M.


'I!!
n. HeYMbl BO KH H


o



C= -8T


-


t \


t




.
f. -

 ""
\.
'\ ,-
'\


'...
..«


-



t


"'


..,


I
,




...


"



'"
\


\
'I


'-


t
.,


-


--..


t,


....


...",-

[i''''''



 .
.
 .



"
 -
,:s: ,

.
.


 ,..,..
,
...:!...
 .'... "
. ...


.",


---...
--


......


A


-


\..


'F"


.

J


h?....,;.


:
.
.
..

;
l


...


:
"

 t
 ,..

"..v..


I


-


"'-

'


of." --"\
...,
...-!


,';'
}\.':

.. 1.:_. .:"
.
',f;i #\\.
.


Kpa
H


_;:' :!It:


-.:'.;."


.


1-
... - ;g!Ii'IlIl.


'a.

l#
.-....,..
 .

 ..-

.,

I...
_- 'V"tal
 '
,"IIi:..
 .....

,...


'.


I


J


.


I


...
.
.
...


...


\ .
'"


-- .........



1


........-


 : 'AT
i.t
..... ..........-
- -=:':"::':: ,.I""


I . I


I


. 0 : I


.


"



,..
.f,:
I:'!.


.
_ A




-
H. ll. HeYMbIBaKHH
aHUHKAOnEtlHH
PACTHTEAbHbIX
MACEA
KPACOTA Ii 3110POBbE

MOCKBa - CaHKT-nnep6ypr
«AM.IUI»
-

YJJ:K 615.32
EEK 53.59
H38
IIpoH3Be,!\eHHe JlBJ]j[eTCJI pe3ynbTaToM HHTeJIJJeKTYIIJILHOii ,!\eJlTenbHOCTH
H KaK om.eKI' HCKJIlOqHTeJIbHOro npaBa oxpaHJIeTCJI 31lK0HOM.
HH O,!\Ha qaCTL KHHrH, HH npOH3Be,!\eHHe B l.\eJIOM He MOryr 6L1Tb Hcnonb30BaHLI
(B TOM qHCne pa3Mell.\eHLI B I1HTepHeTe) 6e3 nHCbMeHHoro cornacHJI np8B006nll,!\8Teneii.
,l:{8HHoe Cnp8BOqHOe H3,!\8HHe He JlBJ]j[eTCIi }"Ie6HHKOM no Me,!\HQHHe.
Bce peKOMeH.L\aL\HH, npHBe,!\eHHLle B HeM, cne.zIYeT HCnOnL30BaTh
TonbKO nocne cornaCOBaHHJI C neqll1l.\HM BpaQOM.
HeYMblBaKHH M. n.
H 38 3HHKJIOne.n;ml paCTHTeJIbHbIX MaceJI. KpaCOTa H 3.n;opOBbe.-
Crr6.: Ih.n;areJIbCTBO «,lJ,IlJUI». 2014. - 272 c.
ISBN 978-5-4236-0041-9
PaCTHTeJIbHbIe MaCJIa - npHpOLl,HbIH HCTOqHHK MHO)KeCTBa nOJIe3HbIX Be-
llIeCTB, Heo6xoJ],HMbIX opraHH3MY qeJIOBeKa. M 3THX MaCeJI 3HaqHTeJIbHO 60JIb-
Tl.IC, qeM Tpa.zIHl\HOHHO HCnOJIb3YeTC. B 3Hl\HKJIOneJ],HH co6paHbI CBeLl,eHIDI
\} HaH60JIee Ba:JKHbIX BH)IaX paCTHTeJIbHbIX MaCeJI, HaXOlJ)!WHX npHMeHeHHe
B I<YJIHHapHH, MeJ],H[(HHe H KOCMeTOJIOrHH. IIpHBeLl,eHbI penenTbI, Ll,aHbI peKO-
\.feHLI,aL(HH no HCnOJIb30BaHHIO, BbIJ],eJIeHbI OCHOBHbIe MOMeHTbI. Ivmra nOMO-
w:eT llHCCTH pa:moo6pa:me B pal\HOH, YKpenHTb 3L1,OpOBbe, H36aBHTbC OT KOC-
:w::n:l'teCKHX np06JIeM.
ISBN 978-5-4236-0041-9
@ HeYMbIBaKHH If. n., 2014
@ M3.!IaTeJIbCTBO «)].MJUI», 2014



BBEAEHHE
B 2000 ro.n:y qeJIOBeqeCTBO rrepellIJIO py6e>K III TbICHqeJIenUI.
C 3THM rrepexo.n:oM 6bIJIH CBH3aHbI Ha.n;e)KJJ.bI Ha C03.n:aHHe HOBbIX
qy.n:o.n:eMcrneHHbIx JIeR;apCTBeHHbIx rrperrapaTOB, rr06e.n:y Ha.n; MHO-
rHMH 3a60JIeBaHHHMH, ycrrex B 60Pb6e co CTapeHHeM opraHH3Ma.
TIpOIlIJIO rrepBoe .n;eCHTHJIeTHe, HO, HecMoTpH Ha BbICOKHe TeXHO-
JIOrHH, 60JIe3HeM He CTaJIO MeHbllIe, rrOTpe6JIeHHe JIeKapCTB paCTeT,
rrpHqeM MHorHe rrperrapaTbI 06JIallalOT HpKO BbIpa>KeHHbIMH rr06oq-
HbIMH 3cpcpeKTaMH. B YCJIOBHHX MaCCOBoro pa30qapOBaHHH Me.n:H-
QHHOM CHHTeTHqeCKOM OTMeqaeTCH BCrrJIeCK HHTepeca K Me.n:HQHHe
HaTYPaJIbHOM, a TaK>Ke K rrpHpo.n:HbIM KOCMeTHqeCKHM cpe.n:crnaM.
B Halle>K.n;e 3a:mHTHTb ce6H H CBOHX 6JIH3KHX MHorHe JIIO.n:H 06-
pamalOTCH K TaK Ha3bIBaeMOM aJIbTepHaTHBHoM Me.n:HQHHe. Cpa3Y
BHeceM HCHOCTb: MbI He CqHTaeM HaryporraTHIO ( «rrpHpo.n;y» ) aJIb-
TepHaTHBOM aJIJIOrraTHH ( «CHHTeTHKe» ). 3TH .n:Be Mo.n:eJIH pellialOT
O.n:HH 3allaqH, HO KIDK.n;a.H CBOHM rrYTeM. TIpH rpaMOTHOM rrpHMe-
HeHHH OHH .n:orrOJIHHIOT o.n:Ha .n:pyrylO. B 3TOM H3.n:aHHH rro.n;p06HO
paCCMOTpeH O.n:HH H3 3cpcpeKTHBHbIX KOMrrOHeHTOB rrpHpo.n:HOM
Me.n:HQHHbI, a HMeHHO HCrrOJIb30BaHHe HaTYPaJIbHbIX paCTHTeJIb-
HbIX MaCeJI C rrHllteBbIMH, Me.n;HQHHCKHMH H KOCMHqeCKHMH Qe-
JIHMH.
PaCmUmeJlbllblMU MaCllaMU Ha3bIBaIOT >KHpbI (TpHrJIHQepH.ZJ:bI),
H3BJIeKaeMbIe H3 paCTHTeJIbHOrO CbIpbH. B pa3H006pa3HOM MHpe
paCTHTeJIbHblX MaCeJI MO>KHO BbI.n;eJIHTb .n:Be 60JIbllIHe rpyrrrrbI -
3

TaK Ha3blBaeMble 6a3HCHble MaCJIa H 3qmpHble MaCJIa. 3rjJUp1lble
MaCJla HBJUIIOTCH BbICOKOKOHl.{eHTpHpOBaHHbIMH H rr03TOMY pe.n:KO
rrpHMeHHIOTCH B qHCTOM BH.l(e. KaK rrpaBHJIO, MX pa3BO.l(HT B 6a3HC-
HbIX MaCJIaX. E03UCllble (6a30Bble) MaCJla crroc06cTBYIOT rrpOHHK-
HOBeHHIO (rrepeHeCeHHIO, TpaHCrrOpTHpOBKe) 3(}mpHbIX MaCeJI B
TKaHH H KpOBeHOCHble COCY.l(bI qepe3 KO.>KHble rrOKpOBbI. 3TH Mac-
JIa Ha3bIBalOT TaK.>Ke MaCJIOHOCHTeJIHMH, OCHOBHbIMH, 6a30BbIMH,
TpaHCrrOp1'HbIMH, HeCYIl{HMH MaCJIaMH.
TIpH rroKyrrKe 6a3HCHbIX MaCeJI CJIe.n:yeT 06pamaTb BHHMaHHe
Ha HX KaqeCTBO H OTCYTCTBHe B HHX KpaCHTeJIeii H CHHTernqeCKHX
rrpHMeCeii. Ea3HCHble MaCJIa BbICOKoro KaqeCrna H 100%-HOii qH-
CTOTbI rrOJIyqalOT C HCrrOJIb30BaHHeM MeTo.n:a XOJIO.l(HOrO IIpeCCOBa-
HHH ceMHH, H.l(ep opexOB, MHKOTH IIJIO.l(OB. TIOCKOJIbKY B rrpOl.{eCce
HX rrpOH3BO.l(CTBa He rrpHMeHHIOTCH paCTBOpHTeJIH H He OCYIl{ecT-
BJIHeTCH HarpeBaHHe (HCKJIlOqeHHeM HBJIHeTCH IIOJIyqeHHe MaCeJI
ceMHH BHHOrpa.l(a H ceMHH llIHrrOBHHKa), rrHTaTeJIbHble BeIl{eCrna
H .>KH3HeHHYIO CHJIY paCTHTeJIbHOrO CblphH y.n:aeTCH COXpaHHTb
B MaKCHMaJIbHOii CTerreHH.
113 OCHOBHblX MaceA Hal160Aee nOAe3Hbi HaTypaAbHble pac-
TI1Tet\bHble MaCt\a. B I1X COCTaB BXOAS/T t\e'le6Hble KOMnOHeH-
TbI, 11 OHI1 MOryr npl1MeHRTbCJl caMOCTORTet\bHO B t\e'le6Hblx
11 KOCMeTI1'leCKI1X L(eMlx. 6a311CHbie MaCt\a MO)/(HO HaHOCI1Tb B
'lI1CTOM BI1Ae HenOCpeACTBeHHO Ha K0>KY, B TOM 'll1ct\e Ha npo-
6t\eMHble MeCTa.
npl1 CO'leTaHI1I1 6a311CHbiX MaCeA C 3CPl1pHblMI1 nOt\Y'laIOT CMe-
CI1 MaCeA C pa3Hoo6pa3HblMI1 cBotfCTBaMI1 ANl YXOAa 3a KO)/(e1ir
t\11L(a 11 Tet\a, a TalOKe ANl MaCCa>Ka.
.
.
PaCTHTeJIbHble MaCJIa .>KH.l(KHe IIPH KOMHaTHO:H TeMrrepaType
(3a HCKJIlOqeHHeM MaCJIa H3 ceMHH KaKao, KOKOCOBoro H T. rr.)
coxpaHHIOT BKYC H apOMaT ceMHH H rrJIO.l(OB, H3 KOTOpbIX OHH
.l(06bITbI. PH.l( paCTHTeJIbHbIX MaCeJI HMeeT rrHIl{eBOe rrpHMeHe-
HHe.
4

K TaK Ha3bIBaeMbIM CmOJl06bl.M pacmumeJlbllbl.M MaCJlaM OTHO-
CTC:rrOCORHeqHOe,ORHBKOBOe(rrpOBaHCKOe),KYKyPY3HOe,coe-
BOe,RbHHOe,MaKOBOe,6YKOBoe,cyperrHoe,opexoBoe,rOpqHqHoe,
KYH.>Kyrnoe, apaXHCOBoe MaCRO.
Ynompe6MleMble 6 nuWJj pacmUmellbllble MaClla clleoyrow,ue: aBO-
Ka,ZJ;O, a6pHKOCOBbIX KOCTOqeK, apaXHCOBoe, BHHOrpa,u,HbIX KOCTO-
qeK, KOCTOqeK BHIIIHH, opeXOBoe (H3 rpel.{Koro opexa), rOpqHqHoe,
3apo.n:bIllIeM rrllIeHHl.{bI, KaKaO-MaCRO, KOHorrRHoe, Ke.n:pOBoe, KO-
KOCOBoe, KpaCHoe rraJIbMOBOe, KyKYPY3Hoe, KyH.>KYTHoe, RbHHoe,
MHH,ZJ;aJIbHOe, 06RerrHXOBoe, ORHBKOBoe, rraJIbMoBoe, rro.n:CORHeq-
Hoe, parrCOBoe, H3 pHCOBbIX o-rpy6eii, pbI.>KHKOBOe, cacl:mopoBoe,
coeBoe, CeMHH TbIKBbI, XRorrKOBoe.


,
-:
>KJ.1PHbIE MAChA
J.1 J.1X npJ.1MEHEHJ.1E
A6PHKOCOBbiX KOCTO'JEK MACAO
KOCTOqKH (ceMeHa) a6pHKoca cO.ZJ;epJKaT
40-60% )lmpHOrO MaCJIa, cxo.n:Horo rro XH-
MHqecKOMY cocTaBY C rrepcHKoBbIM MaCJIOM.
,lJ,pyrHMH KOMrrOHeHTaMH KocroqeK a6pHKoca
j1MjlIOTCjI rJIHK03H.ZJ; aMHr.n:aJIHH, 3MYJIbCHH,
JIaKT03a H CHHHJIbHM KHCJIOTa.
MacJIo a6pHKocOBbIX KOCTOqeK xapaKTepH-
3yeTcjI HeBbIcoKOii Bjl3KOCTblO, OTCYTcTBHeM
3arraxa, BbICOKHM co.n:epJKaHHeM BHTaMHHOB,
BbICOKOii rrHTaTeJIbHOCTbIO H HH3KOii KHCJIOT-
HOCTblO, 6bICTpO BrrHTbIBaeTCjI B KOJKY. B CBjl3H C HaJIHqHeM YKa-
3aHHbIX cBoiicTB ero C ycrrexoM rrpHMeHjllOT B Me.n:HQHHe H KOCMe-
TOJIOrHH. 3TO rrp03paqHOe MaCJIO CBeTJIO-JKeJITOrO QBeTa, 60raToe
HeHaCbIm;eHHbIMH JKHpHbIMH KHCJIOTaMH.
,lJ,JIjI rrOJIyqeHHjI a6pHKocoBoro MaCJIa HCrrOJIb3YIOT Mpa KO-
CTOqeK He TOJIbKO a6pHKoca 06bIKHOBeHHoro, HO H aJIbIqH, CJIHBbI.
n pHMeHjleTCjI MeTo.n: XOJIo.n:Horo rrpeCCOBaHHjI.
CJIe.ZJ;yeT rrpH06peTaTb a6pHKOCOBoe MaCJIO TOJIbKO B arrTeqHOii
CeTH HJIH rrpOBepeHHbIx ToprOBbIx TOqKaX, rrOCKOJIbKY BCTpeqalOT-
CjI CJIyqaH rro.ZJ;MeHbI a6pHKocoBOro MaCJIa MHH.n:aJIbHbIM. 3TO 06'b-
j1ClUIeTCjI TeM, qTO rro COCTaBY .n:Ba 3THX MaCJIa 80 MHorOM CXO.ZJ;HbI,
6

HO CTOI1MOCTb a6pI1KOCOBOro MaCJIa BblIIIe, rrOCKOJIbKY rrp0I13BO-
.n:I1TCjI OHO B MeHbIIIMX MaCIIITa6ax.
B03MO.>KHa MH.n:MBM.lJ;YaJIbHaR HerrepeHOCMMOCTb a6pMKocoBOro
MaCJIa.
XpaHMTb MaCJIO MO.>KHO He 60JIee 1 ro.n:a rrOCJIe OTKpbITMjI <pJIa-
KOHa, B rrJIOTHO 3aKpbITofi Tape M3 TeMHoro CTeKJIa. q To6bI rrpe.n:OT-
BpaTMTb OKMCJIeHMe KOMrrOHeHTOB MaCJIa, Ba.>KHO .n:ep.>KaTb ero B.n:a-
JIM OT MCTOqHMKOB TerrJIa M CBeTa. TIoCJIe OTKpbITMjI xpaHMTb MaCJIO
MO.>KHO TOJIbKO B XOJIO.n:MJIbHI1Ke.
KocMeTHecKoe npHMeHeHHe
A6pMKOCOBoe MaCJIO XOpOllIO CMjlrqaeT KO.>Ky, rrpM HapY.>KHOM rrpM-
MeHemm crroco6CTByeT 3a:>KMBJIeHMIO Cca.n;MH, YCTpaHeHHIO CbIrrH.
Mact\o a6pUKocOBbiX KOCTO"leK nOAXO,4l1T At\R KO>KU J\1060ro
Tuna, Aa>Ke At\R oco60 "IYBCTBuTet\bHoi1 KO>KU Ml\aAeHeB. OA-
HaKO Ha KO)K}' pe6eHKa Ct\eAyeT HaHOCUTb MaCt\O C OCTOpo>KHD-
CTblO, AerKUMU UCaARUCUMH ABU>KeHUJlMH.
.
A6pHKOCOBoe MaCJIO YBJIIDKHHeT KO.>KY, pa3rJIIDKHBaeT, TOHH3H-
PyeT H BOCCTaHaBJIHBaeT ee, qTO oco6eHHo 3aMeTHO rrpH YX0,l1e 3a
CYXoH,YBH.l1alOeH,yTOMJIeHHoH,.n:Pjl6JIOH,qYBcTBHTeJIbHOH,BOC-
rra.n:eHHoH, orpy6eBIIIeH KO.>Kefi, a TaIOKe rrpI1 QeJIJIIOJIHTe. TIOBbI-
waeT yrrpyrocTb H 3JIaCTHqHOCTb KO.>KH, rrOMoraeT H36aBHTbCjI OT
MeJIKHX MOPIl!HHOK, YJIyqwaeT QBeT JIHQa.
MCrrOJIb3yeTcjI .l1JIjI HaHeCeHHjI Ha KO.>KY KaK JIHQa, TaK H TeJIa.
OrrTHMaJIbHO ,l1JIH rrOBce.n:HeBHoro yxo.n:a 3a KO.>KeH CMeIIIaHHOro
THrra. 3<P<PeKTHBHo rrpH CYXOM .n:epMaTHTe H HeKoTopbIX ,l1pyrHx
KO.>KHbIX rrp06JIeMax.
A6pHKocoBoe MaCJIO I1CrrOJIb3yeTcjI 1) B qHCTOM BH,l1e, 2) B CMe-
CH C .n:pyrHMH paCTHTeJIbHbIMH MaCJIaMH - aB0Ka.l10, .>Ko.>K06a,
MHH.n:aJIbHbIM, 3apO.lJ;blIIIeH rrWeHHI1bI (MaCJIa CMeWHBalOTCjI B rrpo-
rrOpI1HH 1:1),3) B KaqeCTBe 6a3I1CHOrO MaCJIa.l1Jljl pacTBopeHHH Ha-
TYPaJIbHbIX 3<PHpHbIX MaCeJI H HeKOTopbIX JIeKapCTBeHHbIx KOCMe-
THqeCKHX rrperrapaTOB.
7

CpeACTBO AAR e>KeAHeBHOrO yxoAa 3a KO>Kei1 CMeWaHHOm TMna
Cpe.n:CTBO cnOco6cTByeT HOpMaJIH3aUHlI .>KHpOBOrO 06MeHa KO-
.>KH, lleJIaeT ee ynpyroH, CBe.>KeH. OllHOpOllHOH, 3JIaCTHqHOH.
B3j1Tb a6pHKOCOBOe MaCJIO B qHCTOM BH.n:e, HJIH B CMeCH C MaC-
JIOM nepCHKa (1: 1), HJIH C .n:06aBJIeHHeM 1-2 KaneJIb 3clmpHbIx Ma-
ceJI JIHMOHa, HJIaHr-HJIaHra, MjlTbI, HepOJIH K 1 CT. JIO.>KKe 6a3HCHOrO
MaCJIa.
E.>KellHeBHO HaHOCHTb Ha npellBapHTeJIbHO OqHw:eHHYIO KO.>KY.
CpeACTBO npOTMB eAAIOAMTa M orpy6eHMR KO>KM
A6pHKOCOBOe MaCJIO B qHCTOM BHlle HJIlI B CMeCH C MaCJIOM aBO-
KallO (1:1), C llo6aBJIeHHeM 3qmpHbIx MaCeJI (no 2 KanJIH MO.>KIKe-
BeJIOBOrO, aneJIbCHHOBoro, p03MapHHoBoro H JIHMOHHOro MaCeJI
HJIH no 2 KanJIH MaHllapHHOBoro, rpeHmpPYToBoro. COCHOBoro H
MO.>KIKeBeJIOBoro MaCeJI Ha 2 CT. JIOIKKH 6a3HcHoro MaCJIa).
aCKM,annAMKaMM
Ha np06JIeMHbIe 30HbI KO.>KH HaKJIallbIBaTb CaJIcpeTKH, nponH-
TaHHbIe a6pHKOCOBbIM MaCJIOM HJIH CMeCblO C MaCJIaMH aBOKallO,
IKo.>Ko6a, 3apOllbIllieH nIlleHHUbI, MHH,l{aJIbHbIM. TIpOBOllHTb npo-
lle.n.ypbI 1-2 pa3a B lleHb, ,lJ.JIHTeJIbHOCTb - 20-30 MHHYT.
TIpH Heo6xollHMOCTH YCTpaHeHHjI njlTeH Ha KOIKe, llJUI pa3rJIa-
X{HBaHHjI MopmHH, CHjlTHjI YCTaJIOCTH (nplI YTOMJIeHHOH KO.>Ke)
llo6aBHTb no 1-2 KanJIH 3cpHpHbIX MaCeJI naqYJIH H pOMalliKH HJIH
caH)l.aJIa K 1 CT. JIO>KKe MaCJIjlHOH OCHOBbI.
TIpH npo6.rreMHOH KO.>Ke (CblTIb, BOCnaJIeHHe) peKOMeH,l{yeT-
CH BHeCTH H3MeHeHHH B COCTaB MaCKH H anIIJIHKallHH: .n.o6aBHTb
K 1 CT. JIO>KKe a6pHKOCOBoro MaCJIa HJIH ero CMeCH C llPyrHMH pac-
THTeJIbIlbIMH MaCJIaMH no 2 KanJIH 3cpHpHbIX MaCeJI JIaBaHllbI, JIH-
MOHa, qaHHOrO .n:epeBa.
YBAa>KHRlOl1.IaJl MaCKa AAR e>KeAHeBHoro yxoAa 3a KO>Kei1
TIpH HaJIHqHH rneJIYIlleHHH H nOKpaCHeHHjI Ba:>KHO perYJIjlpHO
CMjlr1.IaTb KO>KY, cnoc06cTBoBaTb BOCCTaHOBJIeHHIO nOBpe.>KlleH-
HbIX 30H.
B3j1Tb a6pHKocoBoe MaCJIO B 1.IHCTOM BHlle HJIH C llo6aBJIeHHeM
.n.pyrnx KOCTOqKOBbIX MaCeJI (nepcHKoBoro, MHH.n.aJIbHoro) JIH60
8

MaCJIa 3apO.n:bIIlleM IIIlleHHQbI (1:1) H, )KeJIaTeJIbHO, aclmpHblx Ma-
ceJI caH.n:a.n:a, JIaBaH.n:bI H HJIaHr-HJIaHra (110 1-2 KaIIJIH Ka.JK.n:Oro H3
aclmpHbIx MaCeJI Ha 1 CT. JIO)KKY MaCJI5IHOM OCHOBbI).
HaHOCHTb Ha IIOBepXHOCTb TeJIa IIOCJIe BO.n:HbIX IIpol..{e.n:yp.
Macca>K
TIpol..{e.n:ypa IIOMOraeT H36aBHTbCjI OT CbIIIH, BOCIIaJIeHHjI, CYXHX
6JIjlIlleK Ha KO.>Ke. MO.>KHO IIpOBO.n:HTb ee H C l..{eJIblO IIpo<pHJIaKTHKH
OCTpbIX peCIIHpaTOpHbIX 3a60JIeBaHHM y .n:eTeM.
B3Tb MaCJIO a6pHKOCOBbIX KOCTOqeK B qHCTOM BlI)J,e KaK MaCCa.JK-
Hoe MaCJIO ,l(.7m B3pocJIbIX H rpy.n:HbIX .n:eTeM HJIH KaK OCHOBY .lVI a<pHp-
HbIX MaCeJI pOMallIlill HJIlI HepOJIH, HJIH a<pHpHbIX MaceJI JIaBaH.l{bI H
arre.rrbCHHa, HJIH a<pHpHbIX MaCeJI 6epraMOTa H JIaBaH.l{bI HJIH IIaqy JIH
(1- 2 KaIIJIH a<pHpHOrO MaCJIa Ha 50 M.7I a6pHKocoBoro MaCJIa).
TIo .n:aHHbIM apXOOJIOrHqeCKHX HCCJIe.n:OBa-
HHM, aBOKa.zI.O KYJIbTHBHpOBaJIOCb Y.>Ke B III TbI-
CjlqeJIeTHH .n:o mlilleM apbI AI..{TeKH .n:aJIH MaCJIY
aBOKa.n:o Ha3BaHHe aya1<.amJlb, \lTO 03HaqaeT
«JIecHoe MaCJIO». JIaTHHoaMepHKaHcKHe a6o-
pHreHbI C .n:aBHHX IIOp IllHpOKO HCIIOJIb30BaJIH
BCBoeMHapo.n:HoMMe.n:HQHHeMHOrOqHCJIeHHbre
l..{eJIe6Hble H KOCMeTHqeCKHe CBOMCTBa MaCJIa
aBOKa,l{O. )KeHW:HHbI HH.n:eMcKHx 1I MeKCHKaH-
CKHX IIJIeMeH IIpHMeWlJIH ero B KaqeCTBe «Mac-
JIa KpaCOTbI», CqHTaJIH He3aMeHHMbIM KOCMeTlIqeCKHM Cpe.n:CTBOM,
3aIIJ;mnalOIIJ;HM KO)KY OT Bpe.n:HOrO B03.n:eMcTBHjI 1oJ:36bITKa COJIHeq-
HbIX JIyqeM H BeTpa. KopeHHble )KHTeJIH ll.eHTpaJIbHOM H IO)KHOM
AMepHKH TaK)Ke CqHTaJIH aTO MaCJIO a<pcpeKTHBHbIM a<ppo.n:1I3Ha-
KOM, B036Y)K.n:alOW:HM CTpaCTb H BOCCTaHaBJIHBalOW:HM «MY)KCKYIO
CHJIY». BepOjlTHO, B CBjl3H C aTHM Y .n:peBHHX KOJIYM6HMI..{eB IIJIO.n:
aBOKa.lJ.O CqHTaJICjI JIyqIllHM IIo.n:apKOM AJUI HOaOOpaqHblx.
MacJIo aBOKa.n:o - QeHHeMIllHM IIpO.n:YKT H OTJIHqHa51 BKYCOBM
.n:06aBKa. llOJIaralOT, qTO pO.n:HHOM BeqH03eJIeHOrO TpOIIHqeCKoro
ABOKAAO MACAO
9
.
.,,/
.

"' IO<IJIl"rJ

,AepeBa aBOKa,AO HBJUleTCH lI.eHTpaJIbHaSI I1IO)KHaSI AMepl1Ka, TOq-
Hee Teppl1TOpl1l1, B HaCTOHll{ee BpeMH rrpI1Ha,AJIe)Kall{l1e QI1JII1, MeK-
CI1Ke 11 ApreHTI1He. C ,AaBHI1X rrop 11 rro cero,AHHllIHI1M .n:eHb I1JI0.n:
aBOKa,AO Ha3blBalOT «aJIJIl1raTOpOBOM rPYllIeM B CBH311 C BHellIHI1M
CXO,ACTBOM 6yrpl1CTOM TeMHO-3eJIeHOM KO)Kypbl rrJIo.n:a C KO)KeM
KpOKo.n:I1JIa. 3TO Ha3BaHI1e .n:aJll1 3K30TI1qeCKOMY IIJIO.n:y KOJIOHI13a-
TOpbl, rrpl16blBllII1e 113 EBporrbl B HaqaJIe XVI BeKa. Y)Ke TblCHql1 JIeT
Ha3a,A KaJlOpl1MHble, rrl1TaTeJIbHble, rrOJIe3Hble ,AJIH 3,AOpOBbH I1JIO.n:bI
aBOKa,AO aKTI1BHO yrroTpe6JIHJII1 B rrl111{Y .n:peBHl1e KOJIYM611McKI1e 11
MeKCI1KaHCKl1e rrJIeMeHa. Oc06eHHo l{eHHbIM, .n:eJII1KaTeCHbIM rrpo-
.n:YKTOM ell{e co BpeMeH KOJIYM6a CQI1TaJlOCb MaCJIO, rrOJIYQaeMOe
rrocpe.n:CTBOM OT)KI1Ma CrreJIbIX rrJIO,AOB aBOKa,AO. 3TO MaCJIO y)Ke
C XVI BeKa 3KCrrOpTI1pOBaJlOCb 113 lI.eHTpaJIbHOM 11 IO)KHOM AMe-
pl1KI1 B CTpaHbI EBporrbl.
B HallIl1 ,AHI1 aBOKa,AO KYJIbTI1BI1PYIOT BO MHOrl1X cTpaHax MI1-
pa (IO)KHOM AMepl1Ke, ClIlA, IOAP, KeHI1I1, McrraHI1I1, Ky6e, AB-
CTpaJIl1l1, HOBOM 3eJIaH,AI1I1, M3paI1JIe), a MaCJIO aBOKa,AO 1lII1pOKO
rrpl1MeHHeTCH B KYJII1Hapl111 11 KOCMeTOJIOrl1J1.
lI.BeT MaCJIa Bapbl1pyeTcH OT 6JIe,AHO-)KeJIToro (ecJII1 MaCJIO pa-
<l>I1Hl1pOBaHHoe) .n:o 3eJIeHOBaTO- )KeJITOrO, 3arrax crrel{I1<l>I1QeCKI1M,
HO He pe3KI1M, HeMHoro rrOXO)KI1M Ha 3arrax opexa.
,l{JISI rrOJIYQeHI1H BbICOKOKaQeCTBeHHoro MaCJIa aBOKa,AO I1CrrOJIb-
3YlOT MeTO,A XOJIO,AHOrO OT)KI1Ma, QTO rr03BOJIHeT MaKCI1MaJlbHO CO-
XpaHI1Tb Bce rrOJIe3HbIe CBOMCTBa I1CXO.n:HOro CbIpbH - BbICYllIeH-
HOM MHKOTI1 rrJIo.n:OB.
MacJIo aBOKa,AO xapaKTepl13yeTcH BbICOKOM rrl111{eBOM l{eHHOCTblO
11 XOpOllIl1MI1 BKyCOBbIMI1 KaQeCTBaMI1. B HeM MHoro JIerKOYCBOHe-
MbIX )Kl1pOB, BI1TaMI1HOB (A, D, E, C, B.. B2' B3, B g ), MaKpo- 11 MI1-
Kp03JIeMeHTOB (KaJlI1M, MarHI1M, <l>oc<l>op, KaJlbl{I1M, )KeJIe30, HaTlmM,
MapraHel{, l{I1HK, MO.n:, Me,Ab, K06aJ1bT 11 .n:p.) 11 .n:pyrnx 6110JI0r11Qe-
CKI1 aKTI1BHbIX Bell{eCTB (JIel{I1TI1H, HaCbIll{eHHbIe )Kl1pHbIe KI1CJIOTbI,
aMI1HOKI1CJIOTa rI1CTI1,AI1H, <l>I1TOCTepOI1,AbI, 3<l>l1pHbIe MaCJIa, XJIOpO-
<l>I1JIJI, CKBaJleH), B CBH311 C QeM 3TO MaCJIO HBJIHeTCH O.n:HI1M 113 caMbIX
rrOJIe3HbIX ,AJISI 3.n:OpOBbH .n:l1eTI1QeCKI1X rrpo.n:YKTOB III1TaHI1H.
BI1TaMI1Ha E - aHTI10KCI1,AaHTa, OKa3bIBalOll{erO paH03aJKl1B-
JIHIOll{ee, I1MMYH03all{I1THoe 11 OMOJIa)KI1BalOll{ee .n:eMCTBl1e, B MaCJIe
10

aBOKa.n;o B 5 pa3 60JIhIIIe, qeM B OJIJ1BKOBOM MaCJIe. nOMJ1MO BJ1-
TaMJ1Ha E MaCJIO aBOKa.n;o co.n:ep)KJ1T elI.{e O.n;J1H CJ1JIhHhIM aHTJ10K-
CJ1.n;aHT - CKBaJIeH. 3TO OCHOBHOM KOMrrOHeHT KO)KJ1, rro.n;KO)KHOrO
)KJ1pa J1 CaJIhHhIX )KeJIe3. CKBaJIeH Tpe6yeTcSI .n;JISI CJ1HTe3a rrOJIOBbIX
ropMOHOB, OKa3hIBaeT paH03IDKJ1BJISllOlI.{ee, aHTJ1rpJ16KOBOe, aHTJ1-
MJ1Kpo6HOe .n;eMCTBJ1e, crroco6cTByeT CHJ1)KeHJ11O KOHl{eHTpal{J1J1
XOJIeCTepJ1Ha B KpOBJ1, rrpJ1 B3aJ1Mo.n:eMCTBJ1J1 C BO.n;OM HaChIlI.{aeT
TKaHJ1 J1 opraHbI qeJIOBeqeCKoro OpraHJ13Ma KJ1CJIOpO.n:OM. TaK )Ke,
KaK J1 BJ1TaMJ1HhI E J1 C, CKBaJIeH CTJ1MYJIJ1pyeT <l>YHKl{J1J1 J1MMYH-
HOM CJ1CTeMhI, HeMTpaJIJ13yeT pa3pYIIIJ1TeJIhHOe B03.n:eMCTBJ1e Ha
OpraHJ13M qeJIOBeKa cBo6o.n:HhIX pa.n;J1KaJIOB, KaHl{epOreHOB J1 pa-
.n:J1al{J1J1. 113 OC06hIX 6J10XJ1MJ1qeCKJ1X CBOMCTB CKBaJIeHa CTOJ1T OT-
MeTJ1Tb ero rrOJIO)KJ1TeJIhHOe BJIJ1S1HJ1e Ha YCBOeHJ1e KO)KeM qeJIOBe-
Ka BJ1TaMJ1Ha A J1 ero crroc06HocTh rrpJ1 B03.n:eMCTBJ1H COJIHeqHOrO
CBeTa rrpeBpalI.{aThCSI B BJ1TaMJ1H D.
B MaCJIe aBOKa.n;o o6HapY)KeHO BhICOKoe co.n;ep)KaHJ1e XJIOpO-
<l>J1JIJIa - rrOJIe3HOrO aHTJ16aKTepJ1aJIhHOrO BelI.{eCTBa, 6JIaro.n;apR
KOTOPOMY MaCJIO J1MeeT xapaKTepHhIM 3eJIeHO-)KeJIThIM OTTeHOK.
XJIOpo<l>J1JIJI OKa3hIBaeT 6JIarorrpJ1S1THOe .n:eMCTBJ1e Ha cep.n:eqHO-
cocy.n:J1CTYIO, .n;bIxaTeJIhHYIO, rrJ1lI.{eBapJ1TeJIhHYIO, 3H.n:OKpJ1HHYIO
CJ1CTeMbI, crroco6cTByeT OqJ1lI.{eHJ11O OpraHJ13Ma OT IIIJIaKOB J1 TOK-
CJ1qHhIX BelI.{eCTB, CHJ1MaeT pa3.n:pa)KeHJ1e CJIJ13J1CThIX o60JIOqeK,
YCKopSieT 3a)KJ1BJIeHJ1e paH, rrperrSlTcTBYeT <l>opMJ1pOBaHJ11O KaM-
HeM B MOQeBhIBo.n;SlIl(eM CJ1CTeMe.
MaCJIo aBOKa.n;o OTJIJ1QaeTCSI OT .n;pyrHx paCTJ1TeJIhHhIX MaCeJI
TaK)Ke BbICOKJ1M ypoBHeM JIel{J1THHa, cJIY)KalI.{ero CTpOJ1TeJIbHhIM
MaTepJ1aJIOM .n;JISI cep.n:l{a, M03ra, HepBoB. JIel{J1TJ1H J1rpaeT KJIIO'Ie-
BYIO pOJIh B CJIa)KeHHOM pa60Te cep.n:eQHO-cocy.n;J1CTOM, l{eHTpaJIh-
HOM J1 rrepJ1<l>epJ1QeCKOM HepBHOM CJ1CTeMhI, y JIYQIIIaeT YCBOeHJ1e
OpraHJ13MOM BJ1TaMJ1HOB A J1 E, YQaCTByeT B CJ1HTe3e ropMOHOB,
Heo6xo.n;J1MbIX .lIJISI rrpaBJ1JIhHOM pa60TbI rreQeHJ1, rro.n;)KeJIy.n;o'lHOM
)KeJIe3hI J1 rrOJIOBOM CJ1CTeMhI,
no COAep)f(aHHIO 6eAKOS nAOA SSOKa,AO S 2-3 pB3B npesoc-
XOAI1T R6AOKI1, 6SHSHbl, rpywl1, sl1HorpBA, UI1TPycosble, S
no COA,ep)f(aHI1IO nOAe3HbIX )f(l1pOS RSAReTar AHAepOM cpeAl'f
.
11

.
U3BecrHbiX CPPYKTOS, ycrynaJI TOAbKO KOKOcy. npUl.leM OKOAO
30% )f(UpOS, SXOARWUX S COCTaS MaCAa aSOKaAO, npuxoAuTCJI
Ha AOI\IO AerKoycsoReMbix HeHaCblweHHblX )f(UPHblX KUCAOT, TO
ecTb Ha SUTaMHH F (no ypOSHIO 3TOro SUTaMUHa MaCAO aSOKa-
AO S 3 pa3a npesocxoAuT pbl6uu )f(UpJ).
.
MaCJIo aBOKa.n;o He YCTyrraeT rro KaJIOpJdtHOCTH KypHHbIM SlM-
l{aM H MSlCY, a TaKJKe rrpeBocxo.n;HT 60JIbllIHHCTBO rrHIl{eBbIX paCTH-
TeJIbHbIX MaCeJI. OTMeTHM HHTepeCHbIM aKT: B 1998 ro.n;y aBOKa.n;o
6bIJI 3aHeceH B KHHry peKop.n;OB fHHHecca KaK caMbIM BbICOKOKaJIO-
pHMHbIM B MHpe PYKT.
B03MOJKHa HH.n:HBH.n;yaJIbHa51 HerrepeHOCHMOCTb MaCJIa aBOKa.n;o.
JIIO.n;SlM, CTPa.n;aIOIl{HM OCTpbIMH 3a60JIeBaHHSlMH rre'IeHH H JKeJI'I-
HOro rrY3blpSl, rrepe.lI yrroTpe6JIeHHeM MaCJIa aBOKa.n;o CJIe.n;yeT rrpo-
KOHCYJIbTHpOBaTbCSI C Bpa'IOM.
XpaHHTb HepaHHHpoBaHHoe MaCJIO aBOKa.n;o MOJKHO .lI0 9 Me-
CSll{eB, paHHHpoBaHHoe -.n;o 18 MeC51l{eB B rrJIOTHO 3aKpbITOM Ta-
pe H3 TeMHoro CTeKJIa. TIOCJIe OTKpbITHSI JIaKOH xpaHHTb TOJIbKO
B XOJIO.n;HJIbHHKe.
CJIe.n:yeT HMeTb B BH.n:y, 'ITO rrpH xpaHeHHH B XOJIO.n:HJIbHHKe rrpH
TeMrrepaType HHJKe 5 DC B MaCJIe MOJKeT rrOSlBlliITbCSI XJIOrrbeBH.lI-
HbIM oca.n;OK, HO rrpH rrOMeIl{eHHH B YCJIOBHSI KOMHaTHOM TeMrrepa-
TypbI MaCJIO BOCCTaHaBJIHBaeT CBOIO CTPYKTYPY.
nHUJ,eooe npHMeHeHHe
HepaHHHpOBaHHoe MaCJIO aBOKallO xapaKTepH3yeTcSI rrHKaHT-
HbIM apOMaTOM H H3bICKaHHbIM BKYCOM (HarrOMHHaIOIl{HM BKYC
opeXOBOI'O MaCJIa), rro CBoeM KaJIOpHMHOCTH He YCTyrraeT JKHpaM
JKHBOTHOro rrpOHCXOJK.n;eHI1S1, He co.n;epJKHT XOJIeCTepHH H JIerKO
YCBaHBaeTCSI opraHH3MOM. B CBSl3H C 3THM .n:aHHoe MaCJIO MOJKHO
C'IHTaTb H.n:eaJIbHbIM rrpo.n;YKTOM .n;JISI Bel'eTapHaHCKoro H .n;HeTH'Ie-
CKoro rrHTaHHSI.
K7IacCH'IeCKOe HepaHHHpOBaHHoe MaCJIO aBOKa.n;o, a TaKJKe
MaCJIO aBOKa.n;o, HaCTOSlHHoe Ha arreJIbCHHe, 'IeCHOKe HJIH Kpac-
HOM rrepl{e, MOJKHO rrpHMeHSlTb rrpH rrpHroTOBJIeHHH pa3JIH'IHbIX
12

Tpa.zUU{J10HHbIX 6JIIO.lI. JIaTJ1HOaMepJ1KaHCKOii, J1CrraHCKOii J1 Cpe.ll.J1-
3eMHOMOpCKOii KYXHJ1. OC06eHHO XOpOnIJ1 OpJ1rJ1HaJIbHble CaJIaTbl
C 3TJ1M MaCJIOM. EJIaro.n:apH He)KHOMY BKyCY J1 JIerKOMY apOMaTY
MaCJIO aBOKa.ll.O rapMOHJ1qHO COqeTaeTCH C PbI60i1:, MOperrpO.n:YKTa-
MJ1, KYpJ1HbIM MHCOM, OBOlI{aMJ1.
llpJ1 HarpeBaHJ1J1 .n:0 BbICOKOi1: TeMrrepaTypbl Hepa<l>J1HJ1pOBaH-
HOe MaCJIO aBOKa,ZJ,O, B OTJIJ1QJ1e OT MHOrJ1X .n:PyrJ1X paCTJ1TeJIbHbIX
MaCeJI, He rrpJ106peTaeT HerrpJ1HTHOrO, «ropeJIoro» 3arraxa J1 He
YTpaQJ1BaeT CBOJ1X BKYCOBblX KaQeCTB. ll03TOMY 3TO MaCJIO peKO-
MeH.lI.yeTcH rrpJ1MeHHTb .lI.JIH )KapKJ1 oBolI{eii J1JIJ1 MHca. Hepa<l>J1HJ1-
pOBaHHoe MaCJIO aBOKa.n:o MO)KHO TaK)Ke J1CrrOJIb30BaTb TaK)Ke .lI.JIH
rrpJ1rOTOBJIeHJ1H cyrroB, .lI.06aBJIHTb B CMeCJ1, rrpe.n:Ha3HaQeHHble .lI.JIH
.n:eTCKoro rrJ1TaHJ1H.
HJ1)Ke rrpJ1Be.ll.eHbl J1HTepeCHbIe KYJIJ1HapHble peuerrTbI 6JIIO.lI.
C MaCJIOM aBOKa.ll.O.
CaAaT C Kypl1L(ei1-rpI1Ab 11 MaHrD
Hnlpeouenmbl (U3 paCltema na 2 nopu,uu): CaJIaT pYKKOJIa J1JIJ1
.lI.pyroi1: 3eJIeHbli1: CaJIaT - 100 r, KypJ1Ha5I rpY.ll.Ka - 111IT., 60JIrap-
CKJ1H. rrepeu - 111IT., MaHro - 0,5 IlIT., MaCJIO aBOKa,ZJ,O - 30 r, crre-
UJ1J1 .lI.JIH rpJ1JIH - rro BKYCY.
Cnoco6 npUlOmOBJlellUR. BblMblTb, 06CYIlIJ1Tb, HaTepen CrreUJ1H-
MJ1 J1 06)KapJ1Tb KYpJ1HYIO rpY.lI.KY Ha rpJ1JIe .lI.O roTOBHOCTJ1. Hape-
3aTb MaHro JIOMTJ1KaMJ1, rrepeu - Ky6J1KaMJ1, CMellIaTb C Hape3aH-
HbIM 3eJIeHblM CaJIaTOM J1 3arrpaBJ1Tb MaCJIOM aBOKa,ZJ,O. OQJ1CTJ1Tb OT
KocTeii KYPJ1HYIO rpY.lI.KY, Hape3aTb TOHKJ1MJ1 JIOMTJ1KaMJ1 rrorrepeK
BOJIOKOH J1 CMellIaTb C OBOll(HOi1: CMeCbIO. llepe.ll. rro.ll.aQeii K CTOJIY
.lI.aTb CaJIaTY rrOCTOHTb HeCKOJIbKO MJ1HYT.
Coyc c aBOKa,AO nO-I./I1AI1i1CKI1
HH.lpeOUellmbl (U3 paCLlema na 2 nopu,uu): aBOKa.ll.O - 3 IlIT., rro-
MJ1.l(Opbl - 3 IlIT., perrQaTbli1: JIYK - 0,5 IlIT., QeCHOK - 2 3y6QJ1Ka,
MaCJlO aBOKa.ll.O, HaCTOHHHoe Ha KpaCHOM rrepue, - 3 CT. JIO)KKJ1, COK
1 JIJ1MOHa, COJIb - rro BKYCY.
Cnoco6 npUlOmOBJlenUR. MeJIKO Hape3aTb QeCHOK, pa3MellIaTb
C COJIbIO J1 MaCJIOM aBOKa.z:t:o, HaCTOHHHOM Ha KpaCHOM rrepue.
13

llOKa nOJIYtJeHHa5I MaCCa 6Y,l(eT HaCTaJiBaTbCH, nOMbITb J1 pa3pe-
3aTb Ka)K.n:bIM nJIO,l( aBOKa,l(O B,l(OJIb Ha 2 tJaCTJ1. Y.lI;anJ1Tb J13 Ka)K-
.n:oro aBOKa,l(O KOCTOtJKY J1 JIO)KKOM BbICKpeCTJ1 MHKOTb J13 Ka)K,l(OM
nOJIOBJ1HKJ1 aBOKa,l(O, KO)KYPY BbI6poCJ1Tb. llOMeCTJ1Tb B 6JIeH.n:ep
MHKOTb aBOKa,l(O, Hape3aHHbIe 1I0MJ1.n:OpbI, JIYK, .n:06aBJ1Tb COK JIJ1-
MOHa J1 Bce J13MeJIbtJJ1Tb. CMellIaTb J13MeJIbqeHHYIO B 6JIeH.n:epe
Maccy C 3apaHee npJ1roTOBJIeHHOM tJecHotJHo-MaCJIHHOM 3anpaB-
KOM.
Coyc peKoMeH.n:yeTcH nO,l(aBaTb K pa3JIJ1qHbIM 6JIIO.n:aM, ero MO)K-
HO eCTb J1 OT,l(eJIbHO, HanpJ1Mep C KYKYPY3HbIMJ1 XJIe6l{aMJ1.
CaAar «3K30Tl1l./eCKI1M» C MaCI\OM aBOKa,40
HUlpeoueumbl (U3 paCLlema 1tll4 nopu,uu): KOqaH pJ1MCKOro cana-
Ta - 0,5 llIT., nOMJ1.n:OpbI - 3llIT., pentJaTbIM JIYK - 3llIT., OTBapHoe
pbI6Hoe <l>J1JIe - 500 r, OTBapHbIe OQJ1ll{eHHbIe KpeBeTKJ1 - 200 r,
COK 1 JIJ1MOHa, MaCJIO aBOKa,l(O, HaCTOHHHoe Ha QeCHOKe, - 6 CT. JIO-
)KeK, KJ1H3a, COJIb J1 tJepHbIM MOJIOTbIM nepel{ - no BKYCY.
Cnoco6 npUlOmOBJleuWl. llPOMbITb, 06CYllIJ1Tb J1 nopBaTb Ha KY-
COQKJ1 JIJ1CTbH canaTa. 3TJ1 KYCOtJKJ1 pa3JIO)KJ1Tb 110 Kpa51M QeTbI-
pex TapeJIOK. BbIMbITb nOMJ1.n:opbI, BbIpe3aTb J13 HJ1X BepXYllIKY J1
pa3pe3aTb Ka)K.n:bIM Ha 8 QaCTeM. OQJ1CTJ1Tb, BbIMbITb, J1 Hape3aTb
KOJIetJKaMJ1 2 JIYKOBJ1l{bI. PbI6Hoe <l>J1JIe pa3pe3aTb Ha He60JIbllIJ1e
KYCOQKJ1. KpeBeTKJ1 J1 pbI6y Pa3JIO)KJ1Tb no TapeJIKaM.
IIpulomoBJleuue coyca. Hape3aTb JIJ1CTOQKJ1 KJ1H3bI J1 JIYKOBJ1l{Y.
B 6JIeHJJ;epe npJ1rOTOBJ1Tb o.n:HOpO.n:HYIO Maccy J13 JIYKa, KJ1H3bI J1
COKa JIJ1MOHa. B STY Maccy ,l(06aBJ1Tb MaCJIO aBOKa,l(O, HaCTOHHHoe
Ha QeCHOKe, COJIb, nepel{ J1 nepeMellIaTb Bce J1Hrpe.n:J1eHTbI.
llepe,l( no.n:aQeM K CTOJIY nOJIJ1Tb canaT COYCOM.
5aKl\a)f(aHbl C CblpOM
Huzpei)ueumbl (U3 paCLlema ua 2 nopu,uu): 6aKJIa)KaHbl - 2 llIT..
3eJIeHbIM CanaT-JIaTYK - 100 r, nOMJ1.lIOpbI tJeppJ1 - 100 r, CbIp -
100 r, penQaTbIM JIYK - 1llIT., MaCJIO aBOKa,uo - 70 r, roptJJ1l{a -
10 r, COJIb J1 tJepHbIM MOJIOTbIM nepel{ - no BKYCY.
Cnoco6 npUlOmOBJleuWl. EaKJIa)KaHbI nOMbITb, Hape3aTb KPY-
)KOQKaMJ1 J1 CJIerKa 06)KapJ1Tb. CbIp Hape3aTb Ky6J1I<C1MJ1 Cpe.lIHero
14

pa3Mepa. TIOMH,ZJ,OpbI qeppH rrOMbITb H pa3pe3aTb Ha rrOJIOBHHKH.
JIYKOBHl{Y OqHCTHTb H Hape3aTb rrOJIYKOJIbl{aMH.
Ha KaJK,ZJ,YIO TapeJIKY BbIJIO:iKHTb 6aKJIa:iKaHbI, rrOpBaHHbIe Ha
KYCOqKH JIHCTMI CanaTa, Hape3aHHbIM JIYK H rrOMH,ZJ,OpbI qeppH, Ha-
pe3aHHbIH K)'6HKaMH CbIp. 3arrpaBHTb 6JI1o.n:0 CMeCblO rOpqHl{bI
C MaCJIOM aBOKa,ZJ,O H rrepeMelliaTb.
OSOU(HOi1 CaAar C KpeserKaMIIt lit MaCAOM aSOKaAO
Hnlpei)uenmbl (U3 paCliema na 4 nopu,uu): KpeBeTKH - 350 r,
l{yKKHHH - 2 llIT., 60JIrapCKHM rrepel{ - 80 r, 3eJleHbIM canaT -
200 r, rroMH,ZJ,opbI qeppH - 80 r, perrqaTbIM JIYK - 11lIT., MaCJIO aBO-
Ka.n;o - 120 r, JIHMOH - 11lIT., COJIb H qepHbIM MOJIOTbIM rrepel{ -
rro BKYCY.
Cnoco6 npmOm06JlenWl. OqHCTHTb KpeBeTKH, l{YKKHHH Hape-
3aTb KpY:iKO'lKaMH. 06:iKapHTb OT.n;eJIbHO KpeBeTKH H l{YKKHHH H
OCTy.n:HTb. 3arrpaBHTb MaCJIOM aBOKa.n;o CMeCb l{YKKHHH, rropBaHHO-
ro KycO'lKaMH 3eJIeHOrO canaTa, pa3pe3aHHbIx Ha rrOJIOBHHKH rro-
MH.n;OpOB qeppH H Hape3aHHoro KOJIbl{aMH JIYKa. OBOIllHYIO CMeCb
pa3JIO:iKHTb rro TapeJIKaM, a cBepxy BbIJIO:iKHTb 06:iKapeHHbIe Kpe-
BeTKH.
Y1raAb$lHCKa$l naCTa C MaCAOM aSOKaAO
Hnlpeduenmbl (U3 paC'll.ema na 2 nopu,uu): MaKapOHbI - 200 r
«(CYXOM Bec), 3eJIeHbIM canaT - 50 r, rrOMH,ZJ,opbI qeppH - 150 r,
CbIp - 80 r, Hepa<l>HHHpoBaHHoe MaCJIO aBOKa.n;o, qepHbIM MOJIOTbIM
rrepel{, COJIb, MOJIOTa5I rB03.n;HKa H qeCHOK - rro BKYCY.
Cnoco6 npmOm06JleHWl. TIOMbITb rrOMH.n;opbI qeppH H pa3pe3aTb
Ha 'IeTBepTHHKH. TIOMbITb JIHCTMI 3eJIeHOrO canaTa. MaKapoHbI
CBapHTb B 60JIbllIOM KOJIHqeCTBe rro.n:cOJIeHHOM BO.n:bI H OTKHHYTb
Ha .l{ypllIJIar. HarpeTb MaCJIO aBOKa.n;o Ha CKOBopo.n;e H CJIerKa 06-
:iKapHTb B HeM MeJlKO Hape3aHHbIM qeCHOK. B CKOBOpO.n;y .l{06aBHTb
rrOMH.n;opbI qeppH. rrOTOMHTb HX Ha CKOBopo.n;e 3 MHHYTbI, 3aTeM .n;o-
6aBHTb B CKOBOpO.n;y MaKapOHbI, MOJIOTYIO rB03.l{HKY, rrepel{ H COJIb
H Bce TIllaTeJIbHO rrepeMelliaTb.
TIOJIO:iKHTb MaKapOHbI Ha TapeJIKH, YKpallIeHHble canaTOM, H rro-
CbIIlaTb cBepxy TepTbIM CbIpOM.
15

CaAaT «fpel./eCKI1';;;" C MaCAOM aBOKa,AO
H1tlpeaUe'Hmbl (U3 paCLlema 1ta 2 nOPl1uu): 3eJIeHbIH CaJIaT -
too r, rrOMJ1,l1;OpbI - 2 llIT., OryPl{bI - 2 llIT., MaCJIJ1HbI - 10 llIT.,
perrllaTbIH JIYK - 0,5 llIT., CbIp <l>eTa - 100 r, COK 0,5 JIJ1MOHa, He-
pa<l>J1HJ1pOBaHHoe MaCJIO aBOKa.n:o - 50 r, llepHbIH MOJIOTbIH rrepel{
J1 COJIb - rro BKYCY.
Cnoco6 npmOmOBlle1tWl. llOMbITb rrOMJ1,l1;OpbI, OryPl{bI J1 CaJIaT.
llOMJ1,l1;OpbI Hape3aTb KpyrrHbIMJ1 Ky6J1KaMJ1, orYPl{bI - COJIOMKOH,
CaJIaT rropBaTb Ha KYCOllKJ1. K rrOJIYlleHHOH OBOIl.{HOH Macce ,lI;06a-
BI1Tb pa3pe3aHHbIe rrOrrOJIaM MaCJIJ1HbI, Hape3aHHbIH Ky6J1KaMJ1 CbIp
<l>eTa, Hape3aHHbIH TOHKJ1MJ1 KOJIbl{aMJ1 KpaCHbIH JIYK. Bce J1Hrpe-
,lI;J1eHTbI rrepeMelliaTb, CaJIaT 3arrpaBI1Tb MaCJIOM aBOKa,ll;O, rrOCbIl1aTb
COJIblO, rrepl{eM J1 C6pbI3HYTb CBe)KeBbDKaTbIM COKOM rrOJIOBJ1HKJ1
JII1MOHa.
/\OCOCb C OBoU.(aMI1 11 COYCOM 113 MaCAa aBOKaAO
l11tlpeaue1tmbl (U3 paCLlema 1ta 2 nOPl1uu): <l>J1JIe JIOCOCR - 200 r,
rrOMJ1,l1;OpbI lleppJ1 - 50 r, KarrycTa 6POKKOJIJ1 - toO r, 3eJIeHbIH ca-
JIaT - 100 r, perrllaTbIH JIYK - 111IT., OJIJ1BKJ1 - 30 r, Hepa<l>I1HJ1pO-
BaHHooe MaCJIO aBOKa.n;o - 70 r, JIJ1MOH - 0,5 llIT., roplIJ1l{a - 10 r,
COJIb J1 llepHbIH MOJIOTbIH rrepel{ - rro BKYCY.
Cnoco6 npUlOmOBlle1tWl. <I>J1JIe JIOCOCR 3arrellb .n:o roTOBHOCTJ1.
PbI6y OCTy.n;J1Tb J1 pa3.n;eJIJ1Tb Ha KYCOllKJ1. llpJ1roTOBJ1Tb Coyc J13
MaCJIa aBOKa.n;o, rOpllJ1l{bI, COJIJ1, CBe)KeBbI)KaTOrO COKa JIJ1MOHa J1
rrepl{a. npOKKOJIJ1 OTBapJ1Tb .n;o rOTOBHOCTII. 3eJIeHbIH CaJIaT rro-
pBaTb Ha KYCOllKJ1, CMellIaTb C Hape3aHHbIMJ1rrOJIOBJ1HKaMJ1 rrOMJ1-
.n:opaMJ1 lleppJ1, 6pOKKOJIJ1, Hape3aHHbIM KOJIbl{aMJ1 JIYKOM, OJIJ1B-
KaMJ1. llOJIeHHYIO OBOIl.{HYIO CMeCb 3arrpaBJ1Tb MaCJIOM aBOKa.ZJ:O,
Pa3JIO)KJ1Tb rro TapeJIKaM, a cBepxy BbIJIO)KJ1Tb KYCOllKJ1 JIOCOCR.
KpeBeTKI1 C OBoU.(aMI1 nO-CpeAI13eMHOMopCKI1
H1tlpeaUe1tmbl (U3 paCLlema 1ta 5 nOPl1uu): KpeBeTKJ1 - 700 r,
60JIrapcKJ1H rrepel{ - 1 llIT., rrOMJ1.n;opbI - 2 llIT., lleCHOK - 1 3y6-
llJ1K, perrllaTbI:H JIYK - 1 llIT., JIJ1MOHbI - 5 llIT., MOpKOBb - 3 liT.,
Hepa<l>J1HJ1pOBaHHoe MaCJIO aBOKa.l{O - 7 CT. JIO)KeK, cYXOH KOpJ1-
aH.ZJ:p - 1 1l. JIO)KKa, COJIb J1 llepHbIH MOJIOTbI:H rrepeu - rro BKYCY.
16

Cnoco6 npUlOmOBJlellWl. KpeBeTKIi O'lliCTliTb (eCJIIi KpeBeTKIi
KpyrrHbIe, Hape3aTb liX rrOCJIe O'lliCTKIi Ha 3 'laCTIi) Ii OTBapliTb.
llOMbITb Ii O'lliCTliTb 60JIrapCKliM rrepel{, 'leCHOK, JIYK Ii rrOMliJ{opbI.
OBOll{1i Hape3aTb MeJIKliMIi Ky6liKaMIi Ii CMellIaTb C OTBapHbIMIi
KpeBeTKaMli. ,lJ:06aBliTb MaCJIO aBOKa.n:o, CBe)KeBbDKaTbIM JIliMOH-
HbIM COK, rrepel{ Ii COJIb Ii Bce rrpOMapliHOBaTb B Te'leHlie 3 'laCOB.
lloKa CMeCb 6YJ{eT MapliHOBaTbCH, rrOMbITb Ii O'lliCTliTb MOpKOBb,
Hape3aTb ee COJIOMKOM Ii CJIerKa 06)KapliTb Ha MaCJIe aBOKaJ{O. 3a-
TeM J{06aBliTb B MOpKOBb KpeBeTO'lHO-OBOll{HYIO CMeCb Ii 06)Kapli-
BaTb Bce BMeCTe ell{e 10 MliHYT. KorJ{a 6JIIOJ{o 6y.n:eT roTOBO, 3arrpa-
BliTb ero KopliaH.n:pOM Ii COJIblO rro BKYCY.
(CblpHa51 CUMCPOHUR»
111llpeduellmbl: CbIp 6pli (liJIIi KaMaM6ep) - 300 r, HepaqmHIi-
pOBaHHoe MaCJIO aBOKaJ{O - 50 r, HMl{a - 2 llIT., rraHlipOBO'lHbIe
cyxapli, CMeCb cyxoro KopliaHJ{pa, 'leCHOKa, YKporra, rreTpYllIKIi,
'lepHoro rrepl{a - 1 CT. JIO)KKa.
Cnoco6 npUlOmOBJlellUR. Bo B36liTbIe HMl{a J{06aBliTb COJIb Ii
CMeCb cyxoro KopliaHJ{pa, YKporra, 'leCHOKa rreTpYllIKIi, 'lepHoro
nepl{a. Bce XOpOllIO rrepeMellIaTb. llOJIO)KliTb KYCKIi CbIpa B HliqHO-
rrpHHYIO CMeCb Ii OCTaBliTb Ha HeCKOJIbKO MliHYT. 3aTeM HarpeTb
B CKOBopOJ{e MaCJIO aBOKaJ{O, KYCKIi CbIpa 06BaJIHTb B rraHlipOBO'l-
HbIX cyxapHx Ii 06)KapliTb Ha MaCJIe aBOKaJ{O CO Bcex CTOpOH J{O 06-
pa30BaHliH 30JIOTliCTOM KOpO'lKIi.
MeAHLJ,HHCKOe npHMeHeHHe
MacJIo aBOKaJ{O llIlipOKO liCrrOJIb3yeTcH B rrpQ(lmJIaKTliKe Ii JIe-
'leHIiIi OCTeonop03a Ii pa3JIIi'lHbIX 3a60JIeBaHliM CYCTaBOB, 60JIe3-
HeM rrOJIOCTIi pTa, llJ,liTOBliJ{HOM )KeJIe3bI, MO'leBbIJ{eJIliTeJIbHOM
CliCTeMbl. MacJIo rrpliMeHHeTcH rrpli rrapoJ{oHT03e, BOCrraJIeHli1i Ii
KpOBOTO'lliBOCTIi J{eceH.
AHTliBI1PYCHbIe, aHTlirpli6KOBbIe, paH03a)KliBJIHIOll{lie Ii 6aK-
Tepl1l{liJ{HbIe CBoMcTBa MaCJIa aBoKaJ{o J{alOT B03MO)KHOCTb liC-
rrOJIb30BaTb ero J{JIH rrpo<l>liJIaKTliKIi liJIIi JIe'leHliH pa3JIIi'lHbIX
3a60JIeBaHliM Ii rrOBpe)K)J:eHliM KO)KJ1. MacJIo aBOKaJ{O rrOMoraeT
17

rrpJ1 aK3eMe, CbIIlJ1, KO)KHbIX rrOBpe)l()l:eHJ1S1X, He60JIbllIJ1X 6bITOBbIX
J1 COJIHeqHbIX O)KOraX, aTOrrJ1QeCKOM J1 Ce60peHHOM .l(epMaTJ1Te, MJ1-
K03aX, JIJ111Iae, rrCOpJ1a3e, aKHe, Tpo<l>wleCKJ1X Sl3BaX, 06Mop0)KeHJ1-
SIX, rrpOJIe)KHSlx.
,lJ:06aBJIeHJ1e 5 KarreJIb MaCJIa JIaBaH.l(bI Ha 10 MJI MaCJIa aBOKa-
.l(0 rrOBbIlliaeT a4>4>eKTJ1BHOCTb rrpOl.{e.l(ypbI yxo.n:a 3a KO)KeH JIJ1l.{a
J1 TeJIa.
Oc06eHHO nOAe3HO MaCAO aSOKCJ,40 npu caxapHoM Aua6eTe.
DAaroAapR HU3KOMY COAep)f(aHUIO caxapa (OKOAO 1,5%) U SbI- .
COKOH KaAOPUHHOCTU MaCAO aSOKCJ,40 MO)f(HO C&.fUTaTb UAeaAb-
HblM npOAYKTOM nUTaHUR npu nOSblweHHOM ypOSHe caxapa S
KpOSU. BxoAJfU(ue S cocras MaCAa aSOKCJ,40 KUCAOTbI cnoc06-
CTSyroT CHU)f(eHUIO KOHl..{eHTpal..{UU caxapa S KpOSU U RSARIOTCR
nOCTaSU(UKaMU 3Hepruu AIUl scero opraHU3Ma.
.
KOMrrJIeKC J13 HeHaCbIlI.{eHHbIX )KJ1pHbIX KJ1CJIOT, 6eTa-
CJ1TOCTepOJIa J1 BJ1TaMJ1Ha E, BXO.n:SllI.{J1H B COCTaB MaCJIa aBOKa.l(O,
crroc06cTByeT CHJ1)KeHJ11O ypOBHSI XOJIeCTepJ1Ha B KpOBJ1. MarHJ1H
J1 KaJmH, KOTOpbIMJ1 60raTO MaCJIO aBOKa.l(O, He06xo.n:J1MbI .l(JISI HOp-
MaJIbHOH pa60TbI cep.l(l.{a J1 COCY.l(OB. BJ1TaMJ1H E crroc06cTByeT rro-
HJ1)KeHJ11O apTepJ1aJIbHOrO .n:aBJIeHJ1S1, rrpe.n:OTBpalI.{aeT 06pa30Ba-
HJ1e TPOM60B, a B COQeTaHJ1J1 C BJ1TaMJ1HOM C YKpeIlJl.SleT CTeHKJ1
COCY.l(OB. noaTOMY MO)KHO peKOMeH.l(OBaTb yrroTpe6JIeHJ1e MaCJIa
aBOKa.l(O .l(JIH rrpo4>J1JIaKTJ1KJ1 J1 B COCTaBe KOMrrJIeKcHoro JIeQeHJ1S1
aTepOCKJIep03a, J111IeMJ1QeCKOH 60JIe3HJ1 cep.l(l.{a, rJ1rrepTOHJ1QeCKOH
60JIe3HJ1, J1H4>apKTOB. J1HCYJIbTOB.
MacJIo aBOKa.zI,O CTJ1MYJIJ1pyeT rrpOl.{eCC KpOBeTBOpeHJ1S1. BJ1-
TaMJ1HbI C J1 rpyrrrrbI B B COQeTaHJ1J1 C )KeJIe30M, Me.n:blO, I.{J1HKOM,
K06aJIbTOM Ii .l(pyrliMJ1 MJ1KpOaJIeMeHTaMJ1 rrpJ1HJ1MaIOT YQaCTJ1e
B CJ1HTe3e 6eJIKa reMorJI06J1Ha, BXO.l(SllI.{ero B COCTaB apJ1TpOI.{J1TOB
KpOBJ1. B CBSl3J1 C aTJ1M MaCJIO aBOKa.l(O rrOJIe3HO BKJIIOQaTb B pal.(J1-
OH 60JIbHbIM aHeMJ1eH.
MacJIo aBOKa.zI,O YJIyqllIaeT 4>YHKI.{J10HJ1pOBaHJ1e HepBHOH CJ1-
CTeMbI, rrOCKOJIbKY 60raTO rrOJIe3HbIMJ1 .l(JISI Hee BelI.{eCTBaMJ1 -
BJ1TaMJ1HaMJ1 Bh B 2 , B3' B6' MarHJ1eM, JIel.{J1TJ1HOM. PeryJISIpHOe
18

yrroTpe6JIeHlie B muu:y MaCJIa aBOKa.n;O - 3eKTJ1BHOe Cpe.n;CTBO
rrpOJ1JIaKTJ1KJ1 J1 JIeqeHJ1H roJIOBHOM 60JIJ1, HeBp030B, 6eCCOHHJ1-
l{bI, nOBbIWeHJ1H pa60TOCrroc06HOCTJ1 J1 YMCTBeHHOM aKTJ1BHOCTJ1,
a TaKJKe y JIyqWeHJ1H HaCTpoeHJ1H.
MacJIo aBOKa,z(O rrOJIe3HO J1.n;JIH JKeJIy.n;OqHO-KJ1WeqHoro TpaKTa,
YJIyqwaeT rrJ1ll.{eBapeHJ1e J1 06MeH Bell.{eCTB B OpraHJ13Me. DJIaro-
.n;apH BbICOKOMY co.n:ep)KaHJ11O BJ1TaMJ1Ha E, BJ1TaMJ1Ha A, XJIOpO-
J1JIJIa, CKBaJIeHa J1 JIel{J1TJ1Ha MaCJIO aBOKa.n;o rrOJIOJKJ1TeJIbHO .n;eM-
cTByeT Ha CJIJ13J1CrylO 060JIOQKY )KeJIY.l{Ka J1 KJ1WeQHJ1Ka, B CBH3J1
C QeM MOJKeT rrpJ1MeHHTbcH .l{JIH rrpOJ1JIaKTJ1KJ1 J1 JIeQeHJ1H raCTpJ1-
Ta, H3BeHHoM 60JIe3HJ1 JKeJIy.n;Ka J1 .l{BeHa,z(l{aTJ1rrepCTHoM KJ1IIIKJ1.
MaCJIOaBoKa.n;o,60raTOerrpJ1po.n;HbIMJ1aHTJ10KCJ1.n;aHTaMJ1, rrpJ1pery-
JIHpHOM yrroTpe6JIeHJ1J1 B rrJ1ll.{y 3all.{J1ll.{aeT JKeJIy.n;OQHO-KJ1IIIeQHbIM
TpaKT OT pa3pYWJ1TeJIbHOrO B03.n;eMCTBJ1H cB060.n;HbIX pa.n;J1Ka-
JIOB, TOKCJ1QeCKJ1X Bell.{eCTB, pa,z(J10HYKJIJ1.l{OB, THJKeJIbIX MeTaJIJIOB.
B MaCJIe MHOro HeHaCbIll.{eHHbIX )KJ1pHbIX KJ1CJIOT Ii JIel{J1TJ1Ha, YJIyq-
IIIalOll.{J1X COCTaB JKeJIQJ1 J1 JKJ1pOBOM 06MeH B rreQeHJ1, CTJ1MYJIJ1PYIO-
I.l{IfX JKeJNeOT.n;eJIeHJ1e, rro3ToMY l{eJIeC006pa3Ho BKJIIOQaTb ero B pa-
l{J10H rrpJ1 JKeJNHOKaMeHHOM 60JIe3HJ1, XOJIel{J1CTJ1Te, rerraTJ1Te.
MaCAO aSOKB,40 nOAe3HO AIUl MY>KCKoro 3AOPOSbR. COAep-
)f(CUlIHeoI S HeM SHTaMHHbI E, 8 3 , 8 6 H 6era<HTOCTepoA cna-
C06CTSYKJT YSeAH'IeHHKJ nOTeH....HH H 3cpcpeKTHSHbi S Kal.leCTSe
KOMnOHeHTa KOMnAeKCHoro Ae'leHHR M}l)KCKOrO (a TalOKe )f(eH-
CKOro) 6ecnAOAHR. PeryMlpHO npHHHMaTb MaCAO aSOKB,40 pe-
KOMeHAyen:sr MY>K'IHHaM AIUl npocpHAaKTHKH H Ael.leHHR xpO-
HHl.lecKoro npocraTHTa H a,4eHOMbl npeACTaTeAbHOU )f(eAe3bl.
Oc06o OTMeTIlM rrOJIe3HOCTh MaCJIa aBOKa,z(O .l{JIH )KeHIl.{J1H J1 .n:e-
TeM. AHrJIJ1MCKJ1e rre.l{J1aTphI peKOMeH.n;YIOT 3TO MaCJIO, HaChIll.{eH-
Hoe He06xo.n;J1MhIMJ1 .n;JIH paCTYll.{erO OpraHJ13Ma JIel{J1TJ1HOM, BJ1Ta-
MJ1HaMJ1, MJ1HepaJIaMJ1 (MO.n;, l{J1HK J1 .n;p.), KaK rrpJ1KOpM .n;JIH .n;eTeM
caMoro paHHero B03paCTa. KOpMHIl.{J1M J1 6epeMeHHhIM JKeHIl.{J1HaM
TaIOKe l{eJIeC006pa3HO ero rrpJ1HJ1MaTb, TaK KaK BJ1TaMJ1H E J1 JIe-
l{J1TJ1H YJIYQIIIalOT TeQeHJ1e 6epeMeHHOCTJ1 J1 PO.n;OB, crroc06CTBY-
lOT YCJ1JIeHJ11O JIaKTal{J1J1. J1rpalOT BaJKHYIO pOJIh B reHeTJ1QeCKJ1X
19

npoueccax. KpoMe TOrO, peryJIjIpHOe ynoTpe6JIeHI1e B nmuy MaCJIa
aBOKa.n:O, 60raToro <l>I1TocTepOl1.ZJ:aMI1 (a aTI1 BeIIIecTBa HOpMaJIl1-
3YlOT rOpMOHaJIbHbIM 6aJIaHC B OpraHI13Me), nOMO)KeT )KeHIIII1HaM
y JIY':lllJI1Tb CBoe HaCTpoeHl1e 11 caMO':lYBCTBl1e B npe,lJ;MeHCTpYaJIb-
HbIM H KJII1MaKTepl1':1ecKI1M nepI10,lJ;.
,l{JIjI npo<fmJIaKTI1KI1I1 JIe':leHl1jI pa3.71I1':1HbIX 3a60.7leBaHI1M Mac-
.710 aBOKa,lJ;O C.7Ie,lJ;ye-r npl1HI1MaTb 2-3 pa3a B ,lJ;eHb no 1 ':I. JIO)KKe
(3a 30-60 MI1HYT ,lJ;0 e.n:bI) B Te':leHl1e 20 ,lJ;Hell. TaKoM JIe':le6HO-
npOI1JIaKTH':IeCKI1M KYPC peKOMeH.ZJ:yeTCjI nOBTOpjITb 3-4 pa3a
B ro.ZJ:.
AnnAMKaL..(MM Ha AeCHbl npM MX BocnaAeHMM M KpOBOTOl/MBOCTM,
napOAOHT03e
B3jITb MaCJIO aBOKa,lJ;O 6e3 ,lJ;06aBOK 11.7111 B CMeCI1 C .n:pyrl1MI1 pac-
TIlTe.7lbHbIMI1 MaC.7IaMH (1: 1). MO)KHO IIpI1Coe.ZJ:I1HHTb K 1 CT. .7I0)KKe
6a311cHoro MaCJIa 1-2 KalIJIH al1pHoro MaCJIa I1JII1 KOM6HHaUl1H
i'Jl1pHbIX MaCe.7l: JIaBaH,ZJ;OBOrO, alIeJIbCI1HOBOro, ':IallHOrO ,lJ;epeBa
(1:1:1).
n pl1KJIa.n:bIBaTb K BOClIa.7leHHbIM ,lJ;eCHaM CMO':leHHbIll MaC.7IOM
BaTHbIM I1JIH Map.7leBbIll TaMIIOH Ha 15 MI1HYT YTPOM 11 Be':lepOM.
KOCMent'leCKOe npHMeHeHHe
B MaCJIe MHoro BI1TaMI1HOB A, D, rpYlInbI B (B.. B 2 , B3' B 9 ),
IIpOBI1TaMI1HOB, MI1HepaJIbHbIX BeIIIeCTB, IIpe)K,lJ;e Bcero KaJIl1jI 11
MarHl1jI, XJIOpOI1.71.71a, CKBaJIeHa, I1TOCTepOI1.ZJ:oB (paCTI1TeJIbHbIX
roPMOHOB), IIpl1':1eM i'JTI1 BeIIIeCTBa XOpOllIO BlIl1TbIBalOTCjI B KO)Ky
H III1TaIOT KOpHI1 BO.7l0C. O,lJ;HI1M 113 YHI1KaJIbHbIX KOCMeTH':IecKI1X
CBOMCTB MaCJIa aBOKa.n:o jIB.7IjIeTCjI ero CIIoc06HOCTb 3aMe,z:uUITb CTa-
peHHe KO)KH H IIpe.ll.OTBpaIIIaTb nOjIBJIeHl1e MOPIIII1H, CBjI3aHHOe C
B03paCTHbIM CHI1)KeHHeM ypOBHjI KOJI.7IareHa 11 i'JJIaCTI1Ha. OCHOB-
HbIe CBOMCTBa MaCJIa: YBJIIDKHjIIOIIIee, paH03a)KI1B.7IjIIOIIIee, aHTI10K-
CH,lJ;aHTHOe, IIpOTI1BOBOClIa.7lHTeJIbHOe, OMOJIa)KI1BaIOIIIee, 3aIIII1T-
Hoe .n:.7IjI KO)K11 11 BOJIOC. OHO III1TaeT KO)Ky, CIIOc06cTByeT BOCCTa-
HOB.7IeHI1IO ee 3aJ1.(I1THOrO, I1MMYHHoro 6apbepa. BI1TaMI1HbI F, A,
E 11 C, Bxo.n:jIIIIl1e B COCTaB MaCJIa aBOKa.ZJ:O, YCI1JII1BaIOT MecTHbIll
20

I1MMYHI1TeT KOjl(l111 3aml1ll.{aIOT ee OT He6JIarOnpmITHOrO B03.ZJ:eM-
CTBl1jI BHellJHI1X <paKTOpOB, B qaCTHOCTI1 OT YJIbTpa<p110JIeTOBOrO
113JIyqeHI1jI (MMeHHO qpe3MepHOe B03.n:eMCTBl1e COJIHeQHbIX JIYQeM
jIBJIjIeTCjI O.ZJ:HOM 113 npMQI1H npejl(.ZJ:eBpeMeHHOrO CTapeHl1jI KOjl(l1,
CBjI3aHHoro C nOTepl1 KOjl(eM i'JJIaCTI1Ha M KOJIJIareHa).
MacJIo aBOKa.n:O i'J<p<peKTI1BHO npl1 yxo.ZJ:e 3a TOHKOM M CYXOH
YBjI.n:aIOmeM KOjl(eM, OC06eHHO B 06JIaCTI1 BOKpyr rJIa3. 3TO MaCJIO,
60raTOe <pI1TOropMOHaMI1, rrpe.n:OTBpamaeT nOjIBJIeHl1e B03paCTHbIX
nl1rMeHTHbIX II5ITeH 11 npejl(.n:eBpeMeHHOe CTapeHl1e jl(eHCKOM KOjl(J{
B KJII1MaKTepl1QeCKI1M rrepl1o.n:.
CKBaJIeH, co.n:epjl(aml1MCjI B MaCJIe, CTI1MYJIMpyeT 06MeH KI1CJIO-
pO.ZJ:a 11 KpOBOo6pameHI1e B KOjl(e.
DJIarO.n:apjI rrOBbIllIeHHOMY cO.ZJ:epjl(aHI1IO BI1TaMI1HOB A M C
MaCJIO aBOKa.ZJ:O CTI1MYJIl1pyeT BbIpa60TKY OpraHI13MOM KOJIJIare-
Ha 11 YCKOpjIeT rrpOl..{eCC pereHepal..{l111 KJIeTOK KOjl(l1. C rrOMOmbIO
i'JTorO MaCJIa MOjl(HO 6bICTpO BOCCTaHOBI1Tb l..{eJIOCTHOCTb 11 O.ZJ:HO-
pO.ZJ:HOCTb KOjl(l1 npl1 MeJIKI1X BOCrraJIeHl1jIX, TpaBMax, rrepeCYllIl1-
BaHI1I1, nOBbICI1Tb i'JJIaCTMQHOCTb KOjl(l1, YMeHbllJl1Tb BbIpajl(eH-
HOCTb l.{eJIJIIOJII1Ta.
DJIaro.ZJ:apjI BbIllJenepeQI1CJIeHHbIM CBoMcTBaM MaCJIO aBOKa.ZJ:O
QaCTO BKJIIOQaIOT B COCTaB BceB03MOjl(HbIX KpeMOB, 6aJIb3aMOB, Ma-
COK 11 .ZJ:pyrl1x cpe.ZJ:CTB, rrpl1MeHjIeMbIX B cOBpeMeHHoM KOCMeTOJIO-
ruM .ZJ:JIjI yxo.ZJ:a 3a CYXOM, QYBCTBI1TeJIbHOHI1JII1 YBjI.ZJ:aIOmeM KOjl(eM
JIl1l..{a, PYK I1llJel1.
MacAo aBOKa,40 MAeaAbHO AMl yxoAa 3a sOAocaMM, OC06eHHO
lIaCTO nOABepralOllIMMMcSI oKpaWMBaHMIO. npMMeHSleTCSI ANl
YKpenAeHMSI M CTMMYMlLfMM pOCTa Horreu, CHHrMSI SOCnaAeHMSI
S 06AaCTM Horresoro SaAMKa. KpOMe Toro, MaCAO aSOKa,40, Ha-
HeceHHoe He! HorresylO K}'TUKYAY, XOPOWO YSACVKHJler U pa3-
MSlrllaer ee, 'lT0 UMeeT 60Abwoe 3HalleHMe npu SblnOAHeHUU
MaHuKlOpa U ne,AUKlOpa.
MacJIo aBOKa.ZJ:O YJIyqllJaeT COCTOjIHl1e BOJIOCjIHOM KYTI1KYJIbI,
YCTpaHjIeT JIOMKOCTb 11 paCCeQeHHOCTb BOJIOC, B03BpamaeT BOJIOcaM
YTpaQeHHYIO rrpl1pO.ZJ:HYIO CI1JIY 11 CTI1MYJIl1pyeT I1X pOCT, a TaIOKe
21

Ha.n:ejl(HO 3aI.I.1lU1.(ae-r BOJIOCbI OT rroBpejl(.n:emlii 11 B03.l1:eikTBI1jI He-
6JIarOrrpl1jITHbIX BHelIIHI1X <paKTOpOB. TIpl1 peryJIjIpHOM npl1MeHe-
HI1I1 MaCJIa aBOKa.ll:O BOJIOCbI OCTaIOTCjI 3.l1:0pOBbIMI1, rrOCJIyrnHbIMI1
11 6JIeCTjII.I.1I1MI1.
MacJIo aBOKa..z10 UeJIeC006pa3HO npl1MeHjITb B COCTaBe CMeCeH
B COOTHOlUeHl111 1:10, rrOCKOJIbKY aTO MaCJIO xapaKTepl13yeTCjI rro-
BbIllIeHHoH BjI3KOCTbIO.
MacJIo aBOKa.n:o MOjl(HO I1CnOJIb30BaTb 1) B QI1CTOM BM.ZJ;e,
2) B CMeCI1 (1:1) C O.ll:HI1M 113 paCTI1TeJIbHbIX MaCeJI - a6pI1KOCO-
BbIM, rrepCI1KOBbIM, MI1H.lI:aJIbHbIM, BI1HOrpaJJ:HbIX KOCTO'leK, 3) C .lI:O-
6aBJIeHI1eM a<pl1pHbIX MaCeJI.
MacJIo aBOKa..z10 MO)KeT ycrrelliHo rrpl1MeHjITbCjI .n:JIjI rl1rl1eHI1'le-
CKoro YXO.ll:a 3a .lI:eTCKOH KOjl(eH.
060raeHl1e CpeACTB AMI yxoAa 3a KO>Kei1
LI.06aBI1Tb 10 KarreJIb MaCJIa aBOKa.n:o K 10 r KpeMa I1JII1 10 MJI
JIOCbOHa (TOHI1Ka).
060raeHl1e waMnYHei1
LI.JIjI TOro 'lT06bI npl1MTb HarypaJIbHbIH 6JIeCK BOJIOCaM, YCTpa-
HI1Tb I1X paCCe'leHHOCTb H JIOMKOCTb, .lI:06aBI1Tb 10 MJI MaCJIa aBOKa.ll:O
K 100 MJI rnaMrrYH51 I1JII1 6aJIb3aMa JVIjI BOJIOC. TIOJI)"leHHOe TaKl1M
06pa30M Cpe.ll:CTBO JI)"lrne Bcero BrnpaTb B KOjl(Y rOJIOBbI 3a 2 'laca
.lI:O MblTWI BOJIOC. B pe3YJIbTaTe peryJIjIpHOrO npl1MeHemUlllIaMIIYIDI
I1JII1 6aJIb3aMa, 060raI.I.1eHHOrO MaCJIOM aBOKa.zI,O, BOJIOCbI rrpl106pe-
Tyr eCTeCTBeHHbIH 6JIeCK, cTaHyr CI1JIbHbIMl111 KpaCI1BbIMI1.
nI1TalOl1i1 11 YBJ\a>KH$lIOl1ft 6aJ\b3aM M$l ry6
CMellIaTb 1 'l. JIOjl(KY MaCJIO aBOKa..z10 C 1 'l. JIO)KKOH MaCJIa )KO-
jl(06a.
aCKI1,annJ\I1Ka1111
TIpl1MeHjITb rrpl1 CYXOH, YBjI.lI:aIOI.I.1eH, .lI:pjI6JIo:H, CKJIOHHOH K BOC-
rraJIeHI1IO 11 JIerKO rrOBpejl(.lI:aIOI.I.1eHCjI KOjl(e, rrpl1 HaJIl1'll1l1 MOPI.I.1I1-
HOK B 06JIaCTI1 BOKpyr rJIa3.
B3jITb MaCJIO aBOKa.ll:O B 'lI1CTOM BI1.n:e, I1JII1 B CMeCI1 C .lI:pyrl1MI1
paCTI1TeJIbHbIMI1 MaCJIaMl1, I1JII1 B Ka'leCTBe OCHOBbI .n:JIjI a<pl1pHbIX
22

MaCeJI (.n:06aBI1Tb no 1-2 KanJII1 aqmpHblx MaCeJI pOMarnKI1, aneJIb-
CI1Ha, caH.ZJ:aJIa, p03bI K 1 CT. JIOjl(Ke MaCJI.HHOM OCHOBbI).
HaKJIa.ZJ:bIBaTb npOnl1TaHHble MaCJIOM CaJI<peTKI1 Ha np06JIeMHble
Y1.faCTKI1 KOjl(l1 Ha 20-30 MI1H 1-2 pa3a B .ZJ:eHb. 3<p<peKT CTaHOBI1T-
C.H 3aMeTHbIM YjI(e nOCJIe 3-4 npou;e.ZJ:YP: KOjl(a CTaHOBI1TC.H 60JIee
CBejl(eM. 11 rJIa.n:KoM, BOCCTaHaBJII1BaeTC.H ee u;eJIOCTHOCTb.
CpeACTBO OT 3arapa
MacJIo aBOKa.n:o MOjl(HO I1CnOJIb30BaTb B Ka1.feCTBe cpe.ZJ:CTBa
OT 3arapa 11 cpe.ZJ:CTBa ,ZVI.H paCTl1paHI1.H nOCJIe COJIHe1.fHbIX BaHH
(B aTOM CJIY1.fae JIY1.frne npl1MeH.HTb CMeCb, COCTO.HrnylO 113 20 MJI He-
pa<pI1Hl1pOBaHHoro MaCJIa aBOKa.n:o 11 10 Kane.rrb a<pl1pHoro MaCJIa
JIaBaH.ZJ:bI).
CpeACTBO npOTlltB «rYClltHbIX AanOK1> B o6AacTIIt rAa3
1-H Bapl1aHT: CMernaTb 1 CT. JIOjl(KY MaCJIa aBOKa.ZJ:O C 1 CT. JIOjl(-
KOM OJII1BKOBOro MaCJIa (I1JII1 MaCJIa BI1HOrpa.n:HbIX KOCT01.feK), .ZJ:O-
6aBI1Tb B nOJIY'leHHYIO CMecb no 2 KanJII1 a<pl1pHbIX Mace.rr p03Ma-
pl1Ha, Bep6eHbI 11 repaHI1.
2-M Bapl1aHT: CMernaTb 1 CT. JIOjl(KY MaCJIa aBOKa.ZJ:O C 1 CT. JIOjl(-
KOM MaCJIa BI1HOrpa.ZJ:HbIX KOCT01.feK (rum nepCI1KOBOro MaCJIa)
11 .ZJ:06aBHTb B aTY CMeCb no 2 KanJII1 a<pl1pHbIX MaCeJI aneJIbCI1Ha,
<peHXeJI.H 11 M.HTbI.
CpeACTBO MR nlltTaHlIt$l lit YBAa>KHeHIIt$l KO>K1It Bcero TeAa
PaCTBOpl1Tb 1 CT. JIOjl(KY MaCJIa aBOKa.ztO B CMeCI1 CJII1BOK, Me.ZJ:a 11
COJII1I1 .n:06aBI1Tb B BaHHY C BO.n:OM.
Macca>K
B3.HTb MaCJIO aBOKa.z10 B 1.fI1CTOM BI1.ZJ:e I1JIH B CMeCI1 C 3<pHpHbIMI1
MaCJIaMI1 (no 1-2 KanJII1 a<pl1pHbIX MaCeJI JII1MOHa, repaHI1, MOjl(-
jl(eBeJIbHI1Ka 11 <peHXeJI.H I1JII1 Kl1napl1Ca, JIaBaH.ZJ:M 11 p03Mapl1Ha
Ha 1-2 CT. JIO)KKI1 MaCJI.HHOM OCHOBbI). TIepe.ZJ: Ha1.faJIOM MaCCroKa
MaCJIO aBOKa.n:o CJIe.ZJ:yeT paBHOMepHO paCTepeTb Mejl(.ZJ:Y JIa.ZJ:OHeM
11 TOJIbKO 3aTeM BTl1paTb MaCCajl(HbIMI1 .ZJ:BHjI(eHI1.HMI1 B KOjl(Y. Pe-
3YJIbTaT Maccajl(a 6Y.ZJ:eT MaKCI1MaJIbHO Bblpajl(eHHbIM, ecJII1 MaCCajl(
6y.n:eT npOBe.ZJ:eH cpa3Y jl(e nOCJIe BO.ZJ:HbIX npou;e.ZJ:YP B 3aKpbITOM Te-
nJIOM nOMew:eHI1I1 (B BaHHOM KOMHaTe, 6acceMHe I1JII1 caYHe).
23

BbIIIOJIH.HTb 3HeprH'iHbIH MaCCa)K orpy6eBIIIMx yqaCTKOB KO)KM
M np06JIeMHbIX 30H npM u:eJIJIIOJIMTe 2-3 pa3a B He.n:eJIIO. MacJIo
YJIyqIIlaeT CKOJIb)KeHMe PYK MaCCa)KMCTa, CM.HrqaeT KO)Ky M cno-
co6cTByeT pa30rpeBY TeJIa, 1:lTO B neJIOM nOBbIIIlaeT <pM3MoTeparreB-
TMqeCKMH 3<p<peKT OT MaCCaiKa.
YxoA 3a HornlMM
B3.HTb MaCJIO aBOKa.n:o B qMCTOM BM.n:e, MJIM B CMeCM (1: 1 ) C O.n:HMM
M3 paCTMTeJIbHbIX MaCeJI - )Ko)Ko6a, a6pMKocOBbIM, MMH,ZJ;aJIbHbIM,
MJIM C .n:06aBJIeHMeM i'J<pMpHbIX MaCeJI (no 1-2 KanJIM MaCeJI naqy-
JIM, p03MapMHa M pOMaIIIKM, MJIM JIaBaH.n:bI, JIMMOHa M i'JBKaJIMnTa,
MJIM JIaBaH.n:bI, TMMb.HHa K 1 CT. JIO)KKe MaCJI.HHOH OCHOBbI).
HaHeCTM Ha HOfTM MaCJIO M JIerKMMM .n:BM)KeHM.HMM MaCCMpo-
BaTb KIDK.n:bIH HorOTb M HOITeBOH BaJIMK. JIJIMTeJIbHOCTb npou:e.n:y-
pbI - 15-20 MMH. PeKoMeH.n:yeTC.H npOBo.n:MTb 2-3 pa3a B He.n:eJIIO,
a TaK)Ke KaiK.ll:bIH pa3 nepe.n: nOKpbITMeM HOITeH JIaKOM.
nMrareAbHa$l MaCKa M BOAOC M KO>KM rOAOBbl
MacJIo aBOKa.n:o B 1:lMCTOM BM.n:e (MJIM B COOIHOIIIeHMM 1:1 B CMeCM
C .n:pymMM KOCMeTMqeCKMMM paCTIlTeJIbHbIMM MaCJIaMM) CJIeyeT Ha
H01:lb HaHOCMTb Ha BOJIOCbI, a TaIOKe Macca)KHbIMM .n:BM)KeHM.HMM BTM-
paTb B KO)Ky roJIOBbI. YTpOM BOJIOCbI XOpOlliO npOMbITb IIIaMnYHeM.
-
-';' '''",:\:f "-
" Ih -
-:tI-
'" ....'/Ji  I)ft,,- ,
"'. I "-" ...rljll r...
" . ' I  --.. -
.. 'I. { 1,7,_.. . 'I
Ijl " " . '1\,....
'.  (' / ,dl:" - t:,;,.. ""
 .J\ -/.' '!
,:. . ' . 1; #.
' ,:,,1",'" \"
I ' . '
APAXI-1COBOE MACAO
ApaXMC - po.n:oBoe Ha3BaHMe pacTeHMH
M3 ceMeHcTBa 606oBbIe. Ha3BaHMe «apa-
XMC npoMcxo.n:MT OT rpeq. apaxvfJ - «na-
YK, M3-3a Cxo.n:CTBa CeT1:laTOrO pMcYHKa
KO)KYPbI nJIo.n:OB C naYTMHoH. 113 BeCbMa
MHOr01:lMCJIeHHbIX BM.n:OB 3Toro po.n:a, npo-
M3paCTaIOIl{MX B OCHOBHOM B 6Pa3MJIMM,
O.n:MH TOJIbKO apaxMc KYJIbTYPHbIH, MJIM
3eMmIHoH opex, XOpOIIlO M3BeCTeH M BHe
pO.l{MHbI M K)'JIbTI1BMpyercH B 60JIbIIIMX MacIIITa6ax B TpOnWIecKlIX
24

CTpafIaX AMepmm, A31Uf If A<PPIfKIf, a B EBporre - B 11 TaJIIfIf, l1c-
rraHlf1f If Ha lOre c:DpaHl..{IfIf.
Po.n:IfHa ,ZJ;IfKoro apaJmca, 1f3BecTHoro B Hapo.n:e TaK:>Ke KaK 3eM-
JIjIHOM opex, KIfTaHCKIfH opex, KIfTaHCKa5I <pIfCTallIKa, TOqHO
HeIf3BeCTHa. ITo caMOH pacrrpOCTpaHeHHOH rlfrrOTe3e, Epa3lfJIlfjI
IfJIIf Kif TaM jIBJIjIlOTCjI Half60JIee BepOjITHbIMIf MeCTaMIf rrepBOHa-
qaJIbHoro nOjIBJIeHlfjI B rrplfpo.n:e aToro CTOJIb norrYJIjIpHoro B Ha-
llie BpeMjI paCTeHIfR O,ZJ;HaKO rrJIO,ZJ;bI KYJIbTIfBlfpoBaHHoro, Bblpa-
ll.(eHHOrO qeJIOBeKOM apaxlfca BnepBble 6blJIIf 06HapY:>KeHbI B ITepy,
o qeM CBIf.n:eTeJIbCTBYIOT pe3YJIbTaTbI apxeOJIOrlfqeCKIfX IfCCJIe,ZJ;OBa-
HIfH rrepyaHcKlfx MOrHJIbHIfKOB rreplfo.n:a XII-XV BeKOB. 113BecT-
HO TaK:>Ke, qTO B HaqaJIe XVI BeKa 1f3 JIaTIfHcKoH AMeplfKH apaxlfc
6bIJI 3aBe3eH rropryraJIbCKIfMIf KOHKIfCTa.n:opaMH B A<pPIfKY If EB-
porry, rrOCJIe qero Bblpall.(IfBaHlfe aToro paCTeHlfjI nOJIyqlfJIO 1lI1f-
pOKoe pacnpocTpaHeHlfe If B a3lfaTCKlfX cTpaHax (5IrroHIfIf, KIfTae,
l1H.n:IfIf, MaJIaH31f1f), a 3aTeM If B POCCIfIf (B POCCIfIf apaxlfc CTaJIlf
B03,ZJ;eJIbIBaTb C 1825 ro.n:a). 11 TOJIbKO B XVII BeKe apaXIfC, qaCTO
HCrrOJIb3yeMbIH rrJIaHTaTOpaMIf HOBOro CBeTa B KaqecTBe ,ZJ;ellIeBoM
If CbITHOH nlfll.(1f ,ZJ;JIjI a<PPIfKaHcKlfx pa6oB, rrplfo6pe.7I 60JIbllIYlO no-
rry JIjIpHOCTb B CeBepHoH AMeplfKe - aTOT perlfOH If CeHqaC jIBJIjIeT-
CjI O,ZJ;HIfM 1f3 MlfpOBbIX JIIf.n:epOB rro aKcrropTY apaxlfca. Be,ZJ;yll.(IfMIf
npolf3Bo,ZJ;IfTeJIjIMH apaxlfca TalOKe jIBJIjIlOTCjI l1H,ZJ;oHe3IfjI, KIfTaH,
EHpMa If HlfreplfjI.
EOJIbllIa5I qaCTb rrp01f3Bo.n:IfMOro apaxlfca rrpHMeHjIeTCjI B Kaqe-
CTBe Ce.7IbCKOX03jIMCTBeHHblx KOpMOB, a TalOKe CblpbjI ,ZJ;JIjI rrpOlf3-
Bo.n:CTBa BbICOKorrIfTaTeJIbHOrO, o6JIa..n.alOll.(ero MaCCOH l..{eJIe6HbIX
CBOHCTB apaxlfcoBoro MaCJIa. BrrepBble MaCJIO apaxlfca CTaJIH npo-
1f3BO,ZJ;IfTb B 1890 ro,ZJ;y 6JIaro,ZJ;apjI IfCCJIe,ZJ;OBaHlfjIM O,ZJ;Horo aMepH-
KaHCKoro ,ZJ;lfeTOJIOra, pa6oTaBllIero Ha.n: rrp06JIeMOH C03.n:aHlfjI ,ZJ;lfe-
TlfqeCKoro paCTIfTeJIbHOrO npo.n:YKTa, cnoco6Horo KOHKyplfpOBaTb
rro cBoeM rrlfll.(eBOM If aHepreTlfqecKoMl..{eHHocTIf C MjICOM, CblpOM
HJIIf KyplfHbIM jIMI..{OM.
Apaxlfc 60raT paCTIfTeJIbHbIM 6eJIKOM, BIfTaMIfHaMIf A, D, E, Bt.
B2' B3' B4' Bs, B 8 , B9' PP, <pOJIlfeBOH KIfCJIOTOH (CTIfMYJIlfpyeT poCT
If 06HOBJIeHlfe KJIeTOK), MaKpo- If MIfKpOaJIeMeHTaMIf (:>Ke.7Ie30M,
25

I..{I1HKOM, K06aJIbTOM, KaJIl1eM, MarHl1eM, KaJIbl..{l1eM, <pOC<pOPOM,
MO.n;OM), KJIeTqaTKOM, JIerK0YCBOjIeMbIMI1 jl(l1paMI1, He06xo.n:I1MbIMI1
.n:M qeJIOBe'leCKOrO OpraHI13Ma He3aMeHI1MbIMI1 aMI1HOKI1CJIOTaMI1,
a TaKjI(e .n;Pyrl1MI1 Bew:eCTBaMI1, IIOJIOjl(l1TeJIbHO BJIl1jIIOW:I1MI1 Ha
HepBHYIO, cep.n;e'lHO-cocy.n;I1CTYIO, III1w:eBapI1TeJIbHYIO 11 I1MMYH-
HYIO CI1CTeMbI (6eTaI1H, <pI1TOCTepOJIbI, <pOC<pOJII1III1.n;bI, nOJII1<peHO-
JIbI 11 .n;p.). IIoCKOJIbKY 3TO IIpO.n:YKT paCTI1TeJIbHOrO IIpOI1CXOjl(.n;e-
HI1I1, XOJIeCTepl1H B HeM OTCYTCTByeT.
BI1TaMI1HbI-aHTI10KCI1.n;aHTbI A 11 E B KOMIIJIeKCHOM COQeTaHl111
YJIYQIllaIOT COCTOjIHl1e KpoBeHocHbIX cocy.n:OB H KO)KHbIX IIOKpO-
BOB, 3peHl1e, OKa3bIBaIOT BbIpajl(eHHOe I1MMYHOCTI1MY JII1PYIOw:ee,
IIpOTI1BOBOCnaJII1TeJIbHOe 11 paH03ajl(l1BJIjIIOw:ee .n;eMCTBl1e. Apaxl1-
COBoe MaCJIO 60raTO XOJII1HOM (BI1TaMI1HOM B 4 ), He06xo.n;I1MbIM .n;JIjI
CI1HTe3a <POC<P0JII1III1.LI:OB (IIpe.n;YlIpe)K.LI:aIOW:I1X xmpOBYIO I1H<pI1JIb-
Tpal..{I1IO IIe'leHI1 11 pa3BI1TI1e jl(eJI'lHOKaMeHHOM 60JIe3HI1), IIpO-
Tel1HOB 11 HeMp01]JaHCMI1TTepa al..{eTI1JIXOJII1Ha, 06eCIIe'lI1BaIOw:ero
HOpMaJIbHYIO pa60TY HepBHOM CI1CTeMbI. B l..{eJIOM BI1TaMI1HbI rpYII-
IIbI B I1rpaIOT 60JIbIllYIO pOJIb B yrJIeBo.n:HOM, 6eJIKOBOM, BO.n:HO-
COJIeBOM, JIHIII1.n:HOM 06MeHe, B IIpOl..{ecce KpOBe'IBopeHI1R OHI1
CIIoc06cTBYIOT IIo.n;.n;epjl(aHI1IO B OpraHI13Me 'leJIOBeKa OIITI1MaJIb-
HOro ropMOHaJIbHoro 6aJIaHCa, peryJIl1pYIOT <PYHKI..{110Hl1pOBaHl1e
HepBHOM, cep.n;e'lHO-cocy.n:I1CTOM, MbIIlle'lHOM 11 III1w:eBapI1TeJIbHOM
CI1CTeM. BI1TaMI1HbI rpYIIIIbI B He06xo.n;I1MbI TaKjI(e .n:JIjI 3.n:OpOBbjI
KOjl(l1, HOITeM 11 BOJIOC, .z:tJIjI xopOIllero 3peHI1jI H CI1JIbHOrO I1MMY-
HI1TeTa.
DoraTO apaxl1COBOe MaCJIO 11 jl(l1pOpaCTBOpI1MbIM BI1TaMI1HOM D,
Tpe6YIOW:I1MCjI .n:JIjI IIOJIHOl..{eHHoro pOCTa 11 pereHepal..{l111 KOCTHOM
TKaHH, YKpeIIJIeHl1jI I1MMYHI1TeTa, a TaKjI(e .n;JIjI IIpo<pI1JIaKTI1KI1 He-
KOTOpbIX OHKOJIOnfQeCKI1X, cep.n:eQHO-cocy.n:I1CTbIX 11 3H.n;OKpI1HHbIX
3a60JIeBaHI1M.
B COCTaBe apaXI1COBOrO MaCJIa IIPI1CYTCTByeT .n;o 60% MOHOHe-
HacbIw:eHHoM OJIel1HOBOM KI1CJIOTbI oMera-9, 15-30% IIOJII1HeHa-
cbIw:eHHoM JII1HOJIeBOM KI1CJIOTbI oMera-6, He3HaQl1TeJIbHOe KOJIH-
'leCTBO aJIb<pa-JII1HOJIeHOBOM KI1CJIOTbI oMera-3 (MeHee 1%) 11 OKO-
JIO 20% Pa3JII1QHbIX HaCbIw:eHHbIX KI1CJIOT (IIaJIbMI1TI1HOBOM. CTea-
pmIOBoM, apaXI1HOBOM, JIl1rHOl..{epl1HOBOM 11 .n:p.). Co.n:ep)KaW:l1ecjI
26

B apaXI1COBOM MaCJIe rrOJII1HeHaCbIll.(eHHbIe KI1CJIOTbI oMera-6 11
oMera-9 CIIoco6cTBYIOT YKpeIIJIeHI1IO I1MMYHI1TeTa, YJIY':IIIIeHI1IO
pa60TbI Cep,lJ;I.{a 11 KpOBeHOCHbIX cocy.n:OB, <PYHKI.{110Hl1pOBaHI1.H rro-
JIOBOM 11 HepBHOM CI1CTeM, HOpMaJI113aI.{1111 rOpMOHaJIbHOrO 6aJIaHca
11 ypOBH.H XOJIeCTepl1Ha B KpOBH.
Co.n:ep)Kall.(I1MC.H B apaXI1COBOM MaCJIe 6eTal1H crrOco6cTByer
OIITI1MaJIbHOMY YCBOeHI1IO 6eJIKOB 11 y JIyqIIIeHI1IO pa60TbI IIe':leHH.
B apaXI1COBOM MaCJIe 06HapY)KeH BbICOKI1M ypOBeHb rrOJII1<peHO-
JIa pe3BepaTpOJIa, XapaKTepI13YIOll.(erOC.H CI1JIbHO BbIpa)KeHHOM aH-
TI10KCI1,lJ;aHTHOM 11 rrpOTHBOOrrYXOJIeBOM aKTI1BHOCTbIO. 3TO Bell.(e-
CTBO crroc06cTByeT rrpe,n;OTBpall.(eHI1IO CaXapHOrO ,lJ;l1a6era, YJIyq-
IIIaeT pa60TY IIeqeHH, HOpMaJII13yeT 6aJIaHC OCTpOreHOB B )KeHCKOM
OpraHl13Me, CHI1)KaeT cO,n;ep)KaHl1e XOJIecTepl1Ha B KpOBI1, CTI1MYJII1-
PYeT ecTecTBeHHYIO BbIpa60TKY KOJIJIareHa.
no AaHHblM HCCAeA,osaHHU HeMeL{KHX yeHb1X, COAep)l(aUCHU-
CR B apaxHcoBOM MaCAe pe3sepaTfJOA RBMleTCR 3CjxpeKTHSHbIM
CpeA,CTSOM S 60Pb6e C AHWHHM seCOM.
.
IIOCKOJIbKY MHOrl1e paCTI1TeJIbHbIe MaCJIa, paCCMaTpl1BaeMbIe
B aTOM KHl1re, rrp0l13BO,lUlT 113 nJIO,lJ;OB, Tpa,lJ;I1I.{110HHO Ha3bIBaeMbIX
OpeXaMI1, eCTb CMbICJI KpaTKO paCCMOTpeTb caMO rrOH.HTl1e opex.
Opex - aTO IIJIO,n; HeKOTopbIX paCTeHI1M (rrpeI1MYll.(eCTBeHHO ,lJ;e-
peBbeB), KaK rrpaBI1JIO, C .H.n:poM H TBep,lJ;OM CKOpJIyrrOM. B 60TaHHKe
CYll.(eCTByeT .n:Ba orrpe,lJ;eJIeHH.H.
Opex - CYXOM o.n:HOCeM.HHHbIM HeBCKpbIBaIOll.(HMC.H nJIO,lJ; C ,lJ;e-
peB.HHI1CTbIM OKOJIOrrJIO,lJ;HI1KOM (HarrpI1Mep, y JIell.(I1HbI), BHyrpl1
KOTOpOro IIOMew:eHO O,lJ;HO CBo6o,n;HO JIeiKall.(ee CeM.H. IIpl1MepoM
TaKoro rrJIo.n:a .HBJI.HeTCH JIecHOM opex, I1JIH <PYH.ZJ:YK.
Opex - rrpe,n;CTaBI1TeJIb ceMeMCTBa opeXOBbIe, HHOr,lJ;a 60JIee
Y3KO - Bxo,n;.Hll.(ero B Hero p0,lJ;a opex (HarrpI1Mep, rpeI.{KI1M opex), a
HHor.n:a IIIl1pe - rrpe.n:CTaBHTeJIb rrOp.H,lJ;Ka 6YKOI.{BerHbIe, Ky.n:a BXO-
,n;I1T ceMeilcTBo opeXOBbIe. IIpl1 aTOM TIJIO,lJ; paCTeHI1M ceMeMcTBa
opeXOBbIe He .HBJI.HerC.H opeXOM B rrepBOM CMbICJIe, aTO 06bI'lHO KO-
CT.HHKa, KOCTO':lKY KOTOpOM BMeCTe C 3aKJIIO':IeHHbIM B HeM ceMeHeM
HeIIpaBI1JIbHO Ha3bIBaIOT opexoM.
27

IIpo'll1e opeXI1, C TO'lKI1 3peHI1jI 60TaHI1KI1, jIBJIjIlOTCjI HeHa-
CTOjIlUl1MI1 OpeXaMI1 I1JII1 HenpaBI1JIbHO Ha3bIBaeMbIMI1 OpeXaMI1.
B KY JII1Hapl111 11 B 6bITY OpeXaMI1 06bJ1!HO Ha3bIBalOT JII06ble CDe-
.n:06Hble nJIO.n:bI, COCTOjIlUl1e 113 CKOpJIynbI (TBep,ZJ;OH I1JII1 MjIrKOH)
11 C1>e,ZJ;06HOrO jI,ZJ;pa.
llJlOabl, mpaaUl1;U01l1tO lia3blBaeMble OpeXaMU, liO B CmpOlO liaY1J-
liOM CMblCJle opexaMU lie RB.1l.fllOUI;ueCR: MI1H.n:aJIbHbIH opex, KeIllblO,
<pI1CTaIllKa, apaXI1C, MaKa,ZJ;aMl1jI, 6pa311JIbCKI1H opex, KOKOCOBbIH
opex, Ke.n:pOBble OpeIllKI1 11 ,ZJ;p.
B apaxnce MeHbwe >Knpa, l.IeM B APyrnx opexax.
MacJIo nOJIY'laIOT C I1CnOJIb30BaHI1eM MeTo.n:a XOJIO,ZJ;HOro npec-
COBaHl1jI. Pa<pI1Hl1pOBaHHoe apaXI1COBOe MaCJIO np0l13BOJJ.JlT 113 113-
MeJIb'leHHOH M5IKOTI1 apaXl1ca, no TeXHOJIOrl111 XOJIO,ZJ;Horo OTjI(I1Ma.
B pe3YJIbTaTe nOJIyqaerCjI MaCJIO 30JIOTI1CTO-jI(eJITOrO UBeTa, C Ha-
CbllUeHHbIM opeXOBbIM, CJIa,ZJ;KOBaTbIM 3anaXOM.
C<pepa npl1MeHeHl1jI MaCJIa apaJmca B HaIlle BpeMjI BeCbMa pa3-
Hoo6pa3Ha - 3TOT nOJIe3HH paCTI1TeJIbHMH npO,ZJ;YKT HaXO,ZJ;I1T
npl1MeHeHl1e B ,ZJ;OMaIllHeH KYJII1Hapl111 11 KOCMeTOJIOrl1l1, XJIe6one-
KapHOH, KOH,ZJ;I1TepCKOM 11 <papMaueBTI1'leCKOH npOMbIllIJIeHHOCTI1,
I1CnOJIb3yeTC5I B np0I13BO,ZJ;CTBe MbIJIa 11 Maprapl1Ha.
B03MOjl(HbI aJIJIeprl1'leCKl1e peaKUI1I1. ApaXI1COBOe MaCJIO npo-
TI1BOnOKa3aHO JIIOJJ.JIM, CTpa.n:alOI1M aJIJIeprl1eH Ha opexl1. JIIOJJ.JIM
C 3a6oJIeBaHI15IMI1 CYCTaBOB (no,ZJ;arpa, apTpl1TbI, apTp03bI) If nOBbI-
rneHHOH CBepTbIBaeMOCTblO KpOBI1 iHOT paCTI1TeJIbHbIH npO,ZJ;YKT
CJIe.n:yeT ynoTpe6JIjITb C OCTOpOjl(HOCTblO. Oco6eHHO OCTOpOjl(HbI-
MI1 CJIe,ZJ;yeT 6bITb JIIO,ZJ;5IM, CTpa,ZJ;alOlUl1M 6pOHXI1aJIbHOH aCTMOH.
XpaHI1Tb MaCJIO MOjl(HO .n:o 2 JIeT B TeMHOM npOXJIa,ZJ;HOM MeCTe.
nHUJ,eBoe npHMeHeHHe
ApaXI1COBOe MaCJIO 113BeCTHO TaKjI(e KaK apaXI1COBM naCTa. Ero
113rOTaBJII1BalOT 113 no.n:jI(apeHHoro apaJmca (3eMJI5IHOrO opexa), qa-
lUe Bcero C ,ZJ;o6aBJIeHl1eM paCTI1TeJIbHoro MaCJIa. IIpo,ZJ;YKT oco6eHHO
nonYJIjIpeH B aHrJIOjI3bI1lHbIX cTpaHax I1I1X 6bIBIlll1X KOJIOHl1jIX.
28

B CIlIA 60JIbllIM 'laCTb yp0)KM apaxlfca If.n;eT Ha Iol3rOTOBJIeHlfe
apaxlfcoBoro MaCJIa, KOTopoe B .n;aJIbHeMllieM IfCrrOJIb3yeTCjI B rrpo-
1f3Bo.n:CTBe MHO)KeCTBa rrpo.n;YKTOB co BKYCOM apaxlfcoBoro Mac-
JIa, HarrplfMep KpeKepoB. TaK)Ke apaXlfCOBoe MaCJIO yrrOTpe6JI.HIOT
B 'llfCTOM BIf.n;e If .n:JIJI rrplfroTOBJIeHlfjI C3H.n;BIf'leM C .n:)KeMOM.
ApaxlfcoBoe MaCJIO no CBOlfM CBoMcTBaM CXO.n:HO C OJIlfBKOBbIM
MaCJIOM. ApaxlfcoBoe Hepa<plfHlfpoBaHHoe MaCJIO, nOJIY'laeMOe xo-
JIO.n;HbIM npeccoBaHlfeM MjIKOTIf nJIo.n;OB apaXlfca, If MeeT KpaCHO-
KOplf'lHeBbIM I.{BeT, HaCbIll.(eHHbIM CJIa.n;KOBaTbIM apoMaT, jIpKO BbI-
pa)KeHHbIM opeXOBbIM BKYC. 3TO Tpa.n;lfl.{lfOHHbIM IfHrpe.n;lfeHT i'JK-
30TIf'leCKlfX 6JIIo.n; lfH.n;lfMCKOM, jIrrOHCKOM, KlfTaMCKOM, KopeMCKOM
If TaMCKOM KYXHIf. ApaXlfCOBoe pa<plfHlfpOBaHHoe MaCJIO, 06JIa.n;a-
IOll.(ee B OTJIH'lHe OT Hepa<pHHHpOBaHHoro MaCJIa apaxlfca CBeTJIO-
)KeJITbIM I.{BeTOM, MeHee Bblpa)KeHHbIM BKYCOM If apOMaTOM, HaH60-
JIee norry JIjIPHO B aMepHKaHCKOM If eBporreMCKOM KY JIHHapHH.
DJIaro.n;apjI BbICOKOMY co.n;ep)KaHlfIO JIerKOYCBOjIeMbIX paCTH-
TeJIbHbIX 6eJIKOB H )KHpOB apaXHCOBoe MaCJIO npe.n;CTaBJIjIeT C060M
l.{eHHbIM .n:HeTIf'leCKHM rrpo.n:YKT H Y)Ke .n:aBHO C ycrrexoM npHMeHjI-
eTCjI KaK KOMrrOHeHT BereTapHaHCKoro JIlfTaHHjI. CJIe.n;yer OTMe-
THTb, 'lTO rro CBoeM rrlfll.(eBOH If i'JHepreTH'leCKOM l.{eHHOCTH aTO 60-
raToe He3aMeHHMbIMIf aMlfHOKHCJIOTaMH paCTlfTeJIbHOe MaCJIO He
YCTynaeT 60JIbllIlfHCTBY COpTOB MjICa, KYPlfHOMY jIMUY If CJIlfBKaM.
3apjI)KaIOll.(ee i'JHepmeM, 6bICTpO C03.n:aIOll.(ee Oll.(Yll.(eHHe CbITOCTH
apaXHCOBoe MaCJIO TalOKe .n:OCTaT01:lHO 1:laCTO HCrrOJIb3YIOT B CBoeM
pal.{HOHe <pOTOMO.n:eJIH, )KeJIaIOll.(He H36aBlfTbCjI OT H3JIHllIHero Be-
ca, a TaK)Ke JIIO.n:If, 1:lbjI TPy.n;OBM .n:ejITeJIbHOCTh CBjI3aHa C 60JIbllIlf-
MH <plf3lf1:leCKHMH H YMCTBeHHbIMH HarpY3KaMIf.
DoraToe He06xo.n:HMbIMH .n;JIjI rrOJIHOl.{eHHOrO pa3BHTHjI pacry-
ll.(ero .n:eTcKoro opraHlf3Ma BlfTaMHHaMH E, A If D, MO.n;OM, <poc<po-
pOM, KaJIbl.{lfeM If l{lfHKOM MaCJIO apaXHca B nOC.7Ie.n;Hee BpeMjI Bce
1:lall.(e BKJIIO'laIOT B pal{HOH .n;eTCKoro rrlfTaHlfjI.
06JIa.n;aIOll.(ee TOHKlfM apOMaTOM H BbICOKOM CTOMKOCTbIO K Ha-
rpeBaHHIO .n;o BbICOKHX TeMrrepaTYP. apaJmcoBoe pa<plfHHpoBaHHoe
MaCJIO 1:laCTO IfCrrOJIb3YIOT II.JIjI )KapeHHjI, rrpHrOTOBJIeHHJI Ha rplf-
.7Ie, 06)KaplfBaHlfJI BO <pplfTIOpe KapTo<peJIjI, llIaMrrHHbOHOB, PbI6bI,
KpeBeTOK, KyplfHOro MjICa, TpOrrlf1:leCKlfX <PPYKTOB.
29

.
3KOHOMHblM X03J1i1KaM HCJAO MMeTb B BMAY, I./TO npM >KapeHMM
M npMroTOBJ\eHMM BO cppMTlope BblWenepel./MCJ\eHHblX npoAyK-
TOB He BblropalOero M He I./CJARero apaxMcoBOro MacJ\a Tpe-
6yeTcJI B 2-3 pa3a MeHbwe, l./eM TPCJAMI..{MOHHOro AMI PYCCKOi1
KYJ\MHapMM pacpMHMpoBaHHoro MaCJ\a nOACOJ\HeI./HMKa.
.
ApaXHCOBoe MaCJIO rro.n:xo.n:HT .n:JHI 3arrpaBKI1 CaJIaTOB 11 cyrroB,
rrpHrOTOBJIeHIDI ropql1x OBOIl{HbIX 11 MCHbIX 6JIIo.n:, COYCOB .n:JI
Mca, CJIa.n:KHX .n:ecepToB, 6JIHHql1KOB C TBopmKHoH H Q>PYKTOBOH
HaqHHKoH. KpoMe TOro, apaxHcoBoe HepaQ>HHHpoBaHHoe MaCJIO
MO)KeT rrpeo6pa3HTb BKYC H apoMaT .n:IDKe TaKHX rrOBce.n:HeBHbIX
KYJIHHapHblx 6JIIo.n:, KaK KallIH, KapToQ>eJIbHOe mope, KpyrrHble
rapHHpbI. ,l{o6aBJIeHHOe B TeCTO apaXI1COBOe HepaQ>I1HHpOBaHHoe
MaCJIO rrpH.n:aCT HerrOBTopHMbIH apOMaT 11 He)KHbIH opeXOBbIH rrpH-
BKYC pa3Hoo6pa3HOH .n:OMallIHeH BbIIIeqKe.
ApaXHCOBoe MaCJIO qaCTO I1CrrOJIb3yeTc B BOCTOqHbIX peu;errTax.
HH)Ke rrpHBe.n:eHbI HeCJIO)KHble peu;errTbI BKYCHbIX 11 OpHrHHaJIbHbIX
6JIIo.n:.
>KapeHblM pMC nO-TaMCKM
HaJIHTb 2 CT. JIO)KKH apaXI1COBoro MaCJIa B pa30rpeTYIO Ha 60JIb-
mOM orne CKOBOpO.n:y. 06)Kap11Tb B MaCJIe 5 rrpe.n:Bapl1TeJIbHO 113-
MeJIbqeHHbIX 3y6ql1KOB qeCHOKa. 3aTeM .n:06aBI1Tb B CKOBOpO.n:y
150 r Hape3aHHbIX rpH60B BemeHOK H 450 r OTBapHoro pl1ca copTa
)KaCMI1H. 06)KapHBaTb ny Maccy B TeqeHHe 5 MI1HYT, rrepeMemH-
BCUI. 3aTeM .n:06aBHTb TOHKO Hape3aHHbIH KpacHbIH CJIa.n:KI1H JIYK
(2 rOJIOBKH), MeJIKO Hape3aHHbIH rrOMI1.n:op, 1 q. JIO)KKY coeBoro
coyca 11 1 q. JIO)KKY TaHcKoro pbI6HOro coyca. Bce rrepeMemaTb II
06)KapHBaTb B CKOBopo.n:e eme 1 MI1HYTY.
fOTOBbIH TaHCKI1H pl1C Pa3JIO)KI1Tb rro TapeJIKaM, nOCbIIIaTb 113-
MeJIbqeHHOH KI1H30H 11 YKpaCI1Tb KycOqKaMI1 JII1MOHa.
3aKYCKa M3 waMnMHbOHOB C apaXMCOBblM MaCJ\OM
CMemaTb B CTeKJIHHoi1 rrocy.n:e .n:JI MI1KpOBOJIHOBOH rreqH 200 r
MeJIKHX maMrrHHbOHOB, 1 CT. JIO)KKY apaXI1COBoro MaCJIa, 1 q. JIO)KKY
30

TOMaTHoro mope,S q. JIO)KeK BO.n:bI M 50 r MeJIKO Hape3aHHoro 6e-
KOHa.
TIoCTaBMTb CMeCb B MMKpOBOJIHOBYIO rreqb M roTOBMTb Ha rrOJI-
HOM MOII.1HOCTM rrpMMepHo 3 MMHYTbI (qepe3 1,5 MMHYTbI rrpMro-
TOBJIeHM B MMKpOBOJIHOBOM rreqM CMeCb BbIHYTb, xopomo rrepeMe-
maTb M 3aTeM rOTOBMTb B MMKpoBOJIHOBOM rreqM eII.1e 1,5 MMHYTbI).
3aKycKY rro.n:aBaTb Ha XJIe6HbIX TOCTax MJIM B TOHKOM JIaBame.
KMTai1cKaJl Kanycra co Cnel..(MJlMM
Hape3aTb 700 r KMTaMcKoM KarrYCTbI rrOJIOCKaMM mMpMHoM
4-5 CM, OTBapMBaTb 2 MMHYTbI M OTKMHYTb Ha .n:ypmJIar. Pa30-
rpeTb B CKOBOpo.n:e 3 CT. JIO)KKM apaxMcoBoro MaCJIa M 1 CT. JIO)KKY
KYH)K)'THOro MaCJIa M rrOJIO)KMTb Ty.n:a 5 MaJIeHbKMX CYXMX rrepqM-
KOB qMJIM. Kor.n:a rrepqMKM CJIerKa rrOTeMHeIOT, CHTb CKOBOPO.n:y
C orH. KarrycTY M3 .n:ypmJIara rrOJIO)KMTb B )KaporrpoqHYIO rrocy.n:y,
rrOCJIe qero 3aJIMTb ee KMrrII.1MM MaCJIOM C qIDIM. 3aTeM .n:06aBMTb
B KarryCTY 100 r caxapa, 150 MJI 6JIOqHOrO YKcyca, Bce rrepeMe-
maTb. ,l{o6aBMTb eme 1,5 CT. JIO)KKM COJIM, 2 CT. JIO)KKM M3MeJIbqeH-
Horo qeCHOKa, 1 CT. JIO)KKY M3MeJIbqeHHoro MM6Mp M eme pa3 Bce
TmaTeJIbHO rrepeMemaTb.
,l{aTb 3arrpaBJIeHHOM Crrel{MMM KarrYCTe rrOCTOTb HeCKOJIbKO
qaCOB rrpM KOMHaTHOM TeMrrepaType, a 3aTeM eme HOqb - B XOJIO-
.n:MJIbHMKe.
neJ\bMeHM nO-KMTalitcKM
HUlpei)ueUmbt: apaxMcoBoe MaCJIO - 2 CT. JIO)KKM, KYH)KYTHoe
MaCJIO - 1 CT. JIO)KKa, paq:mHMpOBaHHoe rro.n:COJIHeqHOe MaCJIO -
1 CT. JIO)KKa, MYKa, mrrMHaT - 25 r, CBMHOM Q>apm - 80 r, xepec -
1 CT. JIO)KKa, caxap - 0,5 q. JIO)KKM, COJIb, coeBbIM coyc, 3eJIeHbIM
JIYK - rro BKYCY.
Cnoco6 npUlOmOBJleH.Wl. 3aCbIIlaTb B rJIy60KYIO MMCKY MYKY M
rrOCTerreHHO BJIMTb Ty.n:a 100 MJI OqeHb ropqeM BOlIbI, rrOCTOHHO
rrOMemMBaJI MYKY BMJIKOM, 3aTeM 3aMeCMTb TeCTO. ,l{aTb TeCTY rro-
CTOTb 30 MMHYT.
TIpMroToBMTb HaqMHKY, CMewaB CBMHOM Q>apm C Hape3aHHbIM
mrrMHaTOM, BMHOM, COJIblO, caxapoM M M3MeJIbqeHHbIM 3eJIeHbIM
31

JIYKOM. TecTo BbIMellIHBaTb eme B Teqemre 5 MHHYT, rro,n:CbIlIaH
B Hero MYKY. 3aTeM CQ>OpMl1pOBaTb H3 TeCTa KoJI6aCKY'> ,n:HaMe-
TpOM 2-3 CM H ,n:JIHHOH OKOJIO 25 CM. KOJI6acKY pa3pe3aTb rrpHMep-
HO Ha 20 KYCOqKOB. Ka)K,n:bIH 113 KYCOqKOB TOHKO paCKaTaTb CKaJI-
KOM (KPY)KOK TeCTa ,n:OJI)KeH rrOJIyqHTbC ,n:HaMeTpOM rrpHMepHO
5-6 CM). 3aTeM Ha Ka)K,n:bIM KpY)KOK TeCTa rrOJIO)KMTb rro 1 q. JIO)K-
Ke MCHOM HaqHHKl111 3aml1rrl1Tb KpaH TeCTa, CJIerKa CMaqMBaH MX
BO,n:OH. Ha pa30rpeTYIO rJIy60KYIO CKOBOpO,n:y BJIHTb CMeCb apaXM-
COBoro, KYH)KYTHOro 11 rro,n:COJIHeqHOrO MaCeJI H rrOJIO)KHTb rreJIb-
MeHH B MaCJIO rrJIOCKOH CTOpOHOH BHH3. 06)KapHBaTb rreJIbMeHM
2 MliHYTbI .l(0 30JIOTI1CTOro l{BeTa. 3aTeM .l(06aBMTb B CKOBOpO,n:y
150 MJI BO,n:bI, 3aKpbITb ee KpbIllIKOH H TYllIHTb rreJIbMeHM OKOJIO
10 MHHYT (rroKa rrOqTI1 BC Bo,n:a He BbIlIapMTC), rrOCJIe qero 06)Ka-
pHBaTb rreJIbMeHM B CKOBopo,n:e, CHB KPbIllIKY, eme 2 MHHYTbI.
fOToBbIe rreJIbMeHH rro,n:aBaTb C coeBbIM COYCOM.
Me,4,HLI,HHCKOe npHMeHeHHe
B oQ>Hl{l1aJIbHOH M Hapo,n:HoH Me,n:HI!HHe apaXI1COBOe MaCJIO qa-
me Bcero HCrrOJIb3yeTc KaK cpe,n:CTBO ,n:JI rrpoQ>HJIaKTHKM H KOM-
rrJIeKcHoro JIeqeHI1 3a60JIeBaHHH cep,n:eqHO-cocy,n:HCTOH, HepBHoH
CI1CTeM, 3a60JIeBaHI1H KpOBM, rreqeHH, )KeJIqHoro rrY3bIpSI H )KeJIqe-
BbIBO,n:mHX rrYTeH.
ApaXI1COBOe MaCJIO rrOJIe3HO rrpH 3a60JIeBaHIDIX KpOBH H cep-
,n:e'iHO-cocy,n:I1CTOH CHCTeMbI. 113-3a BbICOKOro co,n:ep)KaHI1 Be-
meCTB, crroc06cTBYIOml1x rrOBbIllIeHHIO cBepTbIBaeMocTH KpOBH,
3TO MaCJIO H3,n:aBHa MCrrOJIb3yeTc B KOMrrJIeKCHOM JIeqeHHH reMO-
Q>WII1H H reMOpparMqeCKHX ,n:HaTe30B. Co,n:ep)KamHeC B HeM BHTa-
MI1HbI B 2 , Bs, B9' E, )KeJIe30, l{MHK, Me,n:b H K06aJIbT HrpalOT Ba)KHYIO
pOJIb B rrpouecce eCTeCTBeHHoro CHHTe3a reMorJI06HHa. OJIeHHO-
BaR M JIHHOJIeBaH KI1CJIOTbI, pe3BepaTpOJI, Q>HTOCTepOJIbI, BHTaMH-
HbI E, B 3 , B 4 , MarHHH H MapraHeu crroc06CTBYIOT CHH)KeHMIO ypOBHR
XOJIeCTepl1Ha B KpOBM, rrperulTCTBY 06pa30BaHHIO Ha CTeHKax CO-
Cy,n:OB orraCHbIX aTepOMaT03HbIX 6.ID1llIeK, a TaK)Ke HOpMaJIH3YIOT ap-
TepHaJIbHOe ,n:aBJIeHMe M crroc06CTBYIOT rrOBbIllIeHHIO 3JIaCTI1qHOCTI1
11 CHH)KeHHIO rrpoHHuaeMOCTM KpOBeHOCHbIX COCy,n:OB. KOMrrJIeKC
32

MarmUl, KaJnUl, MapraHl!a 11 KaJIbHI151, BI1TaMI1HOB B I 11 B5 11 pe3BC-
paTpOJIa Heo6xoJJ:I1M JJ:JI5I CJIaIKeHHOH: pa60TbI Cep,n:et.J:HOH: MbIllII.{bI
(MI10Kap,n:a). I103TOMY apaXI1COBOe Hepacpl1Hl1pOBaHHOC MaCJIO, Ha-
CbIII(eHHOe CTOJIb nOJIC3HbIMI1 ,n:JI5I cepJJ:I.{a 11 KpOBeHOCHbIX COCy,n:OB
BeII(eCTBaMI1, nOJIe3HO perYJI5IpHO ynoTpe6JI5ITb B nl1II(y JJ:JI5I npo-
cpl1JIaKTI1KI1 11 KOMnJIeKcHoro JICt.J:CHI151 aTepOCKJIep03a, l1I1IeMI1t.J:e-
CKOH: 60JIe3HI1, fl1nepTOHI1I1, I1HcpapKTOB I1I1HCYJIbTOB.
MacJIo apaxl1ca 51BJI5IeTC5I nOJIe3HbIM JJ:l1eTI1t.J:eCKI1M npO,n:YK-
TOM .lI.Jl51 60JIbHbIX CaXapHbIM ,n:l1a6eTOM, TaK KaK B HeM co,n:epIKaT-
C5I pe3BepaTpOJI 11 HeHaCbIII(eHHa51 KI1CJIOTa oMera-9, CHI1IKalOII(l1e
ypOBeHb caxapa B KpOBI1, a TaKIKe l{I1HK 11 MarHI1H:, yt.J:aCTBYIOII(l1e
B npOI.{eCce eCTeCTBeHHOH: BbIpa6oTKl1 I1HCYJII1Ha IIOJJ:IKCJIYJJ:Ot.J:HOH:
IKeJIC30H:.
ApaXI1COBOe MaCJIO nOJIe3HO JJ:JI5I III1II(eBapI1TCJIbHOH: CI1CTeMbI.
DJIaro,n:ap51 CBoeMY npOTI1BOBOCnaJII1TeJIbHOMY 11 paH03aIKI1BJI5IIO-
II(eMY ,n:eH:CTBI1IO (06YCJIOBJIeHHOMY HaJII1t.J:l1eM BI1TaMI1HOB A 11 E,
cpI1TOCTepOJIOB, cpoccpoJIl1nl1,n:oB 11 IIOJIl1cpeHOJIOB) OHO 51BJI5IeTC5I
3cpcpeKTI1BHbIM cpe.n;CTBOM npocpl1JIaKTI1KI1 11 KOMnJIeKCHOro JIe"le-
HI151 3a6oJIeBaHI1H: nl1II(eBapI1TeJIbHOH: CI1CTeMbI, CB5I3aHHbIX C BOC-
naJII1TeJIbHbIM 11 3p03I1BHO-513BeHHbIM nOBpeIK,n:eHl1eM CJII1311CTbIX
060JIO"leK )KeJIYJJ:Ka 11 KI111Ie"lHI1Ka. K TaKI1M 3a6oJIeBaHI151M OTHO-
C5ITC5I raCTpl1T, raCTpo,n:yo,n:eHI1T, raCTp03HTepOKOJII1T, 3HTepOKO-
JII1T, KOJII1T, 513Ba IKeJIYL(Ka 11 L(BeHaL(naTl1nepCTHOH: KI111IKI1. MacJIo
apaXl1ca, TaK IKe KaK 11 TbIKBeHHoe MaCJIO, C ,n:aBHI1X nop 113BeCT-
HO B Hapo,n:HOH: Me.n;I1I.{I1He KaK O,n:HO 113 Hal160JIee 3cpcpeKTI1BHbIX
IKeJIt.J:eroHHblx cpe,n:CTB. BXO,n:51II(I1H: B COCTaB apaXI1COBoro Mac-
JIa KOMI1JIeKC HeHaCbIII(CHHbIX )Kl1pHbIX KI1CJIOT, cpoccpOJIl1nl1,n:OB,
cpI1TOCTepOJIOB, IIOJIl1cpeUOJIOB, 6eTal1Ha, XOJII1Ha, BI1TaMI1HOB A 11
E OKa3bIBaeT renaTonpoTeKTopHoe ,n:eH:CTBl1e, CTI1MYJIl1pyeT npo-
I.{eCCM IKeJIt.J:eo6pa30BaHI151 11 )KeJIt.J:eOTL(eJIeHI151, BOCCTaHaBJII1BaeT
HapYllIeHHYIO KJIeTot.J:HYIO CTPYKTYPY net.J:eHI1, npen5lTCTBY5I HaKO-
nJIeHI1IO B HeH: IKl1pOBbIX OTJIOIKeHI1H:, a TaKIKe npeL(oTBpaluaeT Pa3-
BI1Tl1e BOCnaJIl1TeJIbHbIX npOI.{eCCOB B net.J:eHI1, )KeJIt.J:HOM nY3blpe 11
)KeJI"leBbIBo,n:51II(I1X nYT5Ix. B CB5I311 C 3TI1M BBeJ}.eHl1e B e)Ke,n:HeBHbIH:
paI.{l1oH I1I1TaHI151 apaXI1COBoro MaCJIa BeCbMa nOJIe3HO .n;JI5I npocpl1-
JIaKTI1KI1 11 KOMnJIeKcHoro JIe"leHI151 IKeJI"lHOKaMeHUOH: 60JIe3HI1,
33

