	Antalya’ya mi git.................?	(Siz)
5.	Ben yabanci dil bil................(Olumsuz)
3.	Asagidaki bosluklan ornekteki gibi olumsuz fiiller-
le doldurunuz.
Ornek: Ben televizyon seyretmiyorum. (seyretmek)
1.	Karde§im kola....................(igmek)
2.	Ogrenciler soru..................(sormak)
3.	Biz yere Qbp.....................(atmak)
4.	Siz basketbol....................(oynamak)
5.	Sen Rus^a........................(bilmek)
2.	Asagidaki bosluklan ornekteki gibi doldurunuz.
Ornek: Yolcular. otobtis bekliyor. (beklemek)
1.	Elif, kitap.........................(okumak)
2.	Ogrenciler §arki...................(soylemek)
3.	Ahmet Bey ders.....................(anlatmak)
4.	Ben satrang.........................(oynamak)
5,	Onlar Ankara’da....................(oturmak)
6.	Biz izmir’de.........................(ya§amak)
7,	Omer parmak.........................(kaldirmak)
8.	Ogrenci sinifta ders.................(gali§mak)
9.	Biz...............................(resim gizmek)
10.	Siz..............................(konu§mak)
62
4.	Ornekteki gibi simdiki zamanli soru ciimleleri kurunuz. 7.
Omek: Mehmet Bey I televizyon seyretmek
Mehmet Bey televizyon seyrediyor mu?
1.	Turgay / telefon etmek
.....................................................?
2.	Onlar/smiftaoturmak
.....................................................?
3.	Biz / Turkge bilmek
.....................................................?
4.	Sen / Arapga anlamak
.....................................................?
5.	Siz / yardim etmek
.....................................................?
5.	Asagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplayimz.
Omek: Ali ders gali§iyor mu?	8-
Evet, ders gahgiyor.
Hayir, ders gahgmiyor.
1.	Turkge biliyor musun?
Asagidaki karisik kelimelerden anlamh ve kuralli
ciimleler kurunuz.
1.	oQrenciler / okuyorlar / kitap
2.	seyrediyor / televizyon / babam
3.	oynuyorlar / gocuklar / futbol
4.	gahgiyoruz I biz / ders / bugiin
5.	smifta / anlatiyor / ders / ogretmen
2.	Yabanci dil oQreniyor musunuz9
3.	Ogrenciler ingilizce ogreniyorlar mi?
Asagidaki olumlu soru cumlelerini olumsuz yapimz.
Ornek: Ahmet ddev yapiyor mu?
Ahmet odev yapmiyor.
1.	Qocuklar konuguyorlar mi?
2.	Turkge biliyor musun?
3.	Ogrenciler ders dinliyorlar mi?
4.	Ahmet tahtayi siliyor mu?
5.	Bugun geliyor musunuz?
4.	Elif Istanbul 'da mi yagiyor?
6.	Asagidaki cevapiara uygun sorular yazimz.
1..................................................?
Evet, Turkge biliyorum.
2..................................................?
Hayir, istanbul'da oturmuyorum.
3..................................................?
Hayir, onlar futbol oynamiyorlar.
4..................................................?
Evet, biz resim yapiyoruz.
5..................................................?
Hayir, babam gahgmiyor.
6..................................................?
Evet, ingilizce konu§uyorum.
9.	Yanliglari diizelterek ciimleleri yeniden yazimz.
Ornek: Qocuklara kizmayorum.
Qocuklara kizmiyorum.
1.	Ben kitap okumayorum.
2.	Ay§e muzik dinleyor.
3.	Sen Turkge bileyor musun?
4.	Biz Bursa'da yagayoruz.
5.	Bize nigin gelmeyorsun?
63
10. A§agidaki fiilleri §imdiki zamanda qekimleyiniz. (Olumlu)
	Sevmek	Dinlemek	Anlamak
Ben			
Sen			
О			
Biz			
Siz			
Onlar			
11. A§agidaki fiilleri §imdiki zamanda gekimleyiniz. (Olumsuzluk)
Sevmek		Dinlemek	Anlamak
Ben			
Sen			
О			
Biz			
Siz			
Onlar			
12. A§agidaki fiilleri §imdiki zamanda ^ekimleyiniz. (Soru)
	Sevmek	Dinlemek	Anlamak
Ben			
Sen			
0			
Biz			
Siz			
Onlar			
64
Akrabatar
1. BAGLAQLAR
Tamm: Kelimeleri, kelime gruplanni, ciimleleri gekil ve anlam bakimindan birbirine baCjlayan kelimelere bagiat; denir.
1. ve ;
Aym tur veya gorevdeki kelime ve tamlamalan birbirine baglar.
Ornekler:
BugOn ak§am dayim, teyzem, halam ve amcam bize geliyor.
Bugiin Turkge, ingilizce ve matematik dersimiz var.
2. ama, fakat, lakin
Bu baglaglar karigik kavramlari birbirine baglar. Ama, fakat, lakin baglaglari ayni anlamdadir.
Ornekler:
Qok gahgiyorum fakat anlamiyorum.
Bakiyorum lakin gormiiyorum.
Halam var ama teyzem yok.
66
3.
qiinkii
iki cumleden birini otekine sebep gosterme iligkisi ile baglayan baglagtir.
UUld l^dl l^iyui Ul 11 ^UIIIXU ydl III dllldVIlll Vdl.
Ayge Hamm gahgmiyor gunkii o, ev hanimi.
Ornekler:
Yazmiyorum <;йпкй kalemim yok.
Tahtayi iyi gormuyorum gunku en son sirada oturuyorum.
Bugun okula gitmiyorum giinkii okul tatil.
4. da, de
Bu baglag bagladigi bgenin anlamim guglendirir, peki§tirme i§levi gbriir.
Murat : All, bu Ahmet. Ahmet, bu da AH.
Ahmet: Memnun oldum.
Ali : Ben de memnun oldum.
Ornekler:
Sen de gel.
Sen de konu§.
Yusuf da yazsm.
ШШШШШШ1ШШЫШШШШШШШШ
Not_____________________________
Baglag olan “da, de" her zaman ayn yazilir. Ismin bulunma hali eki "-de" ile kangtirilmamahdir.
67
1.	Agagidaki bogluklan uygun baglaglarla doldurunuz.
ve I ama / gunkii / da / de / fakat
1.	Ali burada..........Hatice burada degil.
2.	Cumartesi...........pazar gunleri tatil.
3.	Babam ige gitmiyor...........bugOn pazar.
4.	Bebek gok agliyor..........gok a?.
5.	Erkek karde§im var.........kiz kardegim yok.
Agagidaki test sorulanm cevaplaymiz.
1.	"Kalemimvar...........silgim yok.”
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	ve
B)	de
C)	giinkii
D)	ama
6.	Amcam...............halam yann bize geliyor.
7.	Dedem...............bizimle yagiyor.
8.	Ninem Qali§miyor............о gok yagli.
9.	Kiz kardegim okula gidiyor...........erkek kardegim
gitmiyor.
10.	Sen............okula git.
2.	Agagidaki ciimleleri uygun baglaglarla doldurunuz.
1.	Arkadagim..........ben gok iyi ders gahgiyoruz.
2.	Annem bana higbir gey almiyor..........onun ciiz-
damnda parasi yok.
3.	Bu gantayi beQendim, arkadagim.........begendi.
4.	Semih.........Ahmet italya'ya gittiler.
5.	Hiilya sinemaya gitmek istiyor.........yann onun
smavi var.
2.	“da, de” agagidaki cQmlelerin hangisinde doQru
yazilmigtir?
A)	Ev de televizyon yok.
B)	Ben de memnun oldum.
C)	Sen de para var mi?
D)	Babamda bgretmen.
3.	“Dedem gahgmiyor...........о emekli."
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	ve
B)	gunkii
C)	ama
D)	de
Agagidakilerden hangisinde baglaglar dogru kul-
lamlmigtir? igaretleyiniz. (✓)
1.	Bugiin pikniQe gitmiyorum fakat yagmur yagiyor.
2.	Q| Halam var ama teyzem yok.
3.	[ Bugiin Tiirkge yok giinkii ogretmenimiz hasta.
4.	। Kardegim ye okula gidiyorum.
5.	QImiihendis olmak istiyor.
6.	П Fat|T|a sinifta Cflnkii Ayge sinifta degil.
8.
9.
10.
4.	“Benim halam..........kirk yagmda.”
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	da
B)	ve
C)	ama
D)	lakin
5. "Okula gelmiyor............hasta.”
Bugiin fizik, kimya yg biyoloji dersleri var.
Telefonum var ama bilgisayarim yok.
Ben de Ankara’ya gidiyorum.
Yukandaki boglufiu doldurunuz.
A)	fakat
B)	gtinko
C)	ama
D)	ve
68
Meslekler
BU UNITEDE NELER
OGRENECEKSINiZ?
4k Meslekler
4k Mesleklerle ilgili Mekan Adlan
4k Mesleklerle ilglli Fiiller
4k E§itlik Eki “-ca, -ce”
4k Unsuz Uyumu
4k Edatlar
“-са, -се" eki adlarda ve ad soylu kelimelerde
e§itlik derecesi gosterir.
“-ca, -ce" egitlik eki, “gore” edati ile aym anlamda da kul
lanilabilir. §ahis zamirlerine gu gekilde gelir:
Ben	Bence = Bana gore
Sen	Sence = Sana gore
0	Onca = Ona gore
Biz	Bizce = Bize gore
Siz	Sizce = Size gore
Onlar	Onlarca = Onlara gore
Ornek: Onlara gore Onlarca
1.	Banagbre:......................
2.	Bize gore :....................
3.	Size gore :....................
4.	Sana gore :....................
5.	Ona gore :.....................
Ornekler:
Bence Ali gok gahgkan bir ogrenci.
Bizce en kolay ders Tiirkge.
Sence en zor ders hangisi?
Ogretmenim, sizce biz nasil oQrenciyiz?
Sence ben gahgkan miyim?
1. Sence en zor ders hangisi?
2. Sizce en zevkli ders hangisi?
A: Sence en zor ders hangisi?
B: Bence en zor ders kimya.

“-ca, -ce” e§itlik eki 3. tekil ve gogul §ahislarda gok
kullamlmaz. Bunun yerine “gore" edati kullanihr.
Onca = Ona gore
Onlarca = Onlara gore
3.	Sana gore Turkge dersi zevkli mi? (Evet)
4.	Size gore matematik dersi sikici mi? (Hayir)
5.	Sence Ali mi gahgkan, Ayge mi? (Ali)
1.......................................................?
Bence Elif bagarih bir ogrenci.
2.......................................................?
Bana gore fizik kolay degil.
3.......................................................?
Evet, bize gore ogretmenlik gok bnemli bir meslek
4.......................................................?
Bence Istanbul gok guzel bir gehir.
70
Bagmda sureksiz yumugak unsuzlerden (c, d, g) bin bulunan ekler, sert Onsuzlerden (I, s, t, k, g, g, h, p) biri ile biten
bir kelimeye eklendikleri zaman, о eklerin ilk unsiizleri sertlegir. TOrkgede bu ses olayma unsuz uyumu denir.
f, s, t, k, g, g, h, p	+	c.d, g	g, t, к	Ornek:
Turk	+	ge	Tiirkge	Qocuk yatakta uyuyor.
smif	+	da	sinifta	Ahmet Pariste yagiyor.
				Misirhlar Arapga konuguyor.
gahg	4-	gan	galigkan	Tezgahta bir ceket var.
Di§gi klinikte gali§iyor.
Saat iigte okula gidiyoruz.
Mehmet fe giizel bir kitap var.
-da / -de / -ta / -te
1.	Bahge		6.	Defter		11. Qocuk	
2.	Mag		7.	Masa		12. Bahge	
3.	Dolap		8.	Salon		13. Tahta	
4.	Kitap		9.	Garaj		14. Bardak	
5.	Banka		10.	Yurt		15. Qati	
-da / -de / -ta / -te
1.	Park.............agag var.
2.	AQag................yaprak	var.
3.	Bank..............oturun.
4.	Turgut'..............kitap	var.
5.	Smif.............gurultti	yapmaym!
6.	Dolap............defter var.
7.	Masa.............kalem var.
8.	Benim kalemim Ayge’..............
9.	Qocuk koltuk............oturuyor.
10.	Televizyon.............giizel bir film var.
Ornek: gigekci - gigekgi
1.	Tenisci :........................
2.	Ayakda :.........................
3.	Agagda :.........................
4.	Sokakda :........................
5.	Akif’de :........................
6.	Kitabci :.........................
7.	Smifda :..........................
8.	Gozliikcu:........................
9.	Odata :...........................
10.	Ingilizge:.........................
Yalniz ba§ma bir anlam ta§imayan ancak ad ve ad soylu kelimelerden sonra gelerek sonuna geldigi kelimeyle cum-
ledeki ba§ka kelimeler arasmda anlam ili§kisi kuran kel imelerdir.
