Osmanli'dan
Karikatiirler
3.BASKI
HAZIRLAYAN: NIHAT YALQN
Y A Y I N E V I
OSMAN LI'DAN
KARIKATURLER
Y A Y I N E V 1
FZvJHkJZ
YAY I N E V i
OSMANLI’DAN KARIKATURLER
Nihat YAL^IN
Rumuz Yayinlan: 1
Tarih I Mizah Dizisi: 1
Genel Yayin Yonelmeni
Nihat YALQIN
Editor
Вщга YILDIZ
Qeviriler
www. osmanl icacevi ri.com. tr
Redaksiyon
KITAP EDiTORU
www. ki tapeditoni.com
Grafik Tasanm
Ibrahim AKDAG
Kapak Tasanm
Ibrahim YILDIZ
ISBN
978-605-5112-00-4
3. Baski
Istanbul, Mayis 2016
Baski - Cilt
Umut Kagitgilik Sanayi ve Tic. Ltd. §ti.
Fatih cad. Yiiksek sok. Ba§akhan Merter
No. 11/1 Giingoren Istanbul
Matbaa Sertifika No: 22826
Rumuz Yaymevi
Muratreis Mah. Nuhkuyusu cad. No: 295/2 Uskiidar / Istanbul
Tel: (0216) 530 07 50 www.nnnuzyayinlari.coni - bilgi@nnnuzyayinlari.com
T.C. Kultiir Bakanligi Yayincilik Sertifika No: 27601
©2016, Rumuz Yayinlan
Bu eserin buttin yayin haklan Rumuz Yayinevi’ne aittir. Izinsiz
yayinlanamaz. Kaynak gosterilerek iktibas edilebilir.
bir iKi soz
Karikatiir; ki§, tip ya da eylemin abartilarak 0zi-
midir...
Qzildigi donemi, en yalin bi^imde yansitabilen
kaynaklardandir ki о donemin sosyal, ekonomik, kiil-
tiirel ve daha bir 90k alanina 151k tutar.
Karikatiir, Osmanli’da son donemlerde yaygin-
la^mi^tir. Her ne kadar bazi karikatiirler tarih ola-
rak Cumhuriyet dbnemine ait olsa da kiiltiiriin bir
biitiin oldugunu dii?iinerek bu kitabi Osmanli’dan
karikatiirler diye adlandirdik.
Osmanh Donemi gazete ve dergilerinden, sizler i0n
se^erek giiniimiiz Tiirk^esine ^evirdigimiz bu karika-
tiirleri okurken eskilere dogru bir yolculuga £ikacak,
eskilerden duydugunuz derin esprileri bulacaksmiz.

DEGERLENDIRME
Mizah, insanlann donemler boyunca yoneticiierini; sosyal
hayatin aksayan, goze farpan yonlerini; begenmedikleri ki$i ve
olaylan ele^tirme ihtiyacini gidermek ifin kullandiklan yontem-
lerden biridir. Dile getirilmek istenen ancak a^ikfa ifade edileme-
yen duygu ve du^iinceler, mizah ile iistu kapah fakat etkili bir
biqimde ifade edilmi^tir.
Mizahin iferisindeki giilme unsuru; ele^tirdigi kirn olursa
olsun, insanlann giilmeleri ve hayati kati kurallarmdan armmi§
olarak gbrmeleri sonucunu dogurmasi; mizahta aktanlmak iste-
nen konunun ciddiyetini dahi mizahi bir yakla^imla sunmasindan
otiirii toplumda biiyiik bir ho^gorii ortaya ^ikartmi^tir. Bu ho$gb-
rii sayesinde mizah, yalmzca toplumu, ybnetimi, insanlan ele$tir-
mekle kalmami^ toplumsal degi^imlere ve ki^ilerin oz ele§tiri
yaparak kotii yonlerini diizeltmelerine yardimci olmu^tur.
Toplumim egitiminde de mizahin bnemli bir payi vardir.
Aynca mizah; insanlann birbirlerini kirmadan dii^uncelerine ter-
ciiman olmaya vasita olmu^tur. Bu ve bunun gibi bir^ok i^levi
onceleri sozlii olarak dile getiren mizah; yazih malzemenin ve
basinin da etkisiyle olduk^a geni§ kitlelere ula^ma imkam bul-
mu$tur. Ba§larda gazetelerin eklerinde mizaha yer verilirken
zamanla, bagimsiz mizah gazete ve dergileri yayinlanmi^tir.
Kendilerine ait bir yayin diinyasi bulan birgok yazar ve gizer bu
gazete ve dergiler sayesinde yeni mizah tiirleri ortaya £ikarma
firsati bulmu^tur. Basinla mizahin birle^mesi karikatiirii dogur-
mu§, karikatiiristler de mizah diinyasinda yer edinmi^lerdir.
Dunya iizerinde birfok milletin oldugu gibi Tiirk milletinin de
kendine ozgii bir mizah anlayi?i; bu anlayi? iferisinde besledigi
kiiltiir, mizah tipleri ve mizahi fikirleri vardir. Gerek sozlii mizahta
gerekse yazih mizahta olduk^a etkili donemler ya^anmi^tir.
Toplumun ortak dii^iince ve duygu birligini yansitmayi
hedefleyen ve ?ok eskilerden giinumiize ula^mayi ba^aran yazih
mizah; her donemde etkili olmu$tur. Istanbul merkezli ba^layan
mizahin seriiveni, zamanla Anadolu'ya yayilmi? ve geni§ alanlara
ula§mi§tir. Fikirlerini aqk^a dile getirmek isteyen aydinlar, yazar
ve <;izerler mizah gazete ve dergileri sayesinde du^iincelerini,
onlan yansitan mizahi tiirlerle ifade etmi$lerdir.
Karikatiiriin Osmanh ile tam^masi Tanzimat’la ba§lami§tir. Bu
siirevte bir<;ok karikatiir ve mizah dergisi yayinlanmi^tir. Akbaba,
Aydede, Curcuna, £ekirge, Davul, Dertli ile Garip, Diken, E$ek,
Kartal, Kelebek, Lak Lak, Latife, Nasrettin Носа, Vay Vay, Yeni
Eglence, Yuha ve Ziigiirt bu kitaba ilham kaynagi veren dergilerdir.
Bu sefkideki karikatiirler Osmanh donemine ait olup ^ogun-
lukla son donemi kapsamaktadir. Konu bakimmdan agirhkh ola-
rak ogretmen-ogrenci diyaloglan, garson-mii^teri ati^malan,
kadin-erkek ili?kileri, toplumsal olaylar ve doneme ait iilkenin
iferisinde bulundugu siyasal ve sosyal durumlar ele ahnmi$tir...
Akbaba/No.512, s.3
•» jjljl Ijl- jllp Д--А* d dt I cXl—il — Дм
..! Aip Ulk 4.1k
Gelecek Nesil
Ogretmen — insanin agzinda en son hangi dialer fikar?
Ogrenci — Такта dialer!..
7
I
Kelebek/No.42, s. 13