.l{HCKHHe3HH )KeJIqeBbIBO.lUlIltHX rrYTeR, )KHpOBOR HHQ>HJIbTpaHH
rreqeHH, rerraTHTa, Hpp03a.
MacJIo apaXHCa YJIyqwaeT Q>YHKHH HepBHOR CHCTeMbI. B :3TOM
MaCJIe MHOrO XOJIHHa (BHTaMHHa B 4 ), yqaCTBYIOIltero B eCTeCTBeH-
HOM CHHTe3e JIeHTHHa - CTpOHTeJIbHOrO MaTepHaJIa AJI5I Q>OP-
MHpOBaHH5I HepBHbIX BOJIOKOH H KJIeTOK M03ra. A XOJIHH, B CBOIO
Oqepe.l{b, HrpaeT Ba)KHYIO pOJIb B CHHTe3e BIDKHeRrnero HeiipoMe-
.n;HaTopa aeTHJIXOJIHHa, peryJIHpYIOIltero .l{e5lTeJIbHOCTb HepBHoR
CHCTeMbI (B qaCTHOCTH, HMeHHO aeTHJIXOJIHH OTBeqaeT 3a xo-
POWYIO rraM51Tb, BbICOKYIO KOHeHTpaHIO BHHMaHH5I, 6bICTPYIO
peaKU;HIO Ha pa3ApIDKHTeJIH, CJIaJKeHHYIO Koop.n;HHaU;HIO MbIWeq-
HbIX COKpaIlteHHR, opHeHTaHIO B npoCTpaHcTBe, a TaIOKe B 60JIb-
mOR CTerreHH BJIH5IeT Ha HaCTpoeHHe qeJIOBeKa). B COqeTaHHI1
C XOJII1HOM HeKoTopbIe 6HOXI1MWleCKI1e KOMrrOHeHTbI apaxHcoBo-
ro MaCJIa (BHTaMHHbI BI H B g , ROA, HHK, Q>ocQ>op, 06JIa.l{alOIltHR
aHTH.n;errpeccaHTHbIMH CBoRcTBaMH MarHHR) B 3HaqHTeJIbHOR Me-
pe crroco6cTBYIOT rrOBbIweHHIO YMcTBeHHoR H Q>H3HqeCKOR pa6o-
Tocrroco6HoCTH, a TaIOKe OKa3bIBalOT ycrroKaHBalOIltee AeRcTBHe.
B CB5I311 C :3THM apaXHCOBoe MaCJIO rrOJIe3HO perYJI5IpHO yrroTpe6-
JI5ITb B rrHIlty rrpH IIOBbIweHHOR YTOMJrneMOCTH, pa3.n;pIDKHTeJIb-
HOCTH, 6eCCOHHI1e, .n;errpeCCHI1, arraTHH, CHH)KeHHH CJIyxa H BHI1-
MaHH5I. EJIaro.n;ap51 BbICOKOMY co.n;ep)KaHHIO XOJIHHa, rrOJIHHeHaCbJ-
meHHOR KI1CJIOTbI oMera-9, MarHH5I, BHTaMHHOB E H D BKJIlOqeHHe
B e)Ke.l{HeBHbIR paHoH apaxHcoBoro MaCJIa peKOMeH.n;yeTC5I .n;JI5I
rrpOQ>HJIaKTI1KH paCCe5lHHOrO CKJIep03a 11 60JIe3HH .A.nbreRMepa.
EJIaro.n;ap51 BbICOKOMY co.n;ep)KaHHIO rrpHpo.n;HbIX aHTHOKCH.l{aH-
TOB (BHTaMHHoB A H E, rrOJIHQ>eHOJIOB, rrOJIHHeHaCbIIlteHHbIX KHC-
JIOT oMera-6 H oMera-9) apaxHcoBoe MaCJIO crroco6cTByeT yKperr-
JIeHHIO HMMYHHOR CHCTeMbI H rrpoQ>HJIaKTHKe HHQ>eKHoHHbIX H
OHKOJIOrHqeCKHX3a6oJIeBaHHR.
BeJII1Ka rrOJIb3a apaxHcoBoro MaCJIa H rrpH 3a6oJIeBaHH5IX H rro-
Bpe)K.l{eHIDIx KO)KI1. OKa3blBalOIltee 6aKTepHl{H.l{HOe, rrpoTHBo-
BOCrraJIHTeJIbHOe H paH03IDKI1BJI5IIOIltee .n;eikTBHe, apaxl1COBOe He-
PaQ>HHHpOBaHHOe MaCJIO H3.n;aBHa H Tpa.n:I1110HHO HCrrOJIb3YIOT
B Hapo.l{HOR Me.l{HU;HHe .n;AA JIeqeHIDI rH05lIltHXCH H TpYAH03IDKHBa-
IOIltHX paH, :3K3eMbI, reprreca, :3Kccy.n;aTHBHoro Al1aTe3a. 3TO MaCJIO
rrOJIe3HO TaIOKe rrpHMeIDITb HapYX{HO rrpH reMaToMax, CB5I3aHHbIX
34

C TpaBMaMH, COCY.lUiCTbIMH 3a60JIeBaHIDIMH HJIM HapYIIIeHHeM CBep-
TbIBaeMOCTH KpOBH. OHO nOJIe3HO B KOMIIJIeKCHOM JIeqeHHM reMOp-
pa.I'lflleCKHX .l{HaTeJOB Y .l{eTeH (:31'0 3a60JIeBaIme XapaKTepH3YeTC5I
CHIDKeHHeM CBepTbIBaeMOCTH KpoBH H n05lBJIeHHeM MHO)KeCTBeHHblX
KpOBOH3JIH5IHHH nO.l{ KO)KeH H B pa3.7mQHbIX BHYTpeHHHX OpraHax).
MacJIo apaXHCa nOBblIIIaeT nOTeHl{HIO, JIH6H.l{0, cnOc06cTByeT
HOpMaJIH3al.{lIH apeKTHJIbHOH Q>YHKl{HH Y MY)KQHH.
Pery JI5IpHOe ynoTpe6JIeHHe B nHIl1Y apaxMcoBoro MaCJIa MO)KeT
TaK)Ke npHHeCTH Oll1yTI1MYIO nOJIb3Y IIPH 3a60JIeBaHH5IX opra-
HOB 3peHIDI (B COCTaBe apaxHcoBoro MaCJIa npHC)'TCTBYIOT He06-
XO.l{HMble .l{JI XOpOIIIeH pa60TbI 3pHTeJIbHoro aIIIIapaTa BMTaMHH
A, BMTaMHHbI B.. B 2 , B 3 , l{HHK, KaJIbl{HH H MarHHH). BKJIlOqeHHe
B e)Ke.l{HeBHbIH pal{HOH MaCJIa apaxMca B 3HaqHTeJIbHOH CTeneHH
CHH)KaeT pHCK pa3BHTM KaTapaKTbI, rJIaYKoMbI, .l{Ha6eTHQeCKOH
peTHHonaTHH, MaKYJIpHOH .l{HCTPOQ>HH, KOH"bIOHKTHBHTa, «KYPH-
HOH CJIeIIOTbI.
PeKoMeH.n:yeTC5I YIIoTpe6JITb apaXHcoooe MaCJIO C l{eJIblO IIpO-
Q>H.7IaKTHKH H JIeQeHIDI oCTeoIIop03a, B TOM QHCJIe CB5I3aHHOrO
C MeHOIIaY30H, a TaK)Ke IIPH 60JIe3H5IX IIOQeK.
llllil IIpOQ>HJIaKTHKH H JIeQeHH5I HapYIIIeHHH H 3a60JIeBaHHH
MaCJIO apaXHca peKOMeH.l{yeTC5I IIpMHHMaTb no 1 Q. JIO)KKe 3 pa3a
B .l{eHb.
KOCMentlLleCKoe npHMeHeHHe
ApaxHcoBoe MaCJIO IIIHpOKO IIpHMeH5IeTC5I KaK KOMIIOHeHT
MaClliIHOM OCHOBbI KOCMeTHQeCKHX CJIHBOK, KpeMOB, JIOCbOHOB,
IIPH M3rOTOBJIeHHM MbIJIa H IIIaMIIYHeH B .l{OMaIIIHHX YCJIOBH5IX, a
TaK)Ke .l{JI5I MaCCaJKa (IIpOTHBOIIOKa3aHO 60JIbHbIM 6pOHXHaJIbHOH
aCTMoH). HepaQ>HHHpoBaHHoe apaXHCOBoe MaCJIO 51BJI5IeTC5I HC-
TOQHHKOM BemeCTB, 6JIarOTBOpHO BJIIDIIOIl1HX Ha COCT05lHMe KO)KH,
HoneH H BOJIOC ( «BHTaMHHbI MOJIO.l{OCTH A H E, 6eTaMH, BHTaMH-
HbI rpYIIIIbI B, oMera-6 H oMera-9 KHCJIOTbI, Q>OCQ>OJIHIIM.l{bI, Q>HTO-
CTepOJIbI, IIOJIHQ>eHOJIbI, MarHHH, l{HHK, Q>ocQ>op).
MacJIo XOpOIIIO BIIHTbIBaeTC5I, He OCTaBJIIDI Ha KO)Ke OIl1Yll1eHM5I
)KHpHOCTH, CM5IrqaeT, IIHTaeT H HHTeHCHBHO YBJIaJKH5IeT KO)KY. EJIa-
rO.l{ap51 npHC)'TCTBHIO B COCTaBe KOMIIOHeHTOB, CTHMYJIHPYIOIl1HX
35

ecTeCTBeHHbIH CMHTe3 KOJIJIareHa (rrpOTeMHbI, pe3BepaTpOJI M .l{p.)
MaCJIO apaXMCa rrpl1 perYJI5lpHOM HapY)KHOM rrpMMeHeHI1M rrpl1.llaeT
KO)Ke :::WaCTMqHOCTb M yrrpyrocTb.
EoraToe rrpMpO.l{HWMM aHTI10KCI1.l{aHTaMI1 apaxl1COBOe MaCJIO
crrOco6cTByeT BOCCTaHOBJIeHI1IO 3arn:MTHbIX <t>YHKUMH 3rrM.l{epMMCa,
a TaK)Ke npe,lJ;OTBparn:aeT IIpe)K.l{eBpeMeHHoe CTapeHMe KO)KM, CB5I-
3aHHoe C HapyrneHMeM ropMOHaJIbHOro 6aJIaHCa MJIM B03.l{ei1:cTBM-
eM YJIbTpa<t>MOJIeTOBbIX JIyqeH.
EJIaro,lJ;ap51 BblrnenepeqMCJIeHHbIM CBOHCTBaM MaCJIO apaXMca
MO)KeT MCnOJIb30BaTbC5I B CJIe,lJ;YIOrn:MX CJIyqaJIX: KaK 6a30Boe Mac-
JIO .l{JI5I npMrOTOBJIeHMjI pa3JIM4HbIX KOCMeTMqeCKMX cpe.n;CTB (JIO-
CbOHOB, 6a.T1b3aMOB, KpeMOB, KocMeTM4ecKMX CJIMBOK) .l{.IDI YXO.l{a 3a
CYXOH, )'BjI.l{aIOIIIeH, 4YBCTBMTeJIbHOM, rneJIyrnaIIIeHc5I KO)KeH, KaK
COCTaBHOM KOMnOHeHT rMfM:eHM4eCKMX Cpe.l{CTB ( 06JIa.n.aIOrn:ee He)K-
HbIM apOMaTOM MaCJIO qaCTO MCnOJIb3YlOT B KaqeCTBe MHrpe,lJ;MeHTa
MbIJIa M rnaMnYHeH), KaK MaccaIKHoe MaCJIO, KaK Cpe.l{CTBO ,lJ;.IDI YXO.l{a
3a qYBCTBMTeJIbHOH ,lJ;eTCKOM KO)KeH, KaK TpaHcnOpTHoe MaCJIO .l{JI5I
apOMaTepanMM, KaK rrMTaIOrn:MH M BOCCTaHaBJIMBalOrn:MH KOMIIOHeHT
B MaCKax .l{JI5I rrOBpe)K,lJ;eHHbIX MJIM OKparneHHbIX BOJIOC.
MaCKa MR CYXOM, l/YBCTBI1TeAbHOMI1AI1 YBRAalOeM KO>K11
,l{o6aBMTb K 20 r apaxMcoBoro MaCJIa 6-7 KaneJIb 3<t>MpHOro Mac-
JIa (.l{JI5I 3TOH MaCKM MO)KHO MCrrOJIb30BaTb 3<t>MpHble MaCJIa p03bI,
pOMarnKM, JIaBaH.l{bI, repaHM, MO)K)KeBeJIbHMKa).
HaHOCMTb rrOJIyqeHHYIO CMeCb Ha KO)KY JIMua, meM M 06JIaCHI
.l{eKOJIbTe Ha HOqb B TeqeHMe 2 He.n.eJIb.
Bel/epHRR apOMaTI1l/eCKaJl BaHHa
Pa3BecTM 1 q. JIO)KKY apaxMcoBoro MaCJIa B TenJIOH BaHHe 11 ,lJ;O-
6aBMTb 7-8 KarreJIb 3<t>MpHOro MaCJIa-peJIaKCaHTa, cnoco6cTBYIO-
rn:ero npM5ITHoMY pacCJIa6JIeHMIO 11 KpenKOMY CHY (.l{JIjI TaKoH
BaHHbI no.l{oi1:.l{yr 3<t>MpHble MaCJIa MeJII1CCbI, 6epraMoTa, poMamKM,
MJIaHr-MJIaHra, HepOJII1, aneJIbCMHa, p03bI, repaHI1, 6a3MJIMKa).
MaCCa>KHOe MaCAO
,l{JI5I npMrOTOBJIeHIDI MaCJIa ,lJ;JIjI paccJIa6JI5IIOrn:ero MaCCIDKa
.l{06am1Tb K 40 MJI apaxMcoBoro MaCJIa 7-8 KaIIeJIb JIlo6oro ;:xpMpHoro
36

MaCJIa-peJIaKCaHTa (pOMaIIIKM, 6epraMOTa, MeJIMCCbI, repaHM,
MJIaHr-IDIaHra, HepOJIM).
6PYCHHYHblX CEMSIH MACAO
MacJIo MMeeT rrpmlTHbIH: apoMaT CBe-
)KMX SITO.l( 6PYCHMKM. CO.l(ep)KMT )KMpHbIe
KMCJIOTbI oMera-3 M 60JIbIIIOe KOJIMqeCTBO
aJIbQ>a-JIMHOJIeHOBOH: KHCJIOTbI, OKa3bIBalO-
w:ei1: YBJIa)KHSlIOIIIee .l(ei1:cTBMe, Q>JIaBOHOH-
.l(bI M paCTHTeJIbHbIe CTepOJIbI. llOCJIen:HHe
SlBJISIIOTCSI HaTypaJIbHbIMM aHTMOKCM.l(aH-
TaMM, BCJIe,lJ;CTBMe qero o6eCrreqMBalOT 3a-
IIII1TY KJIeTOK KO)K11 OT pa3pYIIII1TeJIbHoro
.l(ei1:cTBIDI CBo6o.l(HbIX pa,lJ;I1KaJIOB M CTMMY-
JIMpYIOT rrpoueccbI BOCCTaHOBJIeHMSI rrOBpe:>K.ll.eHHbIX CTPYKTYp.
B COCTaB 6PYCHMI./HOro MaCAa BXOAMT TOKOTpMHOA - peAKO
BCTpel./alOl1.(aJlCR B npMpOAe cpopMa BMTaMMHa E. 3TO Hary-
paAbHblM aHTMOKCMAaHT, KOTOpblM B 50-60 pa3 3C/XIJeKTMBHee,
l./eM 60Aee l./aCTO BCTpel./alOl1.(aJlCR cpopMa BMTaMMHa E - TOKD-
cpePOA.
.
KOCMentlLleCKoe npHMeHeHHe
OrrTMMaJIbHO MCrrOJIb30BaTb 6PycHMQHOe MaCJIO B CMeCI1 C .llPY-
rMMM paCTI1TeJIbHbIMM MaCJIaMM, peKOMeH.l(yeMoe CO.llep)KaHMe
B COCTaBHbIX peuerrTax - 5-10%.
MacJIo 6PYCHMQHbIX ceMSIH ycrroKaMBaeT pa3,lJ;pa)KeHHYIO KO)KY,
YBJIaJKHSleT, CMSlrQaeT, OMOJIa)KMBaeT ee.
5PYCHMI./HOe MaCAO MJlrKO OCBeTMleT KO)l(}', 3al1.(Ml1.(aeT KO)l(Hble
nOKpoBbI OT l./pe3MepHoro B03AeMCTBMR YAbrpaqmoAeTOBblX
AYl./eM (B OCHOBe 3TOro 3C/XPeKTa Aejf(MT BbiCOKaJI aHTMOKCM-
A,aHTHaJI aKTHBHOCTb MaCJ\a).
.
37

BAHJ1AH MACAO
--( BaHMJIbHOe MaCJIO )KeJIToro UBeTa (003-
MO)KHbI pa3JUIQHbIe OrreHKM). C rrpIDITHbIM
JIeI1GlM 3aIIaxOM BaHR7IM M KapaMeJIM. B MaC-
JIe MOryr HaXO,n:MTbCH MeJIKMe Q>parMeHTbI
CTpyqKOB BaHMJIM KOpMtIHeBoro UBeTa.
I1poM3BO,n:CTBO BaHIDIbHOro MaCJIa MMeeT
CBOIO crren;MQ>MI<Y. 3eJIeHbIe CTpyqKM paCTe-
HMH c06MpaIOT nOC1Ie roro, KaK Olflil IIpOBMCHT
Ha ,n:epeBe 8-10 MeCHI!eB, 3aTeM MX cyrnaT B
TeQeHl1e 6 MeCHI!eB. K KOHUY rrepMo,n:a cYllIIGf
Ha rroaepXHoCTI1 CTpyqKOB rrOHBJUleTCH 6e-
JIbIH Kpl1CTaJlJIlfleCKI1H Ha.neT. CTpyqKM nO,n:BepraIOTCH nepepa60TKe
B OCHOBHOM B CIlIA 11 eBponeHcKlIX cTpaHax. KaqecTBo no.nyqaeMoro
MaCJIa 3aBMCI1T OT pa3HOBI1.lI:HOCTI1 BaHRJlbHOro ,n:epeBa. TaK, M3 cTpyq-
KOB V. Pornpona npol13BoMT MaCJIO OTHOClITeJIbHO HM3KOro Kaqecma.
XpaHI1Tb MaCJIO MO)KHO ,n:o 1 ro.n:a B rrpOXJIa,n:HoM TeMHOM MeCTe.
KOCMeTHlLleCKOe npHMeHeHHe
BaHMJIbHOe MaCJIO YBJIa)KHHeT, CMHPIaeT M nMTaeT KO)KY, 3a-
ml1maeT ee OT He6JIaronpMHTHbIX Q>aKTopoB oKpY.>KaIOmeH cpe,n:bI,
cnoco6CTByeT BOCCTaHOBJIeHMIO HapyrneHHbIx KO.>KHbIX CTPYI<TYP.
npe,n:oTBpamaeT rrpe)K,ll;eBpeMeHHoe cTapeHMe KO)KM, rrOBbIrnaeT ee
ynpyrocTb (nOJIe3HO .n:JIH YTOMJIeHHOH KO)KM).
KpoMe TOro, C nOMOlI!bIO MaCJIa BaHRJlI1 (peKOMeH,ZJ;yeTcH COqeTa-
Hl1e C MaCJIOM p03bI MOCKeTbI) MO)KHO 6bICTpO CHHTb rroKpacHeHMe,
B03HMKrnee Ha KO)Ke nOCJIe ,n:JIMTeJIbHOrO npe6bIBaHIDI Ha COJIHue.
1/13AaBHa M3BeCTHO, I./TO 3anax BaHMAM nOAO)l(MTeAbHO BAMSleT
Ha 3MOMOHaAbHOe COCTOSlHMe l./eAOBeKa, CTMMYAMpyeT IIYB-
CTBeHHOCTb. 8 CBSl3M C 3TMM BaHMAbHOe MaCAO npMMeHSleTCSI
KaK 6a30Bblft KOMnOHeHT napcplOMepHblX KOMno3MMft.
,AMI MaCCIDKa, B036Y)K,Aclloero IIYBCTBeHHOCTb, BaHMAbHoe
MaCAO eAecoo6pa3HO CMewaTb C 3CPMpHblMM MaCl\aMM KOPM-
bI, MM6MPSl, MAaHr-MAaHra, a A1\SI3K30TMllecKOft BaHHbI nOAoft-
AeT COl./eTaHMe C 3CPMpHblM MaCAOM MAaHr-HAaHra MAM nallYAM.
.
38

BHHorPAAHblX KOaO"lEK MACAO
l1MelOmee YHMKaJIbHbIH: 6MOXMMMqe-
CKMH: COCTaB M Maccy 1I0JIe3HbIX CBOH:CTB
BMHOrpa.l:{Hoe MaCJIO (MaCJIO, 1I0JIyqaeMOe
M3 BMHorpa.n:HbIx KOCTOqeK) BJIIDIOCb
IJ;eHHbIM IIMmeBbIM, JIeqe6HbIM M KOCMe-
TMqeCKMM llpo,n:YKTOM eme C ,n:peBHeH:-
llIMX BpeMeH. 06 aTOM CBl1):{eTeJIbCTBYIOT
OCTaTKM aHTMqHbIX COCy,n:OB, HaH:,n:eHHbIX
IIpM apxeOJIOrnqeCKMX paCKOIIKax ropO,n:OB
.l{peBHeH: fpeIJ;MM M ErMIITa. CymeCTBYIOT
TaKe ,n:OKa3aTeJIbCTBa TOMY, qTO M B Cpe,n:-
HMe BeKa MaCJIO BMHorpa,n:HbIX KOCTOqeK llIMpOKO MCIIOJIb30BaJIOCb
B cpe,n:M3eMHOMopCKOH KYJIMHapMM, a TaK:>Ke Haxo,n:IDIO IIpMMeHe-
HMe BO Q>paHIJ;Y3CKOH M MTaJIMIHCKOH KOCMeTOJIOrMM B KaqeCTBe
rJIaBHoro MHrpe,n:MeHTa aJIMKCMpoB, IIpl1):{alOmMM BOJIOCaM 6JIeCK M
llIeJIKOBMCTOCTb.
B Harne BpeM MaCJIO BMHorpa,n:HbIX KOCTOqeK IlIMpOKO IIpMMe-
HeTC B ,n:OMaIlIHeH: KOCMeTOJIOrMH, KYJIMHapMM, Hapo,n:HOH Me,n:M-
IJ;MHe, a TaK:>Ke MCIIOJIb3yeTc B Q>apMaIJ;eBTMqeCKOH M KOCMeTMqe-
CKOH: llpoMbIIlIJIeHHOCTM, MbIJIOBapeHMM, IIpOM3Bo,n:CTBe MaprapM-
Ha, CMa30qHbIX M JIaKOKpaCOlHbIX MaTepMaJIOB. fJIaBHbIMI1 IIpOM3-
Bo,n:MTeJIMM BMHorpa,n:Horo MaCJIa B HaCTOmee BpeM BJIIOTC
CTpaHbI C MHorOBeKOBbIMM Tpa.n:MIJ;MMM BMHorpa,n:apCTBa M BMHO-
,n:eJIM -l1TaJIM, <DpaHIJ;IDI, l1cnaHM M ApreHTMHa.
MacJIo BMHorpa,n:HbIX KOCTOqeK JIerKOe, IIpaKTMqeCKM He I1MeeT
IJ;BeTa M 3allaxa. l1MeeT KOHCMCTeHIJ;MIO BO,n:bI M 6bICTpO BIIMTbIBaeT-
C KO:>KeH:. 110 CBoeMY COCTaBY MaCJIO KOCTOqeK BMHorpa.ua CXOllHO
C no,n:COJIHeqHbIM MaCJIOM, a 110 IIMmeBOH IJ;eHHOCTM MO.>KeT KOHKY-
pMpOBaTb C coeBbIM, 1I0,n:COJIHeqHbIM M KYKYPY3HbIM MaCJIaMM. B ero
COCTaB BXO,n:T CJIe,n:YIOml1e :>KMpHbIe KMCJIOTbI. 113 HeHaCbImeHHbIX
:>KMpHbIX KMCJIOT: JIMHOJIeHOBa oMera-6 (72%), OJIeMHOBCUI oMera-9
(16%), aJIbQ:>a-JIMHOJIeBCUI oMera-3 (,n:o 1%), lIaJIbMMTOOJIeMHOBCUI
(9-reKca,n:eKaHoBa) oMera-7 (,n:o 1%). 113 HaCbImeHHbIX :>KMpHbIX
KMCJIOT: lIaJIbMMTMHOBa, I1JIM reKca,n:eKaHOBCUI (7%), CTeapMHOBCUI,
MJIM OKTa,n:eKaHOBCUI (4%). JIMHOJIeHOBCUI KMCJIOTa B KOMIIJIeKCe
39

C MOHOHCHaCbIll.{CHHOH OJICMHOBOH KI1CJIOTOH oMcra-9 OKa3bIBaeT
rrpOTI1BOBOCrraJIl1TCJIbHOC 11 I1MMynoCTI1MYJII1PYIOll.{CC .n:CHCTBI1C,
crrOC06CTBYCT HOpMaJI113al{1111 JIl1rrl1JI.Horo 06MCHa, YJIY4IlICHl1IO pa-
60TbI ccp.n:l{a 11 KpOBCHOCHbIX cocy.n:OB, <PYHKl{110Hl1pOBaHml HCPB-
HOH 11 3H.n:OKpI1HHOH CI1CTCM, a TaK:>KC 3<p<pCKTI1BHOMY 01.J:I1ll.{CHI1IO
OpraHl13Ma 1.J:CJIOBCKa OT pa3Horo po.n:a BpC.n:HbIX BCll.{CCTB (TOKCI1-
HOB, IlIJIaKOB, COJICH T.SI:>KCJIbIX MCTaJIJIOB, pa.n:110HYKJII1.n:OB 11 .n:p.).
MaCAO BUHOrpaAHblx KOCTOlieK OTI\UlIaeTCSI caMblM BblCOKUM
CPeAU Bcex U3BecTHbiX MaCel\ U npoAYKTOB cOAep>KaHUeM I\UHO-
l\eBOU KUCAOTbI, a 3TO BeecTBO onpeAeMieT BI\a>KHOCTb KO>KU
U ee cnoco6HoCTb K BOCCTaHOBl\eHUIO U HOpMal\U3aI..4uu Hapy-
weHHou crp)'KTYpbl U, cooTBeTCTBeHHo, BIDKHefrwue KOCMeTU-
lIecKue cBouCTBa BUHOrpaAHOro MaCAa, B lIacrHoCTu ero roo-
C06HOCTb nOMep>KUBaTb OnrnMaAbHYIO YBI\a>KHeHHOCTb KO>KU
U c:rnMYI\UpOBaTb npol..(ecc pereHepal..(Uu KO>KHOm nOKpoBa.
.
.
KpOMC TOro, B MaCJIC CO.n:Cp:>KI1TCSI 1-1,5% HCOMbIJUICMbIX BCll.{CCTB,
OHO 6oraTo crcpOMJI.aMI1I1 cpeHOJIaMl1 (TOK<$ePOJI), BI1TaMl1HaMI1 A, BI'
B 2 , B 3 , B 6 , B 9 , B 12 , C, MaKpo-11 MMKp03JICMCHTaMl1 (KaJIl1H, HaTpI1H, KaJIb-
l{I1H, :>KCJIe30 11 .n:p.), <tmaBOHOMJI.aMI1, <pI1TOCTCpOJIaMl1, .n:y6l1JIbHbIMI1
BCll.{CCTBaMI1, <pI1TOHl.{MJI.aMI1, XJIOpO<pl1JIJIOM, 3H3I1MaMI1. B MaCJIC CCTb
HCKOTOpOC KOJIl14CCTBO BI1TaMI1Ha E (.n:o 135 Mr%), HO 3TO KOJIWlCCTBO
MCHbIlIC,1.J:CM, Harrpl1MCp, B XJIOrrKOBOM MaCJIC, MaCJIC pl1COBbIX OTpy6CH.
II pl1CM 1 cr. JIO:>KKI1 MaCJIa 06ccrrc4l1BacT y.n:OBJIeTBOpCHI1C .n:HCBHOH rro-
TpC6HOCTl1 Opranl13Ma B BI1TaMI1HC E. Crroco6cTBYJOll.{I1H CHIDKCnl1IO
B KpOBI1 ypOBHSI XOJICCTCpl1Ha 11 YKpCIIJICHI1IO crCHOK KpOBCHOCHbIX co-
cy.n:OB, OKa3bIBaIOll(I1H I1MM)'HoYKpCrrJISlIOll.{cc, rrpOTl1BOBOCrraJII1TCJIb-
HOC, paH03a:>KI1BJUIIOIl.{CC, cOCy.n:OpacIlIl1pSlIOll.{CC, npOTI1BOTpOM6W1C-
CKoe .n:CHCTBI1C, BI1TaMI1H E I1rpaCT BIDKHYIO pOJIb B pa60TC CCp.n:C4HO-
COCy.n:I1CTOH 11 rrOJIOBOH Cl1crCM, a TaIOKC He06xo.n:I1M JI.JISI perrpo.n:YKTI1B-
HOro 3.n:OpOBbSl. B KOMnJICKCC C BI1TaMl1HaMI1 A 11 C BI1TaMI1H E OKa-
3bIBaCT 6JIarOTBOpHOC BJII1S1Hl1e Ha pa60TY opraHOB 3peHI1S1, YJIyqIlIaer
<PYHKl.{110HaJIbHOC COCTOSlHI1C CJIl13l1crbIX 060JI04CK 11 KO:>KI1.
BbICOKaSl aHTI10KCI1.n:aHTHaSl aKTI1BHOCTb MaCJIa BI1HOrpa.n:HbIx
KOCT04CK B 3Ha4l1TCJIbHOH Mepc onpe.n:CJISlCTCSI BXO.n:Slll.{I1MI1 B cro
40

COCTaB BI1TaMlfHaMI1 E, A 11 C, <pJIaBOHOI1,QaMI1 pe3BepaTpOJIOM 11
rrpOaHTOl.{l1aHI1,QI1HoM. DJIaro,QapH HaJmql1IO B COCTaBe BbIIlleHa-
3BaHHbIX 6110XI1MI1qeCKI1X KOMrrOHeHTOB BI1HOrpa,QHoe MaCJIO
B 20 pa3 3<p<peKTI1BHee, qeM BI1TaMI1H C, B 60Pb6e C orraCHbIMI1 .n:JIH
OpraHI13Ma qeJIOBeKa cB060,QHbIMI1 pa.n:I1KaJIaMI1 - OC06bIMI1 MO-
JIeKY JIaMl1 KI1CJIOpO,Qa, rrOBpeJK,QaIOll{I1MI1 KJIeTOqHYIO CTPYKTYPY,
HBJIHIOll{I1MI1CH rrpl1QI1HOM rrpeJK,QeBpeMeHHoro CTapeHI1H, B03HI1K-
HOBeHI1H OHKOJIOrl1QeCKI1X 11 BOCrraJIl1TeJIbHbIX 3a60JIeBaHI1M.
CO,QepJKall{I1McH B BI1HOrpa.n:HOM MaCJIe aHTI10KCI1,QaHT pe3Be-
paTpOJI, OKa3bIBaIOll{I1M, KaK 11 BI1TaMI1H E, BbIpaJKeHHoe rrpOTI1BO-
BOCrraJII1TeJIbHOe, rrpOTI1BOTpOM6I1QeCKOe, aHTI1CKJIepOTI1QeCKOel1
rrpOTI1BOorrYXOJIeBOe ,QeMCTBl1e, rro CTpYKType 11 6110JIOrl1QeCKOM
<PYHKl.{1111 CXO,QeH C JKeHCKI1M ropMOHOM 3CTpa.n:I10JIOM. Pe3Bepa-
TpOJI crroco6cTByeT HOpMaJI113al.{1111 6aJIaHCa 3CTporeHOB, YKpeIIJIH-
eT CTeHKI1 KpOBeHOCHbIX COCY,QOB 11 KarrI1JIJIHpOB, YJIYQIllaeT MI1KpO-
l.{I1PKYJIHl.{I1IO KpOBl111 JII1M<pbI, pa60TY rreQeHI1, rrperrHTcTByeT OJKI1-
peHI1IO, B 3HaQl1TeJIbHO Mepe CHI1JKaeT pl1CK B03HI1KHOBeHI1H 60JIe3-
HeM I1apKI1HCOHa 11 A.JIbl.{reMMepa, a TaKJKe peryJIl1pyeT <PYHKl.{1111
CaJIbHbIX JKeJIe3, HBJIHeTCH CTI1MYJIHTOpOM eCTeCTBeHHoro CI1HTe3a
He06xo,QI1MOrO ,QJIH yrrpyroCTl111 3JIaCTI1QHOCTI1 KOJKI1 KOJIJIareHa.
B MaCJIe BI1HOI-pa,QHbIx KOCTOQeK MHOro XJIOpo<pI1JIJIa, 06YCJIaB-
JII1BaIOll(ero 3eJIeHOBaTbIM OTIeHOK MaCJIa. 06JIa.n:aIOll{I1M 6aKTe-
pl1l.{I1,QHbIM CBOMCTBOM XJIOpO<pI1JIJI OKa3bIBaeT TOHI13I1pYIOll{ee
,QeMCTBl1e Ha KOJKY, aKTI1BI1311pyeT rrpol.{ecc 3aJKI1BJIeHI1H rrOBpeJK-
,QeHHbIx TKaHeM KOJKI1 11 CJII1311CTbIX 060JIOQeK, rrpeIIHTcTByeT 06-
pa30BaHI1IO KaMHeM B rrOQKaX 11 MOQeBOM rrY3bIpe, rrpe,QOTBpall{aeT
pa3BI1TI1e aTepOCKJIep03a, crroc06cTByeT YJIYQIlleHI1IO pa60TbI op-
raHOB ,QbIXaHI1H, 3H,QOKpI1HHOM 11 rrl1ll{eBapl1TeJIbHOM CI1CTeM.
Cnoco6blnoAyeHUR:
· fOpHqaH 3KCTpaKl.{I1H H3 ceMHH BI1HOrpa,Qa. HeocrropHMbIM
rrpeI1MYll{eCTBOM crroc06a rrOJIYQeHI1H BHHorpa,QHoro MaCJIa Me-
TO,QOM ropHqeM 3KCTpaKl.{HI1 HBJIHeTCH MaKCHMaJIbHbIM BbIXO,Q
KOHeqHoro rrpO,QYKTa. MMeHHO rr03TOMY ,QaHHbIM MeTO.n: 60JIee
rrorry JIHpeH B rrp0I13Bo.n:CTBe MaCJIa BHHorpa,QHbIX KOCTOqeK, qeM
MeTO,Q XOJIO,QHoro rrpeCCOBaHHH.
· MeTo,Q XOJIO,QHoro rrpeCCOBaHHH rrpl1MeHHIOT pe,QKO BCJIe,QCTBl1e
He60JIbIllOrO KOJIl1qeCTBa BbIXO,Qa KOHeQHOrO rrpO,QYKTa. O,QHaKo
41

I1CnOJIb30BaHMe I1MeHHO 3TOrO MeTO.n:a ,AaeT B03MOX<HOCTb CO-
XpaHMTb B MaCJIe BCe He06xo.n:I1MbIe 6110JIOrWIecKM aKTIlBHbIe
BeIl{eCTBa, KOTOpbIe Onpe,AeJUlIOT ero nOJIe3HbIe CBOHCTBa: aHTM-
OKCI1,AaHTHbIe, pereHepMPYIOIl{l1e M I.{MTonpOTeKTopHbIe (CB.H-
3aHHbIe C 3aIl{MTOH KJIeTOK).
CJIe,AyeT nOMHMTb 0 TOM, liTO B pe.n:KI1X CJIYlIaJIX BCTpeqaeTC.H MH-
.n:MBM.n:YaJIbHaJI HerrepeHOCMMOCTb MaCJIa BMHOrpa.n:HbIX KOCTOlleK.
XpaHI1Tb MaCJIO CJIe.n:YeT B nJIOTHO 3aKpbITbIX <t>JIaKoHax 113 TeM-
Horo CTeKJIa, He 60JIbllIe 1 ro,Aa. nOCJIe OTKpbITM.H xpaHeHMe ,AOJIX<-
HO OCYIl{eCTBJI.HTbC.H TOJIbKO B XOJIO,AMJIbHMKe.
.
XapaKTepU3YIOU(eeCJI BbiCOKOH CTOHKOCTblO K OKJ1CAeHUIO (BBU-
AY HU3KOro COAep)KaHUJI B COCTaBe oMera-3 KHCAOTbI) MaCAO
BUHorPBAHblX KOCTOlieK lIaCTO Ao6aBMIIOT K APyrnM nUU4eBblM
paCTHTeJ\bHbiM MaCAaM (nOACOJ\HeliHOMY/ OJ\UBKOBOMY, J\bHJI-
HOMY/ Pbl)KUKOBOMY) ,AJ\JI yaeJ\HlIeHUJI HX cpoKa xpaHeHUJI.
.
nHw,eooe npHMeHeHHe
MacJIo BMHorpalIHbIX KOCTOlleK 6JIaroJJ;ap.H BbICOKOMY CO.lIep-
X<aHMIO OJIel1HOBOH KMCJIOTbI OTJIMqaeTC.H BbICOKOH CTOHKOCTbIO K
HarpeBaHMIO.lIO BbICOKOH TeMnepaTypbI, HaqMHaeT JJ;bIMMTbC.H npM
TeMneparype 215-216 0c. 3TO CBOHCTBO onpe,AeJI.HeT B03MOX<HOCTb
ero npMMeHeHM.H rrpM BbIcoKoTeMnepaTYPHoH 06pa6oTKe nMIl{eBbIX
npo.n:YKTOB, npM x<apeHMM MJlM npMrOTOBJIeHMM BO <t>pMTIOpe M$lca,
PbI6bI, OBOIl{eH (oc06eHHo arrneTMTHO BbIrJI.HJJ;MT KapTo<t>eJIb, rro.n:-
x<apeHHbIH Ha BMHorpa.n:HOM MaCJIe).
CBeTJIO-x<eJITOe, C 3eJIeHOBaTbIM OTTeHKOM, Hepa<t>MHMpoBaHHoe
BMHorpa.lJ;Hoe MaCJIO 06JIa.n:aeT HeX<HbIM np.HHbIM BKYCOM M CJIerKa
OIl{YTMMbIM opeXOBbIM apOMaTOM. BKYC MaCJIa JIerKMH 11 lIMCTbIH,
n03TOMY OHO M,AeaJIbHO no.n:XO,AMT .n:JI.H 3arrpaBKI1 CaJIaTOB M rrpMro-
TOBJIeHM.H MaHOHe30B. KpOMe Toro, MaCJIO BMHorpa.n:HbIX KOCTOqeK
MCnOJIb3YIOT B KaqeCTBe OCHOBbI .n:JI.H MaCJI.HHbIX BbIT.Hx<eK M3 cne-
I.{MH M np.HHOCTeH, HanpMMep lIeCHOKa, p03MapMHa.
M.HrKO no.n:lIepKMBaIOIl{ee apOMaTMqecKMe 11 BKYCOBbIe Kaqe-
CTBa roTOBbIX KYJIMHapHbIX 6JIIOJJ; (M.HCHbIX, pbI6HbIX, 6JIIO.n: M3 cna-
reTTM, 3aneqeHHbIX MJII1 TYllIeHbIX OBOIl{eH), MaCJIO BMHorpa.n:HbIX
42

KOCTOqeK TaK)Ke HCrrOJIb3yeTC.SI B ,n:OManIHeM KOHCepBHpOBaHHH H
rrpHrOTOBJIeHHH MapHHa,n:OB .lI.JI.SI M.SICa, rrTHUbI HJIH pbI6bI. Bcero
HeCKOJIbKO KarreJIb BHHOrpa,n:Horo MaCJIa CrrOC06HbI rrpH,n:aTb HerrO-
BTOpHMbIH apOMaT ,n:OManIHeH C,n:06HOH BbIIIeqKe 11 BHecTH H3IO-
MHHKY B rrpHBbIqHbIH BKYC TaKHX rrOBCe,n:HeBHbIX 6JIIO,n:, KaK KaIlIH,
Kpyrr.SlHbIe rapHHpb!, KapTO<peJIbHOe rrIOpe. MaCJIo BHHOrpa,n:HbIX
KOCTOqeK 3aqaCTYIO HCrrOJIb3yeTc.SI B KYJIHHapHH TaIOKe B KaqeCTBe
3aMeHHTeJI.SI apaxHcoBorO HJlI1 IIO.n:COJIHeqHOrO MaCJIa.
MeAHIJ,HHCKOe npHMeHeHHe
EJIaro,n:ap.Sl KOMrrJIeKCY ueJIe6HbIX CBOHCTB (HMMYHOCTHMYJIH-
PYIOll{ee, rrpOTHBOBOCrraJII1TeJIbHOe, 6aKTepHl..\H.n:HOe, B.SI)KYll{ee, pa-
H03a)KHBJI.SIIOll{ee) MaCJIO BHHOrpa,n:HbIX KOCTOqeK Ha rrpOT.SI)KeHHH
MHOrnX CTOJIeTHH HaXO,n:I1T pa3H006pa3HOe rrpHMeHeHHe B rrpO<pH-
JIaKTHKe H JIeqeHl111 pa3JIHqHbIX 3a6oJIeBaHHH.
MacJIo BHHOrpa,n:HbIX KOCTOqeK ;:}<p<peKTHBHO B 60Pb6e C 3a6o-
JIeBaHIDIMH rrHIIJ;eBapHTeJIbHOH CHCTeMbI. EJIaro,n:ap.Sl rrpOTHBOBOC-
rraJIHTeJIbHbIM, 6aKTepHUH.n:HbIM, paH03a)KHBJI.SIIOll{HM H pereHepH-
PYIOll{HM CBOHCTBaM (06YCJlOBJIeHHbIM rrpHCYTCTBHeM B 6HOXHMH-
qeCKOM COCTaBe rrOJIHHeHaCbIll{eHHbIX KHCJIOT, BHTaMHHOB A H E,
XJlOp0<pHJlJIa, <pHTocTepOJIOB H <pJIaBoHoH.n:OB) BHHorpa,n:Hoe Mac-
JIO rrOJIe3HO ,n:JI.SI rrpo<pHJIaKTHKH H KaK KOMrrOHeHT KOMrrJIeKCHOro
JIeqeHH.SI 3a6oJIeBaHHH, CB.SI3aHHbIX C ;:}PP03HBHO-.SI3BeHHbIM no-
Bpe)K,n:eHHeM CJlH3HCTbIX 060JIOqeK )KeJIy,n:OqHO-KHIIIeqHOrO TpaKTa
(330<parI1T, raCTpHT, .SI3Ba )KeJIy,n:Ka H ,n:BeHa,n:u:aTHrrepcTHoH KHIIIKH,
raCTpo,n:yo,n:eHHT, KOJIHT, 3HTepOKOJIHT H ,n:p.). BHHorpa,n:Hoe MaCJIO,
OKa3bIBaIOll{ee rerraTorrpOTeKTopHoe ,n:eHCTBHe, qaCTO rrpHMeH.SIeT-
C.SI B COCTaBe KOMrrJIeKCHOH rrpoTHBoorryxOJIeBOH xHMHoTeparrHH,
a TaK)Ke HCrrOJIb3yeTc.SI ,n:JI.SI rrpo<pHJlaKTHKH H KOMrrJIeKcHoro JIe-
qeHH.SI }KeJIqHOKaMeHHoH 60JIe3HH, XOJIel.{HCTHTa, rerraTHTa, aJIKO-
rOJIbHbIX rrOpa)KeHHH rreqeHH.
BHHorpa.n:Hoe MaCJIO rrOJIO)KHTeJIbHO BJIH.SIeT Ha COCTO.SlHHe
cep,n:eqHO-coCY.ll:HCTOH CHCTeMbI. Co.n:ep)Kall{l1ec.Sl B MaCJIe oMera-6 H
oMera-9 KHCJIOTbI, <pJIaBOHOH.n:bI, BHTaMHHbI A, E, C, BHTaMHHbI rpyrr-
rrb! B H ,n:y6HJIbHbIe Bell{eCTBa crroco6cTBYIOT rrOBbIIIIeHHIO ;:}JIaCTJIq-
HOCTH H YKperrJIeHI1IO CTeHOK KpoBeHocHbIx COCy,n:OB, OKa3bIBaIOT
43

cocy.n:opacnHfpHIOll(ee .n:eHCTBl1e, CHl1)1(aIOT B KpOBI1 ypOBeHb rrJIO-
xoro XOJIeCTepI1Ha, rrperrHTCTBYH 06pa30BaHI1IO aTepOCKJIepOTH-
qeCKI1X 6JIHllleK, a TaK)I(e rrpe.n:OTBpall(aIOT TpOM6006pa30BaHI1e H
pa3BI1TI1e BOCrraJIl1TeJIbHbIX rrpoueCCOB B apTepHHX 11 BeHax. I1MeH-
HO rr03TOMY 6JIaroTBopHO .n:eHcTByIOll(ee Ha cep.n:ue 11 KpOBeHOCHble
COCy.n:bI BI1HOrpa.n:Hoe MaCJIO 113.n:aBHa Haxo.n:I1T npl1MeHeHHe B npo-
<pHJIaKTI1Ke 11 KOMrrJIeKCHOM JIeqeHI1H aTepOCKJIep03a, rl1rrepTOHH-
qeCKOH 60JIe3HI1, TPOM6030B, I1llleMI1QeCKOH 60JIe3HI1 cep.n:ua, cep-
.n:eQHOH He.n:OCTaTOqHOCTI1, HH<paPKTOB, I1HCYJIbTOB, a TaK)I(e BeCbMa
3<p<peKTI1BHO rrpl1 TaKI1X COCy.n:HCTbIX 3a60JIeBaHI1HX, KaK Bap11K03-
Hoe paCllll1peHl1e BeH, Kyrrep03, .n:l1a6eTI1QeCKaH peTI1HOrraTHH, .n:I1C-
TpO<pI1H )l(eJITOrO rrHTHa CeTQaTKI1, reMoppOH.
OTMeQaeTCH 6JIaroTBopHoe .n:eHCTBHe BI1HOrpa.n:Horo MaCJIa
Ha MY)l(CKOH OpraH113M. 3TO MaCJIO Co.n:eP)l(I1T Bell(eCTBa, crroc06-
CTByIOll(He rrOBbIllleHI1IO rrOTeHUI1I1, HOpMaJIH3aUl111 3peKTI1JIbHOH
<PYHKUI1I1 11 rrpouecca crrepMaToreHe3a, a TaK)I(e YJIYQlllaIOll(He pa-
60TY rrpe.n:CTaTeJIbHOH )l(eJIe3bI (K TaKI1M Bell(eCTBaMH OTHOCHTCSJ.
BI1TaMHH E, rrOJIHHeHaCbIll(eHHble KI1CJIOTbI oMera-6 H oMera-9,
6eTa-CI1TOCTepOJI, BHTaMHHbI B311 B 6 ) . B CBH3H C 3THM BHHorpa.n:-
Hoe MaCJIO peKOMeH.n:yeTcH BKJIIOQaTb B pauHOH B KaQeCTBe cpe.n:-
CTBa rrpo<pI1JIaKTI1KI1 H BcrrOMOraTeJIbHOrO cpe.n:CTBa KOMrrJIeKCHO-
ro JIeQeHI1H MY)l(CKOro 6eCrrJIo.n:HH, npOCTaTI1Ta, paKa rrpOCTaTbI H
a.n:eHOMbI rrpe.n:CTaTeJIbHOM )l(eJIe3bI.
BI1HOrpa)J:Hoe MaCJIO YKperrJIHeT H )l(eHCKOe 3.n:opOBbe. BHTaMI1H
E, HCTOQHI1KOM KOToporo HBJIHeTCH MaCJIO BI1HOrpa.n:HbIX KOCTOQeK,
OKa3bIBaeT rrOJIO)l(l1TeJIbHOe BJII1HHl1e Ha OpraHI13M )l(eHll(HHbI B rre-
pHO.n: 6epeMeHHOCTI1 11 po.n:OB, a TaK)I(e crroc06cTByeT YCI1JIeHI1IO
JIaKTaUI1H 11 B 3HaQl1TeJIbHOH Mepe YJIYQlllaeT BKYC 11 KaQeCTBO Ma-
TepHHcKoro MOJIOKa. BBe.n:eHl1e B paUHOH BI1HOrpa.l(HOro MaCJIa, 60-
raToro BI1TaMI1HaMI1 E, B 6 , B g , rrOJIHHeHaCbIll(eHHbIMI1 KI1CJIOTaMH,
3cTporeHorro.n:06HbIMI1 <pJIaBOHOI1.n:aMI1 11 <pI1TOCTepOJIaMH, MO)l(eT,
KpOMe Toro, npl1HeCTI1 Oll(YTI1MYIO rrOJIb3Y )l(eHll(I1HaMI1, I1CrrbITbI-
BaIOll(HM 60JIe3HeHHble Oll(Yll(eHIDI B rrpe.n:MeHcTpYaJIbHbIH HJII1
KJIHMaKTepl1QeCKI1H rrepHO.n:. E)I(e.n:HeBHoe yrrOTpe6JIeHI1e B rrHll(Y
MaCJIa KOCTOQeK BI1HOrpa.n:a TaK)I(e rrpe.l(OTBpall(aeT pa3BI1TI1e pa3-
JIWlHbIX HH<peKUI10HHO-BOCrraJIHTeJIbHbIX 11 ropMoH03aBI1CI1MbIX
44

3a6oJIeBaHI1H )l(eHCKOH rrOJIOBOH C<pePbI (B TOM 411CJIe )l(eHcKoro
6eCrrJIO,n:I1H ).
BI1HOrpa,n:HOe MaCJIO - OCHOBa YKperrJIeHI1H I1MMYHI1TeTa I1,n:OJI-
rOJIeTI1H. KaK I1CT04HI1K rrpl1pO.n:HbIX aHTI10KCI1,n:aHTOB (BI1TaMI1HOB
A, E, C, pe3BepaTpOJIa, rrpOaHTOl.{l1aHI1,n:I1Ha) MaCJIO BI1HOrpa,n:HbIX
KOCT04eK C ycrrexoM rrpl1MeHHeTCH B Ka4eCTBe cpe,n:cTBa rrpo<plUIaK-
TI1KI1 I1H<PeKI.{110HHbIX 11 OHKOJIOrl14eCKI1X 3a6oJIeBaHI1H. Oco6eH-
HO ;:}<p<peKTI1BHO OHO B rrpoctmJIaKTI1Ke 11 B COCTaBe KOMrrJIeKcHoro
JIeqeHI1H ropMOH03aBI1CI1MbIX orryxOJIeH, K KOTOpbIM OTHOCHTCH
paK rrpOCTaTbI, paK HI14HI1KOB, paK MOJI04HOH )l(eJIe3bI. PeryJIHp-
Hoe yrrOTpe6JIeHI1e B rrl1Il{Y OTJII14aIOIl{erOCH aHTI10KCI1.lI:aHTHbIMI1
CBOHCTBaMI1 BI1HOrpa,n:Horo MaCJIa rr03BOJII1T COXpaHI1Tb Ha ,n:OJIrl1e
ro,n:bI 3,n:opOBbe, MOJIO,n:OCTb 11 KpaCOTY.
MacJIo BI1HOrpa,n:HbIX KOCT04eK xoporno 3apeKOMeH,n:OBaJIO ce6H
rrpl1 JIe4eHI111 yrpeBaToH CblIIl1, cTperrTo,n:epMI1I1 11 ,n:pyrl1x ,n:epMa-
TI1TOB, rrpl1 rrepecynll1BaHl111 KO)l(I1 rro,n: ,n:eHCTBl1eM He6JIarorrpl1-
HTHbIX <paKToPOB, KO)l(HbIX yrrJIOTHeHI1Hx, l.{eJIJIIDJII1Te, rrcopl1a3e,
Tpo<p114eCKI1X H3Bax, yxo,n:e 3a )l(l1pHOH 11 rrp06JIeMHOH KO)l(eH, rrpl1
Heo6xo.n:I1MOCTI1 6bIcTporo 3a>KI1BJIeHI1H TpeIl{I1H, MeJIKI1X TpaBM,
cca,n:I1H, O)l(OroB, rrOpe30B. BI1HOrpa.n:Hoe MaCJIO crroco6cTByeT pe-
reHepal.{l111 rrOBpe)l(.lJ:eHHoro KO)l(HOrO rroKpoBa 11 OKa3bIBaeT BbIpa-
)l(eHHOe 6aKTepl1l.{l1.n:Hoe, rrpOTI1BOBOCrraJIl1TeJIbHOe 11 aHTI1Cerrrn-
4eCKoe ,n:eHCTBl1e rrpl1 pa3JII14HbIX TpaBMax KO)l(I1.
KOCMeTH"IecKoe npHMeHeHHe
Co,n:ep)l(aIl{ee BeIl{eCTBa, YJIY4rnaIOIl{ee COCTOHHl1e KO)l(I1, BOJIOC
11 HOrTeH (K TaKI1M KOMrrOHeHTaM OTHOCHTCH BI1TaMI1HbI A, E, BI1-
TaMI1HbI rpyrrrrbI B, <pJIaBOHOl1.ll:bI, rrOJII1HeHaCbIIl{eHHbIe KI1CJIOTbI
oMera-6 11 oMera-9, <pI1TOCTepOJIbI, xJIopoclmJIJI), MaCJIO BI1HOrpa,n:-
HbIX KOCT04eK HBJIHeTCH O,n:HI1M 113 Hal160JIee rrorrYJIHpHbIX B KOC-
MeTOJIOrl111 paCTI1TeJIbHbIX MaCeJI. OHO I1CrrOJIb3YeTCH B Ka4eCTBe
cpe,n:CTBa, YBJIa>KHHIOIl{ero KO)l(Y, KaK JII06pl1KaHT rrepe,n: 6pl1TbeM.
I1OCKOJIbKy MaCJIO ;:}TO JIerKoe, OHO xapaKTepl13YeTCH BbICOKOH rrpOHI1-
KaIOIl{eH crrOC06HOCTbIO, rro,n:xo,n:1IT MH KO)l(I1 JII06oro Tl1rra, rrpeJK,lJ,e
BCero )l(l1pHOH. DbICTpO BrrlITbIBaeTCH, He OCTaBJIHH )l(l1pHOro 6JIeCKa
45

M OIIJ;YIIJ;eHMH JIMrrKOCTM, CMHPIaeT M YBJIa:>KHHeT KO:>KY, rrpe.n:oxpa-
HHH ee OT rne.rryrneHMH M BbICbIxaHMH.
MacJIo BMHorpa.n:HbIX KOCTOqeK crroc06CTBYeT OMOJIO:>KeHMIO KO-
:>KM, YBeJUNeHMIO ee yrrpyrocTM, YCTpaHeHMIO MOpIIJ;MH, OKa3bIBa-
eT BbIpa:>KeHHOe BOCCTaHaBJIMBaIOIIJ;ee, rrpOTMBOBOCrraJIMTeJIbHOe,
aHTMOKCM.n:aHTHoe .n:eHCTBMe, rrO.lUl:ep:>KMBaeT OrrTMMaJIbHOe COOT-
HorneHMe :>KMpOB M BJIarM B KO:>Ke. B OCHOBe rnMpoKoro MCrrOJIb30-
BaHMH B KOCMeTOJIOrMM MaCJIa BMHorpa.n:HbIX KOCTOqeK JIe:>KMT em
crroc06HOCTb YJIyqrnaTb TOHYC M CTPYKrypy KO:>KM (OHa CTaHOBMTCH
60JIee MHrKOH M rJIa.n:KOH), 06eCrreqMBaTb OTrneJIyrnMBaHMe oporo-
BeBllIMX KJIeTOK, peryJIMpOBaTb <PYHKI..1MM CaJIbHbIX :>KeJIe3 (rrpe.n:oT-
BpaIIJ;aTb qpe3MepHoe BbI.n:eJIeHMe KO:>KHOro CaJIa M paCIlIMpeHMe
rrop). I103TOMY 3TO MaCJIO qaCTO rrpMMeHHIOT B COCTaBe KOMrrJIeKC-
Horo JIeqeHMH yrpeBoH CbIIIM.
MacJIo BMHorpa.n:HbIX KOCTOqeK I..1eJIeCOO6pa3HO HaqMHaTb rrpM-
MeHHTb rrOCJIe 35 JIeT, rrOCKOJIbKY OHO TOHM3MPYeT M OCBe:>KaeT KO-
:>KY, nOBbIlliaeT ee 3JIaCTMqHOCTb M yrrpyrocTb (Bxo.n:HIIJ;Me B COCTaB
BMHorpa.n:Horo MaCJIa BMTaMMHbI A, C M pe3BepaTpOJI rrOBbIIlIaIOT
aKTMBHOCTb KJIeTOK -<pM6p06JIaCTOB, BbIpa6aTbIBaIOIIJ;Mx KOJIJIa-
reH M 3JIaCTMH). MacJIo YCKopHeT npOI..1eCC pereHepaI..1MM KO:>KHO-
ro rrOKpOBa, YJIyqIlIaeT CTPYKTYPY II pe.rrbe<p KO:>KM, crroc06cTByeT
OTIlIeJIYIlIMBaHMIO oporOBeBIlIMX KJIeTOK 3IIMllepMMCa, aKTMBHOH
rpaHYJIHI..1MM M 3IIMTeJIM3aI..1MM rrOBpe)K,ll,eHHbIX yqaCTKOB. MacJIo
KOCTOqeK BMHorpa.n:a, OKa3bIBaIOIIlee BbIpa:>KeHHOe aHTMOKCM.n:aHT-
Hoe .n:eHCTBMe, rrpe.n:yrrpe:>K.n:aeT npe:>K.n:eBpeMeHHoe CTapeHMe KO:>KM,
B qaCTHOCTM CBH3aHHoe C B03.n:eHCTBMeM YJIbTpa<pMOJIeTa M ropMO-
HaJIbHbIM .n:Mc6aJIaHCOM, a TaIOKe YCMJlMBaeT 6apbepHbIe <PYHKI..1MM
KO:>KM.
BMHorpa.n:Hoe MaCJIO YJIyqIlIaeT I..1BeT KO:>KM JIMI..1a, OKa3bIBaeT
JIerKOe oT6eJIMBaIOll(ee .n:eHCTBMe Ha KO:>KY, IIpe.n:OTBpall(aeT no-
HBJIeHMe B03paCTHbIX IIlIrMeHTHbIX rrHTeH. AKTMBM3MpyeT 06MeH
BeIIJ;eCTB M KpOBOo6paIIJ;eHMe B BepXHMX CJIOHX KO:>KM, YKperrJIHeT
IIO.n:KO:>KHbIe KarrMJIJIHpbI, HOpMaJIM3YeT MMKPOllMPKYJIHI..1MIO KpOBM
M JIMM<po.n:peHa:>K B no.n:KO:>KHO-:>KMpOBOM cJIoe, IIpe.n:OTBpaIIJ;a5I Ta-
KMM 06pa30M <pOpMMpOBaHMe I..1eJIJIIOJIMTHbIX OTJIO:>KeHMH M Kyrre-
p03a ( «COCy.n:MCTbIX 3Be3.n:OqeK ).
46

MaCJIo m1HOrpa.llHbIX KOCTOqeK BOCCTaHaBJIHBaeT JIHIIH.ZJ;HbIH
6a.JIaHC KO)l(H, HapyrneHHbIH B pe3yJIbTaTe qaCTOrO IIpHMeHeHHH
MbIJIa, rnaMIIYHeH, reJIeH ,QJIH ,Qyrna.
MacJIo HCIIOJIb3YlOT 1) B qHCTOM BH.n:e (B KaqeCTBe 6a30Boro
MaCJIa), 2) KaK 6HOJIOrW-IeCKH aKTHBHbIH KOMIIOHeHT (B KaqeCTBe
,Qo6aBKH - 10-15%) KOCMeTHqeCKOH IIpO,QYKI.{HH - BOCCTaHaBJIH-
BalOIIJ:HX Cpe.n:CTB ,QJIH MOPIIJ:HHHCTOH HJIH IIOBpe)l()];eHHOH KO)l(H,
B IIepBYIO Oqepe,Qb B 06JIacTH BOKpyr rJIa3, cpe.n:CTB ,1I,JUJ TOHKHX,
JIOMKHX H IIOBpe)l(.n:eHHbIX BOJIOC, ry6Hblx IIOMa)];, KpeMOB .lI.JIH PYK
H TeJIa H MOlOll(HX Cpe.n:CTB (MbIJIa, reJIeH .lI.JIH .n:YllIa, llIaMIIYHeH).
TIpH'leM BHHorpa,n:Hoe MaCJIO HBJIHeTCH O,QHHM H3 HeMHornx YHH-
BepcaJIbHbIX paCTHTeJIbHbIX MaCeJI, IIO,QXO,QHIl(HX IIpaKTH'leCKH .n:JIH
JII060ro THIIa KO)l(H. MacJIo BHHorpa.n:HbIX KOCTOqeK llIHpOKO HC-
IIOJIb3YIOT B COCTaBe cpe.n:CTB .n:JIH yxo,Qa 3a )l(HpHOH, cMernaHHoH,
IIpo6JIeMHOH, CYXOH, qYBcTBHTeJIbHOH, 3peJIOH H YBH.n:alOIl(eH KO-
)l(eH JIHl.{a, PYK H llIeH. TaK)I(e OHO IIO.n:XO.n:HT .lI.JIH 6epe)l(Horo YXo.n:a
3a He)l(HOH H qYBcTBHTeJIbHOH KO)l(eH BOKpyr rJIa3, KO)l(eH 610CTa
H 06JIaCTH ,QeKOJIbTe. 3) MO)l(HO IIpHMeHHTb MaCJIO B CMeCH (1:1)
C .n:pyrHMH paCTHTeJIbHbIMH MaCJIaMH, TaKHMH KaK MHH.n:a.JIbHOe,
a6pHKocoBoe (H .n:pyrHe KOCTOqKOBble MaCJIa), )l(o)l(06a, aBOKa-
.n:o, 4) KaK OCHOBY .n:JIH paCTBopeHIDI a<lmpHblx MaCeJI. HarrpHMep,
B CMeCH C caH.n:a.JIOBbIM MaCJIOM MaCJIO KOCTOqeK BHHorpa.n:a HBJIH-
eTCH TOHH3HPYIOIl(HM cpe,QCTBOM )];JIH yxo,Qa 3a MOpIl(HHHCTOH, cy-
XOH HJIH ,QpH6JIOH KO)l(eH JIHl.{a. A rrpH yxo.lle 3a CYXOH H qYBCTBH-
TeJIbHOH KO)l(eH 'laIl(e Bcero HCIIOJIb3YlOT CMeCb YBJIIDKHHIOIIJ:ero H
CMHr'lalOIl(erO BHHorpa.n:Horo MaCJIa C MaCJIaMH aBOKa,n:o, )1(0)1(000,
3apo.n:blrneH IIllIeHHl.{bI, MHH.n:a.JIbHbIM.
MacJIo rrpHMeHHeTcH H B apoMaTepaIIHH KaK 6a30Boe.
B .n:oMarnHeH KOCMeTOJIOrHH MaCJIO BHHOrpa)];HbIX KOCTOqeK qa-
CTO HCrrOJIb3YlOT .n:JIH BHTaMHHHOrO 060raIl(eHIDI rOTOBbIX KOCMe-
THqeCKHX rrpo.n:YKTOB (B OCHOBHOM KpeMoB H rnaMIIYHeH), a TaK-
)l(e B KaqeCTBe cpe.n:cTBa .n:JIH OqHIl(eHHH KO)l(H H CHHTIDI MaKIDI)I(a,
rrpH.ll:aHIDI TOHyca H yrrpyrocTH He)l(HOH KO)l(e 6lOcTa, YCTpaHeHHH
MHMHqeCKHX MOpIl(HH Ha KO)l(e BOKpyr rJIa3, B KaqeCTBe COCTaB-
Horo KOMrrOHeHTa pa3JIHqHbIX MaCOK H arrrrJIHKaI.{HH, MaCCa)l(HbIX
MaCeJI (B TOM qHCJIe ,QJIH aHTHl.{eJIJIIOJIHTHOrO MaCCa)l(a), JIOCbOHa
47

rrOCJIe 6PHTbH, KaK COJIHue3aIIJ;HTHOe Cpe,n:CTBO (,n:o H rroCJIe 3ara-
pa), 6aJIb3aM ,n:JIH ry6, Cpe,n:CTBO ,1I,JUI peryJIHpHoro yxo,n:a 3a TOHKH-
MH, JIOMKHMH, rrOBpe)K.n:eHHbIMH H CeKYIIJ;HMHCH BOJIOCaMH, BCrrO-
MOraTeJIbHOe Cpe,n:CTBa .lI.JIH MaHHKIOpa H rre,n:HKIOpa (BHHOrpa,n:HOe
MaCJIO HaHOCHT Ha HOfTeBYIO KYTHKYJIY .lI.JIH ee YBJIa)KHeHHH H pa3-
MHft:leHHH), Cpe,n:CTBa .lI.JIH YKperrJIeHHH HOrTeH, COCTaBHOH KOMnO-
HeHT MbIJIa, H3rOTaBJIHBaeMOrO B .n:OMaIllHHX YCJIOBHHX, Cpe,n:CTBa
.lI.JIH JIe4e6HbIX BaHH, YJIY4IllaIOIIJ;HX UHPKYJIHUHIO KpOBH.
060ral1.(eHMe KOCMeTM4eCKMX CpeACTB BMTaMMHaMM M APyrMMM
nO/\e3HbIMM Bel1.(eCTBaMM
B IllaMrrYHH 06bI4HO ,n:06aBJIHIOT 7-10%, B KpeMbI - 12-15%
MaCJIa BHHorpa,n:HbIX KOCT04eK.
CpeACTBO ,4J\Sl e)l(eAHeBHoro yxoAa 3a KO)l(ei1, cpeACTBO nocl\e
3arapa MI\M npMHSlTMSl Aywa, I\OCbOH nocl\e 6pMTbSl
MacJIo BHHorpa.n:HbIX KOCT04eK MO)KHO HCrrOJIb30BaTb KaK
B 4HCTOM BHlle, TaK H B CMeCH C JII06bIMH KOCMeTH4eCKHMH Mac-
JIaMH (B COOTHOIlleHHH 1:1) HJIH B CMeCH C HeCKOJIbKHMH KarrJIH-
MH ;:}<pHpHbIX MaCeJI (06bI4HO .n:JIH rrpHroTOBJIeHHH TaKoH CMeCH
B 1 4. JIO)KKY BHHOrpa,n:Horo MaCJIa ,n:06aBJIHIOT 2 KarrJIH ;:}<pHpHOro
MaCJIa p030Boro ,n:epeBa, JIHMOHa, arreJIbCHHa).
CpeACTBO AI\Sl 04MlLIeHMSl KO)l(M /\MLa M/\M CHSlTMSl MaKMSl)l(a
HaHecTH Ha cMo4eHHbIH B ropH4eH Bo,n:e H OT)KaTbI:H TaMrrOH
5-6 KarreJIb BHHorpa.n:Horo MaCJIa H rrpOTepeTb HM KO)KY.
YXOA 3a cyxoi1, we/\ywal1.(ei1cSl, Bocnal\eHHoi1 M/\M YBSlAalOl1.(ei1
KO)l(ei1
CMeIllaTb BHHorpa,n:Hoe MaCJIO B COOTHOIlleHHH 1:1,2:1 HJlH 3:1
C 60JIee rrHTaTeJIbHbIMH H JKHpHbIMH KOCMeTH4eCKHMH MaCJIaMH,
TaKHMH KaK MaCJIO aBOKa.n:o, )Ko)Ko6a, MaCJIO 3apo,n:bIIlle:H rrIlleHH-
UbI, H ,n:06aBHTb B 31)' CMeCb rro 2 KarrJIH ;:}<pHpHbIX MaCeJI arreJIbCH-
Ha HJIH CaHllaJIa.
YXOA 3a 3pe/\oi1 KO)l(ei1
CMemaTb 2 CT. JIOJKKH MaCJIa KOCT04eK BHHorpa.n:a C 2 KarrJIHMH
;:}<pHpHOro MaCJIa caH,n:aJIa.
48

YCTpaHeHMe MMMM4eCKMX MOpl1.(MH BOKpyr rl\a3
HaHOCIITb Ha KOX<Y B 06JIaCTII rJIa3 1-2 pa3a B .n:eHb CJIe,l{YIO-
ll{YIO CMeCb: 1 CT. JIOX<Ka MaCJIa BIIHOrpa.n:HbIX KOCTOqeK, 1 CT. JIOX<-
Ka MaCJIa aBOKa,l{O, rro 2 KarrJIII ;:}(lmpHbIx MaCeJI CaH,l{aJIa, HepOJII1
IIJIII p03bI.
YCTpaHeHMe rl\y6oKMx MOpl1.(MH
HaHOCIITb Ha KOX<Y JIlIl.{a 1- 2 pa3a B ,l{eHb cJIe.n:YIOll{YIO CMeCb:
,l{06aBIITb K 1 CT. JIOX<Ke BIIHOrpa,l{HOrO MaCJIa rro 2 KaIIJIII ;:}<lmpHbIx
MaCeJI <peHxemI, MHTbI, COCHbI, HepOJIII.
aCKM,annI\MKaMM
MacKI1 II arrrrJIIIKa1.{111I C MaCJIOM BIIHOrpa.n:HbIX KOCTOqeK YCKOPH-
lOT BOCCTaHOBJIeHlIe TKaHeM, YBeJIlIqlIBaIOT ynPyrOCTb KOX<II, crroco6-
CTBYIOT pa3rJIIDKIIBaHIIIO MOpll{lIH, rrpl1)J,alOT Kox<e 3,l{OpoBbIMII Kpa-
CIIBbIM BII,l{, rrlITaIOT ee. PeKoMeH.n:yIOTCH rrplI rrp06JIeMHOM Kox<e.
I1porrlITaHHbIe MaCJIOM CaJI<peTKII HaKJIa,l{bIBaTb Ha rrp06JIeMHbIe
yqaCTKII KOX<II 1-2 pa3a B ,l{eHb, OCTaBJIH.H Ha 20 MIIH. no OKOHqa-
HJilI rrpOl{e,l{ypbI JIIII.{O rrpOTlIpaTb TaMrrOHOM, CMOqeHHbIM B TerrJIOM
BO.n:e. TaKaJI MaCKa crroc06cTByeT aKTIIBHOM pereHepal.{lI11 BepXHero
CJIOH KOX<II, rrpe,l{yrrpeX<,l{aeT rrOHBJIeHlIe MOpll{IIH II rrpl1,l{aeT Kox<e
JIlIl.{a 3.n:OpOBbIM BII,l{.
I1plI HeB03MOX<HOCTII rrplIMeHeHIIH MaCOK II arrrrJIIIKal.{IIM MOX<-
HO rrplI6erHYTb K yrrpOll{eHHOMY BaplIaHTY rrpOl.{e,l{ypbI: CMa3bIBaTb
rropax<eHHbIe yqaCTKII KOX<II 2-3 pa3a B ,l{eHb JIII60 qlICTbIM BIIHO-
rpa,l{HbIM MaCJIOM, JIII60 ero CMeCbIO C MaCJIaMII aBOKa,l{O, 3apO,l{bI-
rneM rrrneHlIl.{bI IIJIII x<ox<06a B COOTHorneHlI1I 1: 1 C ,l{06aBJIeHlIeM
3<plIpHbIX MaCeJI JIIIMOHa, pOMarnKII, CaH,l{aJIa, IIJIaHr-IIJIaHra, JIa-
BaH,l{bI, p03bI IIJIII Mox<x<eBeJIbHI1Ka (rro 2 KarrJII1 3<plIpHbIX MaCeJI
Ha 2 CT. JIOX<KII KOCMeTlIqeCKoro MaCJIa).
MacJIo BIIHOrpa.n:HbIX KOCTOqeK Mox<eT rrplIMeHHTbCH ,l{J'IH Ma-
COK II arrruIl1Kal.{lIM B qlICTOM BII,l{e, B CMeCII C MaCJIaMII 3apO,l{bIrnei1
rrrneH11 I.{bI, x<0x<06a, aBOKa,l{O. MOX<Ho ,l{06aBJIHTb rro 1-2 KarullI
3<plIpHbIX MaCeJI CaH,l{aJIa, p03MaplIHa, pOMarnKII, IIJIaHr-IIJIaHra,
JIaBaH,l{bI, JIIIMOHa I1JIII no 2-3 KarrJII1 3<plIpHbIX MaCeJI p03bI, MOX<-
x<eBeJIbHIIKa (Ha 1-2 CT. JIOX<KII).
49

IIpH X<HpHOM KO)Ke C pacmHpeHHbIMH nOpaMH peKOMeH.ZJ:yeTcH
e)Ke.ll:HeBHO .lI:eJIaTb TaKYIO MaCKY: Ha rrpe.ll:BapHTeJIbHO OtJHIeHHyIO
KO)KY JIHua H 06JIaCTb .lI:eKOJIbTe HaHeCTH He6oJIbmOe KOJIW:leCTBO
CMeCH BHHOrpa.lIHOrO MaCJIa C MaCJIOM aBOKa.zI.O, HJIH MaCJIOM )KO-
)Ko6a, HJIH 3apO.ll:bImeM nmeHHUbI. JIerKHMH .l{BH)KeHHHMH B6HBaTb
MaC.7BIHYIO CMeCb B KO)KJ KOHtJHKaMH naJIbueB. Qepe3 20 MHHYT H3-
JIHmKH MaCJIa Y.lI:aJIHTb CaJI<f>eTKoM.
Macca)K
IIpH KO)KHbIX yIIJIOTHeHHHx H u;eJIJIIOJIHTe a<f><f>eKTHBeH rJIY-
60KHM MaCCIDK C MaCJIOM BHHOrpa.zI.HbIx KOCTOqeK C .lI:06aBJIeHHeM
MaCJIa )Ko)Ko6a HJIH aBOKa.n:o, a TaI()Ke a<f>HpHbIX MaCeJI MO)K)Ke-
BeJIbHHKa, repaHH, JIHMOHa, KHnapHca, <f>eHXe.7BI (no 2 KanJIH a<f>Hp-
HOro MaCJIa Ha 2 CT. JIO)KKH 6a30BOrO MaCJIa) HJIH a<PHpHbIX MaCeJl
JIaBaH.lI:bI, p03MapHHa, naqYJIH (no 3 KanJIH a<f>HpHoro MaCJIa Ha
2 CT. JIO)KKH 6a30Boro MaCJIa).
,lIJIH MaCCa)Ka JIHu;a H TeJIa He6oJIbmOe KOJIHqeCTBO BHHorpa.n:HO-
ro MaCJIa paCTHpaIOT Me)K,l{Y JIa.n:OHHMH H BTHpaIOT B KO)KY KPYro-
BbIMH MaCCa)KHbIMH .lI:BH)KeHHHMH .lI:O nOJIHOrO BnHTblBaHHH. 3<f>-
<f>eKTHBHOCTb TaKOrO MaCCa)Ka MaKCHMaJlbHa nOCJIe npOBe.ll:eHHH
BO.ll:HbIX npOu;e.ll:YP (caYHbI, 6aHH, .lI:yma HJIH KyIIaHIDI B 6acceMHe).
AHTHu;eJIJIIOJlHTHbIM MacCIDK C npHMeHeHHeM MaCJla KocroqeK BH-
Horpa.n:a JIyqme npOBO.ll:HTb 1 pa3 B 2 .lI:HH. IIocJIe MaCCa)Ka peKO-
MeH.lI:yeTcH nOJIe)KaTb 30 MHHYT.
PaCT#l1paHJ1e nocl\e npJ1HJlTJ1J1 COl\He4HbiX BaHH
,lIo6aBHTb K 20 MJI MaCJIa BHHorpalIHbIx KOCTOqeK 8 KaIIeJIb
a<PHpHoro MaCJIa JIaBaH.lI:bI.
CpeACTBO Al\JI YI\Y4weHJ1J1 L(J1PKYI\JlL(J1J1 KpOBJ1 B OpraHJ13Me
IIpHroToBHTb TenJlyIO BaHHY C .lI.06aBJIeHHeM CMecH BHHOrpa.n:-
HOro MaCJIa C Me.ll:OM, npHHHMaTb BaHHy B TeqeHHe 20 MHHYT.
CpeACTBO Al\JI YCTpaHeHJ1J1 paCTJI)KeK KO)KJ1 (CTPJ1i1)
CMa3bIBaTb np06JIeMHbIe yqacrKH CMeCbIO 2 q. JIO)KeK BHHO-
rpa.n:Horo MaCJla C 2 KanJlHMH a<f>HpHbIx MaCeJl MHTbI, JIaBaH.lI.bI MJIH
rn03.l1:HKH.
50

CpeACTBO ANl YKpenl\eHJ1J1 BOI\OC, npJ1AaHJ1J1 J1M 61\eCKa J1 we/\-
KOBJ1CTOCTJ1
JIerKHMH .n:BH)KeHHMMH BrnpaTb MaCJIO BHHOrp3,l:(HbIX KOCTOtIeK
B KO)KY rOJIOBbI 3a 15 MHHYT .n:o MbITMI BOJIOC.
B.....WHEBbIX KOCTOlJEK MACAO
B COCTaB MaCJIa BHWHeBbIX KOCTOtIeK
"
, . ;;r;: -). I
l.,.,'I" tI"" ""/
., 11.1 Ii: '' .1J ' 1 I
,.." .,.., ,. , !
I "/; \:'*-/J } \
i ,/ ',,' \', I
. ft'. ,,;t r: r ' 'I'
: ). I':; >. I
.'t "'J ! 1:',
:: ,."."." \ f
l' -  '-.,; . '" ."
.J., it ;' 1
!   n-,
" ,:\ .
BXO,WIT rrpHpO,lJ:HbIe aHTHOKCH.n:aHTbI, aJlb-
<pa-, )J;eJIbTa- H raMMa-TOKO<pePOJIbI, rrOJIH-
HeHaCbIeHHbIe )KHpHble KHCJIOTbI, Ha3bI-
BaeMble eleostearic H HMelOHe cxo.n:CTBO C
raMMa- JIHHOJIeHOBOH KHCJIOTOH, 6JIaro.n:apM
tIeMY rrpe,lJ:OTBpaaeTC.H rrOrJIOeHHe YJIb-
Tpa<pHOJIeTOBOrO H3JIyqeHWI H <popMHpyeT-
C5I 6apbep Ha nOBepXHOCTH KO)KH H BOJIOC.
MacJIo rrOJIy'lalOT XOJIO,lJ:HbIM rrpecco-
BaIfHeM. fOTOBbIH rrpO,lJ:yKT HMeeT CBeTJIO-
)KeJITbIH IU3eT.
IIpH HapY)KHOM rrpHMeHeHHH MaCJIa rrpornBOrrOKa3aHHH He cy-
ecTByeT.
XpaHHTh MaCJIO MO)KHO,lJ:O 1 rO,lJ:a B IIpOXJI3,l:(HOM H TeMHOM MeCTe.
MeAH....HHcKoe npHMeHeHHe
B Mro.n:ax BHWHH co.n:ep)KaTCM caxapa, HH03HT, <pJIaBOHOH.n:bl,
OpraHHtIeCKHe KHCJIOTbI (B OCHOBHOM JIHMOHHa5I, M6JIotIHa5I, ca-
JIHIJ:HJIOBa5I), reMHQeJIJIIOJI03a, rreKTHH, JIeHKOIJ:HaHbI, <peHOJIO-
KHCJIOTbI, .n:y6HJIbHbIe BeeCTBa, BHTaMHHbl (A, C, P, rpyrrrrbi B,
<pOJIHeBa5I KHCJIOTa), MHKpOaJIeMeHTbI (KaJlHH, MarHHH, KaJlbIJ:HH,
HaTpHH, <poc<pop, cepa, JUIOp, 6op, BaH3,l:(HH, )KeJIe30, Me.n:b, L(HHK,
HO.n:, Ko6aJIbT, MapraHeIJ:, MOJIH6.n:eH, HHKeJIb, py6H.n:HH, <pTOp,
XpOM). BHWH.H - e,lJ:HHCTBeHHoe pacTeHHe, B Mro.n:ax KOToporo
co.n:ep)KaTCM B 3HatIHTeJIbHOM KOJIHtIeCTBe Bce tIeTbIpe BHTaMHHa
(A, B, C HE), Heo6xo,lJ:HMbIe .n:JI.H rrOJIHoQeHHoro 06MeHa BeeCTB.
BHTaMHHbI rpyrrrrbI E (TOKo<pepOJIbI) crrOC06CTBYlOT HaKOrrJIeHHIO
51

BO BHYTpeHHHX OpraHax BCeX X<HpOpaCTBOpHMbIX BHTaMHHOB, rrpe-
)K.n:e Bcero BHTaMHHa A.
DJIaro.ll:apM HaJUlqHlO BlfTaMHHOB, MHKpo::meMeHTOB H .lI:Pyrnx
6HOJIOrHqeCKH aKTHBHbIX BeIIJ;eCTB, IIJIO.ll:bI BHllIHH OKa3bIBaIOT aH-
THCKJIepOTHqeCKOe, npOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe H aHTHCeIITHqeCKOe
.lI:eikTBHe, YKperrJIMIOT CTeHKH KarrHJIJBIpOB.
PeryJIMpHOe yrroTpe6JIeHHe BHllIHH rrpe.ll:yrrpe)l(,l{aeT pa3BHTHe
aTepoCKJIep03a H 60JIe3HeM, 06YCJIOBJIeHHbIX Hapym:eHHeM npOHH-
u:aeMOCTH MeJIKHX COCY.ll:OB. Bo MHOrOM IJ:eJIe6HbIe CBOMCTBa IIJIO-
.lI:OB BHllIHH CX0.ll:HbI C TaKOBbIMH MaCJIa BHIlIHeBbIX KOCTOqeK.
KOCMent"leCKOe npHMeHeHHe
MaCJIo BHllIHeBbIX KOCTOqeK XOpOIliO rrO.ll:XO.ll:HT .lI:JIM YXO.ll:a 3a
HOpMaJIbHOM, CYXOM, qYBCTBHTeJIbHOM, a TaK)Ke ymmalOIIJ;eM KO-
)KeM, rrOCKOJIbKY rrHTaeT, CMMP-IaeT, yBJIa)KHMeT, oT6eJIHBaeT H pa3-
rJIa)KHBaeT KO)Ky, rrOBbIlliaeT ee yrrpyrOCTh. MacJIo rrpe,l{OTBpaIIJ;aeT
rrepecbIxaHHe KO)KH ry6.
DJIaro.ll:ap5I HaJIHtfiflO eCTecTBeHHoro <pHJIbTpa YJIb1'pa<pHOJIeTO-
BbIX JI)"-IeM BHllIHeBoe MaCJIO rrpe,l{OTBpaIl.(aeT <pOTOCTapeHHe KO)KH.
MaCJIo BHllIHeBbIX KOCTOqeK rrpHMeH.SIIOT B qHCTOM BH,l{e HJIH
B KOM6HHal.{HH C ,l{pyrHMH paCTHTeJIbHbIMH MaCJIaMH rrpH H3rOTOB-
JIeHHH (B TOM qHCJIe B .lI:0MaIllHHX YCJIOBIDIX) KOCMeTHqeCKHX cpe,l{-
CTBax ,l{JIM YXO.ll:a 3a KO)KeM JIHIJ:a, TeJIa H BOJIOC.
 ;-.
.  .''f'-'"
."" '....' fI''"
",' d,".' ,
, '\1'.
. ,,-
'\, , I,.
\ &, \
-I' ,/'
 .c, ' I /
\ . "'" .i I.,'
'\-'{'.-  ,'
/-' i
, ;,--
- \t
I '
;..
rOP""'HOE MACAO
-" ,.
r Op':lHqHOe MaCJIO rrOJIyqalOT nepe-
pa6oTKoM ceMMH rOpqHIJ:bI. B ceMeHax
CO,l{ep)KHTCM OKOJIO 30% MaCJIa. Ero
rrpOH3BO.lUIT H3 pa3HbIX BH.lI:OB rop-
':lHl.{bI: qepHOM, KOpHqHeBOM HH.lI:HM-
CKOM H 6eJIOH. B 3aBHCHMOCTH OT CTe-
rreHH pa<pHHaIJ:HH H BH.lI:a IJ:BeT MaCJIa
BapbHpyeTcM OT )KeJITOrO, HHOma C 3eJIe-
HOBaTbIM OTTeHKOM,,l{O 6eCIJ:BeTHoro. B CbI-
pOM BH.lI:e MaCJIO HMeeT ,l{OBOJIbHO CHJIbHbIM
52

cnel.tHqm:qeCKIfM npMHbIM 3anax, nOXO)lmM Ha 3arrax KanycTbI, If
OCTpbIM nlfKaHTHbIM BKYC. B QeJIOM )Ke 3arrax, a TaK)Ke BKYC TaK)Ke
3aBlfCMT OT creneHIf pa4>IfHaQIfIf MaCJIa. 3anax pa4>IfHlfpOlmHHoro
MaCJIa HeihpaJIbHbIM. CbIPQOBOe MaCJIO XapaKTeplf3yeTcfI nIfKaHT-
HbIM OCTpOBaTbIM BKYCOM.
fOpqlfqHOe MaCJIO nOJIyqalOT XOJIO.ll.HbIM npeCCOBaHlfeM. 3TOT
npOQeCC npOTeKaeT nplf TeMnepaType 40-50 °C, qTO IfCKJIlOqaeT
pa3JIO)KeHlfe If coxpaHMeT TaKlfe QeHHbIe nlfll(eBbIe KOMnOHeH-
TbI, KaK BIfTaMIfHbI, aMIfHOKIfCJIOTbI, 4>epMeHTbI. qTO OqeHb BaJK-
HO, nOJIyqaeMOe XOJIO.ll.HbIM OT)KIfMOM rOpqlfqHOe MaCJIO HMeeT
60JIee Hlf3Klfe nOKa3aTeJIIf no KIfCJIOTHOMY If nepeKIfCHOMY qlfC-
JIaM.
fopqlfQa 1f3.l1.aBHa CqlfTaeTCM BO MHorlfX cTpaHax (HaqlfHasJ
C L{peBHeM fpeQlf1f If PIfMa) QeHHoM npfIHOCTblO 6JIaro.ll.apM BbI-
COKIfM BKYCOBbIM KaqeCTBaM, a TaK)Ke QeJIe6HoMY .lI.eMCTBIfIO.
o MHOroM roBOplfT O.ll.IfH TOT <paKT, qTO Ha .lI.peBHelfH.lI.lfMCKOM M3bIKe
Ha3BaHlfe paCTeHlffI 3ByqlfT KaK «YHlfqTO)KalOll(aH npOKa3Y, CO-
rpeBalOll(aH. PO.ll.lfHa Clf30M ( capenTCKOM) rOpqlfQbI - BOCTOqHbIM
KlITaM, OTTY.lI.a 9Ta npMHOCTb rronaJIa CHaqaJIa B I1H.lI.IfIO, a 3aTeM -
If B .lI.Pyrlfe CTpaHbI A31f1f, a TaK)Ke IO)KHOM EBpOnbI. AHr JIIfMCKasI
KOpOJIeBa EKaTeplfHa II B XVIII BeKe, no AOKyMeHTaJIbHbIM CBe-
.lI.eHlffIM, C Y.ll.OBOJIbCTBlfeM ynoTpe6JIIDIa 6JIIO.lI.a, KOTopbIe rOTOBIf-
JIIfCb C nplfMeHeHlfeM rOpqlfqHoro MaCJIa, nOJIyqaeMoro 1f3 ceMMH
JIyqIIIIfX COpTOB ropqlfQbI. TaKoe MaCJIO CqlITaJIOCb O.ll.HIfM 1f31fMne-
paTopcKIfX .lI.eJIIfKaTeCOB. B POCCIfIO Clf3YIO ropqlfQY 3aBe3JIIf 1f3 ro-
CY.ll.apCTB A31f1f BMeCTe C npocoM If JIbHOM, If BHaqa.ne 31'0 paCTeHlfe
CqlITaJlOCb COpHbIM. Ho 3aTeM ropqlfQY CTaJllf KYJIbTIfBlfpoBaTb If
B POCCIfIf, B TOM qlfCJIe C QeJIblO npOlf3BO.ll.CTBa MaCJIa 1f3 ee ceMfIH.
B 1765 ro.ll.Y no yKa3Y EKaTeplfHbI II Ha lOre CapaToBcKoM ry6ep-
HIfIf 6bIJIO OCHOBaHO nOCeJIeHlfe CapenTa. L{JIfI ero pa3BlfTlffI 6bIJIIf
crreQlfaJIbHO rrplfrJIarn:eHbI HeMeQKlfe rrepeCeJIeHQbI. OHIf (1f3BeCT-
HO IfMM KOHpa,n: HeMTQ) B pe3YJIbTaTe MHoroJIeTHIfX ce.neKQlfoH-
HbIX 9KcrreplfMeHToB BbIBeJIIf OC06bIM COpT Clf30M rOpqlfQbI, KOTO-
pbIM OT JIlfqaeTCM oc06eHHO BbICOKIfMIf BKYCOBbIMIf KaqeCTBaMIf.
Ero Ha3BaJlIf capenTcKOM rOpqlfueM. A B 1801 rOAy KOHpa,n: HeMTU
BnepBbIe 1f3rOTOBlfJI Ha pyqHOM MeJIbHIfQe 1f3 ceMMH capenTcKoM
53

roptIHQbI npHHyID rOptIHtIHYIO npHnpaBY H rOptIHtIHOe MaCJIO, OPH-
BfHaJlbHbIM H HenOBTOpHMbIH BKYC KOTOpbIX yx<e B 1810 ro.lI:Y no
.lI:OCTOHHCTBY 6bIJI OQeHeH HMnepaTopOM AneKCaH.l1:poM. B HatJaJle
XIX BeKa PYtIHOe npoH3Bo.n;CTBO roptIHtIHOrO MaCJIa 6bIJIO TeXHH-
tIeCKH YCOBepllIeHCTBOBaHO H nOCTaBJIeHO B PacCHH Ha npOMbIllI-
JIeHHYIO OCHOBY. CapenTcKYIO rOptIHQY npo.n;OJl)KaIOT Bblpall(HBaTb
B HallIeM CTpaHe H B HaCToee BpeMH, aTOT COpT nOJIyqHJI MHpO-
BYIO H3BecTHOCTb KaK OnTHMaJlbHbIM .n:JIH nOJIYtIeHH.H roptIW:lHOrO
MaCJIa.
OTMeTHM HHTepeCHbIM <paKT, CB.H3aHHbIM C npHMeHeHHeM rop-
tIHtIHOro MaCJIa B KYJIbType )l(HTeJIeM ceBepHbIX 06JIaCTeM I1H.ZtHH.
Ero BbIJIHBaIOT Ha 06e CTOpOHbI nopora, KOma KTO-TO BIDKHbIM
npHXO.lI:HT B .lI:OM BnepBble (HanpHMep, MOJIo.n;O)l(eHbI HJIH CbIH, Bep-
HYBIIlHMCH IIOCJIe .n;OJIroro OTCYTCTBHH, HJIH ycnellIHo C.lI:aBllIHM aK-
3aMeHbI, HJIH npOllIe.n;umM y.n;atIHO BbI60pbI).
B COCTaBe rOptIHtJHoro MaCJIa OKOJIO 60% MOHOHeHaCbIlIeHHbIX
)l(HpHbIX KHCJlOT (H3 HHX 42% npHXO.lI:HTC.H Ha .n;OJIIO apYKoBoM
KHCJIOTbI H 12% - Ha .n;OJIIO OJIeHHOBOM KHCJIOTbI), 21% nOJIHHe-
HaCbIll(eHHbIX )l(HPHbIX KHCJIOT (H3 HHX 6% npHxo.n;HTC.H Ha .lI:OJIIO
oMera-3 JIHHOJIeHOBOM KHCJIOTOM, 15% - Ha .l{OJIIO oMera-6 JIMHO-
JIeBOH KHCJIOTOM), 12% HaCbIll(eHHbIX )l(MpOB.
CeMeHa Bcex pacTeHHM, OTHOC.HlllHXCH K ceMeMcTBY KpeCTO-
QBeTHbIX, 60raTbI oMera-3 nommeHaCbIllleHHbIMH )l(HpHbIMH
KHCJIOTaMH (6-12%), TO eCTb JIHHOJIeHOBOM KHCJIOTOM, H B CB.H3H
C aTHM MorYT CJIY)I(HTb He.n;oporHM H JIerKO.lI:OcTynHbIM HCTOtJHH-
KOM 3THX KHCJIOT paCTHTeJIbHOrO npOHCXO)l(.lI:eHH.H. MacJIa, no-
JIYtIaeMble H3 aTHX ceMHH, nOJIe3HbI .lI:JIH Cep.lI:etIHO-cocy.n;HCTOM
CHCTeMbI. JIHHOJIeHOBaH KHCJIOTa rOptIHtIHOrO MaCJIa no CBoeMY
.lI:eMCTBHIO Ha opraHH3M qeJIOBeKa aHaJIOrHtIHa nOJIHHeHaCbI-
ll(eHHbIM KHCJIOTaM, CO.lI:ep)l(all(HMC.H B JIbHHHOM MaCJIe H pbI6beM
)l(Hpe.
CpaBHHM rOptIHtIHOe MaCJIO C HeKOTopbIMH .n;PyrHMH MaCJIa-
MH B aTOM IIJIaHe. B JIbHHHOM MaCJIe co.n;ep)l(aHHe oMera-3 )l(HP-
HOM KHCJIOTbI .lI:OXO.lI:HT .lI:0 55%, O.lI:HaKO aTO MaCJIO OTHOCHTeJIbHO
pe.lI:KO npHMeH.HeTCH KaK CTOJIOBOe H B npoQecce npHroTOBJIeHH.H
6JIIO.n;.
54

B COeBOM MaCJIe CO.ll.ep)l(aHHe oMera-3 rrpHMepHO TaKOe )l(e, KaK
B rOptIHtIHOM (6%), HO B HeM, KpOMe Toro, CO.ll.ep)l(HTC}I 60JIee 50%
oMera-6 )l(HpHOH KHCJIOTbI, KOTOpa51 correpHWlaeT C oMera-3 IIO
CBOHM <PYHKQH}lM.
TaKHX AocrynHblX H HeAOpOrHX paCTHTeAbHblX HCTOllHHKOB no-
AHHeHaCblU(eHHOH JKHpHOH KHCAOTbl oMera-3, KaK ropllHlIHOe
MaCAO, B TaK Ha3blBaeMbiX 3ana,AHOH H HHAHHCKOH AHeTax HeT.
. BaJKHO H TO, 'ITO npH CHHJKeHHOM YCSoeHHH OMera-6 JKHpHOH
KHCAOTbl (AHHOAeBOH) opraHH3M 'IeAOBeKa MOJKeT npeo6pa30-
BbisaTb paCTHTeAbHYIO oMera-3 KHCAOry (AHHoAeHOBy/o) B Ok
HY H3 pbl6HblX OMera-3 KHCAOT - 3HK03aneHTaeHOBYIO, B KOAH-
'IecTBe, KOTOpoe Tpe6yerCJI BererapHaHl..{aM.
.
MHOrJJ;a (HarrpHMep, B HeKoTopbIX paHOHax MHJJ;HH) rOptIHtIHOe
MaCJIO rrepeJJ; rrpHMeHeHHeM .n:JI}I rrpHrOTOBJIeHH}I rrHH CHJIbHO Ha-
rpeBaIOT, rrOtIrn JJ;0 TeMrrepaTypbI 06pa30BaHH}I .lI.bIMa. IIpH 3TOM
3arrax MaCJla CTaHOBHTC}I M}lrqe, O.ll.HaKO 3HatIHTeJlbHOe HarpeBaHHe
MO)l(eT OTpHQaTeJlbHO CKa3aTbC}I Ha KatIeCTBe oMera-3 KHCJIOT, CO-
.lI.ep)l(aHXC}I B MaCJle. B pe3YJIbTaTe YTpaqHBalOTCH YHHKaJIbHbIe
JIeqe6HbIe CBOHCTBa rrpo.n:YKTa.
COrJIaCHO O.ll.HOH H3 rrpe.n:JlO)l(eHHbIX rHrrOTe3, 3PYKOBaH KHC-
JIOTa, cOJJ;ep)l(aa5Ic}I B rOptIHtIHOM MaCJIe, OTKa3bIBaeT BpeJJ;Hoe
BJIH}lHHe Ha 3JJ;opOBbe. O.ll.HaKO JJ;aHHaH rHrrOTe3a He HallIJIa rro.ll.-
TBep)K,lJ,eHH}I. T eM He MeHee B CTpaHax 3arra.n:a rrpOH3BOJJ;HTC}I
MaCJIO C HH3KHM CO.ll.ep)l(aHHeM 3PYKOBOH KHCJlOTbI, HO JJ;OCTa-
TOtIHO BbICOKHM cOJJ;ep)l(aHHeM oMera-3 KHCJIOTbI, a B HeKOTopbIX
Mara3HHax rOptIHtIHOe MaCJIO rrpO.ll.aeTCH B KatIeCTBe cpeJJ;CTBa
TOJIbKO .n:JI}I HapY)I(HOrO HCrrOJlb30BaHH}I, tIro6bI BbI3BaTb JJ;orroJl-
HHTeJIbHbIH HHTepec Y HMMHrpaHTOB H3 MHJJ;HH, rrOCKOJIbKY TaM
rOptIHtIHOe MaCJIO qaCTO rrpHMeHHeTC}I JJ;JI}I 06THpaHH.H H MaCCIDKa
(06 HCrrOJIb30BaHHH paCTHTeJIbHbIX MaCeJI B AlOpBe.ll.e 6YJJ;eT pac-
CKa3aHO OT.lI.eJIbHO). TaKHe rrpOQe.ll.ypbI crroc06cTBYIOT YCTpaHe-
HHIO MbImetIHOrO HanpH)I(eHH}I, YJIYtImeHHIO KpoBo06paeHHH,
CTPYKTYPbI H BHemHero BH.lI.a KO)l(H, rrOJJ;aBJleHHIO pa3MHO)l(eHH.H
MHKp060B.
55

fOp'lWIHOe MaCJIO OTHOCIfTCM K eHHbIM IIHll(eBbIM paCTHTeJIb-
HbIM MaCJIaM H OTJIH'laeTCM BbICOKHM cO,n:ep)l(aHlfeM 61f0JIOrn'leCKH
aKTHBHbIX Bell(eCTB, e)l(e,n:HeBHOe 1I0CTYIIJleHHe KOTOpbIX Tpe6yeT-
CM OpraHH3MY 'leJIOBeKa. STO, 1I0MHMO 1I0JIHHeHaCbIIl{eHHbIX )l(lfp-
HbIX KHCJIOT (BIfTaMHH F), BIfTaMIfHbI A, E, D, K, B3, B4' B6' P, <pH-
TOCTepOJIbI, <pIfTOHIf,n:bI, XJIOpo<pHJIJI, 3<pHpHoe rop'lHllHOe MaCJIO,
rJIIfK03H,n:bI If ,n:p.
B rOpllHllHOM MaCJIe BbICOKO cOJ{ep)l(aHHe JIIfHOJIeBOM H JIHHO-
JIeHOBOM KHCJIOT, aHaJIOrHllHbIX 110 cBoeMY ,n:eMcTBHIO Ha OpraHlf3M
lleJIOBeKa 1I0JIHHeHaCbIll(eHHbIM KHCJIOTaM oMera-3, co,n:ep)l(aIl{IfM-
CM B JIbHMHOM MaCJIe HJIH pbI6beM )l(Hpe. B KOMIIJIeKCHOM COlleTa-
HIfIf 3TIf ,n:Be He3aMeHHMbIe )l(HpHbIe KHCJIOTbI clloc06cTBYIOT HOp-
MaJIH3aHH )l(HpOBOro 06MeHa, YJIYllIIIeHHIO <PYHKHH IIHll(eBapH-
TeJIbHOM CHCTeMbI, HOpMaJIbHOM pa60Te cep,n:ellHO-cocy,n:IfCTOM CH-
CTeMbI (lIpeIlMTcTBYIOT pa3BlfTHIO arepoCKJIep03a, llpe,n:OTBpall(aH
OTJIO)l(eHHM XOJIeCTepHHoBbIX 6JIMllieK B KpoBeHocHbIX cocy,n:ax,
CHlf)l(alOT BM3KOCTb KpOBIf H nOBbIllialOT 3JIaCTHllHOCTb COCYJ{OB),
1I0,n:.n;ep)l(aHHIO B HopMe ropMOHaJIbHOrO 6aJIaHca, YJIYllIIIeHHIO
<PYHKHM 1I0JIOBOM, HepBHoM If 3H.n;OKpHHHOM CIfCTeM, HeMTpaJIH-
3aIfH BpeJ{Horo BJIHMHHR Ha OpraHlf3M lleJIOBeKa TOKCHHOB, IIIJIa-
KOB, pa.n;lfoHYKJIIf.n;OB, COJIeM TR)I(eJIbIX MeTaJIJIOB, YKpeIIJleHHIO HM-
MYHHOM CHCTeMbI.
BHTaMHH B3 (PP) YllaCTByeT B 3HepreTIf'leCKOM 06MeHe. OH pe-
ryJllfpyeT <PYHKHH rOJIOBHOrO M03ra H HepBHoM CHCTeMbl B eJIOM,
1I0Mep)l(lfBaeT <PYHKIfOHHpoBaHlfe OpraHOB IIHIl{eBapHTeJlbHOM
CIfCTeMbI, YllaCTByeT B ClfHTe3e 1I0JIOBbIX ropMOHOB.
XOJIHH (BHTaMHH B 4 ) BXO.n;HT B COCTaB JIeHTHHa - Ba)l(HOM co-
CTaBJIMIOIl{eM KJIeTOK M03ra If HepBHbIX BOJIOKOH. STOT KOMIIOHeHT
rOpllHllHOrO MaCJIa 1I0000)l(lfTeJIbHO BJIHHeT Ha COCTOMHHe HepBHOM
CHCTeMbI, YJIY'lIIIaeT YMCTBeHHbIe Clloc06HOCTH lleJIOBeKa, IIpHHH-
MaeT YlIaCTlfe B CHHTe3e <pOC<P0JIIfIlH.n;OB - Bell(eCTB, IIpe.n;OTBpa-
ll(alOll(IfX )l(lfpOBYIO HH<pHJIbTpaU:HIO lIelleHH.
fOplllf'lHOe MaCJIO He TOJIbKO co.n;ep)l(HT BHTaMHH B6' HO M crro-
c06cTByeT CHHTe3Y 3TOro BHTaMMHa KHIIIellHOM MHKpO<pJIOpOM.
BIfTaMlfH B6 IfrpaeT BIDKHYIO pOJIb B )l(HpOBOM, yrJIeBo.n;HOM, 6eJI-
KOBOM, BO,n:HO-COJIeBOM 06MeHe, YllaCTByeT B ClfHTe3e reMOrJIO-
56

6HHa, pery JmpyeT cO.ZJ:ep)KaHHe XOJIeCTepHHa H caxapa B KpOBH,
YJIyqrnaer YHKHH eHTpanbHOM H rrepHepHqeCKOM HepBHOM
CHCTeMbl (BHTaMHH B6 MBJUIeTCM npHpO.ZJ:HbIM aHTH.ZJ:errpeccaHTOM).
STOT BHTaMHH Ha3bIBalOT )KeHCKHM», rrOCKOJIbKY OH crroco6CTBY-
eT rrOMep)KaHHIO B HopMe ropMOHanbHoro 6anaHca H 6JIarOrrpH-
MTHO BJII'meT Ha )KeHCKYIO rrOJIOByIO CHCTeMY.
BlITaMHH A MBJIMeTCM aHTHOKCH.ZJ:aHTOM, YKpenJIMeT HMMYHHYIO
CHCTeMY, crroco6cTByeT rrOJIHOeHHoMY pa3BIITHIO qeJIOBeqeCKoro
opraHH3Ma, YJIyqrnaer COCTOMHHe KO)KH H CJIH3HCTbIX o60JIOqeK, a
TaK)Ke opraHa 3pemUl.
lIo cO.ZJ:ep)KaHHIO BlITaMHHa E ropqHqHOe MaCJIO B HeCKOJIbKO
pa3 rrpeBocxo.ZJ:HT rrO.ZJ:COJIHeqHoe. 06JIa.z:t:a.H HMMYHOYKpeIIJIMIOH-
MH, rrpOTHBOBOCrranlITeJIbHblMH, paH03IDKHBJUIIOHMH H OMOJIa-
)KHBaIOHMH CBOMCTBaMH, BlITaMHH E crroco6cTByeT CHH)KeHHIO
B KpOBH ypOBHM XOJIeCTepHHa, HopManH3yeT CBepTbIBaeMOCTb KpO-
BH (TaKlfM o6pa30M rrperrMTcTBYM o6pa30BaHHIO TpOM6oB ), crroco6-
cTByeT YKperrJIeHHIO CTeHOK KpoBeHocHbIX cocY.ZJ:oB H KaIIHJIJmpOB,
3am.Haer cep.ZJ:e OT rrOCJIe.ZJ:cTBHM, CBM3aHHblX C .ZJ:eH1.{HToM Mar-
HHM H KHCJIOpO.ZJ:a. BHTaMHH E TaIOKe Heo6xo.ZJ:HM .ZJ:JIM HopManbHO-
ro 4>YHKHOHHPOBaHHM rrOJIOBOM CHCTeMbI.
BlITaMHHa DB ropqHqHOM MaCJIe B 1,5 pa3a 60JIbrne, qeM B rro.ZJ:-
COJIHeqHOM. STOT BHTaMHH crroco6cTByeT rrOBblrneHHIO HMMYHlITeTa,
YJIYqrnaer pa60TY HTOBH.ZJ:HOM )KeJIe3bl, rrpe.ZJ:yrrpeJK.ZJ:aeT B03HHK-
HOBeHHe H pa3BHTHe HeKOTopblX cep.ZJ:eqHO-COCY.ZJ:HCTbIX H KO)KHbIX
3a60JIeBaHHM, tffiCTO HCrrOJIb3yercM B npo4>HJIaKTHKe H KOMIIJIeKC-
HOM JIeqeHHH pacceMHHoro CKJIep03a H pMa OHKOJIOrHqecKHx 3a6o-
JIeBaHHM (JIeMKeMHH, paRa MHqHHKOB, rpY.ZJ:H, rrpe.ZJ:CTareJIbHOM JKe-
JIe3bI, roJIOBHOro M03ra). BlITaMHH D crroco6cTByer rro.ZJ:.ZJ:ep)KaHHIO
B KpOBH HopManbHoro ypOBHM 4>oapopa H Ka.JIbHM, Heo6xo.ZJ:HMb1X
.ZJ:.lUI rrOJIHOu;eHHoro pOCTa H yKpenJIeHH}I KOCTHOM TKaHH. I1MeHHo
.ZJ:OCTaTOqHOe cO.ZJ:epJKaHHe B opraHH3Me qeJIOBeKa BHTaMHHa D MB-
JIMeTCM HaHJIyqIlleM npoqmJIaKTHKOM paXHTa H OCTeonop03a.
BHTaMHH K, «aHTHreMOpparHqeCKHM BHTaMHH», crroco6CTByeT
npe.ZJ:oTBpaeHHIO KpOBOH3JIHMHHM, CBM3aHHblX C HH3KOM CBepTbI-
BaeMOCTblO KpOBH, Heo6xo.ZJ:HM .ZJ:JIM YCBoeHHM KanbHM KOCTHOM
TKaHblO H HopManbHoM pa60Tbl rroqeK.
57

B ropt/nt/HoM MaCAe COAep)l(nTCJl MHOro cpnTOcrepoAoB - «pac-
TnTeJ\bHbIX rOpMOHOB». OHn OKa3bIBalOT npoTnsoonyxoAeBoe
n 6aKTepnl..fI1AHoe AeHcrBHe, CnOC06crB)'IOT CHH)KeHnlO B KpD-
BM COAep)l(aHnSl «BpeAHOH. cppaKl..(nn xOAecrepnHa, YAyt/walOT
COCTOSlHHe KO)l(n. B ocpnl..(naAbHOH MeAHl..(nHe «pacrnTeJlbHbte
roPMOHbl. t/acro npnMeHSlIOT B KOMnAeKOIOM Aet/eHnn 3a60Ae-
BaHnH npeAcraTeAbHOH )l(eAe3bl, oHKoAornt/ecKnx, 3HAOKpnH-
HbIX, cepAet/HD-C0CYAnCTblx 6oAe3HeH.
.
CO.ll:ep)KaIl{HenI B MaCJIe <pHTOHIJ:H.lI.bI, XJIOPO<PHJIJIbI, CHHerpHH,
H30THOIJ:HaHaTbI, a<pHpHoe roptIWIHOe xapaKTepH3YIOTC5I 6aKTepH-
IJ:H.lI:HbIMH H npOTHBOonYXOJIeBbIMH CBOMCTBaMH, cnOC06CTBYIOT
YJIytlIIIeHHIO <PYHKL(HM Cep.ll:etIHO-COCY.lI:HCTOM, .lI:bIXaTeJIbHOM, nH-
Il{eBapHTeJIbHOM, aH.lI:OKpHHHOM CHCTeM.
[OptIHtIHOe MaCJIO HCIIOJIb3yeTC5I B KYJIHHapHH, .lI:OMaIIIHeM KOC-
MeTOJIOrHH, HapO.ll:HOM Me.ll:HIJ:HHe. OHO HaxO.ll:HT IIIHpOKoe npHMe-
HeHHe B KOHcepBHOM rrpOH3BO.ll:CTBe, XJIe60neKapHOM H KOH.lI:HTep-
CKOM npOMbIIIIJIeHHOCTH, B rrpOMbIIIIJIeHHOM npOH3BO.ll:CTBe TBep-
.lI:bIX nHIl{eBbIX )KHpOB, CMa3bIBalOIl{HX H OXJIIDK.lI:aroIl{HX )KH,ZI;KOCTeM,
rJIHIJ:epHHa, )KHpHbIX KHCJIOT, KOCMeTHtIeCKHX KpeMOB. [optIWIHOe
MaCJIO TaIOKe BXO.ll:HT B COCTaB pa3JIHtIHbIX JIeKapCTBeHHbIX npena-
paTOB ()KMbIX, OCTalOIl{HMCM B pe3YJIbTaTe npOH3BO.ll:CTBa rOptIHtI-
Horo MaCJIa, H,ZI;eT Ha H3rOTOBJIeHHe rOptIHtIHOrO nOpOIIIKa, HCnOJIb-
3yeMoro B npOH3BO.ll:CTBe ropt.J:HtIHHKOB). A KpOMe TOro, rOptIHt.J:HOe
MaCJIO 5IBJI5IeTC5I B p5l.ll:e CTpaH BeCbMa nonYJIMpHbIM Cpe.ll:CTBOM .n:JI5I
paCCJIa6JIMIOIl{ero MaCCa)Ka, Heo6xo.ll:HMOro cnopTCMeHaM nOCJIe
HHTeHCHBHbIX TpeHHpOBOK.
CYIl{eCTBYIOT npOTHBorrOKa3aHH5I K ynoTpe6JIeHHIO rOptIHt.J:Horo
MaCJIa. MO)KeT HMeTb MeCTO HH,ZtHBH.lI:YaJIbH3.5I HenepeHOCHMOCTb
ero OT.lI:eJIbHbIX KOMnOHeHTOB. IIpH nOBbIIIIeHHOM qYBCTBHTeJIb-
HOCTH KO)KH HapY)KHOe rrpHMeHeHHe ropqHtIHOro MaCJIa MO)KeT
BbI3bIBaTb pa3BHTHe aJIJIeprHtIeCKHX peaKIJ:HM. [OptIHqHOe MaCJIO
HY)KHO C OCTOpO)KHOCTblO ynoTpe6JI5ITb npH racTpHTax C nOBbI-
IIIeHHOM KHCJIOTHOCTblO, aHTepOKOJIHTaX, 5I3Be )KeJIY.lI:Ka H .lI:Be-
Ha.ll:IJ:aTHrrepCTHOM KHIIIKH. JIIO.lI:5IM, CTpa.n:aIOIl{HM 3a6oJIeBaHH5I-
MH MHOKap.ll:a, rrepe,Zl; Hat.J:aJIOM JIeqe6HO-rrpO<pHJIaKTHtIeCKOrO
58

Kypca nplfeMa rOpqlfqHOro MaCJIa, peKOMeH.n;yeTcH npOKOHCYJIb-
TlfpOBaTbCH C BpaqOM-Kap.n;IfOJIOrOM.
lIo CpcUmeHlf10 C .n;pyrlfMIf paCTIfTeJIbHbIMIf MaCJIaMIf, ropqlfq-
HOe If MeeT caMblH Hlf3KlfH KIfCJIOTHbIH nOKa3aTeJIb If 3HaqliTeJIbHO
.n;OJIbllIe .n;pyrJIX COXpaHHeT CBOIf CBOHCTBa. CpOK xpaHeHIfH npo-
MbIIlIJIeHHbIX 06pa3u.OB ropqlfqHOrO MaCJIa - 10 MeC5Iu.eB. MaCJIo,
nOJIyqeHHOe XOJIO.n;HbIM npeCCOBaHlfeM, xpaHlfTC5I CBbIllie 2 JIeT 6e3
1f3MeHeHlfH BKYCOBbIX KaqeCTB.
nHUJ,eooe npHMeHeHHe
rOpqlfqHOe MaCJIO Ha npOTH)KeHIfIf MHorlfX BeKOB ycnelliHo IIC-
nOJIb3yeTcH Ka.K u.eHHbIH .n;lfeTlfqeCKIfH npo.n;YKT nIfTaHIfH. .l(aH-
HbIH BIf.n; MaCJIa nmpoKo nplfMeHHeTcH nplf nplfrOTOBJIeHlf1f nlfll(1f
B MH.n;IfIf, BaHrJIa.n:eIII If HeKOTopbIX .n;pyrlfx cTpaHax A31f1f. 3Haqlf-
TeJIbHO npeBocxo.n;Hll(ee no CBOIfM .n;lfeTlfqeCKIfM CBoHcTBaM, BKY-
COBbIM If apOManl'leCKIfM KaqecTBaM CTOJIb nony JIHpHOe y pOCCIfHH
no.n;COJIHeqHOe MaCJIO, rOpqlfqHOe MaCJIO Ha cero.n;HHIlIHIIH .n;eHb He
HBJIHeTC5I B POCCIfIf .n;OCTaTOqHO pacnpoCTpaHeHHbIM npo.n;YKTOM
nlfTaHIf51 (B OCHOBHOM 3TO CBH3aHO C TeM, qTO 60JIbllIaR qaCTb npo-
1f3Bo.n;IfMoro B POCCIfIf rOpqlfqHOrO MaCJIa 3KcnopTlfpYeTCH B .n;py-
me CTpaHbI).
cDpaHu.Y3bI, no .n;OCTOIfHCTBY ou.eHIfBllIlfe nlfKaHTHbIH BKYC
II OplfrlfHaJIbHbIH apOMaT ropqW:lHOro MaCJIa, y)Ke .n;aBHO Ha-
IIIJIIf KYJIIfHapHOe nplfMeHeHlfe 3TOMY nOJIe3HeHIIIeMY npo.n;YKTY.
Bo <ppaHl\Y3CKOH KYXHe rOpqlfqHOe MaCJIO, KaK B qlfCTOM BIf.n;e, Tal<
If B COqeTaHlf1f C .n;pyrlfMIf paCTlITeJIbHbIMIf MaCJIaMlf, .n;o6aBJlHIOT
B Pa3JIlfqHbIe CaJIaTbI, CyrrbI, IfCnOJIb3YlOT MH nplfrOTOBJIeHIfH .n;o-
MallIHeH BblIIeqKII. B a3lfaTCKlfX CTpaHax rOpqlfqHoe MaCJIO H3-
.n;aBHa HCnOJIb3YlOT .n:JIH TYIIIeHHH OBOll(eH, npHrOTOBJIeHHH pa3HO-
06pa3HbIX M5ICHbIX H pbI6HbIX 6JIIO.n; (Be.n;b 3TO MaCJIO He .n;o6aBJIHeT
rOpeqH, He qa.n:IfT>.'> npH HarpeBaHHH, a JIHIIIb MHrKO H nHKaHTHO
no.n;qepKIfBaeT eCTeCTBeHHbIH BKYC HHrpe.n;HeHTOB KYJIHHapHOro
6JIIO.n;a).
r OpqHqHOe MaCJIO XOpOIliO COqeTaeTCH C 3eJIeHblO II CBe)KIfMH
OBOll(aMH, BXO.n:Hll(HMIf B COCTaB BceB03MO)KHbIX JIeTHHX H BeceHHHX
59

CaJIaTOB, a TaKJKe .lI:06aBJUleT 113bICKaHHOCTIi BIiHerpeTY, Kawe, KPY-
IUIHOMY rapHlipy.
DJIIIHbI, OJIa.zJ:bll, KapTo$eJIb IIJIII pbI6a, nO.ll:JKapeHHbIe Ha rop-
1.I111.IHOM MaCJIe, rrpll06peTaIOT oc06eHHO rrpIIHTHbIH, HerrOBTopll-
MbIH BKYC. ,L{oMawHHH BbIIle1.IKa, rrpliroTOBJIeHHa5I 113 TeCTa C .lI:O-
6aBJIeHlleM rop1.I111.IHOro MaCJIa, rrpll06peTaeT rrbIWHOCTb, rrpllHT-
HbIH apOMaT II 30JIOTIlCThIH OTTeHOK, .lI:OJIro He 1.IepcTBeeT.
TIOJIyqaeMOe MeTO.ll:OM XOJIO.ll:HOrO rrpeCCOBaHIiH (rrpIl40-50 DC)
rOp1.I111.IHOe MaCJIO He TOJIbKO rrOJIHOCTbIO coxpaHHeT BeCb Ha60p
Hall60JIee rrOJIe3HbIX .lI:JIH opraHII3Ma 1.IeJIOBeKa BeIlteCTB, HO II 06-
JIa.zJ:aeT, B OTJIII1.IlIe OT .lI:Pyrllx paCTJITeJIbHbIX MaCeJI, 3Ha1.IIITeJIbHOH
CTOHKOCTbIO K OKIICJIeHlllO, 06YCJIaBJIliBalOIlteH .lI:JIIITeJIbHbIH CpOK
xpaHeHlUl aToro paCTIlTeJIbHoro rrpo.ll:YKTa. B CBH311 C Me.ll:JIeHHbIM
OKIICJIeHlleM rOp1.IlIqHOro MaCJIa ero qaCTO .lI:06aBJIHIOT K .lI:pyrllM
paCTIITeJIbHbIM MaCJIaM .lI:JIH YBeJIllqeHIIH IIX cpoKa ro.ll:HOCTIi.
06JIa.zJ:alOIltee MOIlI.HbIMIi 6aKTepJlI'\IIJ{HbIMIi CBOHCTBaMIi rop-
1.I111.IHOe MaCJIO TaKJKe HBJIHeTCH He3aMeHIIMbIM Cpe.ll:CTBOM .lI:.illI .lI:O-
MauIHero KOHcepBlipOBaHlUl.
o rrOJIb3e rOpqllqHOro MaCJIa .lI:JIH rrllIlteBapllTeJIbHOH CIiCTeMbI
6Y.ll:eT 60JIee rrO.ll:p06HO paCCKa3aHO HIIJKe.
MeAHlJ,HHCKOe npHMeHeHHe
KaK YJKe OTMeqaJIOCb, OTpnuaTeJIbHbIH 3HaK BJIIIHHIIH apYKOBOH
KIICJIOThI, rrOJIyqeHHoH 113 rrpHrO.ll:HbIX .lI:JIH rrllIItH MaCeJI, B TOM 1.IIICJIe
ropqllqHOro, Ha 3.l1:0poBbe qeJIOBeKa HB.illIeTCH crropHbIM. PM IICCJIe-
.lI:OBaTeJIeH rrOJIaralOT, qTO B 06JIaCTHX, r.ll:e rOpqllqHOe MaCJIO rrpo-
.lI:OJIJKalOT rrpliMeIDITb Tpa.ll:IIl.\IIOHHbIM crroc060M (TO eCTb B CBeJKeM
BII.lI:e, rrpllqeM paCTIlTeJIbHbIe JKllpbI COCTaBJIHIOT JIIIWb He60JIbWYIO
.lI:OJIIO rrOJIHOrO rroTpe6JIeHIIH KaJIOPIIH), OHO crrOC06CTByeT npe.ll:OT-
BpaIlteHlllO pa3BIITID:I Cep.ll:eqHO-COCY.ll:IICTbIX sa60JIeBaHIiH.
)lJIH Toro 1.IT06bI H3BJIe1.Ib 113 ceMHH MaCJIO, coxpaHIiB Ha BbICO-
KOM ypOBHe CO.ll:epJKaHlie oMera-3 )KJIpHbIX KIICJIOT, rrpliMeIDIeTcH
XOJIO.ll:HOe rrpeccoBaHlie. KpaTKOBpeMeHHoe HeCIIJIbHOe 06.>KapIIBa-
Hlle rrllIlteBbIX rrpo.n;YKToB B rOpqllqHOM MaCJIe He pa3PywaeT aTII
l.\eHHbIe KIICJIOThI.
60

CymeCTByeT JIeKapCTBeHHOe CpeJ{CTBO 113 3PYKOBOH II OJIeIlHO-
BbIX KIICJIOT - MaCJlO JIopellUp. OHO XOpOWO 3apeKOMeHJ{OB3..1IO ce-
651 B xOlJ;e 3KcrrepllMeHT3..1IbHoro JIeqeHII5I peJ{KO BCTpeqalOmeroc5I
HeHp06l1oJIofllqecKoro HapyweHII5I - a.n:peHOJIeHKoJ{lIcTpO<!>IIII.
[OpqllqHOe MaCJIO HaXOJ{IIT pa3Hoo6pa3Hoe rrpliMeHeHlle B Ka-
qeCTBe MHoro<!>YHKUIiOHaJIbHOrO JIeqe6HO- rrp0<!>IIJIaKTllqeCKOrO
cpeJ{CTBa. IIoCKOJIbKY MaCJIO 6oraTo BIiTaMIiHaMII, rrpllpOJ{HbIMIi
aHTII6I1oTIiKaMII», 611oJIOrllQeCKli aKTIIBHbIMIi BemeCTBaMII, OHO
OKa3bIBaeT 6aKTepIIUIIJ{Hoe. npOTIiBOBlipYCHoe. 06e36oJIIiBalO-
mee, aHTlireJIbMIIHTHOe, IIMMYHOCTIIMY JIllpYlOmee, npOTIiBOOTeq-
Hoe, paH03a)KIIBJI5IlOmee, aHTIiCerrTllqeCKOe, rrpoTIiBoonYXOJIeBOe
J{eHCTBlie. 06JIaJ{aeT aHTIiCenTllqeCKIiM II 6aKTepIIUIIJ{HbIM CBOH-
CTBaMIi.
HaqHeM paCCMOTpeHlle rrOJIe3HbIX CBOHCTB rOpqllqHOrO MaCJIa
C ero rrOJIb3bI J{JI5I rrllmeBapllTeJIbHOH CIiCTeMbI. Y rrOTpe6JIeHlle
3TOro MaCJIa rrOBbIwaeT arrrreTIIT, CTIIMYJIlipyeT rrpOI.eCCbI rrllmeBa-
peHII5I, TaK KaK BIiTaMIIHbI rpyrrrrbI B II J{pyrlle BemeCTBa, cOJ{ep)Ka-
mlleC5I B MaCJIe, YCIIJIIiBalOT ceKpeTopHYIO II MOTOPHYIO <!>YHKI.IIII
)KeJIYJ{OqHO-KlillIeqHOrO TpaKTa, rrOBbIllialOT <!>YHKUIIOH3..1IbHYIO aK-
TIIBHOCTb rreqeHII II rroJ{)KeJIYJ{OqHOH )KeJIe3bI.
[OpQIlQHOe MaCJIO OKa3bIBaeT npOTIlBOrJIIiCTHOe J{eHcTBlle,
B CB5I311 C 'leM IICrrOJIb3yeTC5I B JIeqeHIIII II rrpo<!>IIJIaKTIIKe Pa3JIllq-
HbIX reJIbMIIHT030B (acKapllJ{o3a. 3HTepo6l103a, Tpllxoue<!>3..1Ie3a,
0l111CTOpXo3a II J{p.)
nOAI1HeHaCblU(eHHble >Kl1pHble KI1CAOTbl (BI1TaMI1H f) 11 XOAI1H
(BI1TaMI1H B,J CTI1MYAl1pYIOT >KeN.,eoTAeAeHI1e 11 cnoco6crSYlOT
HOpMaA113a1..{1111 >Kl1pOBOro o6MeHa B ne'leHI1. n03TOMY rop-
'111'1Hoe MaCAO nOAe3HO peryMlpHO ynOTpe6M1Tb B nl1U(Y AAR
npocpl1AaKTI1KI1 11 KOMnAeKcHoro J\e'leHI1R >KeA'IHOKaMeHHou
6oAe3HI1, ne'leHI1, XOAeL.(I1CTl1Ta, renaTI1Ta, I..{I1pp03a 11 >Kl1po-
BOU AI1CTpoqJl1I1 ne'leHI1.
[Opqll'lHOe MaCJIO nOMoraeT rrpll JIe'leHIIII 3a6oJIeBaHliH MbIWU
II cYCTaBoB, YCTpaHeHIIII nOCJIeJ{cTBIiH TpaBM. DJIaro.u:ap51 BXO-
J{51meMY B COCTaB rJIIIK03Hl1:Y cliHerpliHY rop'lIl'lHOe MaCJIO rrpll
61

HapY}KHOM rrpJlMeHeHJlH OKa3bIBaeT pa3J{pa)K3.lOI.Qee, COrpeBalO-
I.Qee J{eikTBJle Ha KO}KY, crrOC06CTBY5I aKTJlBJl3al.{JIJI MecTHoro KpO-
Bo06pall.{eHJl5I B 30He BOCrr3..1leHJl5I. KpOMe TOrO, ropqJlqHOe MaCJIO
OKa3bIBaeT rrpOmBOOTeqHOe, 06e360JIJlBalOll.{ee, 6aKTepJlIJlJ{HOe JI
rrpOTJlBOOrrYXOJIeBOe J{eHCTBJle, B CB5I3J1 C qeM ero BKJIlOqalOT B CO-
CTaB JIeqe6HbIX Ma3eH JI KpeMOB, rrpJlMemleMbIX J{JI5I JIeqeHJl5I ap-
TpJlTa, nOJIJlapTpJlTa, nOJ{arpbI, JIIOM6aro, MJl03J1Ta, Pa.zJ:JlKYJIJlTa,
peBMaTJl3Ma. TIpJl BmpaHJIJI B KO}KY ropqJlqHOe MaCJIO YMeHbllIaeT
Hanp5l}KeHJle B MbIllIl.{aX JI CB5I3Kax. 3TO CBOHCTBO MaCJIa XOpOlliO
Jl3BeCTHO CnOpTCMeHaM, KOTOpbIe npJlMeH5IIOT J{aHHOe npOBepeH-
HOe npJlpOJ{Hoe cpeJ{CTBO nOCJIe JlHTeHCJlBHbIX TpeHJlpOBOK.
[OpqJlqHOe MaCJIO nOJIO}KJlTeJIbHO BJIJl5IeT Ha COCTaB KpOBJI JI
<PYHKl.tJlJl cepJ{eqHO-COCYJ{JlCTOH CJlCTeMbI. B HeM cOJ{ep}KJlTC5I
KOMnJIeKC Bem;eCTB (BJlTaMJlHbI P, E, F), CHJI)K(lIOm;JlX npOHJll.tae-
MOCTb KanJlJIJI5IpOB, YKpen.illllOm;Jlx KpOBeHOCHble COCYJ{bI JI nOBbI-
llIalOm;JlX JlX aJIaCmqHOCTb. 3m Bem;eCTBa TaK}Ke npeJ{OTBpam;aIOT
B03HJlKHOBeHJle BOCn3..1lJlTeJIbHbIX npOIeCCOB B KpOBeHoCHoH CJI-
CTeMe. [OpqJlqHoe MaCJIO 51BJI5IeTC5I JlCTOqHJlKOM Bem;eCTB (XJIOpO-
<pJlJIJI, BJlTaMJlHbI E JI B 6 ), yqaCTBYIOIIJ;JIX B CJlHTe3e reMorJI06J1Ha,
JI noaTOMY ero oc06eHHo rrOJIe3HO BKJIlOqaTb B pal.tJlOH npJl aHe-
MJlJI. [OpqJlqHOe MaCJIO nOJIe3HO npJlHJlMaTb npJl TeH.Z1eHl.tJlJl K no-
BbIllIeHJlIO KpOB5IHOrO J{aBJIeHJl5I, TaK KaK KOMnJIeKC BJlTaMJlHOB E,
D, K, F, P, B3 cnoc06CTByeT HOpM3..1IJl3al.tJlJl ypOBH5I J{aBJIeHJl5I JI
a.u:eKBaTHoH peryJI5Il.tJlJl CBepThIBaeMOCm KpOBJI. PerYJI5IpHO yno-
Tpe6JI5I5I B nmuy rOpqJlqHOe MaCJIO, MO}KHO YMeHbllIJlTb BbIpax<eH-
HOCTb aTepOCKJIep03a, nOCKOJIbKY cOJ{ep)K3.ll.{JleC5I B ropqJlqHOM
MaCJIe <pJlTOCTepOJIbI JI KOMnJIeKC BJlTaMJlHOB E, B3' B6' F 3all.{Jlm;a-
lOT KpOBeHOCHbIe COCYJ{bI OT OTJIO}KeHJI.H Ha JlX CTeHKax nJIOXoro
XOJIeCTepJlHa.
DJIaroJ{ap5llJ;e3J1H<pJll.tJlPYIOm;eMY JI aHTJlCenTJlqeCKOMY a<p<peK-
TaM rOpqJlqHOe MaCJIO C ycnexoM JlCnOJIb3yeTC5I B HapOJ{HOH MeJ{JI-
l.tI1He J{JI5I JIeqeHJl5I rrope30B Ii J{PyrJlx TpaBMaTJlqeCKJlX nopax<eHJlH
KO}KJI.
[OpqJlqHoe MaCJIO nOJIO}KJlTeJIbHO BJIillIeT Ha nOJIOBbIe <PYHKl.tJlJl
KaK MY}KqJlH, TaK JI }KeHm;JlH 6JIaroJ{ap51 H3..1IJlqJllO 6eTa-CJlTOCTepoJIa,
BJlTaMJlHOB E, B3' B 6 0 B qaCTHOCTJI, BJlTaMJlH E JlrpaeT BeJ{ymylO pOJIb
62

B 06pa30BaHlUl CrrepMbI II yqaCTByeT B reHeTllqeCKIIX rrpOl.{eCcaX,
BJIIIHIOIlI.IIX Ha 3J{OpOBbe 6YJ{yll.{ero rrOTOMCTBa. <PIITOCTepOJIbI, BII-
TaMIIH B6 II rrOJIIIHeHaCbIll.{eHHble KIICJIOTbI rroJ{J{ep)I{JIBaIOT 6aJIaHC
)KeHCKIIX ropMOHOB, CHII)Ka5I pllCK pa3BIITlljI )KeHcKoro 6ecnJIo-
J{lIjI, qm6po3HbIX 3a6oJIeBaHIIM MOJIOqHbIX )KeJIe3, 60JIe3HeM jIllq-
HIIKOB. EeTa-CIITOCTepoJI, BXOJ{jIIlI.IIM B COCTaB rOpqllqHOrO MaCJIa,
jIBJIjIeTCjI KOMnOHeHTOM MHOrllX JIeKapCTBeHHbIX npenapaTOB, IIC-
nOJIb3yeMblx J{JIjI npoqmJIaKTIIKII II JIeqeHlljI paKa npeJ{CTaTeJIbHOM
)KeJIe3bI, npOCTaTIlTa, a.n:eHOMbI rrpOCTaTbI Ii J{pyrllx 3a6oJIeBaHIIM
M)')KCKOM rrOJIOBOM CIICTeMbI.
OTMeTIIM nOJIb3Y ropqllqHOro MaCJIa J{JIjI nO.n.zr.ep.>KaHIIH 3J{O-
pOBbjI )KeHll.{IIH II J{eTeM. KOMrrJIeKC BXOMIlI.IIX B 3TO MaCJIO Bma-
MIIHOB A, E II F Heo6xoJ{IIM .lUIjI rrpaBIIJIbHoro pa3BIITIljI nJIoJ{a,
HOpMaJIbHOro rrpOTeKaHlljI BceM 6epeMeHHocTII II CHII)KeHlljI pllcKa
B03HIIKHOBeHIIH OCJIO)KHeHIIM BO BpeMjI POJ{OB. BmaMIIH E II XJIO-
PO<l>IIJIJI CTIIMYJIIIPYIOT o6pa30BaHHe MOJIOKa y KOPMjIllI.IIX rpYJ{bIO
)KeHIlI.IIH, npllqeM YJIyqWaIOT BKYC MaTepllHcKoro MOJIOKa. <PIITO-
cTepoJIbI, BIITaMIIHbI B 6 , F, E, D ropqHqHOro MaCJIa oco6eHHo no-
JIe3HbI J{JIjI )KeHIlI.IIH, y KOTOpbIX TjI)KeJIO npOTeKaIOT npeJ{MeHcTpy-
aJIbHbIM II KJIIIMaKTepllqeCKHM rrepHoJ{bI, TaK KaK yK3.3aHHble BellI.e-
CTBa nOJIO)KIITeJIbHO BJIHjIIOT Ha ropMOHaJIbHbIM 6aJIaHC )KeHcKoro
opraHlI3Ma. EJIaroJ{apjI BbICOKOMY cOJ{ep)KaHllIO <l>IITocTepOJIOB,
BIITaMIIHOB D II K ropqllqHOe MaCJIO crroco6CTByeT rrpeJ{OTBpallI.e-
HllIO oCTeonopo3a. 3TO 3a6oJIeBaHHe KOCTHOH: TKaHH. xapaKTepll-
3YIOIlI.eeCjI HapymeHHeM ee CTPYKTypbI II nOBblweHlleM xpynKocTII,
npeJ{cTaBJIjIeT co6oH: cepbe3Hoe OCJIO)KHeHlle neplloJ{a MeHonaY3bI,
CBjI3aHHOro C HeJ{OCTaTOqHOCTbIO rrOJIOBbIX ropMOHOB B opraHII3Me
)KeHIlI.IIHbI.
fOp'-lW-IHOe MaCAO - nOAe3HaJI Ao6aBKa K AeTCKOMY nl1TaHI1IO,
nOCKOAbK)' 3TO I1CTO'-lHI1K XOAI1Ha 11 BI1TaMl1HOB rpynnbl B -
BeU(eCTB, npl1HI1MalOllI11X Y'-laCTl1e B cpOpMl1posaHl111 M03ra 11
HepBHOU CI1CTeMbl pe6eHKa, a TalOKe I1CTO'-lHI1K BI1TaMI1HOB A
11 D, Tpe6YlOIlII1XcJI ANl rapMOHI1'-1Horo pa3BI1TI1J1 AeTcKOro op-
raHl13Ma.
.
63