Digerlerinin haricinde bir §eyi kastetmek anlammda kullamhr.
Ornekler:
Evde sadece ben vanm.
Bugiin sadece biyoloji dersimiz var.
Sadece sen git.
Ahmet
Murat
Benzetme anlammda kullamlir.
Ornekler:
Arkada§imz gibi Qah§kan olun.
Ogretmenlik gibi faydali meslek yok.
Karde§in gibi duzenli ol.
72
Kargilagtirma yolu ile miktar belirtir.
Ornekler:
Osman, Mehmet kadar iyi futbol oynamiyor.
Siz de Ay§e kadar kitap okuyun.
Smifimizda Ali kadar gahgkan ogrenci yok.
Ama? ve sebep anlammda kullamhr.
Ornekler:
Almanca dgrenmek igin kursa gidiyorum.
Kitap okumak igin kiituphaneye gidiyorum.
Baganli olmak igin gok galig.
Kigisel dugiince anlami katar.
Ornekler:
Sana gore en kolay ders hangi ders?
Bana gore en kolay ders Tiirkge.
73
sadece / gibi / igin / gore I kadar
1.	Bu hediyeyi babam............aliyorum.
2.	Bugiin...........halam geliyor.
3.	Nigin gocuk.............davraniyorsun?
4.	Bana.............bu yil en baganh takim Bursaspor.
5.	Kadm sabaha.............gocuguna bakiyor.
1.	"Annem misafirler.................lath	hazirhyor."
Yukandaki bo§luQu doldurunuz.
A)	gibi
B)	igin
C)	kadar
D)	gore
gibi I gore I kadar / igin / sadece
1.	Yann....................Turkge smavi var.
2.	Ahmet’e.................lizik dersi gok zor ve sikici.
3.	Ogretmenlerimiz, bizim...................gok	galigiyor.
4.	Bence beden egitimi...................zevkli	ders yok.
5.	Ahmet...................kimya dersini sevmiyor.
6.	Eli! ders gahgmak....................bize	geliyor.
7.	Bizim evimiz de sizin eviniz.................giizel.
8.	Bana.................doktorluk gok kutsal bir meslek.
9.	Ben de Ali..................baganh olmak istiyorum.
10.	ingilizce og retmeni miz, Turkge ogretmenimiz.........
giizel ders anlatiyor.
1.	Ali igin galigkan ogrenci yok.
2.	Hakan, Mehmet kadar ders gahgmiyor.
3.	Universiteye gitmek igin gok gal igiyorum.
4.	Cuzdammda sadece 10 lira var.
5.	Sana kadar en iyi futbolcu kirn?
2.	"Herkesin senin..............bir dostu yok.”
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	sadece
B)	ile
C)	gore
D)	gibi
3.	"Bunu...............sana sbyluyorum.”
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	gibi
B)	gore
C)	sadece
D)	kadar
4.	“Bu soruyu...............ogretmenimiz biliyor
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	igin
B)	sadece
C)	gibi
D)	kadar
5.	“Bana...............bu soru dogru degil."
Yukandaki bogluQu doldurunuz.
A) gore	B) kadar
C) gibi	D) sadece
6.	“Siz de Ayge.............sessiz olun.”
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	sadece
B)	gibi
C)	igin
D)	gore
74
# Saatlerle ilgili ifadeler
# Zaman ifadeleri
Gelecek Zaman
# UnsuzYumu§amasi
ismin Yonelme Hali
# ismin Belirtme Hali
BU UNITEDE NELER
OGRENECEKSiNiZ?
1. UNSUZ YUMU^AMASI
Tamm: Son harfi "p, g, t, k" harflerinden biri olan kelimeler, sesli ile baglayan ek aldiCjmda kelimenin son harfi yumu§ar ve
ub, c, d, g, g” hartlerine donugur.
P. 5, t, к	+	a, i, u, e, 1,0	«*	bi c, d, 9		
kitap	+	a	i*	kitaba	P	* b
atjag	+	i	"<	agaci	5	i* c
don	+	u	dordu	t	к» d
tarak	+	1	11ИФ	taragi	к	* g
renk	+	i	iik	rengi	к	
Ornekler:
Kitaba bakm.
Sorunun cevafcmi bilmiyorum.
Yurda gidiyorum.
Saat dordu on gegiyor.
Akgam yemegi saat altida.
Do lain kapat.
Mavi rengi gok seviyorum.
Kirmizi gigegi gok seviyorum.
		9 и* c		t и* d		к .*g/g	
dolap+a	dolaba	agag+a	agaca	kanat+i	kanadi	tabak+a	tabaga
kasap+i	kasabi	geng+i	genci	yurt+a	yurda	gigek+i	gigegi
cevap+i	cevabi	ug+u	ucu	dort+ii	dordu	gelecek+e	gelecege
kitap+a	kitaba	ilag+a	ilaca	tat+i	tadi	ayak+i	ayagi
ШШШШШ1ШШ11ШШ1ШШ1ШШШ1Ш.
Not_________________________________________________
1. “k" yumugaymca “fi” olur, “-n" harfinden sonra gelen 2. Тек heceli kelimelerden bazilan bu kurala uymaz.
“k” ise “g" olur.	Ornek: Sap, et, ug, ok, at, ag, tok, hap, ek...
Ornek: denk	*	dengi	Kasap, eti tartiyor.
renk	in*	rengi	Saat ugu beg qeqiyor.
gelenk	*	gelengi	Bu hapi iginiz.
frank	"*	frangi	Qocuklar ata biniyor.

3.
Ozel isimler bu kurala uymaz.
Ornek:
Ahmet+i	Ahmet’i	Ahmet’i tamyor.
Ufuk+u	Ufuk’u	Babasi Ufuk’u soruyor.
Serap+a	Serap’a	Bu paketi Serap’a ver.
Aytag+i	Aytag'i	Kardegi, Aytag’i ozlilyor.
Not: Telaffuzda Ahmed'i §eklinde spylenebilir.
4. Yabanci dillerden TOrk^eye giren bazi kelimeler bu kurala uymaz.
hukuk+u hukuku
millet+l milleti
mag, kamp, a§k, gayret, merhamet, adalet...
5. OnsOz yumu§amasi genelllkle Isimlerde olur. Bazi tiiller de bu kurala uyar. "git-”, “et-" ve “tat-” fillleri bu fiillerdendir.
Omek: gitmek * Bu hafta sinemaya gideceQiz.
etmek	< Arkada§imza yardim edin.
tatmak	< Bu yemekten tadm.
1.	Agagidaki kelimeleri ornekteki gibi yazimz.
Omek: mektup-u * mektubu
1,	kasap-a	:......................................
2.	koltuk-a	:......................................
3.	sOzluk-u	:......................................
4.	dolabi-i	:......................................
5.	aOag-a	:......................................
6.	ilaQ-i	:...........................................
7.	kitap-a	:...........................................
8.	git-iyor	:...........................................
9.	kalemlik-e :...........................................
10.	sebep-i	:...........................................
2.	Yanhglari diizelterek ciimleleri yeniden yazimz.
1.	Bu kitaplari kitaphka koyun.
2.	iki gun sonra sinemaya gidecekim.
4.	Bu Turkge kitapi senin mi?
5.	Kedi aQaga tirmamyor.
3.	LQtfen, §u koltuka oturun.
6. Yann arkadagima yardim eteceQim.
77
2. GELECEK ZAMAN (-acak, -ecek)
Tamm: Henuz gergekle§memi§ olan ancak fiilin gosterdiCji olu§ ve kih§m gelecekte mutlaka gergekle§ecegini bildiren kipe
"gelecek zaman” denir.
Yapili§i: Bir liile gelecek zaman eki “-acak, -ecek" getirilerek yapihr.
Fill Gelecek Zaman Eki §ahis Eki
_ “-acak, -ecek” =
i
gel ecek	sin
Moi____________________________
“-acak, -ecek" ekleri fiillere §u §ekilde gelir:
a -1 - о - u -acak
e - i - б - 0 * -ecek
Omek:
Ay§e : Merhaba Ali. Nasilsm?
Ali : Te§ekkur ederim.
Ay§e : Ogleden sonra ne yapacaksm?
Ali : Sinemaya gidecegim. Ya sen?
Ay§e : Ben ders gali?acaqim.
Ali : Goru§mek iizere.
Ay§e : Gorii§(iriiz.
Not_______________________________________________________
1. Fiilin sonunda iinlii harflerden biri varsa araya “y'
Qnsiizii girer.
Ornek: oku-y-acak
yiirii-y-ecek
2. Iinsiiz yumu§amasmdan dolayi birinci §ahista “k”
sessizi yumu§ayarak “9” olur.
Ornek: gel-ecek-im • gelecegim
gali§-acak-iz ♦ gah§acagiz
	Yazmak	Gelmek
Ben	yazacagim	gelecegim
Sen	yazacaksin	geleceksin
0	yazacak	gelecek
Biz	yazacagiz	gelecegiz
Siz	yazacaksin iz	geleceksiniz
Onlar	yazacaklar	gelecekler
78
Z//?f7e
1.	GELECEK ZAMAN (OLUMLU)
Fiil + Gelecek Zaman Eki + Sahis Eki					Q\
	a - i - о - и	-acak				
	Yazmak	Qah§mak	Okumak	Ko§mak	
Ben	yazacagim	gali§acagim	okuyacagim	ko§acagim	
Sen	yazacaksm	gah§acaksin	okuyacaksm	ko§acaksm	
0	yazacak	gah§acak	okuyacak	ko§acak	
Biz	yazacagiz	gah§acagiz	okuyacagiz	ko§acagiz	
Siz	yazacaksimz	gali§acaksimz	okuyacaksmiz	ko§acaksiniz	
Onlar	yazacaklar	gali§acaklar	okuyacaklar	ko^acaklar	
Fiil +• Gelecek Zaman Eki + §ahis Eki
	e-i-6-й "«*		► -ecek	
	Gelmek	Gitmek	Gdrmek	Yiiriimek
Ben	gelecegim	gidecegim	gorecegim	yuruyecegim
Sen	geleceksin	gideceksin	goreceksin	yuruyeceksin
0	gelecek	gidecek	gorecek	yuruyecek
Biz	geleceQiz	gidecegiz	gdrecegiz	yuruyecegiz
Siz	geleceksiniz	gideceksiniz	goreceksiniz	yuriiyeceksiniz
Onlar	gelecekler	gidecekler	gorecekler	yiiruyecekler
Ornekler:
Yann ak§am parka gidecegim.
Qocuklar eve gidecekler.
Babam gazete okuyacak.
Onlar hafta sonu muzeye gidecekler.
0, pazartesi giinu Ankara'ya gidecek.
Pazar gunij futbol oynayacagiz.
2.	GELECEK ZAMAN (OLUMSUZLUK)
Fiil + Olumsuzluk Eki + Gelecek Zaman Eki + §ahis Eki
	a -1 - о - u		► -acak	
	Yazmak	Qali§mak	Okumak	Ko§mak
Ben	yazmayacagim	gah§mayaca(jim	okumayacagim	ko§mayacagim
Sen	yazmayacaksm	gah§mayacaksm	okumayacaksm	ko§mayacaksm
0	yazmayacak	gah§mayacak	okumayacak	ko§mayacak
Biz	yazmayacagiz	gah§mayacagiz	okumayacagiz	ko§mayacagiz
Siz	yazmayacaksmiz	gali§mayacaksiniz	okumayacaksmiz	ko§mayacaksimz
Onlar	yazmayacaklar	gali§mayacaklar	okumayacaklar	ko§mayacaklar
Ornekler:
Ahmet’e mektup yazmayacagim.
Bu sene tembel olmayacaQim.
Yann ders gali§mayacak.
Hafta sonu futbol oynamayacagim.
Onlar yann yuzmeyecekler.
Biz yan§maya katilmayacagiz.
79
Fiil + Olumsuzluk Eki + Gelecek Zaman Eki + §ahis Eki
	e - i - 6 - u «*• -ecek			
	Gelmek	Gitmek	Gormek	Yurumek
Ben	gelmeyecegim	gitmeyecegim	gdrmeyecegim	yuriimeyecegim
Sen	gelmeyeceksin	gitmeyeceksin	gdrmeyeceksin	yiirumeyeceksin
0	gelmeyecek	gitmeyecek	gdrmeyecek	yurumeyecek
Biz	gelmeyeceQiz	gitmeyecetjiz	gormeyecegiz	yurumeyecefjiz
Siz	gelmeyeceksiniz	gitmeyeceksiniz	gdrmeyeceksiniz	yurumeyeceksiniz
Onlar	gelmeyecekler	gitmeyecekler	gormeyecekler	yurumeyecekler
Ornekler:
Yarm okula gitmeyecegim.