Seyyah — Arkada^irm gordiin mii?
Yamyam — Yemekten ewel gordiim ama yemege ba^ladiktan sonra gormedim.
8
Akbaba/No.535, s.2
l' J3£ l> *-A*
!	.jltblijl ..SS-.aJ _»>'-») < JA )у*Зл — *-*-’
Doktor: Giinde ka? sigara ifiyorsunuz?
Hasta: Vallahi doktor bey, kar^ila^acagim arkada^lara bagh!
Kelebek/No.49, s.5
•	<— jiiji
? ') Л» I . jl _
£:* • j’j	t	i Jji j—
•	X/*>- • <~C-OjV_j ___
— Evlat, alacagm kiz zengin mi?
— Bir evi, bir tarlasi, bir iki okuzii var. Hif olmazsa bir de e$egi olaydi.
— Oziilme. Sen giivey girince о da tamam olur.
10
Aydede/No.2, s.4
Partinin Toplanti Giinii
— Bugiin de kimse gelmedi mi?
— Gazeteci geldi, ya Seydi; dim aldik dedim, savdim!
p Jk*e?	p у-* k^Lv* ] •
Akbaba/No.505, s.3
S	•A1—-Ijl j 4—JJJ*	J* —— k_X >_a1 j***
Gazetelerden : [§ehremaneti $ofdrlerin ruh hallerini inceleyecek!]
$erif bey — Bir tahta kurusuyla bir insan arasinda ne fark vardir?
$ofdr — Tahta kurusu, yalniz yazin ezilir.. insan ise yaz ki$ ezilir!
12
Kelebek/No.14, s.7

— Diinyanin dondiigiinu inkar eden ham ruhlar iif be§
tane i^sinler de о zaman gorU^uriiz.
13
Kelebek/No.5, s.l 6
•	jJ« (Jj*jiJjbJ’j'u'/	—»«-» ifJjjT-) —
-	Cocugum giizel mi sutanne?
-	(Gozleri zayif olan silt anne bezi degi$tirilen focugun ters tarafim
^ehresi zannederek) Tipki senin yiiziine benziyor.

Aydede/No.9, s.l
*( fX»l jj4
* *'Л	«JJ)*Z-ii dk » f>5>*
I >X Jj/'lJI < <<Jl
Lokantada
— Kuzum, yemek listeleri de sansiire mi tabi?
— Neden efendim?
— Baksana, en giizel yemekler silinmi§!

Kelebek/No.2, s.ll
...U	у. jCaJ	(•> Jjlf ( <\>v ^З'-f	-6^ •:-).' jlj ) — J»j5"
Sepm Miicadelesi
Koylii — (Rey istemeye gelen mebus adayina)
£ali$mamizi seyrederken siz yorulmuyorsunuz ya?
l6
Akbaba/No.508, s.2
S lx * J tf-*” I	b	I
! ^J^x\ C^e-ki- 4»1U^ (	L^l J«54i ---
Gazetelerden: Trenlerimiz tiitiinlerimizden gelen gelirlerle
temin edilecek!
— Vay, bu ya^ta utanmadan cigara i^iyorsun, ha?
— Neden utanacakmi^im, vatamma hizmet ediyorum!
Akbaba/No.140, s.4
$i$man: Beni ne zaman iftara fagiracaksin?
Zayif: Seni iftara faginrsak biz bir hafta oruf tutmahyiz!..
18
Ср* у J *