HaPY)I{Hoe npliMeHeHlle ropqllqHOro MaCJIa a<l><peKTIIBHO npll
JIeqeHIIII JIOP-3a6oJIeBaHIiH 113a6oJIeBaHIiH OpraHOB J{bIXaHII5I.
PeKOMeHJ(yeTC5I BKJIIOqaTb B paUIiOH rOpqllqHOe MaCJIO J{JI5I npo-
<pIIJIaKTIIKII II B COCTaBe KOMnJIeKCHOrO JIeqeHII5I caxapHoro J{lIa-
6eTa, O>KllpeHII5I, aHeMIIII, 60JIe3HeH HepBHOH CIiCTeMbI, OpraHOB
3peHII5I.
Pery JI5IpHOe ynoTpe6JIeHlle B nm.uy rOpqllqHOro MaCJIa, cOJ{ep-
>Kam;erO B CBOeM COCTaBe 60JIbWOe KOJIllqeCTBO npllpOJ{HbIX IIMMY-
HOMOJ{YJI5ITOpOB II aHTIIOKCIIJ{aHTOB, TaK>Ke BeCbMa nOJIe3HO J{JI5I
YKpenJIeHII5I IIMMYHIITeTa II npO<pIIJIaKTIIKII OHKOJIOrllqeCKIiX 3a-
60JIeBaHliit
fOpqllqHOe MaCJIO npllHIIMaIOT no 1 q. JIO>KKe 3 pa3a B J{eHb. Ero
peKOMeHJ{yeTc5I npllMeH5ITb B KaqeCTBe OCHOBbI J{JI5I caMOMaCCa>Ka,
KOTOpbIH npoll3BoJ{IIT corpeBaIOm;IIH a<p<peKT II oco6eHHo nOJIe3eH
J{JI5I CKJIOHHbIX K nyxJIocTII, OTeqHOCTIi.
CHRTl1e CYAopor pa3J\I1"1HOrO npOI1CXO>KAeHUR
PaCTl1paTb MeCTO JIOKaJlII3aUIIII cYJ{oporli rOpqllqHbIM MaCJIOM.
!\e4e6Hbltii MaCCa>K npl1 apTpl1Te 11 nOAarpe
I1pllroToBIITb CMeCb 113 ropqllqHOrO MaCJIa OpraHllqeCKOH KaM-
<pOpbI. L{JI5I aToro B 1/4 CTaKaHa rOpqllqHoro MaCJIa J{o6aBIITb
400-500 Mr OpraHlfqeCKOH KaM<p0PbI, Bce nepeMewaTb, a 3aTeM
nporpeBaTb CMeCb Ha CJIa60M orHe J{O nOJIHoro paCTBOpeHII5I KaM-
cpOpbI.
!\e4e6Hbltii MaCCa>K npl1 OTeKax
I1pllfOTOBIITb CMeCb: J{o6aBIITb B 2 CT. JIO>KKII rOp'mqHoro MaCJIa
HeCKOJIbKO 3y6qllKOB lfeCHOKa II 1/2 If. JIO>KKII CeM5IH na>KIITHIIKa,
Bce nepeMelllaTb H KIIII5ITIITb lJ;O Tex IIOp, IIOKa ceMeHa na>KIITHIiKa
He nOqepHeIOT. .HcnOJIb30BaTb cpeJ{CTBO J{JI5I MaCCa>Ka.
CpeACTBO npl1 OTI1Te 11 60"11 B yxe
I1eplloJ{lIqeCKH 3aKanbIBaTb B 60JIbHOe yxo 3-4 KanJI II ropqllq-
HOfO MaCJIa.
64

CpeACTBo npl1 npOCTYAe, OCAO>KHeHHOM HaCMOpKOM
l1epl1oJ{lIqecKIi 3aKarrbIBaTb B HOC rro HeCKOJIbKY KarreJIb rop-
qllqHOro MaCJIa, a TaKJKe paCTl1paTb rPYJ{b II CTorrbI 3TI1M MaCJIOM.
CpeACTBo npl1 BAa>KHOM KaWAe
PaCTl1paTb crrllHY II rpYJ{b J{O rrOKpaCHeHII5I CMeCblO ropqllqHOro
MaCJIa C COJIblO.
/\e"leHl1e 6oAe3HeM ceAe3eHKI1
MaCClipOBaTb JIerKIiMIi J{BIIJKeHII5IMI1 JKIIBOT B 06JIaCTli JKeJIY.u:-
Ka C IICrrOJIb30BaHI1eM rOpqllqHOrO MaCJIa.
CHRTl1e pa3Apa>KeHI1f111 Cbtnl1 Ha KO>Ke, YBAa>KHeHUe 4pe3MepHo
CYXOM KO>KU
)le.naTb JIen<HM MaccaJK C rrpliMeHeHl1eM CMeCIi rOpqllqHOro Mac-
JIa 11 He60JIbllIOro KOJIllqeCTBa KypKyMbI. I1pll J{06aBJIeHIIII B TaKoe
MaCcaJKHOe MaCJIO HeCKOJIbKI1X KarreJIb KaM<popHoro crrllpTa rrOJIyqa-
eTC5I cpeJ{CTBO, OXJIaJKJ{alOIUee KOJKY II OC.rra6JI5IIOIUee KOJKHbIM 3YJ{.
V136aBAeHue OT nepxoTU U YCUAeHl1e pOCTa BOAOC
3aJIIITb 50 r BbIcyrneHHoro KOpIDI Kparrl1BbI 100 r ropqllqHOro
MaCJIa, rrepeMernaTb II HaCTaliBaTb Ha BOJ{51HOM 6aHe 30 MI1H. 110-
JIyqeHHYIO CMen HaCTaliBaTb 14 J{HeM B TeMHOM MeCTe, rrOCJIe qero
OT<pIIJIbTpOBaTb ee qepe3 MapJIIO (KOpHI1 KparrllBbI XOpOlliO OTJKaTb
B OT<pIIJIbTpOBaHHbIM HaCTOH:) II BTl1paTb B KOJKY roJIOBbI 3 pa3a
B HeJ{eJIIO.
npeAOTBpaw.eHI1f1 BbtnaAeHI1R BOAOC 11 nOfiBAeHI1f1 ceAUHbl
PerYJI5IpHO BTlipaTb rOpqllqHOe MaCJIO B BOJIOCbI II KOJKY ro-
JIOBbi.
KOCMeTH"IecKoe npHMeHeHHe
[OpqllqHOe MaCJIO B J{oMallIHeM KOCMeTOJIOrl111 MOJKHO rrpllMe-
IDITb KaK B qllCTOM BIIJ{e, TaK II B CMeCIi C LI.pyrllMIi KOCMeTl1qeCKI1MI1
MaCJIaMIi (JKoJK06a, aBOKaJ{O, MI1HJ{aJIbHOe II J{p.) B rrpOrrOpl.{1I11 1: 10
I1JIII 1:6. TaKJKe rOpqllqHOe MaCJIO peKOMeHJ{yeTc5I I1CrrOJIb30BaTb
65

KaK 6a311CHOe MaCJIO .n:JI5I paCTBOpeHII5I Pa3JIII1.{HbIX 3qmpHbIx Ma-
CeJI. HarrpliMep, .n:JI5I rrplirOTOBJIeHII5I MaCCa)J(Horo MaCJIa K 50 MJI
rop1.{II1.{HOrO MaCJIa 06bI1.{HO .n:06aBJI5IIOT 2 KarrJIIi 3qmpHoro MaCJIa.
CpeACTBO AMI YXO,4a 3a KO>Kei1
MacJIo CeM5IH rOp'illl.\bI rrOBbIwaeT rrpO'iHOCTb, 3JIaCTIl1.{HOCTb II
rrpOHIIl.\aeMOCTh KarrllJI.IDlpOB II cocy.n:OB, OKa3bIBaeT cocy.n:opacnm-
p5l1Om;ee .n:eMCTBlle, rrO.n:.n:ep)I{JIBaeT <PYHKI.\IIII 3rr1lTeJIII5I Ha HOpM3.JIb-
HOM ypOBHe, YKperr.IDleT BOJIOCbI. fOp1.{WlHOe MaCJIO, y.nyqwalOm;ee
CTpYKTYPY CJIII311CTbIX 060JIO'ieK II KO)KII, OKa3blBalOm;ee 6aKTepII-
Wf.n:HOe, rrpOTIlBOrpIl6KOBOe, rrpOTIiBOBIiPYCHoe II paH03IDKJ1BJI5IIO-
m;ee .n:eMCTBlle, B HapO.n:HOM MeJJ:HI.\IIHe C ycrrexoM rrpIlMeH5IeTC5I .lI:JI5I
JIe'ieHII5I TaKIiX KO)KHbIX 3a60JIeBaHIIM, KaK aTOrrWleCKIiM .n:epMaTIlT,
aJIJIeprll'ieCKlie II mOMHWlKOBbIe rrOpIDKeHII5I KO)KII, ce6ope5l, MIIKO-
3bI, yrpeBaSI CbIIlb (aKHe), JIIiWaM, reprrec, 3K3eMa, nCOplla3.
3TO OTJIII'iHOe Cpe.n:CTBO yxo.n:a 3a KO)KeM JIIIl.\a II TeJIa 6JIaro.n:ap51
BbICOKOMY cO.n:ep)KaHIiIO 6JIarorrpll5lTHO BJIII5IIOm;IIX Ha rOpMOHaJIb-
HbIM <pOH <pIITOCTepOJIOB, aKTIIBII3I1pYIOm;ero KO)KHOe KpoBo06pa-
m;eHlle rJIIIK0311.n:a CIiHerpllHa, BIITaMIiHOB MOJIO.n:OCTII. E II A,
rrOJIIIHeHaCbIm;eHHbIX )KllpHbIX KIICJlOT, 6aKTepJlIII.n:HbIX Bem;eCTB
(XJIOpO<pIIJIJI, <pIITOHI.\II.n:bI). I1pll HaHeceHIIII MaCJIO 6bICTpO II rJIY-
60KO BrrIlThIBaeTC5I B KO)KY, CM5Irt:laSI, rrllTaSI, O'illm;aSI II YBJI3.)KH5I5I
ee. I1pll perYJI5IpHOM rrpliMeHeHIIII npe.n:oTBpamaeTC5I paHHee B03-
HIiKHOBeHlle MOpm;IIH II rrpe)K.n:eBpeMeHHoe CTapeHlle KO)KII, 06y-
CJIOBJIeHHOe'ipe3MepHbIM B03.n:eMCTBlieM YJIbTpa<pIIOJIeTOBbIx JIY-
'ieM IIJIII He.n:OCTaTO'iHOCThIO )KeHCKIiX rrOJIOBbIX ropMoHoB.
DJIaro.n:ap51 crroc06HoCTli corpeBaTh. II OKa3bIBaTb MeCTHoe
pa3.n:pa)KalOm;ee .n:eMcTBlie rop1.{II1.{HOe MaCJIO 'iaCTO rrpIlMeH5IeTC5I
B COCTaBe pa3JIH'iHbIX MaCCa:>KHbIX MaCJI5IHbIX cMeceM.
MaCKa AIUl YXO,4a 3a crapeIOU.(ei1, YTOMAeHl-IOI4 #It MOpUJ,UHI1CTOO KO>Ketif
,[(06aBIITb K 1 CT. JIO)KKe rOp'iIl'iHOrO MaCJIa rro 1 KarrJIe 3<pllp-
HbIX MaCeJI p03bI, M5ITbI, arreJIbCIIHa, p030Boro .n:epeBa II caH.n:3.JIa.
MaCKa MR YXO,4a 3a npo6J\eMHoi1 KO>Kei1
HaKJIaJJ:bIBaTb Ha rrp06JIeMHbIe Y'iacTI{JI KO)KII 1-2 pa3a B .n:eHb
Ha 20-30 MIIHYT C3.JI<peTKII, rrporrllTaHHbIe rOp1.£II1.£HbIM MaCJIOM
66

HJIH CMeCblO 3TOrO MaCJIa C J{pyrHMH KOCMeTHqeCKHMH MaCJIaMH
(MHHJ{aJIbHbIM, 3apOJ{bIWeH nWeHlII.\bI, )Ko)Ko6a, aBOKaJ{O).
MaCKa AMI yxoAa 3a KOM6uHUpOBaHH0i1 KO>Kei1
[OpqHqHOe MaCJIO HCnOJIb30BaTb B qHCTOM BHJ{e HJIH B CMeCH 1:1
C nepcHKoBbIM MaCJIOM. MO)KHO lI:06aBHTb K 1 CT. JIO)KKe 6a3HcHoro
ropqHqHOrO MaCJIa no 2 KCUIJIH 3qmpHbIx MaCeJI JIHMOHa, HepOJIH,
MHTbI, HJIaHr-HJIaHra.
YBAa>KH$lIOa$l MaCKa AMI e>KeAHeBHoro YXOAa 3a KO>Kei1
[OpqHqHOe MaCJIO HCnOJIb30BaTb B 'IHCTOM BHJ{e HJIH B CMeCH 1:1
C J{pyrHMH KOCMernqeCKHMH MaCJIaMH (nepcHKoBbIM, MHHJ(aJIbHbIM,
3ap0J{bIweH nweHHUbI). MO)KHO J{o6aBHTb K rOpqHqHOMY MaCJIY
3<j>HpHbIe MaCJIa caH,llaJIa, JIaBaHJ{bI, HJIaHT-HJIaHra (no 2 KCUIJIH KIDK-
J{oro 3<j>HpHoro MaCJIa Ha 1 CT. JIO)KK)' rOpqHqHOrO MaCJIa).
MaCJIHHOH CMeCblO TalOKe nOJIe3HO CMa3bIBaTb TeJIO nOCJIe J{ywa
HJIH BaHHbI.
YXOA 3a cyxoi1, weAywaei1C$l U nOTpecKaBwei1C$l KO>Kei1 PYK
,l(eJIaTb BaHHOqKH J{.illI PYK H3 TenJIoro ropqHqHOro MaCJIa 1 pa3
B HeJ{eJIIO. TIpH nOBbIweHHoH JIOMKOCrn HOITeH peKoMeHJ{yeTcH
lI:06aBJIHTb B TaKHe BaHHOqKH 4-5 KaneJIb HaCTOHKH HOJ{a.
CpeACTBO M$l YXOAa 3a BocnaAeHHoi1 KO>Kei1 U 1136aBAeHU$l OT
yrpeBoi1 Cbtnl1
,[(o6aBHTb K 1 CT. JIO)KKe rOpqWlHoro MaCJIa no 2 KanJIH 3qmp-
HbIX MaCeJI JIaBaHJ{bI H rB03J{HKH.
CpeACTBO M$l yxoAa 3a BOI\OCaMI1
[OpqHqHOe MaCJIO YKpenJIHeT H 03J{opaBJIHBaeT BOJIOCbI. Pery-
JIHpHOe BTHpaHHe MaCJIa B KO)KY roJIOBbI H HaHeceHHe Ha BOJIOCbI
nOMoraeT npeJ{OTBparnTb npe)KJ{eBpeMeHHoe noceJ{eHHe BOJIOC H
HX BbIIIaJ{eHHe.
[OpqHqHbIM MaCJIOM B qHCTOM BH)I;e HJIH waMnyHeM C J{o6aBJIe-
HHeM rOpqHqHOrO MaCJIa 3a 15 MHHYT J{O MbITbH rOJIOBbI CMa3bIBaTb
KOpHH BOJIOC, CJIema BTHpa5I cpeJ{CTBO B KO)KY roJIOBbI.
67

rPAHATOBblX KOCTO"lEK MACAO
MacJIo nOJIyqalOT Jl3 CeM5IH rpaHaTa xo-
JIO,ll,HbIM npeCCOBaHJleM. Il.BeT npO,ll,YKTa -
OT 6ecuBeTHoro,ll,O 6JIe,ll,HO-)KeJIToro.
fpaHaToBoe MaCJIO COCTOJIT no 60JIbllleM
qaCTII Jl3 rpaHaTOBOM nOJIJlHeHaCbIIIeHHoM
)KJIpHOM KJlCJIOTbI, TaIOKe B em COCTaa BXO,ll,HT
)KJIJ)HM KJlCJIOTa OMera, CTeapJlHOBa5l, na.n:b-
MJlTJlHOBa5I, ,lI,y6WIbHble KJlCJIOTbI. B MaCJIe
OqeHb BbICOKO COLI,ep)KaHJle BJlTaMJlHa E.
n pJlMeH5IeTC5I B qJlCTOM BJlLI,e, COCTaB-
JI5ITb CMeCJI C LI,pyrJlMJI MaCJIaMJI He peKOMeH.n;yeTC5I.
MeAHlJ,HHCKoe npHMeHeHHe
Pe3YJIbTaThI HayqHhIX JlCCJIe.n;OBaHJlM nOKa33..1IJI, qro MaCJIO ce-
M5IH rpaHaTa 3anYCKaeT MeXaHJl3M caMOYHJlqTO)KeHillI paKOBbIX
KJIeTOK rpY,ll,JI. qTO KaCaeTC5I rpaHaToBoro COKa, OH MO)KeT 6hITb
TOKCJlqHbIM LI,JI5I 60JIblllJlHCTBa 3CTporeH-3aBJlCJlMhIX paKOBhIX
KJIeTOK rpYLI,JI, npJl 3TOM OCTaBJI5I5I HeJl3MeHHhIMJI HOpM3..1IbHhIe
KJIeTKJI MOJIOqHOM )KeJIe3bI.
KOCMeTH"IecKoe npHMeHeHHe
MacJIo rpaHaTa nJlTaeT, YBJIa)KH5IeT, CM5IPIaeT KO)KY, .n;eJIaeT ee
rJIa.zJ:KOM, nOBbIlliaeT 3JIaCTJlqHOCTh, YJIyqrnaeT QBeT JIJll.{a, cnoco6-
CTByeT BOCCTaHOBJIeHJlIO nOBpe)KL[eHHbIX KJIeTOK KO)KJI, HOpM3..1IJI-
3al.{JIJI pH-6aJIaHca.
MacJIo nO,ll,Xo.n;JlT .n;JI5I yxo.n;a 3a CYXOM, rpy6oM, llleplllaBOM, pa3-
LI,pa)KeHHOH:, YCTaJIOH:, 6e3)KJl3HeHHOH: KO)KeH:. DJIarOLI,ap51 CBoeMY
YHJlK3..1IbHOMY COCTaBY MaCJIO nOBhIlliaeT 3JIaCTJlqHOCTb KJIeTOqHbIX
M€M6paH, nOLI,T5IrJlBaeT LI,p5l6JIbIe TKaHJI, 3all.{JIIIJ;aeT OT BpeLI,Horo
B03LI,eH:CTBillI CBo60,ll,HhIX pa.n;JlKaJIOB. Y CTaHOBJIeHO, qTO MaCJIO
rpaHaTa no CBO€H: aHTJlOKCJI,lI,aHTHOH: aKTJlBHOCTJI B 3 pa3a npeBOC-
XOLI,liT 3€JIeHbIH: qaH: Ii KpaCHoe BJIHO.
68

fpaHaToBoe MaCJIO peKOMeHJJ:yeTcH ,lJ;JIH YXO,lJ;a 3a 3peJIOM, YBH-
,lJ;alOm;eM, HCTOm;eHHOM KO)KeM, rrOCKOJIbKY pa3rJIIDKHBaeT KO)KY H
YMeHbIlIaeT KOJIHqeCTBO MOpm;HH. MacJIo 3a.u;ep)KHBaeT rrpouecc
eCTeCTBeHHOrO CTapeHHH KO)KH, OKa3bIBaeT CHJIbHO BbIpIDKeHHOe
BOCCTaHaBJIHBalOm;ee ,lJ;eMCTBHe.
rPELJ,KOrO OPEXA MACAO
.H,lJ;pa rrJIO,lJ;OB cO,lJ;ep)KaT )KHpHOe MaCJIO
(,lJ;O 75%, )KHpHOe MaCJIO COCTOHT H3 rJIH-
IepH)J;OB JIHHOJIeBOM, OJIeHHOBOM, CTeapH-
HOBOH, rr3.JIbMHTHHOBOM H JIHHOJIeHOBOM
KHCJIOT; opeXOBoe MaCJIO CO,lJ;ep)KHT Te )Ke
rJIHIepH,lJ;bI, qTO H JIbHHHOe MaCJIO, a TalOKe
rJIHIepH,lJ;bI JIaBpOBOM H MHpHCTHHOBOM
KHCJIOT), 6eJIKH, aMHHOKHCJIOTbI (acrrapa-
rHH, IHCTeHH, rJIYTaMHH, cepHH, rHCTH,lJ;HH,
B3.JIHH, <peHHJI3.JIaHHH), BHTaMHHbI K H P.
OpexoBoe MaCJIO - 3TO )KHpHOe MaCJIO,
KOTopoe rrOJIyqalOT H3 rrJIO,lJ;OB rpeUKoro opexa. TIocJIe CHHTHH C ,lJ;e-
peBa opeXH ,lJ;OJI)KHbI JIe)KaTb OKOJIO 4 MeCHueB, B TeqeHHe KOTOpbIX
OHH ,lJ;03peBaIOT H cO,lJ;ep)KaHHe MaCJIa B HHX rrOBbIwaeTCH. B CBe)KHX
opexax MHoro MJIeqHOrO COKa, KOTOpbIM B rrpouecce rrpeccoBaHHH
CMeIlIHBaeTCH C MaCJIOM. ECJIH xpaHHTb opexH CJIHllIKOM ,lJ;OJIro, co-
,lJ;ep)Kam;eeCH B HHX MaCJIO rrporopKaeT. TIpH npHroTOBJIeHHH Mac-
JIa rrpe)K,lJ;e Bcero opexH pa36HBaIOT, 3aTeM OT,lJ;eJIHIOT CKOpJIyrry,
pa3MeJIbqaIOT H,lJ;pa, rrporrycKaJI. Me)K.n:y B3.JIbuaMH HJIH B TOJIqee.
Pa3MeJIbqeHHYIO opexoBYIO Maccy CHaq3.JIa rrpeccYIOT Ha XOJIo,lJ;e.
)KMbIx, oCTaBllIHMcH OT rrepBoro rrpeccoBaHHH, pa3MeJIbQaIOT, .n:o-
6aBJIHIOT HeMHoro TerrJIOM BO,lJ;bI H BHOBb rrpeccYIOT, HHOr,lJ;a Harpe-
Ba5I Maccy. TIpH rrepBoM rrpeccoBaHHH nOJIyqaIOT 30-35% MaCJIa,
npH BTOpOM - 10-15%.
MaCJIo, rrOJIyqeHHoe rrpeCCOBaHHeM rrpH KOMHaTHOM TeMrrepaTY-
pe, 6ecl.{BeTHOe HJIH 6JIe,lJ;HO-3eJIeHoe, C rrpHHTHbIM BKYCOM, ompec-
COBaHHoe rrpH HarpeBaHHH MaCJIO oKpameHo 60JIee HHTeHCHBHO,
C MeHee rrpHHTHbIM BKYCOM. Om;ym;aeTcH MHrKHM, e,lJ;Ba YJIOBHMbIM
apOMaT rpeIKoro opexa. MacJIo pa<PHHHPYIOT.
fff.,"
\...
69

OpeXOBoe MaCJIO JIerKO BbICbIXaIOIl\ee, npH COXpaHeHHH rop-
KHeT. Em MO)KHO xpaHHTb,n:o 2 JIeT B TeMHOM, npOXJIa,zJ;HoM MeCTe.
nHw.eooe npHMeHeHHe
HeHaCbIIl\eHHble )KHpHble KHCJIOTbI, co,n:ep)Kam;HecH B MaCJIe rpe-
Kom opexa, He CHHTe:mpyroTCH B OpraHH3Me H He MOryr 6bITb 33.MeHe-
HbI :>KHpHbIMH KHCJIOTaMH, BXONlm;HMH B COCTaB )KHBOTHbIX )KHpoB.
Yn01]Je6.IDIeTCH KaK nHm;eBoe MaCJIO, npHqeM no BKYCY npeBOC-
XO,n:HT OJIHBKOBoe.
MeAMu.MHCKoe npHMeHeHHe
OpeXOBoe MaCJIO y.nyqIIIaeT 06MeH BeIl\eCTB B opraHH3Me, 31'0
IIpeKpaCHbIH IIHTaTeJIbHbIH IIpOJJ:YKT B nepHO,n: BOCCTaHOBJIeHHH
1I0CJIe lIepeHeceHHbIX onepaHH H 3a60JIeBaHHH. OHO oc06eHHO
nOJIe3HO nO:>KHJIbIM JIIO,n:HM, B qaCTHOCTH CTpa,n:aIOm;HM caxapHbIM
,n:Ha6eTOM, rHlIepTOHW:leCKOH 60JIe3HbIO, aTepOCKJIep030M, HIIIe-
MHqeCKOH 60JIe3HbIO cepJJ:a. MacJIo 1I0MoraeT TaK:>Ke IIPH XPOHH-
qeCKOM renaTHTe, 1I0BblIIIeHHOH KHCJIOTHOCrn )KeJIy,n:OqHOrO COKa,
rnnep<PYHKHH Il\HTOBH,n:HOH )KeJIe3bI (306e), C ycnexoM HCnOJIb-
3yeTCSI KaK npoTHBOrJIHCTHOe H cJIa6meJIbHOe cpe,n:cTBo. Opexo-
Boe MaCJIO HMeeT 60JIbIIIOe 3HaqeHHe B JIeqeHHH H npo<pHJIaKTHKe
aTepOCKJIep03a, cep,n:eqHo-CQcy,n:HCTbIX 3a60JIeBaHHH, 60JIe3HeH
lIeqeHH Ii HapYIIIeHHH 06MeHa BeIl\eCTB.
OpexoBOe MaCJIO OKa3bIBaeT npoTHBOBOCnaJIHTeJIbHOe ,n:eHcTBHe,
B CBH3H C qeM HCnOJIb3yeTcH npH 60JIe3HHX KO)KH H CJIH3HCTbIX 060-
JIOqeK BOClIaJIHTeJIbHOm xapaKTepa, YCKopHeT 3IDKHBJIeHHe paH,
Tpem;HH, .lUIHTeJIbHO He3IDKHBaIOIl\HX paH. KpOMe Tom, 31'0 MaCJIO
3am;Hm;aeT opraHH3M OT ,n:eHCTBIDI KaHepOreHHbIX BeIl\eCTB.
MacJIo rpeKoro opexa cnoco6cTByeT H36aBJIeHHIO OT JIHWHHX
KHJIorpaMMOB H OMOJIO)KeHHIO OpraHH3Ma.
KOCMeTH"IeCKOe npMMeHeHMe
MaCJIo rpeKoro opexa XOpOIIIO YBJIa:>KHHeT KO)Ky JII060ro TH-
na, oc06eHHO CYXYIO H 06e3BO)KeHHYIO, nOBbIwaeT 3JIaCrnqHOCTh
70

KO:>KH, IIOMOraeT H36aBlITbCH OT MOPll.\HH. 06.na,ZJ;aeT BH:>KYll.\HMH
CBOHCTBaMH.
BJIarO,ZJ;apH HaJIHqHIO BHTaMHHOB A HE B COqeTaHHH C :>KHpHbIMH
KHCJIOTaMH opexoBoe MaCJIO HwmeTcH 3<l>«I>eKTHBHbIM cpe.n:CTBoM
yxo,ZJ;a 3a 3pe.rrOH KO:>KeH.
E>KEBJ.1KJ.1 MACAO
r:;,.
'V>"
  ::J' . ;\
...,,-'!!'.-'
. , Ai \
.  ') 6 \1: ,
 1",
" . - ....
-" I _. - _..::. l
, , . ''' \
_. """
_.. _".... r.... ,
, Jlv:\
MaCJIo e:>KeBHKH CO.n:ep:>KHT paCTHTeJIb-
HbIe 6eJIKH (5-7%), He3aMeHHMbIe :>KHp-
HbIe KHCJIOThI (85%), H3 KOTOpbIX Ha ,ZJ;OJIIO
oMera-3 IIOJIHHeHaCbIll.\eHHbIX :>KHpHbIX
KHCJIOT IIpHXO,ZJ;HTCH OKOJIO 30%. TaK:>Ke
MaCJIO 6oraTo BHTaMHHaMH C H E, MHHe-
paJIbHbIMH Bell.\eCTBaMH.
E:>KeBHqHOe MaCJIO IIOJI)"I3.IOT XOJIO,ZJ;-
HbIM IIpeCCOBaHHeM ceMHH e:>KeBHKH. He
pa«l>HHHPYIOT.
XpaHHTb MaCJIO MO:>KHO ,ZJ;O 2 JIeT B IIpOXJI3.llHOM TeMHOM MeCTe.
nMw.eBoe npMMeHeHMe
'BKeBHqHOe MaCJIO - 3TO YHHKaJIbHbIH paCTHTeJIbHbIH IIpo,lJ,YKT.
IIpeBOCXO,lJ,Hll.\HH pbI6HH :>KHp IIO cocTImy He3aMeHHMbIX :>KHpHbIX
KHCJIOT.
KOCMeTM"IeCKOe npMMeHeHMe
E:>KeBHqHOe MaCJIO o6eCIIeqHBaeT IIHTaHHe H YBJIa:>KHeHHe KO-
:>KH, cHa6:>KaeT ee Heo6xo,ZJ;HMbIMH IIHTaTeJIbHbIMH Bell.\eCTBaMH,
IIO CBoeMY cocTaBY CXO:>KHMH C Bell.\eCTBaMH IIJIa3MbI KpOBH, IIH-
TalOll.\eH KJIeTKH KO:>KH. 3TO ,ZJ;aeT B03MO:>KHOCTb KJIeTKaM KO:>KH
6bIcTpee ,ZJ;eJIHTbCH H 06HOBJIHTbCH. MaCJIo e:>KeBHKH clIoco6cTBY-
eT BOCCTaHOBJIeHHIO IIOBpe:>K.lleHHOH KO:>KH, 3a:>KHBJIeHHIO rnpaMOB
H Py6U:OB IIOCTaKH3, pa3rJIa:>KHBaHHIO MeJIKHX MOPll.\HHOK. KpoMe
71

Toro, OHO MJ:rKO oT6eJIHBaeT KO)l(Y, rrpH,ZJ;aB(ljJ eM 3,ZJ;OpOBbIM OT-
TeHOK.
E)I(eBW:lHOe MaCJIO rrOJIe3HO ,ZJ;06aBJISlTh B KpeMbI H ,ZJ;pyrHe KOC-
MeTW:leCKHe cpe,ZJ;crna, rrpe,lJ,Ha3Ha':leHHbIe ,WISI yxo,ZJ;a 3a CYXOM, IIIe-
JIYIIlaIU:eMCSI, BOCrraJIeHHOM, rrOBpe)l(,ZJ;eHHoM, C B03pacTHbIMH H3Me-
HeHHSlMH KO)l(eM JIHu:a.
>KO>K06A MACAO
MacJIO )l(o)l(06a ,lJ,a:>Ke He MaCJIO KaK Ta-
KOBoe, a )l(H,lJ,KHM BOCK, KOTOpbIM He rro,ZJ;Bep-
raeTC5I 6bICTpoMY OKHCJIeHHIO. 3TO MaCJIO
rrOJIyqaIOT H3 IIJIO,lJ,OB pacremUl Simmondsie
chinensis (,ZJ;pyroe Ha3BaHHe - Buxus
chinensis), KOTOpoe rrpoH3pac-raeT B MeKcH-
Ke H ApH30He. )Ko)l(06a BCTpe':laeTC5I B rry-
CTbIHHblX paiiOHax CeBepHoMAMepHKH. BbI-
COTaK)'CTa,ZJ;OCTHraeT 3 MeTpOB, aero KOpHHB
rroHcKax BJIarH MOryT YX0,ZJ;HTb Br.rry6b Ha 9-
1 o MeTpOB. B rrpOIIlJIOMpaCTeHHerrpOH3pacraJIO KaK,ZJ;HKoe. 3arrpe,ZJ;eJIa-
MH 06JIacrH cBOero paCIIpoC'rpaHeHH5I OHO CTaJIO H3BeCTHO B XVIII Be-
Ke, rrOCJIe rrpHe3,ZJ;a HCCJIe,ZJ;oBaTe.neM H MHccHoHepoB H3 EBporrbI. OHH H
COO6ll{HJIH 0 rrpHMeHeHHH ceMSlH )l(o)l(06a rrpH rrpHrOTOBJIeHHH rrHIU:H,
a TaIOKe rrpH JIe':leHHH. CeMeHa, HMeIOIU:He rrpIDITHbIH BKYC, B CbIpOM
BH,lJ,e ,ZJ;06aBJISlJIH B CaJIaTbI ,WI5I 33.MeHbI MaCJIHH, a B )l(apeHOM BH,ZJ;e -
B pa3JIH':IHbIe HaIIHTKH. MaCJIo HCrrOJIb30BaJIH B rrpou:ecce rrpHroTOB-
JIeHIDI 6JIIO,ZJ;, YKpeIIJI5IJIH C ero rrOMOIU:bIO BOJIOCbI. llHJJ:eMU:bI C rro-
MOIU:bIO 3TOro pacreHH5I JIe':lHJIH paHbI, 06JIeP:laJIH pO,lJ,bI, ocJIa6JI5IJIH
)l(eJIY,ZJ;o':lHbIe 60JIH, ero rrpHMeH5IJIH B Ka':lecTBe CJIa6HTeJIbHoro. Apxe-
OJIorn 06HapY)l(HJIH 06Pa3QbI MaCJIa )l(o)l(06a rrpH H3yqeHHH ernrreT-
CKHX IIHpaMH,lJ,. B03MO)l(HO, pacreHHe pOCJIO B rrpoIIlJIOM H B A<t>PHKe.
MaCllo JKoJKo6a IIpe3BbillaiiHo YCTOOIIHBO K OKHClleHHIO,
BClle,6.CTBHe lIero AOAro He nporopKaeT H HAeaAbHO nQAXOAHT
AMI npOH3BOACTBa KocMeTHliecKHX CpeACTB.
.
72

MaCJIo )K0)K06a CO,ZJ;ep)KHT 6eJIOK, HMeIOIIJ.HM MHOro 06IIJ.ero
C KOJIJIareHOM (6eJIKOM, rrpH,ZJ;aIOIIJ.HM yrrpyrocTb COe,ZJ;HHHTeJIbHOM
TKaHH). TaIOKe MaCJIO 60raTo BHTaMHHaMH, rrpe)K,ZJ;e Bcero BHTaMH-
HOM E, 6HOJIOrnqeCKHMH H MHHepaJIbHbIMH BeIIJ.eCTBaMH.
MeAMu.MHCKoe npMMeHeHHe
BJIaro,ZJ;apR BbICOKOMY cO,ZJ;ep)KaHHIO BHTaMHHa E MaCJIO )K0)K06a
OKa3bIBaeT aHTHOKCH)J;aHTHOe, rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe, BOCCTa-
HaBJIHBaIOIIJ.ee ,ZJ;eMCTBHe. OHO rrOMOraeT CHRTb BOCrraJIeHHe CYCTa-
BOB, HCrrOJIb3yeTCR rrpH 3K3eMe, rrCOpHa3e, HeMpO,ZJ;epMHTe, npblIIJ.aX
H ,ZJ;pyrHx KO)KHbIX rrp06JIeMaX, B TOM qHCJIe y HOBOp0}KJ1eHHblX (Ha-
rrpHMep, rrpH rrORBJIeHHH CbIIIH H3-3a KOHTaKTa He)KHOM ,ZJ;eTCKOM
KO)KH C nO,ZJ;ry3HHKaMH). MaCJIo YCTpaHReT rrOKpaCHeHHe KO)KH,
OTeqHOCTb, )K)KeHHe, 3YI1..
KOCMeTH"IeCKOe npHMeHeHHe
BJIarO,ZJ;apH CBOeMY YHHKaJIbHOMY COCTaBY MaCJIO )K0)K06a RBJIR-
eTC5I H,ZJ;eaJIbHbIM cpe,ZJ;CTBOM l1.JIH YX0,ZJ;a 3a KO)KeM, rrpHqeM JII060ro
THrra. MaCJIO rYCTOe, HO rrpH 3TOM JIerKO rrpOHHKaeT H BCaCblBaeTC5I
B KO)KY, rrOI1.,ZJ;ep)KHBaJI 3aIIJ.HTHYIO <PYHKI.\HIO KO)KHbIX rrOKpOBOB.
TIpH KOCMeTHqeCKOM rrpHMeHeHHH MaCJIO He OCTaBJIHeT )KHpHOrO
6JIeCKa Ha KO)Ke H BOJIOcaX. B ,ZJ;peBHOCTH CqHTaJIOCb, qTO OHO 06-
JIa,ZJ;aeT MarHqeCKHMH CBoMcTBaMH, HeCeT COJIHeqHYIO 3HeprHIO, 51B-
JI5IeTC5I TOHqaMrneM OMOJIalKHBaIOweM cy6cTaHuHeM.
MacJIo )K0)K06a rrHTaeT H YBJIaIKH5IeT KO)KY, rJIy60Ko rrpOHHKa5I
B rropbI, rrpe,ZJ;OTBpaIIJ.aeT B03HHKHOBeHHe MOPIIJ.HH. 3TO rrpeKpac-
Hoe cpe,ZJ;CTBO YX0,ZJ;a 3a KO)KeM JIlHa, rneH H 06JIacrn ,ZJ;eKOJIbTe. OHO
3<l>«I>eKTHBHO rrpH YTOMJIeHHOM, CTapeIOIIJ.eM, ,ZJ;pH6JIOM, rrp06JIeM-
HOM KO)Ke (1'peIIJ.HHbI, yrpeBa51 CbIIIb, MeJIKHe TpaBMbI, CYXOM ,lJ,ep-
MaTHT), MOpIIJ.HHaX BOKpyr rJIa3.
MacJ\o )l(o)l(o6a HCnOAb3yeTCJl AMI yxo,4a 3a ry6aMH, OC06eH-
HO CYXHMH, o6seTpeHHblMH, nOTpecKasWHMHCJl, AMI yxoAa 3a
KO)l(eH nOCi\e npHHRTHR COAHetlHblX BaHH H SOAHblX npOLfe.4yp,
.
73

nOCAe 6PHTbR, AMl CMRr4eHHR ynAOTHeHHblX )'IIacrKOB KO>KH
Ha Aa,6,OHRX, AOKTRX, nOAowBax, AMl YMeHbWeHHR py61..(OB,
npocpHl\aKTHKH H ycrpaHeHHR pacrR>KeK KO>KH nOCAe 6epeMeH-
HOCTH HAH H3MeHeHHH MaCCbl TeAa, npH l..(eMIOAHTe.
.
MaCJIo perYJIHpyeT YCBoemle BHTaMHHa D H BbIpa60TKY B KO)Ke
nHrMeHTa Me.naHHHa npH KOHTaKTe C COJlHelIHbIMH JIYlIaMH.
YKpen.IDleT BOJIOCbI, peCHHl..{bI, 6pOBH. ho OAHO H3 JIy'lIIIHX
CpeACTB .n:JUI yxoAa 3a BOJIOCaMH JII060ro THIIa, oc06eHHO OKpalIIeH-
HbIX, CYXHX H JIOMKHX.
TIpH HapY)KHOM npHMeHeHHH MaCJIO )KQ)I<o6a npHMemllOT
1) B lIHCTOM BH)J;e, 2) KaK A06aBKY K APyrHM paCTHTeJlbHbIM Mac-
JIaM - nepCHKOBOMY, a6pHKocOBOMY MHHAaJIbHOMY, BHHorpaAHbIX
KOCTOlIeK B COOTHOIIIeHHH 1-5:10,3) AJIH 060raIl\eHHH KOCMeTHlIe-
CKHX cpeACTB (A06aBJIHIOT 5-15% MaCJla )K0)K06a B JIOCbOHbI, Kpe-
MbI, IIIaMrryHH, 6aJIb3aMbI), 4) KaK OCHOBY A.IDI pacTBopemrn aqmp-
HbIX Mace.n AJIR cMa3blBaHHH, MaCOK, annJlHKaI..{HH, Macca)Ka.
CpeACTBO AAR e>KeAHeBHoro yxoAa 3a KO>Kei1 AI06oro Tuna
CMa3bIBaTb KO)KY MaCJIOM )K0)K06a B lIHCTOM BH)J;e HJIH B CMeCH
C ApyrHMH paCTHTeJIbHbIMH MaCJIaMH (nepcHKoBbIM, a6pHKoco-
BbIM, MHHAaJIbHbIM, aBOKa,lI;o). MO)KHO A06aBHTh no 1 KanJIe aqmp.
HbIX MaCeJl aneJlbCHHa, p03bI K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIHHOH OCHOBbI.
06pa6aTbIBaTb TaKHM 06pa30M KO)Ky peKoMeHAyeTcH cpa3Y no-
CJIe BOAHbIX npOl..{eAYP, npHHHTHR COJIHelIHbIX BaHH, 6PHThR.
CpeACTBO OT MOpU(UH BOKpyr rAa3
TIpHMeHRTb MaCJIO )K0)K06a 1-2 pa3a B AeHb B lIHCTOM BH)J;e HJlH
A06aBJIRTb no 1-2 KanJIH aqmpHbIx MaCeJl p03bI, HepOJIH, caHAaJIa
K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIRHOH OCHOBbI.
ECJIH MOPIl\HHbI rJIy60KHe, l..{eJIeC006pa3HO HCnOJIb30BaTh Mac-
JIO )K0)K06a B CMeCH C MaCJIOM aBOKa,lI;O HJlH MHHAaJIbHbIM (1:1).
MO)KHO A06aBHTb no 1-2 KaruIH aqmpHbIx MaCeJI HepOJIH, COCHbI
HJIH MHThI, <!>eHXeJIH K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIRHOH OCHOBbI.
74

Cpe,ACTBO YXO,Aa 3a np06AeMH0i1 KO>Kei1
.lI:06aBHTb no 1-2 KaruIH 3qmpHbIx MaCeJI JIaBaH,lJ,bI H rB03,lJ,HKH
K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIa )Ko)Ko6a. HaHOCHTb MaCllilHYIO CMeCb Ha
np06JIeMHbIe yqacTKH KO)KH 1-2 pa3a B ,lJ,eHb. MO)KHO ,lJ,e.naTb an-
nJIHKal{HH Ha 15-20 MHH.
Cpe,ACTBO YXO,Aa 3a AP6A0i1, CTapelOU(ei1, YToMAeHHoi1 KO>Kei1,
CKAOHHOi1 K nOBAeHI1IO KpaCHblX nTeH
.lI:06aBHTb no 1-2 KarrJIH 3qmpHbIx MaCeJI pOMalliKH H nalIYJIH
K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIa )Ko)Ko6a.
HaHOCHTb MaCJIHYIO CMeCb Ha np06JIeMHbIe yqacTlm KO)KH 1-
2 pa3a B ,lJ,eHb. MO)KHO ,lJ,eJIaTb annJIHKal{HH Ha 15-20 MHH.
Cpe,ACTBO YXO,Aa 3a cyxoi1, BocnaAeHHoi1, weAywaU(ei1c$I KO>Kei1
.lI:06aBHTb no 1- 2 KanJIH 3qmpHbIx MaCeJI pOMallIKH, CaH,lJ,aJIa,
aneJIbCHHa K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIa )Ko)Ko6a.
HaHOCHTb MaCJIHYIO CMeCb Ha np06JIeMHbIe yqacTKH KO)KH 1-
2 pa3a B ,lJ,eHb. MO)KHO ,lJ,eJIaTb anIIJIHKal{HH Ha 15-20 MHH.
Cpe,ACTBO ,AA YXO,Aa 3a ry6aMI1
.lI:06aBHTb no 1-2 KanJIH 3<PHpHbIX MaCeJI MHTbI nepelIHOM, HJIH
MeJIHCCbI, HJIH p03bI H MeJIHCCbI K 1-2 CT. JIO)KKaM MaCJIa )Ko)Ko6a.
HaHOCHTb MaCJIO Ha ry6bI JIerKHMH MaCCHpYIOII{HMH .n;BH)KeHH-
MH e)Ke.n;HeBHO YTPOM H BelIepOM.
Cpe,ACTBO ,AA CMp.,eHI1 ynAoTHeHHblX YllaCTKOB KO>K11
rrpHMeHTb MaCJIO )Ko)Ko6a B lIHCTOM BH.n;e HJIH B CMeCH C .n;PY-
rHMH paCTHTeJIbHbIMH MaCJIaMH. MO)KHO ,lJ,06aBHTb 7-10 KaneJIb
HepOJIH HJIH no 4-5 KaneJIb 3qmpHbIx MaCeJI lIaMHoro .n;epeBa H
MaMopaHa K 1-2 1I. JIO)KKaM OCHOBbI.
rrpHMeHTb ,lJ,JI arrnJIHKal{HM HJIH MaCCa)Ka.
Cpe,ACTBO, nOMoralOU(ee npl1 paCT>KKaX, py6L(ax, CHI1>KeHI1I1
3AaCTI1l1HOCTI1 KO>K11
BTHpaTb B np06JIeMHbIe yqacTKH MaCJIO )Ko)Ko6a B lIHCTOM BH-
.n;e J1.7lliI B CMecH C .Lq>ynIMH paCTIITeJIbHbIMlf MaCJIaMH. MO)KHO TaJOKe
7S

Ao6aBHTb no 1-2 KaIIJUf rB03AHtIHOro, JIaBaHAOBOro H MTHO-
ro aqmpHbIx MaCeJI HJIH 2-3 KanJIH aqmpHoro MaCJIa p03MapHHa
K 1-2 'l. JIO)KKaM MaCJIHOM OCHOBbI.
l{JI npo<pIDIaKTHKH nOBJIeHH paCT)KeK npHroToBHTb CMeCb
H3 MaCJIHOM OCHOBbI (2 CT. JIO)KKH) H 3<PHpHbIX MaCeJI JIHMOHa
H MaH.n:apHHa (no 1- 2 KanJIH). BbIIIOJIHTb MaCCaJK H BTHpaHH
B np06JIeMHbIX 06JIaCTX KO)KH.
CpeACTBO OT L.(eMIOAMTa
rrpHMeHTb B tIHCTOM BH.n:e HJIH C Ao6aBJIeHHeM no 2-3 KanJIH
S<pHpHbIX MaCeJI KHnapHca, JIaBaHAbI, natIYJIH H p03MapHHa HJIH
MO)K)KeBeJIbHHKa, repaHH, JIHMOHa H <peHXe.IDI K 1-2 CT. JIO)KKaM
OCHOBbI.
CpeACTBO AMI YXOAa 3a BOAocaMM
B3Th MaCJIO )Ko)Ko6a B tIHCTOM BHAe HJIH maMnYHb, o60rameH-
HbIM MaCJIOM )Ko)Ko6a. CMa3blBaTb KOpHH BOJIOC, CJIerKa BTHpa51
CpeACTBO B KO)KY roJIOBbI, 3a 15 MHHYT AO MbITh roJIOBbI.
CpeACTBO npOTMB Bbmi3AeHM BOAOC
I1cnoJIb30BaTb B tIHCTOM BH.n:e HJIH B COtIeTaHHH C a<pHpHbIMH
MaCJIaMH: .n:06aBHTb 5-6 KaneJIb a<pHpHoro MaCJIa HM6Hp, HJIH SB-
KaJIHnTa, IDIH COCHbI, HJIH maJI<pe, HJIH KeApa Ha 1 tI. JIO)KKY MaCJIa
)Ko)Ko6a.
HaHocHTb MaClliIHYIO CMeCb Ha rpe6eHb, MeAJleHHbIMH .n:BH)Ke-
HIDIMH paCtIeCbIBaTb BOJIOCbI 2-3 pa3a B AeHb. KpoMe Toro, AeJIaTb
annJIHKa:UHH Ha BOJIOCHCTYIO tIaCTb rOJIOBbI Ha 20-30 MHHYT nepe.n:
MbITheM roJIOBbI.
CpeACTBO AA YXOAa 3a CYXMMM, AOMKMMM, TOHKMMM BOAocaMM
I1cnoJIb30BaTb B tIHCTOM BH.n:e HJlH B COtIeTaHHH C a<pHpHbIMH
MaCJIaMH: .n:06aBHTb 5-6 KaneJIb a<pHpHoro MaCJIa aneJIbCHHa, HJIH
pOMaIlIKH, HJIH IDIaHr-IDIaHra Ha 1 'l. JIO)KKY MaCJIa )Ko)K06a.
HaHOCHTh MaCJIHYIO CMeCb Ha rpe6eHb, Me.n:JIeHHbIMH ABH)Ke-
HHMH paCtIeCbIBaTh BOJIOCbI 2-3 pa3a B AeHb.
76

3APOAbiWEH nWEHJ.1Ubl MACAO
MacJIo 3apO,lJ,bIllieM IlIIIemU.{bI IIpe.n:-
CTaBJUIeT C060M He HMeIOIIJ.HM amlJIO-
rOB HaTYPaJIbHbIM KOHl.{eHTpaT BHTa-
MHHOB H ,lJ,PyrHx 6HOJIOrHqeCKH aKTHB-
HbIX BeIIJ.eCTB. 3TH BeIIJ.eCrna 3aJIO)KeHbI
B 3epHa caMOM IIpHpO.n;OH, ,lJ,JI TOro QT06bI
06eClleQHTb B0306HOBJIeHHe )KH3HH.
B MaCJle co.n;ep)KaTC rrpOTeHHbI, KOM-
IlJIeKC 1I0JIHHeHaCbIIl{eHHbIX )KHpHbIX KHC-
JIOT (BJITaMHH F), BHTaMHHbI A, E, rpYllllbI B,
MHKp03JIeMeHTbI (ce.rreH, )KeJIe30, l.{HHK), OKTaK03aHOJI, TpHrJIHl.{epH-
.n;bI, <pOC<pOJIHIDI):{bI, rJIHKOJIHIIH)J;bI. 3m MaCJlO BJIeTC peKop.n;cMe-
HOM 110 co.n;ep)KaHHIO BHTaMHHa E - aHTIIOKCH)J;aHTa, yqacTByIOIIJ.ero
B OQIDI.\eHHH KpOBH OT Bpe,lJ,HbIX lIepeKHCHbIX coe.n;l1HeHHM H CTHMY-
JIHPYIOIIJ.ero 06pa30BaHHe H pOCT HOBbIX, 3.n;OpOBbIX KJIeTOK.
MacJIo 3apo.n;bIllieM IlIIIeHHl.{bI 1I0JIYQaIOT XOJIO,lJ,HbIM IIpeCCOBa-
HHeM cBe)Ke06pa60TaHHbIx pOCTKOB IlIIIeHHl.{bI.
MaCAO 3apoAbiweft nWeHHLjbl RSMleTCJl npHpoAHblM aHTJ10K-
O1,4aHTOM, 6AarOAapR '1eMyero HCnOl\b30SaHHe ,4aeT S03MO>K-
HOCTb coxpaHHTb APyrHe 6a3HCHble MaCAa. 3m MaCAO rAy60Ko
npOHHKaeT S KO>K)' H aKTHSHO Y'laCTsyeT S O'lHU(eHHH OT TOK-
CHHOB KaK KO>KHblX nOKpoBOB, TaK H scero opraHH3Ma. MaCAo
3aTOpMIDKHsaer npOLjeccbl CTapeHHR KAeTOK, CHHMaeT socna-
AeHHe Ha KO>Ke.
TaKHM 06Pa30M, aHTHOKCH,4aHTHble csoftCTsa MaCAa yseAH'IH-
SalOT npOAOI\)I(HTeAbHOCTb >KH3HH H npOA,l\eSalOT AeftCTsHe
AI060ft MaCMIHOH CMeCH.
.
B03MO)KHa HH,lJ,HBH.n;YaJIbHaJI HellepeHocHMoCTb MaCJla IlIIIeHHQ-
HbIX 3apO,lJ,bIllieM.
XpaHHTb MaCJIO MO)KHO .n;o 1 ro.n;a B IIJIOTHO 3aKpbITOM TeMHOM
Tape. IIoCJle OTKpbITH <pJIaKOHa xpaHHTb MaCJIO MO)KHO TOJIbKO
B XOJIO,lJ,HJIbHHKe.
77

MeAMu.MHCKoe npMMeHeHMe
MacJIo mneHWIHbIX 3apO,lJ,bIIIIeM HCIIOJIb3YeTCH KaK IIHIIJ.eBaH
.lJ;06aBKa IIPH JIeqeHHH 60JIe3HeM HepBHOM H Cep,lJ,eqHO-COcy,lJ,HCroM
CHCTeM, HapYIIIeHHM rOpMOHaJIbHOro qX)Ha (JIeqetrne HMIIOTeHI.(HH
Y MY)KqHH, JIeqeHHe 6eCIIJIO,lJ,HH, a TaIOKe rrp<><pHJIaKTHKH 3H.lJ;OMe-
TpH03a Y )KeHIIJ.HH), MaJIOKpoBIDI, aJIJIeprnqeCKHX 3a60JIeBaHHM. Pe-
ryJIHpHOe YIIOTpe6JIeHHe MaCJIa 1I0MoraeT H36aBHTbCH OT H36bITOQ-
HOro Beca, BOCCTaHOBHTb 3,lJ,OpOBl nOCJIe TH)KeJIbIX 60JIe3HeM. Era
Ha3HaqaIOT 1I0CJIe IIpOXO)K.lJ;eHHH KYpca JIyqeBoM H XHMHOTepaIlHH.
IIpH Hap)')KHoM rrpHMeHemm MaCJIO llIIIeHWIHbIX 3apo.n;bIIIIeM CTH-
MYJIHpyeT poeT BOJIOC, clloco6cTByeT H36aImeHHIO OT yrpeBOM CbIIIH,
3aJKHBJIeHHIO O)KOroB, B TOM QHCJIe 6bITOBbIX 11 COJIHeqHbIX, H .n;pynIX
1I0Bpe)K,lJ,eHHM KO)KH. Y CTpaIDIeT pa3.n;pIDKeHHe, :3y.n;, IIIeJIyIIIeHHe, OTeq-
HOCTb KO)KH. AmIaHTOHH, BXOMIIU1M B COCTaB pOCTKOB llIIIeHHl.(bI, YCIIO-
KaHBaeT, CMSlPlaeT, OCBelKaeT KO)KY, BbIpaBHHBaH ee l.(BeT H pe.rrI>e<t>.
B .n;peBHOCTH KlITa:H:CKHe JIeKapH HCIIOJIb30BaJIH MaCJIO llIIIeHWIHbIX 3a-
po.n;bIIIIeM,lJ;.IDI coxpaHeHIDI He)KHOCTH HHTHMHbIX yqacTKoB TeJIa H rrpo-
<pHJIaKTI1KI1 BOCIIaJII1TeJIbHbIX I13MeHeHI1M B 3TllX yqaCTKaX.
MaCJIo YKpeIIJrneT CTeHKH KaIIHJIJIHpOB, OKa3bIBaeT IIpOTHBOre-
MOppOH.n;aJIbHOe .n;eikTBI1e.
fHHeKOJIOrH Ha3HaqaIOT MaCJIO 3apo.n;bIIIIeM IIIIIeHHl.(bI IIPH Ma-
CTOllaTHH, 3p03HH IIIeMKl1 MaTKI1, BarHHHTe. Bo BpeMR 6epeMeH-
HOCTl1 H 1I0CJIe pO.n;OB CMa3bIBaHHe MaCJIOM )KIfBOTa H rpy.n;H 6y.n;eT
YKpellJIRTb H TOHI13HpOBaTb KO)KY, 1I0MO)KeT IIpe.n;OTBpaTI1Tb no-
HBJleHHe paCTH)KeK. TaIOKe MaCJIO 1I0MoraeT H36a.BHTbCH OT paCTH-
)KeK, CBH3aHHbIX C pe3KHM I13MeHeHHeM MaCCbI TeJIa.
BHYTPb peKOMeH.n;yeTcR IIpHHHMaTb 110 1-2 q. JIO)KKH MaCJIa BO
BpeMH e.n;bI.
KOCMeTM'ieCKOe npMMeHeHMe
MaCIIO npHMeHReTCR KaK 10%-HaR Ao6asKa K pa3AHLlHbIM
KOCMernLieCKHM CpeACTSaM. B LlHCTOM sHAe HcnoAb3yeTcR S
peAKHx CAY'lCUlX H3-3a rYCToTbl H TR>KeCTH, a TalOKe CHI\bHOrO
3anaxa nWeHHl..(bl.
.
78

MaCJIo 3apO,n:bIllieM llIIIeHHbI 1I0,n:XO,n:HT ,n:JUI e)Ke,n:HeBHoro yxO-
,n:a 3a KO)KeM JIHa H PYK. OHO OKa3bIBaeT O'lHm;aIOIIJ.ee, IIpOTHBOBOC-
lIaJIHTeJIbHOe, paH03aJKHBJUIIOIIJ.ee, aHTHeJIJIIOJIHTHOe ,n:eMCTBHe,
CrnMYJIHpyeT 06MeH BeIIJ.eCTB, YJI)"lIIIaeT COCTOHHHe KaK CYXOM,
TaK H )KHpHOM KO)KH, BeT JIHa, OMOJIaJKHBaeT KO)KY, COXpaHHeT
ee ::maCTH'IHOM H CBe)KeM ,n:a)Ke B 1I0)KHJIOM B03paCTe. MaCJIo 1I0,n:-
,n:ep)KHBaeT lIepH«I>epl1MHYIO HPKYJIHHIO KpOBH, 6JIaro,n:apH 'leMY
COXpaHHeT ::maCrn'lHOCTb H MHrKOCTh KO)KH, 1I03TOMY OIlTI1MaJIbHO
.n:JIH yxo.n:a 3a YBH,n:aIOIIJ.eM, CTapeIOIIJ.eM KO)KeM. C 1I0MOIIJ.bIO MaCJIa
llIIIeHJ11:lHbIX 3apO,n:bIllieM MO)KHO H36aBHTbCH OT MOPIIJ.HHOK Ha IIIee,
JIHe, OC06eHHO B 06JIaCTH BOKpyr rJIa3, TpeIIJ.HHOK Ha JIa,zJ;OHHX H
B yroJlKax ry6, 1I0repTOCreM H orpy6eHHH KO)KH. Cpe,n:CTBO 1I0JIe3HO
HaHOCHTb Ha IIIepIIIaBbIe, 1I0TpeCKaBIIIHeCH, 06BeTpeHHbIe ry6bI.
IIpH HapY)KHOM HCIIOJIb30BaHHH MaCJIO 1I0MOraeT IIPH llpo6JIeM-
HOM H 3arpH3HeHHOM KO)Ke, yrpHx, 3K3eMe, O)KOraX, ,n:epMarnre.
MaCKI1 11 annl\l1KaL(1111
HaKJIa,n:bIBaTb CaJI«I>eTlm, IIpOIlHTaHHbIe MaCJIOM llIIIeHH'lHbIX
3apo,n:bIllieM B CMeCH C ,n:pyrHM paCrnTeJIbHbIM MaCJIOM C ,n:06aBJIe-
HHeM 3<PHpHbIX MaCeJI, Ha yqacTKH KO)KH 1-2 pa3a B ,n:eHb Ha 20-
30 MHHYT.
COCTaB MaCJIHHOM CMeCH Ollpe,n:eJIHeTCH xapaKTepOM IIp06JIeMbI,
KOTOPYIO Tpe6yeTcH peIIIHTb.
llpu yzpeeou CblnU ,n:06aBHTb 110 2 KaIUm 3«1>HpHbIX MaCeJI JIa-
BaH,n:bI H Ke,n:pa HJIH rB03,n:HKH H KaJInYTa K 1 CT. JIO)KKe MaCJIHHOM
OCHOBbI.
llpu dpJl6JlOU, MOPU1U1-lUcmou lW:JICe ,n:06aBHTh 110 1 KaMe 34>Hp-
HbIX MaCeJI alleJIbCHHa H caH,n:a.na, p03bI, HJIH caH,n:aJIa H MHTbI
K 1 CT. JIO)I(Ke MaCJIHHOM OCHOBbI.
llpu MOPU1U1-l1WX eOKpyz llla3 ,n:06aBHTh 110 2 KarrJIH 3<PHpHbIX
MaCeJI p03bI H caH,n:aJIa HJIH no 1 KaIUle MaCJIa HepOJIH H caH,n:aJIa
K 1 CT. JIO)KKe MaCJIHHOM OCHOBbI.
llpu eeC1lYW:Kax, nRm1-lax 1-la KO:JICe Jlua, 1-letlucmou KO:JICe HCIIOJIb-
30BaTb MaCJIO nIIIeHH'IHbIX 3apo,n:bIIIIeii B 'lHCTOM BH,n:e HJIH C ,n:o-
6aBJIeHHeM 110 1 KanJle 3<PHpHbIX MaCeJI MO)K)KeBeJIbHHKa, JIHMOHa,
6epraMOTa HJIH rpeMmppyTa K 1 CT. JlO)KKe MaCJlHHOM OCHOBbI.
79

IIpu WeJlywa14eUC.fl, cyxou KO:JICe JlUa U zy6liCnOJIb30BaTb MaC-
JIO IIlUeHliqHbIX 3apO,n:bIlUeH B qliCTOM BIi,n:e IiJIIi C .n:06aBJIeHlieM no
1 KanJIe 3<tmpHblx MaCeJI p03bI Ii MeJIIiCCbI K 1 CT. JIO:>KKe MaCJI.SIHOH
OCHOBbI.
CMa3bIBaTb KO)KY 2 pa3a B ,n:eHb JIerKIiMIi MacclipYIOIIJ:IiMIi ,n:BIi-
)KeHIi.SlMIi.
CpeACTBO AASl YXOAa 3a pYKaMI1
IIpIiMeHTb MaCJIO B qliCTOM BIi,n:e IiJIIi .n:06aBJITb no 1-2 KanJIIi
3<tmpHblx MaCeJI 6epraMoTa Ii JIaBaH.n:bI Ha 1 CT. JIO:>KKY OCHOBbI.
CMa3bIBaTb, .n:e.naTb JIerKliH MaCCa)K nOCJIe KaJK,n:oro MbITb PYK.
3TO nOMO)KeT 1i36aBliTbC5I OT MeJIKIiX nOBpe)K,n:eHIiH, meJIymeHIi51
KO)KliI, c.n:eJIaeT ee 3JIaCTliqHOH Ii M5IrKOH.
CpeACTBO AMI MaCCa>Ka
I1cnoJIb30BaTb B KaqeCTBe MaC.IDlHOH OCHOBbI B CMeCliI C nep-
CIiKOBbIM, IiJIIi a6pIiKOCOBbIM, IiJIIi MIiH.n:a.JIbHbIM MaCJIOM (MaCJIa
6paTb B paBHbIX KOJIliqeCTBaX liIJIIi B COOTHomeHli1i 1:2).
CpeACTBO OT L(elllllOlIl1Ta
,l{06aBIiTb no 1 KanJIe MO:>K:>KeBeJIOBoro, repaHlieBoro, <peHXe-
JIeBoro liI JIIiMOHHOro 3<pIiPHbIX MaCeJI IiJIIi no 1 KanJIe 3<plipHbIX
MaCeJI rpeHn<pPYTa, liIJIIi aneJIbCIiHa, IiJIIi MaHJ{apliHa K 1 CT. JIO:>KKe
MaCJIa nmeHliqHbIX 3apo.n:b1meH (B qliCTOM BIi,n:e IiJIIi B CMecli 1:1
C nepcliKoBbIM, IiJIIi a6p1iKocOBbIM, IiJIIi MIiH,n:a.JIbHbIM MaCJIOM).
3HeprliqHO MacclipoBaTb np06JIeMHble 30HbI.
CpeACTBO OT BbmaAeHl1$l BOIIOC
IIpliMeH5ITb MaCJIO 3apo.n:blmeH nmeHlil.{bI B qliCTOM BIi,n:e IiJIIi
B CMeCIi C MaCJIOM .>K0.>K06a (1:1). MO.>KHO .n:06aBIiTb TliMb5lHa Ii
aneJIbCIiHa, liIJIIi no 2 KanJIIi 3<plipHbIX MaCeJI Ke.n:pa, 3BKaJIlinTa Ii
aneJIbCIiHa, IiJIliI no 2 KanJIIi 3<plipHbIX MaCe)] COCHbI Ii IiM6Iip51 Ha
1 CT. JIO.>KKY MaCJIHOH OCHOBbI.
HaHOCIiTb cpe.n:CTBO Ha BOJIOCIiC1)'1O qaCTb rOJIOBbI 3a 20 MIiHYT
,n:o MbITb.
80

3BEP060Jl MACAO
MacJIo 3Bepo60.Sl rrpe.n:CTaBJI.SIeT co6o:H:
MaCJI.SIHHcTYIO )KH.n:KOCTb KopwiHeBom OT-
TeHKa. IIpH KOMHaTHO:H: TeMrrepaType Mac-
JIO CTaHOBHTC.SI MYTHO:H:. l1H<pY3HoHHoe
MaCJIO HMeeT Py6HHoBo-KpaCHbI:H: I.{BeT.
MaCJIo 3Bepo60.Sl rro.nyqaIOT H3 cTe6JIe:H:,
Ha KOTOpbIX eCTb l{BeTbI, 3KCTpaKl.{He:H: C HC-
rrOJIb30BaJmeM yrJIeKHCJIOm ra3a. B HeKOTO- 1
pbIX a.SIX ,lI,JI.SI CTa6l1JIH3al{HH MaCJIa .n:o-
6aBJI5lIOT CO T 3KCTpaKT p03MapHlIa H arrbcPa-
TOKO<PepoJI B KaqecTBe aHTHOKCH.lLaHTa. IIo-
.nyqaeMoe 3KCTpaKl{He:H: MaCJIO xapaKTepH3yeTc.SI 60JIee BbIpaJKelllibIM
l.{eJIe6HbIM 3cP<PeKTOM, qeM MaCJIO, rrOJIyqaeMoe rrocpe,n:cTBOM HH<PY3HH.
OHO He rrpH06peTaeT TOKCWlHble CBO:H:CTBa rroJ{ ,n:e:H:CTBHeM CBeTa.
Y HeKOTopbIX JIIO.n:e:H: qpe3MepHoe rrpHMeHeHHe 3Bepo6o:H:HOrO
MaCJIa MO)KeT BbI3BaTb arrJIepmqeCKYIO peaKI.{HIO, rrpO.SlBJI.SIIOIl{YIO-
C.SI rrOBbIlIleHHO:H: qYBCTBHTeJIbHOCTblO K COJIHeqHOMY CBeTY.
XpaHHTb MaCJIO CJIe,n:yeT He 60JIee 9 MeC.SIl.{eB B rrJIOTHO 3aKpbI-
TbIX cPJIaKOHaX H3 TeMHoro CTeKJIa B rrpOXJIa,n:HOM MeCTe.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
MacJIo 3Bepo6o.Sl OKa3bIBaeT 3a)KHBJI.HIOIl{ee, rrpOTHBOBocrrarrH-
TeJIbHOe (HarrpHMep, rrpH JIeqeHHH reMOppO.Sl), B.SI)KYIl{ee, rrpOTH-
BopeBMaTHqeCKOe, paccaCbIBalOIl{ee (ycTpaH.SIeT KpOBOH3JIH.SIHH.SI,
reMaTOMbl, B TOM qHCJle rrpH YlIlH6ax), BOCCTaHaBJIHBalOIl{ee (rrpH
JIeqeHHH paH) ,n:e:H:CTBHe. IIOBbIlIlaeT rrpOqHOCTb KarrHJIJI.SIpOB,
YCTpaH.SIeT HX JIOMKOCTb. IIoMoraeT rrpH o)Korax, B TOM qHCJIe COJI-
HeqHbIX, KO)KHbIX HH<peKl{HOHHbIX 60JIe3H.SIx.
IIpH MeCTHOM BTHpaHHH 3Bepo6o:H:HOe MaCJIO YMeHblIlaeT Bblpa-
)KeHHOCTb 60JIH rrpH peBMaTH3Me, HlIlHace, <pH6p03HTe. II pHMeIDI-
eTC.SI rrpH rrapo,n:OHT03e, cTOMaTHTe, <papHHnrre, HerrpH.SITHOM 3arraxe
H30 pTa, pa3pbIXJIeHHH H BocrrarreHHH CJIH3HCTO:H: 060JIoqKH pTa.
II pM CbIIIH, 06YCJlOBJIeHHO:H: reprreTHqeCKO:H: HH<peKI.{He:H:, YCKO-
p.HeT BOCCTaHOBJIeHHe l{eJIOCTHOCTH KO)KH. Crroco6CTBYeT 06pa30-
BaHHIO 3arapa Ha KO)Ke.
81

Cpe,d,CfBO A,I\jl MaCCCDKa ,d,eCeH npM BOCnaAeHMM B poTOBOlii nOIlOCTM
YTpOM HaTOrn;aK 30 KarreJIb MaCJI.SlHoro 3KCTpaKTa KaK 6bl rrpo-
:u;e:>KlfBaTb qepe3 3y6bl H MaCCHpOBaTb .SI3blKOM .n:eCHbl 10 MHHYT.
3aTeM BbIIIJIIOHYTb MaCJIO (rJIOTaTb cpe.n:cTBo HeJIb3.S1) H rrporroJIo-
CKaTb pOT TenJIoii Bo.n.oii.
KOCMent'ieCKOe npHMeHeHHe
3Bep06oiiHoe MaCJIO rrpHMeH.SIIOT TOJIbKO B KaqeCTBe 10-20%-HOii
.n:06aBKH K .n:PyrnM paCTHTeJIbHbIM MaCJIaM, B qHCTOM BlI.LI:e He HCnOJIb-
3YIOT. IIpH Heo6xo.n:HMOCTH rrOBbllliemrn npOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOm
3<p<peKTa MaCJIa ero CMelliHBaIOT C MaCJIOM KaJIeJIbl B COOTHOllie-
HHH 1:1. YCH.7IeHHe 06e360JIHBaIOrn;em H npoTHBopeBMarnqeCKOrO
.n.eiicTBH.SI MaCJIa .n:OCTHraeTC.SI .n.o6,umeHHeM 1 % KOH:u;eHTpaTa 3<PHP-
Hom MaCJIa p03MapHHa, HJIH JIaBaH,lIbl, H.7IH MaiiopaHa.
MacJIo 3Bepo6o.Sl peKoMeH.n.yeTc.SI .n.JI.SI yxo.n.a 3a :>KHpHOii H CMe-
lliaHHoii 06e3BO:>KeHHOH KO.>KeH, rrpe.n:oTBparn;aeT rroTepIO BJIarH,
HOpMaJIH3yeT COCTaB rH.n:pOJIHrrH.n:Hom CJIO.Sl KO.>KH.
MacJIo rrpHMeH.SIeTC.SI .lI.JI.SI yxo.n:a 3a BOJIOCaMH .>KHpHOrO THna,
B TOM qHCJIe npH rrepXOTH.
1 - . .r)
"'....._.......-..
., ,,(" ,
' R 'I
I ,f', . .;  'f'I :.,
,,:,t< ....., , p
, f,i\;'!>!:?-:  er:;)"-
''>' ..1.:,0 '''', O;"'''' N ''
,-" '" . , ) 
',r ,'. ,,"" :fL ' 
. ..(" . , .S
-,' ;.. '#I!r "".r
"Z , j'  \ t .;"':'o.
,   ,,.
{ ,,:)4, Al'
 ir:'t  ,
JJ!f 1)'4\ . 
<".,.j  .,
. ." J
'YJ}. ';I'
;v /'
3EAEHoro KOCDE MACAO
B COCTaBe Ko<pe o6HapY.>KeHbI YrJIeBO-
.n:bI, 6eJIKH, .>KHPbl, aJIKaJIOH)J,bI, <PPYKTO-
Bble KHCJIOTbI (aJIb<pa-rH.n:poKcHKHCJIOTbI),
OpraHHqeCKHe KHCJIOTbl - Bcem 60JIee
TbIC.SIqH XHMHqeCKHX KOMnOHeHTOB. MHo-
me Bern;eCTBa OTHOC.SITC.SI K 6HOJIOrHqeCKH
aKTHBHbIM. IIpe:>K.n.e Bcero 3TO KO<peHH.
MacJIo 3eJIeHOm KO<Pe co.n:ep.>KHT TOKO<pe-
pOJIbl, BOCK, CTeapHHbI, .>KHpHble KHCJIOTbl,
60JIblliOe KOJIHqeCTBO JIHHOJIeBOH KHCJIOTbI
(.n:o 55% .>KHpHbIX KHCJIOT) H HeOMbIJI.SIeMbIX .>KHpOB. )KHpHOKHCJIOT-
HbIH COCTaB MaCJIa CJIe.n.yIOII..U1H: JlHHOJIeBa5I, JlHHOJIeHOBa5I, OJIeHHOBa.SI,
naJIbMHTHHOBa.SI, apaXHHOBa.SI, 6ereHOBa.SI, CTeapHHOBa.SI KHCJIOTbI.
82

MacJIo 3eJIeHOrO KO<pe rrpe.n:CTaBJI.HeT C060H B.H3KYIO >KH.n:KOCTb
3eJIeHOBaTO-KOpHqHeBoro n;BeTa C XapaKTepHhIM TeprrKHM 3arra-
XOM. O.n:HaKO 3arrax M.HPIe, qeM Y MaCJIa H3 x<apeHbIX 3epeH, qTO
rr03BOJI.HeT .n06aBJI.HTb 60JIbmee KOJIHqeCTBa ::noro MaCJIa B pa3JIHq-
HhIe MaCJI.HHbIe CMeCH. MacJIo rrOJIyqalOT XOJIO.nHhIM rrpeCCOBaHH-
eM 3eJIeHhIX 3epeH KO<pe. MacJIo 3eJIeHoro Ko<pe 3<P<PeKTHBHee, qeM
MaCJIO H3 >KapeHhIX 3epeH, co.nep>KHT 60JIbme Ko<peHHa.
Cym;eCTByIOT rrpOTHBOrrOKa3aHHH K yrroTpe6JIeHHIO MaCJIa 3eJIeHO-
ro Ko<l>e: BOCrranHTe.7ThHbIe 3a60JIeBaHH.H rrOqeK, >KeJIy.n:OqHO-KHmeqHO-
ro TpaKTa, 6oJIe3HH cep.nu:a, rJIayKOMa, rrCHXH'IecKHe HapymeHHH.
XpaHHTb MaCJIO MO>KHO .no 2 JIeT.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
3eJIeHhIH KO<Pe OKa3hIBaeT aHTHCerrTHqeCKOe, aHTHOKCH.naHTHoe,
.neToKCHn;HpYIOm;ee .n:eHcTBHe. MacJIo HCrrOJIb3yeTC.H rrpH O>Korax.
3eJIeHbIH KO<Pe co.n:ep>KHT aJIKaJIOl-I,lJ: KexpeHH H .n:y6HJIbHhIe Be-
m;eCTBa, HCrrOJIh3yeTC.H KaK CTHMY JIHpYIOm;ee cpe.nCTBo.
KpoMe Toro, 3eJIeHhIH KO<Pe 60raT OpraHHqeCKHMH <l>eHOJIb-
HbIMH KHCJIOTaMH (Ko<peHHoi1:, xJIOpOreHoBoH H )];p.), B ero COCTaB
BXO.n:HT 3<pHpHoe MaCJIO C .n:HTeprreHoBbIMH 3<pHpaMH Ka<pecTOJIOM
H KaBeOJIOM. aTH KOMrrOHeHTbI CTHMYJIHPYIOT rrpon;ecc pacm;errJIe-
HH.H >KHpOB (JIHrrOJIH3a), YCHJIHBalOT OTTOK X<H.nKOCTH H3 TKaHei1:,
rrO)];aBJI.HIOT rrepeKHcHoe OKHCJIeHHe JIHrrH.nOB.
KOCMeTH'ieCKOe npHMeHeHHe
BhICOKoe CO.ZIep>KaHHe BHTaMHHOB H rHaJIYPoHOBOH KHCJIOTbI
orrpe.n:eJI.HeT BhIpax<eHHoe YBJIaX<H.HIOm;ee .neHcTBHe MaCJIa 3eJIe-
HOro KO<pe. OHO rrHTaeT, CM.HPIaeT, pereHepHPyeT H pa3rJIaX<HBaeT
KO>KY, a TaKx<e rrHTaeT, YKperrJI.HeT, BOCCTaHaBJIHBaeT BOJIOChI.
MaCAO 3eAeHOro KoetJe CTHMY/\HpyeT Sblpa60TK}' 3/\aCTHHa H
nOAt3,ep>KHsaeT Heo6xoAHMoe KO/\HllecTBO SH)'TpHK/\eTOIiHOH
>KHAKOCTH. MaCAO npeAOTspaucaer cpopMHposaHHe paCTR>KeK,
nOCKO/\bK}' npemITCT8yeT 0CAa6l\eHHIO TKaHeH. B CBR3H C 3THM
.
83

peKOMeHAyeTClI perYNlpHoe HCnOllb30BaHHe MaCAa B nepHOA
6epeMeHHOCTH, HallHHCl1I C 3-ro MecJlLla, a TaIOKe B noCJ\epo-
AOBOH nepHoA ANl HOPMaAH3cU.(HH KO)KHOro nOKpOBa, BOCCTa-
HOBlleHHlI ero 3J\aCTHIlHOCTH.
.
MacJIo 3eJIeHoro KO<Pe aKTlfBlf3lfpyeT 06MeH BeIIJ;eCTB, YCTparnreT
ore'tJHOCTh, BCJIe.n:CTBlfe 'tJero YJIyqmaeTcH cTpyKTypa KOiKlf, IfC'tJe3aIOT
pbIXJIOCTb If 3<p<peKT arre.rrbCIfHOBOH KOpKIf. 3TIf 3<p<peKTbI JIe>KaT
B OCHOBe aHTIfI.(e.rrJIIOJIIITHOro a<I><l>eKTa MaCJIa. CJIe.l{yeT rrOMHIfTb 0
TOM, 'tJTO MaCJIO 3eJIeHoro Ko<pe He MOiKeT 6bITh 3aMeHeHO MaCJIOM 1f3
06iKapeHHbIx Ko<PeHHbIx 3epeH. MacJIo 3eJIeHoro Ko<pe YBeJIIf'tJIfBaeT
ecTecTBeHHYIO crroc06HocTh KOiKlf K CiKlfraHlf10 iKlfpOB, YMeHbmaeT
rrO.l{KOiKHbIe iKlfpoBbIe OTJIOiKeHIfH, rrplfl.(eJIbHO YCTpaJIHeT iKlfpOByIO
TKaHb B rrp06JIeMHbIX 30Hax, r.l{e Half60JIee 'tJaCTO OTMe'tJaIOTCH xapax-
TepHbIe .l{JIH I.(e.rrJIIOJIIfTa 1f3MeHeHIfH. MacJIo rrOBbImaeT 3JIaCTWlHOCTh
KOiKlf, YJIyqmaeT MIfKpOI.(IfPKYJI.SlI.(IfIO, YKperrJIHeT If BbIpaBHIfBaeT
KOiKHbIe rroKpoBbI, rrpOIf3BO.l{IfT pa3rJIa)l(lfBaIOIIJ;IfH If YBJIIDKIDIIOIl{IfH
3<p<peKT, crroc06cTByeT BbIBe.n:eHIfIO TOKCIfHOB If 1f36bITKOB iKIf,lJ,KOCTIf,
'tJTO rrpIfBO.l{IfT K TOMY, 'tJTO CIfJIyaT CTaHOBIfTCH H3HI.QHee.
MacJIo 3eJIeHoro Ko<pe HCrrOJIb3YIOT .l{JIH rroMepiKaHHH 3JIaCTIf'tJ-
HOCTH KO:>KH H ee JIHrrH.l{HOrO 6aJIaHCa, .l{06aBJIHIOT B Cpe.l{CTBa, Ha-
rrpaBJIeHHbIe Ha OMOJIOiKeHHe KOiKH, rrOBbImeHHe ee yrrpyrocTH,
B TOM 'tJIfCJIe B MaccaiKHbIe KpeMbI.
.-/,. ,f\
-"<,.- ,"
. ;. ..';.",j....
- .,t": - ?':.r*i .
"'1'f' CI;...'""",", ,\
'... L""'''- "",.-".
:.,:/.,....,' 'Ji ....\: \ '
''',,'t; . . '--
KACTOPOBOE MACAO,
HAH MACAO KAEUJ,EBHHbl
06blKHOBEHHOH
KaCTopOBoe MaCJIO rrOJIyqalOT H3 ceMSlH
KJIell{eBHHbI, HCrrOJIb3YH TeXHOJIOrHIO OT-
iKHMa. 3TO He.n:oporoe, .n:ocTyrrHoe (MOiK-
HO KyrrHTb rrpaKTH'tJecKH B JII060H arrTeKe)
rrpHpo.n:Hoe paCTHTeJIbHOe JIeKapCTBeHHoe
Cpe.n:CTBo. KacTopoBoe MaCJIO OTJIH'tJaeTCH
.l{JIHTeJIbHbIM CpOKOM xpaHeHHH.
84

KaCTopOBoe MaCJIO (KaCTOpKY) rrOJIyqalOT H3 paCTeHHii BH.lI.a
Ricinus communis. OHO rrpe.n:CTaBJI.SIeT co6oii CMeCb TpHrJIHl.(epH-
.n:OB pHl.(HHOJIeBOii, JIHHOJIeBOii H OJIeHHOBOii KHCJIOT. ,l{o 80% em
COCTaBa rrpHXO.lI.HTC.SI Ha rJIHl.(epH.n:bI B.SI3KOii pmJ;HHOJIeBOii KHCJIO-
TbI, co.n:ep)Karn;eii B orpoMHoH MOJIeKYJIe TOJIbKO o.n:HY HeHaCblrn;eH-
HYIO CB.SI3b. OCTaJIbHOe rrpHxo.n:HTC.SI Ha rJIHl.(epH.n:bI JIHHOJIeBOH
H OJIeHHOBOH KHCJIOT.
HeHacbIrn;eHHhle COe.lI.HHeHH.SI rrpH KOHTaKTe C KHCJIOpO.n:OM B03-
.lI.yxa H Ha CBeTY OKHCJI.SIIOTC.SI. IIPO.n:YKThI OKHCJIeHH.SI 3arrycKalOT
rrOJIHMepH3al.(HIO HeHaCbIIlleHHhIX COe.lI.HHeHHH. HarrpHMep, ::no
Ha6JIIO.lI.aeTC.SI B rro.n:COJIHeqHOM MaCJIe. A B KaCTOpOBOM MaCJIe co-
.lI.ep)KaHHe .n:BOHHbIX CB.SI3eH HeBeJIHKO, rro3ToMY ero KOMrrOHeHTbI
He rrOJIHMepH3YIOTC.H.
Kacroposoe MaCAO HeAb311 HCnOJ\b30SaTb 80 SpeMlI 6epeMeH-
HOCTH.
.
XpaHHTh MaCJIO MO)KHO .lI.O 2 JIeT B rrJIOTHO 3aKphIToii Tape H3
TeMHom CTeKJIa. IIoCJIe OTKphITH.SI <pJIaKOH xpaHHTh TOJIbKO B xo-
JIO.lI.HJIhHHKe.
n"llll,eBOe npHMeHeHHe
B rrHrn;eBoii rrpOMhIlIlJIeHHOCTH KaCTopOBoe MaCJIO MO)KeT HC-
rrOJIh30BaThC.SI KaK pa3.lI.eJI.SIIOrn;Hii areHT. 3aperHcTpHpoBaHo
B KaqeCTBe rrmneBoii .n:06aBKH £-1503. ,l{JI.SI ero rrpHMeHeHH.SI B 3TOM
KaqeCTBe Ha TeppHTopHH POCCHH Tpe6yeTC.SI .lI.orrOJIHHTeJIhHOe Pa3-
pelIleHHe I1HcTHTYTa rrHTaHH.SI P AMH.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
113BecTHoe CJIa6HTeJIhHOe cpe.n:CTBO. II pH rrpHeMe BHYTph MaCJIO
paCrn;errJI.HeTC.SI B TOHKOM KHlIleqHHKe <pepMeHTOM JIHrra30H. B pe-
3YJIhTaTe 06pa3yeTc.SI pHl.(HHOJIeBa.H KHCJIOTa, KOTOpa.H pa3.lI.pa)Ka-
lOrn;e .n:eiiCTBYeT Ha pel.(errTOpbI CJIH3HCTOii 060JIOqKH KHlIleqHHKa
85

(Ha BceM em npOnl)KeHHH) H TeM caMhIM peqmeKTopHO YCHJIHBaeT
rrepHCTaJIbTHKY.
KaCTopOBoe MaCJIO .SIBJI.SIeTc.SI OCHOBOH pH.na Ma3eH H 6aJIb3aMOB,
B TOM qHCJIe Ma3H BHlliHeBCKom. TaIOKe OHO rrpHMeH.SIeTCH .lI:JI.SI
rrpHMOqeK. HarrpHMep, rrpH HaHeceHHH Ha KO)KY B 06JIaCTH npo-
eKQHH rreqeHH TenJIaS! npHMOqKa H3 KaCTopOBoro MaCJIa rrOJIe3Ha
60JIhHhIM rerraTHTOM C, rrOCKOJIbKY TaKaS! rrpHMOqKa CTHMYJIHpyeT
KpOBoo6parn;eHHe.
KaCTopOBoe MaCJIO npHMeHHeTC.SI KaK cpe.n:CTBO .lI:JIH YKperrJIeHH.SI
BOJIOC, BhlBe.n:eHH.SI 60po.n:aBOK. Crroco6hI rrpHMeHeHH.SI npHBe.n:eHbl
HH)Ke.
B Hapo.n:HOH Me.n:HQHHe KaCTopOBoe MaCJIO ycnelliHo rrpHMe-
HSleTC.SI .n:JI.SI JIeqeHHH .SI3B Ha TeJIe. MHorHe JIIO.nH, pa60TalOrn;He
C 3eMJIeH, Ha cPepMax, .nep)KaT no.n: pyKOH 6YTblJIKH C KaCTopOBbIM
MaCJIOM H CMa3hIBalOT HM JII060H rrope3, CCa,u:HHY HJIH 60JI.SIqKY, a
TaK)Ke reMoppOH.
IIepe.n: CHOM MaCJIO BTHpalOT B cTyrrHH H Ha,u:eBaIOT XJIOnqaTO-
6YMa)KHble HOCKH. B pe3YJIhTaTe KO)Ka CTaHOBHTCH rJIa.nKOH, a qYB-
CTBO YCTaJIOCTH H 60JIeBble orn;yrn;eHHH HCqe3a1OT.
KOCMeTH'ieCKOe npHMeHeHHe
KacTopoBoe MaCJIO .SIBJUleTCH He TOJIbKO rrpH3HaHHbIM, H3.naBHa
lliHpOKO HCrrOJIh3YIOrn;HMCH CJIa6HTeJIhHbIM Cpe.nCTBOM, HO H *peK-
THBHhIM KOCMeTHqecKHM MaCJIOM. Em rrpHMeHHIOT .lI:JIH yxo.na 3a BQ-
JIOCaMH, 6POBHMH, peCHHII;aMH, a TaIOKe 3a KO)KeH JIHII;a H PYK.
.
Kacroposoe MaCAO cnpase.4Auso CtiUTalOT OC06eHHblM, no-
CKOJ\bK}' OHO He BblCblxaeT, He 06pa3yeT llJ\eHK}' U npu 3TOM
xopowo snUTbiBaeTCJI. 31'0 06bJlCHJleTCJI XUMU'IecKUM cocra-
SOM MaCAa, HU3KUM cOAep)f{aHUeM B ero MOJ\eK}'J\SX HeHaCbl-
U(eHHbiX CBJl3ei1.
.
MCrrOJIh3YeTCH KaK .n:06aBKa (KaK rrpaBHJIO, 10-15%-Ha.SI) K 6a-
30BhIM MaCJIaM. B qHCTOM BH.ne npHMeH.SITb aTO MaCJIO He peKOMeH-
.n:yeTcH 3a HCKJIIOQeHHeM OT.n:eJIbHbIX CJIyqaeB.
86

KaCTopOBoe MaCJIO CMHrqaeT H IIHTaeT CYXYIO H qYBCTBHTeJIb-
HYIO KO:>KY, nOMOraeT YCTpaHHTb MeJIKHe MOp.I.QHHKH. ECJIH pery-
JIHpHO HCIIOJIb30BaTb aTO MaCJIO B TeqeHHe MeCHl.{a, pe3YJIbTaT 6y-
.n:eT B npHMOM CMbICJIe HaJIHl.{O. MHOrHe OTMeqaIOT, qTO Y:>Ke qepe3
IIapy AHeM KO:>Ka pa3rJIa:>KHBaeTCH, CTaHOBHTCH 60JIee pOBHOii. Ka-
CTopoBoe MaCJIO H){eaJIbHO ,n:JIH yxo.n:a 3a KO:>KeM BeK, Ha KOTOpbIX
paHbme Bcero 06Pa3YIOTCH MeJII<He MOp.I.QHHKH. 3TO a<l><l>eKTHBHoe
cpe,n:cTBo IIPH IIOTpeCKaBmeiicH KO:>Ke.
C IIOMO.I.QblO KaCTOpOBOro MaCJIa MO:>KHO YAaJIHTb KHCTOBbIe Ha-
pOCTbI, mpaMbI, 60pOAaBKH Ha KO:>Ke.
YCHJIHBaeT pOCT BOJIOC H YJIyqmaeT HX BH.l{, CTHMYJIHpyeT pOCT
peCHHl.{.
YCTpaHeHl1e MOpU(HH Ha AI1e
.l{JIH IIpOl.{e,n:ypbI IIoTpe6yeTcH HeMHoro CJIerKa IIo.n:orpeToro Ka-
CTopOBOro MaCJIa.
nOAorpeBaTb MaCAO l\)RIwe TaK. H}?KHO npHMepHO B Te'leHHe
MHH)'Tbl HarpesaTb '1ai1HYIO I\O.>KKY HaA OrHeM, 3aTeM YABAHTb
ee OT OrHJI, HaAHTb B Hee MaCAO H ABTb eMY HeMHOrO npotpeTb-
CR. npH HCnOl\b3OBaHHH nOAorpeToro MaCAa MO.>KHO nOI\)"IHTb
I\Y'IWHe pe3Yl\bTaTbl.
OAHaKO Tpe6yeTcR OCTOpO.>KHOCTb: MaCAO AONKHO 6b1Tb ropJl-
'1HM HaCTOl\bKO, '1T06bl Tepnel\ nal\eL(. 3To n03BOI\HT H36e:>KaTb
O.>Koros '1YBCTBHTel\bHoi1 KO.>KH.
.
HaHecTH MaCJIO Ha KO:>KY JIHl.{a B HarrpaBJIeHHH MaCCa:>KHbIX JIH-
HHM, nOCJIe qero JIerKHMH ABH:>KeHHHMH IIaJIbl.{eB IIOMaCCHpOBaTb
JIHl.{O. Qepe3 1,5-2 qaca CIDITb OCTaTKH HeBIIHTaBllierOCH MaCJIa
BaTHbIM TaMnOHOM.
.l{JIH nOBbImeHHH a<l><PeKTHBHOCTH rrpOl.{e,n:ypbI B KacTopoBoe
MaCJIO peKOMelI,l{yeTC.SI Ao6aBJIHTb aqmpHble MaCJIa.
KOHeqHO, MO:>KHO HCIIOJIb30BaTb MaCJIO H ,n:JI.SI yxo,n:a 3a KO:>Keii
PYK H ApyrHx qacTeii TeJIa IIPH Heo6xoAHMOCTH.
87

t136asl\eHl1e OT MOpU(I1H nOA rl\a3aMI1
HaHeCTH Temme MaCJlO Ha KO)KY BOKpyr rJla3 H HeCHJlbHO B6H-
BaTb ero KOHqHKaMH rraJIbl..{eB. ECJlH STY rrpOl..{e.nypy rrpOBo.nHTb
2-3 pa3a B MeC.SII.J;, TO MO)KHO H36aBHTbC.SI OT MHorHX HerJly60KHx
MOpmHH H rrpe.n:yrrpe.nHTb 06pa30BaHHe HOBbIX. MaCJIa .l{JI.SI rrpOl..{e-
.n:YPbI Tpe6yeTc.SI COBceM HeMHoro.
YKpenl\eHl1e peCHI1L(
E)Ke.n:HeBHO HaHOCHTb MaCJlO Ha peCHHl.{bI, B TOM qHCJIe B o6J1a-
CTH HX KopHeM, meTOqKOM. B pe3Y JlbTaTe peCHHl..{bI YKperrJl.SlIOTC.SI,
pe)Ke Bbma.naIOT, CTaHOB.SITC.SI ryme H .n:JlHHHee.
060raU(eHl1e KpeMOS AMII\I1L(a
,l{o6aBJI.SITb 1-2 KarrJlH KaCTOpOBOro MaCJIa B KpeM HerrOCpe.l{-
CTBeHHO rrepe.n: ero HCrrOJlb30BaHHeM. ::ho rrOMO)KeT YJlyqllIHTb
I..{BeT JlHl..{a, CM.SIPIHTb KO)KY.
O.n;HaKo CJIe.n:yeT yqHTblBaTb, qTO KaCTopoBoe MaCJIO MO)KeT 3a-
6HBaTb rropbI, rrOSTOMY rrpH rrpoBe.n:eHHH .naHHoro Kypca peKoMeH-
.n;yeTC.SI rrpoBo.n:HTb rrHJlHHr 1 pa3 B 10 .nHeM.
BaHHbl AMI Tel\a
Typel..{KOe KpaCHoe KaCTopOBoe MaCJlO XOpOIliO rrpHMeH.SITb B Ka-
qeCTBe 6a30Boro B CMeC.SIX .nJI.SI BaHHbI. OHO paCTBOp.SleTC.SI B BOJJ;e H
He OCTaBJI.SIeT MaCJI.SIHOrO KOJlbl..{a Ha BaHHe.
BblseAeHl1e 60pOAaSOK
KaCTopOBoe MaCJlO BTHpaTb B 6opo.naBKH 2 pa3a B .neHb - YTPOM
H rrepe.n: CHOM. BTHpaHHe .n;OJI)KHO rrpO.l{OJI)KaTbC.SI He MeHee 10 MH-
HYT, .n;JI.SI Toro qTo6bI MaCJIO XOpOIliO BrrHTaJIOCb B KO)KY.
MO)KHO H36aBJI.SITbC.SI rro.n;o6HbIM o6pa30M HOT rrHrMeHTHbIX rr.Sl-
TeH, B TOM qHCJle TaK Ha3bIBaeMbIX CTapqeCKHx. He peKoMeH.n:yeTcH
caMOCTO.SlTeJIbHO B03.n;eMcTBoBaTb Ha pO.n;HHKH, .n:a)Ke He6oJIbllIHe.
IIpH HX HaJIHqHH H )KeJlaHHH H36aBHTbC.SI OT HHX Ha,z:J;O o6pamaTbc.SI
K Bpaqy.
KacTopoBoe MaCJIO rrOMoraeT H36aBHTbC.SI OT M.SIrKHX M030JIeH H
HaTorrTbIllieH.
88

YKpenAeHMe BOAOC
CMernan. 2 CT. JIO:>KKM KaCTopOBoro MaCJIa C paBHbIM KOJIMqe-
CTBOM JIYKOBoro COKa. BTepeTb CMeCb B KOpHM BOJIOC, 3aTeM 110-
KpbITb roJIOBY 1I0JIMSTMJIeHOBbIM lIaKeTOM M YKYTaTb MaxpOBbIM
1I0JIOTenQeM Ha 1I0JIqaca.
B3HTb paBHble qaCTM KaCTopOBoro MaCJIa, CIIMpTa M COKa CBe:>Ke-
ro JIMMOHa. CMernaTb MHrpe.n:MeHTbI B qMCTOM eMKOCTH M xpaHMTb
B TeMHOM IIpOXJIa,zuIOM MeCTe. CM33aTb IIepe.ZJ; CHOM KOpHM BOJIOC,
YTpoM T.I.QaTeJIbHO IIpOMbITb BOJIOCbI rnaMIIYHeM (CMbIBaTb MaCJIO
C BOJIOC .n:OCTaTOqHO CJIO:>KHO). 3<l><l>eKT OTMeqaeTCH .n:a:>Ke B CJIyqae
HaqMHalO.I.QerOCH 06JIbICeHMH.
IIpM 06MJIbHOM BbIIIa,u:eHMM BOJIOC CMernaTb KaCTopOBoe MaCJIO
C Me.n:HI..{MHCKMM CIIMpTOM (1: 1) M HaHeCTM CMeCb Ha KOpHM BOJIOC.
Qepe3 1,5-2 qaca BbIMbITh roJIOBY. OIIOJIOCHYTb BOJIOCbI IIO.ZJ;KMC-
JIeHHOM BO.ll:oit
KaK npHroTOsHTb nOAKHCI\eHHYIO SOAY AIUl npoMblsaHHlf SD-
AOC? Bbl>KaTb S SOAY AIUl nOAOCKaHHlf COK nOAOBHHblAHMOHa
HAH Ao6asHTb 1-2 CT. AO>KKH YKcyca.
.
CpeACTBO OT CYXOM nepxoTM
CMernaTb 110 2 CT. JIO)KKM KaCTopoBoro MaCJIa M HaCTOHKM KaJleH.l{y-
JIbI. BTepeTb B KO:>KY roJIOBbI M OCTaBMTh Ha IIOJJtIaca. 3aTeM CMbITb.
MaCMIHaR MaCKa Al\R BOAoe
CMernaTb KaCTopOBoe MaCJIO, .n:pyroe paCTMTeJIbHOe (HallpMMep,
1I0.n:COJIHeqHOe MJIM OJIMBKOBoe) pa<pMHMpOBaHHoe MaCJIO M rnaM-
IIYHb, B3HTble B paBHbIX KOJIMqeCTBax. BTepeTb B KOpHM BOJIOC lIe-
pe.n: MbITbeM, a OCTaTKM HaHeCTM Ha KOHqMKM BOJIOC. OCTaBMTh Ha
IIOJIqaCa, 1I0CJIe qero TII..{aTeJIbHO CMbITb rnaMIIYHeM.
npMMeHeHMe B 6blTY
KaCTopOBoe MaCJIO qpe3BbIqaMHO s<l><l>eKTMBHO IIPM yxo.ZJ;e 3a M3-
.ZJ;eJIlUIMM M3 rJIa.zI:KOM KO)KM, B TOM qMCJIe 06YBblO H o.n:e:>K.lI:OM. Mac-
JIO IIpM.n:aeT KO:>Ke rM6KOCTb M BO.ZJ;OOTTaJIKMBalO.I.QHe CBOMCTBa, BOC-
CTaHaBJIMBaeT CTPYKTYPY lIepecoxrneH KO>Klf.
89

PeKOMeH.n:yeTC.sI IICrrOJIb30BaTb KaCTOpOBOe MaCJIO B CMeCII
C JIbH.sIHbIM MaCJIOM II rr1.JeJIIIHbIM BOCKOM B COOTHOIlIeHlI1I 8: 1: 1.
MacJIo KaKao (KaKaO-MaCJIo) - 3TO
:>KHP, BbI:>KIIMaeMbIH 1I3 3epeH rrJIo.n:OB (60-
60B) I1IOKOJIa.n:Horo .n:epeBa. MacJIo IIMeeT
l{BeT OT 6JIe.n:HO-:>KeJITOrO .n:o KOplI1.JHeBaTO-
ro (rrplI rrporopKaHlI1I 6eJIeeT), TBep.n:ylO II
JIOMKYIO KOHCIICTeHQlI1O rrplI KOMHaTHOH
TeMrrepaType, xapaKTepHbIH rrplI.sITHbIH
3arrax KaKaO. TeMrrepaTypa rrJIaBJIeHlliI -
32-35 °C. IIplI 40°C MaCJIO rrp03pa1:lHoe.
Pa3JIH1.JaIOT HaTYPaTIbHOe KaKaO-MaCJIO II
.n:e30.n:opHpoBaHHoe - rro.n:BeprIlIeeC.sI .n:orrOJIHHTeJIbHOH nepepa60T-
Ke. ,l{JI.sI YJIyqIlIeHlliI BKYCOBbIX Ka1.JeCTB cBe:>Kec06paHHble, OCB060:>K-
n;eHHble OT MSlKOTH ceMeHa rrOn;BepralOT «t>epMeHTal{1I1I B Te1.JeHlIe
3-7 CYTOK. IIplI 3TOM l1,l{yr CJIO:>KHble 6HOXlIMlIQeCKlIe rrpOQeCCbI,
B HTore QBeT KaKao-6060B CTaHOBIITC.sI KOplI1.JHeBbIM, OHII rrplI06pe-
TaIOT rrpllilTHbIH BKYC II Crrel{mplI1.JeCKHH llIOKOJIa.n:HbIH apOMaT.
IIocJIe 3aBepIlIeHlliI rrpOl{eCca <l>epMeHTal{llli 606b! Ha IIJIaHTaQII.sIX
BblcYllilIBalOT Ha COJIHl{e HJIII C IICrrOJIb30BaHlIeM TerrJIOrO Boo.n:yxa.
1iI3 01.JHIlteHHbIX, OTCOpTlIpOBaHHbIX II TepMII1.JeCKII 06pa6oTaHHblx
KaKao-6060B rr0JIY'-IaIOT .n:p06JIeHoe H.n:pO, HJIII TaK Ha3bIBaeMYlO
KpyrrKy KaKaO. 1iI3 KpynKH rrocpe.n:CTBOM 1I3MeJIbl:leHH.sI H3roTOB.JUIIOT
TepToe KaKao, KOTopoe H rrpHMeH.sIeTC.sI .n:JI.sI rrOJIyqeHH.sI KaKaO-MaCJIa
II llIOKOJIa.n:a. MacJIo KaKao BbI.n:eJI.sIIOT H3 TepToro KaKao rop.sIlJlIM
rrpeCCOBaHlIeM. OCTaIOIltHHC.sI :>KMbIX rpy60 .n:p06.sIT H 1I3Me.TIb1.JaIOT,
B pe3YJIbTaTel:lero rrOJIyqalOT rropOlliOK KaKao. 1iI3 3TOro rrOpOlliKa
Herrocpe.n:CTBeHHO rOTOB.sIT HanlITOK KaKao.
B COCTaB KaKaO-MaCJIa BXO.n:.sIT .n:BYX- II TpeXKIICJIOTHble TPII-
rJIIIQeplI.n:bI, CMeIlIaHHble C :>KlIpHbIMII KIICJIOTaMII, cpe.n:1I KOTOpbIX
OJIeIIHOBa5I KHCJIOTa (.n:o 43%), CTeapIIHOBa5I KIICJIOTa (.n:o 34%),
JIaypIIHOBa5I 11 rraTIbMIITIIHOBa5I KIICJIOTbI (.n:o 25%), JIIIHOJIeBCUJ
KIICJIOTa (.n:o 2%), apaXIIHOBa5I KIICJIOTa (CJIe.n:bI).
He06xo.n:IIMO rrpOBep.sITb MaCJIO Ha IIH.n:IIBII.n:yaTIbHYIO Herrepe-
HOCIIMOCTb. OHO MO:>KeT 6bITb KaMe.n:oreHHbIM.
I'
"
 -- !.
:.{.}t'.-.......
. "'. _4........
, ;..
I
. . .-.,.', /
',.'i'
"
 /,;
 :  ' t
. .  .
ia' . "\  '- .' ..:..f
. '.{,\ .
"'. . '-
J. , " ,I
'- ---.' ....
'.........-..Q
KAKAO-MACAO
90

XpaHIITb MaCJIO CJIe.n:yeT .n:o 3 JIeT B TeMHOM MeCTe B rrJIOTHO 3a-
KpbITOll Tape IIplI TeMrreparype .n:o 18°C H rrpH OTHOCHTeJIbHOll
BJIroKHOCTII B03.n:yxa He 60JIee 75%.
nHUJ,eooe npHMeHeHHe
KaKaO-MaCJIO rrpHMeH.SIeTC.SI KaK )KlIpOBaH OCHOBa .lI.JI.SI rrpoH3-
Bo.n:CTBa pa3JIII1.JHbIX KOH.n:HTepcKlIx 1I3.n:eJIlIll (lliOKOJIa.n:).
MeAHu.HHCKoe npHMeHeHHe
MacJIo KaKao IICrrOJIb3yeTc.SI B <l>apMaQeBTlfI:leCKOlllIpOMbIIIIJIeH-
HOCTH. KaKaO-MaCJIO CJIY)KHT OCHOBOll .n:.7IH rrpHroTOBJIemrn: CJIa6H-
TeJIbHbIX H 06e36oJIlIBaIOlWIX CBel:lell, pa3JIlII:IHbIX JIel:le6HbIX Masell.
TpeTb Bcex )KlIpOB, co.n:ep)KaIltHXC.SI B MaCJIe, rrplIxo.n:IITC.SI Ha .n:o-
JIIO CTeapHHoBoll KHCJIOTbI, KOTOpasI He rrpHBo.n:HT K YBeJIHl:leHHIO
co.n:ep)KaHH.SI XOJIeCTepHHa B KpOBII. .l1pyraH TpeTb )KHpOB rrplIXO-
.n:HTC.SI Ha .n:OJIIO MOHOHeHaCbIIlteHHOll OJIelIHOBOll KHCJIOTbI, KOTO-
pasI CHII)KaeT ypOBeHb XOJIeCTeplIHa B KpOBII.
MacJIo 3«p«peKTHBHO rrpH JIel:leHHII KaIlIJI.SI, rrpoCTy.n:HbIX 3a6oJIe-
BaHHll.
CpeACTBO AA l\e"leHJ1 MOI\O"lHJ1L.fbl
C.n:e.rraTb BJIaraJIHIUHbIe CBel:lH C KaKaO-MaCJIOM: 6a30BOe MaCJIO
pasorpeTb, .n:06aBHTb 2% MaCJIa qallHoro .n:epeBa, C«pOpMHpoBaTb
H3 MaCCbI I1IapHKII H .n:aTb HM 3aTBep.n:eTb. BBO.n:HTb BO BJIaraJIHIUe
1 pas B .n:eHb.
CpeACTBO AA l\e"leHJ1 npocTYAbl
IIoJIo)KHTb B CTaKaH TelIJIoro MOJIOKa 1 1:1. JIO)KKY KaKaO-MaCJIa,
MO)KHO TaK)Ke .n:06aBHTb HH)KHp.
KOCMeTH'IeCKOe npMMeHeHHe
MacJIo.KO.Kao IIIlIpOKO rrpHMeIDIeTCH B KOCMeTOJIOrHH, TaK KaK OKa-
3bIBaeT 3IDKHBJIHIOIUee H TOHH3HpYIOIUee .n:ellcTBlIe 6JIaro.n:ap.Sl HaJIH-
1flfiO MeTIl.7IKcaHTIrna, TaIllIHOB, Ko4>emrn.. MaCJIo rrOMOraeT IIpIIJIel:lemm
O)KOrOB, BbIcbmaHlIll Ha KO)Ke, 3<l>«pe.KTHBHO CM.SIrl:laeT cyxIIe ry6bI.
91

MacJIo KaKaO 3aIl{lUl{aeT KO)KY OT 06BeTplIBamrn B XOJIOJI,HOe Bpe-
MSI rOJI,a. XOpOllIO BrrIITbIBaeTC.SI, He OCTaBJI.SI.SI )KlIpHOll rrJIeHKM Ha
rrOBepXHOCTII KO)KII. IIOJI,XOJI,IIT .lI.JI.SI KO)K1I JIlo6oro TlIrra, oco6eHHO
a<l><l>eKTIIBHO rrplI yxoJI,e 3a CYXOlllI YB.SIJI,alOIl{ell KO)Kell. DJIaroJI,a-
p.Sl CBOIIM CBOllCTBa KaKaO-MaCJIO rrpeJI,CTaBJI.SIeT C060lllIJI.eaJIbHOe
cpeJI,CTBO JI,JI.SI KOCMeTlIqeCKOll o6pa60TKII He)KHOll KO)K1I JI,eTell.
BXOJI,.SIIl{lIe B COCTaB MaCJIa aKTIIBHble KOMrrOHeHTbI 06eCrreqlIBa-
lOT IIHTeHCIIBHoe YBJIroKHeHlIe KO)KM, JI,eJIalOT ee MSlrKOll, rJIa.z.t.KOll,
3JIaCTMQHOll, HOpMaJIlI3YIOT rMJI,pOJIlIrrMJI,HbIll 6aJIaHC. C rrOMOIl{blO
peryJI.SIpHOrO rrplIMeHeHM.SI MaCJIa MO)KHO M36aBMTbC.SI OT MeJIKMX
MOPIl{MHOK, ryCIIHbIX JIarrOK.
MacJIo KaKao YMeHbllIaeT BblproKeHHOCTb paCT.SI)KeK KO)KM Ha
)KMBOTe, rpYJI,M M 6eJI,pax rrOCJIe 6epeMeHHOCTII, P0JI,OB M KOpMJIe-
HlliI rpYJI,blO II rrpM pe3KOM rrOXYJI,eHMM. CpeJI,CTBO rrplIMeIDIeTC.SI
JI,JI.SI rrpo<pII.7IaKTMKM «pOpMMpOBaHlliI llIpaMOB rrOCJIe rrope30B II.7I1I
JI,Pyn1x TpaBM KO)KM. C ero rrOMOIl{blO MO)KHO JI,06MTbC.SI MCQe3HO-
BeHM.SI He60JIbllIMX KOCMeTIIQeCKIIX JI,eQ>eKTOB, HarrpMMep rrOCJIeJI,-
CTBlIll yrpeBoll CblIIlI, <PYPYHKY JIe3a.
Macca>K npl1 paCTJI>KKaX
CMellIaTb KaKaO-MaCJIO C OJIIIBKOBbIM, KaCTopOBbIM II MaCJIOM
)Ko)Ko6a. IIepeJI, BblIIOJIHeHlIeM MaCCroKa rrOMeCTIITb MaCJIO Ha He-
CKOJIbKO MIIHyr B rop.SlQYIO BOJI,Y (rrOJI,ep)KaTb Ha BOJI,.SIHOll 6aHe) II
rrOJI,O)KJI,aTb, rrOKa MaCJIO He CTaHeT )K1IJI.KIIM.
KAAEHAYAbl MACAO
MacJIo Ka.lIeHJI,YJIbI xapaKTeplI3yeT-
C.SI BOCKOBOll KOHCMCTeHl{lIell II KpacHo-
KOpMQHeBbIM l{BeTOM. 3TO OJI,HO 1I3 HaM6o-
JIee JI,OpOrIIX 6a3lIcHbIX MaCeJI.
MacJIo KaJIeHJI,YJIbI nOJIYQalOT JI,BYMSI
crroco6aMII. OCHOBHOll crroco6 rroJIYQe-
HM.SI - 3KCTpaKl{II.SICrrpIIMeHeHMeMyr JIeKIIC-
JIorora3a( CO 2 ). TaK Ha3bIBaeMoe MH«py:moe
MaCJIO rrpOII3BOJI,.SIT C HCrrOJIb30BaHlIeM Me-
TOJI,a IIH«PY3MII: l{BeTbI paCTeHlI.SI rrOMeIl{alOT
92

B OJUIBKOBOe MaCJIO, a 3aTeM H3BJIeKalOT MaCJIO KaJIeHJJ:YJIbI, .n:o-
6aBJI.SI.SI XHMlIqeCKHe paCTBOpHTeJIH. ,l{aHHaSI MeTo.n:HKa CB.SI3aHa C
rrplIMeHeHlIeM paCTBOplITeJIeH, CJIe.n:bI KOTOpbIX MorYT OCTaBaTbC.SI
B MaCJIe II BbI3bIBaTb pa3.n:proKeHlIe KOJKII. IIo3ToMY MaCJIO, rrOJIY-
qeHHOe 3TlIM crroco6oM, MbI He 6y.n:eM paCCMaTplIBaTb.
XpaHIITb MaCJIO Ka.lIeH,ZJ:YJIbI MOJKHO.n:O 4 JIeT, nplI YCJIOBIIII qTO
OHO Haxo.n:HTC.SI B rrpOXJIa.n:HoM TeMHOM MeCTe.
MeAMu.MHCKoe npMMeHeHMe
PeKoMeH.n:yeTC.SI rrpHMeH.SITb MaCJIO KaJIeH.n:y JIbI B KaqeCTBe 10-
2S%-HOH .n:06aBKII, HO MOJKHO rrpHMeH.SITb ero II B qlICTOM BH.n:e.
MacJIo OKa3bIBaeT rrpOTIIBOBOCrraJIIITeJIbHOe, 6aKTeplIltH.n:Hoe,
.n:e3HHQ:>Hl{IIPYIOll{ee II CM.SIrqalOll{ee .n:eMcTBHe, B CB.SI31I C qeM ero
,ZJ:06aB.7I.SIIOT B CMeCII, rrpe.n:Ha3HaqaeMbIe .n:JI.SI rrpe.n:OTBpall{emrn: Tpe-
ll{IIH Ha KOJKe, npQ(lnmaKTIIKII H CH.SITH.SI o3Ho6a. KOpMSlll{He MaTe-
plI MorYT 1I36aBlITbC.SI OT Tpell{HH COCKOB C nOMOll{blO 3Toro MaCJIa.
OHO 3Q:>«peKTIIBHo rrplI CYXOM 3K3eMe, rrpOJIeJKIDIX, BaplIK03HOM
paCllUIpeHIIH BeH, cnoco6cTByeT YCTpaHeHlI10 BeH03HOM «ceTI<H
Ha JIHl{e, IIIpaMOB. IIplIMeH.SIeTC.SI HapYJKHO rrplI KOJKHbIX .SI3Bax, rro-
pe3ax, OJKorax II 06MOpOJKeHH.SIX B BIUle MaCJI.SIHbIX rrOB.SI30K.
BHYTpeHHee yrroTpe6JIeHlIe MaCJIa Ka.lIeH.n:YJIbI Ha3HaQaIOT rrpH
racTpHTax, 3a6oJIeBamrnX rreqeHII H JKeJIqeBblBo.n:.SIll{IIX rr)'TeM,
.SI3BeHHOM 60JIe3HlI JKeJIy.n:Ka II .n:BeHa.z.t,l{aTlIrrepcTHoM KHIIIKII, KO-
JIHTax, 3HTepOKOJIHTaX, a TaKJKe KaK ycrroKaHBalOll{ee cpe.n:cTBo
npH HeBpaCTeHlI1I B neplIO.n: KJIIIMaKca. CJIe.n:yeT rrpHHIIMaTb rro
1 CT. JIOJKKe MaCJIa 2 pa3a B .n:eHb 3a 30 MHHYT .n:o e.n:bI.
KOCMent"leCKOe npHMeHeHHe
MacJIo Ka.lIeH.n:YJIbI rro.n:xo.n:IIT .lI.JI.SI yxo.n:a 3a KOJKeM JII06oro THrra.
Ero rrpHMeH.SIIOT .n:JI.SI eJKe,ZJ:HeBHoM 3aIlIlITbI KOJKH OT arpeCCHBHoro
B03.n:eMcTBH.SI Q:>aKTopoB oKpYJKalOll{eM cpe.n:bI, B TOM qlICJIe Herroro-
.n:bI, H36bITOqHOro KOJIHqeCTBa YJIbTpa<l>IIOJIeTOBbIX JIyqeM. IIepe.n:
BbIXO.n:OM Ha YJIlIltY HYJKHO HaHeCTII HeCKOJIbKO KarreJIb MaCJIa Ha
JIHl{O H JIerno BTepeTb B KOJKY. MacJIo rrpe.n:OTBpall{aeT B03HHKHO-
BeHlIe COJIHeqHbIX OJKOrOB.
93

MaCJIo KaJIeH.n:YJIbI OnTI1MaJIbHO .n:JI.SI yxo.n:a 3a .n:eTCKOH KO:>KeH
MaJIbllIIeH, rrOCKOJIbKY OKa3bIBaeT rrpOTI1BOBOCrraJIl1TeJIbHOe 11 6aK-
Tepl1QI1.ZJ:HOe .n:eHCTBl1e.
KEAPOBOE MACAO
Ke.n:pOBoe MaCJIO - :>Kl1pHOe paCTI1Te.TIb-
Hoe MaCJIO, rrOJIyqaeMoe rrpeCCOBaHl1eM
I1JII1 3KCTpaKIJ.l1eHI13 cewlH COCHbI C11611p-
CKOH (Ken;pOBOH), KOTopble 1JaCTO Ha3bIBa-
lOT Ke.n:pOBbIM opeXOM. BKyC Y Ke.n:pOBOro
MaCJIa rrpl1.S1THbIH, QBeT CBeTJIO-:>KeJITbIH
I1JII1 30JIOTI1CTO-.SIHTapHbIH, 3aMe1JaTeJIb-
HbIH opeXOBbIH apOMaT.
Ke.n:pOBaJI COCHa, B OTJII11Jl1e OT c06-
CTBeHHO Ke.n:pa 113 po.n:a Be1JH03e.TIeHbIX
.n:epeBbeB ceMeHCTBa COCHOBbIX, rrp0l13paCTalOml1X B CeBepHOH
A<pPI1Ke, Ha rr06epe:>Kbe Cpe.n:113eMHoro MOp.Sl (JII1BaHCKI1H Ke.n:p) 11
B IO:>KHOH A31111 (rnMaJIaHCKl1e 11 aTJIaCCKI1H Ke.n:pbI), .n:aeT c'be.n:06-
Hble ceMeHa, 113BeCTHble rro.n: Ha3BaHl1eM Ke.n:POBbIX opelliKOB. Ke-
.n:pbI He .n:alOT C'be.n:06HbIX CeM.SIH, XOT.SI no CBoeM TpeyroJIbHOH <pop-
Me I1X He60JIbllIl1e ceMeHa rrOXO:>K11 Ha OpeIIIKI1 Ke.n:pOBOH COCHbI.
JIeca, rn;e paCTeT Ken;pOBaJI COCHa, Ha3bIBalOT Ke.n:pOBHI1KaMI1
I1JII1 Ke.n:pa1JaMI1. 3TO OC06bIH Tae:>KHbIH Ml1p. 1i13-3a ryCTbIX. rrJIOT-
HbIX KpOH .n:epeBbeB B TaKOM JIecy .n:OBOJIbHO TeMHo, a rrYllIl1cTble
BeTBI1 Be.TII1KaHOB 11 MOJIO.n:OH rropocJII1 rrpl1.n:alOT JIeCHoMY rroJIY-
MpaKY Tal1HCTBeHHoe 01JapOBaHl1e. PYCCKI1H nl1CaTeJIb L(MI1TpI1H
MaMI1H-CI16I1p.SlK, BOCXl1maJICb CI1611pCKI1MI1 Ke.n:paMI1, CpaBHI1BaJI
I1X C 60.SlpaMI1 B 6apxaTHbIX IIIy6ax. iii 3I1MOH, 11 JIeTOM B Ke.n:po-
BOM JIecy CBOH MI1KpOKJII1MaT. 3TO cBoe06pa3HaJI <pa6pl1Ka KI1C-
JIOpo.n:a, HacblmeHHoro OTpl1I.taTe.TIbHbIMI1 110HaMI1 11 «pI1ToQI1.n:aMI1,
l1.n:eaJIbHaJI cpe.n:a l{.lUI 3.n:opoBoro OT.n:blxa 1JeJIOBeKa. IIo.n: rrOJIOrOM Ta-
Koro JIeca B 1 M 3 B03.n:yxa B cpe.ztHeM Bcero 200-300 MHKp06HbIX KJIeTOK,
TaK KaK <pI1TOHItl1.l{bI Ke.n:pa OKa3bIBaIOT BblpIDKeHHoe aHTIlMI1Kp06Hoe
.n:eHCTBl1e rro OTHOIIIeHl11O K 6aKTepl1.S1M. B03.n:yx Ke.n:pOBoro JIeca
,
- ,"',5:.
W',
" 'r
94

MO)KHO CqlITaTb rrpaKTlIqeCKlI CTeplI.7IbHbIM, TaK KaK rro Me,z:UH.{IIH-
CKIIM HopMaM JI,IDKe JI,JISI Orrepal{HOHHbIX rrOMelI.{eHIIH JI,orrYCKaeTCSI
Ha.TIlIqHe 500-1000 HerraToreHHblX MIIKpo6oB.
B HaCTOHlI.{ee BpeMH KeJI,pOBHIIKH, HMelOlI.{He BblCOKlIe JI,eKopa-
TIIBHbIe KaqeCTBa, C03JI,aIOTCH II IICKYCCTBeHHO.
113 KeJI,pOBbIX opelliKOB Y)Ke B rJIy60KYIO CTaplIHY rrOJIyqanlI
QeHHeHmee paCTHTeJIbHOe MaCJIO, KOTopoe KpOMe nHTaTeJIbHbIX
CBOHCTB IIMee-r p.HJI, I.{eJIe6HbIX CBOHCTB. TIplIrOTOBJIeHHOe H3 Ke-
JI,pOBX opelliKOB rrOCTHoe KeJI,pOBoe MOJIOqKO rrplIMeHHJIOCb
JI,JIH JIeqeHHH Ty6epKYJIe3a JIerKHX, 3a6oJIeBaHHH rrOqeK, HepBHbIX
paCCTpOHCTB. 113BeCTHbIH pOCCHHCKIIH IICTOplIK H roCYJI,apCTBeH-
HbIH JI,eHTeJIb B. H. TaTIIlI.{eB B 1744 roJI,Y B CBOHX 3aMeTKax rrlIcan
o MHO)KeCTBe 3arOTOBJIHeMbIX KeJI,pOBbIX opeXOB H OTMeqan, qTO
1I3 OHbIX JI,eJIalOT MaCJIO, B rrlIlI.{Y yrroTpe6JIHeMoe. A rro Ol{eHKe
3HaMeHHToro rryreIlIeCTBeHHIIKa H HaTypanlIcTa 11. 11. JIerrexHHa,
rro6BaBIIIero B 1771 roJI,Y Ha Ypane, KeJI,pOBOe MaCJIO HHKaKOMY
MaCJIY CBOIIM BKYCOM He YCTyrrano.
Bo BTOpOH rrOJIOBHHe XIX BeKa KeJI,pOBoe MaCJIO MO)KHO 6JIO
KyrrlITb rrpaKTlIqeCKII Ha Bcex MHoroqHCJIeHHbIX HpMapKaX CH6H-
PlIo Bblpa6aTbIBaJIOCb OHO B JI,OMaIIIHIIX YCJIOBlliIX HJIII Ha .u;OBOJIb-
HO rrpHMHTIIBHbIX KycTapHblx YCTaHOBKax. 11. K CJIOBY, I.{eJIe6Hble
CBoHcTBa MaCJIa, c.u;eJIaHHOrO TaKHMH crroco6aMII, HaMHoro rrpeBbI-
malOT CBoHcTBa MaCJIa 3aBOJI,CKoro. BOT KaK orrlICbIBaeT mrOTOB-
JIeHlIe KeJI,poBoro MaCJIa r. KOJIMOrOpOB B CBoeM OqepKe JIeCOB II
JIeCHbIX rrpOMbICJIOB (1856): MacJIo H3 opeXOB KpeCTbHHe 6blOT
B rpy6blx H rrpOCThIX MacJIo6oHKax, KaK KOHOrrJIHHOe HJIII MaKOBoe,
II yrroTpe6JIHIOT ero JI..7IH ce6H, a TaIOKe rrpOJI,alOT B ropO.ll OT 3 JI,O
4 Py6JIeH 3a 1 rryJI,. ,l{anee 3TOT aBTOp OTMeqaeT: TIpHHIIKII II OJIa-
JI,bH Ha KeJI,pOBOM MaCJIe - OTMeHHoro BKyca.
KeJI,poBoH )KIIBH.QeH JIeqlI.7IH paHbI H HapbIBbI, rrpoc11'JI,Y H 11'-
6epKYJIe3. OJI,HOH H3 COCTaBHblX qaCTeH )KIIBIIl{bI - CMOJIHHIICTO-
ro BelI.{eCTBa TeprreHTHHa - HBJmeTCH CKlIrrlIJI,ap, B KOTOpbIH BXO-
JI,SlT elI.{e CMOJIHHIICTble KIICJIOTbI. TIepBbIH TeprreHTIIH 1I3 )KIIBHI.{bI
KeJI,poBoH COCHbI 6bIJI rrOJIyqeH Ha Yp3JIe TOJIbKO B rOJI,bI BeJIHKOH
OTeqeCTBeHHOH BOHHbI. CBOHCTBa cH6lIpCKoro KeJI,pOBOrO TeprreH-
THHa OKa33JIIICb Ha rrOp.HJI,OK BblIIIe K TOMY BpeMeHII H3BeCTHbIX
95

(OTCYTCTBHe CKJIOHHOCTH K KpHCTaJIJIH3an;HH H pe3KO pas,n:pa)Ka-
IOIltero ,n:eHCTBJUI).
IIpOMbICeJI npOH3BO,n:CTBa Ke,n:pOBoro MaCJIa - HCKOHHO PYCCKJfH,
CH6HpCKJfH, HO, KaK OTMeqalOT Cnen;mllIHCTbI, K CO)KaJIeHHIO, 3a nepH-
O,n: COBeTCKOrO BpeMeHH pa3PYIIIeHHbIH, CeKpeTbI npOJf3BO,n:CTBa MaC-
JIa ,n:0 CHX nop CqHTaJIHCb yrep.SlHHbIMH.
MacJIo H3 Ke,n:pOBbIX OpeXOB nOJIyq:aJIH Ha YpaJIe H B CH6HPH
C ,n:aBHHX nop. B XIX BeKe KeJI,poBoe MaCJIO Y)Ke MO)KHO 6bIJIO KY-
nHTb, 0 qeM roBOpH.7IOCb BblIIIe, Ha JII060H cH6HPCKOti .SIpMapKe. Ero
npOH3Bo,n:I1JIH B OCHOBHOM B ,n:OMaIIIHI1X YCJIOBlliIX H KycTapHbIM
cnoc060M. OpeIIIKH CYIIII1JIH, COpTHpOBaJIH, OqHIltaJIH OT CKOpJIY-
nbI. OqeHb qaCTO OqHCTKa npOH3Bo,n:MJIaCb BpyqHYIO. 51,n:pa opeXOB
TOJIKJIH B ,n:epeB.SIHHbIX CTynax JI,O nOJIyqeHH.SI KaIIIHn;e06pa3HOH
MaCCbI, KOTOpyro nepeKJIa,n:bIBaJIH B MeJI,HbIH qaH, 06MYPoBaHHbIH
KHpnHqOM. BBepxy qaHa 6bIJI CTOK ,n:JI.SI MaCJIa, a BHYTPH nOMeIlta-
JIaCb qeTblpeXJIOnaCTHasI MeIIIaJIKa, KOTOpasI npHBo,n:HJIaCb B ,n:BH-
)KeHHe TO)Ke BPyqHYIO. Kor,n:a Macca B qaHe corpeBaJIaCb, B Hee
.n:06aBJI.SIJIH rop.SlqylO BO.n:y H nepeMeIIIHBaJIH MeIIIaJIKoH. MacJIo
no.n:HHMaJIOCb BBepx H qepe3 )KeJI06 CTOKa CTeKaJIO B CneIUIaJIbHYIO
nocy.n:y.
MacJIo Ke.n:poBoro opexa co.n:ep)KHT IIIHpOKHH Ha60p nOJIe3HbIX
.n:JI.SI opraHH3Ma BemeCTB. B ero COCTaB BXO.n:.SIT He3aMeHHMble no-
JIHHeHaCblmeHHble )KHpHble KHCJIOTbI (.n:o 70% JIHHOJIeBOH KHCJIO-
TbI,.n:O 25% JIHHOJIeHOBOH KHCJIOTbI,.n:O 15% OJIeHHOBOH KHCJIOTbI),
MHKpo::meMeHTbI, BHTaMHHbI A, Bt. B2' B 3 , B6' F (.n:o 90 Mr%), D,
E (.n:o 55 Mr%), <poc<paUI.lI:HbIH «poc«pop. IIo co.n:ep)KaHHIO BHTa-
MHHa E Ke.n:pOBoe MaCJIO B 5 pa3 npeBocxo.n:HT OJII1BKOBOe MaCJIO H
B 3 - pa3a KOKOCOBoe. qeM 60JIbIIIe BHTaMHHa E, TeM .n:OJIbIIIe Mac-
JIO He ropKHeT. MacJIo HCnOJIb3YlOT B KaqeCTBe nHmeBoro npo.n:YK-
Ta, BKJIlOqalOT B COCTaB KOCMeTI1qeCKHX H JIeKapCTBeHHblx npena-
paTOB, 6HOJIOrWIeCKH aKTHBHbIX .n:06aBoK.
51.n:pa opexoB co.n:ep)KaT 63,9% BbICOKOKaqeCTBeHHoro MaCJIa
H 17,2% JIemo YCBaHBaeMbIX 6eJIKOB, B COCTaB KOTOpbIX BXO.n:.SIT
19 aMHHOKHCJIOT:
· TpHnTo<paH,
. JIeHI!HH H H30JIeHUHH,
96

. BaJII1H,
. JIH3I1H,
. MeTI10HI1H,
. rI1CTI1.n:I1H,
. IIpOJII1H,
. Cepl1H,
. rJII1l{I1H,
. TpeOHI1H,
. aJIaHI1H,
. rJIYTaMI1HOBaH KI1CJIOTa,
. aCilaparHHOBa51 KHCJIOTa,
. cpeHI1JIaJIaHI1H,
. l{I1CTI1H 11l{I1CTeI1H,
. aprl1HI1H,
. Tl1p03I1H.
OKOJIO 70% co.n:ep)l(all{l1xc.SI B Ke.n:poBoM opelliKe aMI1HOKI1C-
JIOT - He3aMeHI1Mble 11 YCJIOBHO He3aMeHI1Mble, I:ITO YKa3blBa-
eT Ha BbICOKYIO 6110JIOrl11:1ecKYIO l{eHHOCTb 6eJIKoB. Aprl1HI1H (.n:o
21 r/100 r 6eJIKa) XOT.SI 11 OTHOCI1TC.SI K 3aMeHI1MbIM B III1TaHl111
B3pOCJIOro l:IeJIOBeKa, HO BXO.n:I1T B KaTerOpl1IO He3aMeHI1MbIX B .n:eT-
CKOM III1TaHI1I1.
EeJIOK Ke.n:pOBbIX opeXOB IIpOTI1B 6eJIKOB .n:pynfx IIpO.n:YKTOB
OT JIl1qaeTC.SI IIOBblIIIeHHbIM co.n:ep)l(aHl1eM JII1311Ha (.n:o 12,4 r /100 r
6eJIKa), MeTI10HI1Ha (.n:o 5,6 r /100 r 6eJIKa) 11 Tpl1IITocpaHa
(3,4 r/100 r 6eJIKa) - Hal160JIee .n:ecpl1l{I1THbIX aMI1HOKI1CJIOT,
06bIQHO JII1MI1TI1PYIOll{I1X 611oJIOrl1QecKYlO l{eHHOCTb 6eJIKOB B co-
CTaBe IIpO.n:YKTOB.
Co.n:ep)l(aIl{l1ec.SI B Ke.n:pOBbIX opexax BI1TaMI1HbI cIIoco6cTBYlOT
POCTy QeJIOBeQeCKoro OpraHl13Ma. TaK, opexl1 B CBoeM COCTaBe co-
.n:ep)l(aT BI1TaMI1HbI:
. BI1TaMI1H A - BI1TaMI1H pOCTa 11 pa3BI1TI1.S1;
. BI1TaMI1H Bt (Tl1aMI1H), KOTOpbIH perYJIl1pyeT OKI1CJIeHl1e npo-
.n:YKTOB o6MeHa yrJIeBo.n:opo.n:OB, YQaCTByeT B o6MeHe aMI1HO-
KI1CJIOT, 06pa30BaHI1I1 )Kl1pHbIX KI1CJIOT, BJII151eT Ha <l>YHKl{1111
cep.n:eQHo-cocy.n:I1CTOH, III1ll{eBapI1TeJIbHOH, 3H.n:OKpI1HHOH, l{eH-
TpaJIbHOH 11 IIepl1cpepl1QeCKOH HepBHoH CI1CTeM;
97