Fatih yann ak§am sinemaya gitmeyecek.
Bugun evde yemek yemeyecefjiz.
3.	GELECEK ZAMAN (SORU)
Fiil -i- Gelecek Zaman Eki + Soru Eki + Sahis Eki
	a -1 - о - и -acak			
	Yazmak	Qali§mak	Okumak	Ko§mak
Ben	yazacak miyim?	Qah§acak miyim?	okuyacak miyim?	ko§acak miyim?
Sen	yazacak misin?	gali§acak misin?	okuyacak misin?	ko§acak misin?
0	yazacak mi?	gal igacak mi?	okuyacak mi?	kogacak mi?
Biz	yazacak miyiz?	gali§acak miyiz?	okuyacak miyiz?	kogacak miyiz?
Siz	yazacak misiniz?	?ali§acak misiniz?	okuyacak misiniz?	kogacak misiniz?
Onlar	yazacaklar mi	gal igacaklar mi?	okuyacaklar mi?	kogacaklar mi?
Ornekler:
Ogrenciler ak§am voleybol oynayacaklar mi?
Onlar kitap okuyacaklar mi?
Sen ders gal^acak misin?
	Fiil + Gelecek Zaman Eki + Soru Eki + Sains Eki			
	e - i - о - 0 к -ecek, mi			
	Gelmek	Gitmek	Gormek	Yurumek
Ben	gelecek miyim?	gidecek miyim?	gorecek miyim?	yuruyecek miyim?
Sen	gelecek misin?	gidecek misin?	gorecek misin?	yuruyecek misin?
0	gelecek mi?	gidecek mi?	gorecek mi?	yuruyecek mi?
Biz	gelecek miyiz?	gidecek miyiz?	gorecek miyiz?	yuruyecek miyiz?
Siz	gelecek misiniz?	gidecek misiniz?	gorecek misiniz?	yuruyecek misiniz?
Onlar	gelecekler mi?	gidecekler mi?	gorecekler mi?	yuruyecekler mi?
Ornekler:
Babaniz, bize gelecek mi?
Bep sinemaya gidecek miyim?
Siz yabanci dil ogrenecek misiniz?
80
1. Asagidaki bo$luklan ornekteki gibi doldurunuz.
(Gelecek Zaman Olumlu)
Ornek: Bugiin ona telefon edecegim.
1.	Seni durakta bekle.........................(ben)
2.	Yarn akgam size bir kitap getir.............(ben)
3.	Seni her zaman hatirla.....................(biz)
4.	Ali Bey’le gelecek hafta goriig.............(ben)
5.	Yarm futbol oyna...........................(biz)
6.	Bir saat sonra yemek ye.....................(siz)
7.	Yarm denize git...........................(onlar)
8.	Ay$e garki soyle...........................
9.	Akgam yemegini saat altida ye...............(ben)
10.	Film saat be§te bagla......................
4.	Asagidaki bo§luklari ornekteki gibi doldurunuz.
(Gelecek Zaman Soru)
Ornek: Qay igecekler mi?	(onlar)
1.	Yemek ye..................................? (sen)
2.	Beni dinle..............................? (siz)
3.	Bana yardim et..........................? (sen)
4.	Uyu.....................................?(ben)
5.	Voleybol oy.............................? (biz)
6.	Onlar buraya gel.........................?
7.	Burada otur.............................? (siz)
8.	Otobiise bin..............................? (o)
9.	Okula git...............................? (biz)
10.	Pazar giinu ders gah§..........................?	(ben)
2.	Asagidaki bo§luklan ornekteki gibi doldurunuz.
(Gelecek Zaman Olumsuz)
Ornek: Ben parka gelmeyeceQim.
1.	Sizinle sinemaya git..........................(ben)
2.	Babam, yarm gel...............................
3.	Yarm ders ol..................................................
4.	Sana yardim et................................(biz)
5.	Sizinle futbol oyna...........................(onlar)
6.	Yarm ders gali§...............................(siz)
7.	Yemek yap.....................................(sen)
8.	Bugiin televizyon seyret......................(siz)
9.	Bugiin evde kahvalti et.......................(biz)
10.	Yarm sabah erken kalk...........................(ben)
3.	Asagidaki bosluklari ornekteki gibi doldurunuz.
(Gelecek Zaman Olumlu)
Omek: Bu akgam matematik gahgacafjim.
1.	Buraya tekrar gel............................(sen)
2.	Beni dinle................................... (siz)
3.	Bana yardim et................................(sen)
4.	Misafirler gel................................
5.	Yarm imtihan ol...............................(biz)
6.	Gelecek hafta pikniQe git..................... (onlar)
7.	Ahgverig yap..................................(siz)
8.	Bana para ver.................................(o)
9.	Ak§am yemegini lokantada ye....................(ben)
10.	Saat onda uyu..................................(siz)
5. Asagidaki sorulan ornekteki gibi “Evet” ve “Hayir”
ile cevaplayimz.
Ornek: Kitap okuyacak misin?
Evet, okuyacafjim.
Hayir, okumayacagim.
1. Tatilde izmir’e gidecek misiniz?
2. Televizyon seyredecek miyiz?
3. Ogrenciler, basketbol oynayacaklar mi?
4. Ogle yemeginde kebap yiyecek misin?
5. Ogleden sonra maga gidecek miyiz?
81
6.	Asagidaki bosluklari ornekteki gibi doldurunuz.
(Gelecek Zaman Olumsuz)
Ornek: Ben bu akgam sinemaya gitmeyeceQim.
1.	Yarm yagmur ya£j...................
2.	Ahmet, Huseyin’i bekle...................
3.	Annem kahvalti hazirla...................
4.	Babam yarm Istanbul’a git...................
5.	Onlar bu akgam parka git....................
9.	Asagidaki simdiki zamanh ciimleleri gelecek za-
mana geviriniz.
1.	Ahmet ile Ay§e, hafta sonu bize geliyorlar.
2.	Yarm akgam istanbul’a gidiyorum.
3.	Bugiin futbol oynuyoruz.
4.	Qocuk igeride uyuyor.
7.	Asagidaki kari§ik kelimelerden gelecek zamanh ciim-
leler kurunuz. (Olumlu)
1.	Ahmet / bQrenmek / bilgisayar / tatilde
5. Biz sinemaya gidiyoruz.
2. babam / dikmek / ay / fidan / gelecek
3. pi§irmek / kek / annem / hafta sonu
4. onlar / gitmek / temmuzda / tatile
5. yazmak / Ayge / mektup / Ahmet’e
8. Asagidaki simdiki zamanh ciimleleri gelecek za-
mana geviriniz.
1. Babam, Ankara’ya gidiyor.
2. Ogrenciler kahvaltida peynir, zeytin ve bal yiyorlar.
3. Futbolcular sahaya gikiyorlar.
4. Ali, saQini kestiriyor.
5. Siz siipermarkete gidiyor musunuz?
10.	Asagidaki bosluklari gelecek zamanh fiillerle dol-
durunuz.
1.	0, ders gal i§....................
2.	Sen yarm i§e git......................?	(soru)
3.	Okul ne zaman agi I.....................?
4.	Kahvalti et.....................?	(siz)
5.	Bu gece Ali bana telefon et.....................
6.	0, bizimle yarm pikniQe gel..............(olumsuz)
11.	Asagidaki sorulan cevaplayimz.
1.	A: Gelecek yil Amerika’ya gidecekler mi?
B:	Evet...........................................
2.	A: Hafta sonu dedeni ziyaret edecek misin?
B:	Hayir..........................................
3.	A: Bana kalemini verecek mi?
B: Evet,..........................................
4.	A: Yarm akgam di§ari gikacak mism?
B:	Hayir..........................................
5.	A: Bugiin ders gah§acak misin?
B:	Evet...........................................
6.	A: Yarm futbol oynayacak mismiz?
B: Hayir,.........................................
82

12. A§agidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1...................................................?
Hayir, yarm sinemaya gitmeyecegim.
2...................................................?
Evet, bugun ddevlerimi yapacagim.
3...................................................?
Evet, basketbol oynayacagiz.
4...................................................?
Hayir, bugun spor yapmayacaklar.
5...................................................?
Evet, yarm sabah erken kalkacagiz.
6...................................................?
Hayir, kahve igmeyecegim.
13. A^agidaki bo§luklari gelecek zamanli fiillerle
doldurunuz.
Nilufer yarm istanbul’a gel...... istanbul’da iki hafta
kal.....Nilufer ile birlikte istanbul’u gez..Ben gezi
Igin glizel bir plan yaptim. Pazartesi giinii Topkapi Sarayi’na
git..... Sah giinii Ayasofya Miizesi’ni ziyaret et....
Qargamba giinii Adalara git......... Per§embe giinii
Dolmabahge Sarayi’m gez......Hafta sonu denize git....
14. Agagidaki fiilleri gekimleyiniz. (Gelecek Zaman Olumlu)
	Gotiirmek	Konusmak	Yazmak
Ben			
Sen			
0			
Biz			
Siz			
Onlar			
15. A§agidaki fiilleri gekimleyiniz. (Gelecek Zaman Olumsuz)
	Gotiirmek	Konusmak	Yazmak
Ben			
Sen			
0			
Biz			
Siz			
Onlar			
16. Asagidaki fiilleri gekimleyiniz. (Gelecek Zaman Soru)
	Gotiirmek	Konusmak	Yazmak
Ben			
Sen			
0			
Biz			
Siz			
Onlar			
83
3. iSMiN YONELME HAU (Yonelme Durumu) (-a, -e)
Tamm: Kelime gruplarinda ve cumlelerde, fiildeki hareketin yoneldigi adin iginde bulundugu duruma denir.
84
Tahta-y-a Tahtaya yaziyorum.
Su-y-a
Taksi-y-e
igeri-y-e
< Suya giriyorum.
* Taksiye binin.
• igeriye girin.
2. §ahis zamirlerine yonelme hali eki geld iQinde 1. ve 2. tekil gahis zamirleri nde dejj igiklik olur.
Kim			Kime?
Ben -	e	и*	Bana
Sen -	e	и*	Sana
0	a	и*	Ona
Biz	e	*	Bize
Siz	e	к*	Size
Onlar -	a	и*	Onlara
Ornek:
Bugiin onlara gidecegiz.
Babam sana ganta alacak.
Bu kalemi ona verin.
О silqiyi bana ver.
Size gikolata verecegim.
Ogretmen bize bakiyor.
Hoi________________________________________________________________________________________________________________________
1. Yonelme hali eki ismin en sonuna gelir. Kendinden once “gokluk ve iyelik" ekleri gelebilir.
Ornek:
Kitap-lar-imz-a bakm.
Sinav-lar-mi-a gahgm.
Qocuk-lar-a gikolata veriyorum.
Ogrenci-ler-im-e ders anlatiyorum.
2 Yonelme hflli eki “-a, -e” 3. gahis iyelik ekinden sonra gelirken araya “-n” baglaci iinsiizu girer. Bu durum daha gok isim tamla-
malannda olur.
Omek:
Arkadagimin ev-i-n-e gidiyorum.
Turkge smav-i-n-a gal igiyorum.
Qocuk, kitaplari ganta-s-i-n-a koyuyor.
Ogrenciler okul bahge-s-i-n-e giksm.
Ogretmen, dgrencilerin defter-ler-i-n-e bakiyor.
85
Yonelme hili eki olan kelimelere yonelik daha gok “Nereye, kime” sorulan sorulur.
Ornekler:
1. A: Nereye gidiyorsun?
B: Okula gidiyorum.
2. A: Nereye bakiyorsun?
B: Bahgeye bakiyorum
4. A: Kitabi kime vereceksin?
B: Kitabi Yusuf’a verecegim.
5. A: Bu soruyu kime soracaksm?
B: Bu soruyu Kenan Bey’e soracagim.
3. A: Tatilde nereye gideceksin?
B: Tatilde Bursa’ya gidecegim.
6. A: Kime yardim ediyorsun?
B: Dedeme yardim ediyorum.
1.	Asagidaki bosluklan yonelme hali eki ile doldurunuz.
1.	Qopleri yer...atmaymiz.
2.	Okul....gidiyoruz.
3.	Resimler....bakmiz.
4.	Ailen...selamsoyle.
5.	Bu kitabi Leyla’..ver
6.	Gelecek hafta Turkiye’...gidecegim.
7.	Yann Ankara'.....gidecek misin?
8.	Park....gidecegim.
9.	Ahmet’in arabasi....bineceQim.
10.	Onunevi......gidecegiz.
3. Agagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplayimz.
Omek: A: Nereye gideceksiniz?