Kelebek/No.14, s.5

Avrupa Karikatiirii: "Rir"den
— Size bu parayi bon; vermem ifin ne teminat vereceksiniz?
— Namuslu bir adamin sozii kafi degil mi?
— Ala. О halde о namuslu adami bulup buraya getirirsiniz, olmaz mi?
Aydede/No. 11, s.4
. Л	J_-Al	y— jS £ L? ----------------
! Jt;-' •>'»!» ✓***•’> — k^>'
Hesapci Bir E?
Kadin — Beni bu yeni kostiimle nasil buluyorsun?
Erkek — Biitcemiz kadar a^ik!
20
Akbaba/No.510, s.2
— Her ak$am $arap igiyorsun, onun ipn burnun kipkirmizi.
— Allah, Allah, ben her sabah silt de ifiyorum ama burnumun
beyazla$tigi yok.
21
Kelebek/No.8, s.12
S dl_dl 1	' j к JI *— C	~~
... jAx>- ji),1	' <U <±V	—
Zurnada Pe^rev
— Bin kere tembih ettim, yine okiiz eti almi$sin?
— Ne yapayim bey efendi; hanim ah?mi$, okiizden haz ediyor...
22
Kelebek/No.24, s.4
А» Ail j p» jLjI .	U*'”*>*	—
аха* y ' l> j ...	л—'	—
— Bu yagmur mevsimi рек bereketlidir. insan topraga
ne sokarsa soksun, bir yerine yiiz fikar.
— Aman "Allah esirgesin” de... Daha bu hafta kaynanami
mezara sokabildim.
23
Curcuna/No.l, s.4
jJLj J»-	4 у *яч.-'Гэ . Jj * -»-»•   *5 J
Eski Tiirkiye — Cepte be? para kalmayinca boyle ifi di?ina fevrilir...
24
Kelebek/No.71, s.4,5
*	4r jyi . r Lk ‘ - /.:>•' о;лЬ1	— г^’
•	.>, № jl j/T . jJCjJU,! jUifySl’j/J ,'уД i С:Г Л UJ|\ . -z.> - <3i
Erkek — Zenginim, рек о kadar da ihtiyar sayilmam. Nifin
benimle evlenmek istemiyorsunuz?
Kadm — Azizim, ya on ya? genf, yahut yirmi ya? ihtiyar
olmahydimz. Ancak о zaman size vanrdim.
25
Akbaba/No.14, s.3
— Ne aghyorsun?
— Babam bana sipa dedi!
— Sus, о senin biiyiigiindiir, diyebilir!..
Akbaba/No.9, s.3
oji:r *-.* •:*
(rljb .jjjI	... I —
Kulu^ka Mevsiminde
Of... Garson, yumurtamn i^inden civciv £ikti!..
Ya... Hesabiniza onu da yazayim efendim!..
Kelebek/No.75, s.2
MO^teri — Garson bu et ne kadar sert... Bi^ak kesmiyor.
Garson — Usta... Efendiye bir testere gonder.
Akbaba/No.517, s.2
jjJLU-T }j^	— «/"МУ
• • f	• ♦ dA>-A)y
Arabacilar
— Otomobiller fogaldi, bize kalmadi, beygirler afhktan olecek.
Ne yapacagiz?
— Merak etme, gotUrtir koftecilere satanz!..
Akbaba/No.520, s.2
• •I 1 a»«5""3 j I ,j у jt .. I <» u Y «->'<* •• >—’j' f c—
— Kancigim, bak, tiyatro i^in iki bilet aldim.
— Hazirlanayim mi?
— Evet, evet. Hemen hazirlanmaya ba^la. Oyun yarin gece imi§!..
30
31
Akbaba/No.521, s.4
En miinasip hediye
Kadin — Yann, evliligimizin yilddniimd. Bana ne vereceksin?
Erkek — Fazla masraf etmemek ifin, nasihat!..
32
Kartal/No.4, s.4
-’J?1	vT’i’	—
3x j r' j-ь'	-
S jC-> de ^1» J/*“*	—
j-M d-^ Oj	*d**J J*-—
j-w j"
— Ayol a$£iba$i, yemekte kivnm kivnm kurtlar kayniyor.
— Efendim yemekten degil etten olmah, zaran yok
— Nasil zaran yok? Kurtlu yemek yenir mi?
— Efendi sen de fok derin dii^uniiyorsun. Kurt senin kadar olunca sen
dag kadar olursun...
33
Akbaba/No.316, s.4
!	•• s	CX >• »jt» I — )j<9
• •’ ^^*-Л**J£Z <5/ —
Lodos firtinasi tekrar ba^ladi..
Kizlar — Aman.. Рек miithi$ esiyor, ne yapahm?.. U^acagiz!
Erkek — Birbirimize sanlahm!..
z’b	••• 'г;'
Akbaba/No.13, s.2
..	jbSj'
... 4i-*c >'•*' —
Goniil Bu ya...
Kadin — О kadar dikkatli ne bakiyorsun?
Erkek — Eski eser meraklisiyim...
35
Kelebek/No.42, s.7
!	L<£ ji----------
_/ a Ьv J*	у* У u5 J • J	——•