. BHTaMHH B 2 (pH60«tmaBHH), KOTOpbIH rrOMOraeT opra-
HH3MY B TpaHc<l>opMHpoBaHHH 6eJIKOB, )KHpOB H yrJIeBO-
,n:OB B :meprmo H He06xo,n:HM ,n:JI.SI <pOpMHpOBaHl1.S1 H rro,n:-
,n:ep)KamI.Sl TKaHeH: OpraHM3Ma; OH y JIyqllIaeT OCTpoTY 3pe-
HH.SI Ha CBeT H U:BeT, rrOJIO)KHTeJIbHO BJIH.SIeT Ha COCTO.SlHHe
HepBHOH: CHCTeMbI, KO)KH H CJIH3HCTbIX 060JIOqeK, <l>YHKUHOHH-
pOBaHHe neqeHH, KpOBeTBOpemre;
. BHTaMHH B3 (HHaU:HH), KOTOpbIH BroKeH ,n:JI.SI CHHTe3a )KHpOB,
6eJIKOBoro 06MeHa H rrpe06pasoBaHHH rrm.l{H B 3HeprHIO; OH B03-
,n:eHcTByeT peryJIHpYlOmHM 06pasOM Ha BbICllIYIO HepBHYIO ,n:e.Sl-
TeJIbHOCTb, Cep,n:eqHO-coCy,n:HCTYIO CHCTeMY, <PYHKl.{HH OpraHOB
rrHmeBapemI.Sl, 06MeH XOJIeCTepHHa H KpOBeTBOpeHHe;
. BHTaMHH E (TOKO<pepOJI), KOTOpbIH BJIlliIeT Ha Q>YHKWm rrOJIO-
BbIX H ,n:PyrHx 3H,n:OKpHHHbIX )KeJIe3, CTHMYJIHpyeT ,n:e.SlTeJIbHOCTb
MbIllIU:, yqacTByeT B 06MeHe 6eJIKOB H yrJIeBO,n:OB, crrOC06CTBY-
eT YCBOeHHIO )KHpOB, BHTaMHHOB A H D, a TaK)Ke rrpe,n:oxpaHSleT
MeM6paHbI KJIeTOK OT nOBpe)K,n:eHlliI.
BoraTbI Ke,n:poBble opeXH BroKHeHllIHMH MaKpo- H MHKp03JIe-
MeHTaMH:
· Me,n:b, KOTOpa.Sl yqacTByeT B ,n:e.SlTeJIbHOCTH Moora H He06xo,n:HMa
,n:JI.SI 06pa30BaHlliI KpacHblx KpOB.SIHbIX TeJIeu:;
. MarHHH, KOTOpbIH -rpe6yeTC.SI .z:vrn Q>oPMHpoBaHlliI rrpaBRlIbHOH
C'rpyKT)'PbI KocTeH, a TaIOKe .SIBJI.SleTC.SI BaJKHbIM KOMrrOHeHTOM M.SIr-
IillX TKaHeH;
· MapraHeu:, KOTOpbIH Heo6xo,n:HM ,n:JI.SI Xp.SlmeM H ropMoHoB H
rrOMoraeT opraHH3MY YCBaHBaTb rJIIOK03Y, a TaJOKe yqaCTByeT
B ,n:e.SlTeJIbHOCTH «pepMeHToB B rrpou:ecce perrpo,n:yKU:HH, pOCTa H
)KHpOBOro 06MeHa;
. KpeMHHM, KOTOpbIM crroc06cTByeT «pOpMHpOBaHHIO H 3JIaCTHQ-
HOCTH coe,n:HHHTeJIbHbIX TKaHeM opraHH3Ma, a TaK)Ke yqaCTByeT
B KaJIbU:H«pHKaU:HH KOCTeM;
. BaHa,n:HM, KOTOpbIM TOpM03HT 06pa30BaHHe XOJIeCTepHHa
B KpOBeHOCHbIX cocy,n:ax, a TaK)Ke yqaCTByeT B ,n:e.SlTeJIbHOCTH
«pepMeHTOB, B 06MeHe r JIIOK03bI H )KHpOB, B pasBHTHH KOCTeM
H 3y60B;
98

. KaJIHH, KOTOpblH peryJIHpYeT BO,n:HbIH 6aJIaHC opraHH3Ma, a TaK-
:>Ke IIOMoraeT B HOpMaJIH3aU:HH cep,n:eqHblX COKpameHHH H IIHTa-
HHH MblllIe1:lHOH CHCTeMbl;
. Qx>c«pop, KOTOpblH yqaCTByeT B <l>oPMHpoBaHHH H coxpaHeHHH
3y6oB H KOCTeH H HrpaeT Ba:>KHYIO pOJIb B ,n:e.SITe.TIbHOCTH MbIIlIU:,
HepBHblX KJIeTOK H B 6blCTpoM oCBo6mK,n:eHHH 3HeprHH;
. KaJIbU:HH, KOTOpblH HBJIHeTCH r JIaBHblM KOMIIOHeHTOM KOCTeH
H 3y6oB H Heo6xo,n:HM ,lVIH CBepTblBaHHH KpOBH, u:eJIOCTHOcrn
KJIeTOK H cep,n:eqHOH ,n:eHTeJIbHOCTH, a TaIOKe Ba:>KeH ,n:JIH HOp-
MaJIbHOrO COKpamemrn: MblllIU: H «PYHKU:HOHHpOBaHHH HepBHOH
CHCTeMbl;
. MOJIH6,n:eH, KOTOpblH IIOMoraeT B yrJIeBo,n:HOM H :>KHpOBOM 06MeHe,
a TaIOKe cnOCOOCTBYeT npe,n:OTBpaw,eHHIO aHeMHH;
. HHKeJIb, He,n:OCTaTOK KOTOpOro BJIHHeT Ha KpOBOo6pa30BaHHe H
Bbl3bIBaeT 3aMe,lVleHHe pOCTa, H3MeHeHHH B co,n:ep:>KaHHH :>Ke.TIe-
3a, Me,n:H H l{HHKa B neqeHH;
. HO,n:, KOTOpblH COCTaBJIHeT qaCTb ropMOHOB mHTOBH,n:HOM :>KeJIe-
3bl H Heo6xo,n:HM ,n:.7lSI nOJIHOQeHHblX 06MeHHblX npOl{eCCOB;
. OJIOBO, He,n:OCTaTOqHbIM ypoBeHb KOTOpOro B opraHH3Me MO:>KeT
npHBeCTH K 3aMe,n:JIeHHIO pOCTa;
. 6op, He,n:OCTaTOK KOTOpOro MO:>KeT OCJIa6HTb :>KHBOCTb YMa H cno-
C06HOCTb nepeHOCHTb «pH3HqeCKHe HarpY3KH;
. l{HHK, KOTOpblM lITpaeT cymeCTBeHHYIO pOJIb B BOCCTaHOBJIeHHH
TKaHeM, HOpMaJIbHOM pOCTe CKe.TIeTa H COKpameHHH MbIIlIl{, a TaK-
:>Ke nOMoraeT 3a:>KHBJIeHHIO paH H cnoco6CTBYeT HOpMaJIbHOMY
«PYHKl{HOHHpOBaHHIO npe,n:CTaTeJIbHOH :>KeJIe3bl;
. :>KeJIe30, KOTopoe HB.7lSIeTCH Ba:>KHeMIIIHM KOMnOHeHTOM reMO-
rJI06HHa, npOTeHHa.
KpOMe nepeqHCJIeHHblX MHKp03JIeMeHTOB, Ke,n:pOBble opeXH CO-
,n:ep:>IGIT 6apHH, THTaH, cepe6po, aJIIOMHHHH, llO,n:H,n:bl, Ko6aJIbT, Ha-
TpHM.
B COCTaB Ke,n:pOBbIX opeXOB BXO,n:HT yrJIeBo,n:bl, B TOM qHCJIe:
. rJIIOK03a;
· «PpYKT03a;
. caxap03a;
. caxapa;
99

. KpaXMaJI;
. .n:eKCTpMHbI;
. rreHT03aHbI;
. KJIeT1JaTKa.
MacJIo rrOJIY1JaIOT M3 $I.n:ep Ke.n:POBbIX OpeXOB. I1poMbICeJI rrpo-
M3BO.n:CTBa Ke.n:pOBoro MaCJIa - MCKOHHO PyccKMH, cM6MpcKMH, HO,
KaK OTMe1JaIOT CrreQMaJIMCTbI, K CO)KaJIeHMIO, 3a rrepMO.n: COBeTcKoro
BpeMeHM pa3pYIlIeHHbIH, CeKpeTbI rrpoM3BO.n:CTBa MaCJIa .n:O CMX rrop
C1JMTaJIMCb YTep$IHHbIMM.
MacJIo M3 Ke.l(pOBbIX OpeXOB rrOJIY1JaJIM Ha Y paJIe M B CM6MpM
C .l(aBHMX rrop. B XIX BeKe Ke.n:pOBoe MaCJIO Y)Ke MO)KHO 6bIJIO KY-
rrMTb, 0 1JeM roBOpMJIOCb BbIIlIe, Ha JII060H cM6MpcKoH $IpMapKe. Ero
rrpOM3Bo.n:MJIM B OCHOBHOM B .n:OMaIlIHMX YCJIOBIDIX M KycTapHbIM
cnoco6oM. OpeIlIKM CYIlIMJIM, COpTMpOBaJIM, 01JMru;aJIM OT CKOpJIY-
rrbI. 01JeHb 1JaCTO 01JMCTKa rrpoM3Bo.n:MJIaCb BpyqHyIO. .H.n:pa opeXOB
TOJIKJIM B .n:epeB$IHHbIX cTynax ,lJ,O nOJIY1JeHM$I KaIlIMQeo6pa:moH
MaCCbI, KOTOpylO rrepeKJIa,lJ,blBaJIM B Me.n:HbIH 1JaH, 06MypoBaHHbIH
KMprrM1JOM. BBepxy 1JaHa 6bIJI CTOK ,lJ,JI$I MaCJIa, a BHYTPM nOMeru;a-
JIaCb 1JeTbIpeXJIOrraCTHCUI MeIlIaJIKa, KOTOpCUI rrpMBo.n:MJIaCb B ,lJ,BM-
)KeHMe TO)Ke BpyqHYIO. Kor,lJ,a Macca B 1JaHe corpeBaJIaCb, B Hee
.n:06aBJI$IJIM roP$I1JYIO BO.n:y M rrepeMeIlIMBaJIM MeIlIaJIKoH. MacJIo
no.n:HMMaJIOCb BBepx M 1Jepe3 )KeJIo6 CTOKa CTeKaJIO B cneQMaJIbHYIO
nocy.n:y.
B HaCTO$IIl1ee BpeM$I HaM60JIee 3KOHOMM1JHbIH cnoco6 npoM3-
BO.l(CTBa MaCJIa - 3KCTpaKQM$I. PaCTOJI1JeHHbIe Ke.n:poBbIe opexM
:3KCTparMpYIOT XMMM1JeCKMM paCTBOpMTeJIeM, rrOCJIe 1Jero paCTBO-
pMTeJIb OT.n:eJI$IIOT OT MaCJIa, MCnOJIb3Y$I cneQMaJIbHbIe TeXHOJIOrM-
1JeCKMe MeTo.n:bI. O.n:HaKo, C T01JKM 3peHM$I :3KOJIOrMM, rrpe.n:rr01JTM-
TeJIbHee .n:pyroH crroco6 - rrpeccoBaHMe. I1crroJIb3oBaHMe BbICOKOH
TeMrrepaTypbI B XO.l(e npeCCOBaHIDI o6YCJIaBJIMBaeT pa3pYIlIeHMe 1Ja-
CTM QeHHbIX Beru;ecTB M YXY,lIIlIaeT BKycoBbIe cBoHcTBa MaCJIa. 3TO
CJIe.n:yeT Y1JMTblBaTb rrpM BbI60pe TeMrrepaTypHoro pe)KMMa rrpec-
COBaHM$I, HeCMOTp$I Ha TO 1JTO rrpM BbICOKOH TeMrrepaType MO)KHO
rrOJIY1JMTb 60JIbIlIe MaCJIa. ,Z:(opO)Ke Bcero 06XO.n:MTC$I rrpoM3Bo.n:CTBO
Ke.l(pOBoro MaCJIa XOJIO.l(HbIM rrpeccoBaHMeM, rrOCKOJIbKY Ha BbIxo.n:e
rrOJIY1JaeTC$I MeHbIlIe rrpo.n:YKTa. Ho B TaKOM MaCJIe rrMTaTeJIbHbIe
100

M 6MOJIOrMqeCKM aKTMBHbIe Beru;eCTBa COXpaHSlIOTCSI B MaKCMMaJIb-
HOM CTerreHM. CaMOe JIyqmee MaCJIO rrOJIyqalOT M3 Ke.n:pa, rrpOM3-
paCTalOru;ero B CM6MpM (Pinus sibirica). CJIeAyeT rrOMHMTb 0 TOM,
qTO a<tmpHoe Ke.n:pOBoe MaCJIO rrpOM3BO,lUlT M3 .n:peBeCMHbI Ke.n:pa, a
He M3 opeXOB.
MO)f(HO 3aMeHHTb KeAPOBblM MaCAOM I\I060e paCTHTeAbHoe
MaCAO so Bcex CAY4cY1X MeAHl.(HHCKOro npHMeHeHHSl. A BOT
HaHTH nOI\HOl.(eHHYIO 3aMeHY KeAPOBOMY MaCAY HeB03MO)f(HO.
3TO YHHKBI\bHblH HaT}'pBl\bHblH npOAYKT, BHBI\orOB KOTOPOMY
B npHpOAe He CYU(eCTByeT, ero CHHTe3 HeB03MO)f(eH.
.
113 opeIIlKOB Ke.n:pa )KMTeJIM CM6MpM rrpMrOTaBJIMBaJIM rrOCTHoe
MOJIOKO» M paCTMTeJIbHbIe CJIMBKM». 113 rro.n:cymeHHbIx opemKoB
I13BJIeKaJIMCb SlApa, MX .n:orrOJIHMTeJIbHO rroAcymMBaJIM M OqMru;aJIM
OT rrJIeHKM, rrepeTMpasI B pYKax. CyxMe SI.n:pa TOJIKJIM B .n:epeBSlHHblX
CTyrrKax, rrOAJIMBasI rroHeMHory ropSlqylO BO.n:y. TIOJIyqeHHYIO Ka-
IIlMQeo6pa3HYlO Maccy rrepeJIMBaJIM B qyryHOK MJIM rJIMH5IHbIM rop-
mOK M B PYCCKOM rreqM AOBO.n:IDIM .n:o KMrreHMSI - M CJIMBKM 6b1JIM
roTOBbI. TIepe.n: yrroTpe6JIeHMeM B CJIMBKM lI06aBJISlJIM KMrrSlqeHYIO
BO.n:y M rrOJIyqaJIM rrOCTHoe, IDIM Ke.n:poBoe, MOJIOKO. TIo co.n:ep)Ka-
HMIO )KMpOB Ke.n:pOBble opexoBbIe CJIMBKM B 2 pa3a 6oraqe, qeM KOpO-
BbM, M B 2,5 pa3a - qeM MSlCO. TIo )KMpHOCTM OHM B 1,2 pa3a rrpeBoc-
XOA5IT KypMHbIe SlMu:a. Ka.n:OpMl1:HOCTb Ke.n:POBblX CJIMBOK BbIme, qeM
y Bcex Ha3BaHHblX rrpo.n:YKTOB.
OpexoBble CJIMBKM M MOJIOKO, KaK JIeqe6HOe cpe.n:cTBo, Hapo.n:-
HOM Me.n:MQMHOM rrpMMeHSlIOTC5I MccTapM. AKa.n:eMMK TI. C. TIaJIJIac
rrMcaJI B 1786 ro.n:y, qTO paCTMTeJIbHbIe CJIMBKM yrroTpe6JISlIOTCSI B
arrTeKax, M3 HMX AeJIalOT MOJIOKO, KOTopoe rrpMrrMcbIBalOT B rpy.n:-
HbIX 60JIe3HSlX, OHM C rrOJIb30M yrroTpe6JIeHbI 6bIJIM qaXOTOqHbIMM
JIIO.n:bMM» .
KoHTaKT Ke.n:pOBoro MaCJIa C MeTaJIJIOM KpaMHe He)KeJIaTeJIeH (TO
ecTb HeJIb35I MCrrOJIb30BaTb M5I xpaHeHM5I IDIM rrpM yrroTpe6JIeHMM
MeTaJIJIWIecKMe eMKocrn): KOHTaKT MaCJIa C MeTaJIJIOM 3arryCKaeT
rrpoQecc rrepexo.n:a HeHaCbIru;eHHbIX )KMpHbIX KMCJIOT B HacbIru;eHHbIe,
101

qTO B 3HaqMTeJIbHOH CTeneHM CHMJKaeT aHTMOKCM,ZJ;aHTHbIe CBOH-
CTBa MaCJIa. TaK:>Ke HeHTpaJIM3yeTcSI eCTeCTBeHHasI npHpO.n;H3.SI
MH<J:>0pMaI.(MSI. TIpoBepMTb "npaBMJIbHOCTb" MaCJIa .n:OCTaTOqHO
npOCTO. HYJKHO HaJIMTb He6oJIblIlOe KOJIMqeCTBO MaC.JIa Ha TapeJI-
KY, CTeKJISlHHYIO IDIll xopolIlero <J:>ap<J:>opa, M CMbITb ero XOJIO.n:HOH
BO.n:OH. "TIpaBMJIbHOe" MaCJIO CMoeTCSI 6e3 TPy.n:a M TapeJIKa 6y.n:eT
CKpMneTb. B npOTMBHOM CJIyqae 6e3 "C1>aHpM" He 060HTMCb.
nHw.euoe npHMeHeHHe
Ke.n:pOBoe MaCJIO, SlBJISlSlCb HaTypaJIbHbIM nMIneBbIM npo.n:YKTOM,
He MMeeT npoTMBonOKa3aHMH K ynoTpe6JIeHMIO M MCnOJIb30BaHMIO
KaK B nMI.ll;eBbIX, TaK M B JIeqe6HO-npo<J:>MJIaKTMqeCKMX ueJISlx. Ke-
.n;pOBoe MaCJIO Bcer.n:a CqMTaJIOCb .n;eJIMKaTeCOM. OHO M CeHqaC 3Ha-
qMTeJIbHO npeBocxo.n;MT JIyqlIlMe copTa npOBaHcKoro MaCJIa, no-
.rryqaeMOrO M3 MaCJIMH, JIerKO YCBaMBaeTCSI opraHM3MOM, 06JIa.n:aeT
BbICOKMMM nMTaTeJIbHbIMM M I.(eJIe6HbIMM CBOHCTBaMM, Heo6bIqaH-
HO 60raTO BMTaMMHaMM M MMHepaJIbHbIMM aJIeMeHTaMM.
TII1TaTeJIbHbIe M BKYCOBbIe KaqeCTBa Ke.n:pOBbIX opeXOB OqeHb
BbICOKM, a npo.n:YKTbI, nOJIyqaeMbIe M3 opelIlKOB, no KaJIOpMHHO-
CTM, YCBOSIeMOCTM M .n:pyrMM nOKa3aTeJISIM npeBocxo.n:SlT aHaJIOrM
JKMBOTHOro npOMCXOJK,ZJ;eHlUl. TIO.n:CqI1TaHO, qTO eCJII1 co6paTb M
nepepa60TaTb ro.n:OBOM ypOJKaH opeXOB Ke.n:pa, TO MOJKHO y.n:OBJIeT-
BOpMTb MMPOBYIO nOTpe6HOCTb B paCTMTeJIbHOM MaCJIe.
eCTHoe HaCeJIeHMe M3 BeKa B BeK MCnOJIb3yeT Ke.n:pOBMe
opelIlKM KaK nMII.(eBOH npo.n;YKT, a 3a CI16I1pCKMM pa3rOBopOM -
ru;eJIKaHbeM opelIlKOB - npoxo.n:SlT nOCM.n:eJIKM, .n:JII1HHbIe 311MHI1e
Beqepa.
Ke.n:pOBCUI TaHra B OT.n:eJIbHbIe ypOJKaHHbIe ro.n:bI .n:aeT BaJIOBOH
ypOJKaH opelIlKOB.n:o nOJIYTopa MMJIJIMOHa TOHH! 113 aToro KOJIMqe-
CTBa MOJKHO nOJIyqMTb 220 TbICSlq TOHH nl1ru;eBoro 6eJIKa - BbICO-
KOKaqeCTBeHHoro M JIerKOYCBOSleMoro, 150 TbICSlq TOHH KpaXMaJIa,
500 TbICSlq TOHH 3aMeqaTeJIbHoro BbICbIxaIOru;ero Ke.n;pOBoro Mac-
JIa. ECJIM cpaBHMTb C no.n:COJIHeqHMKOM, TO ,ZJ;JISI nOJIyqeHMSI TaKoro
JKe KOJIMqeCTBa paCTI1TeJIbHoro MaCJIa HyJKHO 3aceSlTb 60JIee MMJI-
JIMOHa reKTapOB caMbIX nJIo.n:opo.n:HbIX 3eMeJIb. A no nl1TaTeJIbHbIM
102

KalleCTBaM Ke.n:pOBOe MaCJIO npeBOCXO.n:HT nO.n:COJIHellHOe, CJIHBOll-
HOe H He yC'rynaeT npOBaHCKOMY.
MeAHu,HHCKoe npHMeHeHHe
CHJIa CH6HPCKHX Ke.n:pOB oc06eHHO BeJIHKa: no MHeHHIO aBTO-
pHTeTHbIX HCCJIe.n:OBaTeJIell, QeJIHTeJIbHbIe CBOllCTBa Ke,ZJ;pa B03-
paCTalOT no Mepe npH6JIH)KeHHSI MeCT ero npOH3paCTaHHSI K ce-
Bepy.
Ke.n:poBoe MaCJIO npe.n:cTaBJISIeT C060ll KOHQeHTpaT BHTaMHHa F,
npHlIeM :noro BHTaMHHa B HeM B 3 pa3a 60JIbIlle, lIeM B npenapaTax
Ha OCHOBe pbI6bero )KHpa, KOTopbIe npo.n:alOTCSI B anTeKax.
BHTaMHH E - CHJIbHbIll aHTHOKCH.n:aHT, npe.n:oTBpaIIJ;alOIIJ;Hll
OKHCJIeHHe, 6JIaro.n:apSl lIeMY nO,ZJ;aBJISleTCSI <pOpMHpoBaHHe aTepo-
CKJIepOTHlIeCKHX 6JISlIlleK B cocY,ZJ;ax.
qeM 60JIbIlle BHTaMHHa E, TeM .n:OJIbIlle MaCJIO He ropKHeT.
MacJIo Ke.n:pa YBeJIHlIHBaeT <pH3HlIecKYIO H YMcTBeHliYIO pa60-
Tocnoc06HoCTb, YKpenJISIeT opraHH3M B QeJIOM, CHHMaeT CHH.n:pOM
XpOHHlIeCKOll YCTaJIOCTH, cnoc06CTByeT 01lHIIJ;eHHIO opraHH3Ma OT
COJIell TSI)KeJIbIX MeTaJIJIOB.
Ke.n:pOBoe MaCJIO C ycnexoM npHMeHSleTCSI npH JIelleHHH Sl3B )Ke-
JIy.n:Ka H .n:BeHa,ZJ;QaTHnepCTHOll KHIllKH, Tpo<pHlIeCKHX Sl3B, Hellpo-
.n:epMHTa, nCOpHa3a H .n:pyrHx KO)KHbIX 3a60JIeBaHHll, JIapHHrHTa,
npocTy.n:HbIX, aJIJIeprHlIeCKHX 3a60JIeBaHHll. Oc06eHHO nOJIe3HO
npHMelUlTb Ke.n:pOBoe MaCJIO JIIO.n:SlM C KO)KHbIMH 3a60JIeBaHHSlMH,
JIOMKHMH BOJIOCaMH H HOITSlMH, 06JIbICeHHeM, a TaK)Ke )KHBYIIJ;HM H
pa60TalOIIJ;HM B He6JIaronpHSlTHbIX KJIHMaTHlIeCKHX H 3KOJIOrHlIe-
CKHX YCJIOBHSlX. MacJIo Ke.n:pOBoe KOPOCTY C TeJIa crOHHT H pa3-
JIHlIHbIe Sl3BbI OT Toro 3IDKHBHT, H BIllH OT Toro oT6eralOT - YKa-
3bIBaJI PYCCKHll TpaBHHK B. M. C1>JIOpHHCKHll.
Ke.n:poBoe MaCJIO nOMoraeT CnpaBJISlTbCSI C nOBbIIlleHHbIMH <pH-
3HlIeCKHMH H nCHX03MOQHOHaJIbHbIMH HarpY3KaMH.
BbICOKa TepaneBTHlIeCKaH 3<p<peKTHBHOCTb Ke.n:pOBoro MaCJIa
npH JIelleHHH JIapHHrHTOB H OP3 (npoCTY,ZJ;a, rpHnn H T. n.).
Ke.n:pOBoe MaCJIO, a TaIOKe opeXOBbIe CJIHBKH H MOJIOKO .n:alOT OT-
JIHlIHbIll JIeqe6HbIll 3<t><PeKT npH 3a60JIeBaHHSlX KpOBH, JIHM<pbI.
103

MacJIo M3 Ke.n:POBbIX OpelIlKOB HapO.n:HaH Me.n:MQMHa peKOMeH-
.n:OBaJIa M rrpM TaKOM 3a60JIeBaHMM, KaK BapMK03HOe paCIIlMpeHMe
BeH - 2 pa3a B .n:eHb Ke.n:pOBbIM MaCJIOM rrpe.n:rrMCbIBaJIOCb CMa3bI-
BaTb MecTa B.n:OJIb BeH, KOHqMKaMM rraJIbQeB .n:eJIaH JIerKMM MaCCa)l(;
rrpM aTOM rrOJIe3HbIM CqMTaJIOCb rrpMHMMaTb MaCJIO TaK)I(e BHyrpb.
PerymlpHoe yrroTpe6JIeHMe Ke.n:pOBoro MaCJIa (rrpMHMMa BO
BHMMaHMe Bxo.n:Slru;Me B ero COCTaB aJIeMeHTbI) Heo6xo.n:MMO .n:eTSIM
.n:JISI 60JIee rrOJIHOQeHHoro <pOpMMpOBaHMSI pacTyru;ero opraHM3Ma.
CrreQMaJIMCTbI CqMTalOT Ba)l(HbIM M TO 06CTOSlTeJIbCTBO, qTO Ke-
.n:pOBoe MaCJIO crroc06cTByeT BblBe.n:eHMIO M3 opraHM3Ma COJIeM TSI-
)l(eJIbIX MeTaJIJIOB.
B Jlumepamype ecmb C006e1iWl u 06 onblme npUMe1ie1iUR 'KeiJpo-
BOZO MaCJla OfjJUU,UaJlb1iOU MeiJuu,U1iOU. TaK, M3BeCTHO rrpMMeHeHMe
Ke.n:pOBoro MaCJIa B JIeqeHMM raCTpMTOB, ap03MBHO-Sl3BeHHblX rro-
pa)l(eHMH )l(eJIy.n:Ka M .n:BeHa.n:QaTMrrepCTHOH KMIIlKM. I10.n:P06HOCTM
M pe3YJIbTaTbI MCCJIe.n:OBaHMSI rro aTOMY rrOBO.n:y rrpe.n:CTaBJIeHbI
B MeTo.n:MqeCKMX peKOMeH.n:aQMSlX (K. M. H. 3. 11. C1>MJIbqeHKO,
.n:. M. H. C. B. HM3KO.n:y60BOH M .n:p.), r.n:e, B qaCTHOCTM, YKa3bIBaeTCSI
CJIe.n:YIOru;ee:
MacJIo Ke.n:pOBoro opexa OTJIMqaeTCSI OT .n:pyrMX XOpOIIlO M3-
BeCTHblX JIeqe6HbIX MaCeJI, KOTopble IIlMpOKO MCrrOJIb3YIOTCSI B JIeqe-
HMM pa3JIMqHbIX 3a60JIeBaHMH, 60raTbIM co.n:ep)l(aHMeM pa3JIMqHO-
ro po.n:a JIeqe6HbIX <paKTopOB M rrpe.n:cTaBJISleT C060H HarypaJIbHblti
rrpo.n:YKT, KOTOpbIH M3.n:aBHa rrpMMeHSlJICSI B Hapo.n:HoH Me.n:MQMHe.
I1ccJIe.n:oBaJIacb rpyrrrra 60JIbHbIX co CHM)I(eHHOM ceKpeTopHoH
<pYHKQMeH )l(eJIy.n:Ka. Y .n:BYX 60JIbHblX M3 30 MMeJI MeCTO peaKTMB-
HbIH rraHKpeaTMT M y qeTblpex - XpOHMqeCKMH rerraTMT BHe aKTMB-
HOro rrpoQecca. Y Bcex 30 60JIbHbIX OTMeqaJIMCb MOTopHble .n:MC-
KMHe3MM KMlIleqHMKa. B pe3YJIbTaTe rrpoBe.n:eHHoro JIeqeHMSI 60JIM
B )l(MBOTe KyrrMpoBaHbI rrOJIHOCTbIO y Bcex 60JIbHbIX. .lJ.McrrerrcM-
qeCKMe paccTpoHcTBa (ToIIlHoTa, M3)1(Ora, OTpbI)I(Ka, pBOTa) He OT-
MeqeHbI HM y o.n:Horo 60JIbHOro. Y 28 60JIbHbIX HOpMaJIM30BaJIaCb
pa60Ta KMlIleqHMKa.
Qepe3 20 .n:HeH rrOCJIe JIeqemlSl B pe3YJIbTaTe 06CJIe.n:oBaHMSI y
10 60JIbHbIX BblSlBJIeHO nOJl1lOe 3IDKMBJIeHMe .H3B M ap03MH B )l(eJIY.n:-
Ke, yMeHblIleHMe BOCrraJIlITeJlbHblX aJIeMeHTOB B CJIM3MCTOH )l(eJly.n:Ka,
104

.n:BeHa,zuanmepCTHOM KMmKM M YMeHbmeHMe pa3MepoB Sl3B y
OCT3JIbHbIX 15 60JIbHblX C 3p03MBHO-Sl3BeHHbIM nopIDKeHMeM CJIM-
3MCTOM. B.n:Boe YMeHbmMJIOCb qMCJIO 60JIbHblX C <pMKcMpoBaHHbIM
no 3H.n:OCKOnMqeCKMM M JIa60paTopHblM nOK3.3aTeJISlM .n:yo.n:eHaJIb-
HblM pe<pJIlOKcoM. TIpM Ol.{eHKe JIa60paTopHblX nOKa3aTeJIeM OTMe-
qeHO HeKOTopoe CHM>KeHMe KMCJIOTHOCTM >KeJIy.n:OqHOro COKa y JIMI.{
C MCXO.n:HO nOBblmeHHblMM I.{M<ppaMM. YBeJIHqIDIOCb B.n:Boe KOJIM-
qeCTBO oT.n:eJISleMOM >KeJIqM M3 >KeJIqHoro nY3bIPSl. XOJIaTOXOJIeCTe-
pMHOBblM K03<p<pMI.{MeHT BblpOC C 6 .n:o 12 (JIa60paTOpHaH HopMa
6-8).
113 nOJIyqeHHblX .n:aHHbIX MO>KHO c.n:eJIaTb BbIBO.n:, qTO Ke.n:poBoe
MaCJIO npOM3Bo.n:MT JIeqe6HblM 3<t><PeKT, xopomo nepeHocMTcSI 60JIb-
HblMM M MO>KeT npMMeHSlTbcSI .n;JISI JIeqeHMSI 3a6oJIeBaHMl1: opraHOB
nMlI1eBapemUl. Oco6eHHo 3<p<peKTMBHo npM 3p03MBHo-Sl3BeHHblx
nopIDKeHIDIX >KeJIy.n:Ka M .n:BeHa.n:l.{aTMnepcTHoM KMmKM. MO>KeT
npMMeHSlTbCSI B caMYIO OCTPYIO CTa.n:MIO 3a6oJIeBaHMSI C I1eJIblO npo-
TMBOBOCn3JIMTeJIbHOrO M 06e36oJIMBalOll1erO .n:eMcTBMSI. TIo Mepe
CTMxaHMSI aKTMBHOCTM npol.{ecca CJIe.n:yeT no.n:KJIlOqaTb <poHo<pope3
Ke.n:pOBOro MaCJIa Ha 30HY npOeKI.{MM naTOJIOrMqeCKoro oqara .n;JISI
nOJIHOrO M .n;JIMTeJIbHoro JIeqe6HOrO 3<P<PeKTa. TIpM pa3Be.n:eHMM
C MOJIOKOM Ke.n:poBoe MaCJIO OKa3bIBaeT npoTMBOBOCn3JIMTeJIhHOe
.n:eMcTBMe IIPM XOJIel.{MCTMTax M renaTOXOJIeI.{MCTMTax.
Ony6JIMKOBaHbl M pe3YJIbTaTbl MCCJIe.n:OBaHMSI no npMMeHeHMIO
Ke.n:pOBoro MaCJIa B JIeqeHMM nocJIeOnepal.{MOHHblX HapymeHMM y
60JIbHbIX, KOTOpblM 6bIJIM npoBe.n:eHbl Onepal.{MM no nOBo.n:y paKa
>KeJIy.n:Ka (MeTo.n:MqeCKMe peKoMeH.n:al.{MM K. M. H. T..H. KyqepOBOM,
.n:. M. H. C. B. HM3KO.n:y6oBOM M .n:p.): OnepaTMBHble BMemaTeJIb-
CTBa, npoBe.n:eHHble no nOBo.n:y paKa >KeJIy.n:Ka, npMBo.n;HT K cepbe3-
HblM HapymeHIDIM co CTOpOHbl OT.n:eJIbHbIX CMCTeM M opraHM3Ma
B l.{eJIOM. Cpe.n:M nocTpe3eKI.{MOHHblX HapymeHMM .n:OBOJIbHO Bbl-
COKYIO qaCTOTY COCTaBJISlIOT BOCn3JIMTeJIbHble 3a6oJIeBaHIDI CJIM-
3MCTOM >KeJIy.n:OqHO-KMmeqHoro TpaKTa. B 60JIbmMHCTBe CJIyqaeB
BCTpeqalOTCSI COqeTaHHble naTOJIOrHqeCKMe HapymeHMSI co CTOpO-
Hbl >KeJIy.n:Ka M nMll1eBo.n:a. HaM60JIee qaCTO BbmBJISleTCH racTpMT
KYJIbTH >KeJIy.n:Ka M aHaCTOM03MT, pe>Ke - 33o<parMT. BOCnaJIM-
TeJIbHble 3a6oJIeBaHMSI B >KeJIy.n:Ke HOCSlT, B OCHOBHOM, OqaroBbIM
105

xapaKTep. 3HaIIMTeJIbHO pe)Ke BbISlBJISleTCSI TOTaJIbHOe BOCrraJIeHMe
CJIM3MCTOH KYJIbTM )KeJIy.n:Ka. npOSlBJIeHMe BOCIIaJIeHMSI CJIM3MCTOH
rrmll;eBO.n:a Ha6mo.n:aeTCSI B OCHOBHOM B6JIM3M HM)KHerrMl.ll;eBO.n:HO-
ro cqmHKTepa. OrrMCaHHbIe BbIIIle rrOCTpe3eKnMOHHbIe HapYIIleHIDI
lIaCTO COIIeTalOTCSI C pa3JIMIIHbIMM BM.n;aMM .n:pyrMX 3a60JIeBaHMH
OrrepMpoBaHHoro )KeJIy.n:Ka M HaM60JIee Tpy.n;HO rrO.n;.n;aIOTCSI JIeIIe-
HMIO Ha ::JTarre pea6MJIMTanMM.
B TOMCKOM HI1I1 KypOpTOJIOrMM M <pM3MOTeparrMM M HI1I1
OHKOJIOrMM rrpOBe.n:eHbI MCCJIe.n:OBaHMSI rro pa3pa60TKe JIeIIe6HbIX
MeTo.n:MK .n;JUI JIeIIeHIDI 60JIbHbIX, orrepMpOBaHHbIX HO rrOBO.n;y paKa
)KeJIy.n:Ka B pa3JIMIIHbIe rrOCJIeOrrepanMOHHbIe CpOKM C MCrrOJIb30Ba-
HMeM MaCJIa Ke.n:pOBoro opexa Ha :narrax pea6IDIMTanMM. OCHOBa-
HMeM .n;JISI rrpMMeHeHMSI MaCJIa Ke.n:pOBoro opexa rrpM BOCCTaHOBM-
TeJIbHOM JIeIIeHMM SlBMJICSI BbICOKMH rrpOTMBOBOCrraJIMTeJIbHbIH 3<p-
<peKT 3TOro MaCJIa, a TaIOKe ero crroco6HOCTb BJIIDITb Ha 06MeHHbIe
rrpou:eCCbI B opraHM3Me, rrpOTeKalOMe Ha ypOBHe KJIeTKM, oc06eH-
HO co CTOpOHbI CJIM3MCTOH rrMeBaplITeJIbHOH CMCTeMbI, YCMJIMBaTb
perrapaTMBHbIe rrpou:eCCbI.
I1poBe.n:eHHble Ha6JIIO.n:eHMSI y 60JIbHbIX, pa.n:MKaJIbHO orrepM-
pOBaHHbIX rro rrOBO.n:y paKa )KeJIy.n:Ka, BbISlBMJIM crroc06HOCTb Ke-
.n:pOBOro MaCJIa rrOJIHOCTblO CHMMaTb BOCrraJIMTeJIbHbIH rrpou:ecc
B 06JIaCTM rrMeBo.n:a M pe3eU:MpOBaHHoro )KeJIy.n:Ka MJIM YMeHb-
IIlaTb ero CTerreHb. EOJIee TOro, OTMeIIeHO YJIyqIIleHMe rrpoxo.n:MMO-
CTM rrmu:eBo.n:a rrpM CTeH03e, 06YCJIOBJIeHHOM HaJIMIIMeM BOCrraJIM-
TeJIbHOH peaKU:MM co CTOpOHbI CJIM3MCTOH Y pSl.n:a 60JIbHbIX. BbISlB-
JIeHbI TaK)Ke 6JIarorrpIDITHbIe MOMeHTbI JIeIIe6Horo .n:eHCTBMSI rrpe.n:-
JIaraeMOro MaCJIa Ha MMMYHHbIe rrpou:eCCbI y 60JIbHbIX C MCXO.n;HO
CHM)KeHHbIM <pOHOM, 6MOXMMMIIeCKMe rrOKa3aTeJIM, OTpIDKalOMe
<pYHKnMOHaJIbHOe COCTOSlHMe rreIIeHM M rro.n;)KeJIy.n:OIIHOH )KeJIe3bI.
MeTO,ll, pea6MJIMTaU:MM, BKJIIOIIalOMH MCrrOJIb30BaHMe Ke-
.n:pOBOro MaCJIa B KOMrrJIeKCHOM JIeIIeHMM 60JIbHbIX, pa.n:MKaJIbHO
orrepMpOBaHHbIX rro rrOBO.n:y paKa )KeJIy.n:Ka, CJIY)KMT .n:OCTaTOII-
HO 3<p<peKTMBHbIM cpe.n:CTBOM rrpM JIeIIeHMM rrOCTpe3eKU:MOHHbIX
OCJIO)KHeHMH, oc06eHHO rrOCTpe3eKU:MOHHOro raCTpMTa, 330<parMTa
M aHaCTOM03MTa. .lJ.aHHbIH crroc06 JIeIIeHMSI He YCTyrraeT, a B pSl.n;e
CJIYIIaeB M rrpeBbIIIlaeT rro 3<p<peKTMBHOCTM rrpe.n:JIO)KeHHbIe paHee
106

MeTo.n:bI 3aMeCTlneJIbHOM Me.n:MKaMeHT03HOM TepaIIMIi M npOTMBO-
BOCnaJIMTeJIbHbIX Cpe.n:CTB».
B 1992 ro.n:y, no co06ru;eHMIO npe.n:ce.l(aTeJISI Me.n:MQMHcKOM KO-
MMCCMM TOMcKoro OT.n:eJIeHMSI COlO3a qepH06bIJIb», K. M. H., .l(0-
QeHTa, HaqaJIbHMKa Ka<pe.n:pbI BoeHHOM arrM.l(eMMOJIOnm M BoeHHOM
rMrMeHbI, KarrMTaHa 1-ro paHra <1>. CaJIeeBa M rrpe.n:ce.n:aTeJISI TOM-
CKoro OT.n:eJIeHMSI COlO3a  QepH06bIJIb» A llIap.n:aKoBa, 6bIJIO rrpo-
Be.n:eHO MCCJIe.n:OBaHMe JIeqe6HO-rrpo<pMJIaKTMqeCKoro .n:eMcTBIDI
Ke.n:poBoro MaCJIa B rpynne JIMQ, rrpMHMMaBwMx yqacrne B JIMK-
BM.n:aQMM rrOCJIe.n:cTBMM aBapMM Ha QepH06bIJIbCKOM A3C B 1986-
1987 rO.l(ax: Bcero rro.n: Ha6JIIO.n:eHMeM HaXO.l(MJIOCb 11 qeJIOBeK.
B rpyrrrry BOWJIM JIMQa C BbIpIDKeHHbIM rrpOSlBJIeHMeM nOC'PIepHO-
6bIJIbCKOrO CMH.l(pOMa (cTeHM3aUMeH, rrcMxorraTM3aQMeH, BbIpa:JKe-
HOH B036y.n:MMOCTblO cMMrraTMqeCKOH HepBHoH cMcTeMbI). TIpe-
06JIa.l(alOru;MMM )KaJI06aMM 6bIJIM rrOBbIweHHCUI YTOMJISleMOCTb M
HapYIIIeHMe pa60Tocrroco6HoCTM BO BTOpOH rrOJIOBMHe .n:1UI (y Bcex
11 qeJIOBeK), rrJIOXOH COH (8 qeJIOBeK), qaCTbIe HepBHOnCMXMqeCKMe
CpbIBbI (7 qeJIOBeK), rrepMo.n:MqeCKMe roJIOBHbIe 60JIli (7 qeJIOBeK).
KpoMe TOro, 4 qeJIOBeKa CTpa.n:aJIM XpOHMqeCKMM raCTpo.n:yo.n:eHM-
TOM M 3 - XpOHMqeCKMM JIapMHroTpaxeMToM.
Kypc JIeqeHMSI, rrpo.n:OJI:JKMTeJIbHOCTblO OT 30 .n:o 40 .n:HeH, BKJIIO-
qaJI e:JKe.n:HeBHbIH npMeM BHYTPb Ke.l(poBoro MaCJIa B BM.l(e 50%-HoH
aMYJIbCMM Ha MOJIOKe. npaKTMKOBaJIMCb .n:Ba BapMaHTa rrpMeMa npe-
napaTa: 1 pa3 B CYTKM HaToru;aK, YTPOM B KOJIMqeCTBe 1 CT. JIO:JKKM
( OKOJIO 20 r) M 3 pa3a B CYTKM rrepe.n: npMeMOM rrMru;M B KOJIWIeCTBe
1 q. JIO:JKKM (OKOJIO 7 r).
Pe3YJIbTaTbI npMeMa Ke.n:pOBoro MaCJIa BceMM rraQMeHTaMM oQe-
HMBalOTCSI rrOJIO:JKMTeJIbHO. Bce 11 qeJIOBeK OTMeTMJIM YJIyqWeHMe
o6ru;ero CaMOqYBcTBIDI, rrOBbIweHMe pa60Tocrroco6Hocrn, cyru;e-
cTBeHHYIO cTa6RT1M3aUMIO HepBHoH CMCTeMbI, HOpMaJIM3aQMIO CHao
I1cqe3JIM (y 4 qeJIOBeK) RTlM CTaJIM MeHee BbIpa:JKeHHbIMM (y 3 qe-
JIOBeK) roJIOBHbIe 60JIM. EJIaronpMSlTHoe .n:eHcTBMe OTMeqeHO M co
CTOpOHbI :JKeJ[y.l(OqHO-KMWeqHoro TpaKTa - rrpaKTMqeCKM He rrpo-
SlBJISlJIMCb CIIMnTOMbI raCTpMTa. HOpMaJIM30BaJIaCb pa60Ta KMWeq-
HMKa. nOJIHOCTbIO MCqe3JIM SlBJIeHMSI JIapMHroTpaxeMTa y 3 rraUM-
eHTOB, CTpa.n:aBIIIMX 3TMM 3a60JIeBaHMeM.
107

3a BpeMSI rrpMeMa npenapaTa HM O,n:MH M3 naQMeHTOB He 3a6oJIeJI
rpMnnOM MJIM .n:PyrMM OCTpbIM pecnMpaTopHbIM 3a6oJIeBaHMeM.
CJIe.n:yeT no.n:qepKHYTb, qTO npMHSlTbIMM Me.n:MKaMeHT03HbIMM
cpe.n:CTBaMM .n:06MTbCSI HOpMaJIM3aQMM COCTOSlHMSI 3.n:OpOBMI y ::JTO-
ro KOHTMHreHTa He y.n:aeTCSI.
Cnoco6bI npMMeHeHMSI:
. TIpM Sl3Be >KeJIy,n:Ka M .n:BeHa.zJ:QaTMnepCTHOM KMIIlKM, raCTpMTax:
yTpOM 3a 30 MMHYT .n:o e.n:bI M BeqepOM qepe3 2 qaca nOCJIe no-
CJIe.n:Hero npMeMa nm.ll;M no 1 q. JIO>KKe (MO>KHO pa3BO.n:MTb MO-
JIOKOM 1:1). Kypc JIeqeHlliI 21 .n:eHb. TIpM Heo6xo.n:MMOCTM no-
BTOpMTb KYpC qepe3 10 .n:HeM.
. TIpM aTepOCKJIep03e no 0,6 MJI 1 pa3 B .n:eHb .n:o e.n:bI. Kypc JIeqe-
HMSl30 .n:HeM. TIpM Heo6xo.n:MMOCTM nOBTopSlTb KYpC JIeqeHMSI.
. TIpM O>Korax M 06MOpO>KeHlliIX CMa3bIBaTb nOpa>KeHHOe MeCTO
MJIM HaKJIa,n:blBaTb nOBSl3KM C MaCJIOM Ke.n:poBoro opexa ,n:o M3-
JIeqeHMSI.
. TIpM KO>KHblX 3a6oJIeBaHMSIx CMa3bIBaTb nOpa>KeHHOe MeCTO
2 pa3a B .n:eHb M npMHMMaTb O.n:MH pa3 B .n:eHb YTPOM 1 q. JIO>KKY
MaCJIa.
. TIpM aJIJIeprMqecKMx 3a6oJIeBaHMSIx npMHMMaTb 3 pa3a B .n:eHb
1 q. JIO>KKY MaCJIa nepe,n: e.n:oM. TIpM ce30HHbIX 3a6oJIeBaHMSIx
(HanpMMep, BeceHHeM ce30HHoM JIMXopa.zJ:Ke) >KeJIaTeJIbHO Ha-
qMHaTb npOClmJIaKTMqeCKOe JIeqeHMe 3a MeCSlQ .n:o O>KM.n:aeMoro
peQM.n:MBa 60JIe3HM.
KaK BM.n:MTe, JIeqe6HCUI pe3YJIbTaTMBHocTb Ke.n:poBoro MaCJIa
no.n:TBep>K,n:aeTCSI He TOJIbKO BeKOBbIM OnbITOM Hapo.n:HOM Me.n:MQM-
HbI (qTO caMO no ce6e Y>Ke MMeeT orpoMHoe 3HaqeHMe,l{JlSl Tex, KTO
nOHMMaeT), HO M rrpaKTMKOM O<PMQMaJIbHOH Me.n:MQMHbI. A Terrepb
rrepeH.n:eM K peQenTaM JIeqe6HO-rrpo<pWIaKTMqeCKOrO npMMeHeHMSI
Ke,n:pOBoro MaCJIa M ,n:pyrMx Ke.n:POBbIX npo.n:YKTOB npM HeKOTopbIX
3a6oJIeBaHlliIx.
3aMeqaTeJIbHbIMM 6aKTepMQM,n:HbIMM M 3a>KMBJISIIOru;MMM CBOM-
CTBaMM 06JIa.zJ:aeT, KaK Y>Ke OTMeqaJIOCb paHee, KeiJpo6aJl JlCU6UUp.
OqMru;eHHYIO M npOQe>KeHHYIO )lQfBMQY - Ke.n:pOBbIH 6aJIb3aM - co-
BpeMeHHaSI Me.n:MQMHa MCrrOJIb3yeT npM JIeqeHMM paH. fianb3aM rrpe,n:-
BapMTeJIbHO paCTBOpSiIOT, CMellIllBaH C HeHTpaJIbHbIMM MaCJIaMM WIM
108

Ba3eJIMHOM, M .n:eJIalOT IIOB5I3KM. Ke.n:pOBOH )I(MBM.QeH JIeqaT XPO-
HMqeCKMe 513BbI M c1JYPYHKYJIbI. B ro)J;bI BeJIMKOH OTeqeCTBeHHOH
BOHHbI Ke.n:pOBbIH 6aJIb3aM UmpOKO MCrrOJIb30BaJIC5I B CM6MPCKMX
rocrrMTaIDlX MMeHHO KaK 6aKTepM.QM)J;HOe M paH03IDKMBJI5IIOm:ee
Cpe.n:CTBO. TIporrMTaHHbIe Ke.n:pOBbIM 6aJIb3aMOM TaMrrOHbI OCTa-
HaBJIMBaJIM HaqaBIIIYIOC5I raHrpeHY, rrpe)J;OXpaHIDIM paHbI OT 3a-
rHOeHM5I, MHclJM.QMpOBaHM5I.
HapO.n:HCUI Me.n:MQMHa B CBOeH MHoroBeKoBoH rrpaKTMKe BCer.n:a
rrpMMeH5IJIa Ke)J;pOBYIO CMOJIY. TIOpe3bI, paHbI 3aJIMBaJIMCb )I(MBM-
.QeM. CaMbIe T5I)I(eJIbIe M 3aCTapeJIbIe rrOBpe)I(.n;eHM5I TKaHeM:, BrrJIOTb
.n:0 raHrpeHbI, JIeqMJIMCb Ke.n:pOBOM )I(MBM.QeM. Ee rrpMKJIa,z:J;blBaJIM
K HapbIBaM KaK pa3M5IrqalOm:ee, BbIT5IrMBalOm:ee, 3a)I(MBJI5IIOm:ee
Cpe.n:CTBO.
TIpM rrepeJIOMaX )I(MBM.QeM CMa3bIBaJIM MeCTO TpaBMbI - M KOCTb
6bICTpee CpaCTaJIaCb. TIpMMeH5IJIaCb )I(MBM.Qa rrpM JIeqeHMM rHOM-
HbIX paH, c1JYPYHKYJIOB, O)I(OrOB.
Ke)J;pOBOM )I(MBM.QeM HeKOr.n:a B CM6MpM JIeqMJIM 3y6HYIO 60JIb,
rrpMKJIa,z:J;bIBCUI ee K 3y6y, )J;eCHe. I1Hor.n:a MCIIOJIb30BaJIMCb )J;OBOJIb-
HO CTpaHHbIe CrrOC06bI JIeqeHIDI 3y60B. TaK, Ha TeppMTOpMM O.n:HO-
ro 113 MOHaCTbIpeM ApXaHreJIbCKOM 06JIaCTM, C03ypCKOro, paCTeT
OrpOMHbIM: Ke.n:p. Ero KOpa CMJIbHO rrOBpex<.n:eHa. PaCCKa3bIBaIOT, qTO
aTO BepYIOm:Me, CTp3,lI;aIOm:Me 3y6HbIMM 60JIe3ID1MM, rpbI3JIM CTBOJI
Ke.n:pa, rrOTOMY qTO cym:eCTBOBaJIO rrpe)J;aIme, qTO rrpMKaCCUICb 3Y-
6aMM K BbITeKalOm:eM 113 Ke)J;pa )I(MBM.Qe, qeJIOBeK MC.QeJI5IeTC5I OT 3a-
60JIeBaHMM: 3y60B M )J;eCeH, M36aBJI5IeTC5I OT 3y6HOH 60JIM.
Ke.n:pOBYIO )I(MBM.QY yrroTpe6JI5IIOT M BHYTPb - rrpM 513BeHHOM
60JIe3HM )I(eJIy.n:Ka M )J;BeHa.n:QaTMIIepCTHOM KMlIlKM, Ty6epKYJIe3e
JIerKMX, IIHeBMOHMM. B JIMTepaType BCTpeqaIOTC5I CBe.n:eHM5I 0 TOM,
qTO pYCCKMe 3HaXapM rrpMMeIDIJIM )I(MBM.Qy J.{JI5I JIeqeHIDI paKa. )l(M-
BM.Qa Ke.n:pa BbICOKOKaqeCTBeHHa, B HeM: co.n:ep)I(MTC5I rrpMMepHo
30% CKMrrM.n:apa M 70% KaHMclJOJIM. TIOJIyqeHHbIM: M3 Hee CKMrrJUlap
(acIJMpHoe, TeprreHTMHHoe MaCJIa) co.n:ep)I(MT 80% rrMHeHOB, KOTO-
pbIe HBJI5IIOTC5I MCXO.n;HbIM MaTepMaJIOM J.{JI5I CMHTe3a KaMclJopbI -
3aMeqaTeJIbHoro cpe.n;cTBa, CTMMY JIMpYIOm:ero .n;e5lTeJIbHOCTb .l1:bIxa-
TeJIbHOM M cep.n:eqHO-cocy.n:MCTOH CMCTeM. KaMclJopa rrpMMeH5IeTCH
rrpM JIeqeHMM 3a60JIeBaHMl1 HepBHoH CMCTeMbI, lIlM30cIJpeHMM, OHa
109

BXO.n:IfT B COCTaB MHOrlfX COBpeMeHHbIX JIeKapCTBeHHbIX rrpenapa-
TOB, B TOM qlfCJIe If CTIfMY JIIfPYIOI.I.(IfX HepBHYIO .n:TeJIbHOCTb.
CKlfnlf.ll:ap HaXO.n:IfT eI.l.(e 60JIee nmpOKOe nplfMeHeHlfe, OC06eH-
HO B HapO.n:HOM Me.n:m.{IfHe. OH IfCnOJIb3yeTCjI .n:JIjI paCTlfpaHIfM nplf
peBMaT1f3Me, TIo.n:arpe, HeBpaJITMjlX, npocry.n:HbIX 3a6oJIeBaHlfjlX Op-
raHOB .n:bIXaHMjI, nplf JIeqeHlf1f paH If B pjl.n:e .n:Pyrlfx CJIyqaeB. CKIf-
TIIf.n:apHbIe BaHHbI rrpOrrl1CblBalOT C l.{eJIblO y.n:aJIeHlfjl COJIeM 113 cy-
CTaBOB nplf apTplfTax, rrOJIl1apTplfTaX; nplf rHI1JIOCTHOM 6pOHXlfTe
nOKa3aHbI IfHraIDl1.{1f1f C .n:06aBJIeHlfeM CKl1nl1.n:apa B BO.n:y. TIjlTOq-
HYIO nmopy JIeqaT, nplfMemm MeCTHbIe CKlfnlf.n:apHbIe BaHHbI, nplf
aTOM nOoqepe.n:HO .n:eJIalOTCjI KOHTpaCTHbIe BaHHbI: XOJIO.n:HIDI - ro-
PjlqIDI. TIOCJIe OKOHqaHI1j1 rrpOl.{e.n:ypbI Ha HOqb Ha njlTOqHYIO llIno-
py HaKJIa.z:I:blBaeTCjI KOMnpecc 1f3 KPYTOro OTBapa XBOIf.
TIplf 3a60JIeBaHI1j1X opraHOB .n:bIxaHlfjl XOpOllIO B.n:bIxaTb napbI
Ke.n:pOBOM >KIfBl1l.{bI, Me.ZI.JIeHHO CrOpalOI.I.(eM Ha yrJIjlx.
B npe>KHlfe BpeMeHa Ke.n:pOBYIO >KIfBMl.{y C06IfPaJIlf, Kor.n:a OHa
BbITeKaJIa C eCTeCTBeHHO rrOBpe>K.n:eHHbIX CTBOJIa I1JIIf BeTBeM.
I1MeHHo TaKIDI >KI1Blfl.{a CqlfTaJIaCb Half60JIee l.{eJIe6HOM, caM >Ke
3Haxapb .n:epeBY BpeZ1a He npl1qMHjlJI. Ke.n:p o6JIa.z:I:aeT OqeHb BbICO-
KOM cnoco6HoCTblO CaM03aJIe1.IlfBaHlfjl CBOIfX paH.
i\el../eHJ1e al\l\eprJ1l../eCKJ1X 3a6ol\eBaHJ111t
TIplfHIfMaTb 3 pa3a B .n:eHb no 1 q. JIO>KKe Ke.n:pOBOro MaCJIa nepe.n:
eZ1OM. TIplf ce30HHbIX aJIJIeprlfqeCKIfX 3a60JIeBaHIDIx, HanplfMep Be-
ceHHeM ce30HHoM JIIfXopa.n:Ke, >KeJIaTEJIbHO HaqlfHaTb npoq>lfJIaK-
Tl1qecKoe JIeqeHl1e 3a Mecjll.{ .n:o O>Klf.lI:aeMoro peuM.n:IfBa 60JIe3HIf.
i\el../eHJ1e npJ1 BOCnal\eHJ1J1 Tpoi1HJ1I../HOrO HepBa
KaK nOKa3WBaeT npaKTUKa, ycnex nplf JIeqeHlf1f BOCnaJIeHIDI
TPOMHMqHOro HepBa Ke.n:poBoM >KIfBlfl.{eM (anTeqHbIM 5%-HbIM Tep-
neHTIfHoBbIM 6aJIb3aM) .n:OCTl1raeTCjI B 50-60% Bcex CJIyqaeB If
nOBTopHoe JIeqeHlfe He Tpe6yeTCjI. BTlfpaHlfe 6aJIb3aMa npolf3Bo-
.n:IfTCjI naJIbl.{eM no xo.n:y HepBa, OC06eHHO Ba>KHO BTlfpaTb >KIfBlfl.{y
B 6lfoJIOrlfqeCKIf aKTIfBHbIe TOqKIf, 4-5 pa3 B TeqeHlfe CYTOK. ECJIIf
BOCnaJIeHa qaCTb HepBa, npoxo.n:I.I.(IDI rJIy6oKo B MjlrKIfX TKaHjlX,
MO>KHO nplfKJIa.z:I:bIBaTb TOqeqHbIM KOMnpecc Ha 15-20 MIfHYT.
110

JIeqeHlfe CJIeZ1yeT Z10nOJIHIfTb TpeXpa30BblM nplfeMOM npena-
paTa BHYTPb. B 3aBlfClfMOCTIf OT IfHZ1IfBIfZ1YaJIbHbIX OC06eHHOCTeH
KYpC JIeqeHlfjl ,lV[IfTCjI OT 5-7 Z1HeH Z10 2-2,5 Mecm.{eB.
i\el../eHMe aHrMHbi
KanaTb Ha MIfHZ1aJIIfHbl no 5-6 KaneJIb roTOBOfO npenapaTa }K1f-
Blfl.{bl Ha KeZ1poBoM MaCJIe (5%-HblH TeprreHTIfHoBblH 6aJIb3aM) IfJIIf
CMa3blBaTb MIfHZ1aJIIfHbl HaKPyqeHHOH Ha naJIOqKY BaTKoH, nponlf-
TaHHoH nperrapaTOM.
TIpOl.{eZ1YPY nOBTOpjlTb Ka}KZ1ble 5-6 qaCOB.
TIplf rrepBblX rrplf3HaKax aHflfHbl If Z1PYfIfX BOCnaJIlfTeJIbHblX
3a60JIeBaHlfH ropJIa BTlfpaTb He60JIbIlIOe KOJIlfqeCTBO npenapaTa
}KIfBlfl.{bl Ha KeZ1pOBOM MaCJIe (5%-HbIH TepneHTIfHoBblH 6aJIb3aM)
CHapY}K1f B 06JIaCTb MIfHZ1aJIIfH.
MO}KHO TaKJKe nOCTaBIfTb KOMnpecc Ha OCHOBe npenapaTa Ha
15-20 MIfHYT. TaKYIO rrp0l.{eZ1YPY JIYQIlIe npOBOZ1IfTb nepeZ1 CHOM.
CpeACTBO OT 3y6H0i1 60AM
HaHeCTIf HecKOJIbKO KarreJIb anTeqHOrO rrpenapaTa }KIfBlfl.{bl Ke-
.n:pa Ha KeZ1pOBOM MaCJIe (5%-HbIH TeprreHTIfHOBblH 6aJIb3aM) Ha
6lfHT If npHJIO}KIfTb K MeCTY BOCnaJIeHlfjl. ,l(ep}KaTb 20-25 MHHYT.
3aTeM nepeZ1BIfHYTb TaMnOH Ha HOBoe MecTO Y 60JIbHOro 3y6a If
Z1ep}lQ\Tb Z10 nOJIyqaca. AHaJIOrlfqHYIO npOl.{eZ1YPY npOZ1eJIaTb C 3Y-
60M Ha Z1PyroH CTopOHe Z1eCHbl. lJepe3 HeCKOJIbKO QaCOB nOBTO-
plfTb.
i\el../eHMe napOAOHT03a I Mil CTeneHM, napOAOHTMTa, CTOMaTMTa,
rMHrMBMTa
Ha YKa3aTeJIbHblH rraJIel.{ HaMOTaTb B 2-3 CJIOjl6IfHT, HaKanaTb
Ha Hero 4-5 KarreJIb arrTeqHoro npenapaTa }KIfBlfl.{bl KeZ1pa Ha Ke-
Z1pOBOM MaCJIe (5%-HbIH TeprreHTIfHoBblH 6aJIb3aM) If MaCClfpOBaTb
BepXHlO1O Z1ecHY. 3aTeM, Z106aBIfB 2-3 KanJI If, MaCClfpOBaTb HH}K-
HIOIO Z1ecHY. TIOCJIe aToro nOMaCCIfJX)BaTb BepXHlO1O If HIf}KHIOIO
Z1eCHbl C BHYTpeHHeH CTOpOHbl. B 3aKJIIOqeHlfe npOTepeTb CMOqeH-
HblM B }KIfBlfl.{e 6lfHTOM 3y6bI.
111

TIpOl.{e.n:ypy npOBo.n:IfTb 2 pa3a B .n:eHb B Te1.IeHlfe 5-6 MeCHl.{eB.
llplf JIe'IeH1f1f napo.n:OHT03a CJIe.n:yeT .n:onOJIHIfTeJIbHO BbIIIOJI-
HHTb annJIIfKal.{lf1f CMeCIf (1: 1) npenapaTa C o6JIenl1XOBbIM Mac-
JIOM - 1 pa3 B .n:eHb Ha 20-25 MIfHYT.
i\e4eHJ1e $l3Bbi )I(el\YAKa J1 ABeHCJ,4L(aTJ1nepcTHoi1 KJ1WKJ1, raCTpJ1Ta
TI plfHIfMaTb HaTypaJIbHOe Ke.n:pOBoe MaCJIO yTpOM 3a 30 MIfHYT
.n:o e.n:bI If Be1.IepOM 'Iepe3 2 'Iaca nOCJIe nOCJIe)J.Hero nplfeMa nlfIl{1f -
no 1 'I. JIO}KKe (MO}KHO pa3Bo.n:IfTb MOJIOKOM B COOTHOllieHlf1f 1: 1 ).
,l(JllfTeJIbHOCTb Kypca JIe'IeHIfH - 21 .n:eHb.
TIplf Heo6xo.n:I1MOCTI1 nOBTOpl1Tb KYPC 'Iepe3 10 .n:HeM.
i\e4eHJ1e KOl\J1Ta, aHaL(J1AHOro raCTpJ1Ta, renaTJ1Ta, XOl\eL(J1CTJ1Ta,
3HTepOKOl\J1Ta
TIepBbIe 5-6 .n:HeM npl1HIfMaTb no 5-6 KaneJIb anTe'IHOrO npena-
paTa }KIfBlfl.{bI Ke.n:pa Ha Ke.n:pOBOM MaCJIe (5%- HbIM TepneHTIfHoBbIM
6a.rrb3aM) yTpOM HaTOIl{aK 3a 15 MIfHYT .n:o e.n:bI. ECJIIf B opraHlf3Me
He B03HlfKJIO pe3KlfX OTTOpralOll1lfX peaKI.{IfM, YBeJIl1'IlfTb .n:03Y .n:o
10 KaneJIb nplf Tpexpa30BoM nplfeMe B 7-9, 12-13 If 18-20 1.IaCOB.
TIpO.n:oJI}KIfTeJIbHOCTb Kypca JIe'IeHIfH - 30-35 .n:HeM.
TIpaKTIfKa nOKa3bIBaeT, 'ITO 2-3 Kypca JIe'IeHIfH nOMoralOT BOC-
CTaHOBI1Tb MI1KpoqJJIOPy KlfllIe'IHIfKa If 1f36aBlfTbCH OT duc6a1cme-
pU03a.
TI plfeM }KIfBlfl.{bI Be.n:eT K 03.n:opOBJIeHIfIO He TOJIbKO }KeJIy.n:Ka If
KlfllIe'IHIfKa, HO If ne'IeHlf, no.n:}KeJIy.n:01.IHOM }KeJIe3bI If nO'IeK.
BHIfMaHl1e! TIplf nplfeMe npenapaTa 60JIbHbIMIf C nOBbIllIeHHOM
KIfCJIOTHOCTblO B03MO}KHO nOHBJIeHlfe HenplfHTHbIX OIl{yIl{eHIfM.
03AOpOBI\eHJ1e )I(el\YA04HO-KJ1We4Horo TpaKTa
TIpOBecTIf KYpC MlfKpOKJIlf3M Ha OCHOBe CJIe.n:YIOIl{IfX KOMno-
HeHTOB.
)KIfBlfl.{a Ke.n:pa Ha Ke.n:pOBOM MaCJIe (5%-HbIM TepneHTIfHOBbIM
6a.rrb3aM) - 1 'IaCTb.
Ke.n:poBoe MaCJIO - 3 'IaCTIf.
AnTe'IHbIM npenapaT }KIfBlfl1bI TIl{aTeJIbHO CMellIaTb C Ke.n:po-
BbIM MaCJIOM .n:o O.n:HOpO.n:HOro COCTOHHIfH. TIepe.n: CHOM CTaBIfTb
112

MlfKpOKJIlf3MbI C rrplfrOTOBJIeHHbIM COCTaBOM, CTapIDICb 3a,n:ep}lG\Tb
JIeKapCTBO BHYTpIf nO.n:OJIbWe.
Kypc JIeqeHIUI - 10-15 npoQe.n:yp.
/\el../eHJ1e KO>KHbIX 3a6oAeBaHJ1U
TIopa:>KeHHbIe nOBepxHocTIf CMa3bIBaTb HaTypaJIbHbIM Ke.n:po-
BbIM MaCJIOM IfJIIf HaKJIa,n:bIBaTb nponlfTaHHbIe MaCJIOM nOIDI3KIf.
CMeHa nOBjl30K - qepe3 .n:eHb.
O.n:HoBpeMeHHo nplfHIfMaTb BHYTPb no 1 q. JIO:>KKe Ke.n:pOBOro
MaCJIa 3 pa3a B .n:eHb 3a 30-60 MIfHyr Z10 e.n:bI.
/\el../eHJ1e cyxou 3K3eMbi J1 CTpenTOAepMJ1J1
TIplfroToBMTb Ma3b, COCTOjlmyIO HanOJIOBIfHY 1f3 6aJIb3aMa, Ha-
nOJIOBIfHY 1f3 Me.n:IfQIfHcKOro COJIIf.n:OJIa, KOTOpbIM 6epeTcjI B Kaqe-
CTBe :>KlfpOBOM OCHOBbL
)KIfBI1Qa Ke.n:pa Ha Ke.n:poBOM MaCJIe (5%-HbIM TepneHTIfHoBbIM
6aJIb3aM) - 1 qaCTb.
COJIIfZ10JI Me.n:IfQIfHCKIfM - 1 qaCTb.
KOMrroHeHTbI TmaTeJIbHO nepeMernaTb (xpaHIfTb roTOBYIO Ma3b
B CTeKJIjlHHOM TeMHoM nocYZ1e). TIopa:>KeHHbIe yqaCTKIf KO:>K1f CMa-
3bIBaTb 2 pa3a B .n:eHb.
O.n:HoBpeMeHHo nplfHIfMaTb :>KIfBIfQY BHYTPb 3 pa3a B .n:eHb no
5-10 KaneJIb (OTHoCIfTe.1IbHO I1H.n:IfBIf.n:YaJIbHbIX Z103IfpOBOK rroco-
BeTOBaTbCjI C BpaqOM).
Kypc JIeqeHlfjl npo.n:OJI}IG\Tb B TeqeHlfe He MeHee 20 .n:HeM.
/\el../eHJ1e MOKHYl1.(eU 3K3eMbi
CMa3bIBaTb anTeqHbIM nperrapaTOM :>KIfBIfQbI Ke.n:pa Ha Ke.n:po-
BOM MaCJIe (5%-HbIM TepneHTIfHoBbIM 6aJIb3aM) nOpa:>KeHHbIe
yqaCTKIf Te.1Ia 2 pa3a B CYTKIf. ECJIIf qepe3 2 He.n:eJIIf cymecTBeH-
HOro YJIyqWeHlfjl He HaCTynaeT, TO o.n:HOBpeMeHHO C HapY:>KHbIM
rrplfMeHeHJ.leM HaqaTb nplfeM npenapaTa BHYTPb - 2-3 pa3a
B .n:eHb C MaKCIfMaJIbHOM pa30BoM .n:030M OT 4 .n:o 10 KarreJIb (OT-
HOCIfTeJIbHO IfH.n:IfBIf.n:yaJIbHMX .n:03IfpOBOK nOCOBeTOBaTbCjI C
BpaqOM ).
113

/\el../eHJ1e rAy6oKJ1X TpOcpJ1l../eCKJ1X R3B
TIO,ZI:rOTOBIiTb 4>IiTIiJIbKIi 1i3 BaTbI IiJIIi KycOqKa MapJIIi, nponli-
TaTb IiX anTeqHbIM npenapaTOM }KIiBIil\bI Ke.n:pa Ha Ke,ZI:pOBOM MaCJIe
(5%-HbIH TepneHTIiHOBbIH 6aJIb3aM) Ii BCTaBIiTb B R3BbI KaK MO}K-
HO rJIy6}Ke, qT06bI npOl\eCC 3a}KIiBJIeHIiR HaqaJICR npe}K,ZI:e Bcero 1i3
rJIy61iHbI. TIo Mepe 3a}KIiBJIeHIiR 4>IiTIiJIbKIi CTaBIiTb 6JIIi>Ke K no-
BepXHOCTIi.
/\el../eHJ1e CPYPYHKYAOB, Kap6YHKYAOB, naHapML.lJ1$1
TIpli nepBbIX npli3HaKax 3a6oJIeBaHliR HaJIO}KIiTb Ha nOpaJKeH-
HOe MeCTO KOMnpecc Ha OCHOBe anTeqHoro npenapaTa }KIi;BIil\bI
Ke.n:pa Ha Ke,ZI:pOBOM MaCJIe (5%-HbIH TepneHTIiHOBbIH 6aJIb3aM)-
CMOqliTb KycOqeK 611HTa rrperrapaTOM, HaJIO}KIiTb Ha oqar 60JIe3HIi,
rrOKpbITb KOMrrpeccHoH 6YMarOH, rrepeBR3aTb. KOMnpecc .n:ep}KaTb
1-2,ZI:HR.
Ha paHHIiX CTa.zJ:IiRX 3a6oJIeBaHI1R ,ZI:OCTaroqHO O.n:HOH npOl\e.n:y-
pbI, qTo6bI pa3BliTI1e 4>ypYHKYJIa rrpeKpaTI1JIOCb, a Kap6YHKYJIa Ii
rraHaplil\IiR - 3aMe.ZJ:JIIiJIOCb.
/\el../eHJ1e repneca
He .n:O}KIi,ZI:aRCb BbIXO,ZI:a ynJIOTHeHI1R Ha nOBepxHocTb ry6bI,
BaTKY IiJIIi 6IiHT, rrporrliTaHHbIe arrTe'lHbIM rrpenapaTOM }KIiBIil\bI
Ke.n:pa Ha Ke.n:poBoM MaCJIe (5%-HbIH TepneHTIiHoBbIH 6aJIb3aM),
rrpliJIO}KIiTb K ry6e B MeCTe o6pa3YlOmerocR ynJIOTHeHIiR Ha 25-
30 MIiHyT. Qepe3 HeCKOJIbKO qaCOB nOBTopliTb npol\e.n:ypy. ECJII1
CJIyqaH He 3arrymeHHbIH, TO ynJIOTHeHlie paccaCblBaeTCR, He rrpli-
BO,ZI:R K rrORBJIeHli1O R3BOqKIi.
/\el../eHJ1e MaCTJ1Ta
CHaqaJIa BTlipaTb B 06JIaCTb oqara 60JIe3HIi HaTypaJIbHYIO }K1i-
BIil\Y. 3aTeM npliJIO}KI1Tb KOMnpecc 1i3 }KIiBIil\bI Ke.n:pa Ha Ke.n:pO-
BOM MaCJIe (5%-HbIH TepneHTIiHOBbIH 6aJIb3aM).
O.n:HOBpeMeHHO npliHIiMaTb }KIiBIil\Y BHYTPb 3 pa3a B .n:eHb no
5-10 KarreJIb. TIpO.n:OJI}KIiTeJIbHOCTb JIeqeHI1R He MeHee 2-3 MeCR-
l\eB.
TpemliHbI Ha COCKax MO}KHO JIeqliTb, CMa3bIBaR IiX 6aJIb3aMoM.
114

/\el../eHMe O>KOrOB M 06MOpO>KeHMM
TIopIDKeHHbIe nOBepXHOCTIf CMa3bIBaTb Ke.n:pOBbIM MaCJIOM IfJIIf
HaKJIa.n;blBaTb nOBH3KIf, npOnlfTaHHbIe MaCJIOM. CMeHa nOBH30K -
'Iepe3 .n:eHb.
O.n:HOBpeMeHHO nplfHIfMaTb BHYTpb no 1 'I. JIO}KKe MaCJIa 3 pa3a
B .n:eHb 3a 30-60 MIfHYT .n:o e.n:bI.
npu 6blmo8blX O:JICOlaX nponlfTaTb nOBH3KY anTe'IHbIM npe-
napaTOM }KIfBlfl.{bI Ke.n:pa Ha Ke.n:pOBOM MaCJIe (5%-HhIH TepneH-
TIfHOBbIH 6aJIh3aM) If nplfJIO}KIfTh K MeCTY O}Kora. CMeHY no-
BH30K npOBo.n:IfTh KaK 06bI'IHO.
npu COJlHe'/I.HOM O:JICOle He3aMe,ZVIlITeJIhHO npOTepeTh KO}KY an-
Te'IHhIM npenapaTOM }KIfBlfl.{hI Ke.n:pa Ha Ke.n:pOBOM MaCJIe (5%-HhIH
TepneHTIfHoBbIM 6aJ1b3aM), 'Iro 1f36aBlfT OT nmlBJIeHIfH nY3hIpeH If
OOJIe3HeHHhIx npOHBJIeHIfH.
B CJIyqae 068apu8aHWl KUmtmKOM nOCTpa.n;aBllIee MeCTO CMa3aTh
npenapaTOM >KHBIfQhI Ke.n:pa Ha Ke.n:pOBOM MaCJIe (5%-HhIH TepneH-
TIfHOBhIM 6aJ1h3aM), 'ITO TaK>Ke npe.n:OTBpaTIfT nOHBJIeHlfe nY3bIpeH,
If 06H3aTeJIhHO 06paTlfThcH K Bpa'iY.
/\el../eHMe npOCTaTMTa M CJ,4eHOMbi npeAcTaTeAbHoM >KeAe3bl
CMO'IlfTh KycO'IeK 6lfHTa IfJIIf BaThI B anTeqHOM npenapaTe }K1f-
Blfl.{hI Ke.n:pa Ha Ke.n:pOBOM MaCJIe (5%-HhIH TeprreHTIfHOBhIH 6aJ1h-
3aM), OT}KaTh STOT <l>IfTIfJIeK, qT06bI C Hero He KarraJIO, 3aTeM OCTO-
PQ}KHO BBecTIf B rrpHMYIO KlfllIKY, OCTaBIfB ero TaM Z10 OQepeZ1Horo
CTY JIa.
,l(orrOJIHIfTeJIhHhIH JIe'Ie6HhIH a<l><l>eKT .n:aeT BTlfpaHlfe rrperrapa-
Ta B 06JIacTh rrpOMe}KHOCTIf B COqeTaHHIf C XBOHHhIMIf BaHHaMIf.
TIP0Z10JI}KIfTeJIhHOCTh Kypca JIe'IeHIfH - 40-50 Z1Heii, rrplf He06-
XOZ1IfMOCTIf rrOBToplfTh rrpoue.n:yphI 'Iepe3 3-4 MeCHl.{a. TaK}Ke a<l>-
<l>eKTIfBHo rrplfMeHeHlfe MHKpOKJIlf3M C }KIfBlfl.{eii (B pa3BeZ1eHIfIf
1:3 C Ke.n:pOBhIM MaCJIOM).
/\el../eHMe npOCTYAHbiX 3a6oAeBaHMM, OPBt1
Ke.n:poBoe MaCJIO - YHIfKaJIhHOe cpeZ1CTBO OT rplfnna If OP3.
I1crroJIh3oBaTh MaCJIO nplf aTIfX 3a60JIeBaHIfHx MO}KHO CJIeZ1YIOII.{IfM
115

06pa30M: KanaTb no 1 KaIIJIe B KIDK.zy;ylO H03.zy;plO; nHTb 3a 30 MHHYT
.zy;o e)J.bI - ,l{enlM no 0,5 q. JIO}KKH 1 pa3 B .zy;eHb, B3pOCJIbIM no 1 q.
JIO}KKe.
II pH lpunne peKOMeH.zy;yeTcjI XopOWO paCTepeTb anTeqHbIM
npenapaTOM }KHBHUbI KeZ1pa Ha Ke.zy;pOBOM MaCJIe (5%-HH Tep-
neHTHHOBbIH 6aJIb3aM) rpYZ1b, cnHHY, HorH, PYKH, y.zy;e.71j1j1 oco6oe
BHHMaHHe 6HOJIOrHqeCKH aKTHBHbIM TOqKaM, pacnOJIO}KeHHbIM
B,n:OJIb KpbIJIbeB Hoca CHaPY}KH, no,n: HOCOM. IIOBTopjlTb npoue,l{Y-
PY Ka}K,l{bIe 5-6 qaCOB, TO eCTb 4 pa3a B CYTKH.
B UeJIjlX npofjJWta1<mU1<U 80 8peMR 3nUaeMUU lpunna 2-4 pa3a
B TeqeHHe .zy;HjI KanaTb B pOT 3-5 KaneJIb roTOBOro npenapaTa.
ITpH rpHnne H .zy;PyrHx BOCnaJIHTeJIbHbIX npocTy,n:HbIX 3a6oJIe-
BaHHjlX HaHeCTH Ha YKa3aTeJIbHbIH naJIeu HeCKOJIbKO KaneJIb an-
TeqHoro npenapaTa }KHBHUbI Ke,n:pa Ha Ke,n:pOBOM MaCJIe (5%-HbIH
TepneHTHHOBbIH. 6aJIb3aM) H BTepeTb B KO}Ky BOKpyr Hoca, a TaK-
}Ke B nO,l{qeJIIOCTHOH H 3aTbIJIOqHOH 06JIaCTjlX, r.zy;e COCpe,l{OTOqeHO
6oJIbwoe KOJIHqecTBO 6HOJIOrHqeCKH aKTHBHbIX TOqeK. Qepe3 He-
KOTopoe BpeMjI npoue.zy;ypy nOBTopHTb.
Q.zy;HoBpeMeHHo KanaTb B HOC no 2-3 KanJIH npenapaTa.
BTHpaHHe .zy;aeT He TOJIbKO JIeQe6HbIH, HO H np<><PHJIaKTHqeCKHH
a4>4>eKT.
Ae4eHMeCTeHOKapAMM,apMTMMM,TaXMKapAMM
B HaqaJIe npHcTyna HaKanaTb Ha JIa,n:OHb 10-15 KaneJIb anTeq-
HOro npenapaTa }KHBHlJ:bI Ke.zy;pa Ha Ke.zy;pOBOM MaCJIe (5%-HbIH Tep-
neHTHHOBbIH 6aJIb3aM) H CZ1eJIaTb BTHpaHHe B 06JIaCTH cep.zy;ua, He-
CKOJIbKO HH}Ke COCKa H .zy;o cepe.zy;HHbI 6oKoBoH JIHHHH CJleBa.
B KaqecTBe npofjJWta1<mWIBCKolO, nodaepJICU8a1OUJ,elo cpeacm8a
npOH3B0Z1HTb HapY}KHOe BTHpaHHe COBMecTHO C npHeMOM npena-
paTa BHYTPb 1 pa3 B .zy;eHb no 5 KaneJIb B TeqeHHe Mecjlua.
CpeACTBO, HopMal\M3YIOll.{ee AaBl\eHMe KpOBM
Ke.zy;poBIDI }KHBHUa cnoco6cTByeT cTa6HJIH3aUHH .zy;aBJIeHHjI (BbI-
COKoe CHH}KaeTCjI, HH3Koe nOBbIlliaeTCjI).
JIeqeHHe HaqaTb C 0Z1Hopa30Boro npHeMa BHYTPb 3 KaneJIb an-
reqHOrO npenapaTa >KHBHUbI KeZ1pa Ha Ke.zy;pOBOM MaCJIe (5%-HbIH
116

TepneHTIfHOBbIM 6aJ1b3aM). 3aTeM nOCTeneHHO .n:OBeCTIf .n:0 TpeX-
pa30Boro nplfeMa IfH.n:IfBIf,l{YaJlbHO nplfeMJIeMOM .n:03bI (.n:03Y YCTa-
HaBJIIfBaeT Bpaq).
B B03paCTe .n:o 40 JIeT KYpc JIeqeHIf.SI - 30 .n:HeM, .n:JIjI JIIfl\ 60JIee
3peJIoro B03paCTa Tpe6yeTCjI 45-50 .n:HeM JIeqeHlfjl C nOBTopOM tIe-
pe3 1-1,5 Mecjll\a 2-3 He.n:eJIbHOrO Kypca.
/\el../eHJ1e COCYAJ1CTO';;' AJ1CTOHJ1J1 J1 3HAapTepJ1J1Ta
IIplfHIfMaTb anTeqHbIM npenapaT }KIfBIfl\bI Ke.n:pa Ha KeZ1pOBOM
MaCJIe (5%-HbIM TeprreHTIfHoBbIM 6aJ1b3aM) BHYTpb 3 pa3a B .n:eHb
no 5-10 KaneJIb, tIepe3 2-3 qaca nOCJIe BeqepHero nplfeMa HaTIf-
paTb nperrapaTOM 60JIbHble KOHetIHOCTIf.
IIpoZ1oJI}KIfTeJIbHocTb JIeqeHlfjl nplf im.n:apTeplflfTe He MeHee 2-
3 MeOll\eB. IIOJIO}KIfTeJIbHbIM a4>4>eKT 3aKpenJIjlIOT 2-HeZ1eJIbHbIMIf
KypcaMIf BeCHOM If oceHbIO.
IIplf COCy.n:IfCTOM .n:IfCTOHIfIf PYK .n:;m 3aKpenJIeHlfjl a4>4>eKTa no-
JIe3HO npOlf3BO)J.lfTb e}KeZ1HeBHble HaTlfpaHlfjl 6aJ1b3aMoM. Y CIfJIe-
Hlfe JIeqe6Horo a4>4>eKTa .n:aeT COtIeTaHlfe C XBOMHbIMIf BaHHaMIf.
/\el../eHJ1e aTepOCKAep03a
IIplfHIfMaTb HaTypaJIbHoe Ke.n:pOBoe MaCJIO no 0,6 MJI 1 pa3
B .n:eHb .n:o e.n:bI.
Kypc JIeqeHlfjl - 30 Z1HeM.
IIplf Heo6xo.n:IfMOCTIf rrOBTOpjlTb KYpC JIeqeHlfjl.
/\el../eHJ1e reMoppOR
IIporrlfTaTb anTeqHbIM nperrapaTOM }KIfBIfl\bI Ke.n:pa Ha KeZ1pOBOM
MaCJIe (5%-HbIM TepneHTIfHoBbIM 6aJ1b3aM) TaMnOH 1f3 6lfHTa IfJIIf
BaTbI, BBeCTIf ero B aHaJlbHOe OTBepCTlfe. HaPY}KHble Y3JIbI MaCCIf-
pOBaTb naJIbl\eM, CMOqeHHbIM B }KIfBIfl\e.
TaK}Ke a4><l>eKTIfBHo rrplfMeHeHlfe MlfKpOKJIlf3M C }KIfBIfl\eM
(B pa3BeZ1eHIfIf 1:3 C Ke.n:pOBbIM MaCJIOM).
117

KOCMenl"leCKOe npltMeHeHlte
Ke.n:poBoe MaCJIO HCnOJIb3yeTcH BO BCeX OCHOBHhIX npO.n:yKTax
(.n:YXH, O.n:eKOJIOHbI, TyaJIeTHasI BO.n:a, cKpa6bI, KpeMbI, JIOCbOHbI,
WaMnYHH) Be.n:YI.I.(HX nap<pIOMepHbIX H KOCMeTHqeCKHX <pHpM.
CpeACTBO MSl yxoAa 3a we,\yWaU.{eftcR M nOTpecKaBweftcR KO-
>Keft PYK
06epTbIBaTb PYKH JIbHHHOii TKaHblO, CMOqeHHOii CJIerIC3 no.l{O-
rpeTbIM MaCJIOM. TaKHe KOMnpeCCbI .n:epX<aTb 30-40 MHHYT.
CpeACTBO, nOMoralOU.{ee npM ce6opee, MopU.{MHax, we"yweHMM
KO>KM
HaHocHTb Ke.n:pOBoe MaCJIO Ha KO>KY 1 p33 B .n:eHb. MacJIo cno-
c06cTByeT CMHPleHHIO KO)KH, a TaK)Ke nHTaeT ee. AHaJIOnlqHO
MO)KHO .n:eiicTBoBaTb, eCJIII KO)Ka paHee 6bIJIa 06MOpO>KeHa.
CpeACTBO npOTMB nepXOTM
B3HTb no 1 CT. JIO)KKe Ke.n:pOBOro MaCJIa, BO.n:KH H qasI. CMewaTb
HHrpe.n:HeHTbI.
CMecb BTHpaTb B KO)KY rOJIOBbI H KOpHH BOJIOC 3a 2 qaca ,l{0 MbI-
TbH. BbITIOJIHHTb npoe.n:yPY 2 pa3a B He.n:eJIIO .n:o HCqe3HOBeHHH
nepXOTH.
KOKOCOBOE MACAO
KOKOCOBoe MaCJIO - paCTHTeJIbHOe >KHP-
Hoe MaCJIO, KOTOpoe nOJIyqaIOT 113 KonpbI
(MHKOTH KOKOCOBoro opexa). 3TO 6e.noe,
C KpeMoBbIM orreHKoM, MaCJIO, HMelO-
I.I.(ee apoMaT KOKoca, OT .1IerKoro .n:o HHTeH-
CHBHOro. TaK BbIfJIjJ.ZJ:HT Hepa<pHHHpoBaH-
Hoe MaCJIO. B COOTBeTCTBHII C CYI.I.(eCTBYIO-
I.I.(HMH CTaH.n:apTaMH, OHO .n:OJI)KHO co.n:ep-
)KaTb He MeHee 50% JIaYPHHoBOii KHCJIOTbI.
118

TIplf HarpeBaHlf1f .n;o 27°C MaCJIO CTaHOBIfTCH )K1f.n;KIfM, np03pa'i-
HbIM, nplfo6peTaeT CBeTJIO-)KeJITbIH l\Be'f.
KOKoCOBoe MaCJIO nOJIY'iaIOT nocpe.n;CTBOM ropH'ierO npeCCOBa-
HIfH 1f3 BbIcYllIeHHoH MHKOTIf KOKOCOBoro opexa. MHKOTb OT):leJIH-
lOT OT OpeXOBOH CKOpJIynbI, CYllIaT, pa3MeJIb'ialOT If BbI.Zl.aBJIIfBalOT
MaCJIO. ,n:JIH KO)K1f ueJIecoo6pa3HO npHMeHHTb OtIlfIIleHHOe KOKOCO-
BOe MaCJIO. O'iIfCTKY npOBO.n;HT 6e3 .n;06aBJIeHIfH XIfMlftIecKIfX pac-
TBOpHTe.n:eH, no.n; BbICOKIfM .n;aBJIeHlfeM. TIp03patIHOCTb pa<pIfHIfPO-
BaHHOrO MaCJIa BbIllie.
KOKOCOBOe MaCJIO MO)KHO nplfrOTOBIfTb CaMOCTOHTeJIbHO .n;O-
Ma. ,n:JIH aToro HY)KHO B3HTb KOKOC If CJIIfTb 1f3 HerO MOJIOKO, npe.n;-
BaplfTeJIbHO c.n;eJIaB .n;Ba OTBepCTIfH B MeCTax, r.n;e opex KpenlfTCH
K TIaJIbMe. Pa36IfTb opex MOJIOTKOM If H:3BJIe'ib 1f3 Hero 6eJIYIO Mac-
cy. TBep,l{YIO BepXYlliKY opexa BbIKIfHYTb. EeJIYIO Maccy He o6H3a-
TeJIbHO otIlfIIlaTb OT KOplf'iHeBOH nJIeHKIf. MO)KHO cpe3aTb ee HO-
)KOM, KaK KOPKY arreJIbClfHa. EeJIYIO KOKOCOBYIO Maccy Hape3aTb
6PYCO'iKaMlf If pa3MeJIb'iIfTb B 6JIeH.n;epe TaK, 'iTo6bl rrOJIYtIlfJIaCb
KOKOCOBIDI CTpY)KKa. 3aJIlfTb ee TenJIOH BO.n;OH, HO He KPYTblM KIf-
nHTKOM. Bo.n;a .n;OJI)KHa 3aKpbITb CTPY)KKy cBepxy Ha 5 CM.
EMKOCTb co CTPY)KKOH ,l{OJI)KHa IIOCTOHTb 2 'iaca nplf KOMHaTHOH
TeMIIepaTYPe, nOCJIe 'iero ee CJIe.n;yeT nOMeCTIfTb B XOJIO.lI.HJIbHIfK.
Qepe3 10 'iaCOB HY)KHO BblHYTb eMKOCTb 1f3 XOJIO.n;IfJIbHIfKa, y.n;a-
JIIfTb 3acTbIBIIIylO cBepxy IIJIeHKY KOKOCOBOro MaCJIa, pa30rpeTb
MaCJIO Ha BO.n;HHOH 6aHe If npOl\e.n;IfTb. TIOJIYtIeHHOe MaCJIO nOMe-
CTIfTb B 6aHO'iKY, KOTOpylO CJIe.n;yeT XpaHlfTb B XOJIO.n;HJIbHIfKe. Mo-
)KEf CHOBa npoH30HTIf paCCJIOeHlfe: BHlf3Y )K1f.n;KOCTb, a cBepxy -
MaCJIO. B aTOM cJIyq:ae Tpe6yeTcH npOKOJIOTb CJIOH 3aCTbIBllIero
MaCJIa If CJIIfTb )KH.n;KOCTb.
CpOK xpaHeHIfH KOKOCOBoro MaCJIa - .n;o 1 ro.n;a. XpaHHTb ero
peKoMeH.n;yeTcH B nJIOTHO 3aKpbIToH TeMHOH Tape. nOCJIe OTKpbI-
THH XpaHlfTb B XOJIO.n;IfJIbHIfKe.
nHUI,eSOe npHMeHeHHe
KOKOCOBoe MaCJIO IfCnOJIb3yeTcH .lI.JIH nplfroTOBJIeHIfH XOJIO.n;H-
IIlIfX Ha'iIfHOK B Ba<peJIbHbIe TOpTbI, MapraplfHa.
119

MeAHu.HHCKoe npHMeHeHHe
Pa<}JIIHIIpOBaHHoe KOKOCOBOe MaCJIO IIpIIMeH.SIeTC.SI ,n:JI.SI JIeqeHII.SI
paH.
KOCMeTH"IeCKOe npHMeHeHHe
KOKOCOBoe MaCJIO HCIIOJIb3yeTC.SI B MbIJIOBapeHIIII, ,lJ,JI.SI II3ro-
TOBJIeHII.SI KOCMeTIIqecKIIX Cpe,n:CTB. TIpII IIpIIMeHeHHII KOKOCOBOrO
MaCJIa B IIpOU;eCCe II3rOTOBJIeHIIII MblJIa OHO ,n:aeT npII.SITHYIO B03-
,l{YUlHYIO IIeHKY.
)KeJIaTeJIbHO IIpIIMeH.SITb MaCJIO KaK 10-50%-HYIO ,n:06aBKY.
B KaqeCTBe 6a30Boro 3TO MaCJIO IICilOJIb30BaTb Hel.{eJIecoo6pa3HO,
IIOCKOJIbKY OHO MO)KeT 6bITb KaMe,n:OreHHO (KaMe,n:OHbI - 3TO yrpII;
KaMe,l{OfeHHa.SI KOCMeTHKa CIIoco6cTBYeT 3aKYilOpKe CaJIbHbIX )Ke-
JIe3, pa3BHTIIIO BOCIIaJIeHII.SI II 06pa30BaHIIIO KaMe,l{OHOB), XOT.SI Ha
BOJIOCbI MO)KHO HaHOCHTb MaCJIO B qIICTOM Blme. B Cpe,l{CTBax ,lJ,JI.SI
yxo,n:a 3a KO)KeM JIIIu;a OIITIIMaJIbHOe cO,n:ep)KaHIIe KOKOCOBOro MaC-
JIa - 10%, B KpeMax ,n:JI.SI PYK II TeJIa -30%.
KOKocoBoe MaCJIO XOpOlIlO BIIllTbIBaeTC.SI KO)KeM, TO eCTb .SIBJI.SI-
eTC.SI JIerKIIM, IIOCKOJIbKY CO,n:ep)KIIT TpIIfJIIIu;epII,n:bI Cpe,n:HeH l.{eilII.
Efo IIOJIe3HO IICilOJIb30BaTb B COCTaBe KpeMOB, CJIIIBOK, JIOCbOHOB
,l{JI.SI JIllu;a, YBJIa)KH.SIIOI.QIIX Cpe,l{CTB.
KOKOCOBOe MaCJIO TOHH3IIpyeT KO)KY, 3aI.QIII.QaeT OT II36bITOq-
HOfO COJIHeqHoro 06JIyqeHII.SI. 3<}J<}JeKTIIBHO IIPII yxo,n:e 3a CYXOM,
qYBCTBIITeJIbHOM, pa3,n:pa)KeHHOM, 3a.l(y6eBIlIeH KO)KeH, a TaKJKe 3a
KO)KeM C IIpII3HaKaMII <}JOTOCTapeHII.SI. MacJIo pa3fJIaJKIIBaeT KO)Ky,
IIpII,n:aeT eM 6apxaTllcTbIM BII,n:. TOHKa.SI IIJIeHKa, KOTOpa.SI <}JOpMIIPy-
eTC.SI Ha KO)Ke IIPII IIpIIMeHeHlllI KOKOCOBoro MaCJIa, CJIY)KHT 3aI.QII-
TOM OT Bpe,n:Hofo B03,n:eHcTBII.SI <}JaKTopoB BHelIlHeH cpe,n:bI, TaKIIX
KaK MOp03 II BeTep.
MacJIo KOKoca IIOJIe3HO IICilOJIb30BaTb ,n:JI.SI yxo,n:a 3a BOJIOCaMM:
B LIIICTOM BM,n:e HJIM B KaqeCTBe MaCKII. MacJIo IIIITaeT II YBJIaJKH.SI-
eT TOHKIIe, JIOMKIIe BOJIOCbI, ,n:aeT B03MO)KHOCTb pelIlIITb IIpo6JIeMY,
CB.SI3aIIHYIO C ceKYI.QIIMIIC.SI KOHqIIKaMII BOJIOC.
120

KOQ)E MACAO
MacJIo npe,l(CTaBJI.SIeT B.SI3KYIO )KII,l(-
KOCTh KOpIIqHeBOrO l.{BeTa C Ko<}JeHHhIM 3a-
naxoM.
B 3epHax Ko<}Je CO,l(ep)KIITC.SI 60JIhIIlOe
KOJIIIqeCTBO BeI.QeCTB pa3JIIIqHOH XIIMIIqe-
CKOH npIIpO,l(hI. 3TO, B qaCTHOCTII, )KIIPhI,
yrJIeBO,l(hI, 6eJIKII, OpraHIIqeCKIIe KIICJIO-
ThI, aJIKaJIOII,l(. B Ko<}JeHHhIx nJIO,l(ax eCTb II
<}JPYKToBhIe KIICJIOTbI, XOT.SIII B He60JIbIIlOM
KOJIIIqeCTBe. MacJIo Ko<}Je CO,l(ep)KIIT ,l(O
45% JIIIHOJIeBOH KIICJIOThI, YCTyna.SI no 3TOMY nOKa3aTt.7I1O TOJIbKO
HeCKOJIbKIIM MaCJIaM (HanpIIMep, qepHOH CMOpO,l(IIHhI, 3apO,l(hIIIleH
nIIleHIIl.{bI), a TaK)Ke p.Sl,l{ XlIMIIqecKIIX BeI.QeCTB, IIMeIOI.QIIX aHTII-
MYTareHHbIe II aHTIIOKCII,l(aHTHbIe CBoHcTBa.
IIIIIpOKO II3BeCTHO 6IIOJIOrIIqecKII aKTIIBHoe BeI.QeCTBO Ko<}JeIIH.
3TO BeI.QeCTBO CTIIMYJIIIpyeT MHorIIe <}JII3IIOJIOrIIqeCKIIe II 6IIOXII-
MIIqeCKIIe npOl!eCChI, npOTeKalOI.QIIe B opraHII3Me, B TOM qIICJIe )KII-
pOBOH 06MeH B KJIeTKax, BKJIIOqa.SI a,l(IInOl.{IIThI ()KIIpOBhIe KJIeTKII
KO)KII). Ko<}JeIIH nO,ll;aBJI.SIeT <}JepMeHT <}JOC<}JO,l(II3CTepa3Y, B pe3YJIb-
TaTe qero HaKarrJIIIBaeTC.SI l!IIKJIIIqeCKIIH AMct> (a,l(eH03IIHMOHO-
<}Joc<}JaT), KOTOphIH cnoco6cTByeT paCI.QenJIeHIIIO )KIIpOB. B CB.SI3II
C 3TIIM CBOHCTBOM Ko<}JeIIH qaCTO BKJIIOqaIOT B COCTaB aHTIIl!eJIJIIO-
JIIITHhIX rrpenapaTOB.
Ko<}JeHHoe MaCJIO nOJIyqaIOT 3KCTpaKl!IIeH II3 )KapeHhIX 3epeH
KOJIYM6IIHCKoro Ko<}Je.
KOCMent"leCKOe npHMeHeHHe
MacJIo Ko<}Je nOBhIIIlaeT TOHYC II 3JIaCTIIqHOCTb KO)KII, ,l{eJIa-
eT KO)KY ynpyroH II rJIa,l(KOH, 3aMe,l(JI.SIeT ee CTapeHIIe, OKa3bIBaeT
rrpOTIIBOBOCnaJIIITeJIbHOe II <}JOT03aI.QIITHOe ,l(eHCTBIIe, OCJIa6JI.SIeT
aJlJIeprlIqeCKfle peaKl!IIII, nOMoraeT II36aBIITbC.SI OT rrphII.QeH (aK-
He), YJIyqIIlaeT KpOBOo6paI.QeHIIe (3<}J<}JeKTIIBHO rrpII l!e.rrJIIOJIIITe).
MacJIo BhInOJIH.SIeT <}JYHKl!IIIO YJIbTpa<}JIIOJIeToBoro <}JIIJIbTpa, rrpe-
,l(OTBpaI.QaeT fl3MeHeHII.SI, 06YCJIOBJIeHHhIe fl36bITOqHhIM YJIbTpa-
121

<}JflOJIeTOBbIM fl3JIyqeHfleM, pa3BflTfle onYXOJIeH, KaK .l(06pOKaqe-
CTBeHHbIX, TaK fI 3JIOKaqeCTBeHHbIX.
PeKOMeH,l(yeTcH .l(06aBJIHTb MaCJIO KO<}Je B KOHQeHTpaQfIfI 10%
B pa3JIflqHbIe MaCJIHHbIe CMeCfI, KpeMbI, MaCKfI, KOCMeTflQeCKOe MO-
JIOQKO. MacJIo Ko<}Je .l(OCTaTOQHO 6bICTpO BnflTbIBaeTCH, He OCTaB-
JIHH )J(fIpHOro 6JIeCKa.
OTMeQeHO, QTO Ko<}JeHHoe MaCJIO He BbI3bIBaeT aJIJIeprflQeCKflX
peaKQflH. O.l(HaKO 3TO MaCJIO MO)KeT OKa3bIBaTb 6o,l{p.slI.Qee .lI.eH-
CTBfle fI n03TOMY ero HY)KHO flCnOJIb30BaTb C OCTOpO)KHOCTbIO npfl
CKJIOHHOCTfI K rrOBbIllIeHHOMY apTepflaJIbHOMY .l(aBJIeHflIO.
KYKYPY3HOE MACAO
KYKYPY3Hoe MaCJIO - 3TO )KflpHOe pac-
TflTeJIbHOe MaCJIO, rrOJIyqaeMoe fl3 ceMHH
KYKYPY3bI. OHO xapaKrepfl3yeTC.SI npfl.SlT-
HbIM BKYCOM fI 3arraXOM (3anax JIerKflH),
)KeJITbIM QBeTOM, flHOr.ll.a C KOpflQHeBaTbIM
OTTeHKOM.
B COCTaBe MaCJIa 10-14% HaCbII.QeHHbIX
fI .lI.O 86% HeHaCbII.QeHHbIX )KflpHbIX KflC-
JIOT.
KYKYPY3Hoe MaCJIO nOJIYQaIOT npecco-
BbIM fI 3KCTpaKQflOHHbIM crroco6aMfI fl3 KYKYPY3HbIX 3apO.l(bIllIeH,
Ha .l(OJIIO KOTOpbIX npflXO,l{flTC.SI OKOJIO 10% MaCCbI KYKYPY3HOro
3epHa. ,aJI.SI yxo,l{a 3a KO)KeH peKOMeH,Z(yeTc.SI npflMeHHTb MaCJIO,
rrpOfl3Be.ll.eHHOe C flCnOJIb30BaHfleM MeTO.l(a rOp.SlQeH o6pa6oTKfI.
3TO MaCJIO 6JIe,l{HO-)KeJIToro QBeTa, CO.ll.ep)KflT 6eJIKfI, BflTaMflHbI,
B QaCTHOCTfI, BflTaMflH E, pa3JIflQHbIe MflHepaJIbI.
Cyw:ecTBYIOT CJIe.l(YIOW:fle BfI.lI.bI KYKYPY3Horo MaCJIa: Hepa<}JfI-
HflpoBaHHoe, pa<}JflHflpoBaHHoe He.l(e30,l{OpflpOBaHHoe, pa<}JflHfI-
pOBaHHoe .l(e30,l{OpflpOBaHHoe MapKfI ,a (,l{JIH npOfl3BO,l{CTBa npo-
.l(YKTOB .l(eTCKOro fI .l(fleTflQeCKOrO rrflTaHfI.SI), pa<}JflHflpoBaHHoe
.l(e30.l(OpflpOBaHHoe MapKfI TI (.l(JIH rrOCTaBKfI B TOproBYIO ceTh fI Ha
rrpe,l{rrpfl.SlTfI.SI 06I.QeCTBeHHoro rrflTaHfI.SI).
XpaHflTb MaCJIO MO)KHO .l(O 1 ro.l(a B rrJIOTHO 3aKpbIToH TeMHOH
Tape. TIoCJIe OTKpbITfI.SI xpaHflTb TOJIbKO B XOJIO.ll.flJIbHflKe.
122

nlotlu.eBoe npHMeHeHHe
MacJIo HCnOJIb3YIOT ,n:JI.SI npHroTOBJIeHH.SI TeCTa, XJle606YJIOtfHblX
H3,n:eJIUH, COYCOB, B U3rOTOBJIeHHH ,n:eTCKOro nHTaHH.SI.
MeAHu.HHCKoe npHMeHeHHe
B Me,n:HI.tHHe KYKYPY3Hoe MaCJIO HCnOJIb3YIOT KaK aHTHCKJIepo-
THtfeCKOe cpe,n:CTBO.
KOCMeTH"IeCKOe npHMeHeHHe
KYKYPY3Hoe MaCJIO cnoco6CTBYeT BOCCTaHOBJIeHHIO KO)KH, no-
JIe3HO AJI.SI JII060ro ee THna KaK ycnoKaHBalOm;ee cpe,n:CTBo. TalOKe
OHO npHMeH.SIeTC.SI ,n:JI.SI o6pa6oTKH YB.SI,n:alOm;eH H tfpe3MepHO tfYB-
CTBHTeJIbHOH KO)KH, nOCKOJIbKY HMeeT BblCOKYIO nHTaTeJIbHYIO
u;eHHOCTb.
B tfHCTOM BH,n:e HCnOJIb30BaTb KYKYPY3Hoe MaCJIO He peKOMeHJJ:Y-
eTC.SI. OnTHMaJIbHa.SI KOHl.teHTpaI.tH.SI MaCJIa B KOCMeTHtfeCKHX cpe,n:-
CTBax 10-20%. Ero l.teJIeC006pa3Ho BKJIlOtfaTb H B COCTaB cpe,n:cTB,
npe,n:Ha3HatfeHHblX ,n:JI.SI yxo,n:a 3a BOJIOCaMH.
q T06bl BOCCTaHOBHTb 3,n:OpOBbIH I.tBeT KO)KH H YKpenHTb BO-
JIOCbl, peKoMeH,n:yeTC.SI npHHHMaTb KYKypY3Hoe MaCJIO BHYTpb no
1 CT. JIO)KKe 1-3 pa3a B ,n:eHb.
MaCKa AASl 06e3BO>KeHHOM KO>K11
HaHecTH Ha JIHU;O KYKYPY3Hoe MaCJIO, cnycT.SI 10 MHH}'T nOMe-
CTHTb Ha JIHI.tO MaxpoBoe nOJIOTeHl.te, npe,n:BapHTeJIbHO CMOtfeHHOe
rop.SltfeH BO,n:OH. ,lIep)KaTb nOJIOTeHl.te ,n:o OCTbIBaHH.SI. B 3aKJIlOtfe-
HHe npoTepeTb JIHI.tO TenJIOH BO,n:OH.
CpeACTBO AASl BoccraHoBAeHI1J1 crPYKTypbl 11 6AecKa BOAOC
KYKypY3Hoe MaCJIO HeMHoro no,n:orpeTb H HHTeHCHBHblMH ,n:BH-
)KeHH.SIMH BTepeTb B KO)KY rOJlOBbl. Ha.n:eTb KynaJIbHyIO manOtfKY,
cBepxy nOB.SI3aTb TIJIaTOK. CMblTb MaCJIO tfepe3 30 MHHYT.
123

KYH>KVTHOE MACAO
KYH)KYTHoe ( Ce3aMOBoe) MaCJIO - pac-
TlITeJIbHOe MaCJIO, nOJIyqaeMOe H3 ceMHH
KYH)KYTa, IIJIII ce3aMa (co.n;ep)KaHlIe B ce-
MeHax Ce3aMa QeHHoro KYH)KYTHOrO Mac-
JIa .n;OCTlIraeT 60%). OHO npaKTlIqeCKII He
IIMeeT 3anaxa (OTMeqaeTCH CJIa6bIH ope-
XOBbIH, CJIa.n;KOBaTbIH apOMaT), 06JIa.n;aeT
nplIHTHbIM BKYCOM. DbIBaeT CBeTJIbIM fI
TeMHbIM (OT)KaTOe fl3 )KapeHoro KYH)KY-
Ta). CYII.{ecTByeT .n;Ba BII.n;a ceMHH KYH)KY-
Ta - 6eJIbIe II qepHbIe. EeJIbIe ceMeHa nplIMeHHIOTCH B npOII3BO.n;-
CTBe MaCJIa HalI60JIee BbICOKOro KaqeCTBa, B TO BpeMH KaK qepHbIe
ceMeHa .n;aIOT 60JIbIIllIH npOQeHT MaCJIa nOCJIe BbI)KIIMKII. JI.JIH yxo.n:a
3a KO)KeH OnTIIMaJIbHO MaCJIO copTa BlIp.n;)KIIH, KOTopoe nOJIyqaIOT
MeTo.n;OM XOJIO.n;HOH BbI)KIIMKII 1I3 He)KapeHbIX KYH)KYTHbIX ceMHH.
KYH)K}'T KY JIbTIIBlIpyeTcH C .n:peBHeHIIIlIX BpeMeH (6oJIee 7000 JIeT
Ha3a.n;) II no cero.n;HHllIHIIH .n;eHb B I1H.n;lIfI, TIaKIICTaHe, Cpe.n;HeH
A31I1I, KIITae, cpe.n;1I3eMHOMopCKIIX cTpaHax. CeMeHa paCTeHIDI
C .n;aBHIIX nop IICnOJIb30BaJlIICb He TOJIbKO B KaqeCTBe KYJIflHapHOH
nplInpaBbI, HO II KaK CbIpbe .n:JIH npOII3Bo.n:CTBa 3HaMeHlIToro CBOII-
MIl JIeqe6HbIMlI II KOCMeTlIqeCKflMII CBOHCTBaMII KYIDKYTHOrO MaC-
JIa. Y nOMIIHaHIIH 0 l.{eJIe6HoH CIIJIe KYIDKYTHbIX CeMmI BCTpeqaIOTCH
B Me.n;IIQIIHCKIIX TpaKTax ABlIl.{eHHbI, a B ,lIpeBHeM ErlInTe KYIDKyr-
Hoe MaCJIO Y)Ke B 1500 ro.n:y .n:o HallIeH 3pbI 1lIlIpOKO nplIMeIDIJIOCb
B Hapo.n;HoH Me.n;III.{IIHe. JI.Pyroe Ha3BaHlIe KYIDKYTa - «ce3aM, qTO
B nepeBo.n;e C acclIplIHcKoro H3bIKa 03HaqaeT «MaCJIHHOe paCTeHlIe.
Y KYH)KYTHOro MaCJIa MHO)KecTBO nOJIe3HbIX CBOHCTB, 6JIaro,l{a-
pH qeMY OHO Haxo.n;IIT llIlIpOKoe nplIMeHeHlIe B Hapo.n:HOH Me.n:III.{IIHe
II .n;OMaIlIHeH KOCMeTOJIOrlIlI, IICnOJIb3yeTcH B <papMal.{eBTflqeCKOM
II xne6oneKapHOM npOII3Bo.n;CTBe, KOH.n;IITepCKOH, KOHcepBHOH II
nap<pIOMepHOH npOMbIllIJIeHHOCTII, B npOII3Bo.n;CTBe TBep.n:bIX nlI-
II.{eBbIX )KlIpOB II CMa30qHbIX MaTeplIaJIOB.
KYH)KYTHoe MaCJIO 60raTO MaKpo- H MlIKp03JIeMeHTaMlI (Ka-
JIIIH, KaJIbQIIH, )Ke.rre30, <pOc<pop, QIIHK, MarHIIH, MapraHeQ, KpeM-
HIIH, HHKeJIb, Me.n;b), BIITaMIIHaMII (A, E, BlI B2' B3' C), nOJIII-
124

HeHaCbIIIJ;eHHbIMII )lmpHbIMII KIICJIOTaMII (COCTaB )KIIpHbIX KIICJIOT:
37 -48% JIIIHOJIeBOM, 35-48% OJIeIIHOBOM, 7-8% lIaJIbMIITIIHOBOM,
4-6% cTeapIIHoBoM, AO 1,0% apaxIIHoBoM, AO 0,5% reKcaAeQeHO-
BOM, OKOJIO 0,1% MIIpIICTIIHOBOM), OIITIIMaJIbHO C6aJIaHCIIpOBaHo
IIO cOAep)KaHIIIO He06xoAIIMbIX opraHII3MY qeJIOBeKa He3aMeHII-
MbIX aMIIHOKIICJIOT. TaK)Ke B HeM eCTb CTepOJIbI, CKBaJIeH, <pIITIIH,
<pIITOCTepOJIbI, <pOC<pOJIIIIIIIAbI, HeOMbIJI5IeMaJI <ppaKQII5I, COAep)Ka-
I.QaJI ABa HaTypaJIbHbIX aHTIIOKCIIAaHTa - ce3aMIIH II Ce3aMOJIIIH.
KaK II APyrIIe IIIII.QeBbIe paCTIITeJIbHbIe MaCJIa, KYH)KYTHoe Mac-
JIO COAep)KIIT <pIITOCTepOJIbI, 6JIarOTBOpHO BJIII5IIOI.QIIe Ha IIMMYHII-
TeT, COCT05lHIIe KO)KII, <PYHKQIIII 3H,l(OKpIIHHOM II pelIpOAYKTIIBHOM
CIICTeM, a TaK)Ke <pOC<pOJIIIIIIIAbI, He06xOAIIMbIe AJI5I HOpMaJIb-
Horo <PYHKQIIOHIIpOBaHII5I lIeqeHII, rOJIOBHOrO M03ra, CepAeqHO-
COCYAIICTOM II HepBHOM CIICTeM, YCBoeHII5I BIITaMIIHOB A II E.
CIIJIbHbIM aHTIIOKCIIAaHT CKBaJIeH yqaCTByeT B CIIHTe3e CIIHTe3a
1I0JIOBbIX ropMoHoB, cIIoc06cTBYeT CHH)KeHIIIO ypOBH5I XOJIeCTepII-
Ha B KpOBII II YKpeTIJIeHIIIO IIMMYHIITeTa, OKa3bIBaeT 6aKTepIIQIIA-
Hoe 11 IIpOTIIBorpII6KOBoe AeMCTBIIe.
MacJIo KYH)KYTa CTOMKO K OKIICJIeHIIIO II3-3a rrpIIcYTcTBII5I BIITa-
MIIHa E, a TaK)Ke c06cTBeHHbIx aHTIIOKCIIAaHTOB, 6JIarOAap51 qeMY
QeJIeC006pa3Ho CMellIlIBaTb ero C APyrIIMII 6a30BbIMII MaCJIaMII.
B 1 LI. AO>KKe K}'H>K}'THOro MaCAa COAep>KIIITCJI CyrOLlHaJI HopMa
KaAb1IIJI AMI B3pocAoro LleAOBeKa.
.
B03MO)KHa IIHAIIBIIAYaJIbHaJI HelIepeHoclIMoCTb KYH)KYTHOro
MaCJIa. JIIOA5IM, cTpaAalOI.QIIM BapIIK03HbIM paclillIpeHlIeM BeH, no-
BbIIIIeHHoM cBepTblBaeMocTblO KpOBII, CKJIOHHOCTblO K TPOM6006-
pa30BaHIIIO, nepeA YIIOTpe6JIeHIIeM KYH)KYTHOro MaCJIa CJIeAyeT
IIPOKOHCYJIbTIIpOBaTbC5I C Bpa1.JOM.
MacJIo MO)KHO xpaHIITb AO 9 JIeT, TaK KaK OHO COAep)KIIT aHTII-
OKCIIAaHTbI (B OCHOBHOM Ce3aMOJI - MeTIIJIOBbIM 3<pIIp OKCIIrIIApo-
xIIHoHa).
nHllJ,eBOe npHMeHeHHe
KYH)KYTHoe MaCJIO HaXOAIIT IIpIIMeHeHIIe B KOHl{IITepCKoM, KOH-
cepBHoM II APyrIIx OTpaCJI5IX IIIII.QeBOM IIpOMbIIIIJIeHHOCTII. IIIIIpOKO
125

pacnpOCTpaHeHO B a3IIaTCKIIX KYXHSlX - KIITaHCKOH, .SIrrOHCKOH,
KOpeHCKOH, IIH,n:IIHCKOH II ,l(p. ,lIo rrO.SlBJIeHII.SI apaxflcoBoro MaCJIa
IIMeHHO MaCJIO fl3 CeM.SIH KYH)KYTa qall{e Bcero IICrrOJIb30BaJIOCb
B I1H,l(IIII ,l(JI.SI rrpIIroTOBJIeHII.SI rrIIll{II. HepaqmHIIpoBaHHOe MaCJIO,
rrpOII3Be,l(eHHOe II3 06)KapeHHbIX KYH)KYTHbIX CeM.SIH, IIMeeT xa-
paKTepHbIH TeMHO-KOpIIqHeBbIH OTTeHOK, o6JIa,n:aeT HaCbIll{eHHbIM
CJIa,n:KOBaTO-OpeXOBbIM BKYCOM II CIIJIbHbIM apOMaTOM. 3TIIM OHO
OTJIIIqaeTC.SI OT CBeTJIO-)KeJITOrO KYH)KYTHOrO MaCJIa, nOJIyqeHHO-
ro II3 CbIpbIX CeM.SIH KYH)KYTa, 06JIa,n:aIOll{ero MeHee BbIpa)KeHHbIM
BKYCOM II 3anaXOM.
KYIDKYTHOe MaCJIO OC06eHHO Y,l(aqHO COqeTaeTC.SI C Me,l(OM fI
COeBbIM COYCOM. B 3K30TIIqeCKOH a3IIaTCKOH KYJIflHapflfl 3TO MaC-
JIO qall{e BCerO npIIMeHSlIOT ,l(JI.SI rrpflrOTOBJIeHfI.SI nJIOBa, 6JIIO,l( fl3
MOpenpO,n:YKTOB, QJPflTIOpa fI BOCTOqHbIX CJIa,n:OCTeH, 3anpaBKfI
M.SICHbIX II OBOll{HbIX CaJIaTOB, MapIIHOBaHfI.SI M.SICa fI OBOll{eH. CO-
BCeM He6oJIbIIlOe KOJIIIqeCTBO KYH)KYTHOrO MaCJIa MO)KeT npII,n:aTb
OpIIrIIHaJIbHbIH BKYC fI HenOBTOpflMbIH apOMaT pa3HOo6pa3HbIM
6JIIO,l(aM PYCCKOH KYXHfI - cyrraM, rOp.SlqIIM M.SICHbIM II pbI6HbIM
6JIIO,l(aM, KapTOQJeJIbHOMY nIOpe, KaIIlaM, Kpyn.SlHbIM rapHIIpaM,
nO,n:JIIIBKaM, 6JIIIHaM, OJIa,n:hSlM, ,l(OMaIIlHeH BblIIeqKe.
ECJIII apOMaT HepaQJflHIIpOBaHHoro KYH)KYTHOro MaCJIa OIltYll{a-
eTC.SI KaK qepeCqyp HaCbIIlteHHbIH, MO)KHO CMeIIlIIBaTb ero C apaxII-
COBbIM MaCJIOM, apOMaT KOTOpOrO M.SIrqe.
B OTJIIIqfle OT ,l(Pyrflx rrIIll{eBbIX MaCeJI (rOpqIIqHOrO, PbI)KflKOBO-
ro, aBOKa.n:O) HepaQJIIHIIpoBaHHoe KYH)K)'THOe MaCJIO HenpflrO,l(HO
,l(JI.SI )KapKII, B rop.SlqIIe 6JIIO,l(a 3TOT paCTIITeJIbHbIH np0,l(YKT peKO-
MeH,l(yeTC.SI ,l(06aBJI.SITb HerrOCpe,l(CTBeHHO rrepe,l( rrO,l(aqeH K CTOJIY.
MacJIo KYH)KYTa XapaKTepII3yeTC.SI BbICOKOH nIIIlteBOH II 3Hep-
reTIIqecKoH QeHHOCTbIO, BbICOKIIM CO,l(ep)KaHIIeM JIerKOYCBO.SleMbIX
)KIIpOB fI paCTIITeJIbHbIX 6eJIKOB. 3TO MaCJIO MO)KeT 6bITb KOMnO-
HeHTOM ,l(IIeTIIqeCKOrO II BereTapIIaHCKOrO rrIITaHII.SI.
MeAHLJ.HHCKOe npHMeHeHHe
KYH)KYTHoe MaCJIO npIIMeH.SIeTC.SI rrpII JIeqeHIIII aHeMIIII, BHY-
TpeHHIIX KpOBOTeqeHIIH, rIInepQJYHKl.{flII ll{IITOBII,l(HOH )KeJIe3bI,
126

caxapHoro .l(IIa6eTa. OHO YBJIaJKH.SleT KIIIIIeqHIIK, OqflI.QaeT ero OT
KaJIa, .l(eHCTBYeT KaK MHrKOe CJIa6f1TeJIbHOe Cpe.l(CTBO. 3TO It rJIII-
CToroHHoe Cpe.l(CTBO.
TIpII II36bITOqHOH MaCCe TeJIa cnOc06cTByeT nOXY.l(eHIIIO.
Y KpenJIHeT TeJIO (npIIMeHHeTCH npII 06I.QeM IICTOI.QeHIIII opra-
HII3Ma), npOII3BO.l(IIT COrpeBaIOI.QIIH 3<p<peKT. ITOJIe3HO npII 3a-
60JIeBaHII.SIX JIerKIIX, O.l(bIIIIKe, CYXOM KaIIIJIe, 6pOHXIIaJIbHOH
aCTMe, a TaK)Ke npII 60JIe3HHX cep.l(l.{a, neqeHII, nO.l()KeJIY.l(oqHOH
)KeJIe3bI, He<PPIITe.
B qIICTOM BII.l(e MaCJIO npIIMeHHIOT npII 3K3eMe II ncopIIa3e.
CneKTp JIeqe6Horo .l(eHCTBIIH KYH)KYTHoro MaCJIa BeCbMa IIIII-
pOK: OHO OKa3bIBaeT 6aKTepIII.{II,l{HOe, npOTIIBOBOCnaJIIITeJIbHOe,
paH03aJKIIBJIHIOI.Qee, 06ea60JIIIBaIOI.Qee, IIMMYHOCTflMY JIIIpYIOI.Qee,
npOTltBOrJIIICTHOe, CJIa6IITeJIbHOe, MOqerOHHOe .l(eHCTBIIe, B CBH-
3f1 C qeM C .l(aBHIIX nop IICrrOJIb3yeTcH BO MHorIIX CTpaHax Mflpa He
TOJIbKO KaK l.{eHHbIH nIII.QeBOH np0.l(YKT, HO II KaK 3<p<peKTflBHoe
Cpe.l(CTBO HapO.l(HOH Me.l(III.{IIHbI. 3TO MaCJIO qaCTO ynoMIIHaeTCH
B yqeHIIII 0 Tpa.l(III.{IIOHHbIX MeTO.l(ax .l(peBHeIIH,l(IIHCKOH Me.l(III.{II-
HbI - AIOpBe.l(e - KaK «rop.Slqee II OCTpoe, «corpeBaIOI.Qee, «yrHe-
TalOI.Qee CJIII3b fI BeTep, «YKpenJIHIOI.Qee TeJIO, «BbIBO.l(HI.Qee H.l(bI
II IIIJIaKII II3 opraHII3Ma, «nIITaIOI.Qee cep.l(l.{e fI «ycnOKaltBaIOI.Qee
YM rrpIIpO.l(HOe Cpe.l(CTBO OT MHorIIX 60JIe3HeH.
KYH)KYTHOe MaCJIO nOJIe3HO ,l{JIH cep.l(l.{a II COCY.l(OB. B HeM CO-
.l(ep)KIITCH KOMnJIeKC BeI.QeCTB, nIITaIOI.QIIX II YKpenJIHIOI.QflX cep-
.l(eqHYIO MbIIIII.{Y, rrOBbIIIIaIOI.QIIX 3JIaCTIIqHOCTb II npOqHOCTb CTe-
HOK KpOBeHOCHbIX COCY.l(OB, CHIDKalOI.QIIX ypOBeHb XOJIeCTepIIHa B
KpOBII, npe.l(ynpe)K.l(aIOI.QIIX 06pa30BaHIIe B cocy.n:ax XOJIeCTepIIHO-
BbIX 6JIHIIIeK, HOpMaJIH3YIOI.QIIX ypOBeHb apTepIIaJIbHoro .l(aBJIeHIIH.
B CBH3II C 3TIIM e)Ke.l(HeBHOe ynoTpe6JIeHIIe KYH)KYTHOro MaCJIa -
3TO 3<p<peKTIIBHaSI npo<pflJIaKTIIKa II KOMnOHeHT KOMnJIeKCHOro
JIeqeHflH TaKIIX 3a60JIeBaHIIH, KaK aTepOCKJIep03, rHnepTOHIIH,
IIIIIeMIIqeCKaSI 60JIe3Hb cep.l(l.{a, apIITMII.SI, TaXIIKap.l(HH, IIH<paPKT,
IIHCY JIbT.
MacJIo perYJIIIpyeT KHCJIOTHOCTb KpOBII (pH), YJIyqIIIaeT CBep-
TbIBaeMOCTb KpOBII, YBeJIIIqIIBaSI qIICJIO TpOM60l.{HTOB (n03ToMY
npo.l(YKT nOJIe3eH npfl reMOpparnqeCKIIX .l(HaTe3ax, reMo<pIIJIfllI,
127

60JIe3HII BepJIbrO<pa, 3CCeHI.{flaJIbHOH TPOM6oI.{IITOrreHflH, TpoM6o-
I.{flTOrreHlIqeCKOH rryprrype). B CBH3f1 C 3TflM KYH>KYTIfOe MaCJIO He
peKOMeH.l(YeTCH yrroTpe6JIHTb rrpII rrOBbIIIIeHHOH CBepTbIBaeMOCTfI
KpOBII, CKJIOHHOCTII K TPOM6oo6pa30BaHflIO fI BapflK03HOH 60JIe3-
HII. TaK)Ke MaCJIO CJIe.n;YeT rrpflMemITb C OCTOpO)KHOCTbIO TeM, KTO
CKJIOHeH K aJIJIeprIIqeCKHM peaKI.{IIHM.
KYH)KYTHoe MaCJIO 06JIerqaeT COCTOHHHe rrpfl KflllIeqHbIX KO-
JIIIKaX, HeHTpaJIII3yeT rrOBbIIIIeHHYIO KIICJIOTHOCTb )KeJIY.l(OqHOro
COKa, OKa3WBaeT rrpOTIIBOBOCrraJIflTeJIbHOe, 6aKTepflI.{II.n;Hoe, CJIa-
6IITeJIbHOe II rJIIICToroHHoe .n;eHCTBHe, crroco6CTBYIOm;ee YCTpaHe-
HIIIO 3pp03IIBHO-H3BeHHbIX rrOBpe)K.n;eHIIH CJIII3IICTbIX 060JIOqeK
)KeJIy.n;OqHO-KIIIIIeqHoro TpaKTa (6JIaro.n;apH BXO.l(Hm;IIM B COCTaB
«paH03a)KIIBJIHIOI.QIIM BIITaMIIHaM A fI E, CKBaJIeHY, <pOC<pOJIfI-
rrII.l(aM). EJIaro.l(apH BbICOKOMY co.n;ep)KaHflIO <poc<pOJIflrrH.l(OB II
<pIITocTepOJIOB, CTIIMYJIIIPYIOI.QIIX rrpol.{ecc )KeJIqe06pa30BaHHH II
)KeJIqeOT.l(e.rreHIIH, BOCCTaHaBJIIIBaIOI.QflX HOpMaJIbHYIO CTPYKTYPY
rreqeHII, KYH)KYTHoe MaCJIO peKOMeH,l(yeTcH ,l{JUI rrpo<pIIJIaKTflKIt
)KeJIqHOKaMeHHOH 60JIe3HII II JIeqeHIIH )KIIpOBOH .n;IICTpO<pIIII rreqe-
HII, .n;flCKIIHe31I1I )KeJIqeBbIBO.l(HI.QIIX rrYTeH, rerraTHTa. MacJIo rrpfl-
MeHHeTCH B rrpo<pIIJIaKTIIKe II JIeqeHIIII 3arropoB, raCTpIITa C rrOBbI-
IIIeHHoH KIICJIOTHOCTbIO, racTpo.n;Y0.l(eHIITa, H3BbI )KeJIY.l(Ka II .n;Be-
Ha.l(l.{aTIIrrepcTHoH KIIIIIKII, KOJIIITa, 3HTepOKOJIIITa, 3a6oJIeBaHflH
rro.l()KeJIY.l(OqHOH )KeJIe3bI, re.rrbMIIHT030B.
Pery JIHpHOe yrroTpe6JIeHIIe B rrIII.QY KYH)KYTHOro MaCJIa crroco6-
cTByeT YCTpaHeHIIIO 6eCCOHHIIl.{bI, rroBbIIIIeHHoH pa3.n;pa)KIITeJIbHO-
CTII II YTOMJIHeMOCTII, arraTIIII, .l(errpeccIIfI. Macca)K C npIIMeHeHII-
eM KYH)KYTHOro MaCJIa crroco6cTByeT rrpIIHTHOMY paCCJIa6JIeHIIIO
HarrpH)KeHHbIX MbIIIII.{ JIIIl.{a II TeJIa. l13BecTHo ycrroKaIIBaIOI.Qee
II aHTII.l(errpeCCaHTHoe .n;eHCTBIIe KYH)KYTHoro MaCJIa. EJIaro.l(apH
BbICOKOMY co.n;ep)KaHIIIO MarHIIH, BIITaMIIHOB rpyrrrrbI B, rrOJIIIHe-
HaCbII.QeHHbIX KIICJIOT II aHTflOKCII.l(aHTa Ce3aMOJIHHa KYH)KYTHoe
MaCJIO ycnoKaIIBaeT HepBHYIO CIICTeMY, 3aI.QIII.QaeT opraHfl3M OT
HeraTIIBHoro BJIIIHHflH rrCIIX03MOl.{IIOHaJIbHbIX CTpecCOB.
Oco6o OTMeTIIM rrOJIb3Y KYH)KYTHOro MaCJIa .l(JIH JIIO.l(eH, 3aHII-
MaIOI.QIIXCH YMCTBeHHbIM TpY.l(OM. B 3TOM MaCJIe MHOro BeI.QeCTB,
Heo6xo.l(IIMWX .l(JIH HOpMaJIbHOrO <PYHKI.{IIOHIIpOBaHIIH HepBHOH
128

CIICTeMbI, B TOM qlICJIe ,l(JIfI ,l(efITeJIbHOCTII rOJIOBHOrO M03ra. 3TO
rrpe)K,l(e Bcero BIITaMIIHbI rpyrrrrbI B, <pOC<p0JIlIrrlI,l(bI, He3aMeHII-
MbIe aMIIHOKIICJIOTbI, l.{IIHK, <pOC<pOp. PeKOMeH,l(yeTcfI e)Ke,l(HeBHO
yrroTpe6JIfITb KYH)KYTHOe MaCJIO rrplI IIHTeHCIIBHbIX YMCTBeHHbIX
HarpY3KaX, qaCTbIX CTpeCCaX, OCJIa6JIeHlIlI rraMfITII, TPY,l(HOCTfIX
C KOHl.{eHTpal.{lIeH BHIIMaHlIfI. TaKIIM 06pa30M MO)KHO OCYIl{eCTBJIfITb
rrpO<pIIJIaKTllKY paCcefIHHoro CKJIep03a II 60JIe3HlI AiIbl.{reHMepa.
BBe,l(eHlIe B pal.{lIOH KYH)KYTHOro MaCJIa l.{e.rreC006pa3HO rrplI
O)KlIpeHIIII II caxapHoM ,l(lIa6eTe, rrOCKOJIbKY ,l(aHHbIH rrp0,l(YKT CO-
,l(ep)KIIT BeIl{eCTBa, yqaCTBYIOIl{lIe B ClIHTe3e IIHCYJIIIHa nO,l()KeJIY-
,l(OqHOH )KeJIe30H (MapraHel.{, MarHIIH, I.{IIHK, Ce3aMIIH, OJIelIHOBaJI
KIICJIOTa oMera-9 11 ,l(p.), CrrOC06CTBYIOIl{lIe 3<p<peKTIIBHOMY «C)KII-
raHIIIO 1136bITKa )KlIpOBOH TKaHII II HOpMaJIII3YIOIl{lIe 06MeH Be-
Il{eCTB B l.{eJIOM.
OTMeTIIM rrOJIb3Y KYH)KYTHOro MaCJIa ,l(JIfI )KeHcKoro 3,l(OpO-
BhSI. 3TO MaCJIO OrrTIIMaJIbHO C6aJIaHClIpOBaHO rro CO,l(ep)KaHIIIO
BeIl{eCTB, 6JIaroTBopHO BJIlIfIIOIl{IIX Ha <PYHKI.{IIII 3H,l(OKpIIHHOH II
)KeHCKOH rrOJIOBOH CIICTeMbI (cpe,l(1I HIIX <pIITOCTepOJIbI, OKa3blBaIO-
Il{lIe 3CTporeHOrrO,l(06HOe ,l(eHCTBlIe, oMera-6 II oMera-9 KIICJIOTbI,
<pOC<pOJIlIrrlI,l(bI, BIITaMIIH E, CKBaJIeH, I.{IIHK, BIITaMIIHbl rpyrrrrbI B).
PeryJIfIpHO yrroTpe6JIfITb KYH)KYTHoe MaCJIO l.{eJIeC006pa3Ho )KeH-
Il{IIHaM, KOTopbIe OIl{YIl{aIOT <p1I3IIqeCKIIH II rrclIX03MOl.{lIOHaJIbHbIH
,l(IICKOM<pOpT B rrpe,l(MeHcTPyaJIbHbIH IIJIII KJIIIMaKreplIqeCKIIH rre-
pIIO,l(. K TOMY )Ke, KYH)KYTHoe MaCJIO 60raTo BIITaMIIHOM E, He06xo-
,l(IIMbIM ,l(JIfI rrpaBIIJIbHOrO BHYTPlIYTp06HOro pa3BlITlIfI opraHlI3Ma
6Y,l(YIl{ero pe6eHKa II rrOJIHOl.{eHHOH JIaKTal.{lIlI, B CBfI31I C qeM Mac-
JIO rrOJIe3HO 6epeMeHHbIM II KOpMfIIl{IIM )KeHIl{IIHaM.
PeKOMeH,l(yeTcfI KYH)KYTHoe MaCJIO II rrplI HapYllIeHlIfIx B no-
JIOBOH c<pepe MY)KqIIH (KYH)KYTHoe MaCJIO CO,l(ep)KIIT BIITaMIIH E,
BIITaMIIH A, I.{IlHK, MarHIIH, CKBaJIeH, <pIITocTepOJIbI - BeIl{eCTBa,
YJIY1.JllIaIOIl{lIe 3peKl.{IIIO, CTIIMYJIlIpYIOIl{lIe crrepMaToreHe3 II rrOJIO-
)KIITeJIbHO BJIlIfIIOIl{lIe Ha pa60TY rrpe,l(CTaTeJIbHOH )KeJIe3bI).
IT plI MaJIOKpOBlI1I (aHeMIIII) KYH)KYTHoe MaCJIO rrpOII3BO,l(IIT
JIeqe6HbIH 3<p<peKT, TaK KaK 60raTo BeIl{eCTBaMII, yqaCTBYIOIl{IIMII
B rrpol.{ecce KpoBeTBopeHlIfI, - )KeJIe30M, MarHlIeM, MapraHl.{eM, Me-
,l(bIO, l.{IIHKOM, <poc<p0JIlIrrlI,l(aMII.
129