B: Okula gidecegiz.
A:	Kime yardim edeceksin?
B:	Ahmet'e yardim edeceQim.
1.	A:.............................................?
B:	Sinemaya gidiyorum.
2.	A:.................................................?
B:	Kitabi sana verecegim.
3.	A:.................................................?
B:	Ahmet'e soracagim.
4.	A:.................................................?
B:	Bahama hediye alacagim.
5.	A:.................................................?
B: Nijerya’ya gidiyorum.
4.
2
Agagidaki ciimlelerin hangilerinde yonelme hali
eki (-a, -e) yanlis kullanilmigtir? igaretleyiniz. (✓)
1.		Ayge, okulda gidiyor.
Agagidaki sorulan cevaplayimz.	2	—	Mehmet, kiitiiphaneye gelmeyecek.
1. Tatilde nereye gideceksiniz?	2	—	Evi bugiin geg gittim.
4 2. 0 kalemi kime allyorsun?	—	Onun gantasma bak.
5.		Qocuklar simfya geliyor.
3. Kitaplari nereye koyacaksm?	6.	—	0, bene bakiyor.
	 7.		Sene bir kalem verecegim.
4. Hafta sonu nereye gideceksiniz?	g		Arabaya binin.
	 9.		Defteri kimi vereceksin?
5. Bugiin kime gideceksin?	—	Bugiin servise binecegim.
86

2. Boyaci duvari boyuyor.
4. iSMiN BELIRTME HALI (Yiikleme Durumu) (-i, -I, -u, -ii)
Tamm: Gegi§li fiil la§ryan bir cjmlede. fiilin elkisi altrnda kalan adrn iQinde bjlundugu duruma ismin belirtme (yiikleme) hali denir.
1. Mustafa tahtayi si I iyor.
6. Saat ikiyj $eyrek gege ders bitiyor.
87

Not
1. Belirtme hSIi eki (-1, -i, -u, -0) son harfi QnlO isimlere gelirken araya “y” bagiayici unsuzu girer.
Ornekler:
tahta-y-i
kapi-y-i
pencere-y-i
soru-y-u
uto-y-u
ortu-y-u
silgi-y-i
perde-y-i
2. Belirtme hali eki (-1, -i, -u, -0) 3. gahis iyelik eki almi§ isimlere gelirken araya “n” bag lay ici unsuzu girer. Bu durum daha
gok isim tamlamalarmda olur.
Omek:
Simfin kapi-s-i-n-i kapat.
Odanm pencere-s-i-u-i ag.
Onun ad-i-n-i biliyorum.
Matematik ders-i-n-i gok seviyorum.
Ogretmenimizin ev-i-g-i biliyorum.
Sinif defter-i-n-i getir.
Ders kitab-i-n-i ve dil bilgisi kitab-i-n-i getirin.
Qocuk, el-i-n-i, yuz-ii-n-ii yikiyor.
Fatih oda-s-i-n-i topluyor.
Bahgivan okulun bahge-s-i-n-i supuruyor.
Belirtme hSIi eki, gahis zamirlerine §u gekilde gelir	
Kim?	Kimi?
Ben	Ben-i
Sen	Sen-i
0	O-n-u
Biz	Biz-i
Siz	Siz-i
Onlar	Onlar-i
Ornekler:
1.	A: Ogretmen hangi konuyu anlatiyor?
B:	Ogretmen saatleri anlatiyor.
2.	A: Sen en 50k hangi yemegi seviyorsun?
B:	Ben en gok fasulyeyi seviyorum.
3.	A: Sen en gok hangi garkiciyi dinliyorsun?
B:	Ben en Qok Orhan Gencebay'i dinliyorum.
4.	A: Sen en gok hangi rengi seviyorsun?
B:	Ben en gok maviyi seviyorum.
5.	A: Sen en gok hangi dersi seviyorsun?
B:	Ben en gok fizik dersini (fizigi) seviyorum.
6.	A: Burada kimi bekliyorsunuz?
B:	isa Bey’i bekliyoruz.
7.	A: Beni taniyor musun?
B: Hayir, seni (sizi) tammiyorum.
8.	A: En gok kimi seviyorsun?
B:	En gok annemi seviyorum.
9.	A: Dunyada en gok nereyi gbrmek istiyorsun?
B:	Antalya’yi gbrmek istiyorum.
10.	A: Saat kag?
B:	Saat ugu beg gegiyor.
88
к: Neyi tamir ediyorsun?
В: Televizyonu tamir ediyorum.
Ш1ШШШШШШШ
Not_________________________
Belirtme hali eki, ismin en sonuna gelir.
Qocuk-lar-i gok seviyorum.
Kitap-lar-miz-i kapatm.
1. Asagidaki bo§luklari belirtme hali ekiyle doldurunuz.
-i / -i / -u / -0
1.	Bilgisayar....a?.
2.	Kalem.....ver.
3.	Bardak.........masanm	iistune koy.
4.	Dolap.......agmaym.
5.	Busoru.......anlamiyorum.
6.	Pencere.....kapat.
7.	Mehmet Bey'.......tamyor musun?
8.	Amerika’.....gormek istiyorum.
9.	Biz.....bekliyorlar.
10.	Ben.......tamyor musunuz?
2.	Agagidaki bo§luklari belirtme hali ekiyle doldurunuz.
-i/-i/-u/-u
1.	Yarm dedem.......ziyaret edeceQim.
2.	Kitaplarmiz.....kapatm.
3.	Ders programi.......panoya asm.
4.	Dil bilgisi dersi....gok seviyorum.
5.	Annem oturma odasi........temizliyor.
6.	Qocuk, eli......yuzii......yikiyor.
7.	Sporlardan en gok futbol.....seviyorum.
8.	Latten bu kalem......Ali'ye verin!
9.	Bugun halam........ziyaret edecegim.
10.	Gelecek ay Ankara’......gezecegiz.
8g
Agagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplayimz.
Ornek: A: Hangi sporu seviyorsun? (Futbol)
B:	Futbolu seviyorum.
1.	A: Ulkende en gok nereyi seviyorsun?
B:...............................................
2.	A: Nereyi boyuyorsun? (Kapi)
B:...............................................
3.	A: Ogretmen neleri kontrol ediyor? (Odev)
B:...............................................
4.	A: Mustafa Bey kimi qaginyor? (Ahmet)
B:...............................................
5.	A: Kimi bekliyorsun? (Ayge)
B:...............................................
6.	Agagidaki test sorulanni cevaplayimz.
1.	“Zeynep ailesin...ozluyor.”
Yukandaki bo§luQu uygun ekle doldurunuz.
A)	-i
B)	-i
C)	-u
D)	-u
2.	“Adam.........gekiyor?"
Yukandaki boglugu doldurunuz.
A)	neyi
B)	nereyi
C)	hangi
D)	kirn
4.	Agagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1.	A:..............................................?
B:	Matematik dersini seviyorum.
2.	A:..............................................?
B:	En gok annemi seviyorum.
3.	A:..............................................?
B:	Boyacilar smifi boyuyorlar.
4.	A:..............................................?
B:	Ben laleleri suluyorum.
5.	A:..............................................?
B:	Suleyman’i anyorum.
3.	“Bu adres.......biliyor musun?”
Yukandaki boglugu uygun ekle doldurunuz.
A)	-I
B)	-i
C)	-U
D)	-0
4.	“Kimi seviyorsun?"
A)	Kediyi
B)	Okulu
C)	Annemi
D)	Evi
5. Agagidaki ciimlelerin hangilerinde belirtme hali eki
yanlig kullamlmigtir? Ustunii giziniz.
1.	О pencereyi / pencereyi kapatiyor.
2.	Ben kdyumu / koyumu seviyorum.
3.	Selim yogurtu I yogurdu yiyor.
4.	§u kalemi / kalemi istiyorum.
5.	Masayi / masai getiriyor musun?
5.	“Utu...kag liraya satiyorsunuz?”
Yukandaki boglugu uygun ekle doldurunuz.
A)	-u
B)	-yu
C)	-yu
D)	-u
90
BU UNITEDE NELER
OGRENECEKSiNIZ?
Meyveler
Sebze/er
Ц Meyve ve Sebze Adlan
Ah§veri§ Mekanlan
# Ah§veri§ ifadeleri
# Gorulen GeQmi§ Zaman
# Peki§tirme Sifatlari
# ikilemeler
1.	GORULEN GEQMI§ ZAMAN (-di I -di / -du / -du)
Tamm: Fiildeki olu§ ve kili§m soylendigi andan daha onceki bir zamada bitmi§, lamamlanmi§ oldugunu gosteren kipe gorulen
gegmi§ zaman denir.
Fiil Goriilen Gegmi§ §ahis Eki
।	Zaman Eki ।
I
Gel	di	к
Ornek:
Ornekler:
Ben «*	yazdim
Sen '*	yazdm
0 к	yazdi
Biz	yazdik
Siz к	yazdmiz
Onlar к	yazdilar
Ay§e : Merhaba Ali.
Ali : Merhaba Ay§e.
Ay§e : Dun ne yaptm?
Ali : Parka gittim.
Ay§e: Parkta ne yaptm?
Ali : Voleybol oynadim.
ШШПШЖШШШМЖЖЫШШШШ
Not
Fiil, “I, s, t, k, g, §, h, p” seslerinden biriyle biterse “-di, -di, -du, -du" ekleri “-ti, -ti, -tu, -tu”ye d6nu§ur.
Ornek:
gah§+di «* seyrei+di '*	Qah§li seyretii	kus+dQ gik+di	и* kiisiu к gikti	dp+dii git+di	и* optii "* gitti
konu$+du i*	konu§tu	ig+di	и* Igti	ko§+du	"* ko§:u
FHL QEKiMLERi
1. Goriilen Gegmi§ Zaman (Olumlu)
Fiil + Goriilen Gepmi§ Zaman Eki + §ahis Eki
	a -1 и*-1	e - i «к i	0 - u «	u	6 - U I"* ii
	Oynamak	Gezmek	Okumak		Gulmek
Ben	oynadim	gezdim	okudum		giildum
Sen	oynadm	gezdin	okudun		guidon
0	oynadi	gezdi	okudu		guldu
Biz	oynadik	gezdik	okuduk		gulduk
Siz	oynadmiz	gezdiniz	okudunuz		guldunuz
Onlar	oynadilar	gezdiler	okudular		giilduler
92
Fiil + Gorulen Gecmis Zaman Eki + Sahis Eki
	a -1 -* i	e - i «* i	0 - U «* u	6 - U «* ll
	Bakmak	Gitmek	Susmak	Kusmek
Ben	baktim	gittim	sustum	kustum
Sen	baktm	gittin	sustun	kustOn
0	bakti	gitti	sustu	kustii
Biz	baktik	gittik	sustuk	kustuk
Siz	baktimz	gittiniz	sustunuz	kustunuz
Onlar	bakti lar	gittiler	sustular	kustuler
Ornekler:
Dun ak§am iki saat ders gah§tim.
Babam pazara gitti.
Karde§im saat onda uyudu.
Begun okulda karpuz yedik.
Qocuklar teneffuste futbol oynadilar.
Ak§am televizyon seyrettik.
2.	Gorulen Ge<?mi§ Zaman (Olumsuzluk)
Fiil + Olumsuzluk Eki + Gorulen Ge§mi§ Zaman Eki + §ahis Eki
a -1* i		e - i к* i	0 - U 1* u	6 - U * u
Ben	Oynamak	Gezmek	Okumak	Gulmek
	oynamadim	gezmedim	okumadim	gulmedim
Sen	oynamadm	gezmedin	okumadm	giilmedin
0	oynamadi	gezmedi	okumadi	gulmedi
Biz	oynamadik	gezmedik	okumadik	gulmedik
Siz	oynamadmiz	gezmediniz	okumadimz	gulmediniz
Onlar	oynamadilar	gezmediler	okumadilar	giilmediler
Ornekler:
Bu sabah kahvalti etmedim.
Ahmet odevlerini yapmadi.
Selim okula gelmedi.
Qocuklar derse girmediler.
Futbolcular futbol oynamadilar.
Dun televizyon seyretmedik.
3.	Gorulen Ge^mi? Zaman (Soru)
Fiil + Olumsuzluk Eki + Gorulen Gegmi§ Zaman Eki + §ahis Eki + Soru Eki
	a -11* i	e - i «1* i	0 - U '«* u	O - U ii* u
	Oynamak	Gezmek	Okumak	Gulmek
Ben	oynadim mi?	gezdim mi?	okudum mu?	guldum mu?
Sen	oynadm mi?	gezdin mi?	okudun mu?	guidon mii?
0	oynadi mi?	gezdi mi?	okudu mu?	guldu mii?