Fen Kurbanlan
— Bu toplanti acaba Harp Yaralilan Cemiyetinin mi!
— Hayir. Tramvay, otomobil kazalan maliilleri de bir cemiyet te^kil ediyorlar.
Akbaba/No.29, s.2
$	<3
! !	«lj^> » c$-u»l (j-p* < A —
Polis — Hani fifek a$isi i$in izin belgen?
Yolcjj — Nah, polis efendi, suratima yapi$tirdim!
37
Dertli ile Garip/No.4, s.l
• f>»-U jl-b c5*—-fjM» ‘	‘	iS_X><—>' — u»*"1"*
•	J >-	^y-" — jj-jl»-
‘^»-15у	jl»' • • . . *l»jl «Xlej у < <j“J	? ^.л"- <-U- (_}!., — J-jjj
: ••• «5л	'^•S. . I *	□•»* ‘	.j.y’b гл»у»- — i-
Belediye favu$u — Miimkiin degil, yaptirmam, in^aatinizi tatil ettiririm.
Hane sahibi — Istedikleri parayi veremem, diikkam borfla, dertle yaptinyorum,
fakirim. Evlad-i iyalimin mai^etini tedarikten acizim.
£avu$ — Son diyecegimi soyledim ba$ka soz dinlemem.
Dertli — Vay canina yandigim! Bu favu$ ne cesur imi§, bu zamanda para istemek...
Aman ya Rabbi aklimi bozacagim,
G — Herifin dairede dayisi var imi§, neden korkacak?!.. Senin elindeki tezkerenin
hiikmii yok..!
Akbaba/No.141, s.4
-	Oyle zannediyorum ki hasta yolcu!..
-	$ikayet etmeye ]iizum yok, bu zamanda
dcreti artmayan tek seyahat bu!
39
Akbaba/No.29, s.4
! !	jjAU'iU»	(jl *	—
Ijfkll jl	i	(y^U_)w « OX Jz* ----------
— Garson, bak getirdigin salatadan salyangoz fikti!
— Zarar yok beyim, siz yabanci-^egilsiniz; onun iqn ayn para almayiz!
Kelebek/No.41. s.7
• f/Z J

Merhamet
Bizim eve ugra da sana pantolonlanmdan birini vereyim.

л
Akbaba/No.31, s.l
^(•JJ -*>	»J <5* У У	<\У —
••• У^' 3-^*л ot—fc. diUr 4-jJ aVj! — dKjl
En Heyecanh Eser
Kadin — Oyle bir eser okumak istiyorum ki okuyunca heyecandan fildirayim, bayilayim!..
Erkek — Oyle ise bakkalin hesap pusulasini oku!..
42
Akbaba/No.32, s. 1
Zenginlerimiz
Zafer abidesini yapmak ifin kendi abidelerini bozamiyorlar!
Kelebek/No.52, s.10
Odaci — Miidiir bey bu sabah erken geldin?
Miidiir — Diin gece diigiinde idim, uykusuz kaldim.
44
Akbaba/No. 141, s.4
4 jjb- j t («Ы* i /U
! Jr 1*4—ill»	-I
« •
- Hayir, Madam, biz piyano hamahyiz, iskemle ta^imayiz!
Akbaba/No.141, s.4
En tathsi en tuzlu
Mii$teri: Bana tuzlu bir §ey getir!..
Garson: О halde kaymakli ekmek kadayifi getireyim!..

Kelebek/No.51, p.7
□ LJl у	jV \ v • • — jua<


Hesap imtihaninda
Muallim: 1300 tarihinde dogan bir insan bugiin kaf ya$indadir?
Talebe: Erkek ise kirk, kadin ise yirmi be§, yirmi alti.
Akbaba/No.322, s.2