KymKYTHoe MaCJIO OKa3bIBaeT 6aKTepl1l(I1)J;Hoe 11 npOTI1BOBOC-
naJIl1TeJIbHoe .lI:eikTBl1e, 60raTo KaJIbl(l1eM, KpeMHl1eM, q,OCq,OpOM,
Marnl1eM, BI1TaMI1HOM C - BeIl{eCTBaMI1, He06xo,l{I1MbIMI1 ,l{.rUI npa-
BI1JIbHOro pa3BI1TI1$1, q,YHKl(110Hl1pOBaHI1$111 BOCCTaHOBJIeHI1$1 XP$l-
Il{eBoii 11 KOCTHOH: TKaHI1, 3y6oB. nO::nOMY OHO $IBJ1$1eTC$I KOMnO-
HeHTOM npOq,I1JIaKTI1KI1 11 JIeqeHlm OCTeOnOp03a, OCTeOXOH,l{p03a,
TPaBM KOCTHO-MbIllle1.JHOii CI1CTeMbI, nO,l{arpbI, apTpl1'ra, B TOM 1.JI1C-
JIepeBMaT0I1.l1:HOrO,apTp03a,Kapl1eCa,napO,l{OHTI1Ta,napO,l{OHT03a.
npl13a60JIeBaHI1$1X OpraHOB ,l{bIXaHI1$1 KYHX<YTHoe MaCJIO TaKx<e
OKa3bIBaeT 6JIaronpl1$1THOe ,l{eH:CTBHe, YCTpaH$leT CYXOCTb CJI11311-
CToii 060JI01.JKI1 HOCa. Ero npHMeH$lIOT KaK KOMnOHeHT KOMnJIeKC-
HOrO JIe1.JeHI1$1 JIOP-3a60JIeBaHl1ii, BOCnaJIeHI1$1 JIerKI1X, cyxoro
KaIllJI$I, 6pOHXI1aJIbHOii aCTMbI.
B KYHX<YTHOM MaCJIe BbICOKO cO,l{epx<aHl1e BI1TaMI1HOB rpynnbl
B, BI1TaMI1HOB A 11 C, l(I1HKa, KaJIbl(I1$1, MarHI1$1, MapraHl(a - Be-
Il{eCTB, YJIY1.JmaIOIl{I1X q,YHKl(111O OpraHOB 3peHI1$1.
EJIaro,l{ap$l BXO.ll:$IIl{I1M B ero COCTaB BI1TaMI1HaM E, A, C, CKBa-
JIeHY, Ce3aMOJIY, q,ocq,oJIl1nl1.l1:aM, oMera-6 If oMera-9 KI1CJIOTaM
KYHX<YTHOe MaCJlO, xapaKTepI13YIOIl{eeC$I BbIpIDKeHHbIMI1 aHTI10K-
CI1,l{aHTHbIMI1 H HMMYHOCTI1MYJlI1PYIOIl{I1MI1 cBoiicTBaMI1, $IBJI$leTC$I
Cpe,l{CTBOM npoqmJlaKTI1K11 OHKOJIOrl11.JeCKI1X 3a60JleBaHl1ii.
KYHX<YTHoe MaCJIO, OKa3blBalOIl{ee 6aKTepl1l(H,l{HOe, npOTI1BO-
BOCnaJIHTeJIbHoe 11 M01.JeroHHoe ,l{eiiCTBl1e, nOJle3HO BKJII01.JaTb
B .lI:l1ery npl1 TaKHX 3a60JleBaHI1$1X opraHoB M01.JeBbIBO.ll:$IIl{eii CI1-
CTeMbI, KaK M01.JeKaMeHHaJI 60Jle3Hb, Heq,pI1T, nl1eJlOHeq,pI1T, ype-
TpI1T, l(I1CTI1T.
KYHX<YTHoe MaCJIO $IBJI$leTC$I KOMnOHeHTOM cnoprnBHoro nl1Ta-
HI1$1, nOCKOJlbKY cnoc06cTByeT HapaIl{I1BaHI1IO MbIme1.JHOii MaCCbI.
TIOSTOMY MHorlfe 60,l{116HJI,l{epbI ex<e,l{HeBHO yn01pe6J1$1IOT STOT
paCTI1TeJlbHbIii npO,l{YKT.
B3pOCJIbIM KYHx<yrHoe MaCJIO peKOMeH.lI:YeTC$I ynOTpe6IDITb
B 1.JI1CTOM Bl1.l1:e (no 1 1.J. JlOX<Ke 2-3 pa3a B .lI:eHb BO BpeM$I e,l{bI), a
TaKx<e B Ka1.JeCTBe 3anpaBKH .lI:JI$I CaJIaTOB I1J1H nplf npl1rOTOBJIeHI1H
pa3JII11.JHbIX 6J1IO.lI:.
130

E)Ke,l{HeBHasI .l(03a KYH)K}'THOro MaCJIa ,l{JUI ,l{eTeH 3aBI1CMT OT
B03paCTa: B B03paCTe OT 1 ,l{0 3 JIeT - 3-5 KaneJIb, OT 3 ,l{O 6 JIeT -
5-10 KaneJIb, OT 10 ,l{0 14 JIeT - 1 q. JIO)KKa.
l\elleH/I1e reMOppar/l1l1eCK/I1X A/I1aTe30B, H/I13K01lt CBepTblBaeMOCT/I1
KpOB/I1, 3CCeHL4/11al\bH01lt TpoM60neH/I1/11, 60l\e3H/I1 Bepl\brocjJa
TIpl1HI1MaTb K)'H)KYTHoe MaCJIO no 1 CT. JIO)KKe 3 pa3a B ,l{eHb
nepe,l{ npl1eMOM nl1lUl1.
npeAOTBpaeH/I1e Kap/l1eCa /11 YKpenl\eH/I1e AeceH
KaJK,n:bIH ,l{eHb no 10 MI1HYT ,l{ep)KaTb BO PTY 0,5 CT. JIO)KKI1 KYH-
)KYTHoro MaCJIa. TIoCJIe npOBe,l{eHI1$1 np0l(eJ(ypbI npOnOJIOCKaTb
pOT CJIerKa nO,l{COJIeHHOH BO,l{OH.
CpeACTBO OT 3y6H01lt 601\/11
BTl1paTb KYH)KYTHoe MaCJIO B ,l{eCHY OKOJIO 60JIbHOro 3y6a.
CpeACTBO OT npOC1)'Abl
HeCKOJIbKO pa3 B TeqeHl1e ,l{H$I 3aKanbIBaTb B HOC no 3-4 Kan-
JII1 KYH)K}'THOro MaCJIa, a TaK)Ke BTMpaTh TemIOe KYH)KYTHoe Mac-
JIO (36-38 °C) B 06JIacTb rpY.lJ:HOH KJIeTKl111 B nO,l{OlliBbI crynHeH
BeqepOM nepe,l{ CHOM. TaKoe HapY)KHOe npl1MeHeHl1e KYH)K}'THOro
MaCJIa CJIe,l{yeT COqeTaTb C ero e)Ke,l{HeBHbIM npl1eMOM BHYTPb (no
0,5 CT. JIO)KKI13 pa3a B ,l{eHb MJIM YTPOM no 1 CT. JIO)KKe).
l\elleH/I1e R3BeHHoro KOl\/I1Ta /11 raCTp/l1Ta C nOBblWeHH01lt K/I1CI\OT-
HOCTblO
TIpl1HI1MaTb KYH)KYTHoe MaCJIO no 0,5-1 CT. JIO)KKe 2-3 pasa
B J(eHb nepe,l{ e,l{oH.
CpeACTBO OT 3anopOB
TIpl1HI1MaTb 1 pas B ,l{eHb 1 CT. JIO)KKY KYH)KYTHoro MaCJIa. TIpl1
T$I)KeJIbIX xpoHl1qeCKI1X 3anopax ,l{03Y YBeJII1QI1Tb - no 1 CT. JIO)KKI1
2 pasa B ,l{eHb.
131

CpeACTBo OT KMWellHblX KOAMK
MaCCIDKHbIMI1 )U311x<eHI1$1MI1 BTl1paTb KYHx<yrHoe MaCJIO B 06-
JIaCTb X<I1BOTa,l{O lIOJIHOrO BlII1TbIBaHI1$1, a lIO YTpaM HaTOIIIaK lIpl1-
HI1MaTb 20-30 r KYHx<yrnoro MaCJIa.
CpeACTBo OT BAa>KHOrO KaWMl
PaCTl1paTb ClIl1HY 11 rpY,l{b 2 pa3a B ,l{eHb COJIblO C KYHx<yrHbIM
MaCJIOM.
CHRTMe YCTaAOCTM M TR>KeCTM B Horax
MaCCl1pOBaTb HOrl1 TelIJIbIM KYHX<YTHbIM MaCJIOM C lIOCJIe.n:ylO-
lUl1M lIorpyx<eHl1eM Hor B TelIJIyro BaHHY C .n:06aBJIeHl1eM TpaB 11
ClIeUl1ti, OKa3bIBalOIl{I1X pa30rpeBalOIl{ee .n:eticTBl1e.
l\elleHMe BOCnaAMTeAbHblX 3a60AeBaHMM KO>KM M CAM3MCTbiX 060-
AOlleK
CMa3bIBaTb 60JIbHoe MeCTO RYHX<YTHbIM MaCJIOM 2-3 pa3a
B CYTKI1, a TaIOKe npl1HI1MaTb KYHX<YTHoe MaCJIO BHYTPb nepe,l{ e,l{oti
no 1 q. JIOX<Ke.
TIpl1 3Y,WIIl{I1X ,l{epMaTI1TaX 11 pa3,l{pIDKeHI1$1X KOX<11 npOTl1paTb
60JIbHoe MeCTO CMeCblO, npl1roTOBJIeHHoti CJIe,l{YIOl.I.{I1M 06pa30M:
CMernaTb B paBHbIX qaCT$lX COR 113 JII1CTbeB arr03 11 CBex<eBblx<a-
TbIM BI1HOrpa.n:HbIH COR, 3aTeM K O,l{HOH qaCTlI nOJIyqeHHOH CMeCI1
,l{06aBI1Tb o.n:HY qaCTb KYHX<YTHoro MaCJIa. TIOJIyqeHHYIO CMeCb
.n:JI$I YCI1JIeHI1$1 JIeqe6Horo 3<p<peKTa TaRx<e lIpl1HI1MaTb BHYTPb no
1 CT. JIOX<Ke 2-3 pa3a B ,l{eHb.
l\elleHMe MaCTMTa
IIpl1KJIa.z:tbIBaTb K rpY,l{11 CJIox<eHHYIO B HeCKOJIbKO CJIoeB MapJIIO,
CMOqeHHYIO B KYHX<YTHOM MaCJIe.
BocnoAHeHMe AecpML(MTa KaAbL(MR B opraHM3Me
Ex<e,l{HeBHO npl1HI1MaTb 1 CT. JIOX<KY KYHX<yTHoro MaCJIa.
06AerlleHMe AblxaHMR npM 6poHXMaAbHoM aCTMe
IIpl1HI1MaTb ex<e,l{HeBHO 1 CT. JIOX<KY KYHx<yrHOro MaCJIa.
132

Pacc'\a6J\eH/I1e HanpR>KeHHbiX MbIWL(, BblBeAeH/I1e WJ\aKOB /11 TOK-
C/I1HOB /113 OpraH/I13Ma
Maccl1poBaTb TeJIO KYHX<YTHbIM MaCJIOM.
CpeACTBO MR YJ\YllWeH/I1R CHa
Ha HOqb BTl1paTb KyHX<YTHoe MaCJIO B KOX<Y rOJIOBbI, rrO,l{OlliBbI
M 60JIbIIIMe rraJIbl(bI HOr.
KOCMenl'feCKOe npMMeHeHMe
KYHX<YTHoe MaCJIO OKa3blBaeT paH03aX<MBJI$lIOIIJ;ee, 6aKTepl1-
l(M,l{HOe, rrpOTI1BOBOCrraJII1TeJIbHOe, aHTMrpM6KOBOe, I1MMYHOCTI1-
MY JIl1pYIOIIJ;ee ,ZIeikTBMe, Y JIyqIIIaeT COCTO$lHMe KOX<M. 3TO rro-
rrYJI$lpHOe B HapO,l{HOH MelIl1l(I1He Cpe,l{CTBO JIeqeHI1$1 Pa3JIMQHbIX
,l{epMaTOJIOrI1QeCKMX 3a6oJIeBaHI1H 11 rrOBpeX<.lIeHMH KOX<M (paHbI,
ox<orn, SK3eMa, rrCOpl1a3, MI1K03bI 11 ,l{p.).
KYHX<YTHOe MaCJIO MCrrOJIb3yeTC$I 1) B qMCTOM Bl1lIe M B Kaqe-
CTBe 6a30BOro MaCJIa, 2) B KaqeCTBe 10-15%-HoH ,ZI06aBKM.
MacJIo KYHX<YTa rJIy6oKo rrpOHI1KaeT B KOX<Y, rrl1Ta5I, BOCCTa-
HaBJIMBa5I M YBJIaX<H$I$I ee. BbIpaBHI1BaeT 11 CM$lrqaeT KOX<Y, YCTpa-
H$leT rneJIYIIIeHMe M pa3,l{paX<eHlle (BI1TaMI1H E YBJIaX<H$leT KOX<Y,
a CKBa.rreH CTI1MYJIl1pyeT KMCJIOpO.lIHbIH 06MeH M KpoB006paIIJ;eHl1e
B Kox<e ).
IIpl1MeH$leTc$I ,ZIJI$I aKTIlBM3al(MI1 o6MeHa X<l1pOB 11 BOCCTaHOBJIe-
HM$I 3aIIJ;I1THbIX <PYHKl(MH Srrl1.ZIepMMca. IIO,ZlXO,l{I1T .lI.JI$I ex<e,l{HeBHoro
YX0,l{a 3a Kox<eH m06oro Tl1na. 3TO rrpl1po,l{HbIH YBJIaX<HlITeJIb ,l{JI$I
KOX<M, oc06eHHo CYXOH, YBMalOIIJ;eH, JJ.P$l6JIOH. EI10XI1MI1QeCKMe
KOMrrOHeHTbI KYHX<YTHOro MaCJIa, cnoco6cTBYIOIIJ;l1e eCTeCTBeHHoMY
cMHTe3Y KOJIJIareHa (npoTeI1HbI, KpeMHI1H, BI1TaMMH C), npM.ZIalOT
Kox<e ynpyrocTb M SJIaCTI1QHOCTb. KYHX<YTHoe MaCJIO cnoco6cTByeT
rroMepx<aHI1IO B HopMe BO,l{HQ-JIl1nl1.ZIHoro 6a.rraHca KOX<11 M BOCCTa-
HOBJIeHl11O 3aIIJ;I1THbIX <PYHKl{MH Snl1.ZIepMI1Ca, OQMIIJ;aeT nOBepXHOCTb
KOX<11 OT OTMepIIII1X KJleTOK, rp$l311 11 Pa3JII1QHbIX Bpe,l{HbIX BeIIJ;eCTB
M crroc06cTByeT BOCCTaHOBJIeHl11O KOX<HOro nOKpOBa.
l{eJIeCoo6pa3HO I1CnOJIb30BaTb KYHX<YTHoe MaCJIO JJ.JI$I yxo,l{a 3a
Kox<eH BOKpyr rJIa3 M HeX<HoM Kox<eM ,l{eTeM.
133

EIIJ;e O,l{HO BaiKHOe CBoikTBO ::noro MaCJIa - OHO cIIoc06cTByeT
BbIBe,l{eHI1IO TOKCI11.JHbIX IIpO.n;yKTOB 06MeHa BeIIJ;eCTB, 01.JI1IIJ;eHI1IO
KOiKl1, TaKI1M 06pa30M 3aMeMHeTCH CTapeHl1e KOiKl1. KYHiKYTHOe
MaCJIO - CI1JIbHbIH aHTI10KCI1,l{aHT (6JIaro,l{apH ,l{eHCTBI1IO Ce3aMO-
JIa), I1CT01.JHI1K Heo6xo,l{I1MOro KOiKe IJ;I1HKa. B ,l{peBHeH 03,l{OpOBI1-
TeJIbHOH CI1CTeMe AlOpBe.n;e CbIpoe KYHiKYTHoe MaCJIO I1CIIOJIb3yeTcH
HapYiKHO IIpl1 KOiKHbIX 3a60JIeBaHI1HX (B 1.JaCTHOCTI1, MaCJIO IIOMO-
raeT 1136aBI1TbCH OT IIOCJIeyrpeBbIX IIHTeH, pa3JII11.JHbIX pa3,l{paiKe-
HI1H KOiKl1, COIIpOBOiKLJ:alOIIJ;I1XCH ee IIOKpaCHeHl1eM, meJIYllIeHl1eM
I1JII1 BOCIIaJIeHl1eM), a TaKiKe MH MaCCaiKa. OHO OKa3bIBaeT rapMO-
Hl13l1pYIOIIJ;ee ,l{eHCTBl1e Ha KOiKY 11 OpraH113M.
KYHiKYTHoe MaCJIO CJIYiKl1T YJIbTpa<p110JIeTOBbIM <pI1JIbTpoM,
IIOrJlOIIJ;a5I Bpe,l{HbIe MH OpraHI13Ma Jlyql1. 3TO CBOHCTBO ,l{aeT B03-
MOiKHOCTb IIpl1MeHHTb MaCJlO C COJlHIJ;e3aIIJ;I1THOH QeJlblO. EoraToe
aHTI10KCI1,l{aHTaMI1 KYHiKYTHoe MaCJlO IIpe.n;OTBpaIIJ;aeT IIpeiK.n;eB-
peMeHHoe CTapeHl1e KOiKl1, B TOM 1.JI1CJle CBH3aHHoe C 1.Jpe3MepHbIM
B03,l{eHCTBl1eM COJIHe1.JHbIX JlY1.JeH 11J111 ropMOHaJIbHbIMI1 Hapyme-
HI1HMI1 (aHTI10KCI1.n;aHT Ce3aMOJl IIor JlOIIJ;aeT y JlbTpa<pHOJleTOBoe
113J1yqeHl1e, a TaKl1e BeIIJ;ecTBa, KaK <pI1TOCTepOJlbI, 4K>c<PoJII1III1-
,l{bI, OMera- 6 11 oMera-9 iKl1pHbIe KI1CJIOTbI, BI1TaMI1H E, BI1TaMl1HbI
rpYIIIIbI B, QI1HK, cIIoc06cTBYlOT HOpMaJI113aIJ;1111 rOpMOHaJIbHoro
6aJIaHca.
MacJIo cO,l{ep)KI1T 60Jlbmoe KOJlI11.JeCTBO JleQI1TI1Ha, II03TOMY ero
,l{06aBJIHIOT B KpeMbI .n;JIH 06J1aCTI1 rJla3, JlOCbOHbI, ry6HbIe IIOMa.z:tbI,
maMIIYHI1. KYHiKYTHoe MaCJIO MOiKHO I1CIIOJlb30BaTb B Ka1.JeCTBe
OCHOBbI .n;JIH ,l{oporl1X cMeceH IJ;BeT01.JHbIX apoMaToB.
KYHiKYTHoe MaCJIO IIOJle3HO IIpl1MeHHTb .n;JUI yxo,l{a 3a BOJlOCaMI1
Bcex TI1IIOB, B TOM 1.JI1CJIe OKpameHHbIMI1I1J111 COiKiKeHHbIMI1 XI1-
MI11.JeCKI1MI1 KpaCI1TeJIHMH. EJlaro,l{apH BI1TaMI1HY E MaCJIO ,l{eJlaeT
BOJlOCbI MHfKI1MI1, 6JIeCTHIIJ;I1MI1, CI1J1bHbIMI1, olTheMHbIMI1. EJlaro-
TBOpHO .n;eHcTByeT Ha )Kl1pHYIO 11 BOCIIaJIeHHYIO KO)Ky fOJlOBbI.
DJlaro.n;apH CBOI1M CBoHcTBaM KYHiKyrHoe MaCJIO ml1pOKO I1C-
IIOJlb3yeTcH B 1I0MamHeH KOCMeTOJlOrl111 IIpeiKLJ:e Bcero KaK 6a30Boe
MaCJIO lIJIH IIpl1rOTOBJIeHI1H pa3JII11.JHbIX KpeMOB, 6aJIb3aMOB, JlO-
CbOHOB, MaCOK lIJIH yxo.n;a 3a YBHlIaIOIIIeH, CYXOH, meJlymaIIIeHcH 11
1.JYBcTBI1TeJlbHoH KOiKeH JlI1Qa, PYK 11 mel1, YBJIaiKHHIOIIII1X KpeMOB
134

,ZJ;JUI KOXUI BeK, 6aJIb3aMOB ,WIJI ry6. TaK)Ke :no 3<}><}>eKTI1BHbIH KOM-
nOHeHT KOCMeTl1qeCKI1X Cpe,l{CTB, npe,l{HC13HaqeHHbIX ,WHI YXO,l{a 3a
)Kl1pHOH KO)KeH, QTO CBH3aHO C HOpMaJI113a.Ql1eH <}>YHKQI1H caJIbHbIX
)KeJIe3 IIO,l{ B03,l{eHCTBl1eM KYH)KYTHOrO MaCJIa.
KYH)KYTHoe MaCJIO HBJI»eTCH 6a30BbIM ,ZJ;JIH apoMarepaIIl1l1, IIpl1-
QeM JIyqrne Bcero COqeTaeTCH C 3<}>l1pHbIMI1 MaCJIaMI1 MI1PPbI, JII1-
MOHa, JIa.n;aHa, 6epraMOTa, repaHI1. 3TO cTa6I1JII13I1PYIOI.QI1H aHTII-
OKCI1,ZJ;aHT ,ZJ;JIH ,l{Pynlx 6a30BbIX MaCeJI. 113-3a BbICOKOH CTOHKO-
CTI1 K OKI1CJIeHI1IO KyHX<yTHoe MaCJIO ':faCTO IIpl1MeHHIOT B CMeCI1
C 6bICTpOOKI1CJIHIOIU;I1MI1C» MaCJIaMI1. Hanpl1Mep, cTa611JIbHOCTb
K OKI1CJIeHl11O MI1H,l{aJIbHOro MaCJIa B npl1CYTCTBl111 KYH)Kyrnoro
MaCJIa nOBbIrnaeTCH Ha 30%.
MaCJIo 6oraTo aHTI1CTpeCCOBbIM MarHl1eM, paCCJIa6JIHeT MbIrn-
QbI, I1CnOJIb3yeTcH ,ZJ;JIH paCCJIa6JIHIOI.Qero MaCCIDKa.
PeKOMelU(yeTCH Oql1IU;aTb KOX<y 11 CHI1MaTb MaKI1H)K KYH)KYT-
HbIM MaCJIOM. 3TO MaCJIO BKJIIOQalOT B COJIHQe3aIU;l1THYIO KOCMeTI1-
J<Y, I1CIIOJIb3yeMYIO KaK ,ZJ;JIH 3arapa, TaK 11 nOCJIe 3arapa.
HaPY)KHoe npl1MeHeHl1e KYH)KYTHOro MaCJIa B BI1,l{e KOCMeTl1':fe-
CKI1X BaHHOQeK cnoco6cTByeT YCI1JIeHl11O pOCTa HorTeH 11 npe,l{OT-
BpaI.QeHI1IO I1X JIOMKOCTI1 11 paCCJIOeHI1H. TaK)Ke KYH)KYTHoe MaCJIO
IIOMoraeT 1136aBI1TbCH OT HorTeBoro rpl16Ka.
B CBH311 C TeM, QTO KYH)KYTHoe MaCJIO 60raTO Heo6xo,ZJ;I1MbIM ,ZJ;JIH
3,ZJ;OpOBbH BOJIOC BI1TaMI1HaMI1 E 11 rpynnbI B, a TalOKe KpeMHl1eM,
OHO IIpl1MeHHeTCH npl1 JIOMKOCTI1 11 BbIna.z:teHI1I1 BOJIOC, ,ZJ;JIH nl1Ta-
HI1H 11 BOCCTaHOBJIeHI1H IIOBpe)K,l{eHHbIX I1JII1 OKparneHHbIX BOJIOC.
IIOCKOJIbKY 3TO MaCJIO HOpMaJII13YeT pa60TY CaJIbHbIX x<eJIe3, ero
I1CnOJIb3YIOT npl1 ce6opee.
04neHne KO>Kn I\nL.(a
KOCMeTI1QeCKI1H BaTHbIH TaMIIOH CMOQI1Tb B TenJIOH BO,l{e, OT-
x<aTb, HCiHeCTI1 Ha Hero HeCKOJIbKO KaneJIb KYHX<YTHoro MaCJIa 11
IIpOTepeTb 11M KOX<Y JII1IJ;a.
Y8I\a>KH$lIOaJl n nnTalOLLlaR MaCKa Al\R I\nua n 061\aCTn AeKOl\bTe
MacKa cYX<I1BaeT nopbI, CHI1MaeT BOCIIaJIeHl1e 11 pa3,l{pax<eHl1e,
IIOJIe3Ha J],JIH X<l1pHOH, CYXOH, rneJIyrnaIIIeHcH 11 YBH,ZJ;aIOI.QeH KOX<I1.
135

JIerKMMM ,n:BM)I(eHMHMM HaHeCTM KYH)I(YTHOe MaCJIO Ha JIMUO M
06JIaCTb ,n:eKOJIbTe. Qepe3 30 MMHYT npOMOKHYTb M3JIMIllKM MaCJIa
CaJI<peTKoii.
MaCKa M$l YMeHbWeHl1$l OTe4HOCTI1 AI1L(a
CMeIllaTb 1 q. JIO)l(KY KYH)I(YTHoro MaCJIa M 2 KanJIM 3<pMpHoro
MaCJIa MO)l()I(eBeJIbHMKa, MJIM COCHbI, MJIM MaH,n:apMHa. He60JIbIllOe
KOJIMqeCTBO nOJIyqeHHOii CMeCM HaHeCTM Ha KOHqMKM naJIbueB M
JIerKMMM MaccMpYIOIIJ;MMM ,n:BM)I(eHMHMM BTMpaTb B KO)l(Y JIMua.
Macca>K AA$l YKpenAeHI1$l HorTei1
OnycTMTb KOHqMKM naJIbueB B TenJIYIO BO,n:y C ,n:06aBJIeHMeM JIM-
MOHHoro COKa Ha 10 MMHYT. 3aTeM BbITepeTb naJIbUbI M B TeqeHMe
5 MMHYT MaCCllpOBaTb KOHqMK Ka)l(,n:oro na.nbIa, MCnOJIb3YH KYH-
)l(YTHoe MaCJIO.
nl1TalOU(a$l MaCKa AA$l BOAOC
BTepeTb KYH)I(YTHoe MaCJIO B KO)l(Y rOJIOBY MaCCMpYIOIIJ;MMM
,n:BM)I(eHMHMM. CMbITb MaCJIO qepe3 30 MMHYT TenJIoii Bo,n:oii C III aM -
nYHeM. BbInOJIHHTb npoue,n:yPY 1-2 pa3a B He,n:eJIIO, 3TO nOMO)l(eT
Ha,n:OJIrO coxpaHMTb KpacoTY M 3)];OpOBbe BOJIOC.
AbHSlHOE MACAO
JIbHHHoe MaCJIO - 3TO )l(MpHOe pac-
TMTeJIbHOe MaCJIO, nOJIyqaeMOe M3 ceMHH
JIbHa. OHO OTHOCMTCH K 6bICTpOBbICbI-
XaIOIIJ;MM MaCJIaM, nOCKOJIbKY JIerKO no-
JIMMepM3yeTcH B npMCYTCTBMM KMCJIOpo,n:a
B03,n:yxa (BbICbIxaeT). 3Ta cnoc06HOCTb
CBH3aHa C BbICOKMM co,n:ep)l(aHMeM HeHa-
CbIIIJ;eHHbIX )l(MpHbIX KMCJIOT: 45-60% JIM-
HOJIeHOBOii, 15-30%JIMHOJIeBOii, 13-30%
OJIeMHoBoii. Co,n:ep)l(aHMe HaCbIIIJ;eHHbIX
KMCJIOT - 9-11 %. T aK)I(e B MaCJIe eCTb BMTaMMHbI A, E, F M MMHe-
paJIbHbIe BeIIJ;eCTBa.
136

CJIOBO JIeH B rrepeBO,l{e C JIaTI1HCKOrO $I3bIKa 03Ha'IaeT Hal1-
60JIee nOJIe3HbIH. I1CTOpl1$1 rrpl1MeHeHI1$1 3TOrO paCTeHI1$1 JJ:peB-
H$I$I, 113BeCTHO 0 B03,l{eJIbIBaHI1I1 ero B ErnnTe, Cl1pl1l1, IIaJIecnme
60JIee 5 TblC$l'I JIeT. IIpl1 apxeOJIOrl1'IeCKI1X paCKonKax CBaHHbIX
rrOCTpoeK HeOJII1Ta B llIBeHu;apl1l1 6blJII1 HaH,l{eHbI 06yrJIeHHbIe
OCTaTlm eJJ:bI, rrpl1rOTOBJIeHHOH 113 CeM$lH JIbHa, 06PbIBKI1 HI1TOK,
BepeBOK, ceTeH 11 TKaHeH 113 JIbH$lHOrO BOJIOKHa. TaKI1M 06pa30M,
'IeJIOBeK HeOJII1Ta yx<e B03JJ:eJIbIBaJI JIeH.
Ha pycl1 JIeH Bcer,l{a nO'II1TaJIl1, CJIO)KI1JIaCb rrOCJIOBl1ua: IIoce-
ellib JIeH - nO)KHellib 30JIOTO. IIoHa':laJIY JIeH BbIpaI.UI1BaJIl1 TOJIbKO
JJ;JI$I rrOJIY'IeHI1H JIbH$lHOH TKaHI1, O,l{eX<JJ:a 113 KOTOpOH npOCTO He3a-
MeHI1Ma B CYXYIO, x<apKyIO noro,l{Y. KpOMe TOro, 113 JIbH$lHOH MYKI1,
nOJIyqaeMoH H3 pa3MOJIOTbIX CeM$lH JIbHa, neKJII1 BKYCHbIH xJIe6 11
JIerrelllKI1, a JIbIDIHoe MaCJIO B nOCTHbIe ,l{HI1 ,l{o6aBJI$lJII1 B III1I.UY. Ho
o JIeKapCTBeHHOH CI1JIe CeM$lH JIbHa Y3HaJII1 B ,l{peBHeH pYCI1 TOJIb-
KO crrYCT$I HeKOTopoe BpeM$I. TorJJ:a-TO 11 CTaJIl1 rrpl1MeH$lTb JIbH$I-
Hoe MaCJIO 11 rop$l'Il1e KOMnpeCCbI 113 TOJI'IeHblX CeM$lH JIbHa ,n:JIH
JIe'IeHI1$1 O)KOrOB 11 HapbIBOB, a CJII1311CTbIH OTBap 113 CeM$lH JIbHa
CTaJI IIony JI$lPHblM HapO,l{HbIM cpeJJ:CTBOM JIe':leHII$I )KeJIYJJ:O'IHO-
KHllle':lHbIX 3a6oJIeBaHIIH. ECTb O.l1.Ha PYCCKaH 3ara,n:Ka, XOpOIliO rrOKa-
3bIBaIOI.UaH, KaKOe Illl1pOKOe IIpl1MeHeHlle HaxOJJ:llJI JIeH II KaK BbICOKO
OueHllBaJIHCb ero CBOHCTBa ':IeJIOBeKOM: EM.7I11 MeHH, KOJIOTIIJIII, BO
BCe ':IlIHbI rrpOH3BOLUUIII, Ha rrpecTOJI C uapeM rroca,n:llJIII.
IIo no,n:C'IeTaM 60TaHIIKOB, Ha muneH rrJIaHeTe HaC'IIlTbIBaeTC$I
OKOJIO 300 BHJJ;OB JIbHa, pacnpOCTpaHeHHbIX B YMepeHHbIX II cy6-
TpOITII':IeCKIIX paHoHax 3eMHoro Illapa, IIpe)KJJ:e Bcero CpeJJ:1I3eMHo-
MOpb$l II Ha ceBepO-3arra.n:e CeBepHoH AMepIlKII. PaCTeHI1$1 3Toro
pOJJ:a - OJJ:HOJIeTHlle llJIII MHoroJIeTHlle TPaBbI, 06pa3YIOI.Ulle pblX-
JIbIe KYCTbI, COCTO$lI.Ulle 113 TOHKIIX, TBep,n:bIX, I1HorJJ:a ,n:peBeCHeIO-
I.UIIX cTe6JIeH. l{BeTKII paCKpblBaIOTC$I TOJIbKO B COJIHe'IHblH JJ:eHb.
EblCTpO OTUBeTaIOT. Ho Ha rrepBblH B3rJI$I,n: Ka)KeTC$I, 'ITO JIeH IJ;Be-
TeT rrpO,l{OJIX<IITeJIbHoe BpeM$I, nOTOMY ':ITO rrOCTO$lHHO OTpaCTaIOT
Bce HOBbIe II HOBbIe cTe6JII1.
JIeH-,n:OJIryHeu; lI,n:eT Ha BOJIOKHO, y Hero MaJIOBeTBIICTbIH CTe-
6eJIb BbICOTOH 60-150 CM.
JIeH-Ky,l{pHIll- MaCJIWiHaH KyJIbrypa co cTe6JIeM BblCOTOH ,n:o
50 CM. JIeH-KY,l{p$lIlI OTJIII'IaeTaI TeM, 'ITO OH, no cpaBHeHllIO C ,l{OJI-
ryHUOM, HII3KOpOCJIblH II CIIJIbHO BeTBIITC$I: BeTBJIeHl1e Ha'II1HaeTC$I
137

C HmKHeH t:laCTM cTe6ml, C 60JIbIIIMM KOJIW-IeCTBOM QBeTOB. UBeTbI
60JIee KpynHbIe, qeM Y ,l{OJIryHQa. CeMeHa KpynHee, t:leM y ,l{OJIryHQa.
KOpHeBaH CI1CTeMa pa3BI1Ta JI)"-IIIIe. JIeH-KY.D;p$lIII B03,l{eJIbIBaeTC$I Ha
CeMeHa, M.D;yru:l1e Ha MaCJIO. BOJlOKHa ,l{aeT MaJIO, MOHO HM)Ke Kat:le-
CTBOM, t:leM BOJIOKHO JlbHa-,l{OJIryHQa.
JIeH - nOI1CTI1He YHI1KaJIbHoe pacTeHMe. Em ceMeHa cO,l{ep)KaT
QeHHbIH paCTI1TeJlbHbIH 6eJlOK, He06xo,l{MMbIe opraHI13MY paCTI1-
TeJlbHbIe )KMPbI, BMTaMMHbI, MMKp03J1eMeHTbI, KJIeTtlaTKY. UeJle6-
HbIe CBoHcTBa CeM$lH JIbHa IIIl1pOKO npI1MeH$lIOTC$I B HapO,l{HOH Me-
,l{I1QMHe .l{JI$I JIeqeHM$I MHOfMX 3a6oJleBaHI1H.
IIpO,l{YKTbI 113 JIbH$lHbIX ceMHH I1CnOJlb3YIOTC$I B KOCMeTOJlOrMI1.
OHI1 BXO.D;$IT B COCTaB MaCOK 11 KOMnpeCCOB, nOMOra51 COXpaH$lTb
MOJIO,l{OCTb 11 KpacOTy KO)KM.
CO BpeMeHeM, K CO)KaJIeHMIO, JlbH$lHOe MaCJIO Ha.D;OJlrO 6bIJIO
npaKTMt:leCKM BbITeCHeHO 60Jlee ,l{eIIIeBbIMI1I1 npOCTbIMI1 B np0l13-
BO,l{CTBe - nO,l{COJlHet:lHbIM, KYKYPY3HbIM, coeBbIM. Ho C npo6Y)K-
.D;eHMeM MHTepeca K eCTeCTBeHHbIM JleKapCTBaM, a TaIOKe 6J1afO-
,l{ap$l HOBbIM Ha)"-lHbIM pa3pa60TKaM M OTKPbITl1$1M B Me,l{I1QI1He,
JlbH$lHOe MaCJIO BepHYJlOCb 11, TaK CKa3aTb, B anTet:lKY, 11 Ha Haw
CTOJI.
qeM TaK u;eHHO JlbHHHOe MaCJlO? IIot:leMY B nOCJle,l{HMe m,l{bI B03-
HI1K ,l{a)Ke HeKOTopbIH 6YM no em I1CnOJlb30BaHI1IO? ,l{eJIO B TOM, t:lTO
)Kl1pHOe MaCJIO, nOJlyt:laeMOe 113 CeM$lH JlbHa, t:lpe3BbIt:laMHO 60raTO
HeHaCbII.QeHHbIMI1 )Kl1pHbIMI1 KI1CJlOTaMM (3a6era51 Bnepe,l{ MO)KHO
,l{a)Ke CKa3aTb, t:lTO 3TO 1.JYTb JlI1 He JlY1.JIIII1H M B Ka1.JeCTBeHHOM, M
B <pI1HaHCOBOM OTHOIIIemfM I1CTOt:lHI1K 3TI1X KI1CJIOT). I1MeHHo 6J1a-
m,l{ap$l TaKOMY CBoeMY COCTaBY JlbH$lHOe MaCJIO I1CnOJIb3yeTC$I ,l{mI
nOJl)"-leHI1$1 npenapaTa JIMHeTOJl, OKa3blBaIOI.QerO npOTI1BOCKJIe-
pOTW-IeCKOe AeHCTBl1e.
JIbH$lHOe MaCJlO - 3TO npO,l{YKT 113 CeM$lH JIbHa, )K11,l{KOCTb
3eJleHOBaTO-)KeJlTOrO UBeTa C npl1$1THbIM 3anaXOM. OHO CO,l{ep-
)KI1T ,l{O 70% Tpl1fJlI1QepM)J:OB JlI1HOJleBOH 11 raMMa-JlI1HOJleHOBOM
KMCJlOT (npl1 I1X npaKTI1t:leCKM l1,l{eaJlbHOM 6aJIaHCe, t:lTO TaK)Ke
Ba)KHO Y1.JI1TblBaTb), BI1TaMI1HbI F, A, E. To eCTb, KaK 11 B ,l{PYfMX
paCTI1TeJlbHbIX )Kl1pax, B HeM 60JIbIIIOe KOJlI1t:leCTBO HeHaCbIIUeH-
HbIX )Kl1pHbIX KI1CJlOT.
138

JIbH$lHOe MaCJIO rrpe,l{CTaBJI$leT C060H rrOqTI1 KOHueHTPl1pOBaH-
HYIO JII1HOJIeHOBYIO KI1CJIOTY - ,l{O 60%! ,lLn$l CpaBHeHIDI OTMeTI1M,
qTO B COeBOM MaCJIe aToH xmpHoH KI1CJIOTbI Bcero 8-12%, B ope-
xax, KapT<><peJIe, 606oBbIX, rreTpyrnKe 11 Toro He Ha6epeTc$I. ,l{ax<e
Moperrpo,l{YKTbI (B TOM qHCJIe 113BecTHbIH I1CTOqHI1K rrOJII1HeHaCbI-
meHHbIX xmpHbIX KI1CJIOT - pbI611H xmp) CO,l{epX<aT JII1HOJIeHOBOH
KI1CJIOTbI B 2 pa3a MeHbllIe.
KCTaTI1, MHorHM C Herrpl1BbIqKH He HpaBI1TC$I HeMHoro «pbI6-
HbIH» 3arrax JIbH$lHOro MaCJIa, a Be,lJ,b aTOT crreumlmQecKI1H 3arrax,
CBOHCTBeHHbIH 11 pbI6beMY xmpy, KaK paa rrOKaaaTeJIb BbICOKOro
KaQeCTBa MaCJIa, ero QI1CTOTbI, a TaIOKe ,l{OKaaaTeJIbCTBO Toro, QTO
ero He CMellIaJIl1 C n;pyrl1MI1 paCTI1TeJIbHbIMI1 MaCJIaMI1.
3aMeQeHO, QTO >Kl1pHoe MaCJIO CeM$lH JIbHa, rrp0l13paCTalOmero
B ceBepHbIX paHOHax, 60JIee 60raTO HeHaCbImeHHbIMI1 >Kl1pHbIMH
KI1CJIOTaMH, QeM 113 ceMHH IO>KHbIX paHOHOB.
KpOMe TOro, QTO JIbH$lHOe MaCJIO $IBJI$leTC$I a<}><}>eKTI1BHbIM JIe-
Qe6HbIM Cpe,l{CTBOM, aTO eme 11 ueHHbIH rrl1meBOH rrpO,l{YKT. O,l{Ha
BeCOBaJI e,l{mfl1ua MaCJIa 3aMeH$leT 2,25 e,l{I1HHUbI caxapa, 4 e,l{I1HI1-
UbI xJIe6a H 8 e,lJ,HHHU KapT<)(peJI$I. BOT rrOQeMY, KOr,l{a paHbllIe BO
BpeM$I rrOCTa rrOJIHOCTblO rrepexo,l{I1JII1 Ha yrrOTpe6JIeHI1e TOJIbKO
rrOCTHoro MaCJIa, 3,l{OpoBbe JIIO,l{eH He CTPa.z:taJIO.
,l{JI$I TOro QT06bI coxpaHHTb ueJIe6HbIe CBOHCTBa JIbH$lHOrO Mac-
JIa, ero CJIe,lJ,yeT XpaHI1Tb B IIJIOTHO 3aKpbITOH TeMHOH eMKOCTI1
B rrpOXJIa,lJ,HOM MeCTe He 60JIee 6 MeC$lueB, He rrO,l{BepraTb TerrJIO-
BOH 06pa60TKe. llocJIe OTKpbITH$I MaCJIO MO>KHO xpaHHTb TOJIbKO
B XOJIO,l{I1JIbHI1Ke. OHO 6bICTpO OKI1CJI$leTC$I, aKTHBHO rrorJIOmaeT
KI1CJIOpO,l{, CTaHOBHTC$I ryme, YTpaQI1BaJI rrpl1 aTOM CBOl1ueJIe6HbIe
CBOHCTBa.
,l{JI$I rrOJIYQeHH$I JIbH$lHOrO MaCJIa 113 CeM$lH JIbHa B CTapHHY cy-
meCTBOBaJIa oc06aJ1 TeXHOJIOrl1$1. CeM$I BHaQaJIe rrO,l{>KapI1BaJIl1,
3aTeM ,l{aBI1JII1 B cTyrre. llpH TaKOM rOp$lQeM crroco6e YBeJII1QI1-
BaJIC$I BbIXO,l{ MaCJIa, 11 OHO HMeJIO 6JII13KI1H K Hepa<}>I1Hl1pOBaHHO-
MY rrO,l{COJIHeQHOMY BKYC H 3arrax. O,l{HaKO rOp$lQI1H crroc06 rrpl1-
BO,l{I1JI K paapyrneHHIO caMbIX ueHHbIX KOMrrOHeHTOB JIbH$lHOrO
MaCJIa.
139

q To6bI He TepHJII1Cb rrOJIe3HbIe CBOHCTIa, COBpeMeHHbIe rrpol13-
BO.ll:l1TeJII1 rrOJIyqalOT JIbHHHOe MaCJIO MeTO.ll:OM XOJIO.ll:HOrO rrpecco-
BaHI1H. CeMeHa JIbHa rrO.ll:BepralOTCH rrpeCCOBaHl11O rrpl1 TeMrrepa-
TYpe He BbIllie 40-45 0c. Bce IIOJIe3HbIe 6110JIOrnqecKI1 aKTI1BHbIe
Bew:eCTBa, BI1TaMI1HbI, cpoccpOJIl1rrl1.l1:bI, HeHaCbIw:eHHbIe )Kl1pHbIe
KI1CJIOTbI npl1 3TOM coxpaHHIOTCH.
BbI)KaTOe XOJIO.ll:HbIM crroco60M JIbHHHOe MaCJIO I1MeeT 30JIOTI1C-
TO-)KeJITYIO oKpacKY, a rOpHql1M - HeMHoro 60JIee TeMHYIO, OT
HHTapHoH .lI:O KOpI1QHeBoH. 3arrax 11 BKYC Y MaCJIa, BbI)KaTOrO xo-
JIO.ll:HbIM crroco60M, CBe)KI1H, crreltl1cpl1QeCKI1H. Y MaCJIa, BbI)KaToro
rOpHQI1M crroco6oM, OHI1 60JIee pe3Kl1e, e.ll:KOBaTbIe.
nHUJ,eBoe npHMeHeHHe
DJIaro.ll:apH CBOI1M )'HI1KaJIbHbIM BKYCOBbIM KaQeCTBaM 11 rrl1w:e-
BOH lteHHOCTH npO.ll:YKTbI 113 cewm JIbHa aKTI1BHO I1CrrOJIb3YIOTCH
B cOBpeMeHHoH KYJII1Hapl1l1. JIbIDIHoe MaCJIO rrOJIe3HO yrroTpe6.rrHTb
B nl1W:Y. 3TO O.ll:I1H 113 CTapeHlIIl1X rrpO.ll:YKTOB, TPa.zI.I111HOHHO I1CrrOJIb-
3yeMbIx B PYCCKOH KYXHe. Ho I1CrrOJIb30BaJIl1 3TO MaCJIO B rrl1W:Y 11
B .lI:Pyrl1x CTpaHax - 11 B EBporre, 11 B AMepl1Ke. K CO)KaJIeHI1IO, B HO-
Boe BpeWI 3HaQeHI1e JIbHHHOro MaCJIa B muneH CTpaHe 6bIJIO YTpaQe-
HO, HO Y)Ke JIeT .lI:eCHTb, a MO)KeT 11 60JIblIIe, KaK OHO BHOBb CTaJIO BOC-
Tpe60BaHHbIM, 11 XOTH MHOrl1e CerO.ll:HH CQI1TalOT ero BKYC CJIl1lIIKOM
crreltl1cpl1QeCKI1M, 3TO MaCJIO HalIIJIO CBoe MeCTO He TOJIbKO B ,n:l1eTI1-
QeCKOM nl1TaHI1I1, HO 11 B 06bIQHOM rrOBce.ll:HeBHOM paItl10He.
B pa3BI1TbIX CTpaHax, JIIO,n:11 KOTOpbIX Qpe3BbIQaHHO 3a11HTepeCO-
BaHbI COXpaHeHl1eM 3,n:OpOBbH 11 aKTI1BHbIM ,n:OJIroJIeTl1eM, nOTpe6-
JIeHl1e JIbHHHOro MaCJIa rrepe)KI1BaeT HacToHW:I1H 6YM. B AMepl1Ke
1III1pOKO rrporraraH.lI:l1pYIOTCH CaJIaTHbIe 3arrpaBKI1 Ha ero OCHO-
Be, a ceMeHa JIbHa 06H3aTeJIbHbI B paltl10He lIIKOJIbHOrO rrI1TaHI1H.
B fepMaHl111 JIbHHHOe MaCJIO I1,lJ,eT K orYPltaM 11 nOMI1,n:opaM, 11M 3a-
npaBJIHIOT npOTepTbIH B rraCTY TBopor, B KOTOpbIH,n:06aBJIeHbI COJIb
11 TMI1H. B KaHa,n:e JIbHHHOe MaCJIO rrpl1MeHHIOT B rrp0I13Bo,n:CTBe
Maprapl1Ha. B o6w:eM, BO BceM Ml1pe Me.ll:l1UI1Ha 3aHBJIHeT: yrroTpe6-
JIeHl1e JIbHHHOro MaCJIa - 3HaQl1TeJIbHbIHlIIar K 03,n:opOBJIeHI1IO Ha-
lIIero rrI1TaHI1H.
140

MacJIo xoporno rrepeHOCMTC.SI .n:aJKe rrpM .n:JIMTeJIbHOM rrpMMeHe-
HMM, He .n:aeT rr060qHbIX 3cpcpeKTOB, rrpaKTlfqeCKM He MMeeT rrpOTM-
BorrOKa3aHMM, He BbI3bIBaeT rrpMBbIKaHM.SI, He .SIBJI.SIeTC.SI .n:OIIMHrOM,
He B3aMMo,U,eMcTByeT C aJIKOrOJIeM, COqeTaeTC.SI C JIeKapCTBeHHbIMM
Cpe.n:CTBaMM, HOpMaJIM3yeT )KMpoBOM 06MeH ( CHM)KaeT M36bITOqHoe
co.n:ep)KaHMe )KMpa B opraHM3Me).
JIbH.SIHOe MaCJIO JIerqe YCBaMBaeTC.SI rrpM yrroTpe6JIeHMM C Karna-
MM: OBC.SIHOM, rpeqHeBOM, pMCOBOM, rrrneHHOM M .n:pyrMMM. TaK)Ke
rrOJIe3HO KOM6MHMpOBaTb 3TO MaCJIO C paCTMTeJIbHbIMM 6eJIKaMM,
BXO.n:.SIW:MMM B COCTaB ropoxa, 606oB, cpaCOJIM, COM.
MacJIo JIbHa TaK)Ke neJIecoo6pa:mo yrroTpe6JI.SITb B COqeTaHMM
C OBow:aMM, rrpe)K,U,e Bcero C MOpKOBbIO, CBeKJIOM, KarrYCTOM. 3TO
oco6eHHO BaJKHO .n:JI.SI JIIO.n:eM C 3a6oJIeBaHM.SIMM cep.n:na M rreqeHM,
rrOBbIrneHHbIM ,U,aBJIeHMeM. CBeKJIa CHM)Kaer apTepMaJIbHOe ,U,aBJIe-
HMe, a JIbH.SIHOe MaCJIO paCTBOp.SleT XOJIeCTepMHOBbIe 6JI.SIrnKM Ha
CTeHKax KpOBeHOCHbIX COCY,U,OB, OqMW:a.s:t MX TaKMM 06pa30M.
,[{JI.SI YBeJIMqemrn BbIpa60TKM cepOTOHMHa B opraHM3Me Tpe6y-
eTC.SI yrroTpe6JI.SITb JIbH.SIHOe MaCJIO CO p)KaHbIM XJIe60M MJIM p)Ka-
HbIMM cyxap.SlMM (:3TO, K CJIOBY, OqeHb BKYCHO), C KYp.SlTMHOM, MH-
.n:IOrnaTMHOM, pbI6oii.
JIIO.n:M C 60JIbHOii rreqeHbIO MoryT OlI.{YTMTb BpeMeHHbIii .n:MC-
KOMcpOpT rrOCJIe rrpMeMa MaCJIa. 3TO 061>.SICH.SIeTC.SI TeM, qTO JII060e
MaCJIO .SIBJI.SIeTC.SI .n:orrOJIHMTeJIbHOii HarPY3Koii Ha 60JIbHYIO rreqeHb.
O.n:HaKO rrepe)KMBaTb M3-3a rro.n:06HbIX ow:yw:eHMii He CTOMT. JIyq-
rne IIo.n:.n:epiKaTb pa60TY rreqeHM )KeJIqerOHHbIMM cpe.n:CTBaMM MJIM
MMHepaJIbHOM Bo.n:oii. 11 rrOCTerreHHO rreqeHb 03.n:OpOBMTC.SI M CTa-
HeT HOpMaJIbHO pa60TaTb 6ea rrOMOlI.{M .n:pyrMx Cpe.n:cTB.
I1crroJIb30BaTb JIbH.SIHOe MaCJIO B rrMlI.{y MO)KHO KaK B qMCTOM
BM.n:e, TaK M B CMeCM C .n:pyrMMM paCTMTeJIbHbIMM M )KMBOTHbIMM
MaCJIaMM, B MaiioHe3ax, ero MO)KHO CMernMBaTb C 6eJIKOM (CbIp, Ke-
cpMP, iiorypT), C Me,U,oM, CPPYKTaMM, cMporroM. Ero MO)KHO CMernaTb
C OJIMBKOBbIM MJIM CJIMBOqHbIM MaCJIOM .n:JI.SI YJIyqrneHM.SI MX IIMTa-
TeJIbHOCTM. Oco6eHHo rrOJIe3Ha CMeCb C rrpOTeMHoM.
,[{MeTOJIOrM 06bIqHO peKoMeH,lJ,YIOT JIbHRHOe MaCJIO KaK caMoe
JIerKoycBo.SleMoe M caMoe rrOJIe3HOe, oco6eHHo .n:JI.SI JIIO,U,eii C Hapy-
rneHMeM )KMpOBOro 06MeHa. ,[{eiicTBMTeJIbHO, cyw:ecTByeT orpoMHoe
141

KOJIHqecrBo 3a6oJIeBaHHM, rrpl1 KOTOpbIX JIbHHHOe MaCJIO H cO,ZJ;ep-
)Kall.{HeCH B HeM rrOJIHHeHaCbIll.{eHHbIe »mpHbIe KHCJIOTbI oMera-3
H oMera-6 Heo6xo,n:HMbl opraHH3MY, oco6eHHO )KeHCKOMY, HarrpH-
Mep, B rrepHO,n: 6epeMeHHOCTH - ,ZJ;JIH rrpaBHJIbHoro cpOpMHpOBaHHH
roJIOBHOrO M03ra 6Y,ZJ;Yll.{ero pe6eHKa. JIbHHHoe MaCJIO rrOMoraeT
HOpMaJIH30BaTb )KHpOBOM 06MeH, TO eCTb C ero rrOMOll.{blO MO)KHO
He TOJIbKO nO.lUI:ep)KHBaTb CPOPMY, HO H KoppeKTHpOBaTb OTKJIOHe-
HHH.
YrroTpe6JIeHHe JIbHHHOro MaCJIa OqeHb BaJKHO ,ZJ;JIH BererapHaH-
IJ.eB H JIIO,n:eM, B qbeM paIJ.HOHe OTCYTCTByeT pbI6a, )KHp KOTOpOM CO-
,n:ep)KHT HeHaCbIll.{eHHbIe )KHpHbIe KHCJIOTbI. Be,n:b JIbHHHOe MaCJIO,
KaK Y)Ke rOBOpHJIOCb, rro cO,ZJ;ep)KaHHIO HeHaCbIll.{eHHbIX )KHpHbIX
KHCJIOT 3HaqHTeJIbHO rrpeBocxo,n:HT pbI6HM )KHp.
06ll.{He peKOMeH.ZJ:aIJ.HH rro HCrrOJIb30BaHHIO JIbHHHOro MaCJIa
B KYJIHHapHH TaKOBbI. OHO rro,n:XO,ZJ;HT ,ZJ;JIH 3arrpaBKH CBe)KHX ca-
JIaTOB H BHHerpeTOB. Ero MO)KHO CMeIlIHBaTb CO CMeraHOM, MaMO-
He30M H ,n:pyrHMH COCTaBJIHIOll.{HMI1 ,ZJ;JIH rrpHrOTOBJIeHHH COYCOB.
JIbHHHbIM MaCJIOM MO)KHO 3arrpaBHTb JII06yIO KaIlIY, BapeHbIM Kap-
TocpeJIb, ,n:06aBJIHTb B nepBbIe H BTopbIe 6JIIO,n:a. OqeHb BKYCHO H
nOJIe3HO CMeIlIHBaTb JIbHHHOe MaCJIO C TBoporOM H 3eJIeHblO.
A Terrepb HeCKOJIbKO peu:errTOB npHrOTOBJIeHHH 6JIIO,n: C HCrrOJIb-
30BaHHeM JIbHHHOro MaCJIa H JIbHHHbIX ceMHH.
naCTa C 3eJ\eHblM J\YKOM M KpanMBoM
Hlllpedueumbl: 100 r rraCTepH30BaHHoro TBopora, 100 r 6Pb1H3bI,
2 CT. JIO)KKH JIbHHHOro MaCJIa, 3 CT. JIO)KKH CMeCH MeJIKO Hapy6JIeH-
HbIX JIHCTbeB MOJIO,n:OM KpanHBbI H 3eJIeHoro JIYKa.
Cnoco6 npUlOmOBJleuWl. TBopor H 6pbIH3Y npOTepeTb qepe3 MeJI-
Koe CHTO ,ZJ;O nacToo6pa3Horo COCTOHHHH, qTo6bI He 6bIJIO KOMOq-
KOB. MeJIKO Hapy6JIeHHbIe JIHCTMI MOJIO,n:OM KpanHBbI H 3eJIeHbIM
JIYK 3arrpaBHTb JIbHHHbIM MaCJIOM H XOpolliO paCTepeTb. K CbIpHO-
TBOpO)KHOM Macce ,ZJ;o6aBHTb 3eJIeHYlO 3arrpaBKY H B36HTb.
CeJ\eA04Ha3aKYCKa
HUlpedueumbl: 4 cpHJIe CeJIb,ZJ;H, 1 JIYKoBHIJ.a, 1 H6JIOKO, 1 He-
60JIbIlIOM MapHHOBaHHbIM orypeIJ., 1 CT. JIO)KKa JIHMOHHOro COKa,
142

3 CT. JIO)KKM JIbHHHOrO MaCJIa, 2 CT. JIO)KKM CJIMBOK, 2-3 rrepblWKa
3eJIeHOrO JIYKa, 1 rrY1:IOK YKporra, rro BKYCY - 1:IepHblM nepelt, caxap
M COJIb.
Cnoco6 npUlOm06JleHWl. <1>MJIe CeJIb,U,M rrpOMblTb B XOJIO,U,HOM BO-
,U,e, 06CYWMTb, HapeaaTb TOHKMMM rrOJIOCKaMM. 516JIOKO 01:lMCTHTb,
y,U,a.nMTb cepMeBMHY, Hape3aTb MeJIKMMM Ky6MKaMM M C6pbl3HYTb
JIHMOHHblM COKOM. MeJIKO Hape3aTb orypelt M perr1:laTblM JIYK. Bce
CJIO)KMTb B MMCKY M XOpOllIO rrepeMemaTb.
TIpMroToBHTb 3arrpaBKY: CMemaTb JIMMOHHblM COK, JIbHHHOe
MaCJIO M CJIMBKM, 3anpaBMTb COJIblO, caxapOM M rreplteM rro BKY-
cy, XopOWO B36MTb, rrOJIHTb 3arrpaBKOM 3aKYCKY M XopOWO rrepe-
MewaTb, CBepXY rrOCbIIIaTb MeJIKO HapeaaHHblM 3eJIeHblM JIYKOM M
YKporrOM.
JIY1:IIIIe Bcero rro,U,aBaTb C OTBapHblM paCCbIII1:IaTblM KapTo<t>e-
JIeM.
OBOl1lHOU BnTaMnHHblU CaAaT
HHzpedueHmbl: 150 r 6POKKOJIM, COJIb, 8 KpaCHblX JIYKOBMlt,
2 arreJIbCMHa, 1 CT. JIO)KKa JIbHHHOro ceMeHH, 3 CT. JIO)KKM arreJIbCH-
HOBoro COKa, 1 CT. JIO)KKa YKcyca, 0,5 1:1. JIO)KKM rop1:lMltbl, 1:IepHblM
rrepelt, 2 CT. JIO)KKM JIbHHHOro MaCJIa, 0,5 n)"lKa 3eJIeHoro JIYKa.
Cnoco6 npUlOm06JleHUR. EpOKKOJIM 01:lMCTMTb, rrOMblTb M paa-
.u.eJIMTb Ha ColtBeTMH. EJIaHmMpOBaTb B KMrrHeM rro.u.cOJIeHHOM
Bo,U,e B Te1:leHHe 3 MMHYT, nOCJIe :=noro BO,U,Y CJIMTb. JIYK 01:lHCTMTb,
Hape3aTb KOJIbltaMM. ArreJIbCMHbl 01:lMCTMTb, CHHTb C .u.OJIeK KO-
)KMlty. CJIO)KMTb rro.u.rOTOBJIeHHYIO KarrYCTY, JIYK H arreJIbCHHO-
Bble .u.OJIbKM B MMCKY, ,U,06aBMTb ceMH JIbHa. ,[{.1IH coyca CMemaTb
arreJIbCMHOBblM COK, YKCYC, rOp1:lHltY, COJIb M rrepelt, WIMTb MaCJIO.
TIOJIMTb COYCOM rrpMrOTOBJIeHHblM ca.naT, OCTOpO)KHO rrepeMe-
maTb ero. OCTaBMTb Ha 1 1:Iac. 3eJIeHblM JIYK MeJIKO Hape3aTb M
rrOCbIIIaTb MM CaJIaT.
PYCCKI1U ceBepHblu CaAaT
HlllpeiJueHmbl: 1 rryqOK pe.u.MCKH, 8 TOHKMX JIOMTMKOB COJIeHOM
ceMrM, 50 r Cblpa, 2 CT. JIO)KKM rro.u.COJIHe1:lHbIX CeMe1:leK, 1 KpaCHa5I.rry-
KOBMlta, 3 CT. JIO)KKM JIbHHHOro MaCJIa, 2 CT. JIO)KKH 6eJIoro BMHHoro
143

YKcyca, 1 'l. JIO)KKa caxapa, rro 0,5 'l. JIO)KKJ1 rop'lJ1IJ;bI J1 xpeHa, no
BKYCY - COJIb, MOJIOTbIM 'lepHbIM J1 KpacHbIM rrepel.{.
Cnoco6 npmOm06JleuWl. CeMe'lKJ1 rrpe.n:BapJ1TeJIbHO 06)KapMTb
Ha CYXOM CKOBOpO.n:e J1 OCTy.n:J1Tb. JIYK O'lMCTMTb J1 MeJIKO Hape-
3aTb, 3anpaBMTb JIbHHHbIM MaCJIOM, rrOCOJIJ1Tb, rrOrrep'lJ1Tb, .n:06a-
BJ1Tb caxap, rop'lJ1IJ;Y M xpeH J1 XOpOlliO B36J1Tb. Pe.n:McKY Hape3aTb
TOHKJ1MJ1 KpY)KO'lKaMM M n:06aBMTb B JIYKOBYIO Maccy. CbIp Hape-
3aTb TOHKJ1MJ1 (rrO'lTJ1 np03pa'lHbIMM) JIOMTJ1KaMJ1.
Ha KIDK.n:yIO rropIJ;MOHHYIO TapeJIKY rrOJIO)KMTb rro 2 JIOMTMKa
CeMfM, Ha pbI6y BbIJIO)KMTb 1-2 CT. JIO)KKM JIYKOBOM MaCCbI C pe.n:M-
CKOM, HaKpbITb JIOMTMKOM CbIpa (ero MO)KHO QmrypHO CBepHYTb) M
nOCbmaTb CeMe'lKaMJ1.
n'\OB C OTKI1AHblM PI1COM no-xope3MCKI1
Huzpeoueumbl: 300 r pMca, 200 r MHca, 50 r )KMpa, 200 r MOpKO-
BM, 25 r JIYKa, JIbHHHOe MaCJIO, COJIb J1 crreIJ;J1M - rro BKYCY.
::ho o.n:Ha M3 KJIaCCM'leCKJ1X pa3HoBJ1.n:HocTeM nJIOBa, KOTOpyIO
roTOBHT B Xope3Me Ha cBa.n:b6ax, rrpa3.n:HJ1Kax M 60JIbllIJ1X TOp)Ke-
CTBax.
Cnoco6 npmOm06JleuWl. TpeTb JIbHHHOro MaCJIa rrepeKaJIMTb
B KOTJIe, 06)KapMTb B HeM HapeaaHHoe KPynHbIMM KYCKaMM MHCO M
JIYK, Hape3aHHbIH KpyrrHbIMM KOJIbIJ;aMM. MOPKOBb, Hape3aHHYIO
6pYCO'lKaMM, BbIJIO)KMTb rrOBepx MHca pOBHbIM CJIoeM M 3aJIMTb BO-
.n:OM TaK, ':IT06bI CJIerKa rrOKpbITb CO.n:ep)KMMOe KOTJIa. BapJ1Tb Ha Me.n:-
JIeHHOM orHe .n:o rrOJIHOM rOTOBHOCTM MHca J1 MOpKOBM. 3anpaBMTb
COJIbIO M crreIJ;MHMM. TIepe6paHHbIM J1 rrpOMbITbIM B TpeX-'leTbIpex
BOliax pJ1C OTBapMTb B .n:PyroM KOTJIe .n:o rrOJlyroToBHOCTJ1 TaK, 'lT06bI
pJ1CMHKM He rrpMJIMrraJIJ1 .u.Pyr K .n:Pyry, OTKJ1HYTb B .u.ypllIJIar H .u.aTb
rrOJIHOCTbIO CTe'lb Bo.u.e. OTKJ1HYTbIM pMC BbIJIO)KJ1Tb B rrepBbIM KOTeJI
rrOBepx MHca M MOpKOBJ1.
OCTaBllIMeCH .n:Be TpeTJ1 JIbHHHoro MaCJIa rrepeKaJIMTb OT.n:eJIbHO
J1 B rOpH'leM BM.n:e paBHOMepHO BbIJIJ1Tb Ha pMC, rrpM STOM nepe.rro-
na'lJ1BaH era TaK, 'lT06bI MaCJIO BrrMTaJIOCb B Ka)K.n:yIO pMCJ1HKY. 3a-
TeM, pa3pOBHHB pJ1C Ha rrOBepXHOCTJ1 llIYMOBKOM, HaKpbITb KOTeJI
KpbIlliKOM Ha 10-15 MMHyr.
144

fOTOBbIH nJIOB nepeMernaTb, BbIHYTb M5ICO, HapC3aTb MeJIKI1MI1
KYCKaMI1, BHOBb CMcrnaTb C nJIOBOM, BbIJIOJKI1Tb ropKOH Ha cnel.tI1-
aJIbHoe 6JI1oJ{o C yrJIy6JIeHHbIM J{HOM (6aJ{51) 11 nOJ{aTb na CTOJI.
CenMK c ceMe4KaMM
Hlllpeduellmbl: 50 r CeMeqeK JIbHa, 30 r J{pOJKJKeH, 450 MJI BOJ{bI,
2 q. JIOJKKI1 COJII1, 2 q. JIOJKKI1 caxapa, 50 r CeMeqeK rrOJ{COJIHyxa,
150 r pJKaHOH MYKI1, 900 r MYKI1 J{.IDJ CerrI1Ka, JIbH5IHOe CeM5I J{JI5I
rrOCbIIIKI1.
Cnoco6 npUlOm06JlellWl. Pa3BeCTI1 J{pOJKJKI1 B TerrJIOH BOJ{e, J{O-
6aBI1Tb COJIb, caxap, MaCJIO, CeMeqKI1, 3aTeM BCbIIIaTb o6a BI1J{a MY-
KI1 11 BbIMernI1BaTb, nOKa TeCTO He 6YJ{eT OTCTaBaTb OT KpaeB MI1CKI1.
3aTeM rrpI1CbIIIaTb MYKOH, HaKpblTb 11 rrOCTaBI1Tb Ha 40 MI1HYT B Te-
nJIoe MeCTO.
BbIJIOJKI1Tb TeCTO Ha npI1CbIIIaHHbIH MYKOH CTOJI, eme pa3 BbI-
MeCI1Tb 11 BbIJIenI1Tb YJ{JII1HeHHbIH 6aTOHQI1K, nepeJIOJKI1Tb Ha npo-
TI1BeHb, HaKpbITb 11 J{aTb nOJ{OHTI1 - npI1MepHO B TeQeHI1e 30 MI1-
HYT. C6pbI3HYTb 6aTOHQI1K BOJ{OH, nOCbmaTb JIbH5IHbIM ceMeHeM,
HaHeCTI1 OCTpbIM IIOJKI1KOM Y30PbI 11 BbIIIeKaTb 40-45 MI1Hyr npI1
TeMnepaType 200 0 C.
BI1TaMI1HHblM AecepT
Hlllpeduellmbt: 4 t.J:. JIOJKKI1 HeJKI1pHoro TBopora, 2 Q. JIOJKKI1
JIbH5IHOro MaCJIa, 0,5 JII1MOHa, 1 6aHaH, 2 CT. JIOJKKI1 py6JIeHbIX ope-
XOB, 2 CT. JIOJKKI1 3epeH OBca I1JII1 51QMeH5I, JIl06bIe <PPYKTbI, MeJ{.
Cnoco6 npUlOm06JlellWt. TBopor npOTepeTb Qepe3 QaCTOe CI1-
TO J{O eJ{I1Hoo6pa:moro COCT05lHI151 11 B36I1Tb C JIbH5IHbIM MaCJIOM.
,[{o6aBI1Tb COK JII1MOHa, paCTepTbIH 6aHaH 11 HeMHoro MeJ{a, opexI1,
cbIpbIe CBeJKeMOJIOTbIe 3epHa OBca I1JII1 51QMeH5I, JIlO6bIe <PPYKTbI,
Hape3aHHbIe KYCOt.J:KaMI1. ElI1e pa3 Bce rrepeMernaTb.
TaKOH J{CCC{)T OlfeHb rrOJIe3HO C1>eJ{aTb Ha 3aBTpaK - OH HaCbI-
maeT OpraHI13M Heo6xoJ{I1MbIMI1 BI1TaMI1HaMI1 11 MI1HepaJIaMI1 11
npI1J{aeT 60J{poCTI1 11 CI1JI.
145

MeAHIJ,HHCKOe npHMeHeHHe
B CTapl1HY 0 JIeqe6HblX 11 .lIl1eTI1QeCKI1X CBOMCTIaX JIbHHHOrO
MaCJIa 6blJIO npeKpaCHO 113BeCTHO. O.lII1H 113 PYCCKI1X HapO.lIHbIX
JIeqe6Hl1KOB XIX BeKa, Hanpl1Mep, c006ll1aeT 0 CJIe.lIYIOIl1I1X Tpa-
.lII1UI1HX ero I1CnOJIb30BaHI1R: MaCJIo JIbHHHOe, BbDKI1MaeMOe 6e3
nO.lIJKapI1BaHI1R ceMHH... ynoTpe6JIHeTCH OT rJII1CTOB BCHKoro pO.lIa,
TaKJKe B nO.lIB3.lIOIIIHOM 60JII1, CBI1HUOBOM KOJII1Ke 11 CYXOM 3anope.
Bpaql1 .lIaBaJIl1 BHYTPb no HeCKOJIbKO YHUI1M, CMelliaB OHoe C Me-
.lIOM 11 npl16aBJIHJIl1 K KJII1CTl1paM; CMellIl1BaH co CBeJKI1M HI1QHblM
JKeJITKOM, ynoTpe6JIHJIl1 C ycnexoM B KpoBoXapKaHI1I1, JIerOqHOM
HapblBe 11 rHoMHoM qaXOTKe; EepTeJIe TaKoe CMellIeHl1e nOXBaJmeT
.lIJIR npl1TynJIeHI1H OCTpblX H.lIOBI1TbIX Bell1eCTB, B KpoBaBoM nOHO-
ce, npl1 qaCTblX nOTyrax Ha H113, 11 peal1 B KI111IKax.
MI1.lIJIeTOH 11 faMI1JIbTOH no CTOJIOBOM JIOJKKe cero CBeJKerO Mac-
JIa ,lIaBaJIl1 B reMoppol1,lJ,aJIhHbIX cna3Max, KaMeHHblX 60JI.SIx, 60JI.SIX
nOqeK I1JII1 MOqeBoro nY3bIPH.
3TO Cpe.lICTBO XOpOlliO npl1 rpY.lIHoM KOJIOTbe BOCnaJIl1TeJIbHOrO
CBoHcTBa, B KpOBOnJIeBaHI1I1, npol1cxo.lI.SIll1eM OT Cna3MOBI1 pa3-
.lIpaJKeHI1H MOJIOQHblX cocY.lIOB; npl1 BOCnaJIlITeJIbHOH H cY.lIOpOJKHOH
KOJII1Ke COBeTOBa.7I11 BIDpaTb B JKHBOT 3TO MaCJIO, CMellIaHHoe C KaM-
cpapoM, IIOJIarCUI 2 JIOTa Ha nOJI6yrbIJIKlI; MaCJIO 3TO, npl16aBJmeMOe
K npOMblB<iTeJIbHOMY: no 2-3 JIOTa, TOJKe BeJII1KYIO nOJIb3Y OKa3bl-
BaeT B ynOM.SIHYTbIX 60JIRX.
Bpaql1 peKOMeH.ZJ:OBaJIl1 HaTl1paTb qJIeHbl, CTpa.n.alOll1l1e JIOMO-
TOIO, npl1 YH3BJ1eHl1l1 HaceKOMblX 11 ,ZIJIR cKopeMlliero HarnOeHH.SI
HapblBOB I1JII1 a6cueccoB.
BHYTpb CBeJKee MaCJIO .lIaBaTb no 1l1JIl1 2 YHul111 11 60JIbllIe, He-
CKOJIbKO pa3 B ,ZIeHb, K npoMblBaTeJIbHoMY npl1MellIl1Ba.Sl no 3 I1JII1
4 YHul1l1, KOTopble npl1 Yll{eMJIeHHOM rpblJKe OT 3aTBep.lIeBllIHX He-
QI1CTOT ,ZIalOT BeJII1KOe noc06l1e.
MaCJIOM CMa3blBaJIl1: 60JIbHble nOQeqYMHble (reMOppOI1,ZIaJIb-
Hble) 1lI1111IKI1, YCTbe MaTOQHOrO PYKaBa npl1 TPY.lIHbIX pO,ZIax, OJKO-
rl1, BTl1paJIl1 B ,ZIeCHbl npl1 BOCnaJIeHI1I1, npl1 3y6HOM 60JII1.
JIbHHHoe MaCJIO OQeHb nOJIe3HO ,ZIJIH OpraHl13Ma QeJIOBeKa. OHO
QaCTO npl1MeIDIeTCR ,ZIIDI JIeQeHI1H 11 npocpHJIaKTI1KI1 3a60JIeBaHI1M.
146

PeryJUIpHOe BHYTpeHHee yrroTpe6JIeHMe JIbHHHOro MaCJIa CHM>Ka-
eT pUCK B03HMKHOBeHMH MHCYJIbTa. HapY>KHO MaCJIO MCrrOJIb3YIOT
B BMAe Ma3eM M BTMpaHMM.
O.n;HaKO eCTb CMbICJI npMMeHHTb TOJIbKO CBe>Kee M KaqeCTBeH-
HOe MaCJIO. Ero He CJIe.n:yeT TepMMqeCKM 06pa6aTbIBaTb. IIOJIb-
3a JIbHHHOro MaCJIa orrpe.n;eJIHeTCH BbICOKMM co.n;ep>KaHMeM B HeM
BMTaMMHOB A, E, F, MMHepaJIbHbIX BemeCTB M, rJIaBHOe, >KMpHbIX
KHCJIOT, KOTopble He Bblpa6aTbIBaIOTCH opraHM3MOM qeJIOBeKa.
IIpMeM 3Toro MaCJIa crroc06CTBYeT CHM>KeHMIO co.n;ep>KaHMH XO-
JIeCTepMHa B KpOBM, YMeHbllIeHMIO apTepMaJIbHOrO .n;aBJIeHHH, rro-
MoraeT B JIeqeHMM 6pOHXMaJIbHOM aCTMbI, aJlJIeprHM, 3anopOB, 60-
JIe3HeM cep.n;ua, B TOM qMCJIe MHcpapKTa MMOKap.n;a, aTepOCKJIep03a
M .n:pyrnx 3a60neBaHMM 3H.n:OKpUHHOM CMCTeMbI (a TaIOKe 3cpcpeK-
TMBHO .n;JIH rrpocpWIaKTMKM YKa3aHHbIX 60JIe3HeM). IIpM peryJIHp-
HOM yrroTpe6JIeHMM JIbHHHOro MaCJIa YMeHbllIaeTCH pMCK cpOpMM-
pOBaHMH TpOM60B B cocy.n;ax rOJIOBHOrO M03ra, cep.n;ua, JIerKMX,
pa3BMTMH OHKOJIOrnqeCKMX 3a60JIeBaHMM, YJIyqIllaeTCH 3peHMe,
rrOBbIlliaeTCH rrOTeHUMH, CMHrLJ:aeTCH M OMOJIa>KHBaeTCH KO>Ka, op-
raHM3M 060raII.{aeTCH BMTaMMHaMM M MMHepaJIbHbIMM BeII.{eCTBaMM.
A pMCK MHcynbTa CHM>KaeTCH rrpH yrroTpe6JIeHMM JIbHHHOro MaCJIa
Ha 37%.
B 1990 m.n;y B CIlIA CTapTOBaJIa rrporpaMMa .n;eTaJIbHOrO M3yqe-
HMH OC06bIX BeII.{eCTB JIMrHMHOB KaK cpe.n:CTBa .n;JIH npe.n;OTBpame-
HMH paRa. B CBIDM C 3TMM 6bIJIM BbI.n:eJIeHbI rneCTb rro.n;JIe>KaII.{MX
MCCJIe.n:OBaHMIO rpyrrrr IlHmeBblX npo.n:YKTOB, Ky.n:a BOllIJIO M JIbHH-
Hoe ceMH.
B pe3YJIbTaTe .n;JIMTeJIbHOrO M3yqeHMH MCCJIe.n:OBaTeJIM rrpMllIJIM
K BbIBO.n:y, qTO HaM60JIee 60raTbIM MCTOqHMKOM paCTHTeJIbHbIX JIMr-
HMHOB HBJIHeTCH BOJIOKHOJIbHHHOro ceMeHM. 06HapY>KeHO TaIOKe,
qTO YCBoeHMe BOJIOKHa JIbHHHOro ceMeHM 60JIbllIe, qeM YCBoeHMe
.n;pyrnx paCTMTeJIbHbIX BOJIOKOH.
JIbHHHoe MaCJIO MO>KeT rrpOHBJIHTb CMJIbHble aHTMKaHueporeH-
Hble (rrpOTMBopaKOBble) KaqeCTBa, eCJIM OHO Co.n:ep>KMT 60JIbllIOM
rrpoueHT JIMrHMHOB. 3TOT rrpoueHT .n:OCTMraeTCH TOJIbKO rrpM OCO-
60M TeXHOJIOrMM BblpaII.{MBaHMH JIbHa (COOTBeTCTBYIOII.{MX CO-
PTOB ), rrpM rrepepa60TKe M M3BJIeqeHMM M3 Hero MaCJIa XOJIO.n:HbIM
147

npeCCOBaHHeM. CaMbIM Ba)KHbIM CBOHCTBOM, HaH.n:eHHbIM Y JIl1rHH-
HOB, HBJHIeTCH rrpOTHBO.n:eHCTBHe paKY.
MacJIa, CO.n:ep)KaII.1He )KHPHYIO KHCJIOTY oMera-3, a B nepBYIO
oqepe.n:b, :=no JIbHHHOe MaCJIO, YJIyqllIalOT .n:eMCTBHe HHCYJIHHa. Pe-
3YJIbTaTbI HCCJIe.n:OBaHHH IIOKa3aJIH, qTO qaCTOe nOTpe6JIeHHe He-
60JIbllIOrO KOJIHqeCTBa JIbHHHOro rrI1ll.{eBOrO MaCJIa 3all{I1ll.{aeT OT
pa3BHTHH .n:Ha6eTa 2-ro THrra. IIoMHMO :=noro, HCCJIe.n:OIaHHH Ha
)KHBOTHbIX rrOKa3aJIH, qTO )KHpHaH KHCJIOTa oMera-3 rrpe.n:OTBpa-
ll{aeT pa3BHTl1e corrpOTHBJIHeMOCTH HHCYJIHHY. IIpH peryJIHpHOM
yrroTpe6JIeHHH JIbHHHOro MaCJIa He TOJIbKO YJIyqllIaeTCH BocrrpHH-
THe HHCYJIHHa, HO H .n:o 6e30rraCHoro rropora CHH)KaeTCH ypOBeHb
XOJIeCTepHHa.
I1Hor.n:a rroTpe6JIeHHe JIbHHHOro MaCJIa B TeqeHHe JIHIIIb He-
CKOJIbKHX .n:HeH 3HaqHTeJIbHO YJIyqllIaeT KapTHHY JIeqeHHH aCTMbI,
o qeM Y)Ke yrroMHHaJIOCb BbIllie.
JIbHHHoe MaCJIO - HaTypaJIbHOe rrpOTHBOrJIHCTHOe cpe.n:CTBO.
aHO nOMoraeT rrpH 60JIe3HHX JIerKHX, rrOqeK, KHllIeqHHKa, apTpH-
Tax, apTp03ax. .l1:ocTaTOqHO BbICOK 3cpcpeKT B03.n:eHCTBlUI KHCJIOT
oMera-3 11 oMera-6, co.n:ep)KaIl{HXCH B JIbHHHOM MaCJIe, rrpH BKJIIO-
qeHHH ero B paltHOH BO BpeMH JIeqeHHH apTpHTa. MaCJIOM rrOJIe3-
HO TaK)Ke CMa3bIBaTb 60JIeBbIe MeCTa. Ha6JIIO.n:eHHH CrreltHaJIHCTOB
rrOKa3aJIH, qTO 60% 60JIbHbIX peBMaTHqeCKHM apTpHToM CMOrJIH
rrOJIHOCTblO OTKa3aTbCH OT rrpHeMa rrpOTI1BOBOCrraJIHTeJIbHbIX JIe-
KapCTB, a OCTaJIbHbIe 40% COKpall{aIOT HX rrpHeM.
II pH JIeqeHHH peBMaTHqeCKoro apTpHTa rraIlI1eHTaM B rrHIl{Y
.n:06aBJIHJIH H pbI6HH )KHp, 11 pe3YJIbTaTbI JIeqeHHH 6bIJIH nOJIO-
)KHTeJIbHblMH. A rrOCJIe.n:YIOIl{He MHorOqHCJIeHHbIe I1CCJIe.n:OBaHHH
rro.n:TBep.n:HJIH B03MO)KHOCTb rrOJIyqeHHH rrOJIO)KHTeJIbHbIX 3cpcpeK-
TOB rrpH JIeqeHI1H pbI6bHM )KHpOM aJIJIeprHqeCKHX H BOCrraJIHTeJIb-
HbIX npOu,eccoB. Ho orrHTb )Ke - B rrpollecce JIeqeHHH e)Ke.n:HeBHO
HY)KHO rrpHHHMaTb no 6 KancYJI pbI6bero )Kl1pa (rro 1 r KIDK.n:aH).
A JIbHHHOe MaCJIO .n:aeT TaKOH )Ke 3cpcpeKT H rrpH yrrOTpe6JIeHHH
B MeHbllIHX KOJIHqeCTBax. CTOI1MOCTb Heo6xo.n:HMOH .n:JIH nOTpe6-
JIeHHH .n:03bI BbICOKOOqHlI.{eHHoro pbI6bero )KHpa 3a MeCHlt COCTa-
BHT 90 .n:OJIJIapOB (e)Ke.n:HeBHo 1,8 r), a JIbHHHOro MaCJIa (1,5 CT.
JIO)KKH) - 3-4 .n:oJIJIapa B MeCHII. KpoMe TOro, HCCJIe.n:OBaHHH
148

Ha JIIO,n:HX 11 JKI1BOTHbIX rrOKa3aJIl1, qTO ,n:06aBJIeHl1e JIbHHHOro MaC-
JIa rrpenHTcTByeT aYTOI1MMYHHOH peaKIlI1I1.
K COJKaJIeHI1IO, cero,n:HH BCe qaIUe 11 qame JIIO,n:11 CTpa,n:aIOT OT rrl1-
meBOH aJIJIeprl1l1. 3TO 061>HCHHeTCH 11 yxy,n:rneHl1eM 3KOJIOrnl1, 11
rroTpe6JIeHl1eM rrpo,n:YKTOB, MHorl1e 113 KOTOpbIX co,n:epJKaT pa3JIl1q-
HbIe XI1MI1QeCKl1e KOMrrOHeHTbI, 11 pH,n:OM ,n:pyrnx cpaKTopOB. KpOMe
Toro, aJIJIepreHOHOCI1TeJIHMI1 Bce qame OKa3bIBaIOTCH BrrOJIHe C1>e-
,n:06HbIe rpl16bI. I1MeHHo rrl1meBaH aJIJIeprl1H, no MHeHI1IO Crrelll1a-
JII1CTOB, I1rpaeT rJIaBHYIO pOJIb BO MHOrl1X XpOHI1QeCKI1X a.TIJIeprl1-
qeCKI1X 11 BOCrraJIl1TeJIbHbIX rrpOlleccax. TIl1meBYIO aJIJIeprnIO OHI1
paCCMaTpl1BaIOT KaK OTpl1llaTeJIbHYIO peaKlll1IO OpraHl13Ma Ha TOT
I1JII1I1HOH rrpo,n:YKT. A BOT CI1MrrTOMbI, TaK Ha3bIBaeMbIH aJIJIeprl1-
QeCKI1H OTKJII1K, 3aBl1CHT YJKe OT aKTI1BHOCTl1l1MMYHHOH CI1CTeMbi.
KaK 113BeCTHO, 3a.TIOr ycrreuIHoro JIeqeHI1H rrl1meBOH a.TIJIeprnl1 -
BbIHBJleHl1e aJIJIepreHa. TIpl1 3TOM B rrl1TaHl1e nal\l1eHTa He06xo,n:l1-
MO BBO,n:I1Tb rrOJII1HeHaCbImeHHbIe JKl1pHbIe KI1CJIOTbI. ,[{JII1TeJIbHbIe
I1CCJIe,n:OBaHI1H HOpBeJKCKI1X yqeHbIX rrOKa3aJIl1, QTO 3Tl1 KI1CJIOTbI
B OpraHl13Me rrpeBpamaIOTCH B rrpOCTamaH.lI.l1HbI 11 JIeHKOTpI1HbI -
BaJKHbIe rrocpe,n:HI1KI1 BOCrraJIeHI1H. 3Haq11T, cpe,n:11 HI1X Ha,n:o I1CKaTb
COI03HI1Ka OpraHl13Ma. 11 JIyqIlle Bcero ,n:JIH 3Toro HaQaTb pery-
JIHpHO yrroTpe6JIHTb JIbHHHOe MaCJIO. B pe3YJIbTaTe BbIpaJKeHHOCTb
aJlJIeprMQeCKMX 11 BOCrraJIl1TeJIbHbIX rrpoueCCOB YMeHbIllaeTCH M CO-
CTOHHMe 60JIbHOro YJIYQIllaeTCH.
Pery JIHpHbIH rrpl1eM JIbHHHOro MaCJIa 06eCrreQMBaeT 3amM'ry op-
raHM3Ma OT rrCI1XOHeBpOJIOrnQeCKI1X M OHKOJIOrJ1QeCKMX 3a60JIeBa-
HMH, cnoc06cTByeT 1136aBJIeHl1IO OT CI1H,n:pOMa XpOHI1QeCKOH YCTa-
JIOCTM, y JKeHmMH YMeHbIllaeT BbIpaJKeHHOCTb rrpe,n:MeHCTpYaJIb-
HOro CMH,n:pOMa. CMeCb JIbHHHOro MaCJIa C Me,n:OM (1:3) rrpM rrpe,n:-
MeHCTpYaJIbHOM CMH,n:poMe crroc06cTByeT YCTpaHeHI1IO Crra3MOB,
60JIeH, yrra.n.Ka CMJI M rnrrOTOHI1M. ::hy CMeCb HYJKHO rrpl1HI1MaTb no
1 CT. JIOJKKe 3 pa3a B ,n:eHb.
JIbHHHoe MaCJIO rrOMoraeT rrpl1,n:errpeCCI1M, Ill1130cppeHI1M, CKJIOH-
HOCTM K HapKOTI1KaM M a.TIKOrOJIIO. Bo06me, B UeJIOM, ynoTpe6JIeHl1e
149

JIbHSIHOrO MaCJIa rrOBbIWaeT )KH3HepaJ(OCTHOCTb H 3HeprnqHOCTb,
qTO OqeHb Ba)KHO B HaWe TPYJ(H<)e BpeMH.
ITpH XpOHHqeCKHX 3arrOpaX JIbWIHOe MaCJIO HY)KHO rrHTb B qH-
CTOM BHJ(e, rro 1-2 CT. JIO)KKH rrepe,n: CHOM.
JIbWIHoe MaCJIO rrOMoraeT pa60Te rrOqeK rrpH OTeKaX H H36bI-
TOqHOM Bece, Kor,n:a 3aTpy,n:HeH BbIBO,n: HaTpHH H BO,n:bI nOqKaMH,
He06xo,n:HMO ,n:JIH Y JIyqweHlUl 3peHHH, 06JIa,n:aeT ycrroKaHBaIOIIJ;HM
,n:eikTBHeM, qTO B(l)KHO rrpH cTpeccoBbIX CHTYaQHHX, npenHTcTBYeT
06paaoBaHHIO TOKCHHOB B OpraHH3Me.
JIbHHHoe MaCJIO qpe3BblqaHHO Ba)KHO ,n:JIH )KeHCKOro opraHH3-
Ma. OHO, B qaCTHOCTH, 06JIerqaeT TeqeHHe rrpe,n:MeHcTpYaJIbHOrO
CHH,n:poMa H rrpeJ(MeHorraY3Y, YJIyqWaeT COCTOHHHe KO)KH H BO-
JIOC, crroc06cTByeT 3a)KHBJIeHHIO rrOBpe)KJ(eHHblx TKaHeH. MHO-
rHe )KeHIIJ;HHbI YBJIeKaIOTCH ,n:HeTaMH, rrbITaIOTCH OTKa3aTbCH OT
yrroTpe6JIeHHH )KHpOB, HO 3aqacTYIO 3TO He ,n:aeT )KeJIaeMOrO pe-
3YJIbTaTa, rrOTOMY qTO OrpaHHqeHHe )KHpOB He rrepeCTpaHBaeT
)KHpOBOH 06MeH.
Heo6X0,4HMO ycrBHOBHTb 6aAaHC ynorpe6M1eMblX )l(HpoB,
npe,4nO'lTeHHe B KOTOpoM 6Y,4eT OT,AaBaTbCR HeHacblU(eHHblM ·
>KHpBM, B I\YI.IWH':;; HX HCTOI.IHHK - I\bHRHoe MaCAO. OHO no-
MorBeT HOpMBI\H30BBTb )l(HPOBO':;; 06MeH H, Ka3aAOCb 6b1, He-
,4OCTH)I(HMoe nOXY,AaHHe npH nOI\HOM OTKB3e OT yncnpe6l\eHHR
)l(HpOB, C nOTpe61\eHHeM I\bHRHOro MBCI\B, crBHOBHTCR peBl\b-
HOcrblO.
.
HeHaCbIIIJ;eHHble )KHpHbIe KHCJIOTbI, co,n:ep)KaIIJ;HeCH B JIbHHHOM
MaCJIe, 06H3aTeJIbHO ,n:OJI)KHbI rrpHCYTCTBOBaTb H B paIUIOHe 6epe-
MeHHbIx,n:Jrn npaBHJIbHOrO <pOpMHpOBaHHH roJIOBHOro M03ra 6y,n:y-
IIJ;ero pe6eHKa.
KaK HapY:>KHOe cpe,n:CTBO JIbWIHOe MaCJIO MO)KeT rrpHHOCHTb 06-
JIerqeHHe H crroc06CTBOBaTb BbI3,n:opOBJIeHHIO rrpH TpeIIJ;HHax KO-
)KH, OCTaTOqHbIX oqarax qewyHqaTOrO JIHWaJI (rrcopHa3a), CYXHX
KO)KHbIX BbICblIIaHlUlX H rrpe)K,l{e Bcero rrpH 60JIe3HeHHOM orrOHCbI-
BaIOIIJ;eM JIHWae.
150

JIbHSIHoe MaCJIO B CMeCH C H3BeCTKOBOH BO.n;OH (1:1) C ycrrexoM
rrpHMeH.HIOT rrpH rroBepxHocTHbIX O>Korax.
JIbH.HHOe MaCJIO crroco6Ho rrOMoraTb opraHH3MY crrpaBHTbC.H
C rrOCJIe.n;CTBH.HMH pa.n;HaIJ;HOHHOro o6JIyqeHlUl. B .n;HJ1 QepHo6bIJIb-
CKOH .H.n;epHoH KaTacTpo<pbI, rro BocrrOMHHaHH.HM OqeBl1.lUJ:eB, JIe-
KapcTB H Me.n;HKaMeHTOB .n;JI.H MHO>KeCTBa 06JIyqeHHbIX B YKpaHH-
CKOH CTOJIHue OTqa.HHHO He XBant7IO. 3aQaCTYlO 60JIbHbIX JIeqHJIH
rro.n;pyqHbIMH cpe.n;CTBaMH, B TOM qHCJIe H JIbH.HHbIM MaCJIOM. OKa-
3aJIOCb, OHO rrpeKpaCHO CrrpaBJI.HeTC.H He TOJIbKO C TepMHqeCKHMH
O>KOraMH, HO H C O>KOraMH JIyqeBbIMH.
HecHJIbHbIe O>KOrH 3aT.HrHBaJIHCb, a KO>Ka, HaCKOJIbKO B03MO>K-
HO, 6bICTpO pereHepHpOBaJIaCb. Ho H y Tex, KTO rrOCTpa.n;aJI .n;o-
CTaTOqHO cepbe3HO, MaCJIO CHHMaJIO OCTPYIO 60JIb, H36aBJI.HJIO OT
CTpa.n;aHHH (JIyqeBbIe O>Korn ropa3.n;o 60JIe3HeHHee TepMWIeCKl1X),
.n;aBaJIO B03MO>KHOCTb H BpeM.H .n;O>K,l{aTbC.H 60JIee rJI06aJIbHoH Me-
.n;HUHHCKOH rrOMOIUH.
IT pH 60po.n;aBKaX H M030JI.HX JIbIDIHOe MaCJIO peKOMeH.ZJ:yeTC.H Ha-
HOCHTb Ha rrOpa>KeHHbIe yqaCTKH KO>KH 2 pa3a B .n;eHb.
I1cCJIe.n;oBaHlUl rrOKa3aJIH, 'iTO pa3BHTHe paCCe.HHHOrO CKJIep03a
3aBHCHT OT KOJIH'ieCTBa Heo6xo.n;HMOH >KHpHOH KHCJIOTbI B opra-
HH3Me. ITpH paCCe.HHHOM CKJIep03e KHCJIOTbI oMera-3 B opraHH3Me
He.n;OCTaTO'iHO.
Ha paHHeH CTa.n;HH aTO T.H>KeJIOe 3a6oJIeBaHHe MO>KeT rrpO.HBJI.HTb-
C.H rro-pa3HoMY: MYCKYJIbHbIMH, ceHcopHbIMH ('iYBcTBHTeJIbHbIMH),
3pHTeJIbHbIMH, BeCTH6YJI.HpHbIMH, MO'ierrOJIOBbIMH CHMrrTOMaMH.
B OperoHcKoM YHHBepcHTeTe B ClllA HCCJIe.n;OBaHHe 3a6<)JIeBaHH.H
rrpOBo.n;HJIOCb B Te'ieHHe 34 JIeT. B xo.n;e ero .n;OCTaTO'iHO y6e.n;HTeJIbHO
6blJIO rro.n;TBep>K,l{eHO, 'iTO .n;HeTa C HH3KHM co.n;ep>KaHHeM HaCbIIUeH-
HblX >KHpOB H BblCOKHM co.n;ep>KaHHeM rrOJIHHeHaCbIIUeHHbIX >KHP-
HblX Kl1CJIOT rrpHOCTaHaBJIHBaeT paaBHTHe paCCe.HHHOrO CKJIepo3a.
,n:JI.H aToro aMepHKaHCKHe CrreIJ;HaJIHCTbI rrpe.n;JIaraJIH yrroTpe6JI.HTb
B 60JIbllIHX KOJIHqecTBax pbI6HH >KHP HJIH qame rrHTaTbC.H pbl6oH.
Ho JIbH.HHOe MaCJIO He MeHee rrOJIe3HO, qeM 3TH rrpO.n:yKTbl, a B .n;e-
He>KHOM OTHOIIleHHH .n;a>Ke .n;eIIleBJIe (rrpHMepHO B 10 paa).
IT pH pa3BHTHH paCCe.HHHOrO CKJIep03a JIbIDIHOe MaCJIO ( ero >KHP-
Ha.H KHCJIOTa oMera-3) B03.n;eHcTBYeT Ha <pH6pHHoreH-rrpOTeHH,
151

KOTOpbIM yqaCTByeT B rrpouecce CBepTblBaHH.H KpOBH. IIpH aTepO-
CKJIep03e OqeHb BroKHO KOHTpOJIHpOBaTb 06pa.'JOBaHHe aTepOCKJIe-
ponNecKHx 6lli111IeK. O.n;HOBpeMeHHO KOHTpOJIHpYeTC.H ypOBeHb
qm6pHHoreHa y JIIO.n;eM C BbICOKHM pHCKOM Cep.n;eqHO-coCy.n;HCTbIX
3a6oJIeBaHHM. IIpH aTOM .n;JI.H rrpe.n;OTBpaIll.eHH.H cep.n;eqHblX npH-
cryrroB 11 rrapaJIHqeM TaK:>Ke rrpOBo.n;HTC.H HaTypaJIbHa.H TeparrH.H -
rrpHeM OMerH-3.
YqeHbIe 3aKJIlOqalOT, qTO paCCe.HHHbIM CKJIep03 - 3TO pe3YJIbTaT
OCJIa6JIeHHOrO COCTO.HHH.H HepBHOM CHCTeMbI, a rJIaBHOM rrpHqHHOM
3a6oJIeBaHH.H .HBJI.HeTC.H HapYllIeHHe HMMYHHOM CHCTeMbI, Kor.n;a
pa3pYlliaeTC.H MHeJIHHOBbIM «<PYTJI.Hp, OKpY:>KaIOIlI.HM HepB (MHe-
JIHH, CJIY:>KaIll.HM 060JIOqKOM.n;JI.H HepBHbIX BOJIOKOH, COCTOHT rJIaB-
HbIM 06Pa30M H3 JIHrrOrrpOTeH.n;OB H HrpaeT pOJIb H30JI.HTOpa). ::hOT
pa3pYllIHTeJIbHbIM rrpouecc C 06pa30BaHHeM aTepOCKJIepOTHqeCKHX
6JI.HllIeK rrpOHcxo.n;HT B rrpe.n;eJIax crrHHHoro M03ra. CHMrrTOMbI J1
rrpouecc rrpOTeKaHH.H 60JIe3HH 3aBHC.HT OT pacrrOJIO:>KeHH.H H pa3-
MepOB 6JI.HllIeK. OMera-3 crroco6Ha 3aIll.HTHTb 060JIOqKY HepBa,
rrOMOqb HOpMaJIbHOMY <PYHKUHOHHpOBaHHIO MHeJIHHOBbIX 060JIO-
qeK.
KCTaTH, rrpH H3yqeHHI1 TeppHTOpJ1aJIbHOrO pacrrpOCTpaHeHH.H
paCCe.HHHOrO CKJIep03a 6bIJIH OTMeqeHbI HHTepeCHbIe reorpa<pH-
qeCKJ1e oco6eHHOCTH. TaK, HarrpHMep, 6bIJIO 06HapY:>KeHO, qTO Y
<pepMepOB, rrpO:>KHBalOIl{HX Ha BHYTpeHHHX TeppHTOpH.HX HopBe-
rHJ1, 3a6oJIeBaHHe paCCe.HHHbIM CKJIep030M BCTpeqaJIOCb ropa3JJ:O
qaIll.e, qCM Y Tex, KTO :>KJ1BeT Ha rr06epe:>Kbe. OT qero 3TO 3aBHCHT?
.lI.eJIO B TOM, qTO B TIHTaHHe <pepMepOB 6bIJIO BKJIlOqeHO 60JIbllIOe
KOJIHtfeCTBO :>KHBOTHbIX J1 MOJIOtfHbIX rrpo.n;YKTOB, a Ha rro6epe:>Kbe
Y HaCeJIeHI1.H OCHOBY paUHOHa COCTaBJI.HJIa pbI6a, 60raTaJI :>KHpHOM
KHCJIOTOM oMera-3. TaKoe :>Ke rrOJIO:>KeHHe Ha6JIIO.n;aJIOCb H B .n;PY-
roM tfaCTH 3eMHoro llIapa - B 51rroHHH, r.n;e B rrJ1Il{Y yrroTpe6JI.HeT-
C.H 60JIbllIOe KOJIJ1tfeCTBO MOpCKHX rrpo.n:YKTOB, a TaK:>Ke <PPYKTOB,
60raTbIx oMera-3. 11 eCJIH pbI6a cero.n;H.H - rrpo.n;YKT He H3 .n;ellIe-
BbIX, TO JIbH.HHOe MaCJIO .n;ocTyrrHo Ka:>K):J:OMY, a 3HatfHT Y Ka:>K.lI.OrO,
KTO, KOHeqHO, 3aHHTepeCOBaH, eCTb B03MO:>KHOCTb rrpoqmJIaKTHKH
TaKoro 3a6oJIeBaHJ1.H, KaK paCCe.HHHbIM CKJIep03 (KaK J1 .n;Pyrl1x 3a-
60JIeBaHHM, 0 KOTOpbIX paCCKa3bIBaJIOCb B 3TOM pa3.n;CJIe).
152

JIeqe6HO-rrpoq,HJIaKTHqeCKa51 .n;03a - 2-3 CT. JIO>KKH JIbH5IHOro
MaCJIa B .n;eHb. I1x MO>KHO rrpHHHMaTb B QHCTOM BH.n;e HJIH .n;06aB-
JI5ITb B roToBbIe 6mo.n;a.
nOAe3HO COtleTaTb AbHRHoe MaCAO C MaCAOM '1epHolii CMopo-
AHHbI. npH HaHeceHHH Ha KO)f(}' peKoMeHAyeTcJI HcnOAb30saTb
AbHJlHoe MaCAO TOAbKO Se'lepOM, nOCKOAbK}' OHO 6b1CTPO OKHC-
l\ReTCJI nOA S03AeliiCTSHeM COAHe'lHbIX AY'lelii H MO>KeT CTaTb
TOKCH'IHbIM AMI KO>KH.
.
CKa>KeM HecKOJIbKO CJIOB OT.n;eJIbHO 0 rrOJIb3e ceM5l1l llblla, H3
KOTOpbIX rrOJIYQaIOT JIbIDIHOe MaCJIO. I1x JIeQe6Ha51 aKTHBHOCTb
CB5I3aHa c HaJIHQHeM CJIH3H H rJIHK03H.n;a JIHHaMapHHa. IIocJIe.n:-
HHH 51BJI5IeTC5I 6HOJIOrH'ieCKH aKTHBHbIM BemeCTBOM H BJIH5IeT Ha
pa3JIHQHbIe CHCTeMbI H opraHbI, B tfaCTHOCTH perYJIHpyeT ceKpe-
TOPHYIO H MOTOPHYIO <PYHKL{HH KHIIIetfHHKa. CJIe.n;yeT YtfHTbIBaTb,
tfTO BbICOKHe .n;03bI BbI3bIBaIOT o6mee 6ecrroKoHcTBO H tfpe3MepHoe
CJIIOHOOT.n;eJIeHHe.
CJIH3HCTbIe BemeCTBa OKa3bIBaIOT 06BOJIaKHBaIOmee, rrpOTHBO-
BOCrraJIHTeJIbHOe H M5IrKOe CJIa6HTeJIbHOe .n;eHcTBHe. I1x rrOJIe3HO
rrpHHHMaTb rrpH BOCrraJIeHHH CJIH3HCThIX o60JIOtfeK .n;bIxaTeJIbHbIX
rrYTeH, >KeJIy.n;OQHO-KHllieQHoro TpaKTa, MOQeBbIBOMmHX rrYTeH.
TIpH KOJIHTaX CJIH3b L{eJIeC006pa3Ho BBO.n;HTb B KJIH3Max.
Hapy>KHO CJIH3b HCrrOJIb3YIOT B BH.n;e KOMrrpeCCOB H rrpHrrapOK
rrpH pa3JIHQHbIX 3a6oJIeBaHH5IX KO>KH, HarrpHMep <PYPYHKYJIax. IIo-
pOlliOK H3 CeM5IH JIbHa rrOMoraeT rrpH O>Korax H 3a6oJIeBaHH5IX KO-
>KH. CJIe.n:yeT CMellIaTb 20 r rropOllIKa C BO.n;OH, rrpOKHIDITHTb CMeCb
H HaKJIa.n;bIBaTb ee rrOCJIe OCTbIBaHH5I Ha 060>K>KeHHbIe YtfaCTKH
B BH.n;e KOMrrpeCCOB.
B Hapo.n;HoH Me.n;HL{HHe pa3HbIx CTpaH ceMeHa JIbHa rrpHMeWlIOT-
C5I rrpH 6poHxHTax, rrJIeBpHTax, rroHocax, a TaK>Ke KaK paH03a>KHB-
JI5IIOmee Cpe.n;CTBO.
MacJIo H3 CeM5IH JIbHa TaK>Ke rrpHMeH5IeTC5I KaK 3q,q,eKTHBHoe
paH03a>KHBJI5IIOmee cpe.n;cTBo rrpH rrepeB5I3Ke pa3JIH'iHbIX paH. OHO
HCrrOJIb3yeTC5I rrpH O>Korax H .n;.7rn rrpHroTOBJIeHH5I Ma3eH H 3MYJIb-
CHH.
153

IIpH H36bITOqHOM BeCe JIbIDIHOe MaCJIO OC06eHHO 3<p<peKTHBHO
npH npHeMe C pa3MOJIOTbIMH B KO<peMOJIKe CeMeHaMH JIbHa. CMeCb
H3 1 CT. JIO>KKH MaCJIa H 1 CT. JIO>KKH MOJIOTbIX CeMjlH 3aJIHTh Te-
IIJIOH BO.n;OH 3a 15 MHHYT .n;o e.n;bI. IIpHHHMaTb 2 pa3a B .n;eHb.
KOCMent"leCKOe npHMeHeHHe
JIbIDIHoe MaCJIO qpe3BbIqaHHO 6JIaroTBopHo .n;eHcTByeT Ha KO>KY.
YnoTpe6JIemle MaCJIa OMOJIroKHBaeT ee, .n;eJIaeT rJIa.n;KoH, MjlrKOH H
6apxaTHcToH. MacJIo nOMoraeT TaK>Ke npH O>Korax, M030JIjlX Ha
naJIbQax Ii no.n;OlllBax Hor. IIoJIo>KHTeJIbHoe .n;eHcTBHe OKa3bIBaeT
JIbHjlHOe MaCJIO H Ha BOJIOCbI, YJIytIIIIaeT HX CTpYKTyPY, .n;eJIaeT 6JIe-
CTjllI1HMIi Ii nbIIIIHbIMH (rrepe.n; MbITbeM roJIOBbI peKOMeHJJ;yeTCjI Ha
15 MHHYT CMa3aTb BOJIOCbI MaCJIOM C >KeJITKoM).
MacJIo JIbHa - XOpOllIajl .n;o6aBKa K MaCKaM .n;JIjI KO>KH JIHQa H
30HbI .n;eKOJIbTe, oc06eHHo .n;.7rn CYXOH KO>KH, CKJIOHHOH K npe>K.n;eB-
peMeHHOMY YBjI.n;aHHIO.
CMJlP-IeHllle orpy6eBweft cyxoft KO)l(III PYK
JIbIDIHoe MaCJIO CMjlrqaeT KO>KY He xy>Ke KpeMa H npH 3TOM JIH-
IIIeHO COMHHTeJIbHbIX XHMHQeCKHX KOMnOHeHTOB.
.lJ.JIjI BbIIIOJIHeHHjI npOQe.n;ypbI 6y.n;eT .n;OCTaTOQHO Bcero HeCKOJIb-
KHX KaneJIb JIbHjlHOro MaCJIa. I1x CJIe.n;yeT KarIHYTb Ha PYKH, 3aTeM
HY>KHO TII.(aTeJIbHO paCTlipaTb rraJIbQbI H Ka>K.n;yIO KHCTb B HanpaB-
JIeHHH CHH3Y BBepx B TeQeHHe 15-20 MHHYT.
MaCKa YCMl\eHHoro Aei1CTBIIIJI AMl cyxoft M nOBpe>KA,eHHoft KO)l(M PYK
B:mTb 0,5 Q. JIO>KKH JIbHSIHOrO MaCJIa, >KeJITOK 1 jlHQa, co.n;ep-
>KHMOe O.n;HOH Kancy JIbI BHTaMHHa E. CMellIaTb Bce HHrpe.n;HeHTbI
Ii HaHecTH rrOJIYQeHHYIO CMeCb Ha npe.n;BapHTeJIbHO pacrrapeHHbIe
PYKH, nOCJIe Qero Ha.n;eTb KOCMeTHQeCKHe nepQaTKH. TaKYIO MacKY
peKoMeH.n;YeTCjI HaKJIa.n;bIBaTb Ha 30 MHHYT.
KOCMeTM4eCKllle nep4aTKM AI\JI weAywaweftcJI KO>KIII
CMellIaTb 1 >KeJITOK CbIpOro jlHQa C 1 CT. JIO>KKOH JIbIDIHOro Mac-
JIa, 1 CT. JIO>KKOH Me.n;a H COKOM 1 JIHMOHa. BbIMbITb PYKH BO.n;OH,
B KOTOpOH BapHJICjI KapTo<peJIb, BbITepeTb, CMa3aTb rrpHrOTOBJIeH-
HOH CMeCbIO Ii Ha.n;eTb rrepQaTKH Ha 2-3 Qaca.
154

npOTI1B04eAAIOI\MTHbiM nl1AI1Hr
CMeIIIaTb JIbIDIHoe MaCJIO H MOJIOTbIH KO«}>e, HaHeCTH CMeCb Ha
np06JIeMHbIe yqaCTKH TeJIa. 3TO a«}>«}>eKTHBHOe, HO npH aTOM He
npOBOI\HPYIOlUee pa3,n:pa:>KeHHe cpe,n:CTBO.
AbHflHoe MaCAO Mfl 3AOPOBbfll1 KpaCOTbi BOI\OC
IIepe,n: MbITbeM CYXHX HJIH nOBpe:>K,n:eHHbIX OT qaCTOrO OKpallIH-
BaHH.H BOJIOC nOMaccHpoBaTb 10 MHHYT KO:>KY rOJIOBbI JIbIDIHbIM
MaCJIOM, npOTepeTb MaCJIOM BOJIOCbI no BceH ,n:JIHHe.
QT06bI MaCJIO JIyqIIIe BnHTaJIOCb, MO:>KHO HeCKOJIbKO MHH)'T no-
,n:ep:>KaTb roJIOBY Ha,n: rrapoM.
IIpH CYXOH ce60pee no,n:orpeTb JIbIDIHOe MaCJIO H BTHpaTb em
B KOpHH BOJIOC 2-3 pa3a B He,ZleJIIO. BbIIIOJIHHTb 10 BTHpaHHH (e:>Ke-
,n:HeBHo), qepe3 MeC.HL{ Kypc rrpoL{ellYP nOBTopHTb.
Mt.1HA,AAbHOE MACAO
 .:..,..
-........
<. .
.H,n:pa ropbKoro MHH,n:aJI.H Hec'be,n:06HbI,
H3 HHX nOJIyqaIOT :>KHpHOe MaCJIO. OCTaIO-
lUHHC.H B pe3YJIbTaTe TeXHOJIOfHqeCKOfO
npoL{ecca :>KMbIX .H,n:OBHT, paHbilie OH rrpH-
MeIDIJIC.H B rrpoH3Bo,n:cTBe JIeqe6HOH ropb-
KOMHH,n:aJIbHOH BO,n:bI, KOTOpyIO MellHKH
peKoMeH,n:oBaJIH B KaqeCTBe 06e360JIH-
BaIOlUero, ycnoKOHTeJIbHOrO H M.HfKO TO-
HH3HpYIOlUero cpe,n:cTBa. J.f3 :>KMbIXa rro-
cpe,n:cTBoM OTrOHKH rrOJIyqaIOT a«}>HpHoe
MaCJIO ,n:JI.H apOMaTH3aL{HH rrap«}>IOMepHbIx H3,n:eJIHH.
MHH,n:aJIbHOe MaCJIO rrOJIyqaIOT XOJIO,n:HbIM HJIH rOp.HqHM rrpec-
COBaHHeM CeM.HH ,n:BYX pa3HoBH,n:HocTeH MHH,n:aJI.H 06bIKHoBeHHo-
ro - CJIa,n:Koro H ropbKoro. MacJIo CJIa,n:Koro MHH,n:aJI.H rrOJIyqaIOT
H3 MHH,n:aJIbHbIX opexoB XOJIO,n:HbIM npeccoBaHHeM. 3TO MaCJIO
Haxo,n:HT npHMeHeHHe B nHmeBoH, nap«}>IOMepHoH, «}>apMaL{eBTH-
qeCKOH npOMbIIIIJIeHHocTH. IIpe,n:cTaBJI.HeT C060H rrp03paqHYIO
:>KeJITOBaTYIO :>KH.lI:KOCTb, npaKTHqeCKH 6e3 3arraxa, C rrpH.HTHbIM
BKYCOM.
155

MHHJ{aJIbHOe MaCJIO JIerKOe, rrHTalOIlI.ee. B HeM BbICOKO CO-
,n;ep>KaHHe TOKOCTepOJIa, <pHTOCTepOJIa, aMHr,n;aJIHHa, TpHOJIeHHa,
rJIHuepH.n;a JIHHOJIeHOBOH KHCJIOTbI, BHTaMHHa E (eCTeCTBeHHbIH
aHTHOKCH,n;aHT, 3aMe,n;JI.HIOII.(HH CTapeHHe KJIeTOK H CHHMalOIlI.HH
BOCrraJIeHHe KO>KH) H BHTaMHHa F (HOpMaJIH3yer <PYHKUHIO CaJIb-
HbIX >KeJIe3, crroco6cTByeT POCTY BOJIOC 11 ,n;eJIaeT HX 6JIeCT.HIlI.I1MI1,
3JIaCTHqHbIMH, rrpe,n;OTBpaII.(aeT paClllHpeHl1e rrop).
B03MO>KHa HHJ{HBI1.n:yaJIbHa.H HenepeHOCHMOCTb MaCJIa MI1IUJ:aJlSI.
XpaHHTb MHHJ{aJIbHOe MaCJIO MO>KHO ,n;o 1 ro,n;a nOCJIe OTKpbITI1.H
<pJIaKOHa B nJIOTHO 3aKpbIToM BH,n;e B npOXJIa,n;HoM MeCTe.
nHUJ,eBoe npHMeHeHHe
CeMeHa CJIa,n;Koro MI1H,l{aJI.H HCrrOJIb3YIOT B nHIlI.Y B CBe>KeM, rro,n;-
>KapeHHOM, no,n;COJIeHHOM BI1,n;e, a TaK>Ke B KaqeCTBe rrp.HHOCTH rrpH
rrpHroTOBJIeHHH pa3JIHqHbIX H3,n;eJIMH H3 TeCTa, CJIa,n;OCTeH, JIHKe-
pOB. CKOpJIyny MHH,l{aJIbHbIX KOCTOqeK yrroTpe6JI.HIOT ,n;JI.H apOMa-
TH3aUl1H H YJIyqIIIeHH.H UBeTa KOHb.HKOB, JIHKepOB, BHH.
MHH,l{aJIbHOe MaCJIO MO>KHO yrr01pe6JI.HTb B rrHII.(Y.
MeAHIJ,HHCKOe npHMeHeHHe
MacJIo MHH,l{aJI.H, CM.HPIaIOIlI.ee KO>KY H OKa3bIBalOIlI.ee rrpOTHBO-
BOCrraJIHTeJIbHOe ,n;eHCTBHe, HCrrOJIb3yeTC.H KaK OCHOBa JIeqe6HbIX
H KOCMeTHQeCKHX Ma3eH, paCTBOpHTeJIb KaM<pOpbI ,l{JI.H HH'beKUHH,
KaK M.HrKOe CJIa6HTeJIbHOe (rrpH npHeMe BHYTPb B QHCTOM BH,n;e,
oco6eHHO QaCTO 3TO cpe,n;CTBO Ha3HaQalOT ,n;eT.HM), KaK 06BOJIaKH-
BalOII.(ee H M.HPIHTeJIbHOe (rrpH npHeMe BH)'TPb B BH,n;e 3MYJIbCHH).
.H,n;pa CJIa,n;Koro MHH,n;aJI.H B Hapo,n;HOH Me,n;HUHHe C ycrrexoM HC-
nOJIb30BaJIH rrpH caxapHoM ,n;Ha6eTe, 6POHXHaJIbHOH aCTMe, MaJIO-
KpOBHH, 6eccoHHHue, MHrpeHH, cy,n;oporax, KaIIIJIe. MHH,n;aJIbHOe
MaCJIO ynoTpe6JI.HJIH BHYTPb KaK rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe cpe,n;-
CTBO rrpH 60JIe3H.HX ropJIa, 6pOHXHTax, BOCrraJIeHHH JIerKHX, KaK
ycrrOKal1BalOIlI.ee cpe,n;CTBO rrpH 60JIe3H.HX cep,n;ua, KaK cpe,n;CTBO,
YMeHbIIIalOIlI.ee Bblpa>KeHHOCTb MeTeopH3Ma, CTHMYJIHpYIOII.(ee arr-
rreTHT.
156

MHH.n;aJIbHbIM MaCJIOM o6pa6aTbIBalOT KO>KY C l.{eJIblO npmlm-
JIaKTI1KH H JIeqeHI1.H npOJIe>KHeH.
113 CKOpJIynbI MI1H.n;aJIbHbIX opeXOB .n;eJIalOT aKTHBHpoBaHHbIH
yroJIb.
MacJIo MHH.n;aJI.H npI1MeH.HeTC.H KaK CMHrqalOIl{ee, npoTHBo-
BOCnaJIHTeJIbHOe, npOTHBOO>KOrOBOe, 60JIeYTOJI.HIOIl{ee cpe.n;cTBo,
B qaCTHOCTH npH CbIllH, cca.n;HHax. Ero CJIe.n;yeT HaHOCHTb Heno-
cpe.n;CTBeHHO Ha nOpa>KeHHbIe yqaCTKH KO>KH.
MacJIo rrOMoraeT rrpH YMepeHHo BbIpa>KeHHbIX 6oJI.HX B yxe, pac-
T.H>KeHI1I1 CB.H30K.
/\e4eHMe O){{OrOB
HaHocHTb Ha rrOpa>KeHHbIe yqacTKH KO>K11 MHH.n;aJIbHOe MaCJIO
B qHCTOM BH.n;e HJIH B CMeCH C MaCJIOM IIIIIeHI1QHbIX 3apo.n;bIIIIeH
(1:1), HJIH C .n;o6aBJIeHl1eM K 1 CT. JIO>KKe MaCJI.HHO:H: OCHOBbI no
2 KanJIH aqmpHbIx MaCeJI rpe:H:mppyra, repaHH, p03bI HJIH JIHMOHa,
KaHnYTa, MO>K>KeBeJIbHHKa.
/\e4eHMe repneTM4eCKOtit CblnM
CMeIIIaTb MHH.n;aJIbHOe MaCJIO C mlmpHbIM MaCJIOM qa:H:Horo .n;e-
peBa, I1JIH JIaBaH.ZJ:bI, I1JIH HJIaHr- HJIaHra, HJIH pOMaIIIKH (1: 1 ).
CMa3bIBaTb reprreTHqeCKHe BbICbIllaHH.H 4-6 pa3 B .n;eHb.
CpeACTBO npM YWHOtit 60l\M
3aKarraTb B yxo 3-4 KanJIH TenJIoro MHH.n;aJIbHOrO MaCJIa, OHO
pa3M.HrqHT cepHYIO npo6KY H CHHMeT HJIH OCJIa6HT 60JIb.
CPeACTBO npM paCTJI>KeHMM CBJl30K
HaKJIa.n;blBaTb Ha nOpa>KeHHbIe yqaCTKH CaJI<peTKH, nponHTaH-
HbIe MHH.n;aJIbHbIM MaCJIOM B qHCTOM BH.n;e HJIH C .n;o6aBJIeHHeM
K 1 CT. JIO>KKe OCHOBbI no 2 KanJIH a<PHpHbIX MaCeJI KaHnYTa, JIaBaH-
.n;bI WIH .n;YllIHl.{bI H rB03.n;HKH, 2 pa3a B .n;eHb Ha 20-30 MHHYT.
KOCMent'leCKOe npHMeHeHHe
MHlI.ZJ:aJIbHoe MaCJIO aKTHBH3HpyeT BOCCTaHOBJIeHHe KJIeTOK, pe-
ryJIHpyeT npoHHl.{aeMOCTb arrn.n;epMaJIbHoro 6apbepa, JIHnH.n;HbIH
157

H BO.n;HbIH 6aJIaHC KO:>KH. B HeM co.n;ep:>KHTC5I 60JIbllIOe KOJIHqeCTBO
BHTaMHHOB, KOTopbIe YCKOp5lIOT 3a:>KHBJIeHHe IIPH HapYllIeHH-
51X L{eJIOCTHOCTH KO:>KHbIX IIOKpOBOB H HOpMaJIl13YIOT KHCJIOTHO-
II.(eJIOqHOH 6aJIaHC KO:>KH. 3TO H.n;eaJIbHOe MaCCa:>KHOe cpe.n;CTBO.
MacJIo MI1H.n;aJI5I HCIIOJIb3YIOT B ql1CTOM BI1.n;e H B CMeCH C .n;pyrH-
MH MaCJIaMH, HaIIpHMep .n;JI5I JIeqeHI151 L{eJIJIIOJII1Ta. 3TO HaH60JIee
qaCTO IIpI1MeH5IeMOe B apOMaTepaIIl111 MaCJIO. I1cIIOJIl>3yeTc.SI B ql1-
CTOM BH.n;e, B BH.n;e 6a30Boro, B KaqeCTBe .n;o6aBKH 10-50%.
MacJIo, Oql1eHHOe OT aMHr.n;aJII1Ha, I1CIIOJIb3YIOT .n;JI5I BapKH
JIyqllIHX COpTOB MbIJIa.
MHH.n;aJIbHoe MaCJIO JIerKO BIII1TblBaeTC5I KO:>KeH, OKa3blBaeT
IIpOTHBOBOCilaJII1TeJIbHOe, TOHI13I1pYIOI.l{ee, BOCCTaHaBJII1BaIOee
.n;eHcTBHe. MacJIo III1TaeT 11 OqHII.(aeT KO:>KY, YCTpaIDIeT pa3.n;pa:>Ke-
HHe, CYXOCTb H llIepOXOBaTOCTb KO:>KI1, OKa3bIBaeT YBJIa:>KH5IIOee
.n;eHcTBHe. IIpHMeH5IeTc5I .n;JI5I e:>Ke.n;HeBHoH OqHCTKH qYBcTBHTeJIb-
HOH 11 cyxoi1 KO:>KH, IIpHrOTOBJIemrn pa3JIl1qHbIX MaCOK H .n;JI.SI Mac-
Ca:>Ka, KaK OCHOBa .lVI5I pa36aBJIeHI151 3qmpHblx MaCeJI. MacJIo MHH-
.n;aJI5I .n;06aBJI5IIOT B KOCMeTHqeCKHe rrpenapaTbI, qTO YCI1JIHBaeT I1X
CM5IrqaIOee, IIHTaTeJIbHOe, OMOJIa:>KHBaIOII.(ee H YBJIa:>KH5IIOee
.n;eHcTBHe. HaIIpHMep, ero BKJIIOqaIOT B COCTaB HOqHbIX KpeMOB .n;JI5I
JIHL{a, PYK, IIHTaTeJIbHOrO 11 YBJIa:>KIDIIOerO MOJIOqKa .n;JI5I TeJIa,
cpe.n;cTBa .n;JI5I yxo.n;a 3a KO:>KeH llIeH H 06JIaCTH .n;eKOJIbTe.
MHH.n;aJIbHoe MaCJIO peKoMeH.n;yeTc5I .n;JI5I yxo.n;a 3a CYXHMH BO-
JIocaMH, OHO CTHMY JIHpyeT pOCT BOJIOC, .n;eJIaeT MX M5IrKHMH, 6JIe-
CT5IHMH.
MacJIo MHH){a.IDI He TOJIbKO CM5IPIaeT, HO H OCBeTJI5IeT KO:>KY JIHL{a
H TeJIa, ee .n;eJIaeT 60JIee yrrpyrOH H 3JIaCTl1qHOH. TeIIJIbIe MaCJI5IHbIe
MI1H){aJIbHble MaCKI1 .lVI.SI PYK OKa3blBaIOT BoccraHaBJIHBaIOee, pa-
H03a:>KHBJI.SIIOee .n;eHCTBl1e. MacJIo OC06eHHO nOJIe3HO .lVI5I qYBCTBI1-
TeJIbHOH, CYXOH, YTOMJIeHHOH, .n;p5l6JIOH KO:>K11 - O:>KMBJI5IeT ee, Pa3-
rJIa:>KI1Bae-r MOpHHKI1 Ha TeJIe H JIHL{e, OC06eHHO BOKpyr rJIa3, YCTpa-
IDIeT IIOKpacHeHHe, :>K:>KeHHe, 3Y.n;, BI1,lJ:HMbIH COCy.n;HCThIH PHCYHOK Ha
KO:>Ke. XOpolliO IIO.l{XOJJ:l1T .lVI5I MaCOK C 3qmpHbIMH MaCJIaMH, MaCCaJKa,
yxo.n;a 3a IIp06JIeMHbIMH 30HaMH KO:>KI1, B QaCTHOCTI1 6IOCTa, :>KHBOTa.
MHH.lI:aJIbHOe MaCJIO IIpl1.n;aeT KO:>Ke 6apxaTHCTbIH OTTeHOK H
KpaCHBbIH pOBHbIH L{BeT. IIoMoraeT IIPH L{eJIJIIOJIHTe, orpy6eBllIeH
158

KO>Ke, CYXOM .n;epManfTe, repnece, CYXHX H >KHpHbIX BOJIOCax, HX
BblIIa.n;eHHH. TaK>Ke MaCJIO MHH.n;aJI.H :3<p<peKTHBHO npH COJIHeqHbIX
H 6bITOBbIX TepMHqeCKHX O>KOrax, MeJIKHX TpaBMaX KO>KH.
MaCKM
CMOqHTb xJIonqaT06YMa>KHYIO caJI<PeTKY B rop.HqeH BO.n;e H OT-
>KaTb. HaHeCTH Ha Hee 20 MJI MHH.ZJ:aJIbHOro MaCJla (npH .n;P.H6JIOH,
CYXOH H llIeJIYllIameHC.H KO>Ke peKOMeH.ZJ:yeTC.H .n;o6aBHTb K 1 CT.
JIO>KKe MHH.n;aJIbHOro MaCJIa no 1 KanJIe :3<pHpHbIX MaCeJI p03bI H
caH.n;aJIa; npH orpy6eBllIeH KO>Ke - no 1 KanJle :3<pHpHbIX MaCeJI JIH-
MOHa, KHnapHca, JIaBaH.n;bI, p03bI), HaJIO>KHTb Ha JIHL{O H melO Ha
30 MHHYT, HaKpbIB cBepxy nOJIOTeHL{eM.
BbIIIOJIH.HTb np0L{e.n;ypy 1-2 pa3a B MeC.HL{. 3TO n03BOJIHT co-
xpaHHTb :3JIaCTHqHOCTb H ynpyrocTb KO>KH. TaKa.H MaCKa oco6eHHo
nOJIe3Ha npH B03paCTHbIX H3MeHeHH.HX KO>KH, a TaK>Ke npH Heo6xo-
.n;HMOCTH HeHTpaJIH3aL{HH HeraTHBHbIX nOCJle.n;cTBHH B03.n;eHcTBH.H
CHHTeTHqecKHX KOCMeTHqeCKHX cpe.n;cTB.
OBCJlHO-MaOUlHaJi annl\I1KaL(l1J1
B KaqeCTBe OCHOBbI 6epeTC.H KallIHL{a H3 OBC.HHOH MYKH. ,l{JI.H
ee npHroTOBJIeHH.H CJIe.n;yeT pa3BeCTH 3 CT. JIO>KKH OBC.HHOH MYKH
rop.HqeH BO.n;OH TaK, qTo6bl nOJIyqHJlaCb CMeTaHoo6pa:ma.H Macca.
,l{o6aBHTb 5-10 MJI MHH.n;aJIbHOro MaCJIa H no 2 KanJIH :3<pHpHbIX
MaCeJl aneJIbCHHa, caH.n;aJIa, naqYJIH H p030Boro .n;epeBa HJlH p03bI,
JIHMOHa H can.n;aJIa.
060ralLleHMe KpeMOB
Ha 100 MJI KOCMeTHqeCKoro cpe.n;CTBa .n;o6aBHTb .llJI.H HOpMaJIb-
HOH KO>KH H BOJIOC 5 MJI, ,ZIJI.H >KHpHbIX BOJIOC - 3 MJI, .n;JI.H CYXOH
KO>KH H BOJIOC - 7 MJI MHH.ZJ:aJIbHOro MaCJla.
Ha 100 MJI nJI.H>KHOH KOCMeTHKH .n;o6aBHTb 15 MJI MHH.n;aJIbHOrO
MaCJla.
Macca)/( I\11L(a M weM
CMellIaTb MHH.n;aJIbHOe MaCJIO C MaCJIOM >Ko>Ko6a (1: 1). HarpeTb
CMeCb .n;o TeMnepaTypbl TeJla, B TeqeHHe 1-2 MHHyr MaCCHpOBaTb
159

JIlUJ;O If IIIeIO. PerYJI.SIpHOe BbInOJIHeHlfe npOlJ:e,n:ypbI cnOC06CTBY-
eT pa3rJIa)KlfBaHlfIO MOPIIJ:lfH If OKa3bIBaeT TOHlf3lfpYIOIIJ:ee ,n:eiI-
CTBlfe.
ECJIlf KO)Ka )KlfPHa.SI, K 1 CT. JIO)KKe MlfH,n:aJIbHOro MaCJIa lfJIlf ero
CMeClf C MaCJIOM )K0)K06a, lfJIlf nIIIeHlfqHlX 3apo,n:blIIIeiI, lUIlf aBO-
Ka,n:O (1: 1) MO)KHO ,n:06aBlfTb no 2 KanJIlf a<lmpHbIx MaCeJI 6epraMo-
Ta, lfJIaHr-llJIaHra If rpeiIn<l>PYTa.
ECJIlf KO)Ka cYXa.SI, K 1 CT. JIO)KKe MlfH,n:aJIbHOrO MaCJIa lfJIlf ero
CMeClf C MaCJIOM )K0)K06a, lfJIlf nIIIeHlfqHblX 3apo,n:bIIIIeiI, lfJIlf aBO-
Ka,n:O (1: 1) MO)KHO ,n:06aBlfTb no 2 KanJIlf a<l>lfpHblx MaCeJI caH,l(aJIa
If HepOJIlf lfJII1 caH,l(aJIa If p03bI.
AHTML..(eI\I\IOI\MTHOe cpeACTBO
l.{06aBlfTb K MlfH,n:aJIbHOMY MaCJIY a<plfpHble MaCJIa <peHXeJI.SI,
naqYJIlf, rpeiIn<l>PYTa, aneJIbClfHa, MaH,n:aplfHa, p03MaplfHa, MO)K-
)KeBeJIbHlfKa, caH,n:aJIa (lf3 paCqeTa no 2 KanJIlf a<plfpHbIX MaCeJI Ha
1 CT. JIO)KKY MlfH,l(aJIbHOrO MaCJIa).
BblnOJIH.SITb rJIy60KlfiI MaCCa)K nplf lJ:eJIJIIOJIlfTe.
YXOA 3a BOI\OCaMM
ECJIlf BOJIOCbI )KlfpHbIe, nplfMeH.SITb MlfH,l(aJIbHOe MaCJIO B qlf-
CTOM BlI,l(e: BTlfpaTb ero no HeCKOJIbKY KaneJIb, B HanpaBJIeHlflf OT
KopHeiI K KOHlJ:aM BOJIOC, nepe.ll. MblTbeM roJIOBbI.
ECJIlf BOJIOCbI CYXlfe, BTlfpaTb MaCJIO nOCJIe MblTb.SI roJIOBbI BO
BJIa)KHbIe TenJIbIe BOJIOCbI B TOM )Ke HanpaBJIeHlflf.
Y ClfJIlfTb a<p<peKT MO)KHO ,n:06aBJIeHlfeM K MlfH,n:aJIbHOMY MaCJIY
lfJIlf ero CMeClf C MaCJIOM )K0)K06a a<pl1pHbIX MaCeJI: nplf )KlfpHbIX
BOJIOCax - no 2 KanJIlf a<plfpHbIX MaCeJI JIlfMOHa If 6epraMoTa lfJIlf
Ke,n:pa 11 Klfnaplfca Ha 1 CT. JIO)KKY MaCJI.SIHOH OCHOBbI; nplf CYXlfX
BOJIOCaX - no 2 Karum 3<plfPHbIX MaCeJI caH,l(aJIa If MaH,l(aplfHa lUIlf
lUIaHr-lUIaHra If aneJIbCI1Ha.
MO)KHO HaHOCI1Tb YKa3aHHbIe CMeCI1 Ha paCqecKY If npOqeCbI-
BaTb BOJIOCbI 2-3 pa3a B ,n:eHb.
160