Biz	oynadik mi?	gezdik mi?	okuduk mu?	gulduk mii?
Siz	oynadmiz mi?	gezdiniz mi?	okudunuz mu?	gOldunuz mO?
Onlar	oynadilar mi?	gezdiler mi?	okudular mi?	gulduler mi?
Ornekler:
Qocuk uyudu mu?	Saat be§ oldu mu?	Ahmet okula geldi mi?
Ders ba§ladi mi?	Smav oldunuz mu?	Yemek yediniz mi?
Ogrenciler gittiler mi?	Ben sana kizdm mi?	Siz dun piknik yaptmiz mi?
93
Fiil + Gorulen Ge§mi§ Zaman Eki 4- §ahis Eki + Soru Eki
	a -1 ii* i	e - i к i	O-U IK u	6 - U К ij
	Bakmak	Gitmek	Susmak	Diigmek
Ben	baktim mi?	gittim mi?	sustum mu?	diigtum mu?
Sen	baktin mi?	gittin mi?	sustun mu?	diigtiin mu?
0	bakti mi?	gitti mi?	sustu mu?	dugtu mli?
Biz	baktik mi?	gittik mi?	sustuk mu?	du§tuk mu?
Siz	baktimz mi?	gittiniz mi?	sustunuz mu?	du§tunuz mil?
Onlar	baktilar mi?	gittiler mi?	sustular mi?	du§tuler mi?
Ornekler:
Baban, maga gitti mi?
Kapiyi kapatti mi?
Akgam ders galigtm mi?
Pencereyi agtm mi?
Ogrenciler bahgeye gikti mi?
Arabayi sattimz mi?
Ahstirmalar
1.	Asagidaki bosluklari doldurunuz.	3.
(Goriilen Gegmig Zaman)
1.	Pazar gunii futbol oyna.............. (ben)
2.	Ali’nin babasi bir araba satin al.... (0)
3.	DOnkii magi seyret..................?	(sen)
4.	NiQin ders galig....................?	(o / olumsuz)
5.	Kim gel............................?
6.	Pazardan ne al......................?	(sen)
7.	Sebzeleri begen.....................?	(sen)
8.	Ah§veri§ yap........................?	(siz)
9.	Nigingegkal.........................?	(sen)
10.	Sabah kahvalti et...................?	(siz)	4.
2.	Asagidaki kansik kelimelerden goriilen gegmis
zamanh ciimleler kurunuz.
Ornek: bitmek / az once / ders
Ders az once bitti.
1.	futbol oynamak / bahgede / ogrenciler
2.	aligverig yapmak I supermarketten / biz I dun
3.	aimak / sebze / pazardan / ve / meyve
4.	geg kalmamak / Ali / okula I bu sabah
5.	gitmek / gegen hafta / kardegim / sinemaya
Asagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1	?
Hayir, futbol oynamadim.
2	?
Evet, yemek yedim.
3	?
Hayir, dun akgam hig televizyon seyretmedim.
4	?
Evet, bu kitabi okudum.
5	?
Hayir, Ali’yi gdrmedim.
Asagidaki sorulan ornekteki gibi cevaplayimz.
Omek: Ahmet odevlerini yapti mi?
Evet, yapti.
Hayir, yapmadi.
1.	Dun ingilizce gahgtin mi?
Evet.................................................
Hayir................................................
2.	Annen ahgverig yapti mi?
Evet.....................................................
Hayir................................................
3.	Markete gittin mi?
Evet.................................................
Hayir,...............................................
4.	Pazardan domates aldi mi?
Evet.................................................
Hayir................................................
5.	Gegen yaz tatile gittin mi?
Evet.....................................................
Hayir,...............................................
94

5. Asagidaki §imdiki zamanh ciimleleri ornekteki 6.
gibi goriilen ge;mi§ zamana geviriniz.
Ornek: Turistler muzeyi geziyorlar.
Turistler muzeyi gezdiler.
1. Leyla otobuse biniyor.
2. Ay§e ile Ahmet, eve gidiyor.
Agagidaki bogluklan doldurunuz.
(Goriilen Gegmig Zaman Olumsuz)
1.	Ben dun ak§am pastaneye git...................
2.	Babam karde§ime para ver...................
3.	Ogretmen, ogrencilere odev ver................
4.	Doktor hastayi ameliyat et...............
5.	Ahmet dun bize gel.................
3. Kemal Ankara'dan geliyor.
6. Qocuksiitig....................
4. Annem muzik dinliyor.
5. Ahmet Bey kasiyere para veriyor.
7.	Annem ali§veri§ yap........................
8.	Ak§am televizyon seyret.......................
9.	Metin futbol oyna.......................
10.	Babam pazardan meyve al..........................
7. Asagidaki tabloyu doldurunuz.
Gorulen Gegnis Zaman (Olumlu)
Ben	git		ko§		al	
Sen	boya		dinle		sat	
0	gdr		agla		ode	
Biz	uyu		ye		harca	
Siz	gali§		igme		tart	
Onlar	gez		oyna		gel	
Asagidaki tabloyu doldurunuz.
Gorulen Ge$mi§ Zaman (Olumsuzluk)
Ben	git		ko§		al	
Sen	boya		dinle		sat	
0	gbr		aQla		ode	
Biz	uyu		ye		harca	
Siz	gah§		igme		tart	
Onlar	gez		oyna		gel	
9. Asagidaki tabloyu doldurunuz.
Gorulen Gegmi§ Zaman (Soru)
Ben	git			7	ko§			7	al			7
Sen	boya			7	dinle			7	sat			7
0	gor			7	agla			7	ode			7
Biz	uyu			7	ye			7	harca			7
Siz	gah§			7	igme			7	tart			7
Onlar	gez			7	oyna			7	gel			7
95
2.	PEKi§TIRME SIFATLARI
Tamm: Anlami giiglendirilmi§ olan sifatlara peki§tirme sifati denir.
Yapih§i: Bir sifatin ilk unlu harfinden sonra “m, p, r, s" unsuzlerinden uygun olam getirilir, daha sonra kelime tekrar yazihr.
Omek: beyaz -> be-m-beyaz
96
Ornekler:
Uzerine tertemiz bir takim elbise giy ve Simla gel.
Manavda taptaze meyveler var.
Parkta vemye$il agaglar var.
1.	Asagidaki bosluklari ornekteki gibi doldurunuz.
Ornekler: Anneme kipkirmizi bir gul verdim.
1.	Havada.................kara bulutlar var.
2.	Tezgahta,..............yegil biberler var.
3.	Akif Bey...............bagka bir insandir.
4.	Evimizin arkasmda..................kocaman	bir park var.
5.	Annem pazardan.................taze meyveler aldi.
2.	Asagidaki bosluklari verilen kelimelerle doldurunuz.
epekgi / apaci / taptath / yemyegil / kipkirmizi
1.........................kavun
2.........................karpuz
3.........................limon
4.........................biber
5.........................salatahk
Sapsari armutlar gok lezzelli goruniiyor.
Kahvaltida simsicak bir gay igtim.
Karpuzun igi kiokirmizi, ama tadi iyi degil.
Ahmet'in masmavi gdzleri var.
97
PEKi$TiRME SIFATI OLAN KEUMELER
	kirmizi	-	kipkirmizi		temiz	-	tertemiz
	ince	-	ipince	R	guruk	-	QupQuriik
	sari	-	sapsari		sefil	-	sersefil
	karanlik	-	kapkaranhk		beyaz	-	bembeyaz
	taze	-	taptaze		bo§	-	bombo§
	uzun dolu kara kisa		upuzun dopdolu kapkara kipkisa	M	sicak ye§il ba§ka siki diiz	-	simsicak yemye§il bamba§ka simsiki dumduz
p	kuru	-	kupkuru		siyah	-	simsiyah
	canli	*•	capcan Ii				
	zayif diri		zapzayif dipdiri				
		-			kavi коса		masmavi koskoca
	§irin	-	§ip§irin		mor	-	mosmor
	islak	-	ipislak		dogru	-	dosdogru
	agik	-	apagik	s	belli	-	besbelli
	kolay	-	kopkolay		tamam	-	tastamam
	dar	-	dapdar		pembe	-	pespembe
	yeni soQuk	-	yepyeni sopsoguk		yuvarlak kati	-	yusyuvarlak kaskati
3.	iKiLEMELER (TEKRARLAR)
Tamm: Ayni cinsten iki kelimenin arka arkaya getirilmesiyle meydana gelen kelime gruplarma "ikileme” denir.
Burada sadece ayni kelimenin tekrari ile kurulan ikilemelere ornekler verilmi§tir.
Ornek:
Taze taze meyveler burada.
Manav sari sari limonlari tezgaha diziyor.
Yerde kupiik kiiguk ta§lar var.
Aksam aksam nereye gidiyorsunuz?
Qocuklar ouzel ouzel oturun ve odevlerinizi yapm.
Parkta uzun uzun agaglar var.
1. Asagidaki bo§luklari uygun ikilemelerle doldurunuz.
turuncu turuncu / sari san / ye§il ye§il / kirmizi kirmizi / taze taze
2. Asagidaki peki$tirme sifatlarim ornekteki gibi iki-
leme yapmiz.
1..........................limon.
2..........................biber.
3...........................domates.
4..........................sebze.
5..........................havuQ.
Ornek: Upuzun aQaglar : Uzun uzun aQaglar
1.	Kopkolay sorular	:...............................
2.	Tertemiz elbiseler	:...............................
3.	Simsiyah gozler	:...............................
4.	Yepyeni e§yalar	:...............................
5.	Sopsoguk sular	:...............................
98

1.	EK-FiiLiN GORIILEN GEQMi§ ZAMANI
(-di, -di, -du, -dii; -ti, -ti, -tu, -tii)
Agtklama: “I-” ek-tiillnin goriilen gegmig zaman kipi; (iile, gahis ekleri ile genigletilmig “-di, -di, -du, -dii; -ti, -ti, -tu, -tii"
gegmig zaman ekinin eklenmesi ile olugturulur.

Yapiligi:	isim	Ek-Fiilin Goriilen	§ahis Eki
	i	Gegmig Zaman Eki	i
		i	
	Ogretmen	idi	m
Kelimenin son harfi sert unsuz ise; “d”, “t” ye dOnugur.
Ornekler:
Ekmekler gok bavatti.
Qikolatalar gok sertti.
Meyve suyu gok soguktu.
Yumurtalar gok buvuktii.
шшпжшшшш!
Ш_________________
"i-” ek-fiili isimlerle birlegip gekime girdigi zaman gu gekilde yazilir:
Kelimenin son harfi iinlii ise: Kelimenin son harfi iinsiiz ise:
Hasta - у - dim Ogretmen - dim
Evde - у - dim Zengin - dim
1. Ek-Fiilin Goriilen Gegmi§ Zamam (Olumlu)
isim + “I-” Ek-Fiilin Goriilen Gegmig Zaman Eki 4- Sahis Eki
	Ogretmen			Ogrenci		
Ben	ogretmen idim	ll<	Opretmendim	Ogrenci idim	II*	Ogrenciydim
Sen	ogretmen idin	in*	ogretmendin	ogrenci idin		ogrenciydin
0	ogretmen idi	II*	Ogretmendi	ogrenci idi		Ogrenciydi
Biz	ogretmen idik		ogretmendik	Ogrenci idik	•*	Ogrenciydik
Siz	bgretmen idiniz	ll<	Ogretmendiniz	ogrenci idiniz	II*	ogrenciydiniz
Onlar	bgretmen idiler	'll*	ogretmendiler	ogrenci idiler	«*	ogrenciydiler
1OO
Omekler:
Markette zeytin qok pahahydi.
Babam dun hastavdi.
Ben on yil once oqrenciydim.
Karde§im Ali kuquktu.
Pazarda tavuk eti gok ucuzdu.
Yumurta gok tazeydi.
Karde§im eskiden qok gah§kandi.
Dun gunlerden salivdi bugun qar§amba.
Yemekler gok quzeldi ben de gok yedim.
Kola gok soauktu, meyve suyu ise sicakti.
Gegen ders smav vardi.
Be§ yil once burada ev voktu.
Eskiden buralar gok quzeldi.
Gegen hafta neredeydin?
Be§ yil once Qok $i$mandim ama §imdi zayifim.
О kimdi?
Film nasildi?