Zevce — Kocacigim bu gece riiyamda seni kucakladim, sen de beni optiin!
Zevc — i$te кап, goriip gorecegin rahmet budur!..
Qekirge/No.5, s.4
*	J*У % uT^jl —
•	J-Asjl CpLjLo —
• 3-4^1* Ai^iJI jLI jLI —
jaJLjLj jx ЬjJ *.	sijу —
£ekirge — Arkada?; bu gemi neden yiirUmiiyor?
Sigircik — Diplomadan yelken, о kadar yiirutiir.
— Aman aman akintiya kapildik.
— Korkma canim, kaptanimiz diplomalidir...
49
?	,JZ •	’ X/.J j-1—✓* < I -
•	/U a-JjJT	j) e»).;/',»j I ( jfj —
— Artik, her $eyden vergi ahyorlar. Bir de zeka vergisi ahrlarsa halim ne olacak?
— О bir §ey degil, ya bir de giizellik vergisi ahrlarsa benim halim ne olacak?
Davul/No.6, s.6
( j' •}) •jjy*' j\j 41 <_JI
Elbise ile beraber ahlak da degi^ir (Volter)
Akbaba/No.511, s.3
***•?>	elM : jj_J ,1	£- . f;i
,,!idlwjLV f	сЗ*-»лI U )U j Jl Jf, , **• I u^lp )!•
— Kizim, sana nasihatim olsun: ilk giinlerde kocanla kiskanflik kavgasi
etme. Sonralan kavga edecek bahane bulamazsin, ifin sikilir!..
52
Kelebek/No.2, s.l 1
intiharlar
—	Yine birisi bir kadin if in kendini dldiirmii$...
—	Sen ona degil kadinlara tahammiil edip de kendini bldiirmeyenlere
hayret et!
53
jLaZsl	oj Jz*U-
^11 ijli Jll <-* ( jj^x — r jj
• « - • <—
Akbaba/No.540, s.2
Hammlanmizda iktisat fikri!..
Коса: Yemin ederim ki, yine ayakkabi almaya gitmi^tir!..
54
Akbaba/No.318, s.3
-	Haydi sinemaya gidelim.
-	Olmaz, i$itmedin mi, on alti ya$indan a$agi olanlan
sinemalara kabul etmeyeceklermi$.
55
Kelebek/No.74, s.6
•J'jf w'?'	— — <>-j5
.	u/jUj? -~jj
Zevce — Sabahtan beri somurtup duruyorsun. Halbuki
dbrt ay evvel buralara bayihrdin.
Zevc — О zaman daha evlenmemi^tik.
Akbaba/No.530, s.3
<-
•	... ^Сл __ 4.U»
14:%»..
Ogretmen: Mesela, elli sene ewel diinyada mevcut olmayan bir $ey soyle!..
Ogrenci: Mesela... Mesela... Mesela: Ben!
57
Kelebek/No.70, s. 8
 Ул У '> Л -jWi i, -
— Bu bahklara elli frank gok mu? Bakiniz renkler kipkirmizi.
— istediginiz fiyattan utanip kizarmi? olacaklar.
Kabahat Mii$teride
— Diin ak$am verdiginiz baliklar fok bayatmi$!
— Kabahat bende degil ki beyim... Bir haftadir size aliniz diyorum!
6o
Aydede/No.35, s.3
..I	jji — (,/A?
...	(yUT —
Dilenci: Beyim on lira sadakaya muhtacim!..
Efendi: A^agi yukan ben de...

Kelebek/No.2, s.7
.	о^15ув j- jT —
Dilencilige Kar$i Miicadele
— Al §u yiizliigii de bir daha dilenme.

Akbaba/No.7, s.3
Olsa da Yaki$maz!
— Sa^lanmzi nasil keseyim?
— $u beyin safari gibi!..
62
Kelebek/No.14, s.4
S о j
Jpj’ )?
<£ I й JIV—у
— Ugurlar olsun, nereye?
— Bu suali bana degil atima sor.
Kelebek/No.l, s.7
•	J>Ujl <1 у	(j'j'd------
» « •
Eskiler kadini nasil anhyorlardi?
Kadin dedigin boyle olmali!
64
! jJuU- СЗ '
Akbaba/No.511, s.3
•	•	Lllc < _pl> —
S I jj* —
A$k-i afet candir!
— Birader, galiba artik kanm beni sevmiyor...
— Nereden anladin?
— Ak^amlan eve gidince eskisi gibi kavga etmiyor!..

Dogru ya!
Hakim: Senin sanik olarak buraya gelmen dort oldu!
Sabikali: Ben sizin on dort senedir bu hakimlik koltugunda oturdugunuzu
goriiyorum ama boyle bir ihtarda bulunmadim...
 66
Kelebek/No.15, s.8
• • • ur
uiL-r jib < ,,»
a - А*л’ f

Hirsiz ile Tiiccar
Hirsiz — Ne yaparsin gepm diinyasi... Gece ben seni soyarim... Giindiiz
sen beni... Ge^inir gideriz.
Curcuna/No.3, s.4
l>u Л Ji/ii Jf jb (t* j-* j/>* bj-b*	— <_i.
I	*^"*’tz*	.3*^ vdtx' J	<K*	J^jj>
Hasta — Anlayamiyorum doktor? Okiiz kadar kuwetim var, kurt gibi
i$tahh yemek yiyorum. Fakat geceleri beygir gibi sitmalaniyorum...
Doktor — Siz bana geleceginiz yerde bir e$ek baytarina mdracaat et-
seydiniz 90k iyi olurdu!
68
Akbaba/No.314, s.3
* • “ - .•- « •» ,
izdivac, repel kavanozu gibidir: i^indekiler
di$an fikmak, di^ardakiler iferi girmek ister!..