06AEnl1XOBOE MACAO
06JIenlfXOBoe MaCJIO nOJIyqalOT lf3 M}I-
KOTlf nJIo,n:OB 06JIenlfxlf. 5Iro,n:bl 06JIenlfXI1
co,n:ep)KaT 5-10% paCTlfTeJIbHoro )Klfpa.
3TO OpaH)KeBa}l MaCmIHlfCTa5l )KI1):{KOCTb,
lfMelOll{a5l xapaKTepHblM BKYC If 3anax.
OpaH)KeBO-KpacHoBaTbIM QBeT 06JIenlfXO-
BOro MaCJIa 06YCJIOBJIeH BblCOKOM KOHQeH-
TpaQlfCM B HeM npe,n:meCTBeHHlfKOB BlfTa-
MlfHa A - KapoTlfHolf,n:OB.
06JIenlfXa - IIJIo,n:OBoe If .n:eKopanlBHoe
paCTeHlfe, Tpa.z:l:lfI.{lfOHIIO KYJIbTlfBl1pycMoe B CI16lfplf 11 Ha TIaMlfpe.
TaK)Ke OHO lfCnOJIb3yeTc}I B EBpone B KaqeCTBe )KlfBOMI13roPO,n:11 If
,n:JIH 3all{lfTbl OTKOCOB 6eperoB peK OT pa3MblBaHlf}l. C .n:aBHlfX nop 06-
JIenlfXa CJIaBlfTCH CBOlfMlf nOJIe3HeMmlfMlf HpKO-OpaH)KeBbIMlf Hro-
MMlf. I1x nplfMeH}l1OT ,n:JIH nplfroTOBJIeHIDI HaCToeB, HaJIlfBOK, Ba-
peHbH, MapMeJIa.n:a 11 YHlfKaJIbHOro no CBOI1M JIeqe6HblM CBOMCTBaM
06JIenlfxoBoro MaCJIa. U:eJIe6Hble CBOHCTBa nJIo,n:OB 06JIenlfXI1 If 06-
JIenlfxoBoro MaCJIa 6bIJIlf 06HapY)KeHbl B rJIy60KoH ,n:peBHOCTlf. TIep-
Bble ynoMlfHaHlf}l 0 nOJIb3e }lro,n: 06JIenlfXlf BCTpeqaIOTCH B TpaKTax
,n:peBHeTlf6eTcKlfx If ,n:peBHerpeqeCKlfX BpaqeBareJIeH XI BeKa,n:o Ha-
meM 3PbI. DJIaroTBOpHoe ,n:eHCTBlfe IIJIO,n:OB 06JIenlfXlf nplf JIeqeHlflf
3a60JIeBCUmH )KeJIy,n:Ka onlfcaHO B Hayt.J:Hblx TPY,n:ax flfnnoKpaTa.
ABlfQeHHa COBeTOBaJI nplfMeH}lTb 06JIenlfXOBoe MaCJIO ,n:.llli JIeqeHlliI
O)KOroB. BOlfHbl l.{peBHero PlfMa If l.{peBHero ErnnTa qaCTO lfCnOJIb-
30BaJIlf Hro,n:bl oMenlfxlf ,n:JIH 3a)KMBJIeHlf51 nOJIyqeHHblx B 6010 paH,
a B l.{peBHeM fpeulfl1 nJIo,n:aMI1 oMenlfxlf KOpMlIJIlf JIOma.n:eM nepe,n:
OJIlfMnMMCKlfMlf lfrpaMlf ,n:JIH nOBblmeHlf5llIX BblHOCJIlfBOCTlf, a TaK-
)Ke ,n:JIH npl1):{aHlfH lfX mepCTlf 6JIeCKa If meJIKOBlfCTOCTlf.
CJIaBHHCKlfM Hapo,n:aM TaK)Ke 6blJIO lf3BeCTHO 0 QeJIe6HOM ClfJIe
Hro,n: 06JIenlfXI1lf 06JIenlfxoBoro MaCJIa. TIplfHTHble Ha BKYC nJIo,n:bl
06JIenl1XM no,n:aBaJIlfCb K CTOJIY PYCCKlfX QapeM, nplfqeM ,n:JI}I c60pa
Hro,n: cneQlfaJIbHO CHapH)KaJIlfCb 3Kcne,n:lfQlflf. B03MO)KHO, B CBH3lf
C 3TlfM If B HaCTO}lll{ee BpeMH 06JIenlfxy qaCTO Ha3bIBalOT «QapCKOM
Hro,n:OM. OCHOBOnOJIO)KHlfK CJIaBHHCKOM nlfCbMeHHOCTlf KlfplfJIJI
BO BpeMH CBOlfX n)'TemeCTBlfM no DOJIraplflf If MOpaBlflf qaCTO JIe'illJI
161

MecTHbIX :>KMTeJIeH C MCnOJIb30BaHMeM 06JIenMXOBOrO MaCJIa. PYCCKlIe
MOpHKM M MeCTHOe HaCeJIeHMe CM6MPCKMX ,n:epeBeHb ynoTpe6JIIDIM
B nMII{Y mIOJIbI 06JIenMXM MH JIe'leHMH KpOBOTO'lMBOCTM ,n:eceH M
I1pOq,MJIaKTMKM aBMTaMMH03a. B XVII npM 3aBOeBaHMM CM6MpM
EpMaKOM PYCCKMe Ka3aKM C nOMOlI{blO Hm,n: 06JIenHXM YKpemmJIM
CBoe 3,n:opOBbe M BOCCTaHaBJIMBaJlM CMJIbI, a TaK:>Ke mTOBMJIM B PYC-
CKOH neqM 06JIenMXOBoe MaCJIO, KOTopoe 3aTeM npMMeHHJIM ,n:JIH
JIeqeHMH paH M H3B. B O<!>MIJ:MaJIbHOH PYCCKOH Me,n:MIJ:MHe 06JIenM-
XOBoe MaCJIO CTaJIO I10nYJIHpHbIM B 1970-x m,n:ax. C aTom BpeMeHM
aTOT npo,n:YKT 'IaCTO MCnOJIb3yeTcH He TOJIbKO MH JIe'leHMH M npo-
<!>MJIaKTMKM MHornx 60JIe3HeH, a TaIOKe npMMeHHeTCH B ,n:OMallIHeH
KOCMeTOJIOrnM.
06JIenMXOBoe MaCJIO xapaKTepM3yeTcH BbICOKOH 6MOJIOrnqe-
CKOH IJ:eHHOCTbIO. Bern COCTaB BXOMT CMecb KapOTHHa M KapOTM-
HOM,n:OB, TOKo<!>epOJIbI, BMTaMMH K, E, C, Bh B 2 , B 3 , B 6 , B 9 , MaKpo- M
MMKpOaJIeMeHTbI (MarnMH, :>KeJIe30, KaJIbI{MH, MapraHel{, KpeMHMH,
HMKeJIb, MOJIM6,n:eH M ,n:p.), aMMHOKMCJIOTbI, <!>oc<!>OJIMnM,n:bI, q,M-
TOCTepOJIbI, CTepMHbI, rJIMl{epM,n:bI JIMHOJIeBOH, OJIeMHOBOH, naJIb-
MMTOJIeMHOBOH, I1aJIbMMTMHOBOH M CTeapMHoBoH KMCJIOT. Pa3HO-
06pa3Hoe JIeQe6HO-npoq,MJIaKTMqeCKOe npMMeHeHMe MaCJIa CBH3a-
HO C HaJIl1QMeM B ern COCTaBe TpMTepneHOBbIX KMCJIOT (YPCOJIOBaH,
OJIeaHOJIOBaH M ,n:p.), q,JIaBOHoM,n:OB (PYTMH, M30paMHeTMH, KBep-
l{eTMH, KeMnq,epOJI M ,n:p.), OpraHMQecKMX KMCJIOT (BMHHaH, CaJIM-
I{MJIOBaH, lI{aBeJIeBaH, H6JIoQHaH, HHTapHaH), ,n:y6lfJIbHbIX BemeCTB,
neKTMHOB, KYMapl1HOB, q,MTOHI{M,n:OB.
)KMPHOKMCJIOTHbIH COCTaB 06JIenMXOBom MaCJIa BeCbMa pa3HO-
06pa3eH. B MaCJIe 06JIenMXM co,n:ep:>KaTC}I HaM60JIee nOJIe3HbIe ,n:JUI
opraHM3Ma QeJIOBeKa MOHOHeHaCbImeHHbIe M I10JIMHeHaCbIIIIeHHbIe
:>KMpHbIe KMCJIOTbI (ilaJIbMMTOJIeMHOBaH - 23-31%, OJIeMHOBaH
oMera-9 - 9-13%, JIMHOJIeBaH oMera-6 - 15-16%, JIMHOJIeHOBaH
oMera-3 - 4-6%). TaK:>Ke B 06JIeI1MXOBOM MaCJIe eCTb M HaCbIIIIeH-
HhIe :>KMpHbIe KMCJIOTbI (naJIhMMTMHoBaH - 29-40%, CTeapMHO-
BaH - 1,5%, MMpMCTl1HOBaH - 1-1,5%).
no co,n:ep:>KaHI1IO KapOTMHOM,n:OB 06JIeI1MXOBOe MaCJIO }lBJI}leTCH
JIM,n:epOM cpe,n:M Bcex paCTMTeJIbHbIX MaCeJI. CMHTe3MPyeMbIH M3
KapOTMHOM,n:OB B opraHM3Me qeJIOBeKa BMTaMMH A 06YCJIaBJIMBaeT
MOII{HOe paH03a:>KMBJI}lIOlI{ee 11 npoTMBOBOCnaJIMTeJIbHOe ,n:eHcTBMe
162

06JIenlfxoBoro MaCJIa, cnOco6cTByeT YKpenJIeHlfIO lfMMYHlfTeTa,
yt.mcmyeT B npou:eccax pOCTa If ClfHTe3a opraHlf3MOM CTepOlf.n:HbIX
ropMOHOB, KOJIJIareHa If KepaTlfHa, no.n:.n:ep)KlfBaeT <!>YHKU:lflf opraHa
3peHWI, KO)Klf, penpo.n:YKTlfBHOM ClfCTeMbI. BlfTaMlfH A He06xo.n:lfM
.n:JI <!>OpMlfpoBaHlf KOCTHOM TKaHlf If 3y6HOM 3MaJIlf, pery JIU:lflf
ypOBIDI caxapa B KpOBlf.
BlfTaMlfHa E, BJIIOm:eroc ClfJIbHbIM aHTlfOKClf.n:aHTOM,
B 06JIenlfXOBoM MaCJIe B .n:Ba pa3a 60JIbme, qeM B MaCJIe 3apo-
.n:blmeM nmeHlfU:bI. 3TOT BlfTaMlfH HY)KeH .n:JI nOJIOBoro c03pe-
BaHlf, no.n:.n:ep)KaHlf ceKcyaJIbHOM aKTlfBHOCTlf, Bblpa60TKlf
TeCTOCTepOHa, cnepMaToreHe3a If 3M6plfOHaJIbHOro pa3BlfTlf.
BlfTaMlfH E cnoc06cTByeT no.n:.n:ep)KaHlfIO OnTlfMaJIbHoro ropMO-
HaJIbHOrO 6aJIaHCa If HOpMaJIbHOH YBJIa)KHeHHOCTlf KO)Klf, YJIyq-
maeT pa60TY cep.n:eqHO-cocy.n:lfCTOM ClfCTeMbI If MycKYJIaTypbI,
npe.n:oTBpam:aeT npe)K.n:eBpeMeHHoe CTapeHlfe KO)Klf B qaCTHOCTlf
If opraHlf3Ma B u:eJIOM. 3TOT BlfTaMlfH YClfJIlfBaeT npOTlfBOBOC-
naJIlfTeJIbHOe, lfMMYHOCTlfMYJIlfpYIOm:ee M paH03IDKlfBJIIOm:ee
.n:eMcTBlfe BlfTaMlfHa A.
BlfTaMlfHbI rpynnbI B perYJIlfpYIOT <!>YHKU:lflf HepBHoM, cep-
.n:eqHO-cocy.n:lfCTOM, nlfm:eBaplfTeJIbHOM If MblmeqHOM ClfCTeM, op-
raHa 3peHlf, YJIyqmaIOT COCTOHlfe KO)Klf, HorreM If BOJIOC, yqa-
CTBYIOT B 6eJIKOBOM, yrJIeBo.n:HOM, BO.n:HO-COJIeBOM If JIlfnlf.n:HOM
06MeHe, ClfHTe3e ropMOHOB, Bblpa6aTbIBaeMblx Ha.n:nOqeqHlfKaMlf,
m:lfTOBlf,ZJ;HOM If nO,ZJ;)KeJIy.n:OqHOM )KeJIe3aMlf. TIplf He,ZJ;OCTaTKe BM-
TaMlfHOB rpynnbI B 3aMe.n:JIeTC 3a)KlfBJIeHlfe paH, pa3BlfBaIOTc
MaJIOKpOBlfe, 3BeHHa 60JIe3Hb.
TIo cO,ZJ;ep)KaHlfIO BlfTaMlfHa C, em:e O,ZJ;Horo aHTIfOKClf,ZJ;aHTa, 06-
JIenlfXOBoe MaCJIO TaK)Ke JIM.ZI.lfpyeT, YCTynaJI JIlfmb MaCJIY mlfnOB-
HlfKa. BlfTaMlfHa C B 06JIerrlfXOBoM MaCJIe 3HaqlfTeJIbHO 60JIbme,
qeM B arreJIbClfHaX, JIlfMOHax If .n:pyrnx U:lfTPYCOBbIX. OH lfrpaeT
Ba)KHYIO pOJIb B npou:eccax KpOBeTBopeHlf, Bblpa60TKlf KOJIJIareHa
11 ClfHTeae CTepOlf,ZJ;HbIX ropMOHOB, YKpenJIeT CTeHKlf KpOBeHOC-
HbIX COCY,ZJ;OB, nOJIO)KlfTeJIbHO BJIlfeT Ha opraH 3peHlUI. TaK)Ke KaK
BlfTaMlfHbI A If E, BlfTaMlfH C cnoc06cTByeT YKpenJIeHlfIO lfMMYHlf-
TeTa. KpoMe TOro, OH yqaCTByeT B ClfHTe3e HYKJIelfHOBbIX KlfCJIOT,
yrJIeBo,ZJ;HoM If JIlfrrlf,ZJ;HbIX 06MeHe, OKa3bIBaeT npOTIfBOBOCnaJIlf-
TeJIbHOe If rrpOTlfBOaJIJIeprnqeCKOe ,ZJ;eMcTBlfe.
163

BlfTaMlfH K Heo6xo.n:lfM .l{.JH1 I1poqmJIaKTlfKlf OCTe0l10p03a If
HOpMaJIbHOH pa60TbI 110qeK, HOpMaJIlf3yeT CBepTbIBaeMOCTb KpOBlf,
CHlf)KaH plfCK 110.n:KO)KHbIX KpOBOlf3JIlfHHlfH.
MacJIo 06JIel1lfXM OKa3bIBaeT BOCCTaHaBJIlfBaIOII.1ee M aHTlfMlf-
Kpo6HOe .l{eHCTBlfe, YCKOpHeT 3a)KlfBJIeHlfe paH, 3nlfTeJIlf3aIJ:lfIO,
CTlfMYJIlfpyeT pOCT rpaHYJIHIJ:lfH nplf nOBpe)K.n:eHlfHX KO)Klf If CJIlf-
3lfCTbIX 060JIOqeK, OKa3bIBaeT BOCCTaHaBJIlfBaIOII.1ee .n:eHCTBlfe. OHO
110BbIlliaeT BHelliHeceKpeTopHYIO aKTlfBHOCTb 110.l{)KeJIy.n:OqHOH )Ke-
JIe3bI, no.n:aBJIHeT CeKpeIJ:lfIO )KeJIy.n:OqHOro COKa, 3all{lfII.1aeT 6lfOJIO-
rnQeCKlfe MeM6paHbI OT 110Bpe)K.n:aIOII.1ero .n:eHCTBlfH XlfMlfQeCKlfX
areHTOB, 110JIO)KMTeJIbHO BJllfHeT Ha )KlfpOBOH 06MeH B l1eQeHlf.
06AenHXOBoe MaCAO COAep)KHT YHHKaAbHblM Ha60p BHTaMH-
HOB, l..{eHHblX AHnHAOB H 6HOAOrHl.lecKH aKTHBHblX BeU(eCTB, ·
Tpe6YIOLijHXC$I AMl Ael.leHH$I aTepOCKAep03a, AHcrporpHl.leCKI1X
npOl..{eccoB B CepAel.lHOM MblWl..{e, YCKOp$leT pOCT BOAOC. no
CBoeMY XHMHl.lecKOMY cocraBY H nOTpe6HTeAbCKHM CBOMcrBaM
3TO MaCAO npeBOCXOAHT cpHT03CCeHI..{HIO aneAbCHHa H MaCAO
KHBH.
.
MacJIo BblcllIero KaQeCTBa lf3BJIeKaIOT MeTo.n:OM CO 2 -
3KCTpaKIJ:lfM. 06JIenlfXOBoe MaCJIO, KOTopoe 110JIYQeHO XOJIO.n:HbIM
MeTo.n:OM 3KCTpaKIJ:lflf, He peKOMeH.n:yeTcH lfCI10JIb30BaTb .l{JIH yxo.n:a
3a KO)KeH JIlfIJ:a.
B03MO)KHa lfH.n:lfBlf.n:YaJIbHaH HenepeHOClfMOCTb npo.n:YKTa.
I1Hor.n:a KaK I1plf HapY)KHOM I1plfMeHeHlflf, TaK If I1plf BHYTpeHHeM
ynoTpe6JIeHlflf 06JIel1lfXOBOe MaCJIO MO)KeT BbI3bIBaTb )K)KeHlfe If
pa3JIlfQHbie a.Jl.1IeprlfQeCKlfe peaKIJ:lflf. BHYTpeHHee YiloTpe6JIeHlfe
06JIenlfxoBoro MaCJIa I1pOTlfBonOKa3aHO nplf 60JIe3HHX, KOTopble
06YCJIOBJIeHbi 060CTpeHlfeM BOCnaJIlITeJIbHblX I1pOIJ:eCCOB B l1eQe-
Hlf, )KeJIQHOM I1Y3blpe If 110Jl.)KeJIy.n:OQHOH )KeJIe3e (l1plf )KeJIQHO-
KaMeHHOH 60JIe3Hlf, l1aHKpeaTlfTe, XOJIeIJ:lfCTlfTe, XOJIaHrnTe). fie
peKOMeHJl.yeTcH TaK)Ke YiloTpe6JIHTb MaCJIO 06JIel1lfXlf nplf .n:lfapee.
TIepe.n: HaQaJIOM Kypca JIeQe6HO-l1poqmJIaKTlfQeCKOrO ynoTpe6JIe-
HlfH 06JIenlfXOBoro MaCJIa peKOMeH.n:yeTcH I1POKOHCY JIbTlfpOBaTbCH
C BpaQOM.
164

CJIe,n:yer Y'HfTbIBaTb, qTO 06JIemiXOBOe MaCJIO MO)KeT 6bITb cpO-
TOTOKClfqHO. XpaHlfTb ero MO)KHO ,n:o 3 JIeT B npOXJIa,zJ,HOM, 3alI(lf-
eHHOM OT CBeTa MeCTe.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
B KOMnJIeKCHOM COqeTaHlflf KOMrrOHeHTbI 06JIenlfxoBoro MaCJIa
OKa3bIBaIOT Bblpa)KeHHOe rrpOTlfBOBOCnaJIlfTeJIbHOe If MMMYHOCTlf-
MY JIlfpYIOIIIee ,n:eilcTBlfe, rrOJIO)KlfTeJIbHO BJIlfs.IIOT Ha COCTOs.IHlfe
KO)Klf, crroco6CTBYIOT YJIyqllIeHMIO JIlfnM.llHoro 06MeHa, BOCCTaHOB-
JIeHlfIO HOpMaJIbHOro ropMOHaJIbHOro 6aJIaHCa If 3cp<}>eKTlfBHOMY
OqlflI(eHlfIO opraHlf3Ma OT llIJIaKOB, TOKClfHOB If n:Pyrlfx Bpe.n:HbIX
BeeCTB.
MacJIo 06JIenlfXlf rrplfMeH}lIOT B KaqeCTBe 10%-HOM .n:06aBKlf.
OHO MO)KeT 6b1Tb lfCnOJIb30BaHO B qlfCTOM Blf,n:e, o,n:HaKO B Blf.n:e
MaCJUIHOH OCHOBbI ero lfCrrOJIb30BaTb He peKOMeH,n:yeTC}I.
06JIenlfXOBoe MaCJIO 60raTO rrplfpo,n:HbIMlf aHTlf6lfOTlfKaMlf,
OKa3b1BaeT rrpOTlfBOBOCrraJIlfTeJIbHOe ,n:eMCTBMe, CTlfMY JIlfpyeT
BOCCTaHOBlfTeJIbHble npOlleCCbI. Ero rrplfMeHs.IIOT HapY)KHO rrplf
JIyqeBbIX nOpa)KeHlfs.IX If O)Korax KO)Klf If CJIlf3lfCTblX 060JIOqeK,
BHYTPb rrplf s.I3BeHHOM 60JIe3Hlf )KeJIy,n:Ka If ,n:BeHa,n:u:aTlfrrepCTHOM
KlfllIKM, s.I3BeHHOM Hecrreu:mlmqecKoM KOJIlfTe, 3JIOKaqeCTBeHHblX
orryxOJIs.Ix rrlfeBo,n:a, CTOMaTlfTe, XpOHlfqeCKOM TOH3lfJIJIlfTe,
cpaplfHrnTe, JIaplfHrlfTe, ClfHYClfTe, raMMoplfTe, Ha30cpaplfHrlfTe;
3cpcpeKTlfBHO MeCTHoe rrplfMeHeHlfe 06JIenlfxoBoro MaCJIa rrOCJIe
TOH3lfJI3KTOMlflf - onepaTlfBHoro y,n:aJIeHlfs.I MlfH,n:aJIlfH, rnHeKO-
JIOrnqeCKlfX 3a6oJIeBaHlfs.IX, aJIbBeOJIs.IpHOM rrlfopee, rry JIbrrlfTaX If
neplfo,n:OHTlfTax.
MacJIo 06JIenlfXlf YMeHbllIaeT Bblpa)KeHHOCTb 3y6HOM 60JIlf, lfC-
nOJIb3yeTCs.I B CTOMaTOJIOrnlf ,n:JIs.I 6b1CTpOro 3a)KlfBJIeHlfs.I rrOCJIe-
orrepaU:lfOHHbIX paH.
06JIenlfXOBoe MaCJIO rrOJIe3HO 60JIbHbIM caxapHblM ,n:lfa6eTOM If
O)KlfpeHlfeM, nOCKOJIbKY B HeM co,n:ep)KaTCs.I BelI(eCTBa, perYJIlfpyIO-
lfe co,n:ep)KaHlfe caxapa B KpOBlf If yqaCTBYIOlI(lfe B ClfHTe3e lfHCY-
JIlfHa no,n:)KeJIy,n:OqHOM )KeJIe30M (rrpe)K,n:e Bcero 3TO BlfTaMlfHbI A,
E, B" B 3 , MlfKp03JIeMeHT MapraHeu: If HeKOTopble aMlfHOKlfCJIOTbI).
165

MOHo- H nOJIHHeHaCbIII.1eHHble )lmpHble KHCJIOTbI H <l>JIaBOHOH,lJ;bI
CnOC06CTBYIOT YJIllIeHHIO JIHnH,lJ;HOrO 06MeHa.
06JIenHXOBoe MaCJIO Ha3HaQaIOT npH HeKOTOpbIX 60JIe3WIX H
TpaBMaTH1:IeCKHX nOBpe:>K,lJ;eHHHX KO:>KH (,lJ;epMaTHTbI, 1:IellIYH1:IaTbIH,
HJIH 0-rpy6eBH,lJ;HbIH, JIHllIaH, aK3eMa, nHO,lJ;epMHH, Ty6epKYJIe3 KO-
:>KH, yrpeBaH CbIIlb, HeHpO,lJ;epMHT, <l>JIerMOH03HOe aKHe, BOJI1:IaHKa,
XeHJIHTbI), a TaIOKe ,lJ;JIH CTIfMYJIHIJ:HH pOCTa BOJIOC. EoraToe Be-
II.1ecTBaMH, oKa3blBaIOII.1HMH 6aKTepHIJ:H,lJ;HOe, npOTHBOBOCnaJIH-
TeJIbHOe H paH03a:>KHBJIHIOII.1ee ,lJ;eHCTBHe (BHTaMHHbI A, E, C, ,lJ;y-
6HJIbHble BeII.1eCTBa, MarnHH, <l>JIaBOHOH,lJ;bI, <l>HTocTepOJIbI, MOHO- H
nOJIHHeHaCbIII.1eHHble :>KHpHble KHCJIOTbI), 06JIenHXOBoe MaCJIO CTH-
MYJIHpyer npOIJ:eCCbI anHTeJIH3aIJ:HH H rpaHYJIHIJ:HH. OHO a<l><l>eK-
THBHO npH JIe1:leHHH COJIHeQHbIX H pa,lJ;HaIJ:HOHHbIX O:>KOroB, 06MO-
pO:>KeHHH, nope30B H TpeII.1HH Ha KO:>Ke, TpY,lJ;H03a:>KHBaIOII.1HX paH.
Hap}?KHOe npnMeHeHHe 06AennxoBoro MaCAa npn nOBpe:>KAe-
HnJlX KO)l(HblX nOKpOBOB 06eCnel.lnBaer BbiCOKoe Kal.leCTBO 3a-
)KnBAeHnJl KO)Kn 6e3 06pa30BaHnJl Ha HeR rpy6b1x py6QOB HAn
wpaMOB.
.
JIIO,lJ;HM, 3aHHTbIM Ha Bpe,lJ;HbIX npOH3BO,lJ;cmax, peKOMeH,lJ;YIOT
.zvm npo<l>HJIaKTHKH npo<l>eccHOHaJIbHbIX 3a6oJIeBaHHH BepXHHX
,lJ;bIXaTeJIbHbIX nYTeii perYJIHpHO BbIIlOJIHHTb HHraJIHIJ:HH 06JIenH-
XOBoro MaCJIa.
06JIenHXOBoe MaCJIO - HaTypaJIbHOe nOJIHBHTaMHHHoe cpe,lJ;-
CTBO, a<l><l>eKTHBHO BOCCTaHaBJIHBaIOII.1ee CHJIbI H 3,lJ;opOBbe. Ero
peKOMeH,lJ;yercH nHTb npH aBHTaMHH03e HJIH rHnOBHTaMHH03e A H
E, B rrepHO,lJ; pea6HJIHTaIJ:HH nOCJIe nepeHeceHHblx OnepaIJ:HH, TH:>Ke-
JIbIX 3a60JIeBaHHH, nOCJIe rrpOXO:>K,lJ;eHHH Kypca JIyqeBoH TeparrHH.
TIOCKOJIbKY aTO MaCJIO HBJIHeTCH HCT01:lHHKOM aHTHOKCH,lJ;aHTOB
(BHTaMHHhI A, E, C) H OKa3bIBaer oHKorrpoTeKTOpHoe ,lJ;eHCTBHe,
OHO cnoc06cTByeT YKpenJIeHHIO HMMYHHOH 3aI1{HTbI.
B rJIa3HOH rrpaKTIfKe 06JIenHXOBoe MaCJIO rrpHMeHHIOT B BH,lJ;e
KaneJIb HJIH 10-20%-HOH rJIa3HOH Ma3H npH KOH'bIOHKTHBHTaX,
KepaTHTax, TpaBMax H ,lJ;e<l>eKTax pOroBHIJ:bI, s.I3BaX, TpaXOMe, JIY1:le-
BbIX rrOBpe:>K,lJ;emmx H O:>Korax rJIa3, aBHTaMHH03e A. MacJIo 60raTO
166

Bem:eCTBaMlf (KapOTIfHOlf.n:bI, BlfTaMlfHbI E If C, BlfTaMlfHbI rpymIbI
B, MarHlfH, KpeMHlfH, MapraHeIJ; If .n:p.), He06xo.n:lfMbIMlf .l{.JHI IIOJIHO-
IJ;eHHOH pa60Tbi OpraHa 3peHlfH. BXO.n:Hm:lfe B COCTaB 06JIenlfXOBO-
ro MaCJIa KapOTlfHOlf.n:bI, IIpeBpam:alOm:lfeCH B OpraHlf3Me 1:IeJIOBeKa
B BlfTaMlfH A, Y1:laCTBYlOT B ClfHTe3e 3plfTeJIbHbIX IIlfrMeHTOB ceT-
1:IaTKlf rJIa3a, CHlf>KaIOT plfCK pa3BlfTlfH pa3JIM1:IHbIX 3a60JIeBaHlfU
pOroBlfIJ;bI If CJIlf3lfCTOU 060JI01:lKlf rJIa3a. BlfTaMlfH C If <l>JIaBO-
HOlf.n:bI cnoc06cTBYlOT YJIY1:l11IeHlflO KpoBOCHa6>KeHlfH pa3JIlf1:lHbIX
Y1:lacTKoB rJIa3a, CHlf>KeHlflO BHYTplfrJIa3HOrO .n:aBJIeHlfH, a TaIOKe
B cotJ:eTaHlflf C BlfTaMlfHaMlf A If E nperrHTcTBYIOT pa3BlfTlfIO BOC-
mUIemUl B opraHe 3pemUl If 3am:lfm:aIOT TKaHlf rJIa3a OT pa3pYllIlf-
TeJIbHOro .n:eucTBIDI cB060.n:HbIX pa.n:lfKaJIOB. MMeHHo II03TOMY 06-
JIeIIlfXOBoe MaCJIO B Blf.n:e KaneJIb lfJIlf B COCTaBe rJIa3HbIX Ma3eu 1:Ia-
CTO lfCIIOJIb3YIOT .n:JIH JIe1:leHlfH O>KOrOB If TpaBM rJIa3, 6JIe<!>aplfToB,
KOH'bIOHKTlfBlfTOB, TpaXOMbI, KepaTlfTOB, JIytJ:eBbIX IIOBpe>K.n:eHlfu
rJIa3. BlfTaMlfHbI rpYIIIIbI B HY>KHbI .n:JIH <l>YHKIJ;lfOHlfpOBaHIDI 3plf-
TeJIbHoro HepBa If CeTtJ:aTKlf, cnoc06cTBYlOT IIpe.n:OTBpam:eHlflO no-
MyrHeHIDI XPYCTaJIlfKa If CHlf>KeHlflO BHYTplfrJIa3HOrO .n:aBJIeHlfH.
PeryMlpHoe BHyrpeHHee ynorpe6AeHHe 06AenwcOBoro MaCJ\a
OC06eHHO nOAe3HO AMl npocpHAaKTHKH TaKHX ocpTaAbMOAOrH-
lIecKHX 3a60AeBaHHH, KaK KaTapaKTa, rI\aYKOMa, AHa6eTHlIe-
CKaJI peTHHonaTHSl, MaK}'AOAHCTpocpHSl.
.
Co.n:ep>Kam:lfeCH B MaCJIe 06JIeIIlfXlf oMera-6, oMera-9, oMera-3
KlfCJIOTbl B KOMrrJIeKCe C IIaJIbMlfTlfHOBOU KlfCJIOTOU 6JIaroTBOpHO
B03.n:eucTBYIOT If Ha cep.n:e1:lHo-cocy.n:lfCrylO ClfCTeMY: IIplf perYJIHp-
HOM ynoTpe6JIeHlflf 06JIeIIlfxoBoro MaCJIa CHlf>KaIOT plfCK TPOM60-
06pa30BaHlfH,HOpMaJIlf3YIOTapTeplfaJIbHoe.n: a BJIeHlfe,IIp e .n:o T Bpa-
m:alOT 06paaoBaHlfe Ha CTeHKax cocy.n:OB XOJIeCTeplfHOBbIX 6JIHllIeK,
pa3BlfTlfe BOCIIaJIlfTeJIbHbIX rrpOIJ;eCCOB B cep.n:e1:lHo-cocy.n:lfCTOU Clf-
CTeMe, cnoc06CTBYlOT YKpeIIJIeHlflO If rrOBbIllIeHlflO 3JIaCTlf1:lHOCTIf
CTeHOK KpOBeHOCHbIX cocy.n:OB. TaIOKe IIOJIO>KlfTeJIbHOe BJIIDIHlfe
OKa3bIBaIOT <l>lfTocTepOJlbl (6eTa-clfcTOcTeplfH If .n:p.), BlfTaMlfHbl
A, E, C, BlfTaMlfHbl rpYIIrrbI B, <!>JIaBOHOlf.ll:bl, Marnlfu, MapraHeu.
B CBH3lf C 3TlfM MaCJIO 06JIerrlfXlf peKoMeH.n:yeTcH YIIoTpe6JIHTb .n:JlH
167

IIpo<IH1JIaKTMKM 11 JIeqeHl1 aTepOCKJIep03a, BOCIIaJIMTeJIbHbIX 3a60-
JIeBaHMH Cep.lua 11 cocy.n:OB, MllIeMl1qeCKOH 60JIe3HM Cep,l{l.{a.
llpM perYJUIpHOM BH)'TpeHHeM yrroTpe6JIeHMI1 06JIerrMXOBOe
MaCJIO YJIyqrnaeT rrl1lIleBapemle, aKTMB11311pyeT BHernHeceKpeTOp-
HYIO <!>YHKl.{MIO no.n:)I(eJIy.n:OqHOM )l(eJIe3bI, perYJIMpyer CeKpel.{MIO
)l(eJIy.n:OqHOro COKa, YCl1JIl1BaeT MOTOpHo-3BaKyaTopHYIO <!>YHKl.{MIO
Kl1IlleQHMKa. KpOMe Toro, MaCJIO YJIYQIllaeT JIMnl1,l{HbIM 06MeH B rre-
qeHl1 M cnoc06CTByeT BOCCTaHOBJIeHMIO renaTOl.{MTOB, pa3pYIIIeH-
HbIX B pe3YJIbTaTe .n:eMCTBl1 aJIKOroJI MJIM TOKCMHOB (TaKMM 06-
pa30M npe.n:OTBparu:aeTC pa3BMTl1C )l(MpOBOro CTeaT03a rreqeHl1).
06JIenl1XOBOe MaCJIO OKa3bIBaeT 06BOJIaKMBaIOru:ee M paH03a)l(MB-
JIIOru:ee .n:eHcTBMe rrpM 3p03MBHO-3BeHHbIX nOBpe)l(.n:eHMX CJIM-
3MCTbIX 060JIOQeK rrMru:eBo.n:a, )l(eJIy.n:Ka M KMIIICqHMKa M nperrT-
cTByeT pa3BMTl1IO BOCnaJIMTeJIbHbIX npOl.{eCCOB B opraH ax IIlfIe-
Bapl1TeJIbHOH CMCTeMbI. TI03TOMY 06JIenMXOBoe MaCJIO BKJIIOqaIOT
B paMOH .n:JI npo<!>l1JIaKTMKM )l(eJIqHOKaMeHHOH 60JIe3HM M )l(M-
pOBOH .n:MCTPO<pl1M rreqeHl1, npMMeHIOT B COCTaBe KOMnJIeKCHOro
JIeqeHl1 330q,arMTa, raCTpo.n:yo.n:eHMTa, raCTpMTa C nOBbIIIIeHHOM
KMCJIOTHOCTbIO (rl1rrepal.{M.n:Horo raCTpMTa), 3BbI )l(eJIy.n:Ka 11 .n:Be-
Ha,ZJ,l.{aTMnepCTHOM Kl1IllKM, XpOHI1QeCKOrO KOJIMTa, 3HTepOKOJIMTa.
06JIenMXOBoe MaCJIO C ycrrexoM npMMeHIOT .n:JI JIeqeHM 60-
JIe3HeM )l(eHCKOM rrOJIOBOM cq,epbI. OHO OKa3bIBaeT rrpOTMBOBocna-
JIMTeJIbHOe, 6aKTepl1l.{11.n:Hoe, paH03a)l(MBJIIOee .n:eMcTBMe, B CB-
3M C qeM QaCTO npMMeHeTC B rl1HeKOJIOrIm .n:JUI JIeqeHM 3a60-
JIeBaHMH )l(eHCKMX rrOJIOBbIX opraHoB. B OCHOBHOM peKOMeH.ZJ:YIOT
l1HTepBarMHaJIbHbIe arrnJIl1Kal.{MM C MaCJIOM 06JICnMXM B Bl1.n:e TaM-
rroHoB, CMOqeHHbIX B 06JIerrl1XOBOM MaCJIe. 3Ta rrpol.{e.n:ypa 3q,q,eK-
Tl1BHa npM JIeqeHl1l1 l.{epBI1l.{MTa, 3p031111 IlleMKl1 MaTKl1, KOJIbnMTOB
(B TOM qMCJIe TPMXOMOHaJJ:HOro), 3H.n:OMeTpMTa, Barl1HMTa, TpaBMa-
TMqeCKMX rrOBpe)l(.n:eHMX CJIM3MCTOM 060JIOqKM BJIara.7mru:a.
Oc060 OTMeTMM B03MO)l(HOCTl1 rrpMMeHeHl1 06JIerrMxoBoro Mac-
JIa B yxo.n:e 3a .n:erbMM rpy.n:HOro B03paCTa. HapY)l(Hoe npMMeHeHMe
3TOro MaCJIa YCKopeT 3IDKMBJIeHl1e CJI11311CTOM 060JIOQKM pTa rrpl1
.n:eTCKOM MOJIOqHMl.{e, pa3Bl1TMe KOTOpOH rrpOBOMPYIOT QaCTbIe
cpbIrMBaHmr y MaJIbIIIIeHl1 KMIIIeqHbIM .n:Mc6aKTepM03. MacJIo rro-
MO)l(eT 6bICTpO CrrpaBl1TbC C rJIOCCMTOM (BOCrraJIeHl1eM CJI11311CTOH
168

060JIOqKlf 3bIKa), KOTOpbIH qaCTO pa3BlfBaeTC Y ,n:eTeH nplf
CJIyqaHHOM nplfKYCblBaHlflf 3bIKa. IIpM npOpe3bIBaHlflf 3y60B
peryJIpHble CMa3blBaHlf 06JIenlfXOBbIM MaCJIOM CJIlf3lfCTOH
060JIOqKM pTa M ,n:eCeH CHlfMYT 60JIb If 3Y,n:. MaCJIOM CMa3bIBaIOT
OnpeJIOCTlf Ha KO)Ke MaJIbIllIa, TaK)Ke u:eJIeC006pa3HO CTaBlfTb Ha
yqaCTKM pa3,n:pa)KeHHOH KO)Klf KOMnpeCCbI C 06JIenlfXOBbIM MaC-
JIOM.
B COCTaBe npQ(tnUIaKTlfKlf If KOMnJIeKCHOrO JIeqeHlf 60JIbllIlfH-
CTBa 3a60JIeBaHlfH MaCJIO 06JIenlfXlf peKOMeH,n:yeTc nplfHlfMaTb
no 1 q. JIO)KKe 2 pa3a B ,n:eHb (YTPOM If BeqepoM) 3a 10-20 MlfHYT,n:O
e,n:bI (,n:03a YKa3aHa ,n:JI B3pOCJIbIX).
CpeACTBO A/I$l np/l1MeHeH/I1$l nOCAe onepaL..(/I111t Ha n/l1uceBoAe,
np/l1 330cpar/l1TaX, rI\OCC/I1Tax, rAOCG3J\F/I1/11, raCTp/l1TaX, $l3BeHHOIIt
6oAe3H/I1 )KeAYAKa /11 ABeHaAL..(aT/I1nepCTHoIIt K/I1WK/I1, A/I1CK/I1Hem-
l.IeCK/I1X paCCTpOlltCTBax CPYHKL..(/I111t n/l1uceBap/l1TeAbHOIIt C/I1CTeMbl,
paKe, AYl.leBOIIt Tepan/l1/11
II plfHlfMaTb 06JIenlfXOBoe MaCJIO BHYTPb no 1 q. JIO)KKe 3 pa3a
B ,n:eHb 3a 15-20 MlfHYT,n:O e,n:bI. Kypc TaKoro JIeqeHlf ,n:OJI)KeH co-
CTaBJUlTb 3-4 He,n:eJIlf. IIplf nOBbIllIeHHoH KlfCJIOTHOCTlf )KeJIy,n:Oq-
HOro COKa 06JIenlfXOBoe MaCJIO HY)KHO 3anlfBaTb m:eJIOqHOH Hera-
3lfpoBaHHoH MlfHepaJIbHOH BO,n:OH.
IIpM JIyqeBOH Tepanlflf paKa nlfm:eBo,n:a nlfTb 06JIenlfXOBoe Mac-
JIO no 0,5 CT. JIO)KKlf 3 pa3a B ,n:eHb B TeqeHlfe Bcero Kypca JIeqeHlf
If em:e 3 He,n:eJIlf nOCJIe ero OKOHqaHlf - ,n:JI 06m:ero YKpenJIeHlf
opraHM3Ma If BOCCTaHOBJIeHlf ClfJI.
/\el.leH/I1e XelltA/I1Ta (TpeUC/l1Hbi B yroAKax ry6, BOCnaAeH/I1e Kpac-
HOIIt KalltMbI /11 CA/I13/11CTOIIt 060AOI.IK/I1 ry6)
CMa3bIBaTb nOBpe)K,n:eHHble yqaCTKlf ry6 06JIeIIlfXOBbIM Mac-
JIOM.
/\el.leH/I1e OCTpblX /11 XpOH/I1l.1eCK/I1X ralltMOp/l1TOB
BBo,n:lfTb 5 MJI CTeplfJIbHOrO 06JIeIIlfXOBoro MaCJIa B BepXHeqe-
JIIOCTHYIO IIa3YXY e)Ke,n:HeBHO 2 pa3a B ,n:eHb.
169

/\elfeHl1e XpOHl1lfeCKI1X 11 OCTpblX cpapl1Hrl1TOB
CMa3bIBaTb CJIH3HCTYIO 060JIOtIKY rJIOTKH BaTHbIM TaMrrOHOM,
CMOtIeHHbIM 06JIerrHXOBbIM MaCJIOM. TaKJKe rrOJIe3HO eJKe.n;HeB-
HO rrpOBO.n;HTb MaCJIjIHbIe HHraJIjIQHH rrpo.n;OJIJKHTeJIbHOCTbIO 10-
15 MHHYT. 06Il\ee KOJIW:leCTBO rrpoQe.n;yp - 10.
/\elfeHl1e 3a60AeBaHI11ii AeceH - napOAOHTI1Ta, napOAOHT03a,
rl1Hrl1BI1Ta
II pOBeCTH KYpC arrrrJIHKaQHM C MaCJIOM 06JIerrHXH Ha rrOp3..IKeH-
HbIe YtIaCTKH ,l{eCeH. K rrOp3..IKeHHOMY YtIaCTKy ,l{eCHbI rrpHKJIa,ZJ;bI-
BaTb Ha 10-15 MHHYT cKPYtIeHHbIM H3 BaTbI JKryT, 06HJIbHO rrpo-
rrHTaHHbIM 06JIerrHXOBbIM MaCJIOM.
/\elfeHl1e peBMaTI13Ma, 60Aelii B CYCTaBax
HacTaHBaTb 2 tI 2 CT. JIOJKKH CYXHX H3MeJIbtIeHHbIX JIHCTbeB 06-
JIerrHXH B 400 MJI KHrrjITKa. llpOQe,l{HTb HacToM. llpHHHMaTb rro
0,5 CTaKaHa 3 pa3a B .n;eHb. llpH 3TOM nOJIe3HO rrpHHHMaTb 06JIerrH-
XOBoe MaCJIO BHYTPb.
/\elfeHl1e npOAe>KHelii, Tpocpl1lfeCKI1X R3B, AYlfeBblX nOBpe>K,AeHI1Iii
KO>KI1, TepMl1lfeCKHX O>KOroB (1-2 CTeneHI1) 11 XI1Ml1lfeCKHX 0>K0-
roB, 06MOpO>KeHI1Iii, Tpocpl1lfeCKI1X R3B, CPYPYHKYAOB, CBHU(elii
OtIHCTHTb OT HeKpOTHtIeCKHX TKaHeM paHeBYIO HJIH jI3BeHHYIO
rrOBepXHOCTb H rrpOMbITb ee paCTBopOM rreHHQHJIJIHHa HJIH .n;Pyro-
ro aHTH6HOTHKa. 06HJIbHO HaHeCTH Ha rrOp3..IKeHHbIM YtIaCTOK TeJIa
06JIerrHXOBoe MaCJIO H HaJIO)KHTb MapJIeBYIO rrOBjI3KY. MeIDITb rro-
BjI3KH tIepe3 ,l{eHb.
llp0,l{OJI)KaTb rrpOQe.n;ypbI.n;O rrOjIBJIeHHjI rpaHYJIjIQHM, 3arrOJIH5I-
IOIl\HX paHeBYIO rrOBepXHOCTb. COtIeraTb TaKoe JIetIeHHe peKOMeH-
,l{yeTC5I C pery.1lSIpHbIM BH)'TpeHHHM yrrOTpe6JIeHHeM 06JIerrHXOBO-
ro MaCJIa.
/\elfeHl1e reMoppOR, TpeU(I1H 3a.4Hero npOXOAa
llocJIe rrpe.n;BapHTeJIbHOrO OrrOp0)KHeHHjI KHWetIHHKa rrpHMe-
H.RTb peKTaJIbHbIe CBetIH C 06JIerrHXOBbIM MaCJIOM. llP0,l{OJI)KHTeJIb-
HOCTb Kypca JIetIeHHjI - 10 ,l{HeM. MO)KHO TaIOKe CTaBHTb HapYJKHbIe
170

KOMnpeCCbI B BH.n;e MapJIH, npOnHTaHHOH MaCJIOM 06JIenHxH. Ta-
KHe KOMnpeCCbI Ha.n;O CTaBHTb He MeHee 3 pa3 B CYTKH, He MeHee
qeM Ha 1 qac.
HapY)KHOe npHMeHeHlfe 06JIenHXOBoro MaCJIa npH ,l{aHHbIX 3a-
60JIeBaHHx QeJIeC006pa3Ho COqeTaTb C em ynOTpe6JIeHHeM BIfYTPb
no 1 q. JIO)KKe B ,l{eHb.
/\e4eHI1e 3p0311M, R3B UJeMKI1 MaTKl1, KOAbnl1TOB, 3HAOl..{epBHI..{I1-
TOB, TpaBMaTI14eCKI1X nOpa>KeHI1RX CAI1311CTOM 060A04KH >KeH-
CKI1X nOAOBblX opraHoB
E)Ke,l{HeBHO CMa3bIBaTb 06JIenHXOBbIM MaCJIOM npe.n;BapHTeJIb-
HO OqHm:eHHYIO CJIH3HCTyIO 060JIOqKY BJIara.rrHrn;a H meHKH MaTKH.
TaK)Ke peKOMeH,l{yerc BBO,l{HTb BaTHbIe TaMnOHbI, 06HJIbHO CMO-
qeHHbIe MaCJIOM (peKOMeH,l{yerc 6paTb He MeHee 10 WI MaCJIa Ha
1 TaMnoH). TaMnOHbI CJIe,l{yeT MeHTb e)Ke,l{HeBHO.
TIpH KOJIbnHTax peKOMeH,l{yeTc npOBeCTH 10-15 npoQe,l{YP,
npH 3p03HX meHKH MaTKH H 3H,l{OQepBHQHTax - 7-12 npoQe-
,l{Yp. TIpH Heo6xo,l{HMOCTH KYPC JIeqeHH nOBTopHTb qepe3 1-
1,5 MeCQa.
YKa3aHHbIe npoQe,l{ypbI MO)KHO npOBO,l{HTb TOJIbKO nOCJIe npe,l{-
BapHTeJIbHOH caHaQHH CJIH3HCTWX o60JIOqeK nOJIOBWX opraHoB
nYTeM cnpHHQeBaHH TenJIOH KHnqeHOH BO,l{OH HJIH TenJIbIMH Ha-
CTOMH KopmI 6a.n;aHa HJIH 60pOBOH MaTKH.
KOCMen..eCKoe npMMeHeHMe
BJIaro.n;apjI BbICOKOMY CO,l{ep:>KaHHIO B o6.nenHxoBoM MaCJIe Be-
m:eCTB, YJIyqmaIOm:Hx COCTOHHe KO)KH, HOITeH H BQJIOC, OHO Ha-
XO,ZJ;HT mHpOKoe npHMeHeHHe B KOCMerOJIOrHH.
MacJIo BOCCTaHaBJIHBaeT JIHnH.n;HbIH H KHCJIOTHo-m:eJIOqHOH
6aJIaHC KO)KH, npe,l{OTBpam:aer npe)K.n;eBpeMeHHoe cTapeHHe KO)KH,
CB3aHHoe C B03pacTHbIM HapymeHHeM mpMOHaJIbHOrO 6a.rraHca.
06.nenHxoBoe MaCJIO npoHHKaer B rJIy60KHe CJIOH KO)KH, nHTa-
eT H CMrqaeT ee, YJIyqmaer o6MeH Bern;eCTB H MHKpoQHpKYJInQHIO
B nO,l{KO)KHO-)KHPOBOH KJIeT':IaTKe, npe,l{oxpamIeT KO)KY OT BbI-
CbIxaHH Ii meJIymeHH (MOHO- If nOJIlfHeHaCbIrn;eHHbIe )KlfpHbIe
171

KHCJIOTbI H BHTaMHH E 3aIl\HIl\aIOT KO)KY OT nOTepH BJIarH). BHTa-
MHHbI A, C H KpeMHIfH CTIfMY JIIfPYIOT eCTecTBeHHbIH CHHTe3 KOJIJIa-
reHa, rrpH,l{alOIl\ero yrrpyrocTb If 3JIaCTIfqHOCTb KO)KHbIM nOKpoBaM,
n03ToMY MaCJIO 06JIenIfXIf crroc06cTBYeT nOBbIllIeHHIO yrrpyrocTIf
H 3JIaCTHQHOCTH KO)KH, YCTpaHeHHIO B03pacTHblx H MHMIfQeCKHX
MOPIl\HH.
06JIerrHXOBoe MaCJIO co.n:ep)KIfT BeIl\eCTBa, OKa3blBalOIl\Ife 6aK-
TepHH,l{HOe, rrpOTIfBOBOCrraJIIfTeJIbHOe If aHTHCerrTHQeCKOe ,l{eH-
CTBHe, B CBjI3H C QeM OHO npe,l{yrrpe)K.n:aeT BOCnaJIeHIfe KO)KH H
Crroc06CTByeT YCTpaHeHHIO yrpeBOH CbIIlH, a TaK)Ke MjIrKOMY OT-
6eJIHBaHHIO KO)KH, OCBeTJIeHIfIO BeCHYllIeK If ,l{pyrIfx rrIfrMeHTHbIX
mlTeH. 3TO MaCJIO rrOMoraeT BOCCTaHOBHTb KO)KY, nOBpe)K.n:eHHYIO
BCJIe,l{CTBHe COJIHeQHbIX HJIH XHMHQeCKHX O)KOrOB.
MacJIo 06JIerrHXH YKperrJUleT BOJIOCjIHble JIYKOBHbl, rrperrjIT-
CTBYeT BbIIla.n;eHIfIO BOJIOC rrpIf ce60pee, CTHMYJIHpyeT pOCT BOJIOC,
rrpH.n:aBaH HM 6JIeCK H meJIKOBIfCTOCTb, YJI)"IIllaeT COCTOjIHHe KO)KH
rOJIOBbl H BOJIOC.
B OTAH4He OT 60AbwHHCTBa KocMeTH4ecKHX MaceA 06AenHxo-
Boe MaCAO He peKoMeHAye-rCJI 4aCTO HcnOAb30BaTb AMI YXO,4a
3a KO:>KeU B Hepa36aBAeHHOM, 4HCTOM BHAe, noCKOAbK)' 3TO .
MaCAO H3-3a BblCOKoro COAep:>KaHHR KapoTHHOHAOB npH "Ia-
CTOM npHMeHeHHI1 B KOHLleHTpHpoBaHHOM BHAe cnoco6crBye-r
oCAa6AeHHIO 3aU(HTHOro 6apbepa KO:>KH H noBblwae-r ee "IYB-
CTBHTeAbHOCTb K BHeWHHM B03AeUCTBHRM, HanpHMep K B03-
AeUCTBHIO YAbrpacJmOAeTOBblX AY4eu.
.
UeJIe6Hble CBOHCTBa 06JIerrHxoBoro MaCJIa HCrrOJIb3YIOTC KaK
B KOCMeTHQeCKOH npOMbIIllJIeHHOCTH, Tal{ H B .n;OMaIllHeH KOCMeTO-
JIOrHIf. 3THM MaCJIOM 060raIl\a1OT cpe,l{CTBa .n:JljI yxo.n;a 3a KO)KeH
H BOJIOCaMH (TaK, rrpH YXO,l{e 3a CYXOH, rrp06JIeMHOH KO)KeH JIH-
Qa, a TaK)Ke rrpIf yrpeBoH CbIIlH rrOJle3HO ,l{06aBJIjITb B e)Ke,l{HeBHO
IfCrrOJIb3yeMYlO rrOpl{HIO .n:HeBHoro KpeMa HeCKOJIbKO KarreJIb 06-
JIerrHXOBoro MaCJIa), ero BKJlIOQalOT B COCTaB KOCMeTHKH, BOCCTa-
HaBJIIfBalOIl\eH KO)Ky rrOCJIe 3arapa, MaCOK H KpeMOB .n:JljI YXO,l{a 3a
CYXOH, IlleJlymaIl\eHCjI, orpy6eBmeH, 3peJlOH, YBjI,l{alOIl\eH, )KHpHOH
172

H rrp06JIeMHOH KO)KeH, oT6eJIHBaIOll{IfX MaCOK ,n:JIH KO)KH, 6aJIb3a-
MOB ,n:JIH ry6. TaK)Ke nOJIe3HbI cO,l{ep)Kam:He 06JIerrHXOBOe MaCJIO
MaCKH ,n:JIH yxo,n:a 3a BOJIOCaMH, Cpe,l{CTBa ,n:JIH YKperrJIeHHH H rrHTa-
HHH peCHHl(, ,n:JIH YXO,l{a 3a JIOMKHMH H rrOBpe)K,n:eHHbIMH HOITHMH,
MaCCa)KHbIe CMeCH, rrperrapaTbI ,n:JIH apOMaTeparrHH.
YXOA 3a >Kl1pHOi1 KO>Kei1
TI pOTHpaTb KO)KY JIHl(a TaMrrOHOM C 06JIerrHXOBbIM MaCJIOM BMe-
CTO YMbIBaHHH C MbIJIOM. TaKaH rrp0l(e,n:ypa BOCCTaHaBJIHBaeT KHC-
JIOTHYIO peaKl(HIO KO)KH H ,n:e3HH<pHl(HPyeT ee.
TIpH )KHpHOH KO)Ke C paCIIlHpeHHbIMH rrOpaMH 3<l><peKTHBHbI
KOMrrpeCCbI. HaMOqIfTb XJIorrqaTo6YMa)KHYIO CaJI<PerKY B CBe)Ke-
rrpHroTOBJIeHHOM HaCTOe qaH If HaJIO)KHTb Ha JIHl(O. CBepxy rro-
JIO)KHTb MaXpOBOe rrOJIOTeHl(e. qepe3 15 MHHYT KOMrrpecc CHHTb H
rrpOTeperb JIHl(O 06JIerrHXOBbIM MaCJIOM.
,l(JIH MaCKH HarpeTb 06JIerrHXOBoe MaCJIO ,l{O TeMrrepaTypbI Te-
JIa H HaHeCTH ero BaTHbIM TaMrrOHOM Ha KO)KY JIHl(a H IIIeH. Qepe3
15 MHH)'T HeBrrIfTaBIIIeeC.H MaCJIO CHHTb CaJI<perKoH.
MaCKa MSl >Kl1pHOi1 KO>K11
HaHecTH Ha JIHl(O CJIerKa rro,n:orpeToe 06JIerrHXOBoe MaCJIO KOC-
MeTHqeCKHM BaTHbIM TaMrrOHOM. Qepe3 15 MHH)'T OCTaTKIf MaCJIa
y,n:aJIHTb C rrOMOll{bIO CaJI<perKH.
MacKa J1e3HH<pHl(HPyer KO)KY 11 BOCCTaHaBJIHBaer ee KHCJIOTHO-
Il(eJIOqHOH 6aJIaHc.
KOMnpecc MSl >Kl1pHOi1 KO>K11 C paCU1I1peHHblMI1 nOpaMI1
HaJIO)KHTb Ha JIHl(O rrpOrrIfTaHHYIO TerrJIbIM OTBapOM pOMaIIIKH
HJIH HaCToeM 3eJIeHoro qM XJIorrqaTo6YMa)KHYIO TKaHb, cBepxy Ha-
KpbITb JIHl(O MaxpOBbIM rrOJIOTeHl(eM. ,l(ep)KaTb KOMrrpecc 15 MIf-
HYT, 3aTeM CHHTb ero H paBHOMepHO paCTepeTb rro JIHl(Y TOHKHM
CJIOeM 06JIerrHXOBoe MaCJIO.
YCTpaHeHl1e yrpeBoi1 Cbtnl1
PerYJIHpHO rrpOTHpaTb JIHUO CMeCbIO 06JIerrHxoBoro MaCJIa H
MaCJIa qaH:Horo ,n:epeBa.
173

YXOA 3a cyxou KO>KeU
TIpMroToBMTb MaCJIHHYIO 3MYJIbCMIO: B360JITaTb He60JIbIIIOe KO-
JIMqeCTBO 06JIeIIMXOBOrO MaCJIa B CMeCM C KHIIHqeHOH BO.nOH, HaHe-
CTM Ha KO)KY, qepe3 2 MMHYTbI IIPMCTYIIMTb K MaCCaiKY. npo:o;e,ZJ;ypa
BOCIIOJIHHT .ne<pM:O;MT BJIarM B KO)Ke M 06eCIIeqHT ee BMTaMMHaMM M
JIMIIM,ZJ;aMM.
l{06aBMTb B KpeM HeCKOJIbKO KaIIeJIb 06JIeIIMXOBoro MaCJIa, IIe-
peMewaTb M HaHeCTM Ha JIM:O;O.
nepe.n MaccalKeM KO)KM CMa3aTb ee KpeMOM, B COCTaB KOToporo
BXO,ZJ;HT BMTaMMHbI A M E MJIM 06JIeIIMXOBoe MaCJIO. 31'0 MaCJIO HOp-
MaJIM3yeT IIMTaHMe M 06MeHHbIe IIpo:o;eccbI B IIO,ZJ;KO)KHOH xmpOBOH
KJIeT'IaTKe, IIpOHMKaH Qepe3 Bce CJIOM 3IIM.nepMMca.
YBAa>KHJlIOU(aJl MaCKa MJI cyxou H YBJlAalOlL(eU KO>K11
l{o6aBMTb K 1 CbIPOMY j:mQHoMY )KeJITKY 1 Q. JIO)KKY 06JIeIIMXO-
Boro MaCJIa, 1 Q. JIO)KKY COKa 06JIeIIMXM (MJIM 1 Q. JIO)KKY H6JIOQHO-
ro, MaH,ZJ;apMHOBoro, BMHorpa,ZJ;Horo,aIIeJIbCMHOBoro,a6pMKocOBO-
ro MJIM ap6Y3Horo cOKa). Bce MHrpe.nMeHTbI IIepeMewaTb M IIOJIY-
QeHHYIO Maccy HaHeCTM Ha JIM:O;O Ha 20 MMHYT. 3aTeM MacKY CMbITb
TeIIJIOH BO,ZJ;OH.
nl1TalOlL(aJlI1 oT6eAI1BalOw,aJl MaCKa MJI cyxou KO>K11
CMeIIIaTb 1 CT. JIO)KKY )KMpHOH CMeTaHbI, 1 CT. JIO)KKY M3MeJIb-
QeHHOH 3eJIeHM IIe-rpYIIlKM M 1 Q. JIO)KKY 06JIenMxoBoro MaCJIa. no-
JIyqeHH)'1O CMeCb HaHeCTM Ha JIMU:O Ha 20 MMHYT. 3aTeM BbIMbITb
JIM:O;O TeIIJIOH BO,l{OH.
nOATJlrI1BalOlL(aJl MaCKa MJI YBJlAalOlL(eU KO>KH
CMeIIIaTb 1 Q. JIO)KKY 06JIenMxoBoro MaCJIa, 1 CbIpOH HMQHbIH
)KeJITOK, 1 CT. JIO)KKY )KeJITOH KOCMeTMQeCKOH rJIMHbI .nO IIO.nyQeHMH
O,ZJ;HOpO,ZJ;HOH MaCCbI. CMeCb paBHOMepHO HaHeCTM Ha JIM:O;O. LIepe3
20 MMH)'T CMbITb MacKY TeIIJIOH BO.nOH, a 3aTeM YMbITbCH npOXJIa.n-
HOH BO.nOH.
BbIIIOJIHHTb IIPO:o;e.nyPY 2 pa3a B He.neJIIO.
174

nl1TalOU.(aR 11 yBACVKHRIOU.(aR MaCKa MR cyxoi1, orpy6eBwei1I1AI1
YBRAalOU.(ei1 KO>l<H
PaCTBOpHTb B 1 CT. JIO)KKe TeIIJIOrO MOJIOKa 1 q. JIO)KKY Me.na, a
3aTeM .n06aBHTb 1 q. JIO)KKY 06JIeIIHxoBoro MaCJIa H 1 CT. JIO)KKY
20%-HOro TBopora. Bce KOMIIOHeHTbI paCTepeTb B OJ1HOpOJ1HYIO
Maccy, KOTOpyIO 3aTeM paBHOMepHO HaJIO)KHTb Ha JIH:O;O. LIepe3
15 MHHYT MaCKY CMbITb TeIIJIoii BO,l{oii.
YBACVKHRIOU.(aR H nHTalOU.(aR MaCKa MR cyxoi1 H YBRAalOU.(ei1 KD-
>1<11 AHL.4a, wel1 11 06AaCTI1 AeKOAbTe
CMernaTb 1 q. JIO)KKY 06JIeIIHxoBoro MaCJIa, 1 q. JIO)KKY Me-
,l{a, 1 q. JIO)KKY JIHMOHHOro COKa H 1 CbIpoii HqHbIii )KeJITOK. llo-
JIyqeHHYIO Macey HaHeCTH Ha JIHUO, rneIO H 06JIaCTb .neKOJIbTe Ha
20 MHHYT. 3aTeM MacKY CMbITb TeIIJIoii Bo.noii.
nl1TalOU.(I1i111 OCBe>KalOU.(l1i1 AOCbOH MR cyxoi1 H YBRAaJOU.(ei1 KO>KH
,l(06aBMTb K 200 MJI CJIHBOK 100 MJI BOJ1KM, 1 q. JIO)KKY MaCJIa 06-
JIeIIMXM M 1 B36MTOe ii:o;o. Bce KOMIIOHeHTbI IIepeMernaTb.
JIOCbOHOM IIpoTHpaTb JIH:O;O Ha HOqb.
YCTpaHeHl1e AOMKOCTI1 HOllei1
llpHHHMaTb 06JIenHXOBoe MaCJIO BHyrpb H B TeqeHHe 2 MeCjI:o;eB
BTHpaTb ero B HOITeBbIe IIJIaCTHHbI.
YXOA 3a BOAOCaMI1
BTepeTb B KO)KY roJIOBbI 06JIenHXOBoe MaCJIO HJII1 ero BO.nH)'IO
3MYJIbCMIO 3a 2 qaca .no MbITb. llocJIe BTl1paHM MaCJIa rOJIOBY
HY)KHO YK)'TaTb IIJIeHKoii, a cBepxy - IIOJIOTeH:o;eM. TaKa5I MaCKa
YKpeIIHT BOJIOCbI, YCHJIHT HX pOCT, a TaK)Ke IIpHJ1aCT BOJIOCaM 6JIeCK
H lIIeJIKOBHCTOCTb.
,l(JIjI YKpeIIJIeHIDI BOJIOC rrpHrOTOBHTb CMeCb H3 1 q. JIO)KKH 06-
JIeIIHXOBoro MaCJIa, 1 MqHorO )KeJITKa, lOr 'TpHTIl3aHOJIa. 3aJIMTb
3TY CMeCb ropqeii Bo.noii, pa3MeIIIaTb, qT06bI IIOJIyqHJIaCb ryCTa5I
Tryqa51 Macca. HaHecTM CMeCb Ha KO)KY rOJIOBbI (3TO y.n06HO ,l{eJIaTb
C nOMom:bIO 3y6HOii m:erKH), nOB3aTb rOJIOBY MaxpoBbIM IIOJIOTeH-
:o;eM, CBepXY IIOJIO)KHTb rpeJIKY. LIepe3 20 MHH)'T BbIMbITb rOJlOBY.
)KeJIaTeJIbHO IIOBTOpHTb npo:o;e.nYPY HeCKOJIbKO (,l{0 10) pa3.
175

YKpenAeHl1e oCAa6AeHHbIX, TOHKI1X 11 CYXI1X BOAOC 11 npl1AaHHe
11M 6AeCKa
npl1TOTOBHTb .n;OMamHHH KpeM C 06JIerrHXOBbIM MaCJIOM. ,QJIH
;:noro 3aJIHTb 1,5 CTaKaHaMH BO.n;bI 3 CT. JIO)KKH H3MeJIbQeHHbIX KOp-
HeH JIOrryxa, ):{OBeCTH CMeCb):{O KHrreHHH, 3aTeM BapHTb 15 MHHYT
Ha CJIa60M Of He. OTBap rrpOQe,l{IfTb, HeMHoro OXJIa.n;HTb, ):{06aBHTb
B Hero 5 CT. JIO)KeK 06JIerrIfxoBoro MaCJIa If B36HTb.
BTHpaTb KpeM B KO)KY roJIOBbI 3a 30 MHHYT ,l{0 MbITbH BOJIOC.

r
.  
I....- - .'  .
'J'" "- ..>
>':;
" fJ1:? ;: 
" ." V "(
:' ....
.0'
OAHBKOBOE MACAO
OJIHBKOBOe MaCJIO rrOJIyqalOT H3 rrJIO-
):{OB OJIHBbI eBporreHcKoH. B rrpOllIJIOM
3TO MaCJIO QaCTO Ha3bIBaJIH rrpoBaHcKHM
(rro Ha3BaHIflO <ppaHQY3cKOH rrpoBIfH-
QHIf npoBaHc, f,l{e H3):{aBHa 6bIJIO Ha-
JIa:>KeHO MaCJIHHOe rrpoH3Bo):{CTBO) HJIH
.n;epeBHHHbIM. HaH60JIee paHHHe CBH,l{e-
TeJIbCTBa rrpoH3Bo.n;cTBa 11 rrpHMeHeHHjI
OJIHBKOBOro MaCJIa OTHOCHTCH K 3rroxe
,QpeBHero EfHrrTa, ,QpeBHeH fpeQIfH H
cDHHHKHIf. OHO HCrrOJIb3yeTcH B KYJIHHapIfIf, KOCMeTOJIOmH, npH
rrpOBe,l{eHIfH fIffHeHHQeCKHX rrpoQe,l{YP, If3roTOBJIeHIfIf MbIJIa.
B .n;peBHOCTIf If Cpe.n;HHe BeKa OJIHBKOBOe MaCJIO npHMeHHJIOCb ,l{JIH
OCBem;eHHH. B xpHCTHaHCKHX Tpa.n;HQHHX OJIHBKOBOe MaCJIO (eJIeH)
HCrrOJIb30BaJIOCb B o6pH.n;ax 6oroCJIY)KeHHH.
)KHPHOKHCJIOTHbIH COCTaB OJIHBKOBOro MaCJIa CJIe.n;YIOm;HM:
CMeCb 'TpHfJIHQepH,l{OB )KHpHbIX KHCJIOT C OQeHb BbICOKHM cO,l{ep-
)KaHHeM 3<pHpOB OJIeHHOBOM KHCJIOTbI.
no cBoeMY xHMH4ecKoMY COcraBY H CTPYKTYPe OAHBKOBOe Mac-
AO HaH60Aee 6AH3KO K >KHpoBOMY KOMnOHeHTY 4eAOBe4eCKDrO
TeAa, C 4eM CBR3aHO noAHoe, 6ecnpenRTCTBeHHoe, my60Koe
npoHHKHOBeHHe H yCBoeHHe, KaK BHyrpeHHe, TaK H HapY)I(HO.
.
176

3TO 06bJ'CHReT HcnOAb30BaHHe OAHBKOBOro MaCJ\a B Ka'leCTBe
l(eAe6HOro, CMRr'lalOU(ero, 6oAeYTOMIIOU(ero Cpe,6.CTBa.
.
CywecTByeT MHOro BM.l{OB OJIMBKOBOro MaCJIa. KJIaCCmpMKal{M.SI
MX .l{OCTaTOqHO CJIO)KHa. HO eCTb CMbICJI rr03HaKOMMTbC.SI C HeM, qTO-
6bI npMo6peTaTb nO,l{xO,l{.SIWMM rrpO,l{YKT.
HaMAY'IWMM SIBl\SleTCSI OAMBKOBoe MaCI\O 3KCTpaKAaCCa, He
<l>MAbTpoBaHHoe (H3AnMCb Ha 3TMKeTKe Ha aHrAMMCKOM SI3bIKe:
extra virgin unfiltered olive). KHCAOTHOCTb 3Toro OAHBKOBOro
MaCAa MeHee 1 %. 113BeCTHo, liTO lIeM HH>Ke KHCJ\OTHOCTb Mac-
Aa, TeM AY'IWe ero Ka'leCTBO.
.
KMCJIOTHOCTb MaCJIa M3Mep.SllOT B BeCOBbIX rrpOleHTax, 3TOT rro-
Ka3aTeJIb OTpIDKaeT CO,l{ep)Kalme OpraHMqeCKMX KMCJIOT B rrpo.n;YK-
Te. TIpM pa3JIO)KeHMM MaCJIa rrOBbIWaeTCjI ero KMCJIOTHOCTb. Cy-
wecTBYeT ewe O,n:MH MeTO,n: M3MepeHMjI XMMMqeCKOM ,n:erpa.n;MM
MaCJIa - onpe,l{eJIeHMe KOHl{eHTpal{MM OpraHMqeCKMX rrepOKcM,n:OB,
OT KOTOpOM 3aBMCMT CTerreHb oKCM,n:aI..{MM MaCJIa.
3KcnepTbI rrOJIaralOT, qro TaK Ha3bIBaeMoe KaneJIbHOe OJIMBKO-
Boe MaCJIO XOJIO,n:HOro OT)KMMa ewe 60JIee l..{eHHO, o,l{HaKo cJIe,n:YeT
yqMTblBaTb OTHOCMTeJIbHYIO YCJIOBHOCTb 3Toro rrOH.SITM.SI, nOCKOJIb-
KY MaCJIO B TOM MJIM MHOM CTerreHM HarpeBaeTC.SI M B rrpol..{ecce xo-
JIO,n:HOro rrpeCCOBaHM.SI.
Copma OJlUBKOBOlO MaCJla:
. HaT)'paJIbHOe (aHrJI. virgin). 3TO MaCJIO rrpOM3BO,l{.SlT, MCrrOJIb3Y.SI
MCKJIlOqMTeJIbHO cpM3MqeCKMe MeTO,l{bI, He rrpM6era.Sl K XMMMqe-
CKOM OqMCTKe. TepMMH virgin oil, OTHOC.SIWMMC.SI K rrpOM3BO,l{CTBY
MaCJIa, He 3KBMBaJIeHTeH Ha.n;rrMCM virgin oil Ha 3TMKeTKax 6YTbI-
JIOK, MMeIOWMXC.SI B P03HMqHOM rrpO,l{a)Ke.
. OqMweHHOe (pacpMHI1pOBaHOe, OT aHrJI. refined). 3TO MaCJIO
6bIJIO OqMweHO B xo,n:e CPM3MKO-XMMMqeCKMX npOl{eCCOB, qTO-
6bI y,n:aJIMTb Cpel{McpMqeCKMH BKYC (,n:aHHoe CBOHCTBO CqMTaeT-
C.SI ,n:ecpeKToM) M YMeHbllIMTb CO,l{ep)KaHMe cBo6o,n:HbIX )KMpHbIX
KMCJIOT). OqMweHHOe OJIMBKOBOe MaCJIO rrOJIyqalOT M3 M.SIKOTM
OJIMBOK, KOTopble rro KaKOM-TO rrpMqMHe rrOBpe)K.l{eHbI. TaKoe
177

MaCJIO 6bICTpO nporopKHeT, eCJIlf ero He o6pa6oTaTb lfJIlf He pa-
<plfHlfpOBaTb.
KalleCTBO pa<plfHl1pOBaHHoro MaCJIa HI1)Ke, lleM KalleCTBO HaTY-
paJIbHOro, n03TOMY copTa, OTHOCHII.J;l1eCH K KaTeropl1lf HarypaJIb-
Hoe OJIlfBKOBOe MaCJIO He ,l{OJI)KHbI BKJIIOllaTb npl1MeCeH 01l11m:eH-
Horo MaCJIa.
. )KMbIxoBoe (aHrJI. pomace olive oil). 3TO MaCJIO np0I13Bo,n:HT 113
OT)KI1MOK (pa3MeJIblleHHOH MHKOTI1 11 KOCTOlleK). Ero nOJlYllaIOT
MeTo,n:OM XOJIO,n:HOro npeccoBaHI1H, HO llame I1CnOJIb3YIOT napo-
BYro ,n:MCTI1JIJIHQI1IO C npl1MeHeHl1eM XI1Ml1lleCKI1X paCTBOpI1Te-
JleH (reKcaH) rrplf nOBbIllleHHOH TeMnepaType.
TeXHOJIOrl1H np0I13Bo,n:CTBa pa3JII1llHbIX COpTOB OJII1BKOBOro
MaCJIa CJIe,n:YIOm:aR. npe)K,n:e Bcero nOJlyqaIOT XOJIO.n:HbIM npecco-
BaHl1eM BbICllll1H COpT MaCJIa. 3TO MaCJIO lfCnOJIb3yeTcH ,n:JIH 113-
roTOBJIeHMH caMbIX ,l{oporl1X ,n:eJII1KaTeCHbIX pbI6HbIX KOHcepBOB.
n pOCTO OJIMBKOBOe MaCJIO, I1Merom:ee lllMpOKoe npl1MeHeHl1e B KY-
JII1Hapl1l1, npo,n:aroII.J;eeCH B Mara3l1Hax, TO)Ke HBJIHeTCH pe3YJIbTa-
TOM XOJIO,n:HOro npeCCOBaHI1H MaCJII1H, HO COpTOM OHO HeCKOJIbKO
HI1)Ke. OCTaTKM no,n:BepraIOTCH rOpHlleH o6pa6oTKe, B pe3YJIbTaTe
llero nOJIyqaeTcH ,n:epeBHHHoe MaCJIO, KOTopoe I1CnOJIb3yroT B Tex-
Hl1lleCKOM np0I13Bo.n:CTBe.
COpTlfpOBKa MaCJla no BKYCOBbIM CBOHCTBaM TaK)Ke Tpe6yCT
TeCTl1pOBaHI1H npo<pecCl10HaJIbHbIMI1 ,n:erycTaTOpaMI1, B PC3YJIb-
TaTe npo.n:yKTY .n:aCTCH OpraHOJIerrTl1lleCKaR OQeHKa. B 1959 ro.n:y
B Ma,n:pl1.n:e 6bIJI C03.n:aH Me)K.n:YHap0,l{HbIH COBCT no OJII1BKaM rro.n:
3rM,l{OH 00 H. B CTpaHax, nplf.n:ep)KI1Barom:I1XCH CTaHJJ:apTOB 3TOH
OpraHl13aQI1I1, 3TI1KCTKI1 Ha eMKOCTHX C MaCJIOM B Mara311Hax no-
Ka3bIBaIOT ero COpT.
Extra-virgin olive oil nOJIYllaIOT TOJIbKO 113 HaTypaJIbHOro MaCJIa,
KlfCJIOTHOCTb npO,l{YKTa He rrpeBbIlllaeT 0,8 %, BKYC onpe,n:eJIHCTCH
KaK BeJlI1KOJIenHbIH.
Virgin olive oil rrp0I13Bo,n:lfTCH TOJlbKO 113 HarypaJIbHOrO MaCJIa,
KI1CJIOTHOCTb He 60JIee 2%, BKYC onpe,n:eJIHCTCH KaK XOpOnIMH.
Pure olive oi npe.n:CTaBJIHCT C060H CMeCb HaTYpa.7IbHoro 11 pa<pl1-
HlfpoBaHHoro MaCeJl.
178

Olive oil - no CMeCb HaTypaJIbHOro H pa4>HHHpoBaHHoro Ma-
CeJI, KHCJIOTHOCTb KOTOpOM He npeBbIlliaeT 1,5%. CHJIbHbIM 3arrax
OTCYTCTBYeT.
Olive-pomace oil - OqHm:eHHoe )KMbIXOBoe MaCJIO, KOTopoe MO-
)KeT 6bITb CMeIIIaHO C HaTypaJIbHbIM. OHO MO)KeT MCrrOJIb30BaTbCH
,lJ,JIjI yrroTpe6JIeHHH B rrHm:y, HO He jIBJIjIeTCH OJIHBKOBbIM MaCJIOM
B rrOJIHOM CMbICJIe :noro orrpe,lJ,eJIeHHjI. iKMbIXOBoe OJIHBKOBOe
MaCJIO rrpO,l{aeTCjI B Mara:mHax HeqaCTO, ero B OCHOBHOM npHMeHH-
lOT B peCTopaHax l(JIH rrpHroTOBJIeHHjI BblIIeqKH.
Lampante oil (JIaMrrOBOe MaCJIO) - OJIMBKOBOe MaCJIO, HCrrOJIb-
3YIOm:eeCH B rrpOMbIIIIJIeHHbIX HY)K,lJ,ax, HO He rrpe,l{Ha3HaqeHHOe
,lJ,ml rrpHMeHeHHH B rrHm:eBbIX QeJIHX.
CJIel(yeT BHHMaTeJIbHO qHTaTb CJIOBa, 0603Haqarom:He COpT OJIHB-
KOBoro MaCJIa, yqHTblBaH, qTO rrpOH3BO,l{HTeJIH He BCerl(a TOqHO YKa-
3bIBalOT KaTeropHIO rrpO,l{YKTa. npHBe,l{eM HeCKOJIbKO rrpHMepOB.
Ha.n;rrHCb Made from refined olive oils (c,l{eJIaHO H3 OqHm:eHHbIX
OJIHBKOBbIX MaCeJI) 3HaqHT, qTO BKYC H KHCJIOTHOCTb rrpOBepeHbI
XHMMqeCKH. 100% pure olive oil (100%-Hoe QHCTOe OJIHBKOBOe
MaCJIo) qaCTO 03HaqaeT TOBap HH3IIIero copTa: 60JIee KaqeCTBeH-
Hoe MaCJIO HMeeT 0603HaqeHHM virgin (HaTypaJIbHoe). Ha.n;rrHCb
From hand-picked olives (H3 C06paHHbIX BpyqHYIO OJIHBOK) ro-
BOpHT 0 TOM, qTO 3TO MaCJIO JIyqIIIero KaqeCTBa, nOCKOJIbK)' npOH3-
BO,lJ,HTeJIH, KOTopbIe co6HpalOT OJIHBKH MeXaHHqeCKHM crroco60M,
Hepe,lJ,KO OCTaBJIHIOT OJIHBKH l(03peBaTb, qTo6bI 3aTeM YBeJIHqHTb
BbIXO,lJ, MaCJIa. ECJIH BbI BH,lJ,HTe Ha 3THKeTKe CJIOBa Light olive oil
(JIerKOe OJIHBKOBOe MaCJIo), 3HaMTe, qTO :no CKopee MapKeTHHro-
BbIM XOl(, a He KJIaCCmpHKaQHH OJIHBKOBbIX MaCeJI. B MHpe He CY-
m:eCTByeT cepTH<pHKaTOB, KOTopbIe MOrJIH 6bI orrpe,lJ,eJIHTb COCTaB
TaKoro MaCJIa. n03TOMY B 6)'TbIJIKe ,lJ,a)Ke MO)KeT 6bITb CMeCb OJIHB-
KOBOro MaCJIa C ,l{pyrHM paCTHTeJIbHbIM MaCJIOM.
OT,lJ,eJIbHO paCCMOTpHM Ha,lJ,rrHCb FiTSt cold press (rrepBbIM
XOJIO,l{HbIM OT)KHM). 3TO peKJIaMHbIM CJIOraH, 06b1qHO He Hecym:HM
CMbICJIOBOM HarpY3KH. 3TO YTBep)Kl(eHHe 03HaqaeT, qTO rrpo,lJ,YKT
rrpe,l{CTaBJIHeT co60M rrepBoe MacJIO, KOTopoe rrOJIyqeHo rrOCJIe rrep-
Boro OT:>KHMa OJIHBOK H qro rrpH 3TOM He rrpH6eraJIH K HarpeBaHHIO.
O.lI.HaKO l(aIIHOe YTBep)Kl(eHHe ,l{eMCTBHTeJIbHOCTH He COOTBeTCTByeT.
179

Bo-rrepBbIX, XOJIO,n:HbIH ODKMM He 03HaqaeT co61O,n:eHMSI orrpe,n:e-
JIeHHOrO TeMrrepaTypHoro pe)KMMa. MCKJIlOqeHMeM SlBJISleTC.H EB-
porreMcKoe rrpaBMJIO, COrJIaCHO KOTOPOMY, qTo6bI roTOBbIM rrpo-
.n;YKT Mor HOCMTb rrpMCTaBKY XOJIo.n;Horo OT)KMMa, TeMrrepaTypa
rrpou:ecca He ,n:omKHa rrpeBblIIIaTb 27°C. Ho B ceBepHbIX paMoHax
MTaJIMM, HarrpMMep TocKaHe, JIMrypMM, YPO)KaM OJIMBOK co6Mpa-
lOT B HO.H6pe M rro HOqaM qaCTO 6bIBaeT CJIMIIIKOM XOJIO.n;HO, qTo6bI
rrpou:ecc 6bIJI ,n:OCTaTOqHO 3q,q,eKTMBeH 6e3 rro.n;orpeBa. QTo6bI aq,-
q,eKTMBHO BbI,n:eJIMTb MaCJIO C rrpMMeHeHMeM TOJIbKO q,M3MqeCKMX
MeTo.n;OB, ODKMMaeMYIO Maccy BpeM.H OT BpeMeHM rro.n;orpeBaIOT,
B TO BpeM.H KaK TeMrrepaTypa OKpY)KalOeM cpe,n:bI MO)KeT 6bITb
HM)Ke Ha 10-15 0c. B IO)KHbIX perMOHax I1TaJIMM M CeBepHoM Aq,-
pMKe OT)KMM MO)KeT rrpOM3Bo.n;MTbC.H rrpM 3HaQMTeJIbHO 60JIee BbI-
COKMX TeMrrepaTypax, XOT.H M 6e3 HarpeBa. Ba)KHO, QTo6bI OT)KMM
rrpoxo.n;MJI rrpM KaK MO)KHO 60JIee HM3KOM TeMrrepaType - Boo6e
He BblIIIe +35 °c, HO Me)K,n:YHapo,n:HO rrpM3HaBaeMoro orrpe.n;eJIeHM.H
rrOH.HTM.H XOJIO.n;HbIM OT)KMMHe cyeCTByeT. BO-BTOpbIX, He 6bI-
BaeT BToporo OT)KMMa HaTypaJIbHOrO ( virgin) MaCJIa. To eCTb
orrpe.n;eJIeHMe rrepBbIM OT)KMM He HeceT CMbICJIa.
Ha 3TMKeTKax MO)KeT BCTpeqaTbC.H 0603HaQeHMe, M3 KOToporo
MO)KHO Y3HaTb, B KaKoH CTpaHe pacq,aCOBaHO MaCJIO. Ho He 06.H3a-
TeJIbHO MaCJIO rrpOM3Be.n;eHO TaM, r.n;e pacq,aCOBaHO. IIpoMcxo)K,n:e-
HMe MaCJIa MO)KeT 6bITb YKa3aHo r.n;e-HM6y,n:b Ha 3TMKeTKe, HO 3TO
6bIBaeT .n;aJIeKO He Bcer.n;a. KpoMe TOro, MaCJIO MO)KeT rrpe.n;CTaBJI.HTb
C060M CMeCb MaCeJI, rrOJIYQeHHbIX B pa3Hblx CTpaHax.
OJIMBKOBOe MaCJIO cJIe.n;YeT xpaHMTb B CYXOM, rrpoXJIa,l{HoM (HO He
XOJIO,n:HOM), TeMHOM MeCTe. 3TO TaK Ha3bIBaeMoe cTa6MJIbHOe MaCJIO,
rrpMQeM MaCJIO copTa BMp,n:)KMH MO)KeT XpaHMTbC.H He B XOJIO.n;MJIb-
HMKe. B MeCTe xpaHeHM.H He ,n:OJI)KHO 6bITb Pa3JIMQHbIX 3arraXOB, TaK
KaK MaCJIO 6bICTpO MX BrrMTbIBaeT. Co BpeMeHeM MaCJIa rrOpT.HTCSI M
BbI.n;bIxaIOTCSI. OJIMBKOBOe MaCJIO, xpaHI1BIIIeeC.H B TeQeHMe ro.n;a, MO-
)KeT 6bITb Bce eme rrpIDITHbIM Ha BKYC, HO OHO MeHee apOMaTHO, qeM
CBe)Kee MaCJIO. OCHOBHa5.r Macca rrOJIe3HbIX BemeCTB COXpaH.HeTOI B
MaCJIe rrepBble 5 MeC.HueB rrOCJIe rrOJIYQeHM.H. Qepe3 ro,n: xpaHeHMSI
OJIMBKOBOe MaCJIO JIYQIlIe MCrrOJIb30BaTb TOJIbKO ,l{JISI rrpMroTOBJIeHM.H
rrMII.{M, HO He ,n:JI.H 3arrpaBKM CaJIaTOB M XOJIO,n:HbIX 3aKYCOK.
180

nHUJ,eooe npHMeHeHHe
OJIMBKOBOe MaCJIO - ueHHbIM .ZI:MeTMqeCKMH rrp0J(YKT, qTO CB-
3aHO C BbICOKOM KOHueHTpaUMeM MOHOHeHaCbIII{eHHbIX XmpHbIX
KMCJIOT M rrOJIM$eHOJIOB. Oco6eHHo qaCTO 3TO MaCJIO HaXO.ZI:MT rrpM-
MeHeHMe B CpelIM3eMHOMOpCKOM KYXHe, rrpeX<J(e Bcero B rpeqeCKOM,
MTaJIbHCKOH,MCrraHCKOM.
AMeTOI\OrM peKOMeHAYIOT CbeAaTb Ha 3aBTpaK 60 r Xl\e6a,
CMO"leHHOrO 40 MI\ OI\MBKOBOro MaCl\a.
.
Cpel(M orpoMHoro KOJIMqeCTBa caMbIX pa3Hoo6pa3Hblx ;meT
cpe.ZI:M3eMHOMOpCKaH BJIeTrn MJ(eaJIbHbIM BapMaHToM C6aJIaH-
cMpoBaHHoro M pa3Hoo6pa3HOrO rrMTaHM. OCHOBY cpeJ(M3eMHo-
MOpCKOH CMCTeMbI rrMTaHM COCTaBJIIOT OBOIl{M, $PYKTbI, ueJIb-
H03epHoBble rrpo.n:yKTbI, pbI6a, opexM B COqeTaHMM C He60JIbllIMM
KOJIMqeCTBOM )KMBOTHOH M MOJIOqHOH rrMIl\M, BMHa. HeMaJIOBroKHO
M TO, qTO B rrMII{Y yrroTpe6JIIOTrn MCKJIIOqMTeJIbHO CBe)KMe HaTY-
paJIbHble rrpO.ZI:YKTbI, HMKaKMX KOHcepBOB M KOHcepBaHTOB, rrpMqeM
npUlOm08Jle1-lue nU14u - UC1UllOtlUmeJlb1-l0 1-la OJlUB'KOBOM MaCJle. OHO
COJ(ep)KMT BMTaMMH E, 6eTa-KapOTMHbI M paCTMTeJIbHbIH )KM. Ero
J(06aBJIIOT rrpaKTMqeCKM B JII060e 6JIIO.ZI:O, MM 3arrpaBJIIOT cyrrbI M
caJIaTbI.
OI\MBKOBOe MaCI\O CTMMYI\MpyeT nMU/eBapeHMe M aKTMBM3M-
pyeT pa60Ty ne"leHM. 3TO eAMHCTBeHHoe MaCI\O, B KOTOpOM
npM TeMnepaTypHoiii o6pa6oTKe He o6pa3yeTC.R KaHL(epOreH-
HblX BeU/eCTB. PeKoMeHAyeTC.R nOTpe61\J1Tb I\MWb HepactJMHM-
pOBaHHoe MaCI\O, nOCKOl\bKY OHO COAep.>KMT eU/e M nOI\Mcpe-
HOl\bl, KOTopble M onpeAeMllOT l\e"le6Hble cBoiiiCTBa AaHHoro
npoAYKTa.
.
Hepa$MHMpOBaHHoe MaCJIO, M3rOTOBJIeMOe, KaK rrpaBMJIO, B Ha-
qaJIe ce30Ha c60pa YPO)KaH OJIMBOK 6e3 rOpqeM o6pa6oTKM, MMeer
3eJIeHOBaTbIM UBeT M ropbKMM rrpMBKYC.
181

MeAHHHCKoe npHMeHeHHe
OJIMBKOBOe MaCJIO JIerKO YCBaMBaeTC OpraHM3MOM. KaK nOJIa-
raIOT .n:MeTOJIOrM-HaTyponaTbI, 3TO MaCJIO BJIeTC HaMJIyqIlIMM
.n:JI BHYTpeHHerO npMMeHeHM, nOCKOJIbKY He .n:aeT B03MO)KHOCTM
CBMHUY 3a,l{ep)KMBaTbC B TKaHX, a TaK)Ke HeHTpaJIM3yeT Bpe.n:Hoe
.n:eHCTBMe .n:PyrMx .n:OB.
MacJIo npMMeHIOT npM npocTy.n:e, KpanMBHMue, P0)KMCTOM
BOCnaJIeHMM, €}>OJIJIMKYJIe3e, KOH'bIOHKTMBMTe, 3K3eMe, rOJIOBHbIX
60JIx. OHO cnoc06CTByeT YKpenJIeHMIO .n:eceH, paCIIIMpeHMIO )KeJI-
tJeBbIBO,l{ll.J;MX nYTeH (c 3TMM CBOHCTBOM MaCJIa CB3aHO npOBe.n:e-
HMe 'lMCTOK netJeHM 3aKpbITbIM .n:peHa)KOM ).
IIpM o.n:bIlliKe peKOMeH.n:yeTc CMeIlIaTb no 200 MJI OJIMBKOBOro
MaCJIa M nIlIeHMtJHOH BO.n:KM M npMHMMaTb no 50 MJI CMeCM e)Ke-
.n:HeBHO.
OJIMBKOBOe MaCJIO MCnOJIb3yeTc B KatJeCTBe CMrqaIOIUerO Ha-
PY)KHOro cpe.n:CTBa npM 06pa30BaHMM TBep.n:bIX KOpOK Ha 3Bax, .l])I
CMa3bIBaHM cca,l{MH, YIIIM60B, MeCT YKYCOB ntJeJI, oc M I1IMeJIeH.
KJIM3MbI C OJIMBKOBbIM MaCJIOM OKa3bIBaIOT MrKoe CJIa6HTeJIb-
Hoe .n:eHCTBMe M .n:aIOT XOpOIlIMH OtJMIUaIOll.J;MH M B TO)Ke BpeM nM-
TaIOIUMH 3€}>€}>eKT. IIpM OTpaBJIeHMX peKOMeH.n:yeTc npMHMMaTb
OJIMBKOBoe MaCJIO nonepeMeHHO C TenJIbIM MOJIOKOM M TenJIOH BO-
.n:OH. IIpM npMeMe B CMeCM C roptJeH BO.n:OH 3TO MaCJIO BbI3bIBa-
eT PBOTY, II03TOMY MO)KeT IIPM He06xo.n:MMOCTM IIpMMeHTbC KaK
pBOTHoe cpe.n:CTBO.
KOCMemUileCKOe npUMenenue
HaTYPaJIbHOe OJIMBKOBOe MaCJIO MO)KHO MCIIOJIb30BaTb B KatJe-
CTBe 6a30Boro, a TaK)Ke KaK 10-50%-HYIO .n:06aBKY.
AMr YXOAa 3a KO)Keiil, oco6eHHO SOCnaAeHHOiil, HepOSHoiil, we-
l\ywaU/eiilc$I, npJ1MeH$leTCJI TOl\bKO MaCI\O copTa «SJ1pA)KJ1H»
(HepactJJ1HJ1pOSaHHoe MaCI\O, KOTOpoe nOl\Y4alOT J13 MJlKOTJ1
HenOSpe)I(AeHHbiX OI\J1S0K, KOTOpble C06J1paIOT SPY4HYIO).
.
182

OJIMBKOBOe MaCJIO OKa3bIBaeT CMrqaIOee ,ZJ;eHCTBMe, He OKMC-
JIeTC Ha KO>Ke, COXpaHeT BJIary, €POpMMPY B03,ZJ;YXOHerrpOHM-
l{aeMbIH 6apbep, rrpM 3TOM He HapYllIM HOpMaJIbHOrO €PYHKl{MOHM-
pOBaHM KO)KHbIX rrOKpOBOB.
KpaCHoe rraJIbMOBOe MaCJIO rronyqaIOT
rrpeCCOBaHMeM MJIM BbIBapMBaHMeM MKOTM
rrJIO,ZJ;OB a€ppMKaHCKOH MaCJIlfliHOH rraJIbMbI.
3TO MaCJIO Ha cerO,ZJ;HllIHMH ,ZJ;eHb BJIeTOI
caMbIM pacrrpOCTpaHeHHbIM BM,ZJ;OM paCTM-
TeJIbHOrO >KMpa M3 rrpOM3BO,ZJ;MMbIX B MMpe.
B OCHOBHOM ero rrOJIyqalOT B MaJIaH3MM M
I1H,ZJ;OHe3MM. 3TO He,ZJ;oporoe M YHMKaJIbHOe
rro CBOMM KYJIMHapHbIM CBOHCTBaM MaCJIO,
ero Tpa,l{Ml{MOHHO BKJIIOtJalOT B pal{MOH >KM-
TeJIM IOro- BOCTOtJHOH A:mM, JIaTMHcKOH AMepMKM M HeKOTopblX
CTpaH EBporrbI (BeJIMK06pMTaHMM, fepMaHMM, qexMM, l{aHMM M
,ZJ;p.). I1CTOpM rrpOM3BO,ZJ;CTBa rraJIbMOBOro MaCJIa HactJMTbIBaeT 60-
JIee 5000 JIeT. BrrepBbIe ero CTaJIM yrroTpe6JITb B I1MY )KMTeJIM 3a-
rra,l{Horo rr06epe)Kb A€pPMKM, 3aTeM 3TO ,ZJ;OCTaTotJHO ,ZJ;ellIeBoe rro ce-
6ecToMMoCTM BbIpa60TI<M paCTMTeJIbHOe MaCJIO CTaJIO rrorrYJUlpHbIM
rrpo.n;YKTOM mrraHM M B l{peBHeM ErMrrTe. B HaqaJIe XVIII BeKa
MOperrJIaBaTeJIM 3aBe3JIM 3TOT rrpo.l{yKT B EBporry, r,ZJ;e ero rrOJIe3Hble
cBoikTBa M BKycoBbIe KatJeCTBa 6bIJIM rro ,ZJ;OCTOMHCTBY Ol{eHeHbI.
B rrpol{ecce rrpoM3Bo,ZJ;cTBa rraJIbMoBoro MaCJIa rrOJIyqaIOT TpM
€ppaKl{MM 3Toro rrpO,ZJ;YKTa. OHM pa3JIMtJalOTOI rro €pM3MqeCKMM
CBOHCTBaM M KOHCMCTeHl{MM. 3TO rraJIbMOBbIH CTeapMH C TeMrrepa-
TYPOH rrJIaBJIeHM 47-51 °C (McrrOJIb3yeTc B MaCJIO)KMpOBOH, rrM-
eBoH rrpOMbIllIJIeHHOCTM M B TeXHMtJeCKllX l{eJIx), KJIaCCMtJeCKoe
rraJIbMOBOe MaCJIO C TeMrrepaTYPoH rrJIaBJIeHM 37-40 °C (orrTM-
MaJIbHO M M3rOTOBJIeHM BbmetJKM) H rraJIbMOBbIH OJIeMH (xopo-
llIO rrO,ZJ;XO,ZJ;MT ,Z(JI >KapeHM M rrpHrOTOBJIeHH KYJIMHapHblx 6JIIO,ZJ;
BO €ppMTIOpe, rrOCKOJIbKY TeMrrepaTypa rrJIaBJIeHM 17-23 °C).
nAAbMOBOE MACAO
183
: "t; .'
.-.."t: \ " ,:-'\ / t'
. I  - :f  ..,
'o:{t; r -,-,. .. -,
J .lJif ,. / I' . "" ". i:' , ......
.,r, /" ,_..it ,,'"
; ; 1\," l   "."
,A..... - ..... '. " . ' ,   .
- .... , ,  '
',,- ._ 4' , ' "
. .' '. ,.,..... -=- \ \ \ \
,I f ,.. .  .__o.\.
,;. . I . ! \  . " ;.. ". 2' 
.... ." '  ,n..'" \ , '
' " . \' \ \\ '
, 't . 
"' j ,! ....
" ,
c. i,l.

IIaJIbMoBoe MaCJIO HaXO.n:MT nmpOKOe rrpMMeHeHMe B MOJIOqHOH,
MaCJIO.>ImpOBOH, XJIe60neKapHOH M KOH,lJ.MTepCKOH npOMbIIIIJIeHHO-
CTM 6JIaro.n:ap HM3KOH CTOMMOCTM, BbICOKOH nMIeBOH qeHHocTM,
YCTOHqMBOCTM K OKMCJIeHMIO M OC060MY )KMpHOKMCJIOTHOMY COCTa-
BY (BbICOKMH ypOBeHb TBep.n:bIX rJIlo:lqepM.n:OB M C6aJIaHCMpOBaHHOe
cO.n:ep)KaHMe HaCbIII.teHHbIX, MOHOHeHaCblweHHbIX M nOJIMHeHaCbI-
II.teHHbIX )KHpHbIX KMCJIOT). IIaJIbMoBoe MaCJIO BJIeTC HaM60JIee
no.n:XO.n:II.tHM CblpbeM .n:JI npOH3BO.n:CTBa MaprapHHa, nOCKOJIbKY,
B OTJIHqMe OT .n:PyrHx paCTMTeJIbHbIX MaCeJI, He Tpe6yeT Tpy.n:oeM-
KOH rMlIpOreHM3aqMM, B pe3YJIbTaTe KOTOpOH B roTOBOM MaprapMHe
HeH36e)KHO npMC)'TCTBYIOT BpelIHble .n:JI 31IOpOBMI qeJlOBeKa TpaHC-
)KMpbI. 3TO MaCJlO Tpa.n.m.]JmHHO BKJllOqalOT B COCTaB IIJIaBJIeHbIX
CblpKOB, cryIl.teHHoro MOJIOKa, JIanIIIM 6bICTpOro npHroTOBJleHH, cy-
XMX CJIHBOK, MOpO)KeHOrO, CnpelIOB, pa3pbIXJIMTeJleH TeCTa. OHO npM-
MeHeTCR B npoH3BOlICTBe npolIYKTOB lIeTcKoro nHTaHH, KOH,lJ;HTep-
CKMX M3,lJ;eJlMH (M3roTOBJleHMe neqeHb, npmmKOB, Ba<peJIb, nMpo)K-
HbIX, ny.n:MHroB, 3aMeHIITeJIeH KaKaO-MaCJIa, HatIHHOK H KpeMOBbIX
npOCJloeK .n:JI TOpTOB, Ba4>e.rrb, KOH<peT). B XJIe60neKapHOH npoMbIIII-
JIeHHOCTII naJIbMOBOe Mac.no MCnOJIb3YIOT .n:JI y.rryqIIIeHM TeKcrypbI
XJIe606YJIOqHbIX M3,lJ;eJlMH M YBeJIl:lqeHM MX cpOKa ro.n:HOCTH.
IIaJIbMoBoe MaCJIO OKa3bIBaeT pa3H03IDKMBJIIOII.tee M npOTMBO-
BOCnaJIHTeJIbHOe ,lJ.eHCTBMe, B CB3M C qeM ero MCnOJIb3YlOT npM M3-
rOTOBJleHMM JIeKapCTBeHHbIX Ma3eH M cynno3MTopMeB. IIaJIbMOBbIH
CTeapMH npMMeHeTCR B npOM3Bo,lJ;cTBe MblJIa, 6bITOBbIX CBeqeH,
CTMpaJIbHOrO nopoIIIKa, CMa30qHbIX MaTepMaJIOB.
IIaJIbMoBoe MaCJIO BbICOKoro KaqeCTBa MMeeT KpacHo-opaH-
)KeBbIH BeT M3-3a BbICOKOH KOHl{eHTpal{MM KapOTMHOM,lJ.OB, npM-
THbIH 3anax M JIen<MH CJIa,l{KoBaTbIH opexoBbIH npMBKYc. IIpM
TeMnepaType BblIIIe 30°C KJlaCCMqeCKOe naJIbMOBOe MaCJIO, KaK M
60JIbIIIMHCTBO paCTMTeJIbHbIX MaCeJI, MMeeT )KM,lJ.KYIO KOHCMCTeH-
l{MIO, HO npM OXJIIDK,lJ.eHMM 3aTBep.n:eBaeT rro.n:06Ho CJIMBOqHOMY
MaCJIY MJIM MaprapMHY.
IIaJIbMoBoe MaCJlO Co.n:eP)KMT KapOTMHOM,lJ.bI (npe.n:IIIecTBeHHM-
KM BMTaMMHa A), BMTaMMHbI E, D M K, MarHMH M ,lJ;pyrMe MMHepaJlb-
Hble BeIl.teCTBa, )KMpHble KMCJIOTbI, Ko<pepMeHT QI0, <pMTocTepOJIbI,
<poc<pOJIMnM,lJ;bI (JIel{MTMH), CKBaJIeH.
184

B IIaJIbMOBOM MaCJIe cO.n:ep)KaHMe KapOTMHOM,n:OB B 16 pa3 BbIIIIe,
qeM B MOpKOBM, M B 48 pa3 BbIIIIe, qeM B TOMaTax. 113 KapOTMHOM,n:OB
CJIe,n:yeT OTMeTMTb JllOmeU1l - BeeCTBO, Heo6xo,n:MMOe ,l{JI IIOJIHO-
ueHHoro €}>OpMMpOBaHM IIMrMeHTHOrO CJIO MaKY JIbI - )KeJITOrO
IITHa CeTqaTKM rJIa3a, 06eCIIeqMBaIOerO BbICOKYIO OCTPOTY 3pe-
HM. JIIOTeMH M ero M30Mep 3eaKcaHTMH, co,n:ep)KaIUMeC B Heo6-
XO,n:MMOH KOHueHTpaUMM B MaKYJIe, 06eCIIeqMBaIOT KOMIIJIeKCHYIO
3aMTY CeTqaTKM rJIa3a OT pKoro CBeTa, B03,n:eMCTBM YJIbTpa-
qmOJIeTOBbIX JIyqeH M pa3pYIIIMTeJIbHOrO B03,n:eHCTBM CBo6o.n:HbIX
pa,l{MKaJIOB. B pe3YJIbTaTe CHM)KaeTC pMCK pa3BMTM cepbe3Horo
CXPTaJIbMOJIOrMqeCKoro 3a6oJIeBaHM MaKYJIo,n:MCTpoqmM (,n:ereHe-
paUM )KeJIToro IITHa CeTqaTKM).
BMTaMMH E, BJIIOMHC MOHbIM aHTMOKCM,n:aHTOM, IIPMCYT-
CTByeT B IIaJIbMOBOM MaCJIe B ,n:BYX €}>opMax: TOKo€}>epOJIbHOH (,n:O
30%) M TOKoTpMeHOJIbHOM (,n:o 70%). ITo co,n:ep)KaHMIO TOKOTpMe-
HOJIOB, (IIpeBocxo,n:IUMX IIO cBoeH aHTMoKcM,n:aHTHoH aKTMBHOCTM
60JIee qeM B 45 pa3 TOKo€}>epOJIbHYIO CPOPMY BMTaMMHa E) IIaJIbMO-
Boe MaCJIO 3aHMMaeT JIM,n:MPYIOIUYIO II03MUMIO cpe,n:M 60JIbIIIMHCTBa
paCTMTeJIbHbIX MaCeJI.
IIaJIbMoBoe MaCJIO OTJIMqaeTC BbICOKMM co.n:ep)KaHMeM (38-
46%) HacbIeHHoH IIaJIbMMTMHOBOM )KMpHOM KMCJIOTbI, o6YCJIaB-
JIMBaIOeM 3aMeTHoe M3MeHeHMe KOHCMCTeHUMM IIaJIbMOBOro Mac-
JIa B 3aBMCMMOCTM OT TeMIIepaTypbI oKPY)KaIOeM Cpe.n:bI. ITaJIb-
MMTMHOBM KMCJIOTa, KaK M .n:PyrMe )KMpHbIe KMCJIOTbI, Bxo,n:Me
B COCTaB IIaJIbMOBOro MaCJIa, YBeJlMqMBaeT co,n:ep)KaHMe B KpOBM
JIMIIOIIpOTeM,n:OB BbICOKOM IIJIOTHOCTM, IIpe,n:OTBpaIUaIOMX €}>op-
MMpOBaHMe Ha CTeHKax KpOBeHOCHbIX COCy,n:OB aTepOCKJIepOTMqe-
CKMX 6JIIIIeK. TaK)Ke B IIaJIbMOBOM MaCJIe eCTb HeHaCbIIUeHHbIe
)KMpHbIe KMCJIOTbI: OJIeMHOBM (oMera-9) - 36-40% M JIMHOJIeBaH
(oMera-6) - 5-10%, B He3HaqMTeJIbHbIX KOJIMqeCTBaX co,n:ep)KaTC
CTeapMHOBM, JIaypMHOBM, apaXMHOBM, MMpMCTMHOBM KMCJIOTbI
M ,n:Pyrne paCTMTeJIbHbIe JIMIIM,n:bI. OJIeMHOBM KMCJIOTa oMera-9
3€}>€}>eKTMBHa B COCTaBe IIpo€}>MJIaKTMKM paKa MOJIOqHOM )KeJIe3bI M
60JIe3HM AnbureHMepa.
YHHKaAbHOCTb 6HOXHMH"IecKoro COCTaBa naAbMoBoro MaCAa BO
MHoroM06YCAOBAeHanpHcyTCTBHeMBHeMBHTaMHHOnOA06Horo
.
185

.
seU(ecrsa - CHl\bHei1wero npHpoAHOrO aHTHOKCH,4aHTa Ko-
cpepMeHTa Ql0 (y6HXHHoHa). 3m MOU(HbIH KaTaI\H3aTOp npo-
l4eccos 3HepreTHI./ecKoro o6MeHa. B opraHH3Me l./eI\OSeKa Ko-
cpepMeHT Q10 s OCHOSHOM CKOHl4eH1pHpOSaH S MblWl4e cepk
l4a, npHl./eM C s03pacroM ero COAep)l(aHHe YMeHbwaeTCII.
.
llo Mepe CHlDKeHlU1 C B03pacToM ypOBIDI KocpepMeHTa Q10
B opraHM3Me YBeJIM1:IMBaeTcH pMCK pa3BMTMH pa3JIM1:IHbIX 3a60JIeBa-
HMH cep.n;e1:lHo-cocy.n;MCTOH CMCTeMbl (aTepOCKJIep03a, apTepMaJIbHOH
rMrrepToHMM, cep.n;e1:lHOH He.n;oCTaro1:lHOCTM, MIneMM1:IeCKOH 60JIe3HM
cep.n;l{a, MHcpapKTa, MHcYJIbTa, Kap.n;MoMMorraTMM, MMOKap.n;MO.n;M-
CTpOcpMM M .n;p.) M .n;pyrnx 3a60JIeBaHMH, cpe.n;M KOTOpblX - Mblrne1:l-
HCUI .n;MCTpOcpMH, CMHJ{pOM XpOHM1:IeCKOH YCTaJIOCTM, aJIJIeprn1:leCKMe
M OHKOJIOrM1:IeCKMe 3a60JIeBaHMH, 60JIe3HM JIenmx M rre1:leHM.
B03MO)KHa MH.n;MBM.n;YaJIbHCUI HerrepeHocMMoCTb MaCJIa. Bepe-
MeHHblM M KOpMHW;MM rpy.n;bIO )KeHMHaM, a TaK)Ke JIIO.n;HM, cTpa-
.n;aIOMM aJIJIeprM1:IeCKMMM 3a60JIeBaHMHMM, rrepe.n; Ha1:laJIOM yrro-
Tpe6JIeHMH B rrMy rraJIbMOBOro MaCJIa CJIe.n;yeT rrpoKoHCYJIbTMpO-
BaTbCH C Bpa1:l0M.
IIaJIbMoBoe MaCJIO CJIe.n;yeT xpaHMTb B rrpOXJIa,ZJ;HOM, CYXOM M 3a-
IUMeHHoM OT CBeTa MeCTe. llpM TeMrrepaType HM)Ke 18 °C rraJIbMO-
Boe MaCJIO 3aTBep.n;eBaeT, He YTpa1:lMBCUI rrpM 3TOM CBOMX rrOJIe3HblX
CBOHCTB. IIepe.n; yrroTpe6JIeHMeM rraJIbMoBoro MaCJIa rrpM TeMrrepa-
Type OKpY)KaIOw;eH cpe.n;bI HM)Ke 18 °C ero CJIe.n;yeT pa30rpeTb Ha
BO.n;HHOH 6aHe (rrpM TeMrrepaTYpe He Bblrne 55 °C).
nHUJ,eooe npHMeHeHHe
llaJIbMOBoe MaCJIO xapaKTepM3yeTcH BblCOKOH YCTOH1:IMBOCTbIO
K OKMCJIeHMIO. OHO rnMpOKO rrpMMeHHeTCH rrpM rrpMroTOBJIeHMM
rrMIltM y )KMTeJIeH IOro- BOCT01:lHOH A3MM M EBpOrrbI. llaJIbMOBOe
MaCJIO MCrrOJIb3YlOT rrpM M3rOTOBJIeHMM .n;OMarnHeH BbIIIe1:lKM, rro-
CKOJIbKY rrpM .n;06aBJIeHMM B TeCTO OHO YJIyqrnaeT TeKCTypy M BKY-
COBble Ka1:leCTBa rreC01:lHoro rre1:leHbH, TOpTOB, rrMp0)KHbIX, 6YJIO-
1:IeK, KeKCOB M .n;pyrMx xJIe606YJI01:lHblX M KOH.n;MTepCKMX M3.n;eJIMH.
11M 3anpaBJUlIOT CaJIaTbl, rapHMpbl, Ha HeM rOTOBHT cyrrbl, OBOIltM,
186

MHCO M pbI6y. 06JIa.n:aIOwee He)KHbIM BKYCOM M TOHKMM OpeXOBbIM
apOMaTOM rraJIbMOBOe MaCJIO C ycrrexoM rrpMMeHHIOT B KatJeCTBe
rrOJIHOl{eHHOrO 3aMeHMTeJIH CJIMBOtJHorO MaCJIa rrpM rrpMrOTOBJIe-
HMM TaKMX Tpa,l{Ml{MOHHbIX 6JIIO,lJ; PYCCKOH KYXHM, KaK Kama, 60pw,
6JIMHbI, OJIa,l{bM.
llaJIbMOBOe MaCJIO BbI.n:ep)KMBaeT HarpeBaHMe.n:o BbICOKOH TeM-
rrepaT}'PbI, He ropMT M He tJa,l{MT rrpM .>KapeHMM, He rrpM.n:aeT 06.>Ka-
pMBaeMbIM OBowaM, MHCY MJIM pbI6e HerrpMHTHoro 3arraxa M rrpM-
BKyca. 3TO M.n:eaJIbHOe paCTMTeJIbHOe MaCJIO ,l{JIH )KapeHMH M rrpM-
roTOBJIeHMH 6JIIO,lJ; BO €ppMTIOpe.
AI060e 6AIOAO, npJ1I"OTOSAeHHoe C nOMOU4blO TepMJ1l.1ecKOH
o6pa6oTKJ1 C npHMeHeHJ1eM naAbMOSOro MaCl\a, peKOMeHAyeT-
CR ynoTpe6MlTb cpa3Y nOCl\e npJ1I"OTOSAeHHR, nOCKOAbK)' npJ1
OXJ\IDKAeHJ1J1 AO KOMHaTHOH TeMnepaT}'Pbl naAbMosoe MaCAO
3aTSepAesaeT, J1 OCTb/swee 6AIOAO S CSR3J1 C 3TJ1M TepReT an-
neTJ1THbIH SJ1A.
.
MeAHHHCKoe npHMeHeHHe
llaJIbMOBOe MaCJIO rrOJIe3HO ynoTpe6JIHTb rrpM 60JIe3HHX opra-
Ha 3peHMH. BXO,n:HWMH B COCTaB ;noro MaCJIa KapOTMHOM,n: JIIOTe-
MH 3HatJMTeJIbHO CHM)KaeT pMCK pa3BMTMH ,n:ereHepal{MM )KeJITorO
rrHTHa ceTtJaTKM. Co,n:ep.>KaII{MHCH B rraJIbMOBOM MaCJIe BMTaMMH E
MrpaeT Ba)KHyIO pOJIb B 3aWMTe XPYCTaJIMKa rJIa3a OT rrOMYTHeHMH
(KaTapaKTbI), a TaK)Ke crroc06cTByeT CHM)KeHMIO BHYTpMrJIa3HOrO
,n:aBJIeHMH M rrOJIO)KMTeJIbHO BJIMHeT Ha COCTOHHMe KpOBeHOCHOM
CMCTeMbI rJIa3a. BMTaMMH A, 06pa3YIOWMHCH B opraHM3Me tJeJIO-
BeKa M3 co,n:ep)KaWMXCH B rraJIbMOBOM MaCJIe KapoTMHoM,n:OB, yqa-
cTByeT B CMHTe3e 3pMTeJIbHOrO rrMrMeHTa CeTl.{aTKM po,n:orrcMHa,
He06xo,n:MMoro ,n:JIH rrOJIHOl{eHHorO BocrrpMHTMH rJIa30M pa3JIMtJ-
HbIX l{BeTOB, a TaK)Ke 06ecrretJMBaIOwero BbICOKYIO OCTPOTY 3pe-
HMH rrpM rrOHM)KeHHOH OCBeweHHOCTM. BOCrrOJIHHH B opraHM3Me
tJeJIOBeKa ,n:e€pMl{MT BMTaMMHa A, rraJIbMOBOe MaCJIO TaK)Ke crro-
c06cTByeT YJIY 1 :IIlleHMIO €PYHKl{MOHaJIbHOrO COCTOHHMH KOH'bIOH-
KTMBbI M pOrOBMl{bI.
187

BKAIO'IeHJ1e B PBUJ10H naAbMoBoro MBC,'\B nOl\e3HO AIUl npo4m- ·
I\BKTJ1KJ1 H B COCTBBe KOMnl\eKcHoro l\e'leHJ1R TBKHX CXPTaAbMO-
I\OrH'IecKHx 3a60I\esaHJ1ii1, KaK MBK}'I\OAJ1CTpocpHR, reMepaAD-
nHR (<<K}'PHHaR Cl\enOTa»), 6I\ecpapJ1T, KOHbIOHKTJ1BJ1T, Kcepoclr
TaAbMHR, CJ1HAJ]OM YCTaAblX rl\a3, rI\BYKOMa, A,J1a6eTJ1'1ecKaR
peTJ1HOnBTJ1R, KaTapBKTB.
.
llaJIbMOBOe MaCJIO IIOJIe3HO .n:JI5I cep.n:n:a M COCy.n:OB. KOMIIJIeKC,
COCT05IMH M3 BMTaMMHOB A M E, IIaJIbMMTMHOBOH, .1IMHOJIeBOH,
O.1IeMHOBOH KMCJIOT M Ko$epMeHTa QI0 IIOJIO)KMTeJlbHO .n:eHCTBY-
eT Ha pa60TY cep.n:e1:lHo-cocy.n:MCTOH CMCTeMbI: HOpMaJIM3yeT ap-
TepMaJIbHOe .n:aBJIeHMe, y.rry1:lrnaeT 3HeprOCHa6)KeHMe cep.n;e1:lHOH
MblIIIn:bI, YKpeIIJUleT CTeHKM KpoBeHocHbIX COCy.n;OB, CHM)KaeT pMCK
TPOM6oo6pa30BaHM5I M o6pa30BaHM5I aTepOCKJIepOTM1:IeCKMX 6JI5I-
IIIeK, CHMMaeT pa3BMTMe BOCilaJIMTeJIbHbIX IIpOn:eccoB B cep.n;e1:lHO-
COCy.n;MCTOH CMCTeMe. B CB5I3M C 3TMM peryJI5IpHOe YiloTpe6JIeHMe
B IIHy IIaJIbMOBOro MaCJIa 5IBJl5IeTC5I 3$$eKTMBHoH IIpO$IUIaK-
THROH TaKMX 3a6oJIeBaHMH, KaK MIIIeMM1:IeCKasI 60.1Ie3Hb cep.n;n:a,
rMilepTOHM1:IeCKasI 60JIe3Hb, aTepOCKJIep03, cep.n;e1:lHasI He.n;OCTaT01:l-
HOCTb, Kap.n;MoMMOIIaTH5I, BOCilaJIMTeJIbHble 3a6o.1IeBaHIDI cep.n;n:a M
COCy.n;OB, MHCYJIbT, MH$apKT.
llaJIbMOBOe Mac.rro YJIyqrnaeT pa60TY IIMeBapMTeJIbHOH CMCTe-
MbI. KOMII.1IeKC, COCT05IMH M3 BMTaMMHOB A M E, HeHaCbIeHHbIX
)KHpHbIX KHCJIOT, $OC$OJIMIIM.n:OB M $MTocTepOJIOB 6JIaroTBop-
HO BJIM5IeT Ha opraHbI IIMIUeBapeHM5I: IIpeII5ITCTByer HaKOIIJIeHMIO
B IIe1:leHM )KHpOBbIX OTJIO)KeHMH, YJIY1:lIIIaeT IIpon:ecC )KeJI1:Ieo6pa-
30BaHlUl M )KeJI1:IeOT.n;eJIeHM5I, OKa3bIBaeT paH03aJKMBJI5IIOee .n;eM-
CTBMe IIPM 3P03MBHO-5I3BeHHbIX IIOpaJKeHM5IX CJIM3MCTbIX o60JI01:leK
KMIIIe1:lHMKa H )KeJIy.n;Ka, IIpeII5ITCTByeT pa3BMTMIO BOCIIaJIMTeJlbHbIX
IIpOl{eCCOB B opraHax IIMIueBapMTeJIbHOH CMCTeMbI. l103TOMY pery-
.1ISlpHOe YIIoTpe6JIeHMe B IIMlUY IIaJIbMOBOro Mac.rra n:e.1IeC006pa3Ho
.n;IDI IIpo$MJIaKTMKM M B COCTaBe KOMIIJIeKCHOro JIe1:leHM5I 33cxpa-
rMTa, raCTpHTa, 5I3BbI )KeJIy.n:Ka M .n:BeHa,l{n:aTMIIepcTHoM KMIIIKM,
rac1]>o.l{yo.n:eHHTa, KO.1IMTa, 3HTepoKOJIMTa, )KeJI1:IHOKaMeHHoH 60.1Ie3-
HM, XOJIen:MCTMTa, XOJIaHrlna, XOJIen:MCTOXOJIaHrMTa, .n;MCKMHe3MM
188

)KeJItJeBbIBO,l{Hll{MX rrYTen, )KMpOBOro rerraT03a M pH,ZJ;a ,ZJ;PyrMx 3a-
60JIeBaHMn )Ke.rry,ZJ;OtJHO-KMIIIet"lHoro TpaKTa.
BK.TIIOtJeHMe B paI.U:lOH rraJIbMoBoro MaCJIa rrpMHeCeT Oll{yrMMyIO
rrOJIb3Y B rrepMO,ZI; BOCCTaHOBJIeHMH IIOCJIe KypCa JIyqeBon M XMMMO-
TeparrMM, JIIO,ZI;HM, rrp0)KI:lBalOll{l:IM B 3KOJIOrntJeCKM He6JIarOrrpM-
HTHbIX panoHax. ::ho rrOJIe3HbIH KOMrrOHeHT ,ZJ;MeTMtJeCKOrO rrMTa-
HMH ,U,JIH JIIO,ZJ;en, CTpa,l{alOll{MX CaXapHbIM ,ZI;Ma6eTOM M O)KMpeHMeM.
CO,ZJ;ep)Kall{MMCH B rraJIbMOBOM MaCJIe BMTaMMH E Crroco6CTByeT
YMeHbIIIeHMIO rroTpe6HOCTM B MHCY JIMHe rrpM MHCYJIMH03aBMCMMOM
,ZJ;Ma6eTe, CHM)KaeT pMCK B03HMKHOBeHMH TaKOrO OCJIO)KHeHMH ca-
xapHoro ,ZJ;Ma6eTa, KaK ,ZJ;Ma6eTl:ItJeCKM peTMHOrraTMH. BMTaMMH A
crroco6cTByeT rro,ZJ;,ZI;ep)KaHMIO HOpMaJIbHOro YPOBHH caxapa B KpO-
BM, a q,ocq,OJIMrrM,ZJ;bI M HeHaCbIll.{eHHbIe )KMpHbIe KMCJIOTbI crroco6-
CTBYIOT HOpMaJIM3al{MM JIMrrM,ZI;HOrO o6MeHa.
IIaJIbMoBoe MaCJIO MCrrOJIb3YlOT ,ZJ;JIH rrpoq,MJIaKTMKM M JIetJeHMH
aHeMMM, rrOCKOJIbKY BMTaMMHbI A M E rrOBbIllialOT ypOBeHb reMO-
rJI06MHa B KpOBM. MacJIo rrOJIe3HO rrpM 3a6oJIeBaHMHx 6POHXOB M
JIerKMX (Ty6epKYJIe3, rrHeBMOHMH, 6POHXMT, 6pOHXMaJIbHM aCTMa
M ,ZI;p.), a TaK)Ke rrpM rroBbIllIeHHoM IIOLlBep)KeHHOCTM opraHM3Ma pe-
crrMpaTopHbIM l:IHq,eKl{MHM.
<I>ocq,OJIMrrM,lIbI Heo6xo,ZI;MMbI ,ZI;JIH q,OpMMpoBaHMH KJIeTOK
HepBOB, M03ra M opraHOB 3peHl:IH pe6eHKa. BMTaMMHbI AM E, JIM-
HOJIeBM )KMpHM KMCJlOTa HY)KHbI .lJ.JIH paCTYll{erO ,ZJ;eTCKOro opra-
HM3Ma - ,ZI;JIH YKperrJIeHMH MMMYHMTeTa, HOpMaJIbHOrO pOCTa TKa-
HeM, rrpaBMJIbHOrO q,OpMl:IpOBaHMH 3y6oB M orropHo-,ZJ;BMraTeJIbHOM
CMCTeMbI.
IIaJIbMoBoe MaCJIO rrOJIeHO )KeHll1MHaM B rrepMo,ZJ; 6epeMeHHOCTM
M KOpMJIeHMH rpY,ZJ;blO, B KJIMMaKTepMtJecKMM M rrpe,ZJ;MeHcTpYaJIb-
HbIM rrepMo,ZJ;, a TaK)Ke rrpM 3a6oJIeBaHMHx )KeHCKOM rrOJIOBOH cq,e-
pbI. 3TO MaCJIO 6oraTo Bell{eCTBaMM, rrOJIO)KMTeJIbHO BJIIDIIOIl{MMM
Ha ropMOHaJIbHbIM q,OH M q,YHKl{MOHaJIbHOe COCTOHHMe )KeHCKOH
perrpo,ZJ;YKTMBHOH CMCTeMbI. BMTaMMH A M MarHMM CHM)KaIOT pMCK
pa3BMTMH xapaKTepHoro ,ZJ;JIH rrepMo,ZJ;a MeHorraY3w oCTeorropo3a.
KapoTMHoM,l{bI, BMTaMMH E M HeHaCbIll{eHHble KMCJIOTbI HpKHbI
,l{JIH rrOJIHOl{eHHoro 3M6pMOHaJIbHOrO pa3BMTMH, a TaK)Ke y.rryqllIa-
lOT BKYC M KatJeCTBO MaTepl:lHCKoro MOJIOKa. MacJIo HOpMaJIM3yeT
189

6anaHC 3CTpOreHOB, OKa3BaeT npOTMBOBOCrraflMTeflhHOe eM-
CTBMe, B CB3M C qeM ero peKOMeH.l{yeTC BKflIOqaTh B rrpo<tmflaKTM-
KY M fleqeHMe 3a6ofleBaHMM MqHMKOB, MOflOqHOM )Kefle3hI, meMKM
MaTKM M PyrMx HapymeHMM B )KeHCKOH rrOflOBOM CMCTeMe.
TIanhMoBoe MaCflO IJ,eflecoo6pa3HO rrpMHMMaTh rrpM rrepeflOMax,
3a6ofleBaHMX KOCTeM, CYCTaBOB M rr03BOHOqHMKa, fl rrOBhlme-
HM MMMYHMTeTa, rrpo<tmflaKTMKM MH<peKIJ,MOHHhIX M OHKOflOrMqe-
CKMX 3a6ofleBaHMM, fl y flyqllIeHM rraMTM M YMCTBeHHhIX crro-
Co6HOCTeH, rrpo<pMflaKTMKM 60fle3HM ArIhIJ,reMMepa, a TaK)Ke rrpM
rrCMX03MOIJ,MOHaflhHhIX paCCTpOMCTBax M CMHpOMe XpOHMqeCKOM
YCTaflOCTM.
CO'Llemallue llapYJfC1l0l0 U (31lympeHllelO UCnOJlb30BallWl n(lJlb-
.MOBOlO .MaCJla 3cpcpe'KmUB1l0 npu 3a6ofleBaHMX KO)KM (rrCOpMa3,
HeMpoepMMT, ce60peMHaJI 3K3eMa, rMrrepKepaT03, yrpeBaJI ChIITh,
Tpo<pMqeCKMe 3BhI M p.), TpaBMaTMqeCKMX rrOBpe)K.n;eHMX KO-
)KM (paHhI, rrope3hI, rrpOfle)KHM, O)Korn M p.), 3arropax, reMoppoe,
TpeIl.{MHax 3a.n;Hero rrpoxoa (McrrOflh3YIOT peKTaflhHhle TaMrrOHhI
M MMKpOKflM3MhI C rraflhMOBhIM MaCflOM), HeKOTophIX rMHeKOJIOrM-
qeCKMX 3a6ofleBaHMX (rrporrMTaHHhle rraflhMOBhIM MaCflOM BarM-
HaJIhHble TaMrrOHhI qaCTO rrpMMeHIOT rrpM KOflbrrMTe, KaHM.n;03e,
3p03MM llIeMKM MaTKM, 3H.n;OIJ,epBMIJ,MTe, aTpo<pM'IeCKOM BarMHMTe
M p.), TpeIl{MHaX Ha COCKaX y KOpMru;MX MaTepeM (CMa3hIBaHMe
Tperu;MH rranhMOBhIM MaCflOM YCKopeT MX 3IDKMBfleHMe), rrapOOH-
T03e, rrapOOHTMTe M .n;pyrMx 3a6ofleBaHMX eceH (rrpMKflahIBaIOT
MapfleBhle can<peTKM, rrporrMTaHHhle rranhMOBhIM MaCflOM).
n:fl rrpo<pMflaKTMKM M fleqeHM.SI 3a6ofleBaHMH rraflhMOBoe MaCflO
peKOMeH.n;yeTc rrpMHI1MaTh B3pOCflhIM rro 1 CT. flO)KKe, eT.SIM - rro
1 q. flO)KKe YTPOM HaToru;aK. ECfll1 yrroTpe6fl.SITh MaCflO HaToru;aK He
rroflyqaeTC, ero MO)KHO rrpMHMMaTh BO BpeM.SI e.n;hI MflM cpa3Y rro-
Cfle rrpMeMa rrMIl{M.
HaxoARHMCR Ha HCK}'CCTBeHHOM BCKapMAHBaHHH AeTRM no-
l\e3HO AaBaTb naAbMOBOe MaCAO no 0,5 tI. I\O)l(KH e)l(eAHeBHO.
OAHaKo nepeA BBeAeHHeM B paLlHoH MaAblWa 3TOro paCTH-
Tel\bHOrO npoAYKTa npoKoHcyl\bTHpyf1Tecb C neA,HaTpoM.
.
190

I1HCTI1TYTOM rrl1TaHI1H P AMH peKOMeH.n:OBaHa K yrroTpe6JIe-
Hl1IO 6UOa'KmUBHaR iJo6aB'Ka -«nOJlbMaBUm, rrpe.n:CTaBJIHIOI.I.taJI CO-
60:H: KpaCHOe rraJIbMOBOe MaCJIO B )KeJIaTI1HOBbIX KarrCYJIax. 3TO 3q,-
q,eKTI1BHOe Cpe.n:CTBO .n:JIH BOCrrOJIHeHI1H .n:eq,l1IJ,I1Ta He06xo.n:I1MbIX
OpraH113MY qeJIOBeKa KapOTI1HOH.n:OB (rrpe.n:IIIeCTBeHHHKOB BHTaMH-
Ha A), BHTaMHHa E H HeHaCbIIl{eHHbIX )KHpHbIX KHCJIOT oMera-9 H
oMera-6. I1crrOJIb3yeMoe ,lI,JIH rrpOH3Bo.n:CTBa IIaJIbMaBHTa rraJIb-
MOBoe MaCJIO rrOJIyqalOT rro YHHKaJIbHO:H: TeXHOJIOrHH, HCKJIlOqalO-
Il{e:H: rrpHMeHeHHe KaKHX-JIH60 BbICOKOTOKCHqHbIX Bpe.n:HbIX ,lI,JIH
3.n:OpOBbH qeJIOBeKa XHMHqeCKHX Beru;eCTB.
BIDKHO OTMeTHTb, qTO rrpH yrroTpe6JIeHHH CHHTeTHqeCKHX rrpe-
rrapaToB, co.n:ep)Karu;Hx rrOJIyqeHHbI:H: HCKyccTBeHHbIM rrYTeM BH-
TaMHH A, B 3HaqHTeJIbHOH CTerreHH B03pacTaeT pHCK orracHoH ,lI,JIH
3.n:OpOBbH rrepe.n:03HpoBKH 3Toro )KHpOpaCTBopHMoro BHTaMHHa..
IIpH3HaKaMH TaKO:H: rrepe.n:03HpOBKH MOryT 6bITb 60JIH B )KHBOTe,
cycTaBax, KO)KHbIH 3Y.n:, TOiliHOTa, pBOTa l1.n:pyrHe HapYIIIeHHH rrH-
ru;eBapeHHH. II03ToMY ueJIeC006pa3Hee 11 6e30rracHee BOCrrOJIHHTb
.n:eq,HUHT B opraHH3Me BHTaMHHa A C rrOMoru;blO rrpHpo.n:HbIX rrpo-
.n:YKTOB, 60raTbIx KapOTHHOH.n:aMH.
EJIaro.n:apH YCTOHqHBOCTH )KeJIaTHHOBO:H: 060JIOqKH KarrcYJIbI K
B03.n:e:H:CTBHIO )KeJIy.n:oqHOro COKa rraJIbMOBOe MaCJIO H BHTaMHH E,
BXOMIl{He B COCTaB rrperrapaTa IIaJIbMaBHT, MaKCHMaJIbHO co-
xpaHHIOT CBOIO 6HOJIOrHqecKYIO H rrHll.{eBYIO ueHHOCTb, .n:OCTHraJI
KHIIIeqHHKa, r.n:e rrpoHcxo.n:HT I1X YCBoeHHe. IIpHMeHeHHe KarrcYJI
IIaJIbMaBHT - y.n:06HbIH Bap11aHT BBe.n:eHHH naJIbMOBOro MaCJIa
B pauHoH .n:eTcKoro rrHTaHHH.
B3pOCJIbIM peKoMeH.n:yeTcH rrpHHHMaTb IIaJIbMaBHT rro 3 Karr-
CYJIbI 3 pa3a B .n:eHb BO BpeM.SI e.n:bI. IIpo.n:oJI)KHTeJIbHocTb KYpca
rrpHeMa - 3-4 He.n:eJIH. B03MO)KHa I1H.n:HBH.n:YaJIbHaJI HerrepeHOCH-
MOCTb rrpo.n:YKTa. IIepe.n: HaqaJIOM yrroTpe6JIeHHH rrperrapaTa CJIe-
.n:yeT rrpOKOHCYJIbTHpOBaTbCH C BpaqOM.
XpaHHTb KarrCYJIbI IIaJIbMaBHT HY)KHO B CYXOM, 3all{Hll{eHHOM
OT CBeTa MeCTe rrpH TeMrrepaType OT 20-25 °C. CpOK xpaHeHHH -
2 ro.n:a.
191

KOCMeTH'IeCKOe npHMeHeHHe
IIaJIhMoBoe MaCJIO OKa3bIBaeT TOHIi3HpYIOru;ee Ii CMHPlalO-
ru;ee .n:eikTBIie, rrpIi.n:aeT KO)Ke yrrpyrocTh Ii 3JIaCTIiqHOCTh, XOpO-
IlIO rrO.n:Xo.n:IiT .n:JIH yxo.n:a 3a cyxoii, YBH.n:alOru;eii, IlIeJIYIIIaru;eikH,
orpy6eBIlIeH, pa3.n:pa)KeHHOH, qYBCTBIiTeJIhHOH, BOCrraneHHOH
KO)Keii. IIpIi 3peJIOH, YBH.n:aIOIIteii, CYXOH, IlIeJIYIlIaru;eHcH IiJIH
orpy6eBIIIeii KO)Ke rranhMOBOe MaCJIO peKOMeH.n:yeTcH IiCrrOJIh-
30BaTh BMeCTO HOqHOrO KpeMa IiJIIi B KaqeCTBe CMHrqalOru;eH Ii
rrIiTaTeJIhHOH MaCKIi ,lI,JIH JIIi.Qa (CMa3hIBaIOT MaCJIOM KO)Ky JIIi.Qa,
OCTaBJIHIOT Ha 15 MIiHYT, 3aTeM Ii3JIIiIIIKIi MaCJIa y.n:aJIHIOT C rro-
MOru;hlO CaJI<peTKIi).
B CBH3Ii C BhICOKIiM co.n:ep)KaHIieM BIiTaMIiHa E Ii HeHaCblIIteH-
HhIX )KIipHhIX KIiCJIOT rranhMOBoe MaCJIO OKa3bIBaeT YBJIIDKHHIOIItee
.n:eHcTBIie Ha KO)KY, rrpe.n:oxpaHHeT ee OT BblCblxaHHH Ii IIIeJIYIlIe-
HIiH, a TaK)Ke 3aru;IiIItaeT KO)Ky OT rrpe)K.n:eBpeMeHHoro CTapeHHH,
06pa30BaHIiH MOpru;IiH Ii rrHrMeHTHhlX rrHTeH, CBH3aHHblX C ropMO-
HaJIhHbIM .n:Iic6anaHcoM HJIIi qpe3MepHhIM B03.n:eHcTBIieM YJIhTpa-
<pIiOJIeTOBblx JIyqeH.
I1anhMoBoe MaCJIO rrOJIe3HO .n:06aBJIHTb B JII06ble Ii3rOTOBJIeH-
Hble B ,lIOMaIlIHIiX YCJIOBIiHX KOCMeTHqeCKIie cpe.n:CTBa, rrpe.n:Ha3Ha-
qeHHhle ,lI,JIH CMHrqeHIDI, rrIiTaHIiH IiJIIi YBJIaJKHeHIiH KO)KIi.
nepeA CMeWHBaHHeM naAbMoBoro MaCAa C APyrHMH KOCMe-
THtiecKHMH MaCAaMH ero Heo6xoAHMO npeASapHTeAbHO pac-
TonHTb Ha BOAJIHotf 6aHe npH TeMnepaType He Bblwe 55°C.
.
IIanhMoBoe MaCJIO rrpIiMeHHIOT B qIiCTOM BIi.n:e IiJIIi B CMeCIi
C OJIIiBKOBbIM (JIIi60 KOKOCOBbIM) MaCJIOM B KaqeCTBe .n:OMailiHero
cpe.n:cTBa,lI,JIH OqMIl.{eHIiH KO)KIi JIIil1.a. O.n:HaKo CJIe.n:yeT yqeCTh, qTO
,lI,JIH )KIipHOH KO)KIi ,lIaHHOe cpe.n:CTBO He rro.n:xo.n:IiT.
PerYJIHpHOe KOCMeTIiqeCKOe rrpIiMeHeHIie rranhMOBoro MaCJIa
rrOMO)KeT Ii36aBIiThCH OT JIOMKOCTIi Ii paCCJIOeHHH HOrTeH, qpe3-
MepHOH CaJIhHOCTIi KO)KIi roJIOBbI, YJIyqIlIIiTh pOCT Ii COCTOHHIie BO-
JIOC.
192