2.	Ek-Fiilin GorOlen Geqmi§ Zamani (Olumsuzluk)
Ek-fiilin olumsuzu “degil” kelimesiyle yapilir.
isim + Degil + Ek-Fiilin Goriilen Gegmig Zaman Eki + §ahis Eki
	Ogretmen	Hasta					
Ben	ogretmen degil idim		ogretmen degildim	hasta degil idim	!||ф	hasta degildim
Sen	ogretmen degil idin	lIMt	ogretmen degildin	hasta degil idin		hasta degildin
0	ogretmen degil idi	*	ogretmen degildi	hasta degil idi		hasta degildi
Biz	ogretmen degil idik		Ogretmen degildik	hasta degil idik	«Ф	hasta degildik
Siz	Ogretmen degil idiniz	nW	ogretmen degildiniz	hasta degil idiniz	i#	hasta degildiniz
Onlar	ogretmen degil idiler	Мф	ogretmen degildiler	hasta degil idiler	'•|ф	hasta degil lerdi
Omekler:
Pazar gunu hava guzel degildi.
Sen gahgkan deoildin.
Sizi aradim ama evde deqildiniz.
Gegen yil evimiz okula uzak deqildi.
Bu ogrenciler, gegen yil tembel deqillerdi.
Amcam eskiden zengin deqildi ama gimdi gok zengin.
Ev, buy uk deoildi.
Film guzel deqildi.
Dun odevim gok deqildi.
Biber aci deqildi.
Ekmek laze deqildi.
101
3.	Ek-Fiilin Goriilen Gegmi§ Zamani (Soru)
isim ve isim soylu kelimelerin sonuna soru eki getirilerek yaptlir.
	isim +	Soru Eki + Ek-Fiilin Goriilen Gegmi§ Zaman Eki +		§ahis Eki
		Hasta		Ogretmen
Ben	hasta mi idim?	/ hasta miydim?	ogretmen mi idim?	/ ogretmen miydim?
Sen	hasta mi idin?	/ hasta miydm?	ogretmen mi idin?	/ ogretmen miydin?
0	hasta mi idi?	/ hasta miydi?	ogretmen mi idi?	/ ogretmen miydi?
Biz	hasta mi idik?	/ hasta miydik?	ogretmen mi idik?	/ ogretmen miydik?
Siz	hasta mi idiniz?	/ hasta miydiniz?	ogretmen mi idiniz?	/ ogretmen miydiniz?
Onlar	hasta mi idiler?	/ hasta miydilar?	ogretmen mi idiler?	/ ogretmen miydiler?
Ornekler:
Dun hava iyi miydi?
Pazarda, meyveler pahali miydi?
Siz, muhendis miydiniz?
Dun hasta miydm, neden gelmedin?
Sen dun okulda degil miydin?
Smav zor muydu?
Yemek guzel miydi?
Film hevecanh miydi?
Aradigimz kitap bu muydu?
Firm agik mivdi?
1.	Asagidaki sorulari ornekteki gibi cevaplaymiz.
Ornek: A: Yemekler guzel miydi?
B: Evet, guzeldi.
Hayir, guzel degildi.
1.	Ahmet hasta miydi?
2.	Diin hava sicak miydi?
3.	Ali Bey ogretmen miydi?
4.	Oturma odasi ikinci katta miydi?
2.	Asagidaki ciimleleri ornekteki gibi yeniden ya-
ziniz. (Ek-Fiilin Goriilen Ge$mi$ Zamani)
Ornek: Arkada§im gok gahgkan.
Arkadagim gok gal igkandi.
1.	Qocuk hasta.
2.	Ogretmen smifta.
3.	Burasi kuguk bir gehir.
4.	Ogrenciler spor salonunda.
5.	Yiyecekler gok pahali.
6.	Siit gok sicak.
102
Asagidaki bosluklari doldurunuz.
Polis : Ismail Bey, dun nerede.......
Ismail Bey: Evde................
Polis : Saat kaQta evde..............
Ismail Bey: Saat be§te evde..........
Polis : Pekala. 5 Nisanda nerede..
Ismail Bey: Hatirlamiyorum.
Polis : Istanbul’da...................
Ismail Bey: Hayir, Istanbul’da........
Polis : Nerede........................
Ismail Bey: Ankara’..................
Polis : Ankara’da nerede.............
Ismail Bey: Ankara’da bir otelde......
Polis : Hangi otelde.................
Ismail Bey: Ulus Oteli’nde...........
(Ek-Fiilin Goriilen Gegmi? Zamam)
9
4. Asagidaki tabloyu ornekteki gibi doldurunuz.
§imdi	10 Yil Once
Istanbul’dayim	Ankara’daydim
Doktorum	Ogrenci	
35 yagindayim	25 ya§mda	
Evliyim	Bekar	
Dort yagmda bir gocugum var	Qocugum yok	
Evim var	Evim yok	
Arabam var	Bisikletim var	
5. Asagidaki tabluyu doldurunuz.
OLUMLU	OLUMSUZLUK	SORU
Ben	hastaydim	fakir		bgretmen			?
Sen	gah§kan		zengin		ogrenci			?
0	tembel		ucuz		taze miydi?	
Biz	yorgun		evli degildik	doktor			?
Siz	mutlu		avukat		manav			?
Onlar	evde		§i§man		zayif			?
103
2. ISMIN AYRILMA HAU (QIKMA HAU) ( dan, -den)
Tamm: Kelime gruplarmda ve cumlede, fiilin gosterdigi olu§ ve kili§m kendisinden uzakla§tigim gostermek igin kullanilan ad
durumuna ismin aynlma hali denir.
104
Aynlma hali eki “-dan, -den” isimlere §ekillerde gelir:
1.
ismin son iinlu harfi "-a, -i, -o, -u" olursa; “-dan I -tan" ekleri kullamlir.
ismin son Qnlii harfi “e, -i, 6, -ii” olursa; “-den / -ten” ekleri kullanihr.
a -1 -		e - i -1	ii - u
-dan	-tan	-den	-ten
manav-dan	avukat-tan	dgretmen-den	Ahmet-ten
postaci-dan	sinif-tan	giftgi-den	polis-ten
doktor-dan	pilot-tan	gofor-den	ko§k-ten
lutbolcu-dan	Yakup-tan	gopgii-den	sut-ten
70» Z/„f7e
Ш11ШШ1ШШШШШ11ШШШ1Ш1Ш
Hol________________________________________
ismin son iinlu harfi “f, s, t, k, g, s, h, p” iinsuzlerinden biri ile biterse “-dan / -den" ekleri “-tan, -ten"e donii§ur.
Ornek:
polis-den -> polisten
si nif-dan -» simftan
2. Aynlma hali eki “-dan, -den” gahis zamirterine §u §ekilde gelir:
Ben * ben-den *			benden
Sen *	sen-den	и»	senden
О *	o-n-dan	ЧИФ	ondan
Biz I*	biz-den	|||ф	bizden
Siz *	siz-den		sizden
Onlar *	onlar-dan		onlardan
Ornekler:
En guzel kitabimi benden aldm.
Senden bana bir mesaj geldi.
Bu hediye ondan geldi.
Bizden ne istiyorsun?
Bu kalemleri sizden mi aldim?
Yeni ders programim onlardan iste.
3. Aynlma hali eki “-dan, -den” 3. gahis iyelik ekinden sonra gelirken araya “-n" baQIayici iinsiizu girer. Bu durum daha gok
isim tamlamalannda olur.
Ornekler:
Futbol magi
Evin penceresi
Okul mudiiru
Qocuk doktoru
Simf panosu
* Futbol magmdan geliyorum.
I*	Evin penceresinden bak.
*	Okul muduriinden sordum.
Qocuk doktorundan alacagim.
* Simf panosundan indirdim.
105
Ismin aynlma halini bulmak iQin fiile “Nereden?” ve “Kimden?” sorularmi soruyoruz.
Nereden?
Ornekler:
1, A: Nereden geliyorsun?
B: Okuldan geliyorum.
2. A: Otobus nereden geliyor?
B: Otobus istanbul'dan geliyor.
3. A: Cevabi nereden buldun?
B: Cevabi kitaptan buldum.
4.	A: Paketi nereden nereye gonderdi?
B:	Paketi Ankara'dan Antalya’ya gonderdi.
5.	A: Bu kitabi nereden aldin?
B:	Bu kitabi kitapQidan aldim.
6.	A: Ayge’yi nereden taniyorsun?
B:	Ayge’yi okuldan lamyorum.
Kimden?
Ornekler:
1.	A: Meyveleri kimden a I lyorsun?
B:	Meyveleri Ahmet Bey’den ahyorum.
2.	A: Kimden geliyorsun?
B:	Ali’den geliyorum.
3.	A: Kardegin kimden korkuyor?
B:	Kardegim senden korkuyor.
4.	A: Sorunun cevabmi kimden bgrendin?
B:	Sorunun cevabmi Selim’den bgrendim.
5.	A: Bu kalemi kimden aldin?
B:	Bu kalemi Hasan’dan aldim.
6.	A: Bunu kimden duydun?
B:	Bunu Ayge’den duydum.
Alistirmalar
1. Agagidaki bosluklari aynlma hali ekleriyle doldu-			2. Agagidaki b	logluklari aynlma hali ekleriyle doldu-
runuz.			runuz.	
1.	Nere	geliyorsun?		1. Ben sen...		hig korkmuyorum.
2.	Annem market..		aligverig yapiyor.	2. Ayge’		... bana mektup geldi.
3.	0, Amerika'		... geliyor.	3. Baban			telefon var.
4.	Ogrenciler ders.		gikiyorlar.	4. Fatih, ben		hoglanmiyor.
5.	Ali kantin		meyve suyu aliyor.	5. Onlar.		... hoglanmiyorum.
6.	Onlar servis		.... iniyor.	6. Ben		. para isteme.
7.	Qocuk yatak		.... kalkiyor.	7. Siz		bir gey rica edebilir miyim?
8.	0 pencere		. bakiyor.	8. §u adam biz	yardim istiyor.	
9.	Qanta	bir geyler aliyor.		9. Onlar		... bize fayda yok.
10.	Annem slit		.... yogurt yapiyor.	10. Siz		hig haber alamiyoruz.
106

. GENI§ ZAMAN KiPi (-r. -ar, -er)
Tamm: Ge<?mi§, §imdiki ve gelecek zaman gibi buliin ana zamanlari igine alan. yani fiilin gbsterdigi olu§ ve kih§m her zaman
yapildigmi veya yapilacagim gbsteren, bir smirlama ve kesinlik kavrami ta§imayan zamana denir.
08.00
2 Mehmet genellikle evde kahvalti eder.
3. Mehmet saat sekizde okula gider.
16.00
5. Mehmet saat dortte okuldan doner.
108
Bir fiile geni§ zaman eki “-r (-ir, -Ir, -ur, -Or), -ar, -er” getirilerek yapihr.
isim	Geni§ Zaman Eki §ahis Eki
i Oyna	1	i	IL w
Omek: Ben okurum Sen okursun 0 okur Biz okuruz Siz okursunuz Onlar okurlar	Ш11ШШШШ Not	 1. Onio ile biten fiillere “-r”eki gelir. Omek: soyle-r, oku-r, yurO-r 2. Тек heceli fiillere “-ar, -er” eklerinden uygun olani gelir. Omek: bak-ar, yaz-ar, sor-ar, gul-er, sev-er Dikkat! A§agidaki fiiller bu kurala uymaz: gel-ir, al-ir, bil-ir, var-ir, gdr-iir, kal-ir, bul-ur, ver-ir, ol-ur, vur-ur, ol-ur. san-ir, dur-ur
3. Llnsuz ile biten birden fazla heceli fiillerin sonuna “-ir, -ir, -ur, -Or" ekleri gelir.
Omek: Qali§-ir, konu§-ur, ogren-ir, gotur-ur, sevin-ir
1. Geni$ Zaman (Olumlu)
Fill + Geni$ Zaman Eki + §ahis Eki
	Yazmak	Bilmek	Okumak	Gormek
Ben	yazarim	bilirim	okurum	goriirum
Sen	yazarsm	bilirsin	okursun	gorursun
0	yazar	bilir	okur	gorur
Biz	yazanz	biliriz	okuruz	goruruz
Siz	yazarsimz	bilirsiniz	okursunuz	gorursuniiz
Onlar	yazarlar	bilirler	okurlar	gdrurler
Ornekler:
Her kahvaltidan sonra di§lerimi firQalarim.
Babam her sabah saat yedide i§e gider.
Ak§amlari kitap okurum.
Sabahlari yanm saat spor yaparim.
Biz her hafta sonu tiyatroya gideriz.
Ahmet 50k giizel §arki soyler.
109
Geni§ Zaman (Olumsuzluk)
Geni§ zaman kipinin olumsuzu, birinci tekil ve birinci qogu I qahislarda "-ma" olumsuzluk ekiyle yapilir. ikinci, uglincii
tekil ve qogul §ahislarda ise olumsuzluk “-maz” ekiyle yapilir.