Aydede/No.6, s.4
!	।	L>-   j*—•
t
и [ 3j<^ *-_3x ] —
Ya$adigim sananlar
— Hayatimi sigorta etmeye geldim!
— [Yiiziine bakarak] ne hacet!
Kelebek/No.16, s.7

Hanim — Ewelce oturdugun evden bir iyi hal kagidin var mi?
Hizmet^i — Onu da almaya vakit olmadi. Gece fiktim.
о JC-» ' j jfi" vJ '
Yaznia Usulii imtihaninda
Miimeyyiz — Yazi yazmak isteyen bir kimse ne gibi §eyler bilmeye mecburdur?
Talebe — Her ?eyden ewel ezber olmak ^artiyla "Hiyanet-i Vataniyye” kanunu.
72
Akbaba/No.212, s.3
.x-ljT ju 5Г1
. fjjx*’	j^.1
! ^74 Um<J,w JjjJT <U-j?	< cx.1 l С.Х.Г efxT ] — ji
tki ni^anli arasinda
Erkek — Adedi ya$inizla miitenasib olan ?u inci dizisini size takdim ediyorum.
Kiz — [Kendi kendine] i?te, ya$ini on sene kiifiik soylemenin cezasi!
Kelebek/No. 16, s.3
J
Mebuslar Arasinda
— Ge^en mecliste bir kere agzim agmadin.
— Amma yaptin ha! Sen nutuk veriken az mi esnedim!
• .	IJf -О— JllL*. ОI >
---- U k—» у-<1Сл	«±&j	_* __
>Сму
* • •
“istanbul’da Cinayetler Bile Nezaket £er?evesinde Olur."
— Vali Bey’in Gazetelerde Qkan (Yazilan) Beyanatindan —
— Liitfen batn-i alinize (karmniza) bifagi saplamakhgima
miisaade buyurur musunuz?
75
Akbaba/No.209, s.3
Garson — Eti nasil buldunuz beyim?
Mii^teri — Daha bulamadim, ariyorum!
Kelebek/No.68, s.7
.	jil йУ?
MU?teri — Yemegin biitiin yagini iistiime dbktiin.
Garson — Ziyani yok. Tabaginiza yeniden yag koydururum.
Kelebek/No.16, s.7
£ocuk Mantigi
— Tavuklara ta$ atma. Giinahtir!
— Ya sen kafalanni kesip yiyorsun ya!

Aydede/No.9, s.4
*->_j-y	y-j*	Зк/	<Li- 4ti~ — (jjli
•	<_$ ji ^y^z"
174-i- 4X- <-j	iS^j> <^>l — dtfjl
Hakki var!
— Yikila yikila gelecegine biraz evini, kanni, ^ocugunu; yiyip i^ecegimizi,
giyinip ku^anacagimizi dii$iin!
— i$te bunlan dii^iinmeyeyim diye yikila yikila geliyorum a!
79
Kelebek/No.20, s.12
* (“Ц —
JU ? —
•	jli'
Satilik E$ya
Babam bu konsolu ben dogdugum giin satin almi$.
О halde asar-i atikadandir (eski eser). Daha fazla fiyatla miizeye satarsiniz.
8o
Lak Lak/No.3, s.2
J	*jb
! J-C-J ^Ук-» dl-Mj	3^
4>
— Baksana gormiiyor musun sinlsiklam ettin be herif!
— Zarar yok pa$am hava sicak, herkes banyoya para veriyor. Danlacak ne var!..
Kelebek/No.22, s.9
_—-u-l г->'У
Reis — ($ahide) Bu adam Ahmet Efendi’ye ahlaksiz, yalanci, hayirsiz demi$ oyle mi?
$ahit — Dogrudur, tasdik ederim.
82
Lak Lak/No.8, s.3

>Lbj jUaJ— ? v/ j' J (РЦ —
— Babahk ! Haberin var mi? Sultan Re$at Ertugrul ile Burusa’ya geliyor.
— Ya... Oyle mi? Qok memnun oldum. Hem kendisini gorecegiz, hem de
biiyiik dedesini.
— Fakat Ertugrul Burusa’ya gelmeyecek. Meydanda kalacak.
— Vah vah vah... I§te buna gok teessiif ettim. Altiyiiz elli senedir kendisi-
ne hasret idik. Demek yine hasretimiz devam edecek!..
Lak Lak/No.3, s.3
Madamlar — Bu memlekette bu hanimlar da olmasa so-
kaklarda pislikten yiirUnmeyecek!
Bak bu hanim ne giizel kaldirimlan siipiirerek gidiyor!..

Kelebek/No.62, s.7
’	J	Эд:—Jz • с^Лл' * ?*- —
• ел1 j.>- j-'- j- .^-’y j’x> —
— Yahu bu nasil ahbabhk. Deminden beri kar$idan yiiziime
bakiyorsun da bir merhaba demiyorsun.
— Bu kadar hayvan arasinda seni nasil tefrik edeyim.
Kelebek/No.65, s.7
£ Z-Ь'Х'У • >Jbl JrL — 1..
..Л — <1L
$ JU4 j>V
• jA
Ogretmen — Pamuk ne i$lerde kullamhr?
Ogrenci — ?...
Ogretmen — §u sirtindaki esvab neden imal olunmu$dur?
Ogrenci — Babamin eskilerinden.
86
Latife/No.4, s.2
?	K-»l _