B KOCTOqKaX rrepCIiKa CO.ZJ:ep)KIiTCH .ZJ:O
40% )KIipHOro MaCJIa. Ero rrOJIyqalOT Mexa-
HIiqeCKIiM rrpeccoBaHIieM Ii <l>IiJIbTpaIJ,l1-
ell. TIocJIe rl1.ZJ:paTaIJ,IiIi, HellTpaJIIi3aIJ,IiIi,
6eJIeHI1H Ii .ZJ:e3o.ZJ:opaIJ,I1Ii 06pa3yeTcH OqIi-
ll{eHHOe CBeTJIO-)KeJITOe MaCJIO C MHrKIiM
BKYCOM Ii CJIa6bIM xapaKTepHbIM 3arraXOM.
TIepcIiKoBoe MaCJIO OKa3bIBaeT Ha KO-
)KY BOCCTaHaBJII1BalOll{ee, rrpOTIiBOBocrra-
JIIiTeJIbHOe, YBJIIDKHHIOru;ee, CMHrqalOll{ee,
OCBeTJIHIOll{ee, TOHIi3I1pYIOll{ee Ii OMOJIa)KIiBalOru;ee .ZJ:ellcTBIie. OHO
6bICTpO BcaCbIBaeTCH Ii o6eCrreqIiBaeT 6blcTpoe rrpoHIiKHoBeHIie
JIeKapCTBeHHbIx Bell{eCTB, He pa3.ZJ:pIDKaeT KO)KY Ii He BbI3bIBaeT aJI-
JIeprIiqeCKIiX peaKIJ,Iill, rr03TOMY ero MO)KHO rrpIiMeHHTb .ZJ:eTHM.
TIepcIiKoBoe MaCJIO rrpIiMeHHIOT .ZJ:JIH e)Ke.ZJ:HeBHoro yxo.ZJ:a 3a
KO)Kell (OHO .ZJ:eJIaeT KO)KY 3.ZJ:OpOBOll 11 KpaCIiBOll) Ii KaK 6a30Boe
MaCJIO ,lI,JIH MaCCa)Ka.
B03MO)KHa IiH.ZJ:IiBI1.ZJ:YaJIbHaH HerrepeHOCIiMOCTb rrepCIiKOBoro
MaCJIa.
CJIe.ZJ:yeT rrpe.ZJ:oxpaHHTb MaCJIO OT B03.ZJ:eikTBIiH CBeTa, xpaHIiTb
rrpIi TCMrreparype, He rrpeBbIllialOll{eH KOMHaTHYIO, B rrJIOTHO 3aKY-
nopeHHbIX eMKOCTHX.
nEPCHKOBOE MACAO
nHeBoe npHMeHeHHe
.','"
 : f
",:-,'"
; 'g/_' '!e!F
tj "
'\
'
'"",
,
. r.',
..'\ . I

\.
I1crrOJIb3yeTcH B KaqeCTBe Ii3blCKaHHoro rrIill{eBoro MaCJIa.
MeAHIJ,HHCKOe npHMeHeHHe
TIepcIiKoBoe MaCJIO rrpIiMeHHeTcH B <l>apMaIJ,eBTIiqeCKOH rrpo-
MbIIIIJIeHHOCTIi .ZJ:JIH rrpoIi3Bo.ZJ:cTBa pa3JmqHbIX JIeKapCTBeHHblx
<l>OpM. 3<l><l>eKTI1BHO rrpIi .ZJ:epMaTIiTe, 3K3eMe, IJ,eJIJIIOJIIiTe, O)Korax.
Annl\l1Kal..{l111 npl1 O>Korax
.Qo6aBIiTb K 1 CT. JIO)KKe nepCIiKOBoro MaCJIa IiJIIi ero CMeCIi C
MaCJIOM 3apO.ZJ:bIlliell rrIIIeHIiQbI, I1JIIi )Ko)Ko6a, IiJIIi 06JIerrIiXIi (1: 1 )
193

15 KarreJIb aqH1pHoro MaCJIa JIaBaH.lJ;bI. HaHeCTM MaCJIHHYIO CMeCb
Ha MapJIeBYIO CaJI<peTKY M rrpMJIO)KMTb K 060)K)KeHHOH 06JIaCTM KO-
)KM. MeHHTb rroBH3KY KIDK.lJ;bIe 2-3 1J.
IIpo.Qe,l{YPbI YCKOPHIOT 3IDKMBJIeHMe O)KOrOBbIX paH, crroco6-
CTBYIOT CHHTMIO 60JIM, rrpe.lJ;OTBpaIl.{aeT <pOpMMpoBaHMe Py6.QOB.
KOCMeTH'IeCKOe npHMeHeHHe
B KOCMeTM1JeCKOii rrpOMbIllIJIeHHOCTM nepCMKOBoe MaCJIO MC-
rrOJIb3yeTcH KaK OCHOBa,lI,JIH MaCeJI M KpeMOB, TaK KaK OHO 6JIaro-
rrpMHTHO BJIMHeT Ha KO)KY M rrpM aTOM OTJII1'IaeTCH HM3KOH rrporop-
KaeMOCTbIO.
IIepcMKoBoe MaCJIO MO)KHO MCrrOJIb30BaTb 1) B 1JMCTOM BM.lJ;e,
2) B CMeCM C .lJ;PyrMMM paCTMTeJIbHbIMM MaCJIaMM .lJ;JIH yxo.lJ;a 3a KO-
)KeH TeJIa, JIMl{a M PYK, 3) B Ka1JeCTBe MaCJIHHOH OCHOBbI .lJ;JIH pac-
TBopeHMH a<pMpHbIX MaCeJI M HeKOTopbIX KOCMeTM1JeCKMX M JIeKap-
CTBeHHbIX cpe,n:CTB.
MacJIo rrepCMKOBbIX KOCT01JeK BOCCTaHaBJIMBaeT yrrpyrocTb, OMO-
JIIDKMBaeT, rrpM,n:aeT CBe)KeCTb YBH,ltaIOIl.{eH, MOpIl.{MHMCTOH, yrOMJIeH-
HOH M ,n:pH6JIOH KO)Ke. C rrOMOIl.{bIO aTom MaCJIa MO)KHO a<p<peKTMBHO
YXIDKMBaTb 3a ry6aMM, BeKaMM, HOITHMM, rrpo6JIeMHbIMM 30HaMM Te-
JIa npM BOCrraJIeHMM KO)KM, orrpeJIOCTII, CHM)KeHMM ee yrrpyrocTM.
nOBblWeHl1e ynpyroCTI1 KO>K11 npl1 MOpl1.(I1HaX, APR6I\oi1 KO>Ke
I\l1l..{a, wel1 11 PYK
HaHecTM Ha KO)KY rrepcMKoBoe MaCJIO B 1JMCTOM BM,n:e MJIM ,n:06a-
BMTb K 1 CT. JIO)KKe aToro MaCJIa rro 1 KarrJIe a<pMpHom MaCJIa p03bI,
HepOJIM M caH,n:aJIa. BbIlIOJIHHTb rrpol{e,l{YPY 1-2 paaa B ,n:eHb, ,l{JIM-
TeJIbHOCTb - 20 MMHYT. 1136bITOK MaCJIa y,n:aJIMTb CaJI<peTKoii.
Annl\l1Kal..{l1l1, MaCKI1
HaKJIa,ZJ:bIBaTb xJIorr1JaTo6YMIDKHbIe CaJI<peTKM, rrporrMTaHHbIe
rrepcMKoBbIM MaCJIOM, Ha rrp06JIeMHbIe yqaCTKM KO)KM JIM.Qa M TeJIa
1-2 pa3a B ,n:eHb Ha 20 MMHYT. MO)KHO ,n:06aBJIHTb K 1 CT. JIO)KKe
rrepcMKoBOro MaCJIa rro 1-2 KarrJIM a<pMpHbIX MaCeJI rpeHrr<ppYTa,
JIMMOHa M pOMallIKM C l{eJIbIO CHHTMH 60JIM, 3y,n:a, BOCnaJIeHMH, a
TaK)Ke MHrKoro OCBeTJIeHMH KO)KM.
194

YXOA 3a ry6aMI1
llepClfKOBOe MaCJIO MO>KHO nplfMeIDITb B 1:IlfCTOM BIf.n:e JfJIIf
B CMeCIf C MaCJIOM aBOKa,z:{O, IfJIIf >K0>K06a, IfJIIf 3apO.n:hIllIeM nllieHIf-
IJ,bI (1: 1), JfJIIf C .n:06aBJIeHlfeM K 1 CT. JIO>KKe MaCJIHHOM OCHOBbI no
1- 2 KalIJIIf 3ctmpHbIX MaCeJI p03bI If MeJIlfCCbI.
HaHoclfTh MaCJIO Ha ry6bI, CJIerKa MacclfpYH If X, e>Ke.n:HeBHO
YTPOM If BeqepoM.
Cpe.n:cTBo YCTpaJuIeT llIeJIYIIIeHlfe If TpeIl.{lfHKIf, .n:eJIaeT KO>KY
rJIa,ZJ;KoM, cnoc06cTByer BOCCTaHOBJIeHlflO CBe>KeCTI1, ynpyrocTI1,
HpKOCTIf KpaCHOM KaMMbI ry6.
YXOA 3a SeKaMI1
llepcl1KoBOe MaCJIO MO>KHO I1CnOJIb30BaTh B 1:I11CTOM BI1.n:e, IfJII1
B CMeCI1 C MaCJIOM aBOKa,z:{O JfJIIf >K0>K06a, IfJIIf C .n:06aBJIeHlfeM
K 1 CT. JIO>KKe MaCJIHHOM OCHOBbI no 1-2 KalIJII1 3ctmpHbIx MaCeJI
p03bI 11 caH.n:aJIa.
CMa3bIBaTh BeKI1 1-2 pa3a B .n:eHh IfJIIf .n:eJIaTh annJIlfKaIJ,I1I1.n:JII1-
TeJIhHOCThlO 20 MI1H B TeqeHl1e 2 He.n:eJIh. B Ka1:leCTBe no.n:.n:ep>Klf-
BaIOIl.{ero cpe.n:cTBa npl1MeHHTh cpe.n:cTBo 1-2 paaa B He.n:eJIIO.
Yxo.n: 3a BeKaMI1 C nOMOIl.{hIO nepCI1KOBoro MaCJIa CHI1MaeT I1X
BOCnaJIeHl1e, pa3rJIa>KlfBaeT MOpIl.{lfHKI1I1 npe.n:oTBpaIl.{aer I1X B03-
HI1KHOBeHl1e.
Macca>K
llepclfKoBoe MaCJIO MO>KHO IfCnOJIb30BaTh KaK MaCCa>KHOe Mac-
JIO B 1:I11CTOM BIf.n:e I1JII1 B CMeCI1 C 3qmpHbIM11 MaCJIaMI1 (.n:06aBI1Th
K 1 CT. JIO>KKe nepcl1KoBOro MaCJIa no 1-2 KanJII1 34>l1pHbIx MaCeJI
caH.n:aJIa 11 p03bI). MaCJIo OKa3bIBaeT nl1TaTeJIhHOe 11 CMSIP:IaIOIl.{ee
.n:eMcTBl1e.
CpeAcTBO npl1 ueAAIOI\I1Te
LJ;06aBI1Th K 1 CT. JIO>KKe nepcl1KoBOro MaCJIa no 1-2 KanJIIf
34>l1pHbIX MaCeJI MaH.n:apI1Ha, aneJIhCI1Ha 11 rpeMn4>pYTa IfJII1 no
1 KanJIe 34>l1pHbIX MaCeJI MO>K>KeBeJIhHlfKa, repaHl1, Kl1rrapl1ca, JIa-
BaH.n:bll1 JIlfMOHa.
I1cnOJIb30BaTh CMeCh .n:.7llI rJIy60Koro MaCCa>Ka.
195

CpeACTBO MR YKpenl\eHI1R Horrei1
t106aBHTb no 2 KamIM 3qmpHblx MaCeJI 3BKaJIHnTa, JIHMOHa,
JIaBaH,n:bI, HJIH no 2 KanJIH 3qmpHblx MaCeJI p03MapHHa, pOMaIIIKH
H nalIYJIH, HJIH no 2 KanJIH 3cPHpHbIX MaCeJI JIaBaH.lI.bI H THMMlHa
K 1 CT. JIO)KKe nepcHKoBOro MaCJIa HJIH ero CMeCH C MaCJIOM aBOKa-
,n:o, )Ko)Ko6a HJIH 3apO.ll.bIllieH IIllIeHHIJ,bI (1: 1 ).
HaHecTH MaCJIO Ha HorTH H MaccHpoBaTb HOrTeBble JIO)Ka
2 pa3a B .lI.eHb B TelIeHHe 15 MHHYT, a TaK)Ke 3a 30 MHH,n:O HaHece-
HHH JIaKa.
I1P0IJ,e.ll.ypa YKpemrneT HOrTH, YCKopReT HX pOCT, ,n:eJIaeT HX
np03palIHbIMH, 6JIeCTRII{HMH, CHHMaeT BOCnaJIeHHe B 06JIaCTH Hor-
TeBoro JIO)Ka.
nOACOAHE"IHOE MACAO
IIO.ll.COJIHelIHOe MaCJIO - 3TO )KHpHOe
paCTJ.neJIbHOe MaCJlO, nOJIyqaeMoe H3 ceMHH
IIO.ll.COJIHelIHHKa. 3TO O.ll.HO H3 BaJKHeHIIIHX
paCTHTeJIbHbIX MaCeJl, HMeIOlI{ee 60JIblliOe
HapO.ll.HO- X03ID1:CTBeHHoe 3HaqeHHe.
Cblpoe nO.ll.COJIHeQHOe HepacPHHHpO-
BaHHoe MaCJIO HMeeT npHRTHwH BKYC H
3anax. IIo cnoco6y nOJIYlIeHHH OHO 6bIBa-
eT npeccoBbIM, HJII1 XOJIO.ll.HorO OT)KHMa, H
3KCTpaKIJ,HOHHbIM. KOHIJ,eHTpaUHH TOKO-
cPepoJIa, cPoc<popcO.ll.ep)KaIUHX BeIUeCTB, BOCKOB, BJIarH, He)KHpO-
BbIX npHMeceH, JIeTYQHX BeIUeCTB, nOKa3aTeJIb np03paQHOCTH, COpT
onpe,n:eJIHIOTCH cnoco60M OT)KHMa, 3KCTpaKIJ,HH 11 nOCJIe.ll.YIOru;eH
o6pa6oTKH MaCJIa, npHQeM 3TH xapaKTepHCTHKI1 MOryT H3MeHHTb-
CH B IIIHpOKHX npe.ll.eJIax.
W'l:i;"
,:,')' . ':'5
"'--:;':,.. .'''' -'
<. ;;;
nOACOI\HetiHOe MaO\o He MO)l(eT CQ4ep)l(aTb XOl\eCTepHH, no-
CKOAbK}' 3m npOAYKT paCTHTeAbHoro npOHCXO>KAeHHR. OAHa-
KO MHorHe npOH3BOAHTeAH B peKliaMHbfX l.{eMlX Cnel.{HaAbHO
nOAtlepKHBalOT OTCYTCTBHe B MaCAe 3Toro BeLLleCTBa.
.
196

Co,n:ep)KaHMe )KMpHbIX KMCJIOT B rrO,n:COJIHeqHOM MaCJIe: rraJIbMM-
TMHOBaJI- 3,5-6,4%, CTeapMHOBaH - 1,6-4,6%, MMPMCTMHOBaH-
,n:o 0,1%, apaXMHOBaH - 0,7-0,9%, OJIeMHOBaH - 24-40%, JIMHOJIe-
BaH - 46-62%, JIMHOJIeHOBaJI - ,n:o 1 %.
Po,n:MHa rro,n:COJIHeqHl1Ka - CeBepHaH AMepl1Ka. B EBporry,n:MKopa-
Cryll.{MM rro,n:COJIHeqHMK 3aBe3.7IM McrraH.QbI B 1510 ro.n:y. .QoJIroe BpeM.sI
paCTeHMe Ky Jib TMBMpOBaJIl1 MCK.lIIOqMTeJIbHO KaK ,n:eKOpaTMBHOe. TIpo-
IlIJIO ell.{e ,n:Ba BeKa, M rro,n:COJIHeqHI1K 6bIJI 3aBe3eH B POCCI1IO. l1cTopml
pa3BMTIUI rrp0I13Bo,n:CTBa rro,n:COJIHeQHoro MaCJIa TaKOBa. B 1829 ro.n:y
KperroCTHoM KpeCTbHHMH BOKapeB, )KMBIlII1M B ceJIe An:eKceeBKa (B
HaCTOHll.{ee BpeM51 TepplITOpllil BeJiropo,n:cKOM 06JIaCTM), 06HapY)KI1JI
B ceMeHax rro,n:COJlHe'lHMKa BblCOKoe co,n:ep)KaHl1e rrOJIe3HOM .ZI.JIH rrM-
TaHlliI )KI1.l1:KOCTI1. EMY)Ke rrepBoMY y,n:aJIOCb M3BJIe'lb 113 CeM51H MaCJIO.
B HaCTOHll.{ee BpeM51 cy:rn:eCTByroT MaCJIa, KOTopble rrOJIyqaIOT 113 rn-
6pl1.l1:0B paCTeHMH. B TaKMX MaCJIaX OQeHb MHoro OJIeMHOBOM KMCJIOTbI
M OHM B ,lI,Ba pa3a Crn6MJIbHee 06bI'lHbIX.
TIo,n:COJIHeQHOe MaCJIO MO)KHO xpaHMTb ,n:o 6 MeCH.QeB, OHO ,n:o-
BOJIbHO HeCTa6MJIbHo. XpaHMTb ero CJIe,n:yeT B rrJIOTHO 3aKpbITOM
TeMHOM Tape. TIoCJIe OTKpbITM.sI eMKOCTb peKOMeH,n:YeTCH xpaHMTb
B XOJIO,n:MJIbHMKe.
nHUJ,eooe npHMeHeHHe
TIo,n:COJIHeQHOe MaCJIO MCrrOJIb3yeTcH ,n:JIH 3arrpaBKI1 CaJIaTOB M
)KapKI1. 113 Hero rrpOM3Bo,n:HT MaprapMH 11 KY JIMHapHble )KMpbI (rro-
cpe,n:CTBOM rl1,n:pMpOBaHM.sI), MaMOHe3. MacJIo rrpMMelUleTcH M rrpM
M3roTOBJIeHMM KOHcepBOB.
MeAHLJ,HHCKoe npHMeHeHHe
TIo,n:COJIHeQHOe MaCJIO Haxo,n:I1T B cOBpeMeHHoM Me,n:M.QMHe rrpM-
MeHeHMe KaK OCHOBa ,n:JI.sI rrpMrOTOBJIeHlliI MaCJIHHbIX pacTBopoB,
Ma3eM, rrJIaCTbIpeM. OHO crroc06cTByeT 3IDKMBJIeHI11O paH, rro,n:aBJIH-
eT pa3MHO)KeHMe 30JIOTI1CTOro 11 6eJIoro cTa<pI1JIOKOKKOB. TIPOKM-
IIHQeHHOe MaCJIO CJIY)KI1T 3a)KI1B.7UIIQll.{I1M cpe.n.cTBoM rrpl1 CBe)KI1X
paHax 11 O)Korax. B 3TMX CJIYQaHX ero I1CnOJIb3YlOT B Bl1.l1:e MaCJIH-
HbIX rrOB.sI.30K.
197

MacJIo lIO.n:COJIHe1:lHMKa lIOJIe3HO lIpMHMMaTh lIPM 60JIe3HHX ne-
'IeHM M )KeJIqHhIX lIYTeii.
MacJIo XapaKTepM3yeTC5I BhICOKOii nMTaTeJIhHOCThlO M 3Hepre-
TM1:IeCKOii IJ;eHHOCTblO. IIpMMeWleTcH .n:JIH npo<pMJIaKTMKM aTepO-
CKJIep03a, 1:ITO CBH3aHO C BbICOKMM ypOBHeM B HeM HeHaChlru;eHHbIX
)KMpHbIX KMCJIOT.
.QpyrMe nOKa3aHMH K npMMeHeHMIO no.n:COJIHe'IHOrO MaCJIa
B JIe1:le6HbIX IJ;eJIHX: 06MOpO)KeHMH, ynm6hI, BhIBMXM, paCTH)KeHMH,
npocTy.n:Hhle 3a6oJIeBaHMH, HaCMopK, OPBI1, OP3, KO)KHble H3BbI,
<PYPYHKYJIhI, JIMllIaii, 3K3eMa, .n:epMaTOMM03MT, YKYChI HaceKOMhIX,
H3Ba )KeJIy.n:Ka, raCTpMT, MO'IeKaMeHHasI 60JIe3Hh, HapYllIeHMH MM-
MYHHOii CMCTeMhI, HeBpaJIrMH, HeBpaCTeHMH, aPTpMT, peBMaTM3M.
KOCMenl'leCKOe npHMeHeHHe
IIo.n:coJIHe1:lHoe MaCJIO npMMeWleTCH TOJIhKO KaK 10%-HaJI .n:o-
6aBKa. Em He peKOMeH.n:yeTcH MCnOJIh30BaTh B 1:IMCTOM BM,n:e M
B Ka1:leCTBe 6a30Boii OCHOBhI.
MacJIo lIO.n:XO.n:MT .lUm KO)KM JII060m TMna, OKa3hIBaeT CMHPIalO-
ru;ee M YBJIa)KHHIOIItee .n:eiicTBMe Ha CYXYIO KO)KY.
.lL1rn lIOJIY1:IeHMH pMcoBoro MaCJIa lIPM-
MeHHeTCH .n:p06JIeHaH llIeJIyxa ceMHH 6y-
poro pMca. I1clIOJIh3yeTcH TeXHOJIOrMH xo-
JIo.n:Horo OT)KMMa.
PMcoBoe MaCJIO xapaKTepM3yeTcH )KeJI-
TbIM IJ;BeTOM M JIerKMM apoMaToM. B ero
COCTaB BXO.n:HT BMTaMMHhI A, E, PP, rpyn-
lIbI B, KOMlIJIeKC aHTIIOKCH.n:aHTOB (cKBa-
JIeH, raMMa-opM3aHOJI, <PepYJIOBaH KMC-
JIOTa), HaChlIIteHHhle (lIaJIhMMTIlHOBaH -
13-23%, CTeapMHOBaJI- 2-3%) M HeHaChlru;eHHhle (JIMHOJIeBaH-
32-47%, OJIeMHOBaH - 32-38%, JIMHOJIeHOBaH - 3-10%) )KMpHhle
Pi1COBOE MACAO
198

KMCJIOTbI. 110 )KMpHOKMCJIOTHOMY COCTaBY pMCOBOe MaCJIO MMeeT
CXO.n:CTBO C KYKYPY3HbIM.
PMCOBOe MaCJIO OKMCJIHeTCH He CJIMlliKOM 6bICTpO. Ero MO)KHO
xpaHMTb .n:o 1 rolla. 110cJIe OTKpbITMH 6YTbIJIKY peKoMeHlIyeTcH
xpaHMTb B rrpoXJIa.n:HoM MeCTe.
nHUJ,eBoe npHMeHeHHe
acJIo pMCOBNX oTpy6ell rrpMMeHHeTcH .l{JIH rrpMrOTOBJIeHMH
rrMru;M. OHO qpe3BbJ1:lallHO YCTOllqMBO K .l{bIMJIeHMIO rrpM .n:JIMTeJIb-
HOM HarpeBaHMM M M.n:eaJIbHO rrOlIxo.n:MT .l{JIH .l{JIMTeJIbHOll )KapKM.
PMcoBoe MaCJIO YCTOllqMBO M K HM3KMM TeMrrepaTypaM, B CBH3M
C qeM peKoMeHlIyeTcH .l{JIH rrpMroTOBJIemrn MalloHe30B M 3arrpaBKM
CaJIaTOB.
MeAHIJ,HHCKOe npHMeHeHHe
PMCOBoe MaCJIO - rrpMpo.n:HbIll aHTIlOKCM.n:aHT, MCTOqHMK BMTa-
MMHa E. AHTMOKClI.l{aHTbI HellTpaJIM3YlOT pa3pYllIMTeJIbHOe .n:ell-
CTBMe cB060.n:HbIX pa.n:MKaJIOB B opraHM3Me qeJIOBeKa M 3aMe.n:JIHIOT
rrpo.uecc cTapeHMH. PMcoBoe MaCJIO crroc06cTByeT HOpMaJIM3aQIiM
co.n:eP)K(lHMH XOJIeCTepMHa B KpOBM M rrpo<pMJIaKTMKe 60JIe3Hell
cep.n:.ua M COCYlIOB.
PMcoBoe MaCJIO 06JIa.n:aeT BbICOKOll <papMaKOJIOrM'leCKOll aKTUB-
HOCTblO. TaK, em yrrcrrpe6JIeHMe crroc06cTByeT 60JIee 3<txl>eKTUBHoMY
CHM)KeHMIO co.n:ep)KaHMH XOJIeCTepMHa B KpOBM rro CpaBHeHMIO C .n:py-
rMMM paCTUTeJIbHbIMM MaCJIaMM, 60raTbIMM JIMHOJIeBOll KUCJIOTOll.
KOCMeTH'IecKoe npHMeHeHHe
PMCOBoe MaCJIO OKa3bIBaeT rrpoTMBOBOCrraJIMTeJIbHOe, BOCCTa-
HaBJIMBalOru;ee, YBJIIDKHHIOru;ee, CMHPIalOru;ee, BOCCTaHaBJIMBalOru;ee
.n:ellcTBMe, rrpelIyrrpe)K.n:aeT B03HMKHOBeHMe MOpIl{MH, rrOBbIllIaeT
yrrpyrocTb U 3JIaCTMqHOCTb KO)KM. B MaCJIe COlIeP)KUTCH CKBaJIeH,
He06xo.n:MMbIll .n:JIH HOpMaJIbHOrO <PYHK.uMoHMpoBaHMH KO)KM.
Oc06eHHo rrOJIe3HO pMCOBoe MaCJIO .n:JIH CYXOll U YBH.n:aroru;ell KO-
)KM (oc06eHHo )KeHru;MHaM, Haxo.n:HIl{MMCH B rrepMOlIe MeHorraY3bI),
199

a TaKiKe .l{JI 3peJIOH, TOHKOH H qYBCTBHTeJIbHOH KOiKH. OHO 6bICTpO
BrrHTbIBaeT, XOpOiliO JIOiKHTC, He 3aKyrropHBaeT rropbI, rrpaKTH-
qeCKH He .l{aeT iKHpHoro 6JIecKa.
MacJIo MOJKHO HCrrOJIb30BaTb B KaqeCTBe HaTypaJIbHOro COJIHl{e-
3amHTHoro Cpe.l{CTBa. Ero rrpHMeHeHHe YJIyqIIIaeT COCTOHHe TOH-
KMX, JIOMKHX M rrOBpeJK.ZJ.eHHbIX BOJIOC.
PHrosoeMaCAO, ","""",:C -Jl ] .
OJ AIUl YXOAa 3a AeTCKOH KO)l(eU U He>KHOU KO)l(eU BOKpYr rl\a3.
.. <6- ...9
-
4
t ' '
,
, .' i
Y:o :J 
/
Pbl>KJ.1KOBOE MACAO
PbIiKHKOBoe MaCJIO rrOJIyqalOT H3 MeJI-
KHX iKeJITO-KpacHbIx ceMH pbIiKHKa -
MaCJIMqHoro pacTeHH ceMeHcTBa Kpe-
CTOl{BeTHbIX. B HapO.l{e :3T0 pacTeHMe qaCTO
Ha3bIBalOT JIOiKHbIM JIbHOM. Ero P0.l{HHOH
rrpMHTo CqMTaTb IOro-BOCTOqHYIO qaCTb
A3HH 11 BOCTOqHYIO EBporry. 3TOT .l{HKO-
pacrymHH 3JIaK OT JIMqaeTC YHHKaJIbHbIM
6MOXMMHqeCKMM COCTaBOM, HerrpHXOTJIH-
BOCTblO H KOMrrJIeKCOM rrOJIe3HbIX CBOHCTB,
6JIaro.l{ap qeMY ero KY JIbTMBHPYIOT BO MHorHX crpaHax, B TOM
qMCJIe B POCCHM (B OCHOBHOM B CH611pM). PbIiKHKOBoe MaCJIO xa-
paKTepM3yeTc OCTpbIM BKYCOM, He ycryrracT no rrHmeBOH u:eHHO-
CTM MaCJIY KYHiKYTa (c :3THM CB3aHO cymecTBoBaHHe eme O.l{HOro
Ha3BaHll pbIiKHKa - «HeMel{KHH KYHiKYT, MJIM HeMel{KHH ce-
33M»). C .l{aBHHX BpeMeH pbliKHKOBoe MaCJIO yrroTpe6JIIOT B rrH-
my, rrpHMeHIOT B HapO.l{HOH Me.l{Hl{MHe .l{JI JIeqeHH paH, OiKorOB,
BOCrraJIHTeJIbHbIX 3a60JIeBaHHH rJIa3, 3BbI iKeJIY.l{Ka. B rrpOIIIJIOM
:3THM MaCJIOM 33rrpaBJIJIH MaCJIHble JIaMrrbI. B POCCHM B HaqaJIe
XX BeKa pbIiKHK KY JIbTMBMpOBaJIM B KaqeCTBe CbIpb .l{JI rrpOH3-
BO.l{CTBa pbDKHKOBOro MaCJIa B EKaTepHHOCJIaBCKOH, KypCKOH,
KMeBCKOH, TIOJITaBCKOH, XepCOHCKOH, qepHMroBcKOH ry6epHHX.
O.l{HaKO B CB3M C IIIHpOKHM pacrrpocrpaHeHHeM Ha pOCCHHCKMX
200

rroJUlx 3aMOpCKOrO rocnl - rro):{cOJlHeqHl1Ka - pbDKHKOBOe MaC-
JIO, rrpeBOCXO,wnIJ;ee BO MHOrOM rro CBoeH rrOJIb3e H ):{HeTHqeCKHM
CBOHCTBaM rrO):{COJIHeqHOe MaCJIO, rrOCTerreHHO CTaJlO MeHee rro-
rrYJIpHbIM B HallIeH CTpaHe Y pOCCHH, a BCKope H BOBce 6bIJIO
He3aCJIY)KeHHO 3a6bITO. Ho BpeM BHeCJIO CBOH KoppeKTHBbI, H
CeHqaC PbI)KHK BHOBb BJIeTC Tpa):{HIJ;HOHHO pOCCHHCKOH CeJIb-
CKOX03HCTBeHHOH KYJIbTYPOH, a PbI)KHKOBOe MaCJIO BKJIIOqalOT
B paUHOH JIIO):{eH, Be):{YW;HX 3):{OpOBbIH o6pa3 )KH3HH.
PbI)KHKOBOe MaCJIO He TOJIbKO HCrrOJIb3YIOT B KYJIHHapHH, HO
H BKJIlOqalOT B COCTaB MHorHX JIeKapCTBeHHbIX rrperrapaTOB, rrpH-
MeHIOT B KOCMeTHqeCKOH H rrap<l>IOMepHoH rrpOMbIllIJIeHHOCTH,
MbIJIOBapeHHOM rrpOH3BO):{CTBe, MarnHHOCTpoeHHH, rrpOH3BO):{CTBe
KpaCOK, OJIH<l>bI, aJlKH):{HbIX CMOJI. TIo60qHbIe rrpO):{YKTbI rrpOH3BO):{-
CTBa PbI)KHKOBOro MaCJIa HCrrOJIb3YIOTC B KaqeCTBe paCTHTeJIbHbIX
KOpMOB ):{JI HY:>K.ZI: )KHBOTHOBO):{CTBa.
Hepa<l>HHHpoBaHHoe PbI)KIfKOBoe MaCJIO npoH3BOMT C HCrrOJIb-
30BaHHeM OC060H TeXHOJIOrHH, qTO ):{aeT B03MO)KHOCTb COXpaHHTb B
:nOM rrpO):{YKTe MaKCHMaJlbHOe KOJIHqecTBO rrOJIe3HbIX KOMrrOHeH-
TOB. 3TO MaCJIO, TaK )Ke KaK H rOpqHqHOe, xapaKTepH3YeTC BbICOKOH
CTOHKOCTblO K OKHCJIeHHIO, TaK KaK co):{ep)KHT MHoro HaTypaJIbHbIX
aHTHOKCH):{aHTOB. Pa<l>HHHpoBaHHoe H ):{e30):{opHpOBaHHoe pbI)KHKO-
Boe MaCJIO OTJIHqaeTC OT Hepa<l>HHHpOBaJfHoro MeHee BbIpaJKeHHbIM
BKYCOM H 3arraxoM H MeHbllIeH YCTOHqHBOCTblO K OKHCJIeHHIO. KaK
CJIe):{CTBHe, CpOK xpaHeHH YMeHbllIaeTC rrOqTH B ):{Ba pa3a. CJIe.ll.yeT
nOMHlITb 0 TOM, qTO XpaHeHHe PbI)KHKOBOro MaCJIa B rrpmUIa):{HOM
TeMHOM MeCTe YBeJIHqHBaeT ero CpOK ro):{HOCTH.
no 6MOXMMM'IeCKOMY COCTaBY M nMll.{eBoft l..4eHHOCTM pbl>KMKO-
Boe MaCAO MMeeT CXOACTBO C KeAPOBblM MaCAOM, 3HaMeHMTbiM
cBoeft l..4eAe6Hoi1 CMAOft. 06a 3TMX pacTMTeAbHbix npoAYKTa OT-
AM'IaIOTCJI BbiCOKMM cOAep>KaHMeM MarHMJI, nOAMHeHaCbIll.{eH-
HblX >KMpHbIX KMCAOT, BMTaMMHOB E, AM D.
.
Oco6eHHOCTblO MHHepaJIbHoro COCTaBa PbI)KMKOBOro Mac-
JIa BJIeTC BbICOKoe CO.ll.ep)KaHHe MarHH. 3TOT XHMHqeCKHH
:3JIeMeHT HrpaeT Ba)KHYIO pOJIb B :3HepreTHqeCKOM, 6eJIKOBOM H
yrJIeBO):{HOM 06MeHe, OKa3bIBaeT IIpoTHBOBOCIIaJIHTeJIbHOe, a TaIOKe
201

npOTIIBOaJIJIepIW!ecKoe .n:eikTBMe, 06eCrreqMBaeT HOpMaJIbHyID pa60Ty
Cep.n:eqHOM-cOCy.n:MCTOM, MbIIIIeqHOM M HepBHOM CMCTeM, rro.n:.n:ep)Ka-
HMe HOpMaJIbHOro ypOBH caxapa B KpOBM M YJIyqIIIeHMe rrmu:eBa-
pMTeJIbHOrO rrpOl.{ecca. B COqeraHMM C BMTaMMHaMM D M K MarHMM
crrOco6cTByer rrpe.n:OTBpall.{eHMIO pa3BMTM OCTeOrrOp03a - 3a6oJIe-
BaHIDI, XapaKTepHOrO .lVI rrmKMJIOrO B03paCTa MJIM rrepMO.n:a MeHO-
rraY3bI. .n:OCTaTOqHoe KOJmqeCTBO MarHM B OpraHM3Me qeJIOBeKa -
KOMrrOHeHT rrpO<pMJIaKTMKM CaXapHOrO .n:Ma6era, aTepOCKJIep03a,
60JIe3HeM rrpe.n:CTaTeJIbHOM )KeJIe3bI, MOqeKaMeHHOM 60JIe3HM.
no KOHl..4eHTpal..4MM BMTaMMHa E pbl>KMKOBOe MaCAO npeBOCXO-
AUT J\bHJlHOe, KeAPOBoe, ropliMIiHoe M nOACOJ\HeIiHoe MaCAa.
8cero B 1 CT. J\O.>KKe pbl>KMKOBOm MaCJ\a COAeP>KMTCJI C}'TOIiHaJI
nOTpe6HoCTb lleJ\OBeKa B 3TOM >KM3HeHHO Ba>KHOM BMTaMMHe-
aHTMOKCM,AaHTe.
.
EJIaro.n:ap BbICOKOMY co.n:ep)KaHMIO BMTaMMHa E PbI)KMKOBOe
MaCJIO MO)KHO xpaHMTb .n:OJIbIIIe, qeM 60JIbIllMHCTBO .n:pyrMx pacTM-
TeJIbHbIX MaCeJI.
no co.n:eP)KaHMIO 6eTa-KapOTMHa (M3 Hero B opraHM3Me CMHTe-
3MpyeTc BMTaMMH A) PbI)KMKOBOe MaCJIO rrpeBocxo.n:MT rro.n:COJI-
HeqHOe M coeBoe MaCJIa. COqeTaHMe 6eTa-KapOTMHa M BMTaMMHa E
o6eCrreqMBaeT HOpMaJIbHOe BHYTPMYTpo6Hoe pa3BMTMe IIJIO.n:a,
pa3BMTMe .n:eTCKoro opraHM3Ma, a TaK)Ke 3all.{MTY OT pa3JIMqHbIX MH-
<l>eKl.{MM M OHKOJIOrMqecKMx 3a60JIeBaHMM.
PbI)KMKOBOe MaCJIO OTJIMqaeTC rroBbIIIIeHHoM KOHl.{eHTpal.{MeM
rrOJIMHeHaCbIlI.{eHHbIX KMCJIOT: JIMHOJIeHOBOM (oMera-3, .n:o 37%)
M JIMHOJIeBOM (oMera-6, .n:o 17%). 3TM KMCJIOTbI yqaCTBYIOT B )KM-
pOBOM M XOJIeCTepMHoBoM o6MeHe, crroco6CTBYlOT rrOMep)KaJ{MIO
HOpMaJIbHOro rOpMOHaJIbHOrO 6aJIaHca, cIIoco6cTBYIOT YKpeIIJIe-
HMIO MMMYHMTera, 3aI.l{MTe M OqMlI.{eHMIO opraHM3Ma OT Bpe.n:HbIX
Bell.{eCTB, OKa3WBaIOT aHTMCKJIepOTMqeCKOe M IIPOTMBOBOCIIaJIM-
TeJIbHOe .n:eMcTBMe, IIOJIO)KMTeJIbHO BJIMIOT Ha cBoikTBa KpOBM M
COCTOHMe KpoBeHocHbIX cocy.n:OB.
KpoMe Toro, pbDKMKoBoe MaCJIO (IIpe:>K.ZI:e Bcero Hepa<pMHMpOBaH-
Hoe) 6oraTo TaKMMM 6MOJIOrnqeCKM aKTMBHbIMM Bell.{eCTBaMM, KaK
<pOC<l>OJIMIIM.n:bI, <pMTocTepOJIbI, XJIoPO<PMJIJI. B :3TOM 3aKJIlOqaerC
202

ero CXO.n:CTBO C MaCJIOM aBOKa.n;o H ropqJI1.IHbIM MaCJIOM. (!>OC<P0JIH-
rrH.n:bI BXO.n:HT B COCTaB KJIeTOqHbIX 060JIOqeK, yqacrBYIOT B yrJIe-
BO.n:HOM H xmpOBOM 06MeHe, YJIyqrnalOT .n:e3HHTOKCHKaI..{HOHHYIO
<PYHKI..{HIO rreqeHH, HOpMaJIH3YIOT )l(eJIqe06pa30BaHHe, BoccramlB-
JIHBaIOT crpYKTYPY rerraTOI..{HTOB, rrpe.n:OTBpaIl{aJI TaKHM 06pa30M
pa3BHTHe I..{Hpp03a H )l(HpOBOH .n:HCTpO<pHH rreqeHH. (!>HTOCTepOJIbI
OKa3bIBaIOT rrpOTHBoorrYXOJIeBOe, 6aKTepHI..{H.n:Hoe, aHTHCKJIepO-
THqeCKOe .n:eHCTBHe, B CBH3H C qeM :3<p<peKTHBHbI rrpH ropMOHaJIb-
HbIX HapyrneHlffix, rrpocraTHTe, a.n:eHOMe rrpe.n:CTaTeJIbHOH )l(eJIe3bI.
XJIOpO<PIDIJI OKa3bIBaeT aHTH6aKTepHaJIbHOe H paH03aJKHBJIHIOIl{ee
.n:eHCTBHe, crroc06crByeT YJIyqrneHHIO <PYHlG.{HOHHpOBaHH5I rrHIl{e-
BapHTeJIbHOH, .n:bIxaTeJIbHOH, cep.n:eqHO-cocy.n:HCTOH, :3H.n:OKpHHHOH
CHCTeM, rrOBbIrnaeT ypOBeHb reMorJI06HHa H JIeHKOI..{HTOB B KpOBH.
B COqeTaHHH C co.n:ep)l(aIl{HMCH B pbDKHKOBOM MaCJIe MarHHeM XJIO-
PO<pHJIJI rrpe.n:OTBpaIl{aeT <pOpMHpOBaHHe KaMHeH B opraHax MOqe-
BbIBOMIl{eH cHcreMbI.
B03MO)l(Ha HH.n:HBH.n:YaJIbHaJI HerrepeHOCHMOCTb PbI)I(HKOBOro
MaCJIa.
XpaHHTb MaCJIO CJIe.n:yeT B XOJIO.n:HJIbHHKe B rrJIOTHO 3aKpbITOH
6YTbIJIKe, CpOK xpaHeHHH - .n:o 1 ro.n:a.
nHw.eBoe npHMeHeHHe
PbI)I(HKOBoe MaCJIO OTJIHqaeTCH xoporno C6aJIaHCHpOBaHHbIM
COCTaBOM H BbICOKOH rrHIl{eBOH l..{eHHOCTblO, 6JIaro.n:apH qeMY OHO
HCrrOJIb3yeTcH B .n:HeTHqeCKOM H BereTapHaHCKOM nHTaHHH. Apo-
MaT Hepa<pHHHpOBaHHoro MaCJIa B036Y}K)J.aeT arrrreTHT, ero BKYC
rrHKaHTHbIH, CJIerna OcrpbIH, HarrOMHHaeT BKYC pe.n:bKH H xpeHa.
I1MeHHo H3-3a :3THX OC06bIX CBOHCTB PbI)I(HKOBOe MaCJIO IIpHMe-
HHIOT rrpe}K)J.e Bcero .n:JIH 3arrpaBKH caJIaTOB, BHHerpeToB, 6JIIO.n: H3
BapeHblx OBOIl{eH. TaK)I(e :3TO MaCJIO xoporno COqeTaeTCH C rrJIOBOM,
KallIaMH H .n:pyrHMH 6JIIO.n:aMH H3 KpyrrbI, BbIrreqKOH, COycaMH.
KaK pa<pHHHpOBaHHOe, TaK H Hepa<pHHHpOBaHHoe PbI)I(HKOBOe
MaCJIO qaCTO HCrrOJIb3YlOT .n:JIH )l(apKH MHCa, PbI6bI, OBOIl{eH. 3TOT
paCTHTeJIbHbIH rrpo.n:YKT .n:ocTaTOqHO YCTOHqHB K HarpeBaHHIO,
He qa.n:HT H He TepHeT CBOHX BKYCOBbIX H apOMaTHqeCKHX KaqeCTB
203

IIpH BbICOKOM TeMrreparype. O,n:HaKO He peKOMeH,l{yeTC.R rro,n:BepraTb
MaCJIO TepMHqecKOM o6pa60TKe qacro, rrOCKOJIbK)' rrpH HarpeBaHHH
pa3pYIIIa1OTC.R MHorHe rrOJIe3Hble Bern:eCTBa, CO,lJ;epX\arn:HeCH B HeM.
MeAHHHCKoe npHMeHeHHe
PbDKHKOBoe MaCJIO HCIIOJIb3YlOT B rrpoqmJIaKTHKe H KOMIIJIeKC-
HOM JIeqeHHH paaJIHqHbIX HapYIIIeHHM H 3a6oJIeBaHHM, IIOCKOJIb-
KY OHO 60raTO He3aMeHHMbIMH MaKpo- H MHKpO:3JIeMeHTaMH, BH-
TaMHHaMH-aHTHOKCH,n:aHTaMH, ueHHbIMH 6HOJIOrHqeCKIi aKTHBHbI-
MH Bern:eCTBaMH H OKa3bIBaer 6aKTepHUH.lIHOe, IIPOTHBOBOCIIaJIH-
TeJIbHOe, paH03aJKHBJI.RIOrn:ee, rrpOTHBOrJIHCTHOe, rrpOTHBOOIIYXO-
JIeBOe .lIeMCTBHe.
PbIJKHKOBOe MaCJIO IIOJIe3HO yrroTpe6JI.RTb IIPH 60JIe3H.RX
JKeJIy,n:OqHO-KHIIIeqHOrO TpaKTa. B qaCTHOCTH, :3TO MaCJIO IIOMoraer
IIPH raCTpHTax, H3BeHHOM 60JIe3HH JKeJIy,n:Ka H ,n:BeHa,l{QaTHIIepcr-
HOM KHIIIKH, KOJIHTaX, :3HTepOKOJIHTaX 6JIaro.lIap.R BbICOKOMY ypOB-
HIO Bern:eCTB, OKa3bIBalOrn:HX 6aKTepHQH,lJ;HOe H paH03aJKHBJI.RIOrn:ee
,lJ;eMCTBHe Ha CJIH3HCTble 060JIOqKH JKeJIY,lJ;OqHO-KHIIIeqHoro TpaKTa
(IIpeJK,lJ;e Bcero :3TO BHTaMHHbI F, A HE, XJIOpO<pHJIJI). B CB.R3H Ha-
JIHqHeM IIpOTHBOrJIHCTHbIX CBOMCTB pbIJKHKOBOe MaCJIO HCIIOJIb-
3YIOT IIPH pa3JIHqHbIX reJIbMHHT03ax. (!>OC<pOJIHIIH,lJ;bI, a TaKJKe
JIHHOJIeBasI H JIHHOJIeHOBasI KHCJIOTbI (BHTaMHH F) cIIoco6crBY-
lOT HOpMaJIH3aQHH <PYHKQHM IIeqeHH H JKeJIqeBbIBOMrn:HX IIYTeM,
B CB.R3H C qeM MaCJIO IIpHMeH.RIOT B IIpo<pHJIaKTHKe Ii JIeqeHHH XO-
JIeQHCTHTa, JKeJIqHOKaMeHHOM 60JIe3HH, reIIaTHTa, I..{Hpp03a H JKH-
pOBOM ,lJ;HCTpo<l>HH neqeHH.
PbIJKHKOBOe MaCJIO 6JIarOTBOpHO BJIH.ReT Ha pa60TY Cep,lJ;eqHO-
COCy,n:HCTOM CHCTeMbI. MarHHM H BHTaMHHbI K, E, F, D CIIoco6-
CTBYIOT cra6HJIH3aQHH ypOBH.R apTepHaJIbHoro ,lJ;aBJIeHH.R H pe-
ry JIHPYIOT CBepTbIBaeMOCTb KpOBH. IIOJIHHeHaCblrn:eHHble JKHp-
Hble KHCJIOTbI, <pHTOCTepOJIbI, BHTaMHH E, 6eTa-KapOTHH, MarHHM
CIIoco6cTBYlOT YKpeIIJIeHHIO KpOBeHOCHbIX COCY.lIOB, IIOBblIIIeHHIO
HX :3JIaCTHqHOCTH, 3arn:HTe OT OTJIOJKeHHM XOJIeCTepHHa, BOCrraJIH-
TeJIbHbIX rrpOQeCCOB H paapYIIIHTeJIbHOrO B03,lJ;eMCTBH.R CBo60,lJ;HbIX
pa,lJ;HKaJIOB. KOMIIJIeKC BHTaMHHa E, MarHH.R H XJIOpo<pHJIJIa o6e-
204

CrreqHBaeT rro.n:.n:ep)KaHHe B KpOBH HOpMaJIbHOrO ypOBH reMOrJIO-
6HHa H JIeMKOQHTOB. TaKHM 06pa30M, MO)KHO C.n:eJIaTb BbIBO.n:, qTO
BKJllOqeHHe B paQHOH Pbl)KHKOBOrO MaCJIa QeJIeC006pa3HO .n:JI
rrpo<l>HJIaKTHKH H B COCTaBe KOMIIJIeKCHOrO JIeqeHH aTepOCKJIe-
p03a, rHrrepTOHHqeCKOM 60JIe3HH, CTeHOKap.n:HH, aHeMHH, HIlleMH-
qeCKOM 60JIe3HH cep.n:Qa, TpoM60q)JIe6HTOB, BapHK03HOrO pacnm-
peHH BeH.
Pery JIpHOe yrroTpe6JIeHl1e PbI)KHKOBOrO MaCJIa rrpHHeCeT rrOJIb-
3Y IIPH caxapHoM .n:Ha6eTe, O)KHpeHHH, 3a60JIeBaHHX OpraHa 3pe-
HH, OCTeOrrOp03e, MOqeKaMeHHOM 60JIe3HH, OCJIa6JIeHHH HMMYH-
HOM CHCTeMbI, OHKOJIOrHqeCKHX 3a60JIeBaHHX, HapymeHmlx pe-
rrpO.n:YKTIlBHOM <l>YHKQHH (lIpH )KeHCKOM H MY)KCKOM 6eCrrJIO.n:HH).
B CB3H C BbICOKOH KOHQeHTpaQHeH rrOJIHHeHaCbIll{eHHbIX )KHpHbIX
KHCJIOT PbI)KHKOBoe MaCJIO 1I0MOraer B OqHll{eHHH OpraHH3Ma OT
pa.n:HOHYKJIH.n:OB, TOKCHHOB, COJIeM T)KeJIbIX MeTaJIJIOB.
HeCOMHeHHa 1I0JIb3a PbI)KHKOBOrO MaCJIa .n:JI.H rrOMep)KaHH
HOpMaJIbHbIX <l>YHKQHM 1I0JIOBOM CHCTeMbI MY)KqHH H )KeHll{HH. Pe-
ry JIpHOe yrroTpe6JIeHHe ::HOrO MaCJIa peKOMeHJI.yeTC.H )KeHll{HHaM
rrpH 3a60JIeBaHHX HqHHKOB, MOJIOqHbIX )KeJIe3, MY)KqHHaM-
IIPH 60JIe3HX IIpe.n:CTaTeJIbHOM )KeJIe3bI. EJIaro.n:ap BbICOKOMY
cO.n:ep)KaHHIO Bell{eCTB, Clloc06CTBYIOll{HX HOpMaJIH3aQHH ropMO-
HaJIbHOro 6aJIaHCa (BHTaMHH E, <l>HTocTepOJIbI, rrOJIHHeHaCbIll{eH-
HbIe KHCJIOTbI) PbI)KHKOBOe MaCJIO OC06eHHO rrOJIe3HO rrpHHHMaTb
6epeMeHHblM H KOpMIl{HM rpy.n:blO )KeHll{HHaM, a TaK)Ke )KeHll{H-
HaM, y KOTOpbIX T)KeJIO rrpOTeKaeT KJIHMaI<TepHqeCKHM HJIH rrpe.n:-
MeHcTPyaJIbHbIH CHH.n:pOM.
PbI)KHKOBOe MaCJIO OKa3bIBaer rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe,
IIpOTHBOaJIJIepmqeCKOe, paH03a)KHBJII011{ee H 6aKTepHQH.n:Hoe
.n:eMCTBHe, B CB.H3H C qeM BJIeTC 3<l><l>eKTHBHbIM cpe.n:CTBOM
B KOMIIJIeKCHOM JIeqeHHH Pa3JIHqHbIX 3a60JIeBaHHH KO)KH - HeM-
po.n:epMHTa, IIcopHa3a, 3K3eMbI, KpanHBHHQbI, ZJ:HaTe3a H .n:p.
C JIeqe6HO-IIpo<l>HJIaKTHqeCKOM l..{eJIblO PbI)KHKOBOe MaCJIO pe-
KOMeH.n:yeTC.H YIIOTpe6JITb e)Ke.n:HeBHO 1 pa3 B .n:eHb (YTPOM, Ha-
TOll{aK) 1101 CT. JIO)KKe B TeqeHHe 3 MeCl..{eB.
205

KOCMenl'leCKOe npMMeHeHMe
EJIaro.n:ap BbICOKOMY co.n:ep)KamUO B PbI)KMKOBOM MaCJIe HaTY-
paJIbHbIX KOMnOHeHTOB, rrOJIO)KHTeJIbHO BJIHIOII.{HX Ha KO)KY, ero
BKJIlOqalOT B COCTaB pa3JIHqHbIX KOCMeTHqeCKHX Cpe.n:CTB H qaCTO
npMMeHIOT B .n:OMalllHeH KOCMeTOJIOrHH.
8 Kal.lecrBe AOMaWHero KOCMeTJofl.lecKoro cpeACTBa A)'I.Iwe MC-
nO/\b30BaTb pacpMHMpOBaHHOe M Ae30AopMpoBaHHoe pbl.>KMKO-
Boe MaCAO.
.
PbI)KHKOBOe MaCJIO, 6JIaro.n:ap CBOMM YBJIa)KHIOII.{MM, CMI"la-
IOII.{HM M 6aKTepMUH.n:HbIM CBOHCTBaM, XOpOIIIO no.n:xo.n:HT .n:JI yxo-
.n:a 3a He)KHO:H:, qYBCTBHTeJIbHOH KO)Ke:H: .n:eTe:H:. B qaCTHOCTH, :3THM
MaCJIOM MO)KHO CMa3bIBaTb orrpeJIOCTM Y MaJIbIIIIeH rpy.n:Horo B03-
paCTa.
KOCMeTMqeCKHe CBO:H:CTBa MaCJIa 06YCJIOBJIeHbI npMCYTCTBHeM
B ero COCTaBe 60JIbIIIOrO KOJIHqeCTBa nOJIHHeHaCbIII.{eHHbIX KHC-
JIOT, BMTaMHHOB MOJIO.n:OCTM» E H A, <pHTocTepOJIOB H XJIOPO<pHJI-
JIa. PbI)KMKOBOe MaCJIO rrpM.n:aeT KO)Ke ynpyrocTb H :3JIaCTMqHOCTb,
YJIyqIIIalOT COCTOHMe KO)KHbIX KanHJIJIpOB H cnoc06cTBYlOT no.n:-
.n:ep)KaHMIO B HopMe BO.n:HO- JIHnH.n:Horo 6aJIaHCa KO)KHOrO nOKpoBa.
TIpM HaHeceHHM Ha KO)Ky :3TO MaCJIO 6bICTpO BnHTbIBaeTC H npo-
HHKaeT B rJIy60KMe CJIOH .n:epMbI, TaKHM 06pa30M YBJIaJKH, CMr-
qaR H nHTIDI KO)KY.
PbI)KHKOBOe MaCJIO npe.n:oTBpam:aeT npe:>K.ZI:eBpeMeHHoe nOBJIe-
HHe MOpII.{HH M nHrMeHTHbIX nTeH, a TaIOKe CTapeHHe, CB3aHHoe
C B03.n:eHCTBHeM YJIbTpa<pHOJIeTOBbIx .rryqe:H: MJIH rOpMOHaJIbHbIMM
HapYIIIeHIDIMH. B OCHOBe :3THX CBOHCTB JIe)KHT BbICOKoe co.n:ep)Ka-
HMe B MaCJIe <pHTocTepOJIOB M aHTHOKCH)I;aHTOB. MacJIo 3aII.{HII.{aeT
KO)KY H BOJIOCHbIe <pOJIJIHKYJIbl OT pa3.n:pIDKeHH:H: H HeraTHBHoro
B03.n:e:H:CTBIDI arpeCCHBHbIX <paKTopOB BHeIIIHe:H: cpe.n:bI, npe.n:oTBpa-
II.{aR aJIJIeprMqeCKHe npOBJIeHH.
PbI)KMKOBOe MaCJIO BKJIlOqalOT B COCTaB KpeMOB .n:JI yxo.n:a 3a
KO)Ke:H: JIHl{a, IIIeH H TeJIa, 6aJIb3aMOB .n:JI ry6, aHTHB03pacTHbIx
H COJIHl{e3aII.{HTHbIX KOCMeTHqeCKHX Cpe.n:cTB, cpe.n:CTB .lVI yxo.n:a
206

3a BOJIOCaMH B Ka'leCTBe IUlTalO:w:erO M YBJIaiKHIO:w:erO KOMlIOHeH-
Ta. TaKiKe pbIiKMKOBOe MaCJIO llIHpOKO lIpHMeHeTC B KOCMeTOJIO-
nm B Ka'leCTBe TpaHCIIopTHoro KOMlIOHeHTa ,l{JI MaccaiKHbIX Ma-
ceJI H 6a30Boro MaCJIa ,l{JI apOMaTepaIIHH.
TMHHA EPHoro MACAO
\.
irt!J ::f (J..':; 
. '..-kV
. ""*
.1!t\,yl! . \ . i 
. ,- \ In.v.
- fr ¥'
) '" ' r J $ \  .
 J;. .
.. ,":<" "
, /
.  .
- ,'J7. ". '..
........,:
TIOJIY'laeMOe H3 ceMH 'lepHoro TMHHa,
KOTopbIe CO,l{epiKaT ,n:o 35% l{eHHoro pac-
TMTeJIbHOrO iKHpa, MaCJIO YHMKaJIbHO lIO
CBoeM l{eJIe6HOM CHJIe. PaCTeHHe KYJIb-
THBMPYIOT B 3<pMOIIHH, ErHIITe, I1H,l{HH,
CaY,l{OBCKOM ApaBHH, CIlIA, Cpe,l{HeM
A3HH, 3aKaBKa3be, Cpe,l{H3eMHOMopbe,
Ha CeBepHoM KaBKa3e. CeMeHa C ,l{aBHHX
lIOp lIpHMeHIOT KaK IIPHYIO H apOMaT-
HYIO KYJIHHapHYIO IIPHlIpaBY, H3BeCT-
HYJO TaKiKe lIO,l{ Ha3BaHMMH HH,l{HMCKHM TMHH, KYMHH, 3H-
pa, 'lepHYllIKa, pHMCKHM KopHaH,l{p, ,l{iKHpa, llIa6peM,
KMHH. I1CTOpM HCIIOJIb30BaHH MaCJIa 'lepHOrO TMHHa B Ha-
pO,l{HOM Me,l{Ml{MHe cTpaH Cpe,l{H3eMHOMopb, BJIHiKHerO BocToKa,
A3HH M A<PPMKH HaC'lHTbIBaeT 60JIee 3000 JIeT. JIe'le6HbIe CBOM-
CTBa MaCJIa 'lepHOrO TMHHa YlIOMMHaIOTC B Me,l{HI.(HHCKHX TpaK-
TaTax rMIIIIoKpaTa H ,l{peBHerpe'leCKoro <papMaKOJIOra .l1HOCKOPH-
,l{a. HaH60JIbllIYIO lIOIIYJIpHOCTb B ,l{peBHeBOCTO'lHOM Me,l{Hl{HHe
MaCJIO 'lepHoro TMHHa lIOJIY'lHJIO 6JIaro,l{ap YlIOMMHaHHIO 0 HeM
B KopaHe: IIpOpOK MyxaMMa,l{ Ha3BaJI MaCJIO 'lepHoro TMHHa «cpe.n:-
CTBOM OT Bcex He,l{yroB, KpOMe CMepTM. TaKiKe :3TOT HaTypaJIbHbIM
IIpO,l{YKT OIIHCbIBaeTC B TpY,l{aX ABHl{eHHbI, lIOJIraBllIero, 'lTO 'lep-
HbIM TMHH IIOMOraeT B H36aBJIeHHH He TOJIbKO OT 60JIe3HeM, HO M
OT YCTaJIOCTH M IIepeyroMJIeHH, a TaIOKe B YBeJIM'leHMH iKH3HeH-
HOM CMJIbI. )KHTeJIH .lI:peBHero ErHIITa IIpHMeHJIM MaCJIO 'lepHO-
ro TMHHa B Ka'leCTBe HarypaJIbHOrO KOCMeTH'leCKOro Cpe.n:CTBa M
B COCTaBe IIpOTMBO,l{M lIPH YKycax 3MeM, a TaKiKe YlIOTpe6JImm
ero B lIH:W:Y C l{eJIblO Y JIyqllIeHH nH:w:eBapeHH, <PYHKl{MM IIe'leHI1,
JIerKMX M IIO'leK, ,n:JI M36aBJIeHH OT rJIMCTOB.
207

.
MaCAO l.lepHoro TMI1Ha nonYlUlpHo 11 B HaCTOJll.l..lee BpeMJI, Ha-
npJ1Mep B TPCiAI1J1OHHOi1 CI1CTeMe I1HAI1i1CKOi1 Be,Al1l.lecKOi1
MeAI1l..4I1Hbl - AlOpBeAe. <PapMal..4eBTl1l.leCKl1e KOMnaHl111 pa3-
HblX crpaH Ml1pa Ao6aBIUlIOT ceMeHa 11 MaCAO l.lepHoro TMI1Ha
B pa3J\I1I.lHble J\eKapCTBeHHble npenapaTbl.
.
MacJIo qepHOrO TMlma rrpe.n:CTaB.IDleT C060H 3eJIeHOBaTO-
KOpHqHeBYIO )KH.n:KOCTb C OCTpbIM rrpHbIM apOMaTOM H xapaKTep-
HbIM TeprrKMM, B)KYll{HM BKYCOM. HaH60JIee MrKHH BKYC HMelOT
copTa MaCJIa qepHoro TMMHa, rrpOH3Bo.n:HMbIe B CHpHH H TYPQHM.
HaM60JIee KaqeCTBeHHoe MaCJIO qepHOrO TMHHa, co.n:ep)Kawee
MaKCMMaJIbHOe KOJIMqeCTBO BHTaMMHOB, MHHepaJIOB M 6HOJIOrH-
qeCKI1 aKTHBHbIX Bell{eCTB, rrOJIyqalOT XOJIO.n:HbIM rrpeCCOBaJmeM
ceMH qepHOrO TMHHa. PaCTeHH .n:JI rrOJIyqeHH CbIpb BbIpaI.I.{H-
BalOT B 3KOJIOrMqeCKH ql1CTbIX paHoHax, He MCrrOJIb3Y5I TOKCHqHbIX
XHMHqeCKHX Bell{eCTB.
TMI1HHOe MaCJIO xapaKTepM3YeTC BbICOKOH rrHll{eBOH M 6HO-
JIOrHqeCKOH QeHHOCTblO, co.n:ep)KMT 60JIee 100 Pa3JIHqHbIX KOM-
rrOHeHTOB, 50 H3 KOTOpbIX BJIIOTC KaTaJIH3aTOpaMH 06MeHHbIx
rrpOQeCCOB B opraHH3Me qeJIOBeKa. B MaCJIe rrpHCYTCTBYIOT HeHa-
CbIll{eHHbIe H HaCbIll{eHHbIe )KHpHbIe KHCJIOTbI, 15 aMHHOKHCJIOT
(B TOM qHCJIe aprMHHH), 8 H3 KOTOpbIX He3aMeHHMbI, <poc<pOJIHrrH.n:bI
(46% rrpHxo.n:HTC5I Ha .n:OJIIO <poc<paTH.n:HJIXOJIHHOB), BHTaMHHbJ D,
E, C, rpyrrrrbI B (B b B 2 , B3, B 6 , B 9 ), KapOTHHOH.n:bI (rrpe.n:mecTBeH-
HHKH BHTaMHHa A), MaKpo- H MHKp03JIeMeHTbI (HaTpMH, KaJIHH,
<poc<pop, KaJIbQHH, MapraHeQ, I.(HHK, )KeJIe30, Me.n:b, CeJIeH, HHKeJIb
H .n:p.), <pJIaBOHOH):{bI, <pMTocTepOJIbI (6eTa-cHTocTepHH, KaMrrecre-
pHH, CTMrMacrepHH M .n:p. ), .n:y6HJIbHbIe Bell{eCTBa, rrOJIHCaxapH.n:bI
H MOHocaxapH.n:bI (rJIIOK03a, KCMJI03a H .n:p.), aJIKa.7IOM):{bI, carrOHMHbl,
3H3HMbl, 3<pHpHbIe MacJIa (.n:o 1,3%), TpMTeprreHoBbIe carroHHHbI.
MacJIo qepHOrO TMHHa 60raTo HeHaCbIll{eHHbIMH )KHpHbIMM
KHCJIOTaMH (60JIee 85%), rrpHqeM .n:o 58% IIpHXO.n:HTC Ha .n:OJIIO
JIHHOJIeBOH IIOJIMHeHaCbIll{eHHOH KHCJIOTbI oMera-6, .n:o 25% - Ha
.n:OJIIO MOHoHeHaCbIll{eHHOH KHCJIOTbI oMera-9. TaK)Ke B MaCJIe co-
.n:ep)KaTC .n:pyrMe )KHpHbIe KHCJIOTbI: rraJIbMHTHHOBaJI (.n:o 14%),
creapHHOBaJI (.n:o 3,5%), apaXHHOBaJI (.n:o 1,2%), MHpHcrHHOBaJI
208

(.n:o 0,4%), m1HOJIeHOBaJI (oMera-3) (MeHee 0,2%), rraJIbMHTOJIeH-
HOBaJI (OKOJIO 0,1%). He3aMeHHMble oMera-6 H oMera-9 xmpHble
KHCJIOTbI rrpemlTCTBYIOT pa3BHTHIO BOCrraJIHTeJIbHbIX rrpOl{eCCOB,
crroco6cTBYIOT Y JIyqrneHHIO pa60TbI cep.n:eqHO-cocy.n:HCTOH, HepB-
HOH H rrHIueBapHTeJIbHOH CHCTeM, BOCCTaHOBJIeHHIO HOpMaJIbHOrO
ropMOHaJIbHOro 6aJIaHCa H )KHpOBOro o6MeHa, YKperrJIeHHIO HM-
MYHHTeTa H OqHIu:eHHIO opraHH3Ma qeJIOBeKa OT TOKCHqeCKHX Be-
m:eCTB, rrOJIO)KHTeJIbHO BJIH}IIOT Ha KO)KY.
Bblpa)KeHHOe paH03a)KHBJI}IIOm:ee .n:eHcTBHe MaCJIa qepHoro TMH-
Ha 06ycJIoBJIeHo BbICOKHM co.n:ep)KaHHeM KapOTHHOH.n:OB, KOTopble
rro.n: B03.n:eHcTBHeM <pepMeHToB rrpeBpam:aIOTC}I B opraHH3Me B BH-
TaMHH A, }IBJI}IIOm:HHC}I MOm:HbIM aHTHOKCH.n:aHTOM. 3TOT BHTaMHH
crroco6cTByeT BoccraHOBJIeHHIO rrOBpe:>K.ZI:eHHblX yqaCTKOB KO)KH H
CJIH3HCTbIX o60JIOqeK, CTHMYJIHpyeT CHHTe3 KOJIJIareHa, perYJIHpy-
eT ypoBeHb rJIIOK03bI B KpOBH.
MHOro B TMHHHOM MaCJIe H paCTHTeJIbHbIX ropMOHOB - <pH-
TOCTepOJIOB, Heo6xo.n:HMbIX opraHH3MY .n:JI}I eCTecTBeHHoH BbI-
pa60TKH ropMOHOB, rrpoBHTaMHHa D H )KeJIqHbIX KHCJIOT. 3TH
Bem:eCTBa OKa3bIBalOT rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe, HMMYHOCTHMY-
JIHpYIOm:ee, 6aKTepHl{H.n:HOe .n:eHCTBHe, cnOC06CTBYlOT CHH)KeHHIO
KOHl{eHTpal{HH caxapa H XOJIeCTepHHa B KpOBH. I1x BKJIlOqaIOT B
COCTaB paaJIl1qHbIX <papMaKOJIOrl1qeCKI1X rrperrapaTOB, rrpe.n:Ha3Ha-
qeHHbIX .n:JI}I rrpO<pI1JIaKTI1KI1 H JIeqeHI1}I 3H.n:OKpHHHbIX, Cep.n:eqHO-
cOCy.n:HCTbIX 3a6oJIeBaHHH, 60JIe3HeH rrpe.n:CTaTeJIbHOH )KeJIe3bI.
B03MO)KHa HH.n:I1BI1.n:YaJIbHaJI HerrepeHOCHMOCTb TMI1HHOrO Mac-
JIa. llpH HapY)KHOM rrpHMeHeHHH MaCJIO qepHoro TMI1Ha I1HOr.n:a
BbI3bIBaeT pa3.l1.pa)KeHl1e H aJIJIeprl1qeCKl1e peaKI.1HI1.
MacAo t./epHom TMI1Ha npoTI1BOnOKa3aHo ynoTpe6M1Tb 6epe-
MeHHblM .>KeHllII1HaM, a TalOKe AIOM, HeAaBHO nepeHecWI1M
onepal..41111 no nepecaA,Ke opraHoB.
.
MaCJIo qepHoro TMI1Ha CJIen.yeT xpaHHTb B CYXOM, 3am:l1IueHHOM
OT CBeTa MeCTe rrpl1 TeMneparype, He npeBbIllialOm:eH 25 0c.
209

Me,4,HIJ,HHCKOe npHMeHeHHe
MacJIo qepHoro TMHHa 6oraTo BHTaMHHaMH, MHHepaJIaMH H
6HOJIOrHqeCKH aKTHBHbIMH BeIUeCTBaMH, rrpHpO,lJ:HbIMH «aHTH-
6HOTHKaMH» 11 HMMYHOCTHMYJI.HTOpaMH, OKa3bIBaeT rrpOTHBOBOC-
rraJIHTeJIbHOe, 6aKTepHI.!H,lJ:HOe, rrpOTHBOrrapa3HTapHOe, rrpOTHBO-
rpH6KOBOe, Crra3MOJIHTHqeCKOe, 60JIeYTOJIHIOIUee, )KeJIqerOHHOe,
MOqeroHHoe ,lJ:e:HCTBHe. B CBH3H C STHM OHO H3,lJ:aBHa HCnOJIb3yeTcH
B HapO,lJ:HO:H Me,lJ:Hl.{HHe CTpaH EJIH)KHero BOCTOKa, A<PPHKH, A3HH,
KaBKa3a, a TaK)Ke B AlOpBe,lJ:e.
B XOAe HeAaBHO npOBeAeHHblX nCCAeAOBaHnu 6blAO BblRBAeHO,
LITO MaCAO lIepHoro TMnHa 3cpcpeKTnBHO B 60Pb6e C pa3AnllHbl-
Mn BnAaMn 60Ae3HeTBOpHblX MnKpo6oB. no 6aKTepnL4nAHOMY
AeUCTBnlO 3TO MaCAO npeBocxOAnT HeKOTOpble BnAbl nonYMlp-
HblX cpeACTB ocpnL4naAbHOU MeAnL4nHbl, HanpnMep aHTn6no-
TnKOB TeTpaL4nKAnHa, aMnnL4nMnHa, reHTaMnL4nHa. npnlleM,
B OTAnllne OT CnHTeTnllecKnx aHTn6nOTnKOB, MaCAO lIepHOrO
TMnHa B 6opb6e C BpeAHblMn AMI opraHn3Ma lIeAOBeKa 6aKTe-
pnRMn (B TOM lInCAe C B036YAnTeARMH XOAepbl) AeuCTByeT n3-
6npaTeAbHO, He HapYWaR 6aAaHC nOAe3HOH KnwellHOH MnKpO-
CPAOpbl n He Bbl3blBaR Anc6aKTepno3a.
.
.
MacJIo qepHoro TMHHa YJIYQIIIaeT pa60TY rrHIUeBapHTeJIbHO:H
CHCTeMbI: cIIoco6cTByeT rrOBbIIIIeHHIO anneTHTa, HOpMaJIH3yeT KHC-
JIOTHOCTb )KeJIY,lJ:OqHOrO COKa, CTHMYJIHpyeT rrepHCTaJIbTHKY )Ke-
JIY,lJ:Ka H KHIIIeqHHKa, BOCCTaHaBJIHBaeT HOpMaJIbHYIO KHIIIeqHYIO
MHKpO<PJIOPY, OKa3bIBaeT )KeJIqerOHHOe ,lJ:e:HCTBHe, cnoco6cTByeT
YCTpaHeHHIO ,lJ:HCrrerrCHqeCKHX .HBJIeHH:H, CBH3aHHbIX C HapYIIIeHH-
eM rrHIUeBapeHH.H ( OTpbI)KKa, TOIIIHOTa, pBOTa, MeTeopH3M, ,lJ:Hape.H).
,l{y6HJIbHbIe BelI.{eCTBa, <pJIaBOHOH,lJ:bI, BHTaMHHbI A H E, nOJIHHe-
HaCbIII.J.eHHbIe )KHpHbIe KHCJIOTbI, <pHTocTepOJIbl, l.{HHK H MapraHel.{
rrpenHTcTBYIOT pa3BHTHIO BOCrraJIHTeJIbHbIX H Sp03HBHO-.H3BeHHbIX
rrpOl.{eCCOB B opraHax nHlI.{eBapeHHH. <I>oc<p0JIHrrH,lJ:bI cnoco6CTBY-
lOT BOCCTaHOBJIeHHIO KJIeTOqHbIX MeM6paH rerraTOl.{HTOB, rrpe,lJ:OT-
BpaIUalOT pa3BHTHe )KHpOBO:H ,lJ:HCTpO<pHH neqeHH, YJIyqIIIalOT
210

Ae3HHTOKCHKal.{HOHHYIO <PYHKl.{HIO :3TOrO OpraHa. TMHHHOe MaCJIO
nOMOraeT H36aBHTbC.H OT rJIHCTOB.
MaCJIo qepHoro TMHHa 6JIaroTBOpHO BJIIDIeT Ha <PYHKl{IfH CepAeq-
HO-COCYAHCTOH CHCTeMbI. KOMIIJIeKC, COCTO.HIl.{HH H3 HeHaCbIll.{eHHbIX
KHCJIOT oMera-6 H oMera-9, <pJIaBOHOHAOB, <pHTOCTepOJIOB, BHTaMHHOB
A, C H E, 3<pIlpHbIX MaCeJI, CHHX<aeT apTepHaJIbHOe AaBJIeHHe, crroc06-
CTBYeT yKpeIUIeHHIO H nOBbIllIeHHIO MaCTWIHOCTI1 CTeHOK KpOBeHOC-
HbIX COCYAOB, )'MeHbllIeHI1IO JIOMKOCTII H rrpOHHl.{aeMOCTH Karrl1.7I.7I.H-
poB, rrperrmCTByeT 06pa30BaHHIO TPOM60B, aTepOCK1IepDTI1qeCIillX
6JI.HllIeK, pa3BI1TI1IO BOCna.neHIDI, crrOC06cTByeT CHI1)KeHI1IO ypOBH.H
XOJIeCTepHHa B KpOBH, CHI1MaeT Cna3MbI KpOBeHOCHbIX COCYAOB. Ta-
KJIM 06pa3oM, 3TO paCTI1TeJIbHOe MaCJIO peKoMeH.ZJ:yeTC.H peryJI.HpHO
yrrO'rpe6.ill1Tb B nHIl.{y rrpH rnrrepToHWlecKOH 60JIe3HH, BOCrra.JlllTeJIb-
HbIX 3a60JIeBaHIDIX CepAl.{a If COCYAOB, arepocK1Iepoae, HllIeMHqeCKOH
60JIe3HH CepAl.{a, BereTococYAHCTOH AHCTOHID:I, 60JIe3JU1X, CB5I3aHHbIX
C HapyrneHHeM M03roBoro KpoBoo6parueHIDI, BapHK03HOM pacllIlfpe-
HHH BeH, TpOM603ax, TpoM60<fme6HTax.
KpoMe Toro, TMHHHoe MaCJIO npHHeceT rrOJIb3Y npH caxapHoM
AHa6eTe, TaK KaK B COCTaB MaCJIa BXOA5IT Bell.{eCTBa (BHTaMHHbI E,
A, D, Bt. B 3 , <poc<pop, KaJIHH, l.{HHK, MapraHel.{, CeJIeH, HeKoTopbIe
aMHHOKHCJIOTbI), peryJIHpYlOll.{l1e ypoBeHb caxapa B KpOBH H yqa-
CTBYIOll.{He B eCTeCTBeHHOM CHHTe3e HHCYJIHHa. IIoJIe3Ho 3TO Mac-
JIO H rrpH O)KHpeHHH, Tal< KaK KOMnOHeHTbI npOAYKTa crrOC06CTBY-
lOT YJI)"IllIeHHIO JIHrrHAHOrO 06MeHa. I1MeHHo rr03TOMY KpaCaBHl.{bI
.l1peBHerO Erl1rrTa C l.{eJIblO COXpaHeHH.H CTpOHHOH <pHrypbI yno-
Tpe6JI.HJIH B nHIl.{Y MaCJIO qepHOrO TMHHa.
MaCJIo qepHOrO TMHHa nOMOraeT rrpH 60JIe3H5IX AbIXaTeJIbHbIX
nYTeH, OKa3bIBaH )KapOrrOHH)KalOll.{ee, npoTHBOBOCrraJIHTeJIbHoe,
OTXapKI1BalOll.{ee, 6pOHXOpaCllIHp.HlOll.{ee, npoTHBOaJIJIeprHqeCKOe,
6aKTepHl.{HAHoe H rrpOTHBOBHPYCHoe AeHCTBHe. OHO 3<p<peKTHBHO
rrpH BHYTpeHHeM If HapY)KHOM npHMeHeHHH B JIeqeHHH Ce30HHOH
aJIJIeprHH, 6poHXHaJIbHOH aCTMbI, nHeBMOHHIf, 6pOHXHTa, pHHHTa,
OPBI1, CHHYCHTa, raHMOpHTa, KallIJI.H, CB.H3aHHOrO C 3a60JIeBaHH.H-
MH OpraHOB AbIXaHH.H.
TMHHHOe MaCJIO peKOMeH.ZJ:yeTC5I )KeHIl.{HHaM B nepHOA rpYA-
HOrO BCKapMJIHBaHH.H, rrOCKOJIbKY OHO CTHMYJIHPyeT JIaKTauHIO.
211

CMa3bIBaJUfe MaCJIOM qepHOrO TMHHa TpemHH Ha COCKaX, o6pa3Y-
IOmHXCSI npH KOpMJIeHHH rpy,n:blO, YCKOpSleT HX 3aJKHBJIeHHe.
MacJIo qepHoro TMHHa YJIyqIlIaeT pe3YJIbTaTbI JIeqeHIDI6oJIe3HeH
MOqeBbIBOASlmeH CHCTeMbI, nOCKOJIbKY OKa3bIBaeT 6a.KTepHI..J;H,n:Hoe,
npOTHBOBOCnaJUITeJIbHOe H MOqeroHHOe ,n:eHCTBHe. Ero peKOMeH.ll:Y-
eTCSI npHHHMaTb npH 3a6oJIeBaHIDIX JKeHCKOH H MYJKCKOH nOJIOBOH
CHCTeMbI. BHTaMHHbI A H E, <pHTocTepOJIbI, I.{HHK, MapraHel.{ H ce-
JIeH B KOMnJIeKCe cnoco6cTBYIOT nOBbIIlIeHHIO JIH6H,n:O H nOTeHI.{HH,
HOpMa.7J:H3yIOT BbIpa60TKY TeCTOCTepOHa, npOI.{eCC cnepMaToreHe3a
(cnoc06CTByIOT YBeJIHqeHHIO KOJIHqeCTBa cnepMaT030lI.ll:OB H nOBbI-
IlIeHHIO HX nO,l{BHJKHOCTH, YJIyqIlIalOT KaqeCTBO cnepMbI), a TaKJKe
YJIyqIlIalOT KpoBocHa6JKeHHe opraHOB MYJKCKOH nOJIOBOH C<pePbI
H npeIDITcTBYIOT pa3BHTHIO B HHX BOCnaJIHTeJIbHbIX npOI.{eCcoB.
B CBSl3H C 3THM MaCJIO qepHOrO TMHHa I.{eJIeco06pa3Ho peryJISlp-
HO ynoTpe6JISlTb B nHmy npH HapYllieHIDIX 3peKTHJIbHOH <PYHK-
l{IIH, BapHKoI.{eJIe, npocTaTHTe, a,n:eHOMe npe,n:cTaTeJIbHOH JKeJIe3bI,
MYJKCKOM 6eCnJIo,n:HH. DJIaroTBopHo B03,n:eHcTByeT MaCJIO qepHoro
TMHHa H Ha <PyHKI.{HOHaJIbHOe COCTOSlHHe JKeHCKOH nOJIOBOH c<pe-
pbI. 3CTporeHono,n:06HbIe cpHTOCTepOJIbI, BHTaMHHbI E H rpynnbI B,
oMera-6 H oMera-9 JKHpHbIe KHCJIOTbI cnoco6CTBYIOT HOpMaJIH3aI.{HH
rOpMOHaJIbHOro 6aJIaHCa, npe,n:OTBpaIl.[alOT pa3BHTHe onYXOJIeH H
BOCnaJIHTeJIbHbIX npoI.{eCCOB B opraHaX JKeHCKOH penpo,n:YKTHBHOH
CHCTeMbI. TI03TOMY BKJIlOqeHHe B pau.HOH MaCJIa qePHOro TMHHa MO-
JKeT 6bITb nOJIe3HO npH MaCTonaTHH, HapYIlIeHHSlX MeHCTpYaJIbHOro
I.{HKJIa, JKeHCKOM 6eCIIJIo,n:HH, BOCnaJIHTeJIbHO-HHcpeKI.{HOHHbIX H OH-
KOJIOrHqeCKHX 3a6oJIeBaHIDIX JKeHCKOH nOJIOBOH C<pePbI.
MacJIo qepHoro TMHHa ,n:aCT xopOlliHe pe3YJIbTaTbI IIPH 60JIeBOM
CHH,n:pOMe, 06YCJIOBJIeHHOM 3a6oJIeBaHHSlMH MbIIlII.{ H CYCTaBOB, re-
Moppoe, 3a6oJIeBaHHSlX yxa H pHHHTe (HaCMopKe).
TMHHHoe MaCJIO CJIe.n:yeT ynoTpe6JISlTb C l.{eJIblO YJIyqIlIeHHSI na-
MSITH H pa60TbI HepBHOH CHCTeMbI, ,n:JISI nOBbIIlIeHHSI YMCTBeHHOH H
<pH3HqeCKOH pa60Tocnoco6HOCTH. 3TO 06'bSlCIDIeTCSI CJIe,n:YIOII.[HM
06pa30M: MaCJIO 60raTO UHHKOM, <pOCCPOJIHIIH,n:aMH, BHTaMHHaMH
rpynnbI B, YJIyqIlIalOII.[HMH pa60TY M03ra H HepBHOH CHCTeMbI, a
TalOKe co,n:epJKHT BHTaMHH E, CPOc<pop H KaJIbUHH, Heo6xo,n:HMble
,n:JISI <PYHKI.{HOHHpOBaHHSI MYCKY JIaTypbI.
212

MacJIo qepHoro TMHHa BHOCHT CBOH BKJIa,zJ: B YKpenJIeHHe HMMY-
HHTeTa, npO<pHJIaKTHKY OHKOJIOrHqeCKHX 60JIe3HeH. OHO CTHMY JIH-
PyeT .n;eSlTeJIbHOCTb BMJIOqKOBOH )KeJIe3bI - JIHM<pOH.n;HOro OpraHa,
«OTBeqalOI.U;ero» 3a HMMYHHYIO 3aI.U;HTY qeJIOBeqeCKOrO OpraHH3Ma.
TIpH peryJI.HpHOM yrroTpe6JIeHHH B rrHI.U;Y MaCJIa qepHoro TMHHa
3HaqHTeJIbHO YJIyqrnaeTC.H <PYHKI..{HOHaJIbHOe COCTO.HHHe KOCTHOro
M03ra, qTO 06YCJIaBJIHBaeT l..{eJIeC006pa3HOCTb BKJIlOqeHH.H ::noro
MaCJIa B pal..{HOH 60JIbHbIX JIeHKeMHeH.
TIpH HapY)KHOM rrpHMeHeHHH MaCJIO qepHOrO TMHHa HaH60JIee
3<p<peKTHBHO npH 60JIe3ID1X KO)KH (yrpeBoH CbIllH, KpanHBHHI.e,
rpH6KOBbIX 3a60JIeBaHH.HX, aTOnHqeCKOM .n;epMaTHTe, 3K3eMe, aJI-
JIeprHqeCKHX .n;epMaTHTaX, rrCOpHa3e, 60pO.n;aBKaX, repnece, JIH-
rnae), TaK KaK OKa3bIBaeT npOTHBOBOCnaJIHTeJIbHOe, 6aKTepHI..{HA-
HOe, npOTHBOBHpYCHoe, rrpOTHBorpH6KOBoe H rrpOTHBOaJIJIeprHqe-
CKoe .n;eHCTBHe.
.l{JI.H npocpHJIaKTHKH H JIeqemiH 3a6oJIeBaHHH, a TaK)Ke C UeJIblO
YKpeIIJIeHH.H HMMYHHTeTa MaCJIO qepHoro TMHHa peKOMeH.n;yeTC.H
npHHHMaTb B CJIe.n;YIOI.U;eH .n;03e: B3pOCJIbIM - rro 1 q. JIO)KKe B .n;eHb,
.n;eT.HM (c 6 JIeT) - rro 1/2 q. JIO)KKH B .n;eHb. )KeJIaTeJIbHO ynoTpe6-
JI.HTb 3TO cpe.n;cTBO YTPOM, nOCJIe 3aBTpaKa. .l{JIHTeJIbHOCTb Kypca
e)Ke.n;HeBHoro ynoTpe6JIeHH.H MaCJIa qepHOrO TMHHa - 2-4 MeC.Hl..{a.
TIpH He06xo.n;HMocTH KYpC MO)KHO nOBTopHTb rrOCJIe .n;ByxMeC.Hq-
HOro nepepbIBa. .l{JI.H YJIyqrnemUl BKyca TMHHHoe MaCJIO MO)KHO
nepe.n; ynoTpe6JIeHHeM CMernHBaTb C Me.n;OM, <PPYKTOBbIM COKOM,
HOrypTOM.
nOBblweHMe MMMYHMTeTa npM rpMnne
TIpHHHMaTb 1 q. JIO)KKY MaCJIa qepHOrO TMHHa 2 pa3a B .n;eHb
e)Ke.n;HeBHO (3a 15 MHHyr .n;o 3aBTpaKa H 3a 15 MHHYT .n;o Y)KHHa).
MacJIo peKOMeH.ZJ:yeTC.H 3anHBaTb BO,l{OH C paCTBopeHHbIM B HeH
Me.n;OM (1 CT. JIO)KKa MeJl.a Ha 0,5 CTaKaHa BO.n;bI)
CpeACTBO AM' CHM>KeHM5I nOBblweHHOM TeMnepaTYPbl TeAa
.l{06aBHTb B CTaKaH qa5I HJIH 3aBapeHHbIX JIHCTbeB M.HTbI 8 Ka-
neJIb MaCJIa qepHoro TMHHa. TaKOH qaH nHTb 3 pa3a B Jl.eHb nOCJIe
e.n;bI .n;o HOpMaJIH3al..{HH TeMnepaTypbI TeJIa.
213

AelleHue HaCMOpKa
CMa3bIBaTb HOC CHap)')KH MaCJIOM qepHoro TMHHa. IIepHo.u;Hqe-
CKH nOMeIl{aTb B HOC Ha 15 MHHyr BaTHYIO TYPYH.u;y, CMOqeHHYIO
B MaCJIe qepHoro TMHHa.
CpeACTBO, nOMoralOee npu KaWAe, 60MIX B rpYAu npu npocry-
Ae, 6pOHXf.1aAbHOff aCTMe, nHeBMOHUU, 6poHxuTe
IIpHHHMaTb MaCJIO qepHOrO TMHHa no 1 q. JIO)KKe 3 pa3a B .u;eHb
B TeqeHHe 7 ,l{HeH. KpoMe Toro, nOJIe3HO pacTHpaTb rpy.u;b H cnHHY
CMeCblO MaCJIa qepHOrO TMHHa H OJIHBKOBOro MaCJIa, B3S1TbIX B co-
OTHOllIeHHH 1:5 .
AelleHue OTUTa, npOJlBMllOlL(erOCJI 6oAblO B yxe
3aKJIa,lI;bIBaTb B yxo Ha 1 "lac KycOqeK BaTbI, CMOqeHHbIH B MaCJIe
qepHOrO TMHHa.
CpeACTBO OT Auapeu
YTpOM H BeqepOM B TeqeHHe 3 .u;HeH ynoTpe6JISlTb no 0,5 CTaKa-
Ha Keqmpa, CMellIaHHoro C 1 CT. JIO)KKOH MaCJIa qepHOrO TMHHa.
AelleHue Jl3BbI .>KeAYAKa
IIpHHHMaTb e)Ke.u;HeBHO 200 MJI CMeCH HaCTOSl ceMSlH JIbHa H
MaCJIa qepHOrO TMHHa (1 CT. JIO)KKa JIbIDIHOrO ceMeHH Ha 1 CTaKaH
BO.u;bI TIJIIOC 1 q. JIO)KKa MaCJIa qepHOrO TMHHa).
CpeACTBO OT B3AYTUJI .>KUBOTa, MeTeopU3Ma
.lI.06aBJISlTb no 4 KaIIJIH MaCJIa qepHOrO TMHHa B qaH.
Ael./eHUe reAbMUHT030B
PerymIpHo CMa3bIBaTb o6JIacTb aHaJIbHOrO OTBepcnrn MaCJIOM
qepHOrO TMHHa.
AelleHue npOCTaTUTa
IIpHHHMaTb 2 pa3a B IIeHb CMeCb 1 q. JIO)KKH TbIKBeHHoro MaCJIa
H 1 q. JIO)KKH MaCJIa qepHOrO TMHHa.
214

CpeACTBO A/\.Sl YAYl./WeHMJI naM5ITM
IIpHHHMaTb 2 pa3a B CYTKH HaTOlI.{aK cTarolH oTBapa JIHCTbeB
MRTbI C .n;06aBJIeHHeM Me.n;a H 8 KaneJIb MaCJIa qepHoro TMHHa.
AelleHMe peBMaTM3Ma M 6oAe':;' B MblWL.4ax
PacTHpaTb 60JIbHoe MeCTO CMeCblO no.n;orpeToro MaCJIa qepHO-
ro TMHHa H OJIHBKOBOro MaCJIa. TaKHe paCTHpaHH.H peKOMeH.n;yeT-
C.H COqeTaTb C BHyrpeHHHM ynoTpe6JIeHHeM MaCJIa qepHOrO TMHHa
(no 1 q. JIO)KKe 2 pa3a B .n;eHb).
AelleHJ1e 6oAe3He':;' KO>KM (ncopMa3, 3K3eMa, yrpeBaJi Cbtnb, rep-
nec, MMK03bl, aAAeprMlIeCKMe AepMaTMTbI, AMwa':;' MAP.)
CMa3bIBaTb nOpa)KeHHbIe yqacTKH KO)KH 3 pa3a .n;eHb He60JIbIIIHM
KOJIHqeCTBOM MaCJIa qepHOrO TMHHa. MO)KHO HCnOJIb30BaTb CMeCb,
COCTO.HII.{YIO H3 paBHbIX qaCTeH MaCJIa qepHOrO TMHHa, JIbH.HHOro,
KYH)KYTHOro H Ke.n;poBoro MaCeJI. IIpH 3TOM .n;onOJIHHTeJIbHO npHHH-
MaTb MaCJIO qepHOrO TMHHa BHYTPb no 0,5 q. JIO)KKe 3 pa3a B .n;eHb.
KOCMeTMl./eCKOe npMMeHeHMe
MacJIo qepHOrO TMHHa B TeqeHHe MHorHX BeKOB norryJI.HpHO Y
)KeHII.{HH B KaqeCTBe 3<p<peKTHBHoro KOCMeTHqeCKOrO cpe.n;CTBa.
3TO HCTOqHHK BelI.{eCTB, nOJIO)KHTeJIbHO BJIH.HIOII.{HX Ha COCTO.HHHe
KO)KH H BOJIOC (HeHacbIIUeHHbIe oMera-6 H oMera-9 KHCJIOTbI, BHTa-
MHHbI A, E H rpynnbI B, I..{HHK H .n;pyrHe MHHepaJIbHbIe BelI.{eCTBa,
<pHTocTepOJIbI). MacJIo OCBe)KaeT, CM.HrqaeT H TOHH3HpyeT KO)KY,
YJIyqIIIaeT ee CTPYKrypy H peJIbe<p, npe.n;oxpaIDIeT OT BbICbIxaHIDI
H IIIeJIYIIIeHH.H. 3TO CB.H3aHO C TeM, qTO HeHaCbIlI.{eHHbIe )KHpHbIe
KHCJIOTbI, BHTaMHHbI E H B3 no.n;.n;ep)KHBaIOT OnTHMaJIbHbIH BO.n;HO-
JIHnH.n;HbIH 6aJIaHC KO)KHOrO nOKpOBa. TMHHHoe MaCJIO nOBbIIIIaeT
ynpyrocTb H 3JIaCTHqHOCTb KO)KH, cnoc06cTByeT pa3rJIa)KHBaHHIO
MOplI.{HH, YCTpaHeHHIO paCT.H)KeK, qaCTO 06Pa3YIOII.{HXC.H Y )KeHII.{HH
nOCJIe pO.n;OB (I..{HHK, Me.n;b, BHTaMHHbI A H C CTHMYJIHPYIOT eCTe-
crneHHYIO BbIpa60TKY 6eJIKa KOJIJIareHa, npH.n;alOlI.{erO KO)Ke 3JIa-
CTHqHOCTb H ynpyrocTb).
MacJIo qepHOrO TMHHa OqHIUaeT KO)Ky OT 3arp.H3HeHHH, HOPMaJIH-
3yeT CeKpel..{HIO CaJIbHbIX )KeJIe3, npe.n:ynpeJK.n;aeT BOCnaJIeHHe KO)KH
215

H rrO.HBJIeHHe yrpeBoH CbIIIH, rrOCKOJIbKY <l>HTocTepOJIbI, oMera-6 H
oMera-9 KHCJIOTbI, .n;y6HJIbHbIe BeIl{eCTBa, UHHK H MapraHeu OKa-
3bIBaIOT 6aKTepHIJ;H.n;HOe, rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe H aHTHCerrTH-
qeCKOe .n;eHCTBHe Ha KO)KY, IJ;HHK crrOco6cTByeT CY)KeHHIO rrop KO-
)KH H YMeHbIIIaeT BbIpa60TKY CeKpeTa CaJIbHbIX )KeJIe3. BHTaMHH E
HeHTpaJIH3yeT HeraTHBHOe B03.n;eHCTBHe Ha KO)KY YJIbTpa<l>HOJIeTa,
a <l>HTocTepOJIbI BOCrrOJIH.HIOT .n;ecpHIJ;HT 3CTporeHOB B opraHH3Me
)KeHIl{HHbI. IIo3ToMY MaCJIO rrpe.n;OTBpaIl{aeT rrpe)K.n;eBpeMeHHoe
CTapeHHe KO)KH, CB.H3aHHOe C qpe3MepHbIM B03.n;eHCTBHeM Ha KO-
)KY COJIHeqHbIX JIyqeH HJIH xapaKTepHbIM .n;JI.H nepHo.n;a MeHonaY3bI
rOpMOHaJIbHbIM .n;Hc6aJIaHCOM.
II pHMeHeHHe MaCJIa qepHoro TMHHa HapY)KHO .n;aeT B03MO)KHOCTb
H36aBHTbC.H OT OTeqHOCTI1 KO)KH, YJIyqIIIHTb IJ;HPKYJI.HIJ;HIO KpOBH H
JIHMcpbI B rro.n;KO)KHO-)KHPOBOM CJIoe H TaKHM 06pa30M rrpe.n;OTBpa-
THTb nO.HBJIeHHe IJ;eJIJIIOJIHTa. MacJIo YJIyqIIIaeT COCTO.HHHe BOJIOC H
KO)KH rOJIOBbI, TaK KaK 6oraTo He06xo.n;HMbIM .n;JI.H 3.n;OpOBb.H BOJIOC
BHTaMHHaMH rpynnbI B, MaKpo- 11 MHKp03JIeMeHTaMH. I1cnoJIb30-
BaHHe :3Tora paCTHTeJIbHoro rrpo.n;YKTa rrpe.n;OTBpaIl{aeT pa3BHTHe
ce60peH H CB.H3aHHOe C 3THM 3a6oJIeBaHHeM rrO.HBJIeHHe nepXOTH,
rrpeilllTcTByeT BblIla.n;eHHIO, JlOMKOCTH H rrpe)K.n;eBpeMeHHOMY rro-
ce.n;eHHIO BOJIOC.
Maena qepHOrO TMI1Ha BKnIOqaIOT B COCTaB KpeMOBI1 MaCOK ,l{JI.H
yxo.n;a 3a np06JIeMHOH H )KHpHOH KO)KeH, MaCOK ,l{JI.H BOJIOC, KOCMe-
THqeCKHX cpe.n;CTB, rrpe.n;Ha3HaqeHHbIX .n;JI.H yxo.n;a 3a He)KHOH KO)KeH
6IOCTa H 06JIaCTH .n;eKOJIbTe, OqHIl{aIOIl{HX cpe.n;CTB .n;JI.H KO)KH, aHTH-
IJ;eJIJIIOJIHTHbIX 06epTbIBaHHH H MaCCa)KHbIX MaCeJI .n;.llH aHTHIJ;eJI-
JIIOJIHTHOro MaCCaJKa. 8THM MaCJIOM B ,l{OMaIIIHeH KOCMeTOJIOrHH
BHTaMHHH3HPYIOT cpe.n;CTBa ,l{JI.H yxo.n;a 3a KO)KeH H BOJIOCaMH -
KpeMbI, IIIaMrrYHH, 6aJIb3aMbI H .n;p.
MacJIo qepHOrO TMHHa rrpHMeH.HIOT B KaqeCTBe 6a:30Boro (TpaHC-
nopTHoro) MaCJIa B apOMaTeparrHH.
nOCKOAbK}' AeUCTBue MaCl\a lIepHoro TMUHa Ha KO>K}' BeCb-
Ma UHTeHCUBHO, ero He peK.OMeHAYeTC$I ucnOAb30BaTb B KOC-
MeTuliecKux L.(eMlX B lIUCTOM BUAe (UCKI\lOlieHUeM $IBMleTC$I
.
216

npHMeHeHHe MaO\a '1epHOrO TMHHa Ha He60AbwHX Y4aCTKaX I\H-
l¥J H reM - B 06AaCTH Hocory6HbIX CKAaAOK, I\OKaJ\H3aLIHH B03-
paCTHblX H MHMH'IecKHX MOpU4HH, Ha HeOOAbWHX )'4aCTKax BQC-
naAeHHOlii, orpy6eswelii HAH WeAywau.celiiCR KO)I(H). PeK.OMeHAY-
eTCR npHMeHjJJb 3TO MacAO B CMecH C APyrHMH KOCMeTH'IecKHMH
MaCAaMH (OAHBKOBbIM, MaO\OM BHHOtpaAHblX KOCTO'leK. HAP.)
.
TMMHHO-OI\MBKOBa51 MaCKa M5I np061\eMHOU KO>KM
CMernaTb 1 1I. JIO)KKY MaCJIa lIepHOrO TMHHa C 2 CT. JIO)KKaMI1
OJIHBKOBOro MaCJIa, HaHeCTH CMeCb Ha KO)KY JIHl{a. Qepe3 30 MHHYT
CMbITb MaCKY TerrJIOH BO.n;OH C MbIJIOM.
MaCKa M5I YXOAa 3a cyxou KO>KeU
CMernaTb 1 CT. JIO)KKy MaCJIa lIepHoro TMHHa, 3 CT. JIO)KKa CMeTa-
HbI, 1 CT. JIO)KKY MOJIOTOH KOpHl{bI. HaHeCTH CMeCb TOJICTbIM CJIOeM
Ha KO)KY JIHl{a Ha 10-15 MHHYT, 3aTeM CH.HTb HeBnHTaBrneeC.H Mac-
JIO 6YMa)KHOH ca.n:<peTKoH.
BbIllOJIH.HTb npol{e.n;ypy 2 pa3a B He.n;eJIIO C l{eJIblO YBJIa)KHeHH.H,
pa3rJIa)KHBaHH.H H CM.Hr1IeHH.H KO)KH JIHl{a.
MaCKa M5I YXOAa 3a >KMpHOM KO>KeU
CMernaTb 2 CT. JIO)KKH MaCJIa lIepHOrO TMHHa, 7 KaneJIb 3<tmpHo-
ro MaCJIa MO)K)KeBeJIbHHKa, 7 KarreJIb 3<pHpHoro MaCJIa 6epraMoTa,
4 KarrJIH 3<pHpHoro MaCJIa p03MapHHa, 2 KaIIJIH 3<pHpHoro MaCJIa
6a3HJIHKa.
HaHecTH CMeCb Ha 01Imu:eHHYIO KO)Ky JIHl{a Ha 15 MHHYT. OCTaT-
KH CMeCH y.n;a.n:HTb C JIHl{a ca.n:<peTKoH.
MaCKa M5I YCTpaHeHM5I yrpeBou CbtnM M npbleu
CMernaTb 2 1I. JIO)KKH MaCJIa lIepHOrO TMHHa, 8 KaneJIb MaCJIa JIa-
BaHAbI H 6 KarreJIb MaCJIa lIaHHOro .n;epeBa. HaHecTH CMeCb Ha KO)Ky
JIHl{a Ha 15 MHHYT.
TaK)Ke nOJIe3HO CMa3bIBaTb np06JIeMHble YlIaCTKH KO)KH lIHCTbIM.
Hepa36aBJIeHHbIM MaCJIOM lIepHOrO TMHHa. MO)KHO .n;06aBJI.HTb 3TO
MaCJIO B JII060e HCnOJIb3yeMoe .n;JI.H JIelIeHH.H yrpeBoH CbIllH KOCMe-
THlIeCKOe cpe.n;CTBO.
217

MaCKa A;\.sl >KUpHOi1 U KOM6uHUpOBaHH0i1 KO>KU
CMemaTb 1 q. JIox<Ky MaCJIa qepHOrO TMHHa H 2 CT. JIOX<KH MaCJIa
BIlliOrpa,zuIbIX KOCTOqeK. HaHeCTH CMeCb Ha KO)K)' JIH.Qa. Qepe3 30 MH-
Hyr CHHTb OCTaTKH MaCKH CaJI<t>eTKoH H )'MbITbCH TenJIOH BO.l(OH.
MaCA.slHa.sl CMeCb A;\.sl yxo,£\a 3a KO>Kei1 610cTa U o6AacTblO ,£\e-
KOAbTe
CMemaTb 1 CT. JIOX<KY MaCJIa qepHoro TMHHa, 3 CT. JIOX<KH MaCJIa
nepCHKOBbIX KOCTOqeK, 2 CT. JIOX<KH BHHOrpa,u,HOrO MaCJIa, 3 KanJIH
3<t>HpHoro MaCJIa <t>eHXeJIH, 3 KanJIH 3<t>HpHoro MaCJIa repaHH.
MaCA.slHa.sl CMeCb A;\.sl yxo,£\a 3a KO>Kei1 PYK
CMemaTb 1 q. JIOX<KY MaCJIa qepHOrO TMHHa, 1 q. JIOX<KY OJIHBKO-
Boro MaCJIa H 0,5 q. JIOX<KH BHHorpa,u,Horo MaCJIa. CMa3aTb CMeCblO
KHCTH, 3aTeM B TeqeHHe HeCKOJIbKHX MHHYT CJIerKa nOMaCCHpoBaTb
HX, a qepe3 10 MHHYT OCTaTKH CMeCH Y.l(aJIHTb ca.n<t>eTKoH.
AHTML.4eAAIOAUTHoe o6epTbiBaHue
CMemaTb 3 CT. JIOX<KH MaCJIa qepHOrO TMHHa, 3 CT. JIOX<KH MOJIO-
TbIX Ko<t>eHHbIX 3epeH H 2 CT. JIOX<KH MaCJIa 3apO.l(bImeH nmeHH.QbI.
IIpoBecTH 06epTbIBaHHe nOCJIe npHMeHeHHH cKpa6a, HCnOJIb3YH
.l(JIH nOKpbITHH KOX<H nOJIH3THJIeHOBYIO IIJIeHKY.
PeryJrnpHoe BbIllOJIHeHHe npO.Qe.l(ypbI .l(aeT B03MOX<HOCTb H36a-
BHTbCH OT OTeqHOCTH, nOBbImaeT ynpyrocTb KOX<H, cnoco6cTByeT
3<t><t>eKTHBHOMY «CX<HraHHIO» .QeJIJIIOJIHTa 3a CqeT YCTpaHeHHH 3a-
CTOH JIHM<t>bI H KpOBH B nO.l(KOX<HO-X<HPOBOM CJIoe. TaKx<e 06epTbI-
BaHHe C MaCJIOM qepHOrO TMHHa nOMoraeT npe.l(OTBpaTHTb BapH-
K03Hoe pacmHpeHHe BeH.
nUTaTeAbHbli1 6aAb3aM A;\.sl TeAa
CMemaTb 1 q. JIOX<KY MaCJIa qepHoro TMHHa, 1 q. JIox<Ky OJIHB-
KOBOro MaCJIa, 1 q. JIOX<KY Me.l(a, 2 q. JIOX<KH MaCJIa mH, 2 KanCYJIbI
BHTaMHHa E, 15 KaneJIb COKa aJI03.
HaHeCTH 6a.nb3aM Ha 06JIaCTH JIOKTeH If KOJIeHeH If .l(PyrHe
yqaCTKH CYXOH, meJIyrnameHcH KOX<H H JIerKHMH KpyroBbIMH .l(BH-
x<eHIDIMH BTHpaTb B KOX<Y.
218

MaCKa MjJ >KMpHbIX BOAOC npM HaAM4MM nepXOTM
CMewaTb 1 11. JIO}KKY MaCJIa lIepHoro TMHHa, 150 MJI Ke(tmpa H
10 KaneJIb s<tmpHoro MaCJIa p03MapHHa. CMecb HaHeCTH Ha KO}KY
rOJIOBbI H BTepeTb JIerKHMH MaccHpylOIUHMH ,n:BH}KeHH.HMH. Qepe3
30 MHHYT CMbITb MaCKY waMnYHeM.
YKpenAjJlOajJ MaCKa AJUJ BbmaAalOMX BOAOC
CMewaTb MaCJIO lIepHoro TMHHa H OJIHBKOBOe MaCJIO (1:1). Ha-
HeCTH MacKY Ha BOJIOCbI, HHTeHCHBHO MaccHpy.H KO}KY rOJIOBbI. qe-
pe3 15 MHHYT BOJIOCbI npOMbITb waMrryHeM.
BbIIlOJIH.HTb npol(e,n:yPY 3 pa3a B He,n:eJIIO.
YKpenM'IOajJ MaCKa MSl HopMaAbHblX BOAOC
CMewaTb 1 CT. JIO)KKY MaCJIa lIepHoro TMHHa, 1 11. JIO)KKY peneM-
Horo MaCJIa, 1 11. JIO)KKY KacTopoBoro MaCJIa H 2 .HHqHbIX )KeJITKa.
HaHocHTb CMeCb Ha BOJIOCbI 2 pa3a B He,n:eJIIO Ha 15 MHHYT ,n:.IDI
YKpenJIeHH.H BOJIOC H CTHMY.IDll(HH HX pOCTa.
MaCKa AAjJ cyxMX M nOBpe>KAeHHblx BOAOC
CMewaTb 1 CT. JIO)KKY MaCJIa qepHOrO TMHHa, 1 CT. JIO)KKY OJIHB-
KOBoro MaCJIa H 1 CT. JIO)KKY 20%-HOM CMeTaHbI. HaHeCTH Ha BOJIO-
CbI H OCTaBHTb Ha 30 MHHYT, nOCJIe qero CMbITb TenJIOM BO,n:OM.
BbIllOJIH.HTb npol(e.n:ypy 3 pa3a B He,n:eJIIO, STO nOMO)KeT B03Bpa-
THTb BOJIOCaM 6JIeCK, rJIa,n:KOCTb, WeJIKOBHCTOCTb, a TaK)Ke YCTpa-
HHTb paCCeqeHHOCTb KOHqHKOB BOJIOC.
TblKBEHHOE MACAO
TbIKBa xapaKTepH3yeTC.H OC06eH-
HbIMH BKYCOBbIMH KaqeCTBaMH H YHH-
KaJIbHbIMH u:eJIe6HbIMH CBOMCTBaMH, B
CB.H3H C qeM KYJIbTHBHpyeTC.H JIIO,n:bMH
Y}Ke Ha npOT.H)KeHHH MHorHX CTOJIeTHM.
CYIUecTByeT MHO}KeCTBO HCTOpHqeCKHX
,n:OKa3aTeJIbCTB wHpoKoro pacnpoCTpa-
HeHIDI TbIKBbI B cTpaHax ,n:peBHero MHpa.
TaK, B ,n:peBHeHH,n:eMcKHx 3axopoHeHIDIx,
219

OTHOCHIIUfXCH K III BeKY .n:o HarneH 3Pbl, HaH.n:eHbI ceMeHa TbIKBbl,
H3BeCTHbI .n:peBHerpeqeCKHe cocy.n:bl, H3rOTOBJIeHHble H3 BbIcyrneH-
HbIX rrJIo.n:OB TbIKBbl, a yrroMHHaHHH JIeqe6HblX CBOHCTB Cpe.n:CTB
H3 TblKBbl co.n:ep)KaTCH B TpaKTax ABHu;eHHbl H .n:pyrHx u;eJIHTeJIeH
.lJ:peBHero BocToKa.
TblKBY 3aBe3JIH B Poccmo B XVI BeKe H3 EBporrbl, H OHa XOPO-
rno rrpH)KHJIaCb Ha PYCCKHX rrOJIHX 6JIaro.n:apH CBoeH HerrpHXOT-
JIHBOCTH H BblCOKOH YP0)KaHHOCTH. MaJIo TOro, TblKBa CTaJIa o.n:-
HHM H3 rJIaBHblX H Tpa.n:HU;HOHHbIX KOMrrOHeHTOB MHorHX 6JIIO.n:
PYCCKOH KYXHH. 3TO 06YCJIOBJIeHO rrpmlTHblM BKYCOM OBOIu;a H
TeM, qTO rrOJIe3Hble Bem;eCTBa coxpaHHIOTCH B HeM C oceHH .n:o
BeCHbI. MHKOTb TbIKBbI JIerKO YCBaHBaeTCH opraHH3MOM, OKa3bl-
BaeT 06m:eYKperrJIHIOm;ee H u;eJIe6HOe .n:eHcTBHe, B CBH3H C qeM
COBpeMeHHble .n:HeTOJIOrH CqHTaIOT 3TOT OBOm; O.n:HHM H3 JIyqrnHX
rrpo.n:YKTOB .n:JIH JIeqe6HO-rrpoq:mJIaKTHqeCKOrO H .n:eTCKoro rrHTa-
HHH.
CeMeHa TbIKBbI He MeHee rrOJIe3HbI, qeM MHKOTb TbIKBbl, B HHX
co.n:ep)KHTCH .n:o 40% rrOJIe3HeHrnero nHm;eBoro MaCJIa. I1CTOpHH
pyqHOrO rrpOH3Bo.n:CTBa TblKBeHHoro MaCJIa HaqaJIaCb B ABCTPHH,
TaM 6blJI H3.n:aH CrreU;HaJIbHblH YKa3 0 TOM, qTO oc060 u;eHHoe .n:JIH
3.n:OpOBbH MaCJIO ceMHH TblKBbl .n:OJI)KHO rrpHMeHHTbCH HCKJIIOqH-
TeJIbHO B KaqeCTBe JIeKapCTBeHHoro Cpe.n:CTBa H rr03TOMY MO)KeT
npO,l{aBaTbCH TOJIbKO B anTeKapCKHX JIaBKaX. UpHqeM CTOHJIO Mac-
JIO OqeHb .n:oporo. B Harne BpeMH TblKBeHHoe MaCJIO OCTaeTCH .n:o-
CTaTOqHO .n:OpOrIfM H rro CBoeH u;eHe YCTyrraeT JIHrnb Ke.n:pOBOMY
MaCJIY. 3TO CBH3aHO C BblCOKOH ce6ecToHMoCTbIO 3TOro rrpo.n:YKTa.
B npoH3Bo.n:cTBe TblKBeHHoro MaCJIa HCrrOJIb3YIOTCH cneI..tHq:mqe-
CKHe Tpy.n:oeMKHe TeXHOJIOrHH, KpoMe Toro, BblCOKa CTOHMOCTb
CbIpbH (.lI.JIH nOJIyqeHHH 1 JI TblKBeHHoro MaCJIa Tpe6yeTcH TeXHO-
JIOmqeCKaJI 06pa60TKa OKOJIO 2,5 Kf ceMHH, rrOJIyqeHHbIX H3 60JIee
qeM 30 TbIKB).
TblKBeHHoe MaCJIO KOHu;eHTpHpyeT B ce6e u;eHHbIe Bem;eCTBa, co-
.n:ep)Kam:HecH B TbIKBe. 3TO BHTaMHHbl Bh B2' B 3 , B 6 , B g , C, P, PP, E
(ToKocpepOJIbI), A (KapoTHHOH.ll:bl, JIIOTeHH H 6eTa-KapoTHH), K, cpJIa-
BOHOIf,ZI,bI, XJlOPoQ>HJIJI, cpocQ>oJIHnH.ll:bI, cplITOCTepOJIbI, 6eJIKH, 60JIee
50 MaKpO- H MHKp03JIeMeHTOB, BKJIIOqaJI U;HHK, MarHHH, KaJIbU;HH,
220

<pOC<pOp, :>KeJIe30 H CeJIeH, HaCbIll.{eHHbIe, HeHaCbIll.{eHHbIe H IIOJIli-
HeHaCbIll.{eHHbIe :>KHpHbIe KHCJIOTbI - IIaJIbMHTHHOBaH (13%), CTea-
pHHOBaH (8%), OJIeHHOBaH (29%), JIHHOJIeBaH (47%), JIHHOJIeHOBaSl.
TbIKBeHHoe MaCJIO xapaKTepH3yeTcH BbICOKOH KOHueHTpaJ..tHeH 110-
JIHHeHaCbIll.{eHHbIX :>KHpOB (60JIee 80%) - BHTaMHHa F. KOMIIJIeKC
co.n:ep:>Kall{HXCH B ThIKBeHHOM MaCJIe IIOJIHHeHaCbIlIJ,eHHbIX KHCJIOT
6JIaroTBOpHO BJIHHeT Ha pa60TY cep.n:e1JHO-cocy.n:HCTOH, IIHll.{eBapH-
TeJIbHOH, 3H.n:OKpHHHOH H HepBHoH CHCTeM, YJIY1JIIIaeT 06MeH JIH-
IIH.n:OB, cIIoc06cTByeT YKpeIIJIeHHIO HMMYHHTeTa H IIO)IJI.ep:>KaHHIO
B HopMe rOpMOHaJIbHOrO 6aJIaHCa, 01JHlIJ,aeT opraHH3M OT IIIJIaKOB,
TOKCHHOB, KaHueporeHHbIX Bell.{eCTB.
EJIaro.n:apH BbICOKOMY co.n:ep)KaHHIO BHTaMHHa A TbIKBeHHoe
MaCJIO HaHJIY1JIIIHM 06pa30M BJIHHeT Ha COCTOHHHe opraHa 3pe-
HHH, C YCIIexoM IIpHMeHHeTcH B .n:oMaIIIHeH KOCMeTOJIOrHH, KOM-
IIJIeKCHOM JIe1JeHHH pa3JIH1JHbIX 3a60JIeBaHHH H TpaBMaTH1JeCKHX
IIOBpe:>K.n:eHHH KO:>KH, app03HBHo-H3BeHHbIx IIOBpe:>K.n:eHHH CJIH3H-
CTbIX 06oJIo1JeK BHYTpeHHHx H BHeIIIHHX opraHoB.
.lJ:pyroH :>KHpOpaCTBopHMbIH aHTHOKCH.n:aHT - BHTaMHH E - 3a-
ll.{Hll.{aeT BHTaMHH A OT pa3pYIIIHTeJIbHOrO OKHCJIeHHH. Y CHJIH-
BaH IIOJIe3HbIe CBoHcTBa BHTaMHHOB A H F, BHTaMHH E YJIY1JIIIaeT
<PYHKUHH cep.n:ua H KpoBeHocHbIX cocy.n:OB, :>KeHCKOH H MpKCKOH
IIOJIOBOH CHCTeMbI.
BHTaMHHbI rpYIIIIbI B HpKHbI .n:JIH xopoIIIeH pa60TbI HepBHoH,
MbIIIIe1JHOH, cep.n:e1JHO-cocy.n:HCTOH H IIHIQeBapHTeJIbHOH CHCTeM,
CHHTe3a cTepoH.n:HbIX H .n:pyrHx ropMoHoB. B C01JeTaHHH C .n:pyrH-
MH 6HOXHMH1JeCKHMH KOMIIOHeHTaMH TbIKBeHHoro MaCJIa (BHTa-
MHHaMH A, E, F H C) BHTaMHHbI rpYIIIIbI B IIpHHHMalOT aKTHBHoe
Y1JaCTHe B YKpenJIeHHH HMMYHHTeTa, IIpoueccax KpoBeTBopeHHH,
YJIyqIIIeHHH 3peHHH, IIOJIO:>KHTeJIbHO BJIHHIOT Ha COCTOHHHe KO:>KH,
BOJIOC H HOrTeH.
Co.n:ep)Kall.{HHCH B TbIKBeHHOM MaCJIe QHHK Y1JaCTByeT B 06Me-
He 6eJIKOB, :>KHpOB H yrJIeBo.n:OB, CHHTe3e HHCYJIHHa H IIHlIJ,eBapH-
TeJIbHbIX <pepMeHTOB, <pOpMHpOBaHHH HMMYHHTeTa, IIpoueccax
KpOBeTBOpeHHH. l{HHK He06xo.n:HM .lI.JIH HOpMaJIbHOH pa60ThI 110-
JIOBOH CHCTeMbI, B 1JaCTHOCTH nOBbIIIIaeT IIOTeHUHIO. KpOMe Toro,
.n:OCTaT01JHoe co.n:ep:>KaHHe B opraHH3Me UHHKa He06xo.n:HMO .n:JIH
221

rrOJIHOIJ;eHHOrO Pa3BHTlUI H q,YHKIJ;HOHHpOBaHHH M03ra H OrrOpHO-
,n:BHraTeJIbHOrO arrrrapaTa.
CeJIeH HBnHeTCH HMMYHOCTHMYJIHTOpOM H aHTHOKCH,n:aHTOM,
)KeJIe30 yqacTByeT B CHHTe3e 6eJIKa KpOBH reMorJIo6HHa, KaJIbIJ;HH
H q,OC<pOP Heo6xo,n:HMbI lUIH <pOpMHpoBaHHH H <PYHKIJ;HOHHpOBa-
HHH KOCTHOH H XpHm:eBOH TKaHH. MarHHH, KaK H IJ;HHK, rrpHHHMa-
eT yqaCTHe B BbIpa60TKe HHCYJIHHa B OpraHH3Me, perYJIHpyeT ,n:eH-
TeJIbHOCTb HepBHOH, MbIIlleqHOH, Cep,n:eqHO-coCy,n:HCTOH H MOqeBbI-
BO,n:Hm:eH CHCTeM. .lJ:ocTaTOqHOe rrocTyrrJIeHHe B OpraHH3M MarHIDl
3HaqHTeJIbHO CHH)KaeT pHCK pa3BHTHH 60JIe3HeH rrpe,n:CTaTeJIbHOH
)KeJIe3bI, aTepOCKJIep03a H CaxapHoro ,n:Ha6eTa, nOqeqHOKaMeHHOH
6oJIe3HH. Bee 3TH MHHepaJIbHbIe Bem:eCTBa BXO,n:HT B COCTaB bIK-
BeHHoro MaCJIa.
OTMeTHM TaK)Ke rrOJIb3Y paCTHTeJIbHbIX ropMOHOB - <pHTO-
CTepOJIOB - ,n:JIH KO)KH, cep,n:eqHO-cocy,n:HCTOH, 3H,n:OKpHHHOH H
nOJIOBOH CHCTeM H nOJIb3Y <poc<pOJIHnH,n:OB ,n:JIH rreqeHH. qTO Ka-
caeTCH XJIOpoq,HJIJIa, 3TO BemeCTBO rrpH,n:aeT TbIKBeHHOMY MaCJIY
xapaKTepHbIH 3eJIeHOBaTbIH OTTeHOK H OKa3bIBaeT 6aKTepHIJ;H,n:Hoe
H paH03a)KHBJIHlOmee ,n:eHCTBHe.
TIperrapaT H3 MaCJIa ceMHH TbIKBbI (TbIKBeHHoe MaCJIO) - TbIK-
BeOJI - BbIIIYCKaeTCH B <popMe )KeJIarnHOBbIX KarrCYJI C TbIKBeHHbIM
MaCJIOM.
B 1 "I. I\O>KKe Tb'KBeHHoro MaCl\a COAep>KHTC$I CTOl\bKO >Ke 6Ho-
l\orH"IeCKH aKTHBHb'X Bell/eCTB, CKOl\bKO B 3 Kr Cb'POH Tb'KBb'.
.
B03MO)KHa HH.lI:HBH.n:yaJIbHaJI HenepeHocHMoCTb TbIKBeHHO-
ro MaCJIa: MOryT B03HHKHyTb HerrpHHTHbIe OIuymeHHH B 06JIaCTH
)KHBOTa H yqam:eHHe cT)'JIa B CBH3H C JIerKHM CJIa6HTeJIbHbIM 3<p-
<peKToM. B 3TOM cJIyqae CJIe,n:yeT YMeHbIllHTb ,n:03Y rrpHeMa. BHYTpb
MaCJIO TbIKBeHHbIX ceMHH He peKOMeH,n:yeTcH rrpHHHMaTb rrpH ca-
xapHOM ,n:Ha6eTe.
npH Kal\bK}'l\e3HOM XOl\eL4HCTHTe (>KeI\"IHOKaMeHHOH 601\e3HH)
Tb'KBeHHoe MaCI\O Cl\eAyeT ynoTpe61\$ITb C OCTOpo>KHOCTblO,
.
222

nOCKOAbK}' H3-3a CHAbHblX )f(eAileroHHblx cBofferB 3TOT npo-
A)'KT MO)f(eT Bbl3BBTb ABH)f(eHHe KaMHeff B )f(eAilHOM nY3blpe.
B 3TOM CAYilBe A03Y MBCAB CAeAyeT YMeHbWHTb, B MHTeAb-
HOCTb K)'pCB AeileHHlI, COOTBeTCTBeHHO, - yseAHilHTb.
.
MacJIo rrOJIyqalOT XOJIO,n:HbIM npeCCOBaHHeM H3 TbIKBeHHbIX
CeMjlH. npHMeHeHHe TaKOH TeXHOJIOnm rr03BOJI.HeT COXpaHHTb
MaKCHMaJIbHOe KOJIHqeCTBO nOJIe3HbIX BeII1eCTB. 3TO OpamKeBO-
KOpHqHeBOe MaCJIO C JIerKHM TbIKBeHHbIM apOMaTOM, HarrOMHHalO-
II1HM apOMaT opexa.
XpaHHTb MaCJIO MO:>KHO ,n:o 1 ro,n:a B rrJIOTHO 3aKpbITOH Tape,
B TeMHOM H npOXJIa,n:HOM nOMemeHHH. npH xpaHeHHH ,n:orrYCTHMO
rrO.HBJIeHHe eCTeCTBeHHoro oca,n:Ka.
CymecTByeT rrOJIe3HbIH rrpo,n:YKT, npe,n:CTaBJI.HlOmHH C060H
CMeCb OJIHBKOBOro H TbIKBeHHoro MaCeJI, OH COqeTaeT B ce6e YHH-
KaJIbHble I..{eJIe6Hble CBOHCTBa ,n:BYX rrOJIe3HeHIIIHX paCTHTeJIbHbIX
rrpo,n:YKTOB, B CB.H3H C qeM 06JIa.n:aeT HaH60JIee IIIHpOKHM crreKTpOM
JIeqe6HO- npmlmJIaKTHqeCKoro ,n:eHCTBH.H. TbIKBeHHoe MaCJIO OT JIH-
qaeTC.H OT OJIHBKOBOro 60JIee BbICOKOH KOHI..{eHTpaI..{HeH B COCTaBe
rrOJIHHeHaCbIII1eHHbIX KHCJIOT. TaKHM 06pa30M, CMeCb 3THX MaCeJI
co,n:ep:>KHT XOpOIIIO C6aJIaHCHpOBaHHbIH KOMnJIeKC rrOJIH- H MOHO-
HeHaCbIII1eHHbIX :>KHpHbIX KHCJIOT, qpe3BblqaHHO rrOJIe3HbIH ,n:JI.H
opraHH3Ma qeJIOBeKa. npHMeHeHHe ,n:aHHOH CMeCH BO MHOroM aHa-
JIOrHqHO HCrrOJIb30BaHHIO TbIKBeHHoro H OJIHBKOBOro MaCeJI.
nHw.euoe npHMeHeHHe
TbIKBeHHoe MaCJIO xapaKTepH3yeTC.H OTJIHqHbIMH BKYCOBbIMH
H apOMaTHqeCKHMH KaqeCTBaMH, BbICOKHM co,n:ep)KaHHeM BHTaMH-
HOB, MHHepaJIbHbIX H 6HOJIOrHqeCKH aKTHBHbIX BeII1eCTB, B CB.H3H
C qeM OHO .HBJI.HeTC.H I..{eHHbIM ,n:HeTHqeCKHM rrpo,n:YKTOM nHTaHH.H.
KYJIHHapHOe rrpHMeHeHHe :3TOro MaCJIO BeCbMa pa3Hoo6pa3HO.
OC06bIH HHTepec npe,n:CTaBJI.HeT OHO ,n:JI.H BereTapHaHI..{eB - H3-3a
BbICOKOro co,n:ep:>KaHM.H I..{eHHbIX paCTHTeJIbHbIX 6eJIKOB H JIerKO-
YCBO.HeMbIX :>KHpOB, KOTopble rro rrHII1eBO:H: I..{eHHOCTH He ycryrralOT
:>KHBOTHbIM :>KHpaM.
223

MacJIo TbIKBeHHbIX CeMHH rrpHMeHHIOT ,n:JIH rrpHrrpaBbI Kam,
KPymlHbIx H MaKapOHHbIX rapHHpOB, TymeHblx OBOll.{e:H:, 3arrelIeH-
HOro KapTo<peJIH. KapTo<peJIbHoro rrIOpe, pHca, BHHerpeTOB, CYUOB
H3 OBOll.{e:H:, ropoxa, <paCOJIH H lIelIeBHIJ;bI. 3TO MaCJIO rro,n:1JepKHBaeT
HarypaJIbHbIe BKYCOBbIe KalIeCTBa 6JIIO,n: H3 TbIKBbI H Ka6alIKOB H
rrpH,n:aeT OpHrHHaJIbHbI:H: BKYC pa3JIHlIHbIM coycaM H rro,n:JIHBKaM,
6JIIO,n:aM H3 MHca HJIH PbI6bI, XOJIO,n:HbIM MapHHa,n:aM. Bo MHorHX
eBpOrre:H:CKHX CTpaHax TWKBeHHoe MaCJIO HCrrOJIb3YIOT ,n:JIH rrpH-
rOTOBJIeHHH pa3JIHlIHbIX OBOll.{HbIX CaJIaTOB, rrpHlIeM ,n:JIH 3arrpaBKH
CaJIaTOB H3 3eJIeHH, OBOll.{e:H: H <PPYKTOB lIaCTO rrpHMeHHIOT CMeCb
TbIKBeHHoro MaCJIa C H6JIOlIHbIM YKCYCOM. Hepa<pHHHpoBaHHoe
TbIKBeHHoe MaCJIO HMeeT rrpHHTHbI:H: BKYC H apOMaT, KOTOpbI:H: 3a-
BHCHT OT copTa TbIKBbI, rrpHMemleMoro B rrpOH3Bo,n:CTBe CbIpbH.
TbIKBeHHoe MaCJIO He peKOMeH,n:yeTcH HCrrOJIb30BaTb ,n:JIH :>Kap-
KH, rrOCKOJIbKY OHO He BbIHOCHT HarpeBaHHH ,n:o BbICOKO:H: TeMrrepa-
TypbI.
B Ka"leCTBe 3anpaBKU K 6AIO,AaM TblKBeHHoe MaCAO L.(eAeCD- ·
06pa3HO npUMeHJlTb B YMepeHHOM KOAU"IecrBe U3-3a em AD-
CTaTO"IHO HacblU(eHHOm apoMaTa. AOCTaTO"IHO C6Pbl3H)'Tb
mTOBoe MRCHoe UAU pbl6Hoe 6AIOAO HeCKOAbKUMU KanMlMU
TblKBeHHOm MaCAa, "ITo6b1 BKYC 6AIOAa npuo6peA HOBblM RP-
KUM orreHOK.
.
TbIKBeHHoe MaCJIO MO)KHO ,n:06aBJIHTb B HalIHHKY ,n:JIH 6JIHHlIH-
KOB, ,n:ecepTHbIe CJIa,n:KHe COYCbI, TecTO ,n:JIH ,n:OMamHe:H: BbIIIe1JKH.
Ha BOCTOKe rrorry JIHpeH rrJIOB C ,n:06aBJIeHHeM TbIKBbI. B TaKO:H:
rrJIOB MO)KHO ,n:06aBHTb H HeMHoro TbIKBeHHoro MaCJIa.
MeAMu,MHCKoe npMMeHeHMe
MacJIo ceMHH TbIKBbI nOJIe3HO ,n:JIH cep,n:elIHO-cocy,n:HCTO:H: CHCTe-
MbI (,n:JIH rrpo<pHJIaKTHKH H JIelIeHHH aTepOCKJIep03a, rHrrepTOHH1Je-
CKO:H: 60JIe3HH, apHTMHH, aHeMHH, HIlleMH1JeCKO:H: 60JIe3HH cep,n:u:a,
HHCYJIbTa, HH<papKTa), rrOCKOJIbKY co,n:ep)KHT Bell.{eCTBa, 3all.{H-
ll.{aIOll.{He KpOBeHOCHYIO CHCTeMY OT BOCrraJIHTeJIbHbIX rrpou:eCCOB
224

H pa3pYIIIaIOIU.ero B03.n:eiIcTBHH CBo6o.n:HbIX pa.n:HKaJIOB, crroc06-
CTBYIOIU.He YKperrJIeHHIO H rrOBblIIIeHHIO 3JIaCTIf1mOCTH CTeHOK
KpOBeHOCHbIX cocy.n:OB. 3TO rrpe)K.n:e BCerO rrOJIHHeHaCblIU.eHHble
KHCJIOTbI, BHTaMHHbI A, E, C, <pJIaBOHoH.n:bI. BHTaMHHbI rpyrrrrbI B,
BHTaMHH C, XJIopoqmJIJI, QHHK, )KeJIe30 H .n:pyrHe MHKp03JIeMeHTbI
rrpHHHMaIOT yqaCTHe B CHHTe3e reMorJIo6HHa. HeKoTopble KOM-
rrOHeHTbI TbIKBeHHoro MaCJIa crroco6cTBYIOT HOpMaJIH3aHH apTe-
pHaJIbHOro .n:aBJIeHHH, CHH)KeHHIO ypOBHH XOJIeCTepHHa B KpoBH,
rrpe.n:OTBpaIU.aIOT o6pa30BaHHe aTepOCKJIepOTHqeCKHX 6JIHIIIeK Ha
CTeHKax cocy.n:OB. MarHH:H: H KaJIH:H: o6eCrreqHBaIOT HOpMaJIbHOe
cpYHK.QHoHHpoBaHHe MbIIIIQbI cep.n:Qa.
BeJIHKa rrOJIb3a TbIKBeHHoro MaCJIa H .n:JIH rrHIU.eBapHTeJIbHO:H:
CHCTeMbI. OHO y JIyqIIIaeT .n:eHTeJIbHOCTb rreqeHH H )KeJIqHOrO rry-
3blpH H rrpH perYJIHpHOM yrroTpe6JIeHHH rrOMoraeT B JIeqeHHH )KH-
pOBO:H: .n:HCTpOcpHH rreqeHH, )KeJIqHOKaMeHHO:H: 60JIe3HH, XOJIeQH-
CTHTa, XOJIeQHCTOXOJIaHrHTa, BHpYCHoro rerraTHTa, .n:HCKHHe3HH
)KeJIqeBbIBo.n:HIU.HX rrYTe:H:. B CBH3H C MHrKHM CJIa6HTeJIbHbIM .n:e:H:-
CTBHeM TbIKBeHHoe MaCJIO 3cpcpeKTHBHo rrpH 3arropax H MeTeopH3-
Me. 113BecTHo H rrpOTHBorrapa3HTapHoe .n:e:H:CTBHe 3Toro MaCJIa,
qTO 06YCJIaBJIHBaeT ero HCrrOJIb30BaHHe B JIeqeHHH reJIbMHHT030B
(oco6eHHO 3cpcpeKTHBHO .n:aHHoe Cpe.n:CTBO B 60pb6e C JIeHTOqHbI-
MH reJIbMHHTaMH). 06JIa.n:aJI rerraTorrpOTeKTopHbIMH CBO:H:CTBa-
MH, TbIKBeHHoe MaCJIO rr03BOJIHeT YJIyqIIIHTb COCTOHHHe 3.n:OpOBbH
rrpH aJIKOrOJIbHbIX rrOpa)KeHHHX rreqeHH H rrpH rrpOBe.n:eHHH rrpo-
THBoorrYXOJIeBO:H: XHMHOTeparrHH. MacJIo 60raTO BeIU.eCTBaMH,
OKa3bIBaIOIU.HMH rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHOe H paH03a)KHBJIHIOIU.ee
.n:e:H:CTBHe Ha CJIH3HCTble 060JIOqKH KHIIIeqHHKa H )KeJIy.n:Ka, a TaK-
)Ke BHTaMHHOM BII HOpMaJIH3YIOIU.HM KHCJIOTHOCTb )KeJIy.n:oqHO-
ro COKa, H rr03TOMY rrpHMeHHeTCH rrpH 330cparHTe, raCTpHTe, H3Be
)KeJIy.n:Ka H .n:BeHa.n:QaTHrrepCTHO:H: KHIIIKH, KOJIHTe, 3HTepOKOJIHTe,
raCTpo.n:yo.n:eHHTe.
MacJIo ceMHH TbIKBbI peKoMeH.n:yeTcH rrpH JIeqeHHH 3a6oJIeBa-
HH:H: rrOJIOCTH pTa H ropJIa, 60JIe3He:H: opraHOB .n:bIxaHHH H 3peHHH,
rrpOKTOJIOmqeCKHX 3a6oJIeBaHH:H: (reMOppO:H:, rrpoKTHT H .n:p.).
B OCHOBe JIeqe6HOrO .n:e:H:CTBHH B 3THX CJIyqaJIX JIe)KaT paH03a)KHB-
JIHIOIU.He H rrpOTHBOBOCrraJIHTeJIbHble CBO:H:CTBa MaCJIa.
225