Fiil + ma(z) + §ahis Eki				
	Yazmak	Bilmek	Okumak	Gormek
Ben	yazmarn	bilmem	okumam	gormem
Sen	yazmazsin	bilmezsin	okumazsm	gormezsin
0	yazmaz	bilmez	okumaz	gormez
Biz	yazmayiz	bilmeyiz	okumayiz	gdrmeyiz
Siz	yazmazsmiz	bilmezsiniz	okumazsmiz	gormezsiniz
Onlar	yazmazlar	bilmezler	okumazlar	gormezler
Ornekler:
Mehmet kahvaltida gay iQmez.
Ben yagli yemekler sevmem.
Sen hig soru sormazsm.
Bazi insanlar gorba sevmezler.
Biz ogle yemeklerini evde yemeyiz.
Bence siz bu yemegi begenmezsiniz.
Geni§ Zaman (Soru)
Fill + Geni§ Zaman Eki + Soru Eki + Sahis Eki
	Yazmak	Bilmek	Okumak	Gormek
Ben	yazar miyim?	bilir miyim?	okur muyum?	goriir muyum?
Sen	yazar misin?	bilir misin?	okur musun?	gorur musun?
0	yazar mi?	bilir mi?	okur mu?	goriir mu?
Biz	yazar miyiz?	bilir miyiz?	okur muyuz?	gorur muyuz?
Siz	yazar misiniz?	bilir misiniz?	okur musunuz?	goriir musuntiz?
Onlar	yazarlar mi?	bilirler mi?	okurlar mi?	goriirler mi?
Ornekler:
Ahmet kitap okur mu?
Lokantada yemek yer misin?
Akgamlan parka gider misiniz?
Qocuklar slit igerler mi?
Qigekleri sever misin?
Bugun restorana gider miyiz?
ШШШ1ШШШ1Ш
Not
Genig zamamn soru gekli rica anlammda da kullamlabiIir.
Ornek: Kalemini verir misin?
Pencereyi agar misin?
no
1.	Agagidaki bogluklan uygun eklerle doldurunuz. (Genig Zaman Olumlu) 1.	Okulda dersleri gok iyi dinle	(ben) 2.	Babam her gun bir saat yurii	 3.	Bu soruyu sadece sen yap	 4.	Qocuklar dondurmayi Qok sev	 5.	Biz her gun iig saat ders gali§	 2.	Agagidaki kan§ik kelimelerden ornekteki gibi ge- । nig zamanli ciimleler kurunuz. Ornek: et / evde / kahvalti / genellikle / ben Ben genellikle evde kahvalti ederim. 1.	yat-/genellikle/siz/saatkagta 2.	arkadag Ian mi / ziyaret et- / sik sik 3.	ye- / lokantada / bazen / oijle yemeklerini 4.	asla / tuzlu / ye- / yemekler 5.	en gok / Ali / sev- / yemeklerden / kebabi 3.	A$agidaki ciimleleri tamamlayimz. (Genig Zaman Olumsuzluk) 1.	Ben sabahlan gorba	(igmek) 2.	Onlar kahvaltida bal 	(yemek) 3.	Kardegim futbol	(oynamak) 4.	Annem hig yumurta	(pigirmek) 5.	Biz sabahlan geg	(kalkmak)	4.	Asagidaki ciimleleri ornekteki gibi olumsuz yapmiz. 1 Ornek: Smifta yuksek sesle konugurum. Smifta yiiksek sesle konu§mam.	J 1.	Ahmet biitun yemekleri sever. 2.	Kardegim futbolu gok sever. 3.	Ben her gun gazete okurum. 4.	Onlar her akgam sinemaya gider. 5.	Arkadagim ve ben gok iyi anlaginz. 5.	Asagidaki ciimleleri ornekteki gibi olumlu yapmiz. Ornek: Hafta sonu futbol oynamam. Hafta sonu futbol oynarim. 1.	Ali akgamlan gay igmez. 2.	Babam Turk kahvesi sevmez. 3.	Pathcan kebabmdan hoglanmam. 4.	Kahvaltida pogaga ve ratadan yumurta yemem. 5.	Okulda ogle yemegi yemeyiz. 6.	Agagidaki gimdiki zamanli ciimleleri genig zamana geviriniz. Ornek: Sabah saat 07.00'de kahvalti yapiyorum. Sabah saat 07.00'de kahvalti yapanm. 1.	Ogle yemeklerini lokantada yiyorum. 2.	Yemekten bir saat sonra gay igiyorum. 3.	Og I eden sonra televizyon seyred iyorum ve ders gal igiyorum. 4.	Gunde bir saat spor yapiyorum. 5.	Hafta sonlari ailemle piknige gidiyorum.
Ill
Agagidaki sorulan ornekteki gibi “Evet” ve “Hayir”
ile cevaplayimz.
Omek: Sik sik lokantaya gider misiniz?
Evet, gideriz.
Hayir, gitmeyiz.
1.	Ogie yemegini lokantada mi yersin?
2.	Mehmet sabahlari erken kalkar mi?
3.	Annenizin yemekleri lezzetli olur mu?
4.	Tatli sever misiniz?
10.	Asagidaki bosluklari genig zamanh fiillerle doldurunuz.
SEMRA’NIN BiR GlINtl
Semra her sabah saat 06.30'da...........Semra banyoya
.......elini, yuzunu.........saat 07.00’de kahvalti.................
Kahvaltidan sonra okul elbiselerini ................... Saat	07.30’da
evden.........Saat 07.45’te servise..........saat 08.20’de
okulda........Saat 08.30’da dersler..........Semra uguncO
dersten sonra kantine........Kantinde gay..........ve pogaga
.......Sonra saat 13.00’te ogle yemegi.............Ogleden
sonra dersler saat 13.30’da........................Dersler 16.00’da.
Semra saat 16.30’da eve......0, evde bir saat........Sonra
ddevlerini......Semra’nm babasi saat 19.00’da eve...................
Onlar saat 20.00’de akgam yemegi........Yemekten sonra gay
........ve meyve.............Semra saat 21.00 de televizyon
.............................Saat 22.00’de okul gantasim hazirlar. 0, yanm saat
kitap okur ve saat 22.30’da uyur.
5.	Yemek yapar misiniz?
8.	Asagidaki cevaplara uygun sorular yazimz.
1....................................................?
Hayir. gay igmem.
2....................................................?
Evet, acili yemeklerden hoglaninm.
3....................................................?
Hayir, lokantaya gitmem.
4....................................................?
Hayir, gig kofteyi sevmem.
5....................................................?
Evet, ogle yemeklerini okulda yeriz.
11.	Agagidaki ciimlelerin hangisinde genig zaman eki
yanlis kullamlmigtir? igaretleyiniz. (✓)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.	Bilgisayar kullanaram.
10.	Onlar. ingilizce QQrenirler.
Her gun okula qelerim.
Okulda kahvalti etmem.
Pazar gunii lokantaya qiderem.
Qocuklar bahgede oynar.
Sporcular gok kogurlar.
Yemekte ekmek yemem.
Anneme yardim ederem.
Yemekten sonra gay igerim.
9.	Agagidaki sorulan kendinize gore cevaplayimz.
1.	Diglerini giinde kag defa firgalarsm?
2.	Sinemaya gider misin?
3.	Baharatli yemeklerden hoglamr misin?
4.	Sabahlari erken kalkar misin?
5.	Her gun gorba iger misin?
12. Agagidaki bosluklari uygun eklerle doldurunuz.
MEHMET BEY VE AlLESl
Mehmet Bey ve ailesi istanbul’da buyiik bir evde yaga.
Mehmet Bey, her sabah gocuklanni arabasiyla okula gotiir...
Sonra ige git...Mehmet Bey’in egi Ayla Hanim, ev hanimidir.
Herkes gittikten sonra о ev iglerini yap..Genellikle saat on
ikide ogle yemegi ye.....Bazen dQleden sonra arkadaglanyla
bulug.....Birlikte gay ig....ve sohbet et....Akgam gocuk-
lar okuldan don.....Mehmet Bey, eve her akgam geg don......
Akgam yemeginden sonra gocuklar ders galig.........Mehmet
Bey ve egi televizyon seyret.Bazen de kitap oku.......Onlar
saat on birde yat...
112
13. A^agidaki tabloyu doldurunuz. (Genis Zaman)
	OLUMLU	OLUMSUZLUK	SORU	
Ben	yerim	begenmem.	iger miyim?	
Sen	yer		begen		iQer		7
0	yer		begen		iQer		7
Biz	yer		begen		iQer		7
Siz	yer		begen		iQer		7
Onlar	yer		begen		iger		?
1*1
2.	iSTEK Kipi
Fiile istek, niyet, arzu kavramlari veren kiplere “istek kipi” denir.
B: Kirmizi arabayi alalim.
B: Evet, aidelim.
Fiile "-a, -e” eki getirilerek yapilir.
Fill istek Kipi Eki §ahis Eki
A	I	A
Al	a	yim
Ш11ШШШ11ШШШШШШШ1ШШШ
Moi________________________________________________________________
“-a, -e” istek kipi ekleri fiillere §u §ekillerde gelir:
1.	Fiilin son unlu harfi "-a, -i, -o, -u” olursa “-a” eki gelir.
Fiilin son unlu harfi "-e, -i, -6, -0” olursa “-e" eki gelir.
Ornek: bak-a-y-im
gdr-e-y-im
2.	Son harfi unlu ile biten fiillere “-a, -e” eki eklendiginde, fiil ile istek kipi arasma “y" bagiayici unsiizu girer.
Ornek: yika-y-a-hm
bekle-y-e-lim
3.	istek kipinin 1. tekil §ahis gekiminde, istek kipiyle §ahis eki arasma her zaman “y” bagiayici iinsiizu gelir.
Ornek: gor-e-y-im	sor-a-y-im
bak-a-y-im	ag-a-y-im
i$-e-y-im
113
4 FiiL QEKiMLERi
(Q) 1. istek Kipi (Olumlu)
Fill + Istek Kipi Eki + Sahis Eki
	Yazmak	Gitmek	Unutmak	Gormek
Ben	yazayim	gideyim	unutayim	goreyim
Sen	yazasm	gidesin	unutasm	goresin
0	yaza	gide	unuta	gore
Biz	yazalim	gidelim	unutahm	gorelim
Siz	yazasm iz	gidesiniz	unutasimz	goresiniz
Onlar	yazalar	gideler	unutalar	goreler
Ben bu kitabi okuyayim.
Once evi gorelim.
Bu soruyu ogretmenimize soralim.
Qok yorulduk, biraz dinlenelim.
Bu yaz Antalya'ya gidelim.
Pencereyi a^ayim.
Finndan ekmek alayim, sonra eve gideyim,
2. istek Kipi (Olumsuzluk)
Not__________________________
istek kipinin 2. ve 3. tekil, 2. ve 3. gogul §ahislari gok kullamlmaz.
Bunun yerine daha gok emir kipi kullamhr.
Ornek:
Kitaplanmzi acasiniz.	Kitaplarinizi a^m.
Digan pikalar.	Di§ari giksinlar.
Ali buraya oele.	Ali buraya aelsin.
Fiil + Olumsuzluk Eki 4- istek Kipi Eki + §ahis Eki
	Yazmak	Gitmek	Unutmak	Gormek
Ben	yazmayayim	gitmeyeyim	unutmayayim	gormeyeyim
Sen	yazmayasin	gitmeyesin	unutmayasm	gormeyesin
0	yazmaya	gitmeye	unutmaya	gormeye
Biz	yazmayahm	gitmeyelim	unutmayaiim	gormeyelim
Siz	yazmayasimz	gitmeyesiniz	unutmayasimz	gormeyesiniz
Onlar	yazmayalar	gitmeyeler	unutmayalar	gbrmeyeler
Ornekler:
Derse ge? kalmayahm.	Kapiyi agmayalim, pencereyi agahm.
Bugun televizyon seyretmeyeyim.	Smavi yarm yapmayahm, gelecek hafta yapalim.
Telefonunuzu burada unutmayasimz.	Bu kitabi okumayayim.
шишшшишшшшшишшшшш
Not_______________
1. Istek kipinin olumlu ve olumsuz §ekilleri emir kipi
yerine de kullamlabilir.
Ornek:
Arkadaglar konu§mayahm. (Konugmaym.)
Yere ?op atmayalim. (Atmaym.)
Lutfen sessiz olahm! (Sessiz olun.)
Kitaplarimizi arjalim. (Kitaplari agin.)
2. Istek kipinin olumsuz gekiminde, olumsuzluk eki
“ ma, -me” ile istek kipi “-a, -e" arasma her zaman
“y” baQIayici Onsuzu girer.
Ornek:
al-ma-y-a-sm
git-me-y-e-sin
114
3. Istek Kipi (Soru)
Ornekler:
Lokantaya gidelim mi?
§arki soyleyeyim mi?