— Baksana yahu! Canbazhga mi ba^ladin?
— Hayir efendim! $irket vapurlanna girip Qkmayi talim ediyorum!..
Lak Lak/No.l 1, s.3
jl Jj* KL *гЦ-* J* J>	—
? —
[ i y. з I j'j 15*^^—1 d*«b’	<• fuJt —
— Baba! ismimi Veli koydugun ifin Sana fok minnettanm.
— Nipn oglum?
— Kaymakam, mutasarnf olmadan ismimdeki [vav]in online
bir [elif] koyduklan gibi fabucak vali olacagim da onun if in.
88
Kelebek/No.44, s.3
• f/f f'*’ Ч-'/з C**J Jz*	<10 — tAJp
Harem agasi — (incecik sesiyle) Al $u parayi baba. Ekmek alirsin.
Kor dilenci — Allah razi olsun. Allah hayirh kismet versin hanim kizim.
Nasrettin Hoca/No.l, s.3
Jji jju-u'l 4>;*_.УуЛ

Kapitiilasyonlann kaldinlmasindan sonra Kapitiilasyonlann kaldinlmasindan once

Aydede/No.35, s.3

Tedbirli ve ihtiyatli olalim
- Pederimden рек fok korkanm, rica ederim, beni takip etmek
isterseniz liitfen dniimden yiiriiyiiniiz!
Kelebek/No.45, s.5
jIj 0-K1J I 2)5 j5^—.. -
— Okiiziin altinda ne i$in var be?
— Yagmurda islanmayayim.
— Yagmurdan ka^arken okiiz seni bir doluya tutarsa goriirsiin.
92
Yuha/No.l, s.4
Altin eyer vursan e$ek yine e^ektir.
Kelebek/No.59, s. 13
eK’.jyj	eU’. ej Vb — — |fU
*	uT“"* <
Bakkal — Hamm, bu verdigin para sahte.
Hamm — Sen de dana diye e$ek sucugunu verdigin zaman
sesimi fikardim mi?
94
iU.C'5 Joy *>
Ziigiirt/No.3, s.4
. . ! ?	— Г I l»J |TJ „• 5I* . . ——j*A’T — .. Ia C/jRt U — \
Ziigiirdun E$egi Zenginin Otomobilini Ge^er!
1	— Ha gayret ha...
2	— Tam firsat... Hele bir adim daha!
3	— Kuyruguna baglayalim mi?
95
J>-jy
Kelebek/No.50, s.ll
. л <i («I* *—*	I sj'jt » • jy *•—1' 45*>"'^' f**-->' — цУ'!liljli,
•сА’-’У.М *V.	5^P cj-	r^j'— Jrjy
Saglam Bor^lu
Bakkalin £iragi — Ustam alacagini istiyor: "Parayi almadan gelirsen
diikkana sokmam." dedi.
Bor0u — Oglum, ustan seni kovmak i?in bahane anyormu?.
Kelebek/No.47, s.3
istanbul'da Apartman Hayati
— Ne yok yere baginp duruyorsun. Sen figeklerini suladigin
zaman ben agzimi afiyor muyum?
Qii j—jliV
Ziigiirt/No.2, s.4
. . ?	* * >>)-& У J*} jj1	—
• j?>X	j  ° ur1-»1	-'. ♦•*j/ OJ1 —
Bakansiz Bakanhk
— Yahu, dilekfe elimizde on giindiir bu kapida bekliyoruz, ne yapacagiz boyle?
Odaci - On giin beklemi$iniz de bir ?ey mi olmu$? Biz senelerden beri bekliyoruz.
Kelebek/No.41, s.5

Tramvay Kazalari Devam Ediyor
Reji — Tramvaylar adam oldiirmekte benimle rekabete ba$ladilar.
99
Kelebek/No.47, s.l
”*	lSA «uSjU's	__.
intihar Modasi
— Fakirlige tahammiiliim kalmadi. Bari komiir yakip da kendimi oldiireyim...
100
Ziigiirt/No.6, s.4

— Artik patladim!.. Mademki hiirriyet var, ben de
yulan senin eline vermeyecegim vesselam!..
101
• •I	yi	J* У
Yeni Eglence/No.2, s.4-5
Otomobiller Kaldinldiktan Sonra Babiali’de Trafik!..
102
Kelebek/No.45, s.13
o-<Jjjl —
Telefonda
— Otelde unuttugun §emsiye bu mudur?
Latife/No.6-2, s.44