Pencereyi agayim mi?
Qay igelim mi?
Tahtayi sileyim mi?
Bu konuyu tekrar anlatayim mi?
шшшшишшшшишшшшпшш
Not
1. istek kipinin soru §ekli cumleye teklif (oneri) anlami
dakatar.
Omek:
Seninle sinemaya gidelim mi?
Sana yeni bir araba alalim mi?
Dersi bitirelim mi?
2. istek kipinin sorusuna emir kipiyle de cevap verilebilir.
Ornek:
Ogrenci : Kapiyi a^ayim mi?
OQretmen : Evet, ag.
Ogretmen : Arkada§lar tahtayi sileyim mi?
Ogrenci : Hayir, hocam silmeyin.
Ornekler:
1.	A: Yarm piknige gidelim mi?
B:	Evet, gidelim.
Hayir, gitmeyelim.
2.	A: §u lokantaya gidelim mi?
B:	Evet, gidelim.
Hayir, gitmeyelim.
3.	A: Film seyredelim mi?
B: Evet, seyredelim.
Hayir, seyretmeyelim.
4.	A: Futbol oynayalim mi?
B: Evet. oynayalim.
Hayir, oynamayahm.
5.	A: Pencereyi a$ayim mi?
B: Evet, aQ.
Hayir, a^ma.
6.	A: Hocam yazalim mi?
B: Evet, yazm.
Hayir, yazmaym.
Qok kullamlan bazi istek kipi ciimleleri §un lardir:
- Haydi gidelim.
- Haydi oynayalim.
- Haydi konu§ahm.
- Haydi yazalim.
- Haydi ba§layalim.
- Haydi bitirelim.
-Haydi Qah§ahm.
- Haydi agalim.
- Haydi kapatahm.
- Haydi inelim.
- Haydi Qikalim.
- Haydi verelim.
- Haydi alalim.
- Haydi yiyelim.
- Haydi karjalim
115
Asagidaki bosluklan istek kipi ekleriyle doldurunuz.
(Olumlu)
1.	Ben biraz su ig...............
2.	Hadi, digari Qik.............(biz)
3.	Fakirlere yardim et...............(biz)
4.	Dersi iyi dinle..............(biz)
5.	Odevlerinizi yap..............(siz)
6.	Akgam yemeQine halami da davet et..............(ben)
7.	Yabanci dil ogren................(sen)
8.	Sabahlari kahvalti yap..............(biz)
2.	Asagidaki bosluklan istek kipi ekleriyle doldu-
runuz. (Olumsuzluk)
1.	Annemi, babami iiz.................(ben)
2.	Qantalarimzi unut................(siz)
3.	Qok kola ig...............(biz)
4.	Qok uyu.................(sen)
5.	Supermarkete git.................(biz)
6.	Digan gik................(biz)
7.	Kebap ye................(biz)
8.	Yann sinemaya git.................(ben)
5. Asagidaki sorulan ornekteki gibi istek kipiyle
cevaplaymiz.
Ornek: A: Parka gidelim mi?
B: Evet, parka gidelim.
Hayir, parka gitmeyelim.
1.	A: Qay igelim mi?
B; Evet,....................................
Hayir,....................................
2.	A: Simla girelim mi?
B:	Evet.....................................
Hayir.....................................
3.	A: Meyve yiyelim mi?
B:	Evet,....................................
Hayir.....................................
4.	A: Yemek yapahm mi?
B:	Evet.....................................
Hayir.....................................
5.	A: Pazar gdnQ piknik yapahm mi?
B:	Evet,....................................
Hayir.....................................
3.	Asagidaki cevaplara uygun sorular yazmiz.
1.	A: Film..................................?
B: Evet, seyredelim.
2.	A: Salih’i...............................?
B: Hayir, beklemeyelim.
3.	A: Derse.................................?
B: Evet, baglayahm.
4.	A:.......................................?
B: Hayir, gezmeyelim.
4.	Asagidaki ciimleleri ornekteki gibi yeniden yazmiz.
Ornek: Eve gideyim. : Eve gitmeyeyim.
1.	Qay igeyim.	:...........................
2.	Otobiise binelim.	:...........................
3.	Basketbol oynayalim. :...........................
4.	Uyuyayim.	:...........................
5.	Ceket giyeyim.	:...........................
ii6
6. Asagidaki sorulan drnekteki gibi cevaplaymiz.
Ornek: A: Sinemaya gidelim mi?
B: Evet, sinemaya gidin.
Hayir, sinemaya gitmeyin.
1.	A: Size bir soru sorayim mi?
B:	Evet...................................
Hayir..................................
2.	A: Ogretmenim yann okula gelelim mi?
B:	Evet...................................
Hayir..................................
3.	A: Pencereyi kapatayim mi?
B:	Evet...................................
Hayir,.................................
4.	A: Paltomu giyeyim mi?
B:	Evet...................................
Hayir..................................
Giyecekter
1.	ILGI (AITLIK) ZAMiRi “-ki”
Tamm: Kendisinden once gelen bir kelime veya kelime grubunun yerini tutan ve yerini tuttugu kelime veya kelime grubu ile
kendisinden sonra gelen agiklayiciyi birbirine baglayan zamirdir.
Ornek: Ali'nin arabasi -> Ali’ninki
Tamlayan Tamlanan
TEKIL
Benim evim	Benimki
Senin evin	Seninki
Onun evi	Onunki
Bizim evimiz	Bizimki
Sizin eviniz	Sizinki
Onlann evleri	Onlannki
QOGUL
Benim defterlerim	Benimkiler
Senin ayakkabilann	Seninkiler
Onun kardegleri	Onunkiler
Bizim gocuklarimiz	Bizimkiler
Sizin problemleriniz	Sizinkiler
Onlann problemleri	Onlannkiler
Ornekler:
1.	Alperen: Senin baban ne i§ yapiyor?
Bilgin : Babam muhendis. Seninki?
Alperen: Benimki de muhendis.
2.	Aylin : Bizim evimiz istanbul’da. Sizinki nerede?
Betul : Bizimki Ankara’da.
Aylin : Sizin eviniz Ankara’nm neresinde?
Betul	: Bizimki Qankaya'da. Sizinki istanbul’un neresinde?
Aylin	: Bizimki UskOdar’da.
3.	Ali : Benim derslerim seninki (senin derslerin) kadar iyi degil.
Ayge : Hayir, bu dogru degil. Seninkiler de iyi.
A: Senin annen ne i§ yapiyor?
B: Annem ogretmen. Seninki?
A: Benimki de ogretmen.
Ornekler:
Benim gantam kahverengi. Ali’ninki siyah.
Fatih'in ceketi biiyiik. Benimki kugiik.
Bizim okulumuz gok guzel. Onlannki guzel degil.
Bizim arabamiz Toyota. Sizinki Opel.
шшшшлш
Not__________________
“-ki” buyiik unlu uyumuna uymaz.
Ornek
Serhat’m kalemi Serhat’mki
Atilla’nm evi Atilla'nmki
118
Alistirmalar
1.
Asagidaki ciimleleri ornekteki gibi yeniden yazmiz.
Ornek:
Onlann ayakkabilan siyah. Bizim ayakkabilanmiz kahverengi.
2.
Onlannki siyah bizimki kahverengi.
1. Benim babam ogretmen. Tarkan’in babasi doktor.
Asagidaki ciimleleri ornekteki gibi yeniden yazmiz.
Ornek:
Benimki beyaz. Seninki siyah. (gapka)
Benim §apkam beyaz. Senin §apkan siyah.
1. Benimki ucuz. Seninki pahali (gomlek)
2. Bizim evimiz llskudar’da. Ay?e’nin evi Umraniye'de.
2. Bizimki yagh. Sizinki gen?? (amca)
3. Benim kardegim on yaginda. Onun kardegi beg yaginda.
3. Bizimki zor. Sizinki kolay. (okul)
4. Bizim Turk?e ogretmenimiz gen?. Onlann Turk?e ogret-
meni yagli.
4. Benimki mavi. Seninki kirmizi? (araba)
3. Asagidaki cevaplara ornekteki gibi uygun sorular yazmiz.
Ornek: Bu Ali’ninki mi?
Evet, о Ali’nin kalemi.
1	?
Hayir, о benim kitabim degil.
2..........................................................?
Evet, о bizim evimiz.
3..........................................................?
Hayir, о benim ?antam degil.
4	  ?
Evet, о benim ceketim.
5..........................................................?
Hayir, bu onlann arabasi degil.
6	?
Evet, bu onun gozliigii.
7..........................................................?
Hayir, bu sizin bilgisayanmz degil.
8..........................................................?
Evet, bu senin silgin.
9..........................................................?
Evet, bu bizim sinifimiz.
10	?
Hayir, bu senin sozluQun degil.
119
2. DONU§LULUK ZAMiRi “KENDi”
Tamm: Yapilan i§in yapana dondiigunu anlatan ve gahis kavramini peki§tirerek belirten kelimelere “donu§luluk zamiri” denir.
-----------------------------------------------------
Hatice Hamm : Bu pasta harika. Bunu kim yapti?
Suna Hamm : Kendim yaptim.
Hatice Hamm : Kendin mi yaptm?
Suna Hamm : Evet, kendim yaptim.
Not________________________________________________
Domj§lulOk zamiri “kendi", §ahislara gore §u gekilde
gekimlenir:
Kendim________________________________________
Kendin________________________________________
Kendi / Kendisi_______________________________
Kendimiz______________________________________
Kendiniz
Kendileri
Ornekler:
Kahvaltimi kendim hazirhyorum.
Kendi kendine konu§uyor.
Arkada§i da kendi gibi gali§kan.
Bu problemi kendimiz gozeriz.
Miidur Beyle kendiniz konu§un.
Ornekler:
1.	A: Tamirci gatjirahm mi?
B: Hayir, kendim tamir edebilirim.
2.	A: Goruguruz. Kendine iyi bak.
B:	Sen de.
3.	A: Kendinizi nasi I hissediyorsunuz?
B:	Kendimi gok kotu hissediyorum.
4.	A: Bu evi kendiniz mi yaptimz?
B: Evet, kendim yaptim.
Agagidaki bosluklari uygun donu$luluk zamirleriyle doldurunuz.
kendim / kendi / kendisi / kendimiz / kendine / kendiniz / kendinizi / kendi / kendini / kendinizi / kendim
2.
3.
4.
5.
Bu yemekleri
Bunlar sizin.
... tamtir misiniz?
.............yaptim.
...........i§iniz.
bu kadar yorma.
guveniyor musun?
6.	Stadyuma...................gittik.
7.	Ahmet Amca, evini.............boyuyor.
8	i§imi........................yapanm.
9	nasil	hissediyorsunuz?
10.	Problemlerinizi...............gdzmelisiniz.
120
Laie
Тйгксе
★* ** Avrupa Birligi
** Oil Kriterleri
Temel Kullamci
Temel Kullamci
Bagimsiz Kullamci
Bagimsiz Kullamci
Yetkin Kullamci
Yetkin Kullamci
БЕЗ
Laie TtlrkQe Ders Kitabi I
Laie TtlrkQe Lahoma Kitabi I
Laie TtlrkQe DU Bilgisi Kitabi I
Laie TtlrkQe Ogretmen Kitabi 1
Laie TtlrkQe Ders Kitabi Seslendirme CD 'si 1
Laie TtlrkQe Lahoma Kitabi Seslendirme CD'si I
Laie TtlrkQe Izlenie-Anlania DVD si I
Laie TtlrkQe Unite Posterleri I.
Laie TtlrkQe Kelime Ogretim Kart lari 1
Laie TtlrkQe Elkile$imli CD 1
Laie TtlrkQe Oka ma Kit a plan Serfs i I
Laie TtlrkQe Ders Kpabi 2
Laie TtlrkQe g'ah$ma Kitabi 2
Laie TtlrkQe DU Bilgisi Kitabi 2
Laie TtlrkQe Ogretmen Kitabi 2
Laie TtlrkQe Ders Kitabi Seslendirme CD ’si 2
Laie TtlrkQe ('ah$ma Kitabi Seslendirme CD 'si 2
Laie TtlrkQe Izleme-Anlama DVD si 2
Laie TtlrkQe Unite Posterleri 2
Laie TtlrkQe Kelime Ogrelim Kart lari 2
Late TtlrkQe Etkilesimli CD 2
Laie TtlrkQe Okuma Kitaplan Serisi 2
Cumhuriyet Mah. Libadiye Cad.
Haminne £e$mesi Sok. Baran I? Merkezi
Nu. 13 34696 USKUDAR-iSTANBUL
Tel: (0.216) 522 09 00 (Pbx)
Fax: (0.216)443 98 39
www.dilset.com
4 765^44
ЧЗОЬЧО