— Haydi ben ba$ka bakanhga gideyim.
Fakat benim yerimi kim dolduracak?
104
Ziigiirt/No.7, s.4
! Jjzj j fcS	fc —Jb i У^-> fc <S-^ j' (J’J' —
! CJL-jX*jtj •^4j- OL^> у dL^^h — A.ly * f —
! ju-y^frl» «Jar < <L «^1 i5у—Lj J « fjA.1 Ja> . fx.l «i-U . ^_jl jLI — Z. jf ) 'j
Ztigurt — Artik о devirler ge^ti. Ziyafet degil, balo versen nafile,
seneye о kiirsiiyii sana vermezler!
— Camm ne ifin boyle soyliiyorsun bu ziyafete sen de davetlisin!
Ziigiirt — Aman efendimiz, latife ettim, te^ekkiir ederim, sizin gibi
reisleri Allah millete, memlekete bagi^lasin!
105
Aydede/No.36, s.3
7liiI Ip J-uCJ —
I j j ^**11 L >* 4	•*•*
Eski ve yeni modalar
- Eskiden hanimlar oya i$lerlermi$...
- $imdi de boya i^liyorlar!
1O6
Kelebek/No.48, s.5
£ocuk — Burasi ne mektebi?
Baba — Amalar mektebi. Burada kor ^ocuklan okuturlar.
£ocuk — Oyle ise bu mektebin neden pencereleri var?
107
Akbaba/No.502, s.3
tjjljll jIjBjl	j Jli l*L> j I	Jj — *=rJj
..	I jb&jl
•• !	J*4*-?.?’	Л*»-1 — JTjj
Kadin — Zavalh annecigim, bir haftacik daha kal diye о kadar yalvardi,
о kadar agladi ki...
Erkek — ihtiyar kadincagizi iizmemeliydin dogrusu!..
1O8
Jj-l' (I)
Kelebek/No.55, s.6
c
•	__ /Д.
§ikayet (!) Kalemleri
Memur — Telefon memuru birden bire sagir oldu. Ne emir buyuruyorsunuz?
Miidiir — £ok iyi! $ikayet kalemine memur ederiz.
109
Akbaba/No.503, s.2
Doktor — Bugiinden itibaren katiyyen raki i^meyeceksin...
Hasta — Doktor bey bari bir kag giin miisade ediniz de suya ah^ayim!
110
Kelebek/No.59, s.l 1
— Sizin diikkanda yangin pkmi?
Siitgii — Gii<; bela sondiirdiik.
— Sonmemesi mOmkUn mil? О kadar suya ate$ kar eder mi?
Ill
jr->
.A>>
Aydede/No.37, s.4
! ХХЧ el- ‘ ЛЛ />
.	1*"	'Д1- v»Lr (	*-
^ogunluk obiir tarafta
- Ver paralan, senin faldigini yetmi§ ki$i gormii$!
- Ne pkar polis efendi, yetmi? bin ki$i de gormemi^tir.
112
Akbaba/No.504, s.2

• •  ^SaZ—jl	£ О*4*—1-/.
—Ne o, bugiin yeni elbiselerini giymi^sin, dOgiine mi gidiyorsun?
—Hayir, birisinden bon; istemeye!..
Kelebek/No.56, s. 15
— Yine bisikletlerden biri otomobil altinda ezildi.
— Bisikletin tehlikeli bir spor oldugunu daima soylemez miyim?
114
Resimli Diinya/No.l, s.2
j у* (	JuJI c

- Ne yapiyorsun?
- iyilik yapiyorum, baliklar ii$umu$tur, sulanni isitiyorum!
1l6
Miras
— Kayinvaliden vefat etmi$... Bari iyi bir miras birakti mi?
— Birakti, kizini!..
Kelebek/No.57, s. 13
5? OJ1 Jr. ‘	/. *t* —
Veli Nimetler!
Mahkeme reisi — Hif bir tutma, yihn on iki ayi mahkemelerde siiriin.
Utanmiyor musun?
Maznun — Bana dua edecegin yerde kiziyorsun, ayip degil mi reis bey? Ben
olmasam sana ne i$ kalir? Benim sayemde ekmek yiyorsun.
KAYNAKfA
Akbaba, No; 5, 6, 7, 9, 13, 14, 28, 29, 31, 32, 140, 141, 209, 212,
225, 245, 314, 316, 318, 319, 322, 502, 503, 504, 505, 508,
510, 511, 512, 517, 520, 521, 530, 540
Aydede, No; 2, 6, 9,11, 35, 36, 37
Curcuna, No; 1, 3
£ekirge, No; 5
Davul, No; 6
Dertli He Garip, No; 4
E$ek, No; 17
Kartal, No; 4
Kelebek, No; 1, 2, 5, 8, 14, 15, 16, 20, 21, 22, 24, 41, 42, 44, 45, 47,
48, 49, 50, 51, 52, 55, 56, 57, 59, 62, 65, 68, 70, 71, 74, 75
Lak Lak, No; 3,8,11
Latife, No; 4, 6
Nasrettin Носа, No; 1
Resimli Dunya, No; 1
Yeni Eglence, No; 2
Yuha, No; 1
Ziigtirt, No; 2, 3, 6, 7
Karikatiir, bir ki$i, tip ya da eylemin ^izgiyle <;arpitilmi§>, abartilmi? sunulu?udur.
Karikatiir, ^izildigi donemi en iyi yansitan kaynaklardan biridir. О dbnemdeki
sosyal, ekonomik, kiiltiirel ve saire bir^ok konuda igneleyici tarzda bilgiler verir.
Osmanh Donemi gazete ve dergilerinden, sizler i^in se^erek Latin harflerine
fevirdigimiz bu karikaturleri okurken eskilere dogru bir yolculuga Qkacak,
ninelerimizin ve dedelerimizin dii$unce yapisim, yaptiklan derin esprilerde
bulacaksmiz...
Abartili espriden daha ^ok, ince fikirlilik, igneleme bn plana pkmaktadir.
Tamami zeka uruniidur. Bazi karikatiirler du^iinmeye de sevk edecektir.
lot
Romo?
Y A Y 1 N E V I
ISBN 978-605-5112-00-4