BHTaMHHbI rpyrrrrbI B, MarHHH H (ImaBoHoH,n:bI 06YCJIaBJIHBa-
lOT ycrroKaHBalOm:H:H: 3<p<peKT MaCJIa. TI03TOMY ero rrOJIe3HO rrpH-
HHMaTb rrpH 6eCCOHHH.Qe, rOJIOBHbIX 60JI.HX, HeBpOTWIeCKHX pac-
CTpOHCTBax H 3a6oJIeBaHH.HX HepBHOH CHCTeMbI.
OTMeTHM rrOJIO)KHTeJIbHOe BJIH.HHHe TbIKBeHHoro MaCJIa Ha )KeH-
CKoe 3,n:opOBbe. 3TOT rrpo,n:YKT 06JIerqaeT 60JIe3HeHHble COCTO.HHH.H,
Hepe,n:KO B03HHKalOm:He B rrpe,n:MeHCTpYaJIbHOM H KJIHMaKTepHqe-
CKOM rrepHo,n:ax. BHTaMHHbI E, F, rpyrrrrbI B, .QHHK H <pHTOCTepOJIbI
peryJIHpYIOT CHHTe3 nOJIOBbIX ropMOHOB, YJIyqmalOT <PYHKUHH pe-
rrpo,n:YKTHBHOH CHCTeMbI, B CB.H3H C qeM MaCJIO TbIKBeHHbIX CeM.HH
peKOMeH,n:yeTC.H ,n:JI.H JIeqeHH.H MY)KCKOro H )KeHcKoro 6eCrrJIo,n:H.H.
3TO MaCJIO 3<p<peKTHBHO npH JIeqeHHH 3a6oJIeBaHHH MOJIOqHOH )Ke-
JIe3bI H .HHqHHKOB, KOJIbrrHTa, 3p03HH meHKH MaTKH, 3H,n:O.QepBH.QH-
Ta. Co,n:ep)Kam:HeC.H B HeM 6eJIKH, )KHPbI, <pOC<pOJIHrrH,n:bI, BHTaMH-
HbI E, B6 H B9, MHHepaJIbHble Bem:eCTBa (MarHHH, .QHHK, )KeJIe30,
KaJIb.QHH, <pOc<pop) HY)KHbI ,n:JI.H nOJIHO.QeHHoro BHYTPHYTpo6HOro
pa3BHTH.H rrJIo,n:a H HOpMaJIbHOro <pOpMHpOBaHH.H B ,n:aJIbHeHmeM
pacTym:ero ,n:eTcKoro opraHH3Ma.
TbIKBeHHoe MaCJIO crroco6cTByeT 03,n:opOBJIeHHIO opraHOB
MY)KCKO:H: rrOJIOBOH C<pePbI H y JIyqmeHHIO pa60TbI BbI,lJ:eJIHTeJIb-
HOH CHCTeMbI. BHTaMHH A, .QHHK, MarHHH H 6eTa-cHTOCTepOJI
rrOJIO)KHTeJIbHO BJIH.HIOT Ha pa60TY rrpe,n:cTaTeJIbHOH )KeJIe3bI.
BHTaMHH E B COqeTaHHH C UHHKOM YJIyqmaeT 3peKTHJIbHYlO
<PYHKUHIO H HOpMaJIH3YIOT rrpouecc crrepMaToreHe3a. <1>HTocTe-
pOJIbI, XJIOPO<pHJIJI, <pJIaBOHoH,n:bI, BHTaMHHbI C H A rrpe,n:oTBpa-
m:alOT pa3BHTHe BOCrraJIeHH.H B TKaH.HX H cocy,n:ax MOqenOJIOBbIX
opraHoB. TbIKBeHHoe MaCJIO - xopomee MOqerOHHOe cpe,n:cTBo.
TaKHM o6pa30M, TbIKBeHHoe MaCJIO HCrrOJIb3yeTC.H ,n:JI.H rrp0<pH-
JIaKTHKH H JIeqeHH.H a,n:eHOMbI rrpe,n:cTaTeJIbHOH )KeJIe3bI, rrpocTa-
THTa, 60JIe3HeH rrOqeK, MOqeBOrO rrY3blp.H H ypeTpbI, 3peKTHJIb-
HOH ,n:HC<PYHKUHH.
TIOCKOJIbKY TbIKBeHHoe MaCJIO .HBJI.HeTC.H aKTHBHbIM aHTHOK-
CH,n:aHTOM, OHO YCKOp.HeT 3a)KHBJIeHHe KO)KH. TIpHMeH.HeTC.H rrpH
,n:epMaTHTax, ncopHa3e, yrpeBoH CbIIIH, ce6opee, rHrrepKepaTo3e,
,n:HaTe3e, KparrHBHHue, ,n:epMaToMHKo3ax, 3K3eMe, reprrece, O)Korax,
nope3ax, Tpo<pHqeCKHX .H3BaX, rrpOJIe)KH.Hx.
226

MO:>KHO C.n:eJIaTb BbIBO.n:, 1.J:TO peryJIHpHOe ynoTpe6JIeHHe B nHlI.{Y
TbIKBeHHoro MaCJIa nOMO:>KeT B JIl060M B03paCTe YKpenHTb HMMYH-
HYIO CHCTeMY H npe.n:OTBpaTHTb pa3BHTHe aJIJIeprH1.J:eCKHX, HHcpeK-
ltHOHHbIX H OHKOJIOrH1.J:eCKHX 60JIe3HeH.
AelleHMe XOl\eL.(MCTMTa M AMCKMHe3MM >Kel\lIeBbIBOA$/ll(MX nYTei1
TIpHHHMaTb TbIKBeHHOe MaCJIO no 1 1.J:. JIO:>KKe 3 pa3a B .n:eHb 3a
1 1.J:ac.n:o e.n:bI.
JIH npoBe.n:eHHH Kypca JIe1.J:eHHH nOHa.n:06HTcH 700-800 MJI
TbIKBeHHoro MaCJIa.
AelleHMe >Kel\lIHOKaMeHHoi1 60l\e3HM
TIpHHHMaTb TbIKBeHHoe MaCJIO BHYTpb, nOCTeneHHO YBeJIH1.J:H-
BaJJ: e:>Ke.n:HeBHYIO .n:03Y: Ha1.J:aTb C 1/4 1.J:. JIO:>KKH 4-5 pa3 B .n:eHb H
.n:OBecTH .n:o 100 MJI. TIpH aTOM MaCJIO CJIe.n:yeT pa36aBJIHTb COKOM
rpeHncpPYTa HJIH JIHMOHa B COOTHOIIIeHHH 1 :2. B CBH3H C CHJIb-
HbIM :>KeJI1.J:erOHHbIM .n:eHcTBHeM TbIKBeHHoro MaCJIa MO)KeT Ha1.J:aTb-
CH .n:BH:>KeHHe :>KeJI1.J:HbIX KaMHeH. B aTOM CJIY1.J:ae peKOMeH.n:yeTCH.
YMeHbIIIHTb e:>Ke.n:HeBHYIO .n:03Y npHeMa.n:o 1/2 1.J:. JIO:>KKH H npo.n:OJI-
:>KHTb KYpC JIe1.J:eHHH.
Bcero nOTpe6YeTCH OKOJIO 2 JI TbIKBeHHoro MaCJIa. TaKHM 06pa-
30M MO:>KHO nOCTeneHHO BbIBeCTH KaMHH H3 :>KeJI1.J:HOrO nY3bIPH, He
npH6eraJJ: K onepau;HH.
3all(MTa ne"leHM npM XMMMOTepanMM, BOCCTaHOBl\eHMe B nocl\e-
OnepaL.(MOHHOM nepMOAe
n pHHHMaTb no 1 1.J:. JIO:>KKe TbIKBeHHoro MaCJIa 1.J:epe3 .n:eHb B Te-
1.J:eHHe ro.n:a.
AelleHMe L.(Mpp03a ne"leHM, BMpYCHoro M al\KOrOl\bHOrO renaTMTa
TIHTb TbIKBeHHoe MaCJIO no 2 1.J:. JIOJKKH 3 pa3a B .n:eHb 3a 1 1.J:ac.n:o e.n:bI.
Bcero nOTpe6yeTcH OKOJIO 900 MJI TbIKBeHHoro MaCJIa.
AelleHMe npOCTaTMTa, ClAeHOMbI npoCTaTbl, YBel\MlIeHMe nOTeH-
L.(MM Y MY>KlIMH
TIpHHHMaTb BHYTPb no 1-2 1.J:. JIO:>KKH TbIKBeHHoro MaCJIa
3 pa3a B .n:eHb .n:o e.n:bI, a TaK:>Ke CTaBHTb Ha H01.J:b MHKpOKJIH3MbI HJIH
227

TaMnOHbI. ,[(JIH :3TOrO BaTHO-MapJIeBbIH TaMnOH, CM01J:eHHbIH B TbIK-
BeHHOM MaCJIe, BBeCm B npHMYIO KMllIKY, npe,n:BapMTeJIbHO c,n:eJIaB
OqMCTMTeJIbHYIO KJIM3MY Ha BO,n:e. ,[(JIH MaCJIHHbIX MMKpOKJIM3M MC-
nOJIb3YIOT O,n:HOpa30Bble llInpl1l.{bI 6e3 MrJIbI MJIM MaJIeHbKYIO ,n:eT-
CKYIO KJIM3MY. C nOMOll{blO KJIM3MbI BBO,n:HT MaCJIHHYIO :3MYJIbCMIO
(pa3MellIaTb 1 CT. JIO)KKY TbIKBeHHOrO MaCJIa B 1/4 CTaKaHa TellJIOH
BO,n:bI).
Bcero Tpe6yeTcH OKOJIO 1 JI TbIKBeHHoro MaCJIa. TIocJIe MMKpO-
KJIM3MbI peKoMeH,l{yeTcH 10 MMHYT 1I0JIe)KaTb.
/\e"leH/lte 3anopa, Ko/\/ltTa, reMOpp0$/, npOKT/ltTa, Tpeil(/ltH np$/Moi1
K/ltWK/It
TIpMHMMaTb BHYTPb TbIKBeHHoe MaCJIO 110 1-2 1J:. JIO:>KKe 3 pa3a
B ,n:eHb 3a 1 l£ac ,n:o e,n:bI, a TaIOKe CTaBMTb MMKpOKJIM3MbI Ha H01J:b
nOCJIe OqMCTMTeJIbHOH KJIM3MbI.
BbIIIOJIHHTb IIpou:e,n:yPY Ka:>K,n:bIH ,n:eHb B TeqeHMe 2 He,n:eJIb. qe-
pe3 4-6 MeCHlteB MO:>KHO nOBTopMTb KYpC JIeqeHHH.
/\e"leH/lte raCTp/ltTa /It $/3Bbl >Ke/\YAKa /It ABeHaAL.(aT/ltnepcTHoi1
K/ltWK/It
TI pMHMMaTb no 1-2 1J:. JIO)KKe TbIKBeHHoro MaCJIa 3 pa3a B ,n:eHb
3a 1 qac ,n:o e,n:bI.
CpeACTBO OT /lt3>KOr/lt
He3aBMcMMo OT BpeMeHM npMeMa nMll{M npHHHTb no 1-2 1J:. JIO:>K-
KM TbIKBeHHoro MaCJIa, 1J:epe3 HecKOJIbKO MMHYT H3:>KOra MC1J:e3HeT
MJIM CTaHeT cJIa6ee.
CpeACTBO OT r/\/ltCTOB
KOM6MHMpoBaTb BHYTpeHHee ynoTpe6JIeHMe TbIKBeHHoro MaCJIa
(no 1 1J:. JIO:>KKe 3 pa3a B ,n:eHb) C JIe1J:eHMeM MHKpOKJIM3MaMH (MM-
KpOKJIM3MbI C 25-50 MJI MaCJIa CTaBHTb Ha HOqb).
Bcero nOTpe6yeTcH OKOJIO 600 MJI MaCJIa.
TIpM 3apa)KeHMM OCTpHltaMI1 TbIKBeHHoe MaCJIO npHHMMaTb
YTPOM HaTOll{aK. MaKCMMaJIbHOro JIe1J:e6Horo :3<p<peKTa MO:>KHO ,n:o-
CTMqb npM C01J:eTaHMH npHeMa TbIKBeHHoro MaCJIa C ynoTpe6JIeHMeM
228

B mUI1Y TbIKBeHHbIX CeM5IH. TaK:>Ke 1I0JIe3HO npHllpaBJI5ITb llHII1Y
TMHHOM HJIH KOpHIJ;eit
/\elleHl1e 3K3eMbl, AepMaTI1TOB, nCOpl1a3a, AI1aTe3a, Onpel\OCTeM,
rpl16KOBbiX 3a60l\eBaHI1M KO>KI1, repneca, yrpeBoM Cblnl1, YKYCOB
HaCeKOMblX
COqeTaTb BHYTpeHHee YIIOTpe6JIeHHe TbIKBeHHOrO MaCJIa (110
1- 2 q. JIO:>KKH 3 pa3a B ,lJ;eHb 3a 1 qac,lJ;O e,lJ;bI) C ero HapY:>KHbIM IIpH-
MeHeHHeM (nOpaJKeHHble yqacTKH TeJIa BbIMbITh C MbIJIOM H 3aTeM
CMa3bIBaTh TbIKBeHHbIM MaCJIOM 4 pa3a B ,lJ;eHb).
UP0,lJ;OJI:>KMTe.TIbHOCTb KYPca JIeqeHH5I - 1 MeC5In;.
/\elleHl1e TepMl1l1eCKI1X 11 XI1Ml1l1eCKI1X O>KOrOB
CMa3bIBaTb nOpaJKeHHble yqaCTKH KO:>KH TbIKBeHHbIM MaCJIOM
MJIM HaKJIa,lJ;bIBaTb Ha HHX CMOqeHHble TbIKBeHHbIM MaCJIOM MapJIe-
Bble 1I0BH3KH (HX H)':>KHO MeH5ITb qepe3 ,lJ;eHb).
Upon;e,lJ;ypa HaH60JIee 3<1><I>eKTHBHa IIPH CBe:>KHX O:>Korax.
/\elleHl1e 11 npocpl1l\aKTI1Ka aTepOCKI\ep03a
UpHHHMaTb TbIKBeHHoe MaCJIO 110 1 q. JIO:>KKe 3 pa3a B ,lJ;eHb 3a
1 qac,lJ;O e,lJ;bI.
Bcero lIoTpe6yeTc5I OKOJIO 600 MJI TbIKBeHHoro MaCJIa. UPOBO-
,lJ;HTb KYpC JIeqeHH5I2 pa3a B ro,lJ;.
/\elleHl1e aAAeprl1l1eCKoro HaCMopKa
UpHHHMaTb TbIKBeHHoe MaCJIO IIO 1 q. JIO:>KKe 3 pa3a B ,lJ;eHb 3a
1 qac,lJ;O e,lJ;bI, a TaK:>Ke 3aKalIbIBaTb IIO 5- 7 KalIeJIb TbIKBeHHoro Mac-
JIa B Ka:>K,lJ;YIO HOO,lJ;PIO.
U pO,lJ;OJI:>KHTeJIbHOCTb Kypca JIeqeHH5I - 10-12 ,lJ;Heit
CpeACTBO AMI YI\YllweHI1$/ pa60Tbi nOlieK
UHTb 110 1-2 q. JIO:>KKH TbIKBeHHoro MaCJIa e:>Ke,lJ;HeBHO. Bcero
IIoTpe6yeTc5I OKOJIO 500 MJI MaCJIa.
CpeACTBO npl1 601\$/X 11 >K>KeHI1I1 npl1 L.(I1CTMTe
UpHHMMaTh BHYTPb no 5-10 KaneJIb TbIKBeHHoro MaCJIa 3 pa3a
B ,lJ;eHb B TeqeHMe 1 MeC5Iua.
229

CpeACTBO npM BOCnaAMTeAbHblX npOL.{eccax B AerKMX M AblXa-
TeAbHblX nYTJlX, napOAOHT03e, CTOMaTMTe
TIpHHHMaTb BHYTPb no 5-10 KaneJIb TbIKBeHHoro MaCJIa 3 paaa
B ,n:eHb 3a 1 qac ,n:o e,n:bI B TeqeHHe 1 MeCl.{a.
TIpH 3a6oJIeBaHHx nOJIOCTH pTa H ropJIa peKoMeH,l{yeTc C01.Ie-
TaTb BHYTpeHHee ynoTpe6JIeHHe ThIKBeHHoro MaCJIa C ero HapY)K-
HbIM npHMeHeHHeM - B BH,n:e nOJIOCKaHHH H KOMnpeccoB.
.n:JI JIeqeHH 60JIbllIHHCTBa 3a6oJIeBaHHH peKOMeH,l{YeTC npH-
HHMaTb ThIKBeHHoe MaCJIO no 1 q. JIO)KKe 3 pa3a B ,n:eHb 3a 1 qac
,n:o e,n:bI HJIH qepe3 2 qaca nOCJIe e,n:bI. MacJIo HeJIb3 3anHBaTb XO-
JIO,l{HOH BO,l{OH. ECJIH nOBHTC JIerKaH OTpbI)KKa, MaCJIO MO)KHO
3aeCTb KYC01.IKOM XJIe6a HJIH 3anHTb aneJIbCHHOBbIM, rpeHmPPYTO-
BbIM HJIH JIHMOHHbIM COKOM. TIpO,n:OJI)KHTeJIbHOCTb Kypca JIeqeHH
06bIqHO CJIe,n:YIOIIJ;aH: npH 3a6oJIeBaHHX )KeJIy,n:Ka H KHllIeqHHKa -
2-3 He,n:eJIH, npH 3a6oJIeBaHHx neqeHH H.zvrn npO<j:>HJIaKTHKH aTe-
pOCKJIep03a - 6-8 He,n:eJIb, npH 3a6oJIeBaHIDIX npe,n:cTaTeJIbHOH
)KeJIe3bI - 4 He,n:eJIH, npH OCTaJIbHbIX 60JIe3HX peKOMeH,l{yeMbIH
KYpC JIeqeHH - 1 MeCI.{. O,n:HaKo B JII060M cJIyqae )KeJUiTeJIbHO
npoKoHcy JIbTHpOBaTbc C Bpa1.IOM.
KOCMeTHlLleCKoe npHMeHeHHe
B KOCMeTH1.IeCKHX l.{eJIX H3,l{aBHa HCnOJIb3YIOT MaCJIO ceMH
TbIKBbI. HanpHMep, OHO npH,n:aeT BOJIOCaM MrKOCTh, YKpemrneT
HX. MacJIo OKa3bIBaeT CMrqaIOIIJ;ee, YBJIaJKIDIlOllIee, OqHIIJ;aJQIIJ;ee,
6aKTepHI.{H,l{HOe, npOTHBOBOCnaJIHTeJIbHOe, ycnoKaHBaIOIUee (CHH-
MaeT Hanp)KeHHe If pa3,n:paJKeHHe), 06e36oJIHBaIOIIJ;ee, npoTHBo-
aJIJIeprHqeCKOe, paH03aJKHBJIIOIIJ;ee H nHTaTeJIbHOe ,n:eHcTBHe,
BOCCTaHaBJIHBaeT 3aIIJ;HTHbIe <PYHKI.{HH TKaHeH, YCKopeT BOCCTa-
HOBJIeHHe SnHTeJIH. Cl>epMeHTbI, co,n:ep)KaIIJ;HeC B CeMeHaX TbIK-
BbI, cnoco6cTBYIOT paCTBopeHHIO MepTBbIX KJIeTOK KO)KH. B CB3H
C STHM OHO nmpoKo HCnOJIb3YeTc B KOCMeTOJIOrHH, B TOM qHCJIe
,l{OMallIHeH.
MacJIo 06JIa,n;aeT COJIHl.{e3aIIJ;HTHbIMH CBoHcTBaMH, 3aIIJ;HIIJ;aeT KO-
)KY OT npe>K.ZJ:eBpeMeHHoro CTapeHH, BbI3BaHHOrO rOpMOHaJIbHbIM
230

.ZJ;Hc6a.n:aHCOM HJIH tIpe3MepHbIM B03.ZJ;eHCTBHeM YJIbTpa4moJIeTo-
BbIX JIyqeH.
TbIKBeHHOe MaCJIO npHMeHReTCR B KatIeCTBe 6a30BOro. OHO no-
BbIlliaeT ::maCTHtIHOCTb CTapeIOmeH KO:iKH, YBJIaJKIDIeT cyxyIO KO:iKY,
nOJIe3HO .ZJ;.7IR YX0.ZJ;a 3a tIYBCTBHTeJIbHOH KO:iKeH, eCJIH OHa COXHeT
H llIeJIYllIHTCR, npH TpemHHKax H pa3.ZJ;paJKeHHH Ha ry6ax. MacJIo
ycnoKaHBaeT KO:iKY, npe.ZJ;OTBpamaeT ee pa3.ZJ;paJKeHHe H BOcna.n:e-
HHe, a TaK:iKe B03HHKHOBeHHe a.n:JIeprHtIeCKHX peaKIJ;HH. KOMnJIeKC
<pJIaBOHOH,l{OB, BHTaMHHOB C 11 E YKpenmleT nO.ZJ;KO:iKHbIe KanHJI-
.IDlpbI H npe.ZJ;OTBpamaeT nORBJIeHHe Ha KO:iKe reMaTOM H COCY.ZJ;H-
CTbIX 3Be3.ZJ;OtIeK.
Cl>epMeHTbI TbIKBeHHoro MaCJIa cnoco6cTBYeT OtIHmeHHIO KO:iK11
OT CJIOR oporOBeBllIHX, OMepTBeBllIHX KJIeTOK.
TIpH peryJIRpHOM npHMeHeHHH TbIKBeHHoro MaCJIa, 6oraTo-
ro IJ;HHKOM, MO:iKHO .ZJ;06HTbCR HopMa.n:H3aIJ;HH <PYHKIJ;HH Ca.n:bHbIX
:iKeJIe3 KO:iKH H H36aBHTbCR OT ce6opeH, :iKHpHOH nepXOTH, yrpeBoH
CbIITH. BHTaMHHbI rpynnbI B cnoco6CTBYIOT YKpenJIeHHIO, BOCCTa-
HOBJIeHHIO 11 YCKopeHHIO pOCTa HorreH 11 BOJIOC.
KpOMe Toro, peKoMeH.ZJ;yeTcR HCnOJIb30BaTb TbIKBeHHoe MaCJIO
B KatIecTBe cpe.ZJ;cTBa .ZJ;JIR yxo.ZJ;a 3a .ZJ;eTCKOH KO:iKeH, KOMnOHeHTa
pa3JIHtIHblX MaCOK .ZJ;JIH KO:iKH 11 BOJIOC, TpaHcnopTHoro MaCJIa .ZJ;JIH
apoMaTepanHH. .l(JIR npHrOTOBJIeHHR B .ZJ;oMallIHHx YCJIOBHRX Kpe-
MOB, 6a.n:b3aMOB HJIH MaCCa:iKHbIX MaCeJI Ha 20-30 MJI TbIKBeHHO-
ro MaCJIa CJIe.ZJ;YeT B3RTb 5-6 KaneJIb s<pHpHoro MaCJIa HJIH CMecl1
S<PHpHbIX MaCeJI.
MaCKa M 0411tlL(eHIIt nop lit "e4eHIIt yrpeBol1 Cblnllt
CJIO:iKHTb B .ZJ;Ba CJIOR MapJIeBYIO Ca.n:<PeTKY, nponHTaTb ee B TbIK-
BeHHOM MaCJIe, Ha.n:O:iKHTb Ha JIHIJ;O Ha 10 MHHYT, 3aTeM CMbITb Te-
nJIOH BO.ZJ;OH.
BbIITOJIIDITb npoIJ;e.ZJ;YPY 2 pa3a B He.ZJ;eJIIO.
MaCKa M cyxol1 lit YBAalOlL(el1 KO>K1It
TbIKBeHHOe MaCJIO HaHeCTI1 TOHKHM CJIOeM Ha JIHIJ;O, BKJIIOtIaH
ry6bI H 06JIaCTb BOKpyr rJIa3, H OCTaBHTb Ha 30 MHHYT. 3aTeM npo-
MOKHYTb H3JIHllIKH MaCJIa Ca.n:<PeTKOH.
231

BblITOJIHHTb npou:e.nyPY MO:>KHO e:>Ke.l(HeBHO. 3TO n03BOJIliT
YBJIa:>KHliTb Ii CMHPlliTb CYXYIO Ii YB.SI.lJ:alOII1YIO KO:>KY, YMeHblIIliTb
KOJIliQeCTBO MOPII1IiH 111136aBI1TbCH OT OTeKOB no.ZJ; rJIa3aMI1.
MaCKa AAR 3peAoi1, MOPlL(MHMCTOi1 KO>KH
Ca.n<peTKY 113 MapJII1 I1JII1 XJIonqaTo6YMa:>KHOM TKaHI1 CMOQI1Tb
B rOpHQeM BO,ZJ:e, 3aTeM XOpOIliO OT:>KaTb 11 HaHeCTI1 Ha Hee paBHO-
MepHbIM CJIOeM 30 MJI TbIKBeHHoro MaCJIa. Ca.n<l>eTKY Ha.nO:>KI1Tb Ha
JII1U:O 11 lIIelO 11 HaKpbITb cBepxy nOJIOTeHu:eM. j..{JII1TeJIbHOCTb npo-
u:e,ZJ:ypbI - 30 MI1HYT.
.l(eJIaTb MacKY 2 pa3a B MeCHU:, OHa oco6eHHO nOJIe3Ha npl1 He-
06XO.ZJ;I1MOCTI1 1136aBI1TbCR OT HeraTI1BHOrO BJII1HHliH Ha KO:>KY I1C-
KYCCTBeHHbIx KOCMeTliQeCKI1X cpe.ZJ;cTB.
CpeACTBo AAR npeAOTBpalL(eHMR COAHellHblX O>KOroB M nOAYlIe-
HMR paBHoMepHoro 3arapa
CMa3bIBaTb TbIKBeHHbIM MaCJIOM KO:>KY JII1u:a Ii TeJIa.ZJ;o COJIHeQ-
HbIX BaHH. 3TO TaK:>Ke nOMO:>KeT npe,ZJ:OTBpaTliTb CTapeHl1e KO:>KI1,
06YCJIOBJIeHHOe Qpe3MepHbIM B03.ZJ;eMCTBl1eM YJIb1'pa<p110JIeTOBbIX
JIyqeM. KpOMe TOro, MaCJIO YCKOPliT 3a:>KI1BJIeHl1e KO:>KI1, KOTOpaH
Y:>Ke nOCTpa,n;a.na OT COJIHeQHbIX O:>KOrOB.
MaCKa AAR YKpenAeHMR BOAOC
BTepeTb TbIKBeHHOe MaCJIO B KO:>KY rOJIOBbI 3a 30 MI1HYT ,ZJ:O MbI-
TbR BOJIOC.
BbIlIOJIHRTb npou:e,ZJ:YPY 2 pa3a B He,ZJ:eJIIO.
.
nOAe3HB CMecb OAHBKOBOro H TblKBeHHOro MaCeA, ee MO>KHO
HcnOAb30BaTb B KalleCTBe MBCJ\B AAR KOCMernliecKoro H aHTH-
eMIOAHTHOrO MBCCa>KB, a TBlOKe AAR Aelle6Horo MaCCa>KB
npH OTAO>KeHHH cOAeH, ocreoxOHAJ103e, peBMaTH3Me, Mblwell-
HblX 6oMlx.
.
232

Cl>HCTAWKOBOE MACAO
<I>HcTalliKOBoe MaCJIO nOJIaIOT xo-
JIO.n:HbIM OTJKHMOM H3 R.n:ep <pHcTalliKoBhIX
opexoB. OHO HMeeT CBeTJIO-JKeJITbIM lJ;BeT H
JIeI1<HM opexoBbIM 3anax.
B MaCJIe cO.ZJ;epJKaTCR aMHHOKHCJIOThI,
JKeJIe30 H .n:pyrne MHHepaJIhHbIe BemeCTBa,
BHTaMHHbI (A, E, B.).
XpaHHTh <pHcTalliKoBoe MaCJIO MOJKHO
.n:o 1 ro.n:a, B nJIOTHO 3aKpbITOM TeMHOM Ta-
pe. IIocJIe OTKpblTHR eMKOCTh cJIe.n:yeT xpa-
HHTh B XOJIO.ZJ;HJIhHHKe.
MeAHI1.HHCKOe npHMeHeHHe
<I>HcTalliKH npHMeIDIIOTcR B JIeqe6HbIX lJ;eIDIX C .n:peBHHx Bpe-
MeH, OHH oco6eHHo nonYJIRpHbI B apa6cKoM Me.n:HlJ;HHe. I16H CHHa
nHCaJI B CBOHX TpaKTaTax, tfrO <pHcTalliKoBoe MaCJIO nOMoraeT npH
3a60JIeBaHHRX cep.n:lJ;a H HapYlIIeHHRx nHmeBapeHHR. MacJIo OKa-
3bIBaeT TOHH3HpYlOmee H o6meYKpenJIRIOmee .n:eMcTBHe, nO.ZJ;.ZJ;ep-
JKHBaeT <PYHKlJ;HH M03ra, neqeHH H .n:pyrnx opraHoB, a<P<PeKTIlBHO
npH nOBbIlIIeHHOM KpOB.RHOM .n:aBJIeHHH, XpOHHqeCKOM MaJIOKpO-
BHH, TpoM6o<pJIe6HTe, Ty6epKYJIe3e.
cPHCTaWKOBoe MaCAO peKoMeHAyeTcSI npHHHMaTb BO BpeMSl
nOSblweHHblX cpH3HlleCKHX HarpY30K, nOCAe TSI>KeAbIX 3a60Ae-
BaHHH, npH CHH>KeHHOO nOTeHI..{HH.
.
HapYJKHo MaCJIO npHMeIDIeTCR .ZJ;JIR JIeqeHHR HapYJKHhIX R3B,
BblBe.n:eHHR nRTeH Ha KO:>Ke H BeCHYllieK.
KOCMeTHlLleCKoe npHMeHeHHe
Cl>HcTalliKOBoe MaCJIO OKa3hlBaeT CMRrqalOmee H YBJIaJKIDIIO-
mee .n:eMCTBHe. I1cnOJIb3yeTcR .ZJ;.7IR yxo.n:a 3a JIHlJ;OM H MaCCaJKa KaK
10%-HaH .n:06aBKa B CMeCH C .n:pyrHMH MaCJIRHbIMH OCHOBaMH.
233

XAonKOBOE MACAO
XJIOnKOBOe, IIJIII XJIOnqaTHIIKOBoe, Mac-
JIO - paCTIITeJIbHOe MaCJIO, KOTopoe nOJIY-
qalOT rrpeCCOBaHlIeM 113 CeM51H Pa3JIlIqHbIX
BII,l{OB XJIorrqaTHIIKa. Co,nep:iKaHlIe MaCJIa
B ceMeHax He npeBbIlliaeT 25%, a npecco-
BaHlIeM y,n:aeTC51 BbI,Z:{eJIIITb Bcero 15-18%.
CeMeHa XJIOnqaTHIIKa rrpe,n:CTaBJI51IOT co-
60M OTXO,n:bI xJIonqaTo6YMIDKHoro npOlI3-
Bo,n:CTBa.
CbIpoe MaCJIO IIMeeT 6YPbIM IJ;BeT, IIpo-
CBeTJIeHHOe - OpaH:iKeBbIM, pa4mHIIpoBaHHoe - CBeTJIO-:iKeJITbIM.
06pa6oTKoM II.{eJIOqblO C rrplIMeHeHlIeM oT6eJIbHbIX rJIIIH (Ha OCHO-
Be rrepJIIITa) rrOJIyqalOT 6eCIJ;BeTHOe MaCJIO. XJIOINaTHIIKOBoe Mac-
JIO OTHOCIITC51 K TaK Ha3blBaeMbIM HeBbICbIxaIOII.{IIM. B HeM co,n:ep-
:iKaTC51 CTeapIIHOBa51 (2-3%), na.nbMIITIIHOBa51 (20-23%), OJIeIIHO-
Ba51 (30-35%), JIIIHOJIeBa51 (42-48%) II JIbHSlHOMaCJI51Ha51 :iKlIpHbIe
KIICJIOTbI, BIITaMIIH E. CneIJ;mtmqeCKIIM KOMnOHeHTOM XJIOrrKOBOro
MaCJIa 5lBJI51eTC51 5l,l{OBIITOe BeIl.{eCTBO - nlIrMeHT rOCClInOJI, OT co-
,n:ep:iKaHII51 KOToporo 3aBIIC51T KaqeCTBO II IJ;BeT MaCJIa. XIIMlIqeCKIIM
COCTaB II CBoMcTBa 3aBIIC51T OT copTa XJIOnqaTHIIKa, a TaK:iKe paMoHa
II YCJIOBIIM ero B03,n:eJIbIBaHII51.
B HalI60JIbllIIIX MaCIIITa6ax XJIOnqaTHIIKOBOe MaCJIO npolI3BO-
,n:IITC51 B CIIlA. TaIOKe CJIe,n:yeT OTMeTIITb, qTO npaKrnqeCKII BC51
6bIBIlIa51 COBeTCKlliI Cpe,n:H5151 A31I51 yrroTpe6JI51eT aTO MaCJIO B nlI-
my. XJIOnKOBOe MaCJIO ynoTpe6JI51eTc51 KaK OCBeTlITeJIbHOe II nlI-
II.{eBOe, HO B 60JIee 3HaqlITeJIbHbIX KOJIlIqeCTBaX nplIMeHSleTC51 B
MbIJIOaapeHIIII, nplI aTOM IICnOJIb3YlOT CMeCb C na.nbMOBbIM II KOKO-
COBbIM MaCJIaMII. 3TOT BII,l{ MaCJIa qaCTO rrplIMeHSleTC51 ,Z:{.7I51 <Pa.nb-
CII<PIIKaIJ;1I1I 60JIee ,noporlIx COpTOB MaCeJI: JIbH51HOro, OJIIIBKOBOro,
opeXOBoro II ,n:p., a TaIOKe CBIIHoro ca.na.
XnOITKOBOe MaCJIO XpaIDIT ,n:o 1 ro,n:a, B rrpOXOM TeMHOM MeCTe.
KOCMenllLleCKoe npHMeHeHHe
XJIOnKOBOe MaCJIO OTHOCIITC51 K KaTeroplI1I JIerKIIX Mace.n, xo-
pOlliO BrrlITblBaeTC51 KO:iKeM. Ero IICnOJIb3YlOT B KaqeCTBe ,n:06aBKII
234

(10-20%) B CMeCH C .ZJ;pyrHMH paCTHTeJIbHbIMH MaCJIaMH. OKa3bI-
BaeT YBJIaiKHHIOIIJ;ee, BOCCTaHaBJIHBalOIIJ;ee, pa3r JIaiKHBalOIIJ;ee .ZJ;eM-
CTBHe, nOBbIlliaeT aJIaCTJI1:IHOCTb KO:iKH, HOpMaJIH3yeT ee 3aIIJ;HTHbIe
<PYHKU:HH. IIo.ZJ;xo,n:HT .ZJ;JIH KO:iKH JII06oro THna.
lIEPHI4KI4 MACAO
QepHJI1:IHoe MaCJIO nOJIyqalOT XOJIO.ZJ;HbIM npeCCOBaHHeM ceMHH
qepHHKH. OHO HMeeT TeMHbIM HaCbIIIJ;eHHbIM U:BeT C 3eJIeHOBaTbIM
OTTeHKOM H JIerKHM 3anax, xapaKTepHbIM .ZJ;JIH Hro.ZJ; qepHHKH.
MaCAO &.IepHHKU COAep)l(HT 6oAbwoe KOAH&.IecTBO aHTHOKCH-
A,aHTOB (OAHH H3 caMblX MOU(HblX aHTHOKCHA,aHT08 B npHpoAe),
He3aMeHHMbiX )l(HpHbIX KUCAOT, cpHTOHYTPHeHTOB.
.
XpaHHTb MaCJIO qepHHKH MO:iKHO .ZJ;O 1 ro,n:a B TeMHOM H npo-
XJIa,l{HOM MeCTe.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
qepHHqHOe MaCJIO npHMeHHeTcH ,n:JIH JIeqeHHH aK3eMbI H nco-
pHa3a.
KocMeTHlLlecKoe npHMeHeHHe
MacJIo JIerKO BnHTbIBaerCH KO:iKeM, npH aTOM He OCTaBJUlH :iKHP-
Horo 6JIeCKa, OKa3bIBaeT nHTalOIIJ;ee, YBJIaiKHHIOIIJ;ee, BOCCTaHaBJIH-
BaIOIIJ;ee .ZJ;eMcTBHe, YCKopHeT 3aiKHBJIeHHe paR, nope30B, 'TpeIIJ;HH,
YCTpaHSIeT MeJIKHe MOpIIJ;HHKH, llIeJIYllIeHlfe, nOKpacHeHHH H BOC-
naJIeHHH Ha KO:iKe, ,n:eJIaeT KO:iKHble BOJIOKHa 60JIee MHrKHMH H aJIa-
CTHqHbIMH, 3aIIJ;HIIJ;aer KJIeTKH KO:iKH OT B03,n:eMcTBHH KaHu:eporeH-
HbIX BeIIJ;eCTB.
qepHHqHOe MaCJIO no,n:xo,n:HT ,n:JIH yxo,l{a 3a KO:iKeM JII06oro THna,
npe)K,l{e Bcero CYXOM, llIeJIYllIaI.IJ;eMCH, pa3.ZJ;paiKeHHOM, 3aTpoHYTOM
B03paCTHbIMH H3MeHeHHHMH. Ero ,n:06aBJIHIOT (B KOHu:eHTpau.HH
235

l1.0 5%) B JIOCbOHbI H KpeMbI l1.JIH JIH:u;a H TeJIa, 6aJIb3aMbI l1..7IH ry6,
Cpel1.CTBa l1..7IH YX0.ZJ;a 3a BOJIOCaMH.
Wilt (KAPIltTE) MACAO
IIlH, HJIH BHTeJIJIapHH Y.ZJ;HBHTeJIbHaH, -
l1.epeBo ceMeHcTBa carrOTOBble, C pacKH-
.ZJ;HCTOH KpOHOH H KO)KHCTbIMH JIHCTbHMH.
BblcoTa llIH l1.0CTHraeT 20 M, HeKoTopble
SK3eMIlJIHpbI )KHBYT HeCKOJIbKO BeKOB. .l(e-
peBO HaqHHaeT :U;BeCTH l1.YllIHCTbIMH KOPHq-
HeBbIMH :U;BeTKaMH rrpHMepHo B l1.Ba.ZJ::u;aTH-
JIeTHeM B03paCTe H aKTHBHO rrJIOl1.0HOCHTb B
rrHTH,l{eCHTHJIeTHeM, rrpHqeM BbICOKaH ypo-
)K(lHHOCTb coxpaHHeTcH B TeqeHHe 60JIee CTa
JIeT. .l(epeBO llIH rro TBepl1.0CTH CXO.ZJ;HO C ,l{y60M. Ero Kopa HaCTOJIbKO
TOJICTaH, qTO BbI.ZJ;ep)KHBaeT 6YllIYIOI.IJ;He B CaBaHHe rrO)KapbI.
IIpoH3pacTaeT B MaJIH, faHe, KaMepYHe, KOHro, fBHHee, HHre-
pHH, CeHeraJIe H l1.p.
He.ZJ;03peJIble rrJIO.ZJ;bI HMelOT 3eJIeHbIH :U;BeT, a B rrpo:u;ecce C03pe-
BaHHH CTaHOBHTCH KOpHqHeBbIMH. I13HYTPH rrJIOl1. (HarrOMHHalO-
I.IJ;HH He60JIbllIOH aBOKa.ZJ:O) COCTOHT H3 TOHKOro CJIOH rrHTaTeJIbHOH
KpeMOBOH MHKOTH, OKPY)KalOI.IJ;eH OTHOCHTeJIbHO KpyrrHoe, 60raToe
)KHpaMH ceMH, H3 KOToporo H rrOJIyqalOT MaCJIO - rrpeCCOBaHHeM
OT60pHOro CbIpbH, KOTopoe pa4mHHpYIOT. TIOJIyqaeTCH TBep.ZJ;aH
HeOl1.HOpO.ZJ;HaH Macca 6eJIoro HJIH KpeMoBoro :U;BeTa, rrpaKTHqeCKH
6e3 3arraxa, TalOI.IJ;aH rrpH TeMrrepaType TeJIa.
MacJIo rrpOH3BOl1.HTCH B l1.BYX <popMax: OqHI.IJ;eHHOH H HeOqH-
I.IJ;eHHOH. B A<ppHKe OHO llIHpoKO rrpHMeHHeTCH B rrHI.IJ;eBbIX H JIe-
KapCTBeHHbIX :u;eJIHX, STO rJIaBHbIH HCTOqHHK rrHI.IJ;eBbIX )KHPOB.
B 3arrMHbIX CTpaHax MaCJIO llIH HCrrOJIb3yeTcH rJIaBHbIM 06paaOM B
rrpOH3BO.ZJ;CTBe KOCMeTHKH.
MacJIo llIH CO.ZJ;ep)KHT HeOMbIIDIeMble )KHpbI (.ZJ;0 17%), cTeapH-
HOBYIO (35-45%), rraJIbMHTHHOBYIO (3%), OJIeHHOBYIO (40-55%)
)KHpHbIe KHCJIOTbI.
236

XpaHHTb MaCJIO CJIe.ZJ;yeT npH TeMnepaType, He npeBblllIaIOIIJ;eM
KOMHaTHYIO, B nJIOTHO 3aKynopeHHblX cocY.ZJ;ax, no,naJIbllIe OT .ZJ;HeB-
Horo BeTa.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
MacJIo llIH OKa3bIBaeT npOTHBOBOCnaJIHTeJIbHOe .n:eMCTBHe,
B qaCTHOCTH npHMeHSleTCR npH peBMaTH3Me.
MacJIo s<p<peKTHBHO npH SK3eMe, TpeIIJ;HHax B yroJIKaX ry6.
KOCMeTHlLleCKoe npHMeHeHHe
MacJIo nIM OKa3bIBaeT CMRrqaIOIIJ;ee, YBJIaJKHSlIOII1ee H 3aIIJ;HTHOe
,n:eMCTBHe, 6JIarO.ZJ;apR qeMY BblCOKO eHHTCR B KOCMeTHqeCKOM HH-
,n:YCTpHH. TIO,n:XOJI;HT JI:JIR yxo.n:a 3a KO:iKeM JII060ro THna, oco6eHHO
3a CYXOM, pa3.ZJ;paJKeHHOM, nOBpe)K,l{eHHOM. MacJIo 3aMeJI;JIReT CTa-
peHHe KO:iKH. HeoMbIJIReMble :iKHPbl, BXOJI;RIIJ;He B ero COCTaB, CTH-
MY JIHPYIOT 06pa30BaHHe KOJIJIareHOBblX BOJIOKOH, qTO onpe,ne.nReT
BOCCTaHaBJIHBaIOIIJ;ee, OMOJIaJKHBaIOIIJ;ee ,n:eMCTBHe MaCJIa. KpOMe
TOro, STO npHpO.ZJ;HblM COJIHe3aIIIHTHbIM <PHJIbTp.
MacJIo llIH qaCTO BKJIIOqaIOT B COCTaB 6e3:iKHpOBbIX KOMn03H-
HM, nOCKOJIbKY OHO JIerKO pa3Ma3bIBaeTCR H BnHTblBaeTCR B KO:iKY,
.ZJ;eJIaeT KO:iKY rJIaJI;KOM H MRrKOM. ,l{JIR KOCMeTHqeCKHX npou:e,n:yp
MaCJIO KapHTe npe.ZJ;BapHTeJIbHO paCTanJIHBaIOT Ha BOJI;RHOM 6aHe.
MacJIo llIH npHMeHReTCR KaK OCHOBa ,n:JIR aHTHe.nJIIOJIHTHbIX
cpe,n:CTB.
MacJIo llIH - H.ZJ;eaJIbHOe cpe,l{CTBO JI:JIR yxo,n:a 3a He:iKHOM ,n:eT-
CKOM KO:iKeM. MHorne MeCTHble npOH3Bo,n:HTeJIH MbIJIa HCnOJIb3YIOT
MaCJIO llIH B KaqeCTBe CblpbR. ,l{JIR KO:iKH H BOJIOC B YCJIOBHRX :iKap-
Kom a<ppHKaHcKoro KJIHMaTa Tpe6yeTcR 3aIIJ;HTa, pOJIb KOTOpOM H
HrpaeT MaCJIO llIH. Ko:H<y HOBOpO:iKLIeHHbIX HHTeHCHBHO paCTHpaIOT
CMeCbIO C MaCJIOM lIIH, KOTopoe npe.ZJ;oxpaHSleT HX KO:iKY B TPY.ZJ;HbIX
KJIHMaTHqecKHX YCJIOBHRX.
237

MacJIo llIHnOBHHKa - paCTHTeJIbHOe
MaCJIO, nOJIyqaeMoe H3 nJIO,ZJ;OB llIHnOBHH-
Ka. Era nOJIyqaIOT H3 ero H3MeJIbqeHHbIX
ceMHH nocpe,ZJ;cTBoM CO 2 -::H<CTpaKUHH op-
raHHQeCKHMI1 pacTBOpHTeJIHMH.
111l1rroBHHKoBoe MaCJIO npe,l{CTaBJIHeT
C060H MaCJIHHHcTYIO :H<H,ZJ;KOCTb 6YPoBaTo-
ra UBeTa C 3eJIeHOBaTbIM OTTeHKOM. BKYC
MaCJIa rapbKoBaTbIH, 3arrax Cnel(mpHQe-
CKHH.
B COCTaB MaCJIa BXO,ZJ;HT KapOTHHOI1L{bI, TOKo<pepoJIbI, aCKop6H-
HOBaJI KHCJIOTa, HaCbIIlleHHbIe 11 HeHaCbIIIJ;eHHbIe (JIHHOJIeBaJI, JIH-
HOJIeHOBaJI) :H<l1pHbIe KI1CJIOTbI.
Illl1nOBHHKoBoe MaCJIO OKa3blBaeT BOCCTaHaBJIHBalOIIJ;ee, BHTa-
MHHH3HpYIOIIJ;ee, a,n;anToreHHoe, 06IIJ;eTOHH3HPYIOIIJ;ee ,ZJ;eHcTBHe,
cnoco6cTByeT YJIyqrneHHIO o6MeHa BeIIJ;eCTB.
B03MO:H<Ha HH.ZJ:I1BI1,ZJ;YaJIbHaJI HerrepeHocHMoCTb.
MacJIo IIlHnOBHHKa MO:H<HO xpaHHTb.n;o 2 JIeT.
:)., ..]
.' .
 j
...... ".I
'"

Wl4nOBHI4KA MACAO
nHUJ,eBoe npHMeHeHHe
I1HOr,l{a ynoTpe6JIHeTCH B ITI1Il{Y.
MeAHLI,HHCKOe npHMeHeHHe
MacJIo IIll1nOBHI1Ka I1CrrOJIb3yeTcH rrpl1 rrpOJIe:H<HHX, .n;epMaTo-
3ax, Tp0<pHQeCKI1X H3Bax, .n;JIH YCKopeHHH 3a:H<I1BJIeHHH HerJIy60KHx
TpeIIJ;HH, cca.n;HH COCKOB y KOpMHIl{I1X :H<eHIl{HH, HecneUH<plNeCKOM
H3BeHHOM KOJIHTe (B COCTaBe KJII13M).
.l(JIH nOJIYQeHI1H 60JIbIIlero 3<p<peKTa rrpl1 JIeQeHHI1 CYXOH 3K3e-
MbI K 10 MJI MaCJIa llIHITOBHI1Ka peKoMeH.n;yeTcH .n;o6aBHTb 5 KaneJIb
3<pHpHoro MaCJIa JIaBaH,ZJ;bI.
238

KOCMeTH&feCKOe npHMeHeHHe
MacJIo llHlnOBHHKa MO:>KHO npHMeHSITb KaK 6aaoBoe, B '-IHCTOM
BH.n;e HJIH KaK 10-20%-HYIO ,n:06aBKY. PeKOMeH,n:yeTcH CMeIIIHBaTb
ero C opeXOBbIMH MaCJIaMH.
He CJIe,n:yeT npHMeHHTb IlIHnOBHHKOBOe MaCJIO npH :>KHpHOM KO-
:>Ke, a TaK:>Ke npH yrpeBoM CbITIH.
MacJIo cnoco6cTByeT BOCCTaHOBJIeHHIO nOBpe:>K,ll;eHHbIX yqaCTKOB
KO:>KH, npe,n:oTBpam:aeT cpOpMHpoBaHHe rpy6bIX py6:U;OB, OKa3bIBaeT
YBJIa:>KHHIOm:ee ,n:eMcTBHe, oco6eHHo nOJIe3HO ,n:JIH yxo,n:a 3a crnpelO-
m:eM, CYXOM KO:>KeM JIH:u;a H TeJIa. ITpe,n:OTBpanraeT COJIHe'-IHble O:>Kom.


E-
--
PACT.....TEAbHbIE MACAA
B AIOPBEAE
PaCCMaTplIBasI paCTIITeJIbHbIe MaCJIa, HeB03MOX<HO 060MTII BHII-
MaHlIeM IIX nplIMeHeHlIe B peBHeM 03OpOBIITeJIbHOM CIICTeMe
AIOpBee. ::ha MelII.tIIHCKasI Tpa,n:II:U;IIH CJIOX<IIJIaCb OKOJIO 10 000
JIeT Ha3a,n:. B CJIOBe .n:Ba KOpHH: aiu - :>KlI3Hb II veda - 3HaHlIe (caH-
CKpIIT). B npaKTW:leCKOM CMbICJIe 3TO IICKYCCTBO nOBceHeBHoM
iKlI3HlI co BceM ee aTpII6YTIIKOM: ,lJ,lIeTOJIOrlIeM, KOCMeTOJIOrlIeM,
JIW:lHOM mmeHOM II .n:p. TeOpeTlIqeCKasI 6a3a AIOpBe,lJ,bI nocTpoeHa
Ha YHIIBepCaJIbHbIX 3aKOHax nplIpobI. qeJIOBeK II nplIpoa CBH3a-
HbI e.n:IIHoM .n:IIHaMIIKoM. Mo.n:eJIb e.n:IIHCTBa, npeJIox<eHH3.H AIOp-
Be.n:oM, Ha3bIBaeTCH TeoplIeM IDITII 3JIeMeHTOB. Ha HeM OCHOBaHbI
Bce BlI,l{bI aIOpBe.n:W:leCKOM .n:lIarHocTIIKII II JIeqeHIIH. IIplIpo.n:a II qe-
JIOBeK npe.n:cTaBJIHIOTCH KOM6IIHa:U;lIeM nHTII CTIIXIIMHbIX CIIJI: npo-
cTpaHcTBa - B03.n:yxa - omH - BO,lJ,bI - 3eMJIII. OHII nOCTOHHHO
B3aIIMoeMCTBYIOT, eJIa5[ MlIp IIHaMlIqHbIM II X<IIBbIM, B qeJIOBe-
Ke <POpMIIPYIOT TPII 6a30BbIX TlIna 06MeHa BeIl.tecTB (OIlIlI). 3TlI
.n:OllIlI CJIe.n:YIOIl.tlIe: IIIITTa, BaTa II Kanxa. 3Ta KOM6IIHa:U;IIH IIHII-
BIIYaJIbHa II HenoBToplIMa, CBoero po.n:a 6lIOJIOmqeCKlIM rracilopT
qeJIOBeKa. HH)Ke .n:aH KpaTKHM 0630p Ka)K.n:oro H3 Tpex THnOB.
IIIITTa - 3TO orOHb II HeMHoro BO.n:bI, )KH)J.KHM orOHb-
nlIweBapeHHe. JIIO.n:H KOHCTIITYI.1HH IIHTTa HMeIOT nponopUHo-
HaJIbHOe CJIox<eHHe, cpeHIIM pOCT, CBeTJIYIO KO:>Ky, MHOro BeCHY-
llIeK. OHII He JIlo6HT COJIHI.1e H x<apy, MmOBeHHO cropalOT, TaK KaK
240

IIX KOx<a OqeHb He)KHaJI. <DII3IIqeCKII CIIJIbHbI, Cpe.n;II HIIX MHOrO
aTJIeTOB. KOJIe6aHIIH BeCa .n;JIH HIIX HeXapaKTepHbI. JlIo6S1T eCTb
He npOCTO TaK, a KpaCIIBO II nJIOTHO. B rOJIo.n;HOM COCTOSlHIIII MO-
ryr 6bITb BeCbMa pa3.n;paJKIITeJIbHbI, qTO CKa3bIBaeTCSI Ha 06lijeHIIII
C oKpyx<aIOlijIIMII. ,lI,JIH HIIX xapaKTepHbI HapYIlIeHIIH B nIIlijeBa-
pIITeJIbHOH CIICTeMe. JIIO.n;II TIIna TIIITTa MeTo.n;IIqHbI, npaKrnqHbI,
nJIaHIIpyIOT CBOII .n;eJIa 3apaHee II 60JIbWIIHCTBO .n;eJI peaJIII3yIOT .n;o
KOHua. OHII pacxo.n;yIOT .n;eHbrll paUIIOHaJIbHO. ,lI,JISI HIIX Bax<eH CO-
UIIaJIbHbIH CTaTYC. Y HIIX XOpOIlIaJI naMHTb, 3anOMIIHaIOT IIH<pOP-
MaUlIIO Ha,n:OJIrO, 6bICTpO CXBaTbIBaIOT Cyrb Bonpoca. 3TO KOHKPeT-
HbIe JIIO.n;II, apryMeHTIIpYIOIijHe CBOIO peqb.
,lI,owa BaTa <POpMHPYeTCSI H3 CTHXHH npOCTpaHCTBa H B03.n;y-
xa (BeTep). JIIO.n;ll KOHCTHTYUHH BaTa CTpOHHbIe, xy.n;OlijaBbIe, Y
HHX Hepe.n;KO HenponOpUHOHaJIbHO MHHHbIe PYKH mm HorII. ,lI,JIH
HHX xapaKTepHbI np06JIeMbI, CBH3aHHbIe C KOCTHOH CHCTeMOH H
CYCTaBaMH: CKOJIH03, .n;e<popMaUHH, 60JIe3HH CYCTaBOB lIT. n. OHH
<p1l3HqeCKH He CJIHIlIKOM CHJIbHbI, HO no.n;BHX<HbI. TIOCTOSlHHO
Mep3Hyr, JII06S1T COJIHue II TenJIO. JII06HT noeCTb H npHHHMaIOT
nmny qaCTO, nOCKOJIbKY HX anneTHT HeCTa6HJIeH 113-3a cJIa6oro
06MeHa BelijeCTB. TI03TOMY OHII 6bICTpO npH6aBJIHIOT B Bece H TaK
x<e 6bICTpO xy.n;eIOT. JIIO.n;H THna BaTa OqeHb 6bICTpO CXBaTbIBaIOT
HH<popMaUIIIO, HO qaCTO 3a6bIBaIOT YCBoeHHoe. Y HIIX xopOIlIaH
3pHTeJIbHaJI naMHTb. OHH qaCTO MeHHIOT nJIaHbI, He ycneBaJI .n;o-
BeCTH Bce 3a,n:YMaHHoe .n;o ocy:rneCTBJIeHIIH. CKJIOHHbI K II3JIIIIlI-
HHM TpaTaM. 06lijHTeJIbHbI, HO CKJIOHHbI Y Be.n;eHHIO pa3rOBopOB
HH 0 qeM.
,lI,owa BaTa - KOM6IIHaUIISI CTHXHH BO.n;bI II 3eMJIII. JIIO.n;H KOH-
CTHTYUHII Kanxa TSliKe.nbIe, nJIOTHOrO TeJIOCJIOiKeHIISI. <DH3IIqeCKH
CHJIbHbI, HO JIeHHBbI. JII06HT COJIHue II TenJIO. 06MeH BemeCTB y
HHX nOJIHOueHHbIH, HO 3aMelIJIeHHbIH. TI03TOMY Bec Ha6IIpaIOT JIer-
KO H Ha,n:OJIrO (xapaKTepHa H36bITOqHaH Macca TeJIa). K e.n;e OTHO-
CSlTCSI cnOKOHHO. L{JIH JIIO.n;eH THna Kanxa TIInHqHbI XpOHIIqeCKlie
BOCnaJIeHIIH B .n;bIxaTe.nbHOH CIICTeMe - JIapIIHrIITbI, 6POHXHTbI,
CHHYCHTbI. 3TII JIIO.n;H OCHOBaTeJIbHbI, Me.n;JIIITeJIbHbI, MOJIqaJIHBbI,
KOHcepBaTHBHbI. HH<popMaUIDI .n;OXO.n;IIT .n;o HIIX He cpa3Y, HO CO-
xpaHSleTCH Ha,n:OJIro. OHII IICnOJIHIITeJIbHbI, He MorYT iKepTBOBaTb
241

KaqeCTBOM pa,lIJI CpOKOB. 11M TPy,n:HO pa1.1HOHaJIbHO pacnpe,n:eJHlTb
HHaHCOBbIe Cpe,n:CTBa.
TIOJIyqeHHOe npH pO)K,n:eHHH COqeTaHHe 3JIeMeHTOB MHp03,n:aHIDI
HCK(l)KaeTCR Bpe,n:HbIMH BJIIDIHHRMH, CBR3aHHbIMH C e,n:OH, BO,n:OH,
aTMOCepOH H ,n:p. B pe3YJIbTaTe B OpraHH3Me B03HHKaeT ,n:Hc6a-
JIaRC ,n:OW. B TKaHRX TeJIa HaKan.7IHBalOTCR npo,n:YKThI He3,n:opOBoro
06MeHa BeIl(eCTB - aMa. GHH TOKCHqHbI, HMelOT BR3KYlO npHpo,n:y.
I1x H36bITOK - npHqHHa JII060ro He6JIaronoJIyqIDI CO 3,n:opOBbeM.
3anOJIHRR CTPYKTYPY TKaHH, JIHnKaR aMa JIHWaeT ee B03MO)KHOCTH
YCBaHBaTb nHTaTeJIbHbIe BeIl(eCTBa. B pe3YJIbTaTe KJIeTKH, TKaHH H
OpraRbI 6bICTpO pa3pywalOTCR. Y,n:aJIHTb TOKCHqHYIO aMY MO)KHO
C nOMOIl(blO Cne1.1HaJIbHbIX np01.1e,n:yp, OCHOBaHHbIX Ha npHMeHeHHH
1.1eJIe6HbIX MaCeJI, TPaB, Ten.7Ia.
B TeopHH H npaKTHKe AropBe,n:bI eCTb MHO)KeCTBO pa1.1HOHaJIbHbIX
3epeH, o,n:HaKO OTqaCTH 3TO no,n:roHKa no,n: HeKOTopbIH Wa6JIOH, C03-
,n:aHHbIH B paMKaX O,n:HOH H3 npoeK1.1HH peaJIbHOCTH, KaKOH RBJUIeTCR
AropBe,n:a. L{a)Ke eCJIH Cne1.1HaJIHCTbI B 06JIacTH AropBe,n:bI MOryr ,n:0-
BOJIbHO TOqHO OTCJIe,n:HTb onHCbIBaeMbIe CBR3H, Bce paBHO 3TO He-
nOJIHaR KapTHHa CyIl(HOCTH qeJIOBeKa H He YHHBepcaJIbHbIH HHCTPY-
MeHT ,n:JIR ee onpe,n:eJIeHHR. O,n:HaKO eCTb CMbICJI yqeCTb TO nOJIe3HOe,
qTO npe,n:JIaraeT AlOpBe,n:a. 3,n:eCb MbI no,n:p06Hee paCCMOTpHM B03-
MO)KHOCTH npHMeHeHHR paCTHTeJIbHbIX MaCeJI C alOpBe,n:HqeCKHX no-
3H1.1HH. Gnpe,n:eJIHTb CBOH THn (,n:OMHHHPYIOIl(YIO ,n:owy) MO)KHO no
onHcaHHIO Tpex THnOB, a TaIOKe no Cne1.1Ha.7IbHbIM no,n:p06HbIM onpo-
CHHKaM. HeCne1.1HaJIHCTY He Bcer,n:a B03MO)KHO npOBeCTH TOqHyro ca-
MOCTORTeJIbHYIO ,n:HarHOCTHKY, n03TOMY B HeKOTopbIX CJIyqaRX eCTb
CMbIC.7I 06paTHTbCR K HMelOIl(HM 60JIbWOH OnbIT aropBe,n:HqeCKoro
03,n:opOBJIeHHR. CJIe,n:yeT yqHTbIBaTb, ITO B qHCTOM BH)I;e alOpBe,n:H-
qeCKHe THnbI npaKTHqeCKH He BCTpeqaIOTCR.
Ka:>K,n:aR ,n:owa COCTOHT H3 nRTH cy6,n:ow. LIOWH - :3TO no,n:BH)K-
HbIe 3HeprHH, KOTopbIe MOryT BbIHTH H3 paBHOBeCIDI. Kor,n:a BbIpa-
)KeHHOCTb KaKOH-JIH60 ,n:OWH nOBbIwaeTCR, TO roBOpRT, qTO ,n:owa
Haxo,n:HTCR B ,n:Hc6aJIaRce.
BbIwe 6bIJIO npHBe,n:eHO KpaTKoe onHcaHHe KaJK.lI;OH ,n:OWH, qTO-
6bI qHTaTeJIH CMOrJIH nOIDITb B3aHMOCBR3b Me:>K,n:y KOHCTHTY1.1HeH
H MaCCa:>KHbIMH MaCJIaMH, TpaBaMH H 3HpHbIMH MaCJIaMH.
242

HcnOAb30BAHHE MACEA AASI THnA BATA
.l{oma BaTa XOJIO.l{HaH, CYXaH, 6bICTPaH, XaOTH1:IHaH, CTpeMHTeJIb-
HaH, llO.l{BH:>KHaH, CBeTJIaH, >KeCTKaH H paCCeHHHaH.
fluw,eBble MaCJla d./l.H. Bambi: llO.l{XO,lUiT 60JlbmHHCTBo paCTH-
Te.nbHbIX MaCeJI. l1.l{eaJIbHbI nO.l{COJIHeqHOe, KymKymoe, KOKOCOBoe
(naJIbMOBoe). He CJIe.l{yeT ynoTpe6J1HTb KYKypyJHoe, OJIHBKOBOe,
caJIOpOBOe, coeBoe MaCJlO. HH.l{aJIbHOe MaCJIO 6JIarOnpHHTHo
BJIHHeT Ha <PYHKI.1HH rOJIOBHOrO M03ra, rOpqHqHOe - Ha KO)KHble
nOKpoBbI, KYH>KyrHoe H KOKOCOBoe - Ha BOJIOCbI.
PancoBoe H XJlOnKOBOe MaCJIa peKOMeH.l{yeTcH HCKJlIOqHTb .l{JIH
JIIO.n;eH Bcex THnOB.
HaWlytlUlue MaCCa:JIC1lble MaCJla dJlR Bambi: KymKYTHoe, MHH-
.l{aJIbHOe, KacTopoBoe H rOpqHqHoe.
HaWlytlUlUe 3fjJupllbie MaCJta dJlR Bambi: CaH.ZJ.aJIOBOe, MYCKYC-
Hoe, MHppa.
MaCCIDKHble MaCAa, TpaSbl H 3C/JHpHble MaCAa, HaHAYI.fWHM 06-
pa30M nOAXOHe ANI AIOAeH THna BaTa, npOTHSOnOAO)f(HbI
no CSOHM CSOHCTSaM. BaTa xOAoAHa no npHpOAe, n03TOMY
ycnoKoHTb ee nOMOralOT corpesalOHe MaCAa. B eAOM MO)f(HO
CKa3aTb, liTO sce MaCAa npoTHSOnOAO)f(Hbl BaTe no CSOMCTSaM.
3TO OAHH H3 OCHOSHblX MeTOAos ycrpaHeHHJI AHC6aAaHCa Ba-
Thl SHe 3aSHCHMOCTH OT KOHCTHT}'HH lleAOBeKa.
.
KY1lJICYmlloe MaCJlO 60raTO BHTaMHHaMH H MHHepaJIaMH. KpOMe
Toro, B ceMeHax KYH>KYTa eCTb OC06bIH epMeHT, qpe3BblqaHHO no-
JIe3HbIH .n;JIH M03ra. B AIOpBe.n;e He CYIl(eCTByeT MaCJIa, 60JIee llOJIe3-
Horo, qeM KYH>KYTHoe. Ka>K.n;oe MaCJIO 06JIa.n:aeT onpe.n;eJIeHHbIMH
I.1e.rre6HbIMH CBOHCTBaMH, HO KYH)KYTHoe nHTaeT BeCb OpraHH3M H
pa3YM qeJIOBeKa. Ero CaTTBHqeCKHe CBOHCTBa cnoc06cTBYIOT HOp-
MaJIbHOMY <PYHKI.1HOHHpOBaHHIO nCHXHKH H HepBHoH CHCTeMbI.
MUlldaJlb1l0e MaCJlO - 3TO MOIUHbIH aHTHOKCH.l{aHT. OHO OqeHb
JIerKO BllHTbIBaeTCH KO)KeH. ECJIH KYH)KyrHoe MaCJIO Ka>KeTCH BaM
CJIHllIKOM TH>KeJIbIM, nOJIb3yH:TeCb MHH.lI.aJIbHbIM. OHO H.n;eaJIbHO
243

no,n:xo,n:HT ,n:JISI TeX, KTO He JII06HT MaCCa)K C HCnOJIb30BaHHeM Mac-
JIa, a KpOMe TOro, OqeHb 60raTO nHTaTeJIbHbIMH BeWeCTBaMH.
H MHH,n:aJIbHOe, H KYH)KyrHoe MaCJIa HCnOJIb3YIOTCSI npH npo-
Be,n:eHHH OMOJIaJKHBalOlijHX H YKpeITJISIlOlijHX npo:u;e,n:yp. OHH npo-
THBOnOKa3aHbI npH OTpaBJIeHH»X, a TaK)Ke qpe3MepHO nOJIHbIM
JIIO,n:5IM.
KacmopoBoe MaCJlO HCnOJIb3yeTc» CaMbIMH pa3JIHqHbIMH cno-
c06aMH. OHO OQeHb 60raTo MHHepaJIaMH, KOTopbIe cnoc06CTBYIOT
06pa30BaHHIO TKaHeM H YKpenJI»IOT Bce TeJIO B :u;eJIOM. Ha 3ana.n:e
ero HCnOJIb3yIOT KaK CJIa6HTeJIbHOe cpe,n:cTBo. B HaqaJIe XX BeKa
3,n:rap KaMc HCnOJIb30BaJI KacTopoBoe MaCJIo,n:lliI JIeqeHH» caMbIX
pa3JIHQHbIX 3a60JIeBaHHM. Ero MeTo,n: Hanp»MYIO CBSl3aH C AlOpBe-
,n:OM, XOTSI OH H He HMeJI 06 3TOM npe,n:CTaBJIeHIDI. KaMc HCnOJIb-
30BaJI Ten.7IO ,lJ,.7ISI paCKpbITHSI nop KO)KH, a 3aTeM CTHMYJIHpOBaJI
06MeH BelijeCTB. Mac.7Io cnoc06CTBOBaJIO BbIBe,n:eHHIO TOKCH'lJ:HbIX
BelijeCTB H3 KHWeQHHKa eCTeCTBeHHbIM 06pa30M. KacTopoBOe
MaCJIO - 3<l>4>eKTHBHoe corpeBalOlijee cpelICTBO, BbIBOlISllijee aMY
C nepBbIX TKaHeBbIX YPOBHeM. OHO nOJIO)KHTeJIbHO BJIHSleT Ha
)KeHCKYIO nOJIOBYIO CHCTeMY, CHHMaeT npelIMeHCTpYaJIbHbIe 60JIH.
.l.I.JI» :3TOrO H}T'KHO B Te'lJ:eHHe ,n:IDI HeCKOJIbKO pa3 HaHOCHTb MaCJIO
Ha 06JIaCTb )KHBOTa.
rOp'llU'l/Jloe MaCJlO O'lJ:eHb JIeI1<oe H corpeBalOlijee, n03TOMY ero
HCnOJIb3YIOT ,lJ,.7ISI JIeQeHH» JIIO,n:eM THna BaTa HJIH CMemaHHoro KOH-
CTHTyIJ:HOHaJIbHOro THna, B KOTOpOM ,n:OMHHHPyeT BaTa. TIOlIXOlIHT
3TO MaCJIO H ,n:JISI JIIO,n:eM THna Kanxa, TaK KaK 60peTC» C T»)KeCTblO,
B03HHKalOlijeM H3-3a COKpalijeHHSI BaTbI B opraHH3Me. COKpalije-
HHe BaTbI npHBo,n:HT K nOBbIweHHIO KanxH. 3HeprH'lJ:HbIM MaCCaJK
C ropQH'lJ:HbIM MaC.7IOM :34><l>eKTHBHO CTHMYJIHpyeT BaTY, O'lJ:HlijaeT
CHCTeMbI :U;HPKYJISI:U;HH. .
npH MaCca>Ke NOAeH THna Barn H)')KHO npHMeHRTb TenAble
MaCAa. HeAb3R HcnOAb30BaTb MaCAa S XOAOAHOM SHAe. 3HMOH
MaCAO Heo6xOAHMO pa30rpesaTb, HO AB>Ke AeTOM peKOMeHAY-
eTCR HCnOAb30SaTb TenAoe MaCAO.
.
244

JhOASIM THna BaTa H}7)KHbI MSIrKO COrpeBaIOIl(He CpeACTBa. CO-
rpeBcUme BeAb 6bIBaeT pa3HOe. MO)KHO npOBeCTH aHaJIOrHIO C 6a-
HeM. YMepeHHO TenJIaH 6aHSI xopowo nporpeBaeT H 6JIaronpHSITHa
AJISI BaTbI, a ropSlqaH 6aHSI BbITSlrHBaeT BJIary H3 TeJIa, a 3HaqHT,
Y)Ke He6JIaronpIISITHa AJISI BaTbI. AHaJIOrIIqHO C TpaBaMH H MaCJIa-
MH HJIH )KHBHueM (CMOJIa KeApa). TaK, nOCJIeAHSISI B qHCTOM BHAe
HccywaeT, a pa3BeAeHHaH KeAPoBbIM MaCJIOM 60JIbWe npOSlBJISIeT
APyrIIe CBOH CBOMCTBa, HanpHMep, 3IDKHBJISIIOIl(He.
HcnOAb30BAHHE MACEA AASI THnA n....TTA
,lI,owa TIHTTa ropSlqaH, CbIpaH.
IIU14e6ble MaCJla OJlR IIummbl. ,lI,JISI JIIOAeM THna TIHTTa 6JIaro-
npHSITHo BKJIIOqeHHe B paUHoH OJIHBKOBOro (AJISI 3anpaBKH CaJIa-
TOB), nOACOJIHeqHOrO (AJISI >KapKH), KeApoBoro, JIbHSlHOro, coeBoro
MaCeJI, MaCJIa KaHOJIa II MaCJIa H3 rpeUKHx opexOB. 3TH >Ke MaCJIa
MOryT npHMeHSlTbCSI Hap}7)KHO.
He CJIeAyeT yn01pe6JISlTb KyKYPY3Hoe, MHHAaJIbHOe, KYH>Kyr-
Hoe, pbI>KHKOBOe, rOpqHqHOe, caq)JIOpOBOe, apaXHCOBoe MaCJIa.
TOJlbl<O OJlR 'Hapy:JIC'HOlO ynompe6Jle'HUR nO,lJ,XO,WIT KOKOCOBoe
MaCJIO II MaCJIO aBOKa.n;o.
B L.(eAOM Bce cneL.(HaAHCTbl He peKOMeHAYIOT NOARM THna nHT-
Ta ynoTpe6M1Tb MHOro >KHpOB H Mace" B BHAY HX ropJl'leff npH-
POAbI.
.
....CnOAb30BAHHE MACEA AASI THnA KAnXA
,lI,orna Kanxa XOJIOAHaH, CbIpaH.
IIu14e6'ble MaCJla OJlR Kanxu. ,lI,JISI JIIOAeM TIIna Kanxa 6JIaronpH-
SlTHO BKJIIOqeHHe B paUHOH (HO B MaJIbIX KOJIHqeCTBaxl) KYKYPY3-
Horo, nOACOJIHeqHOrO, MHHAaJIbHOrO, caJIOpOBOro MaCeJI, MaCJIa
KaHOJIa. 3TH >Ke MaCJIa MOryT npHMeHSlTbC.H HapY>KHO.
245

He CJle.n;yeT yrr01pe6JUITh OCTaJIhHhle paCTHTeJlhHhIe MaCJIa,
B TOM 1:IHCJIe OJIHBKOBoe.
4llR llapY:HCHOlO npUMellellWl MO:>KeT 6hITh HCrrOJIh30BaHO KYH-
:>KyrHoe MaCJIO.
B MaCllO MO:HCHO oo6aellRmb Pll3JlU1/,llbl.e mpa6bl. Tor.ll.a 1.1eJIHTeJlh-
HhIe cBoikTBa MaCJIa 060raniTCH 1.1eJIHTeJIhHhIMH cBoikTBaMH pac-
TeHHM. TaKIIM 06pa30M BhI rrOJIY1:lHTe rOpa3.l1.0 60JIee mpq,eKTHBHoe
cpe.n;CTBO H .n;06heTeCh 60JIhWerO ycrrexa.
Y MeHHe CMeWHBaTh MaCJla H TpaBhI ,l{JlH 1.1eJIHTeJIhHOM pa60ThI -
HaCTOHIl(ee HCKyCCTBO. L{JIH 3Toro He06xo.ll.HMO npOMTH cneQHaJIh-
HYIO rro.n;roToBKY H HaY1:lHThCH nOHHMaTh aIOpBe.n;H1:IeCKHe 3HeprIIH
MaCeJI II TpaB.
OlpOMllY'KJ pOllb e MaCCa:JICe mpa'KJm afjJupllble MaClla. OHH 06-
Jla,n:aIOT rrpHHTHbIM apOMaTOM II OKa3hIBaIOT 6J1aroTBopHoe .lI.eM-
CTBHe Ha Bce opraHhI 1:IYBCTB. BhI MO:>KeTe .lI.06aBJIHTh 3q,IIpHhIe
MaCJIa B MaCJIO .n;JIH MaCCa:>Ka XOTH 6hI pa,n:II O.ll.HorO apOMaTa. O.ll.-
HaKO OHII 06J1a.n;aIOT II 1.1eJIe6HhIMH CBoMcTBaMH, rrOCKOJIhKY HB-
JIHIOTCH BhICOKOKOH1.1eHTpHpOBaHHhIMH. HcnOllb30eamb afjJupllble
MaClla clleoyem e 01/,ellb Ma.J/.blX KOllU1/,eCmeax - 1-2 Ka1lJlU. Hx
MO:>KHO HaHOCHTh HerrOCpe.ll.CTBeHHO Ha TeJIO, a MO:>KHO pa3BO.ll.HTh
B KOH1.1eHTpa1.1HH 20 KaneJIh MaCJla Ha 100 MJI BO.ll.hI HJlH MaCJlH-
HOM OCHOBhI. 06paIl(aThCH C 3q,HpHhIMH MaCJlaMH CJIe.ll.yeT 01:leHh
OCTOpO:>KHO, oc06eHHo C TaKHMH CHJIhHhIMH, KaK, HarrpHMep, 3B-
KaJIHrrTOBOe MaCJIO.
MHorHe JIIO.n;H, nOTepHB Bepy B 0q,H1.1HaJIhHYIO Me.ll.HIJ;HHY, Ha1:lH-
HaIOT eCTh KHJIOrpaMMaMII rJIHHY HJIH H3HypHIOT CBOM Kmne1:lHHK
KJlH3MaMH, a B HTore K 0q,H1.1HaJIhHOM Me.n;IIIJ;HHe H 06paIl(aIOTCH,
rroToMY 1:ITO BepHTh CTaHOBIITCH He BO 1:ITO. AlOpBe,lJ,H1:IeCKIIe Me-
TO.n;hI 01:lHIl(eHHH (3JIeMeHThI rraH1:IaKapMhI) BhIcoK03<l><t>eKTHBHhI.
Ho HX MO:>KHO rrpIIMeIDITh TOJIhKO nOCJIe COOTBeTCTBYIOIl(eM rro.ll.-
roTOBKH OpraHH3Ma. L{JIH Toro 1:IT06hI 01:lHCTHTeJlhHhIe rrp01.1e.n;yphI
rrpOlliJIH rJIa,n:KO II .aeMCTBHTeJIhHO 01:lIICTHJlH opraHH3M, a He Hapy-
llIHJlH eIl(e 60JIhWe ero pa60ry, Ha,n:O XopOWO rro.n;rOTOBHThCH. 3TO
.n;eJIaeTCH C rrOMOIl(hIO rrpOIJ;e.ll.YP rrypBaKapMhI - npeoeapUmellb1l0-
lO npOMaCllUlJalIWl.
246

TIpoMaCJUIBaHlIe .lI.eJIaeTCH ,ZJ,.1UI TOro, tJTo6bI IIIJIaKII KaK no Mac-
JIY. C.lI.BIIHYJIIICb 1I3 CBOIIX 3aJIe>KeM B >KlIpOBOM II COe.ll.lIHIITeJIbHOM
TKaHHX II nepeMeCTIIJIIICb K MeCTaM eCTeCTBeHHoro BbIBe.ll.eHIIH,
npe>K.lI.e Bcero K KIIIIIetJHIIKY, a TaK>Ke K KO>Ke H nOtJKaM. TOJIbKO
nOCJIe 3Toro MO>KHO nepeXO.ll.lITb K IICnOJIb30BaHlIIO K7III3M, rJIIIHbI
II .lI.PyrlIx alOpBe.ll.lItJeCKlIX MeTO.ll.IIK. TIpoMaCJIIIBaHlIe nOJIO>KII-
TeJIbHO BJIIIHeT Ha opraHlI3M y>Ke caMO no ce6e. 3TO 3<p4>eKTIIBHbIM
OMOJIa>KIIBaIOInIIM MeTO.ll., ycnoKalIBalOInIIM .lI.OIIIY BaTa, CHlIMalO-
IIU1M 60JIlI B CYCTaBax, YJIYtJIIIalOInIIM nmueBapeHlIe.
BbI.lI.eAAIOT BHyrpeHHee II BHeIIIHee npOMaCJIIIBaHlIe. 06a BII-
.lI.a npOMaCJIIIBaHIIH Heo6xo.ll.lIMbI .lI.JIH KatJeCTBeHHoro OtJmneHIIH.
BHYTpeHHee npOMaCJIIIBaHlIe npOBO.ll.HTCH C IICnOJIb30BaHlIeM Ton-
JIeHOrO MaCJIa (rlI, IIJIII rxlI), nOCpe.ll.CTBOM nplIeMa MaCJIa tJepe3
pOT IIJIII B BlI,lJ,e K7III3MbI. MbI paCCMOTplIM nplIeMbI BHeIIIHero npo-
MaCJIIIBaHIDI, BbIITOJIHHIOWerOCH C nplIMeHeHlIeM paCTIITeJIbHbIX
MaCeJI.
B1teul1/,ee npOMaCJlUea1tue 3aK7IIOtJaeTCH B HaHeceHlI1I MaCJIa Ha
KO>KY (MaCJIHHbIM MaCCa>K). HHTeHCIIBHOCTb npoe.ll.yp onpe.ll.eJIH-
eTCH KOHCTIITyn:lIeM tJeJIOBeKa. TaI<, JIIO.lI.HM TlIna BaTa peKOMeH.lI.Y-
IOTCH HalI60JIee .lI.OJIrlIe II IIHTeHCIIBHbIe npOe.ll.ypbI, a JIIO.lI.HM TlIna
Kanxa, Hao6opoT, nOJIe3HbI KopoTKlIe npOe.ll.ypbI C He6oJIbIIIOM
CIIJIOM B03.l1.eMCTBIIH.
PaccMoTplIM MaCJlR.1tblU CaMOMaCCa:JIC. HapY>KHOe npOMaCJIIIBa-
HlIe IIMeeT eHHOCTb He TOJIbKO KaI< O.ll.Ha 1I3 nO.ll.roToBIITeJIbHbIX
npoe.ll.yp nypBaI<apMbI, HO II KaK caMOCTOHTeJIbHa5I alOpBe.ll.HtJe-
CKa5I npoe.ll.ypa, KOTOpa5I npOBO,lJ,HTCH C 06IneYKpenJIHIOweM, JIe-
tJe6HOM HJIII KOCMeTlItJeCKOM eJIblO.
Pa3JIlItJalOT 13 BII.lI.OB HapY>KHOrO npOMaCJIHBaHHH:
A6XbR.1tla - 3TO alOpBe.ll.lItJecKIIM MaCJIHHbIM MaCCa>K Bcero TeJIa.
TIpHMeHHeTCH,lJ,JIH IIHTeHclIBHoro BbIBe.lI:eHHH TOKCHHOB H30pra-
HH3Ma. A6x'bHHra MO>KeT BbIITOJIHHTbCH C eJIbIO np<><pIIJIaI<TIIKH,
npOMaCJIHBaHHH HJIH JIeqeHIIH. OT eJIH npOe.lI:ypbI 3aBlIClIT ee
.lI.JIIITeJIbHOCTb H IIHTeHCHBHOCTb. MaKCIIManbHa5I .lI.JIIITeJIbHOCTb
H HHTeHCIIBHOCTb npoe.ll.yp npH .lI:Hc6a.JIaHcax BaTa-.lI.OmH, MHHH-
ManbHa5I - npH .lI.lIc6anaHcax .lI.OIIIII Kanxa. TIplI OqeHb rJIy60KHx
.lI:lIc6anaHcax Kamm a6X'bHHra Boo6we npOTHBonOKa3aHa.
247

.l{JIHTeJIbHOCTb npOu;eypbI a6X'MIHra OKOJIO 1,5 qaca. Mac-
Ca1KHbIe BHJKeHH1I BbITIOJIH1IIOTC1I B HanpaBJIeHHH cBepxy BHH3
C JIerKOM HJIH cpeHeM HHTeHCHBHOCTbIO. TIpOBoMT npou;eypy 2-
4 MaCCaJKHCTa. TIpou;eypbI npOBO1IT B TeqeHHe 1-4 Hee.nb. ,lLn1l
OMOJIOJKeHH1I peKoMeHyeTc1I npOBOHTb 6-7 KYPCOB ,l(JIHTeJIbHO-
CTblO 2 Hee.nH B ro.
B AOMaWHHX YCAOSHJlX a6XbJlHry MO)f(HO BblnOAHJlTb caMO-
crOHreAbHO B ynpou.ceHHOM BapHaHTe. AB)f(e ynpou.ceHHblR
sapHaHT ABeT xopOWHe KOCMeTw.,eCKHe H 03AOpoBHTeAbHble .
pe3YAbTaTbI. MacAo AOJ\)f(HO 6b1Tb TenJ\blM HAH rOpJl"lHM. ANl
mnos Kanxa H BaTa nOAXoAHT KYH>KyTHOe MaCAo, AAJl THna
nHTTa - OAHBKOBoe. ECAH KYH>KyTHoro MaCAa HeT, TO HCnOAb-
3yeTcJI OAHBKosoe AAJl Bcex mnos. nepeA npHMeHeHHeM Mac-
AO CAeAyeT nOAorpeTb Ha BOAJIHOO 6aHe.
.
MaccaJK a6X1>1IHra npOBOHTC1I nepe OTXO,l(OM KO CHY.
B nOMem:eHHH OJIJKHO 6bITb TenJIO. .l{JIHTeJIbHOCTb OHOM npo-
lleypbI ,l(OMamHeM a6XMIHrH He perJIaMeHTHpyeTcSI, opHeHTH-
pOBaTbCSI u;eJIeC006pa3HO Ha CBOH om:ym:eHH1I - ,l(OJIJKHO 6bITb
Om:ym:eHHe KOMopTa. TIoCJIe MaCCaJKa HYJKHO 3aBepHYTbcSI
B 60JIbWOe TenJIOe nOJIOTeHu;e Ha 15-20 MHHYT, nOCJIe qero no-
JIe3HO nporpeTbCSI B TenJIOM BaHHe. H3JIHWKH MaCJIa Hao ya-
JIHTb C nOMom:blO TKaHH. TIoCJIe BaHHbI HYJKHO JIeqb cnaTb B
TenJIYIO nOCTeJIb. HHqeM 3aHHMaTbC» nOCJIe TaKoro MaCCaJKa He
CJIe,l(yeT.
BOJIOCbI yrpOM MOJKHO npoMbITb maMnYHeM. .l{JI» TeJIa MOIOm:He
cpecTBa JIyq:me He npHMeHSlTb - OCTaTOqHO npoCTO npHHSlTb
BaHHY C TenJIOM qHCTOM BOOM.
A6X1>>>Hry HeJIb3S1 BbITIOJIH»Tb BO BpeMSI 060CTpeHHM KaKHX-
JIH60 3a6oJIeBaHHM.
.l{JI» Tex, KTO nJIaHHpyeT npaKTHKOBaTb a6X1>>>Hry B OMamHHX
YCJIOBH»X peryJI»pHO, peKOMeH,l(yeTC» TaKOM peJKHM: B nepBbIM pa3
a6X1>>>Hra npOBO,lJ,HTC1I 3 -1 0 HeM no,l(p», a B aJIbHeMmeM 1 pa3
B 10 HeM.
248

OCTarrbHbIe BH.ZJ:bI HapYX<HOrO npOMaCJIHBaHIUI BP».n; JIH MOryT
6bITb npOBe.n;eHbI CaMOCTO»TeJIbHO .n;OMa, n03TOMY OrpaHHqHMC»
HX nepeqHCJIeHHeM.
YH..MapOaUa - rJIy60KHM MaCJI»HbIM MaCCa)K Bcero TeJIa. Mac-
Ca)KHbIe ,lJ,BH)KeHH» HHTeHCHBHbIe, B HanpaBJIeHHH CHH3Y BBepX.
Mapaa'Ha - rJIy60KHM MaCJI»HbIM Macca)K BCerO TeJIa. Macca1K-
HbIe .n;BH)KeHH» HHTeHCHBHbIe, B HanpaBJIeHHH cBepxy BHH3.
IIaaazxama - MaCJI»HbIM MaCCa)K CTOn, OKa3bIBaIOW;HM 06w;e-
yKpenJI»IOw;ee, JIeqe6HOe H npOMaCJIHBalOw;ee .n;eMCTBHe.
ya6apmxaUa - HHTeHCHBHbIM MaCJI»HbIM MaCCa1K, KOTOpbIM BbI-
nOJIH»eTC» npOTHB poCTa BOJIOC. CnOc06cTByeT pa3rJIa)KHBaHHIO
MOPW;HH, OMOJIO)KeHHIO KO)KH, OQHw;eHHIO KO)KHbIX nop, YCTpaH»eT
.n;Hc6arraHC .n;OWH TIH1'Ta (TOQHee Cy6.n;01lIH Dxpa.n:)KaKa IIHTTbI).
JIena - HaHeceHHe Ha TeJIO MaCJI»HHCTbIX naCT C l1eJIbIO npOMac-
JIHBaHH». Pa3JIHQalOT TPH BH.ZJ:a JIenbI: nparrena - HCnOJIb3yroTC»
)KH.n;KHe H OXJIaJK,l(aIOIlJ;He naCTbI; npa.n:exa - HCnOJIb3YIOTC» rycTbIe
)KHpHbIe naCTbI OXJIa)K.n;alOw;ero HJIH corpeBaIOw;ero CBOMCTBa; arre-
na - HCnOJIb3YIOTC» naCTbI npOMe)KyrOQHOM KOHCHCTeHI1HH. JIena
npHMeH»eTC» B OCHOBHOM npH .n;Hc6arraHcax TIHTTbI H KarrxH. IIa-
CTbI MO)KHO HaHOCHTb KaK Ha Bce TeJIO, TaK H Ha OT.n;e.nbHbIe 30HbI.
CaM.6axaua - HaHeceHHe MaCJIa He)KHeMIIIHMH npIDITHbIMH
npHKOCHOBeHIDIMH.
flapuweKa - npOMaCJIHBaHHe MOJIOKOM HJIH MaCJI»HHCTbIMH
cy6cTaHI1ID1MH.
FauiJyUla - npOMaCJIHBaHHe nOJIOCTH pTa npH np06JIeMax B 06-
JIaCTH .n;eceH, He6a, »3bIKa.
A,WUlU mapnaua - npOMaCJIHBaHHe rJIa3.
Mypaxa maWla - npOMaCJIHBaHHe rOJIOBbI.
Kapllanypaua - npOMaCJIHBaHHe YIIIeM. 06bIQHO MaCCHpYT
TOJIbKO YWHbIe paKOBHHbI, HO npH np06JIeMax C opraHOM CJIyxa
B03MO)KHO 3aKanbIBaHHe JIeQe6HOrO MaCJIa B YIIIH.
A6azaxa1U1. - npOMaCJIHBaHHe B BaHHe C MaCJIOM HJIH MOJIOKOM.
IIpoBo.n;HTc» pe.n;KO H3-3a OQeHb 60JIbIIIOro pacxo.n;a JIeQe6HbIX Be-
w;eCTB.
BHJ.1MAHJ.1EI HHKOrA,a He 3aKBnblsaHTe S rAB3B H YWH sell.{e-
crSB, CSoHcrSB KOTOpblX SaM HeH3SecTHbI.
.
249

Oco6o OTMeTIfM npOn;e,n;yPY UlupoiJxapa - KaneJIbHbIH MaCCaJK
TenJIbIM MaCJIOM 06JIaCTIf JI6a (nplfMemleTCH AJlH 060CTpeHlfH YMa
If ':IYBCTB).
CnOC06blllapY:J/C1l0l0 npo.MaCJlUeallUR:
. ':IaCTIf':lHbIH MaCCaJK;
. MaCJIHHble annJIIfKan;lflf;
. nOJIHbIH MaCCaJK.
lJaCmUtmblU .MaCCaJIC IfCnOJIb3yeTcH B OCHOBHOM ,l{JIH JIIO,n;eH TIf-
na Kanxa rum nplf ,n;lfc6aJIaHCaX Kanxlf, a TaK:>Ke ,n;.illI CaMOMaCCa-
:>Ka. ECJIIf npon;e,n;ypa BbIIlOJIHHeTCH KaK caMOMaCCaJK, ee peKOMeH-
,n;yeTcH npOBO,n;IfTb YTPOM If nepe,n; CHOM.
MaCClfpYIOTCH CTonbI, JIa.zJ;OHIf If YIlIHble paKOBIfHbI. IIplf npo-
6JIeMaX C BOJIOCaMIf, TaKIfMIf KaK 06JIbICeHlfe, paHHHH ce,n;IfHa, JIOM-
KOCTb If CYXOCTb BOJIOC, MO:>KHO BbIIlOJIHHTb If MaCCaJK rOJIOBbI.
MaCJl.Rllble anrutUlwu,uU HanOMIfHalOT KOMIIpeCCbI. ArrnJIIfKan;1f1f
MO:>KHO ,n;eJIaTb Ha BCIO nOBepXHOCTb TeJIa IfJIIf Ha OT,n;eJIbHble o6JIa-
CTIf. IIepe,n; nplfMeHeHlfeM MaCJIO HY:>KHO no,n;orpeTb ,n;o KOM4>OPT-
HOH TeMrrepaTypbI.
B xo,n;e nOJl1l0l0 .MaccaJICa rrpOIf3Bo,n;IfTCH npOMaCJIIfBaHlfe Bcero
TeJIa. IIplf rrpOBe,n;eHIfIf rrOJIHOrO MaCJIHHoro Macca:>Ka IfCnOJIb3yeT-
CH O':leHb MHOro MaCJIa. Ha o,n;Horo ':IeJIOBeKa cpe,n;Hero Beca If pOCTa
MO:>KeT pacxo,n;OBaTbCH ,n;o 500 MJI MaCJIa. PYKIf MaCCaJKlfCTa KaK 6b1
KyrraIOTcH B MaCJIe, JIerKO CKOJIb3H no TeJIY. MacJIa MorYT IfCnOJIb-
30BaTbCH KaK ':IIfCTble (MoHoKoMnoHeHTHble), TaK If C 60JIbililfM KO-
JIIf':leCTBOM COCTaBJIHlOlI{lfX (MHoroKoMnoHeHTHble). B cpe.n;HeM Ha
O,lI,HY rrpOn;e,lI,YPY 3aTpa':lIfBaeTCH OKOJIO 1,5 ':Iaca, eCJIIf MaCCaJK BbI-
nOJIHHeT O,ZJ;lfH MaCCa:>KIfCT.
IIpueMbl .MaccaJICa:
. MHrKO If nOBepXHOCTHO;
. MHrKO If rJIy6oKo;
. IfHTeHCIfBHO If rJIy6oKo.
npHeMbi cnopTHBHoro MaCCCDKa H MaHYaAbHOH TepanHH B AaH-
HOM CJ\}"Iae npoTHBOOOKa3aHbll
06R3aTeAbHO MaCCHpyeTcR BOAOCHCTaR "IaCTb rOAOBbi.
.
250

)/(eHlltHHaM MaCCa>K BbinOAHJleTCR B HanpaBAeHHH CBepxy
BHH3 - OT rOAOBbl K JlroAHl..(aM, My>KI.IHHaM, Hao60poT, - B Ha-
npaBAeHHH CHH3Y BsepX. Macca>K PYK BCerACI npOBOAHTCR OT
nAel.la K AMOHH, a MacCa>K Hor - OT Ta3a K crone.
.
IIpH rmIepTOHHqeCKOH 60JIe3HH MaCCIDK CJIe,n;yeT ,n;eJIaTb Wlr-
KHMH ,n;BJI)KeHHSlMH cBepxy BHH3. a npH rnnOTOHHH - Ha060poT,
CHH3Y BBepx, HHTeHCHBHbIMH ,n;BH)KeHHSlMH.
IIOJIHbIH MaCCIDK MO)KHO BbIllOJIIDITb ,n;eTSlM C MJIa.zI;eHqeCKoro
B03paCTa, HO ,n;JISI 3Toro Tpe6YlOTCSI oc06bIe HaBbIKH MaCCIDKHCTa H
CneU;HaJIbHbIe ,n;eTCKHe MaCJIa.
B pe3YJIbTaTe npaBHJIbHOrO npOBe,n;eHHSI HapY)KHOrO npoMaCJIH-
BaHHSI KO)Ka CTaHOBHTCSI 6JIecTSlII.teH, MSlrKOH, rJIa.zI;KOH, npoxo,n;slT
60JIH B CYCTaBax, HCqe3aeT MeTeopH3M, KaJI MO)KeT 6bITb MaCJISlHH-
CTbIM. OII.tYII.taeTCSI npl1.1IHB CHJI HJIH HCTOMa, rJIa3a 6JIeCTSlT.
II060qHbIe SlBJIeHHSI npH HapY)KHOM npoMaCJIHBaHHH B03HHKa-
lOT OqeHb pe,ZJ;KO, B CBSl3H C HenpaBHJIbHbIM HJIH qpe3MepHO HHTeH-
CHBHbIM MaCCIDKeM. ECJIH npou;e,n;ypa npoBe,n;eHa C He,n;ocTaTOQHOH
HHTeHCHBHOCTblO, n060QHbIX SlBJIeHHH He 6bIBaeT. IIpH CJIHllIKOM
HHTeHCHBHOH npou;e,n;ype MorYT OTMeQaTbCSI rOJIOBOKpY)KeHHe,
CJIa60CTb, 60JIH B MbIllIu;ax H cYCTaBax, nOBbIllIeHHoe apTepHaJIb-
Hoe H BHYTpHQepenHOe ,n;aBJIeHHe, ,n;pyrHe npOSlBJIeHHSI ,n;Hc6aJIaH-
ca BaTbI. LtJISI CHSITHSI CHMnTOMOB HCnOJIb3yeTcSI BaHHa C OTBapoM
TpaB, 6a.7IaHCHpYIOII.tHX BaTY. IIpou;e.n;ypbI MO)KHO B0306HOBJISlTb
TOJIbKO nOCJIe HOpMaJIH3aU;HH COCTOSlHHSI.
ECJIH cy6CTaHU;HH MSI npOMaCJIHBaHHSI no,n;06paHbI HenpaBHJIb-
HO. MorYT B03HHKHYTb aJIJIeprnQeCKHe peaKU;HH, )K)KeHHe HJIH 3Y,n;
KO)KH, TOlliHOTa H pBOTa, 60JIH B cycTaBax. roJIOBOKpY)KeHHe. IIpo-
u;e.n;ypy He06xo,n;HMo npepBaTb ,n;o HCQe3HOBeHHSI CHMnTOMOB, a
CneU;HaJIHCT ,n;OJI)KeH nepeCMOTpeTb CBOH Ha3HaQeHHSI.
LtJISI TOro QT06bI 3aKpenHTb ,n;OCTHrHYTbIH nOJIO)KHTeJIbHbIH
pe3YJIbTaT npOMaCJIHBaHHSI, eCJIH OHO He SlBJISleTCSI nYPBaKapMOH
nepe,n; OQHII.teHHeM, B TeQeHHe 2 MeCSlu;eB HY)KHO C06JIIO,n;aTb orrpe-
,n;eJIeHHbIH pe)KHM. CrraTb MO)KHO TOJIbKO HOQblO. IIpoCbIIIaTbCSI xo-
pOlliO C BOCXO,n;OM COJIHu;a, a JIO)KHTbCSI crraTb paHO. YTpOM H nepe,n;
CHOM Ha.zI;O cOBepllIaTb OMOBeHHe. <PH3HQeCKHe H 3MOU;HOHaJIbHbIe
251

HarpY3KH HYJKHO no B03MOJKHOCTH CBeCTH K MHHHMYMY. PeKOMeH-
.ZJ:yeTcH n060JIbllIe HaX0.ZJ:HTbCH Ha CBeJKeM B03.l{yxe, HO H36eraTb
CKB03HHKOB. HeJKeJIaTeJIbHbI nepeOXJIaJK,lf,eHHH, neperpeB, npHMble
COJIHe':lHble JIyqH. TIHTaHHe .ZJ:OJIJKHO 6b1Tb TaKoe JKe, KaK H BO Bpe-
MH npOMaCJIHBaHHH. HeJIb3H ynoTpe6JIHTb npO.ZJ:YKTbI, BbI3bIBaIO-
:W;He 3anopbI, a TaKJKe HeCBeJKYIO, JKapeHYIO H CYXYIO nH:W;Y. TIHTb
MOJKHO TOJIbKO CBeJKYIO TenJIYIO KHnH':IeHYIO BO.ZJ:Y. TIepe.ZJ: CHOM no-
JIe3HO BbIIlHTb CTaKaH TenJIoro 06e3JKHpeHHoro MOJIOKa C .ZJ:06aBJIe-
HHeM HM6HPH, KOpHIJ;bI, KYPKYMbI HJIH llIa<ppaHa. Ha,Zw H36eraTb
rpOMKOH MY3bIKH, neHHH, llIYMa, .ZJ:OJIrHX pa3roBopoB, KYpeHHH H
.ZJ:Pyrnx HHTOKCHKaIJ;HH, ':Ipe3MepHOH ceKCYaJIbHOH aKTHBHOCTH.
.':r. ..!; ...t.
.....e. ;.-- ........
-... (' ) ""'"..;;:0 

"
w-
3<1>It1PHbiE MACAA
3qmpHbIe MaCJIa npell.CTaBJI5IIOT C060H naxyq)'10 CMeCb :>KHlI.KHX
JIeTY':IHX Beru;eCTB, BbIlI.eJIeHHblX H3 paCTHTeJIbHbIX MaTepHaJIOB.
l{JIH BbIlI.eJIeHH5I rrpHMeH5IIOTC5I pa3JIH':IHbIe MeTOll.bI: lI.HCTHJIJI5I-
I.I;H5I, aKCTpaKI.I;H5I, rrpeCCOBaHHe. EOJIbllIHHCTBO aqmpHblX MaCeJI
XOpOlliO paCTBOpHMbI B 6eH3HHe, aqmpe, JIHrrHlI.aX H :>KHpHbIX MaC-
JIaX, BOCKaX H O':leHb rrJIOXO paCTBOpHMbI B BOll.e. PaCTBOpHMOCTb
aqmpHbIx MaCeJI B CrrHpTe BO MHOrOM 3aBHCHT OT ero KperrOCTH H
cyru;ecTBeHHo YMeHbllIaeTCH B rrpHCYTCTBHH BOll.bI.
3qmpHbIe MaCJIa HCrrOJIb3YIOTC5I KaK Mell.HltHHCKHe rrperrapaTbI,
JIeKapCTBeHHbIe Cpell.CTBa, rrHru;eBbIe apOMaTH3aTOpbI, KOMrrOHeHTbl
rraP<PIOMepHbIX H KOCMeTH':IeCKHX Cpell.CTB, paCTBOpHTeJIH, cpell.-
CTBa lI.JI5I apOMaTeparrHH. OHH lllHpOKO paCrrpOCTpaHeHbl B paCTH-
TeJIbHOM MHpe, paCCMOTpHM HX OCHOBHble <PYHKI.I;HH.
3<pHpHbIe MaCJIa aKTHBHO Y':IaCTBYIOT B 06MeHHbIX rrp0I.I;eCCaX,
rrpoTeKalOru;Hx B paCTHTeJIbHOM OpraHH3Me. n pH HCrrapeHHH OHH
OKYTbIBalOT paCTeHHe cBoeo6pa3HOH «rrOll.YllIKOH, YMeHbllIa5I
TerrJIOrrpOHHI.I;aeMOCTb B03l1.yxa. 3TO rrpell.OXpaH5IeT paCTeHH5I OT
':Ipe3MepHoro HarpeBaHH5I )lHeM H rrepeOXJIa:>KlI.eHHH HO':lblO. 3<pHp-
HbIe MaCJla MOrYT nperrHTCTBOBaTb 3apa:>KeHHIO paCTeHHH 60JIe3-
HeTBOpHblMH rpH6aMH H 6aKTepH5IMH.
COCTaB a<pHpHbIX MaCeJI 3aBHCIIT OT BH)la paCTeHHSl, rroro,l{HbIX
YCJlOBHH B roll. c6opa, YCJlOBHH xpaHeHlm CbIpbH, crroco6a H3B.7Ie':leHHH
253

aqmpHbIx MaCeJI, a TaK)Ke Hepe.n:KO OT .n:JIlfTeJIbHOCTIf If YCJIOBIfH
xpaHeHIfH.
BaJKHO rrOMHIfTb 0 Heo6xo,lJ;IfMbIX Mepax 6e30rraCHOCTIf. 3qmp-
HbIe MaCJIa OKa3bIBaIOT Mo-rnHoe ,lJ;eHCTBlfe, rroaTOMY 06pa-rnaTbCH
C HIfMIf CJIe,lJ;yeT OCTOpO)KHO.
HHKorACl He HaHOCHTe 3cJmpHoe MaCAO Ha KOJK}' B "IHCTOM BM-
Ae - TOl\bKO pa36aBHB era 6a30Bb1M MaCAOM. nOCl\e KOHTaKTa
C MaCAOM HeMe,tJ,t\eHHO O"lHCTHTe KOJK}'. He npHHHMaHTe 3cJmp-
Hoe MaCl\O BHYTpb, TaK KaK OHO MO)l(eT Bbl3BaTb CHl\bHOe OT-
paBl\eHHe.
XpaHHTe MaCAO B MecTax, He,tJ.OCTynHbIX MR AeTeiii H )l(HBOT-
HblX. 6eperHTe rl\a3a OT nona,tJ.aHHJI 3CPHpHblX MaCel\. B CA)"'Iae
nona,tJ.aHHJI B rI\B3a HI\H CAH3HCTylO 3cpHpHoro MaCAa HeMe,tJ.-
l\eHHO npoMoiiire 3TOT Y"laCTOK 60l\bWHM KOI\H"IecTSOM BOAbl H
06paTHTeCb K Bpa"lY. nOK}/naHTe MaCAa TOl\bKO B npOBepeHHblX
H Ha,tJ.e)KHbIX ToprOBblX TO"IKax. Y6e,tJ.HTecb B COOTBeTCTBHH co-
Aep)l(HMoro 3THKeTKe. Cl\eAYUTe HHcrp)'KI..lHJIM Ha ynaKOBKe.
.
ECJIIf BbI rrpOXO,lJ;IfTe JIeqeHlfe Y roMeOrraTa, rrpOKOHCYJIbTHPYH-
TeCb Y Hero OTHOCIfTeJIbHO IfCrrOJIb30BaHlfH a4m:pHbIX MaceJI, TaK
KaK OHIf MOryT BJIIfHTb Ha pe3YJIbTaT JIeqeHIfH.
BHyTpeHHee rrplfMeHeHlfe a4m.pHbIX MaCeJI 06bIqHO ,lJ;OrrYCTIfMO
TOJIbKO B COCTaBe rrlflI.{eBbIX rrpO,lJ;YKTOB (HarrIfTKIf, KOH,lJ;IfTepCKlfe
1f3.n:eJIIfH) IfJIIf CrreUlfaJIbHbIX 4>apMaueBTlfqeCKIfX rrperrapaTOB (Ba-
JIIf,lJ;OJI, YKpOrrHa5I Bo.n:a).
IIoJIb30BaTbcH a4>lfpHbIMIf MaCJIaMIf B rreplfO,ll; 6epeMeHHOCTIf
Ha.n:o OqeHb OCTopmKHO, rrOCKOJIbKY HeKOTopbIe 1f3 HIfX MOryT
crrpOBOUlfpOBaTb BbIKIf,ll;bIID. IIplfMeHeHlfe B KOCMeTlfqeCKIfX ueJIHX
B Hepa36aBJIeHHOM Blf,l{e MO)KeT BbI3BaTb O)Kor KO)KIf.
CJIe.n:yeT 3HaTb 0 TOM, qTO rrplf HerrOJIHOM cropaHlf1f apOMaTH-
qeCKIfX BelI.{eCTB B pH.n:e CJIyqaeB B03MO)KHO 06pa30BaHlfe Bpe.n:HbIX
Be-rneCTB, B TOM qlfCJIe HeKOTopbIX KaHueporeHOB.
34>lfpHbIe MaCJIa rrplfMeHHIOTCH rrpeIfMy-rneCTBeHHO .n:JIH apo-
MaTlf3aUIflf rrlf-rneBbIX rrpo.n:YKTOB, HarrIfTKOB, 1f3,l1;eJIlfH 6bITOBOH
XIfMIfIf, B 4>apMaUeBTlfqeCKOH rrpOMbIIllJIeHHOCTIf, B Me.n:IfUIfHe
254

If apOMaTeparrlflf, a TaK)Ke KaK paCTBOplfTeJIIf (CKlfrrlf.n;ap). Apo-
MaTepanml rro.n;pa3YMeBaeT He TOJIbKO JIeqeHlfe apOMaTaMIf, HO If X
rrplfMeHeHlfe B COOTBeTCTBlf1f C npaBIfJIaMIf <papMaKoreparrlflf, TaK
)Ke, KaK rrplfMeHeHlfe .n;pyrlfX JIeKapCTBeHHbIX cpe.n;CTB. Oc06eH-
HO llIlfpOKO rrplfMemllOTCH 3<plfpHble MaCJIa l{IfTPYCOBbIX, MflTHOe
3<plfpHoe MaCJIO If CKlfrrlf.n;apbI, rrOJIyqeHHble 1f3 XBOHHbIX .n;epe-
BbeB.
3<plfpHble MaCJIa xapaKTeplf3YIOTCH llIlfpOqaHllIlfM crreKTpOM
61f0JIOrlfqeCKOH aKTIfBHOCTIf, rrplfqeM TOqKOH rrpWIO)KeHIfH .n;eH-
CTBIfH qaCTO HBJIHIOTCH 6POHXIf, I10qKIf, rreqeHb, qepe3 KOTopble OHIf
BbIBO.n;HTCH 1f3 opraHlf3Ma.
Ka'K08'bl OC1l08H'ble c8oucm8a 3qJUpll'blX .MaceJl?
. TIpoTIfBOBOCrraJIlfTeJIbHbIe (KaM<popa, BeTKIf pOMalliKIf arrTeq-
HOH, TpaBa TbICHqeJIIfCTHIfKa, KopHeBIfru;a .n;eBHCIfJIa If ,lI;p.).
. AHTIfMIfKp06Hble, 6aKTeplfl{If.n;Hble, aHTIfCerrTlfqeCKlfe (JIIfCTbH
3BKaJIlfrrTa, rrOqKIf TOrrOJIH, MaCJIO COCHbI, m03,l1;lfqHOe MaCJIO,
KopHeBIfru;a alfpa).
. Crra3MOJIlfTlfqeCKlfe (rrJIo.n;bI KOplfaH,lI;pa, JIIfCTbH MflTbI rrepeq-
HOH, l{BenGf pOMalliKIf aIlTeqHOH, rrJIo.n;bI YKporra oropO,ll;Horo If
,lI;p.).
. OTxapKIfBalOru;lfe (rrJIo.n;bI <peHXeJIH If aHlfca, rr06erlf 6arYJIb-
HIfKa, KopHeBlfIua .n;eBHCIfJIa, TpaBa qa6pel{a, TpaBa ,lI;YllIlfl{bI
If .n;p.).
. Y crrOKalfBaIOru;lfe (l{BeTKIf JIaBaH.n:bI, KopHeBIfru;a BaJIeplfaHbI,
TpaBa MeJIIfCCbI JIeKapCTBeHHOH If ,lI;p.).
. BOCCTaHaBJIIfBaIOru;lfe (xaMa3YJIeH l{BeTKOB pOMalliKIf arrTeq-
HOH).
. MOqeroHHble (rrOqKIf If JIIfCTbH 6epe3bI, rrJIO,ll;bI MO)K)KeBeJIbHIf-
Ka If ,lI;p.).
Ll.JIH rrpOIf3Bo.n;CTBa ;XPlfpHbIX MaCeJI rrplfMeHHIOT caMble pa3JIlfq-
HbIe paCTeHIfH. Te 1f3 HIfX, KOTopbIe cO,ll;ep)KaT BbICOKlfe KOHl{eH-
Tpal{1f1f JIeTyqlfX BelI!eCTB If 1lIlfpOKO IfCIIOJIb3YIOTCH Ha npaKTIfKe,
Ha3blBaIOT 3<plfpOMaCJIlfqHbIMIf paCTeHIfHMIf. 3<plfpHble MaCJIa 06-
pa3YIOTCH BO Bcex qaCTHX paCTeHIfM, HO KOJIlfqeCTBeHHoe pacrrpe-
.n;eJIeHlfe If X rro qaCTHM paCTeHIfH 06bIqHO HeO,ll;IfHaKOBO. JIIfCTbH,
255

I..1BeTKH, n01:lKH, nJIOAbI, KOpHHH KOpHeBHru;a HBJIHIOTCH B 60JIbllIHH-
CTBe CJIyqaeB MeCTOM HaH6oJIbllIerO HaKOnJIeHHH a<pHpHblX MaCeJI.
COAep)KaHHe a<pHpHbIX MaCeJI ,l{JIH pa3JIH1:IHbIX paCTeHHM MO)KeT
COCTaBJIHTb OT TbICH1:IHbIX AOJIeM npOI..1eHTa AO 5-6 %, a AJIH HeKO-
TOpblX BHAOB CblpbH, HanpHMep, 6YTOHOB rn03AH1:IHOro AepeBa -
OKOJIO 20%. Cyru;ecTBYIOT TaK Ha3blBaeMble BMeCTHJIHru:a a<pHpHbIX
MaCeJI - CneI..1li(lJIbHble 06pa30BaHHH B pa3JIH1:IHbIX opraHax pacTe-
HHM, B KOTOpblX HaKanJIHBalOTCH a<pHpHbIe MaCJIa.
Apo.MamepanUR - aTO 06JIaCTb 3HaHHM 0 MeTOAax H <POp Max
B03AeHCTBHH Ha OpraHH3M JIeTY1:IHX apOMaTHbIX Beru;ecTB, no.ny-
1:IaeMbIX H3 pa3HbiX 1:IaCTeH paCTeHHH C npHMeHeHHeM pa3JIH1:IHblX
<pH3H1:IeCKHX H <pH3HKO-XHMH1:IeCKHX MeTOAoB. Cyru;ecTByeT APY-
roe OnpeAeJIeHHe, 60JIee T01:lHoe: apO.MamepanUR - aTO 06JIaCTb
3HaHHH 0 MeToAax H <popMax XOJIHCTH1:IeCKoro (ueJIOCTHoro) B03-
AeHCTBHH a<pHpHbIX MaCeJI H Apyrnx JIeTyqHx apOMaTHblX Beru;ecTB
Ha opraHH3M.
TepMHH «apOMaTepanHH COCTaBJIeH H3 CJIOB apOMaT H Te-
panHH, 3Aecb nOApa3YMeBaeTcH «JIe1:leHHe apOMaTaMH. C1:IHTa-
eTCH, 1:ITO nOHBJIeHHIO Ha CBeT apOMaTepanHH KaK HanpaBJIeHHH
MeAHUHHbI nOMor CJIY1:laM. Pa60TaH B JIa60paTopHH, <ppaHI..1Y3CKHM
nap<pIOMep H XHMHK faTTe<pocce CHJIbHO 06)KerCH H OKyHYJI 060-
)K)KeHHYIO PYKY B HaXOMru;eeCH pHAOM a<pHpHoe MaCJIO JIaBaHAbI.
PaHa 6bICTpO 3a)KHJIa. 3TOT <paKT 3aCTaBHJl XHMHKa npHCTaJIbHee
B3r JIHH)'Tb Ha a<pHpHbIe MaCJIa.
ApoMaTepanHH OTHOCHTCH K aJIbTepHaTHBHoH MeAHI..1HHe, HapH-
AY C roMeonaTHeM, <pHToTepanHeM, HaTyponaTHeM, TpaBOJIe1:leHHeM
H T. n. B ApeBHHe BpeMeHa cyru;eCTBOBaJIa JIHllIb HapOAHaH MeAH-
I..1HHa, KOTOpaH CJIY)KHJla 1:IeJIOBe1:leCTBY Ha npOTH)KeHHH TbICH1:IeJIe-
THM. B COBpeMeHHOM MHpe C pa3BHTHeM <papMaI..1eBTH1:IeCKOM npo-
MblllIJIeHHOCTH OHa nepelliJIa B pa3pHA aJIbTepHaTHBHbIX, TO eCTb
HeTpa.zJ:HI..1HOHHbIX C T01:lKH 3peHHH COBpeMeHHblX Bpa1:leM. TeM He
MeHee y <pHTOTepanHH H HapOAHOH MeAHI..1HHbI OCTaJIOCb MHoro
npHBep)KeHueB. COBpeMeHHaH Me)lHUHHa BbIHY)I(l[eHa C aTHM C1:IH-
TaTbCH, H npenapaTbl C HCnOJIb30BaHHeM paCTHTeJIbHOrO CbIpbH
OCTalOTCH B apCeHaJIe <papMaKOTepanHH.
256

Ha'llfHaH C 1920-x ro,lJ;OB TepMIfH a<plfpHble MaCJIa IfHOr,lJ;a He-
KOppeKTHO rrepeHOCSIT If Ha IfCKYCCTBeHHble IfJIIf CIfHTeTlf'leCKlfe
rrpO,l{YKTbI (apOMaTIf3aTOpbI), C03,lJ;aHHble B XIfMlf'leCKIfX JIa6opa-
TOpIfSlX, If Ha HaTypaJIbHble, KOTOpble rrOJIY'IaIOT 1f3 paCTeHIfH C MC-
rrOJIb30BaHlfeM <p1f3If'leCKlfX MeTO,lJ;OB. 3TO CBSl3aHO C pa3BIfTlfeM
rrap<pIOMepHOH XIfMIfIf, KOTOpaH HayqlfJIaCb IfMIfTlfpOBaTb apOMa-
TbI KOHI.1eHTplfpOBaHHbIX JIeTY'IIfX BeII.tecTB, rrOJIyqaeMbIX 1f3 pac-
TeHIfH. B aHrJIIfHCKOM Sl3bIKe, ,lJ;JISI TOro 'IT06bI O,lJ;HO rrOHSlTlfe He
rrO,lJ;MeHSlJIOCb ,lJ;PyrnM, CYII.teCTBYIOT CrreI.1lfaJIbHbIe 0603Ha'leHIfSi.
TepMIfH essential oils IfCrrOJIb3yeTcSI ,l{JISI 0603Ha'leHlfSi HaTY-
paJIbHbIX a<plfpHbIX MaceJI. I1cK}'ccTBeHHo C03,lJ;aHHble a<plfpHble
MaCJIa Ha3bIBaIOT «fragrances oils «<apoMaTIf'leCKlfe MaCJIa, TO
eCTb apOMaTIf3aTopbI). B PYCCKOM Sl3bIKe ,lJ;JISI aTIfX rrpO,lJ;YKTOB He-
,lJ;06pOCOBeCTHble rrpO,l{aBI.1bI IfHOr,lJ;a IfCrrOJIb3YIOT O,lJ;IfH TepMIfH -
a<plfpHble MaCJIa, 'ITO He TOJIbKO rrOpOjKLJ:aeT rrYTaHIfI.1Y, HO H MO-
>KeT cepbe3HO HaBpe,l{HTb 3,lJ;OpOBblO BO BpeMSI apOMaTeparreBTIf'le-
CKOH rrpaKTHKH.
I1CK)'CCTBeHHO C03A,aHHbIe «3cpHpHbIe MaCAa» no XHMH"IecKOMY
COCTaBY 06b1"1HO He HMelOT HHl.lero o6ucero C HarypaAbHblMH.
I1x pOAHHT HCKAIO"IHTeAbHO apOMaT. lITo6bl OTAH"IHTb Hary-
paAbHble MaCAa OT HCK)'CCTBeHHblX apOMaTH3aTOpOB, BBeAeHO
npaBHAO: Bce HarypaAbHble 3l/JHpHble MaCAa AONKHbI HMeTb
60TaHH"IecKoe Ha3BaHHe paCTeHHJI, H3 Koroporo OHO nOAY"Ie-
HO. HanpHMep, ecAH B Ha3BaHHH 3cpHpHOro MaCAa 3Hal.lHTCll
«3cpHpHoe MaCAO p03MapHHa», 3TO, B03MO>KHO, 03Ha"lae-r, "ITO
,4aHHblH npOAYKT HCK)'CCTBeHHoro npoHCXO>K,4eHHJI. HarypaAb-
Hoe 3l/JHpHoe MaCAO po3MapHHa AONKHO o603Ha"laTbCJI CAe-
AYIOUCHM o6pa3OM: «3qJHpHoe MaCAO po3MapHHa (Rosmarinus
officina/is»>, B cKo6Kax YKa3aHO 60TaHH"IecKoe Ha3BaHHe pac-
TeHHJI, H3 KOTOporo nOAY"IeHO 3l/JHpHoe MaCAO.
.
I1cTOKIf apoMaTepanlf1f HaXO,lJ;SlTCSI B .lI:peBHocTIf. BOJIee ,lJ;eCSITIf
TbICJN JIeT Ha3a.n; JIIO,lJ;1f Ha'laJIlf rrplfpyqaTb >KIfBOTHbIX If K}'JIbTIf-
BlfpoBaTb pacTeHIfSi. 3TOT rrpoI.1ecc CTaJI HOBbIM aTarrOM KaK B rro-
3HaHIflf oKpY:>KalOII.tero Mlfpa, TaK iii B 1f3MeHeHIflf o6pa3a :>KH3HIf
257

nepBo6b1THOro qeJIOBeKa. Ll.aJKe eCJIIf KaKlfe-JIlf6o HaTYPaJIbHbie
::KPlfpHble MaCJIa If 6blJIIf 1f3BeCTHbI JIIO,n;HM B CTOJIb paHHIfH neplfo,n;
pa3BlfTlfH qeJIOBeqeCKOrO 06ru:eCTBa, 60JIbllIlfHCTBO nOJIyqaeMblx
apOMaTOB nplfMeHHJIOCb B BIf,n;e nplfTlfpaHIfH (Ma3eH) Ii <pIfMlfaMa.
AHTpOnOJIOrn nOJIaralOT, qTO nepBo6b1THIDI «nap<pIOMepIfH Haqa-
JIaCb C nO,n;XmraHIfH CMOJIIfCTblX BbLZJ:eJIeHIfH JIa.n;aHa. Co BpeMeHeM
paCTeHIfH, 60raTbIe apOMaTlfqeCKIfMIf Beru:eCTBaMIf, CTaJIlf CMellIlf-
BaTb C :>KIfBOTHbIMIf If paCTIfTeJIbHblMIf MaCJIaMIf MH CMa3bIBaHIfH
Te.rra BO BpeMH PIfTYaJIbHbIX I..1epeMOHIfH. Ha BCeM a<PPIfKaHCKOM
KOHTIfHeHTe JIIO,n;1f nOKpbIBaJIlf CBOIO KO:>KY apOMaTHbIMIf MaCJIaMIf,
TeM CaMbIM 3aIl{lfIl{a5I ce6H OT }l(apbl If nepeCblXaHIfH KO}l(If. 3Ta
npaKTIfKa 6bIJIa paCIIpOCTpaHeHa BIIJIOTb ,n;O 6eperoB Cpe.n;1f3eM-
HOMOpbH, r,n;e aTJIeTbl CMa3bIBaJIIf CBOIf TeJIa apOMaTHbIMIf MaCJIa-
MIf IIepe,n; CiiOpTIfBHbIMIf COpeBHOBaHIfHMIf. B Ll.peBHeM ErnnTe B
fe.rrlfonoJIlfce, ropo.n;e COJIHI..1a, YTPOM B03}1(lfraJIIf CMOJIbI, B nOJI-
,n;eHb - MIfPPY, aHa 3axo,n;e COJIHI..1a - KIf<pIf. Ha BOCTOKe K pac-
TeHl1HM Bcer,n;a OTHOCIfJIIfCb C 6JIaroroBeHlfeM If IIOqTeHlfeM. He-
KOTopble paCTeHIfH B03BO,n;IfJIIfCb B paHr CBHIl{eHHbIX. B I1H,n;1f1f If
KIfTae BOKpyr paCTIfTeJIbHoro Mlfpa c03,n;aBaJIlfCb I..1eJIble <pIfJIOCO<p-
CKlfe yqeHIfH. CqIfTaJIOCb, qTO JIeqeHlfe TpaBaMIf - 3TO CBHIl{eHHbIH
PIfTYaJI, BbIIIOJIHHTb KOTOpbIH MO:>KeT JIlfllIb qeJIOBeK, MOpaJIbHO
If nCIfXOJIOrnqeCKIi no,n;roTOBJIeHHbIH. B KIfTae nepBIDI KHlfra no
TpaBOJIeqeH1f1O IIOHBIfJIaCb OKOJIO ,n;BYX TbICHq JIeT ,n;o HallieH 3pbI.
TIoCJIe,n;OBaTeJIIf .n;aOCIf3Ma CqlfTaJIlf, qTO ,n;YllIa paCTeHIfH :>Kif BeT B
apOMaTax paCTeHIfH. KIfTaHI..1b1 nOJIaraJIlf, qTO O,n;HIf If Te :>Ke JIeKap-
CTBeHHbIe paCTliTeJIbHble IIpenapaTbI OKa3bIBaIOT ,n;aJIeKO He o,n;IfHa-
KOBoe ,n;eHCTBlfe Ha <PYHKI..1IfM OpraHIf3Ma. L(JIH ,n;OCTIf:>KeHIfH ycnexa
B JIeqeHlf1f ,n;OJI:>KHa yqHTblBaTbCH KaJK.n;IDI MeJIOqb, BnJIOTb ,n;o Toro,
B KaKOH nOCJIe,n;OBaTeJIbHOCTIf HY:>KHO CMellilfBaTb paCTeHIfH. B I1H-
.n;1f1f IIOJIyqlfJIa pa3BIfTlfe <pIfJIOco<pml AlOpBe,n;bI. AlOpBe,n;a - HaYKa
o n03HaHIflf :>K1f3HIf. OHa CTpOMTCH Ha KOMIIJIeKCHOM JIeqeHlf1f qe-
JIOBeKa. B Hallie BpeMH TaKoe JIeqeHlfe Ha3bIBalOT XOJIIfCTlfqeCKIfM.
EOJIbllIIDI qaCTb Me,n;IfI..1IfHCKIfX 3HaHlfH 0 JIeqe6HbIX CBOHCTBax pac-
TeHIfH nplfllIJIa B paHH1010 fpeI..11f1O 1f3 ErnnTa. B VII BeKe .n;o HallieH
3Pbl CTOJIIfI..1a fpeI..11f1f A<pIfHbI 6blJIa KpynHbIM TOproBblM I..1eHTpOM,
B KOTOpOM cpe,n;1f npOqMX npOI..1BeTaJIlf JIaBKH ToproBI..1eB apOMaT-
258

HbIMIf 6JIaroBoHIfHMIf. B aTIfX JIaBKaX rrpOAaBaJIlfCb rrpOAYKTbl 1f3
6JIaroBoHHbIX paCTeHIfH, rJIaBHblM 06pa30M rYCTbIe Ma31f Ha OCHOBe
OJIIfBKOBOro, MIfHAaJIbHOrO, KaCTOpOBOrO MaCeJI. HacTolf 1f3rOTaB-
JIIfBaJIlfCb 1f3 TIfMbHHa, llIaJI<t>eH, MaMOpaHa, JIIfJIIfIf, aHIfCa, IfplfCa,
p03bI If Apyrnx paCTeHIfH. EJIaroBoHIfH C':IIfTaJIIfCb lIapOM 60roB If
B OCHOBHOM IfCrrOJIb30BaJIlfCb lIJIH COBepllIeHIfH peJIlfni03HbIX 06-
pHAOB. HacToHru;IfH paCI..1BeT arroxlf 6JIaroBoHlfH HacTyrrlfJI B l{peB-
HeH fpeI..11f1f rrOCJIe TOro, KaK AJIeKcaHAp MaKeAoHcKIfM COBepllIlfJI
CBOIf rr06eAoHocHbie rrOXOAbI B ErlfrreT If MaJIYIO A31f1O. I10JIKOBO-
AeI..13aIfMCTBOBaJI y rrepCOB TpalIlfI..11f1f HCrrOJIb30BaHlfH 6JIaroBoHlfH
IfMeHHO lIJIH rrOJIyqeHIfH HaCJIIDK,lf,eHIfH OT rrpeKpaCHbIX apOMaTOB,
a He TOJIbKO lIJIH IfCrrOJIb30BaHlfH B peJIlfrn03HbIX 06PHlIax (KaK aTO
6bIJIO rrplfHHTo paHee). AJIeKcaHAP MaKeAOHCKIfM He TOJIbKO y6JIa-
)KaJI CBoe pa3rOpH':IeHHOe TeJIO AparoI..1eHHbIMIf KaIIJIHMIf CBHru;eH-
HbIX 6JIaroBoHIfM, HO If IfCrrOJIb30BaJI If X ,AJIH apOMaTlf3aI..11f1f TpOHa
H ApyrHx rrpeAMeTOB 06IfXOAa. B03Myru;eHHbIe rrOBeAeHHeM rpeKOB,
ernrreTCKlfe )KpeI..1bI pellIlfJIIf He OTKpbIBaTb BapBapaM TaMHbIe
3HaHlfH 0 I..1eJIe6HbIX CBOMCTBax paCTeHIfH.
EOJIbllIOH BKJIaA B pa3BIfTlfe Bpa':leBaHIfH paCTeHIfHMIf BHeCJIIf
pIfMJIHHe, A06aBHB K rrplfHHTbIM B ErnrrTe If Ll.peBHeH fpeI..1HIf Tpa-
AIfI..1IfOHHbIM pHTYaJIaM C IfCrrOJIb30BaHlfeM 6JIarOBOHlfH 6aHHbIe
rrpOI..1eAypbI If MaCCaJK. 11 MY)K':IIfHbI, If )KeHru;IfHbl 6YKBaJIbHO KY-
rraJIlfCb B 6JIaroBoHIfHX, a 06CJIY)KIfBalOru;lfe If X pa6bI Ha3bIBaJIIfCb
«KOCMeTaa». PIfMJIHHe IfCrrOJIb30BaJIIf apOMaTHbIe Beru;eCTBa Tpex
TlfrrOB: JIa.lU1CMaTa - TBepAbIe IfHrpeAlfeHTbI, CTIfMMaTa - apOMa-
TIf':leCKlfe MaCJIa If .n;lfarraCMaTa - rrap<pIOMepHbIe cpeACTBa B BIf.n;e
rry.n;pbI. I10CJIe rraAeHIfH PIfMCKOH IfMrreplf1f 3HaHlffi rpeKOB If PIfM-
JIHH 6bIJIIf YHaCJIelIOBaHbl yqeHbIMIf EJIIf)KHero BOCTOKa. C rraAe-
HlfeM PIfMCKOH IfMrreplf1f rrporpecc HaYKIf B EBporre OCTaHOBHJICH,
a BMeCTe C 3TlfM rrplfllIJIa B yrra.zJ;OK HaYKa 0 Bpa':leBaHIfIf paCTeHIfH-
MIf. 3HaHIfH, AOllIe.n;llIlfe 1f3 aHTIf':lHbIX BpeMeH, 6bIJIIf B OCHOBHOM
cocpe.n;OTO':leHbI B MOHaCTbIpHX If He.n;ocTyrrHbI rrpOCTbIM JIIOMM.
PaHHee Cpe,lUfeBeKOBbe xapaKTeplf30BaJIOCb cyeBepHbIM OTHOllIe-
HlfeM K paCTeHIfHM. HeKOTopbIe paCTeHIfH rro.n;BepraJIlfCb rrpHMOMY
rrpeCJIelIOBaHlflO. IIOHBIfJIOCb MHO)KeCTBO cyeBeplfH. TaK, Harrplf-
Mep, cpeAIf JIIOAeM TOM arroxlf 6bIJIO pacrrpocTpaHeHo rroBepbe, ':ITO
259

no.ll. .lI.HOM rOpiliKa C 6a3HJIHKOM :>KlfBeT CKOpnHOH. Bo BpeM5I 3nOXH
B03po:>K.lI.eHIDI BHOBb n05IBHJIaCb MO.ll.a Ha 3HaHIDI. IIo5IBHJIacb TaK-
:>Ke TP3.l1HIDI pa3Be.ll.eHIDI 60raTbIX paCTeHIDIMH C3.l10B, r.ll.e P5I.ll.0M
C .lI.eKOpaTHBHbIMH paCTeHIDIMH COCe.ll.CTBOBaJIH JIeKapcTBeHHble.
HeKOTOpble H3 apHCTOKpaTOB nopyqaJIH XY.lI.O:>KHHKaM .lI.eJIaTb Kpa-
CHBble, XOT5I H He BCer.ll.a TOqHble, KaTaJIOrH CBOHX paCTHTeJIbHbIX
KOJIJIeKHH. B YHHBepcHTeTax HaqaJIH H3yqaTb 60TaHHKY H paCTH-
TeJIbHYIO :>KH3Hb JIeKapCTBeHHbIX» C3.l10B.
llcKycCTBO BpaqeBaHIDI paCTeHIDIMH B POCCHH TaIOKe HMeeT
.lI.aBHHe TP3.l1HHH. HanpHMep, CKHQ:>CKHe :>KeHmHHbI paCTHpaJIH Ha
IIIepoXOBaTOM KaMHe KYCKH KHnapHCa, Ke.ll.pa H JIa,ZJ,aHa, nO,l{JIHBaJI
BO.ll.Y. 3aTeM nOJIyqeHHbIM OT paCTHpaHIDI TeCTOM OHH 06Ma3bIBaJIH
TeJIO H JIHl{O. B IX -X BeKaX B KHeBcKYIO PYCb CTaJIH nOCTeneHHO
npoHHKaTb CBe.ll.eHH5I 0 JIeKapCTBeHHbIX CBOHCTBaX TPaB. B XI BeKe
JIeqeHHe TpaBaMH nepeIIIJIO B PYKH MOHaXOB, KOTopble CTaJIH op-
raHH30BbIBaTb c60p H 06pa60TKY TPaB. B 31'0 BpeM5I n05IBJI5IIOTC5I
nHCbMeHHble TPY.lI.bI C onHcaHHeM HaKOnJIeHHOrO onbITa - TpaBHH-
KH H 3eJIeHHHKH, KonHH KOTOpbIX pacnpocTpaH5IJIHCb B HapO.ll.e.
B XIX BeKe HCnOJIb30BaHHe JIeqe6HbIX pacTeHHH B Me,lJ,HHH-
CKHX yqpe:>K,ZJ;eHIDIx POCCHH 3HaqHTeJIbHO COKpaTHJIOCb B CB5I3H
C ycneXaMH XHMHH, n03BOJIHBmeH BbI.lI.eJI5ITb H npHMeH5ITb BbICO-
KoaKTHBHble JIeqe6Hble npenapaTbI, nOJIyqaeMble H3 paCTHTeJIbHO-
ro Cblpb5I. O.ll.HaKO MHorHe PyccKHe yqeHble He npeKpa1l{aJIH HCCJIe-
.lI.OBaHHe paCTeHHH H HX HCnOJIb30BaHHe C JIeqe6HOH eJIbIO.
HaqaJIOCb H3yqeHHe 3qmpHblx MaCeJI. B 1884 ro.ll.Y P06epT Kox
.lI.OKa3aJI, qTO TepneHbI (KoMnoHeHTbI p5I.lI.a 3qmpHblx MaCeJI) IIO-
.lI.aBJI5IIOT H ,ZJ;a)Ke MorYT YHHqTO:>KaTb MHKp06bI, BbI3bIBaIOmHe,
B qaCTHOCTH, cH6HPCKYIO 5I3BY H ry6epKY JIe3. B 1910 ro,ZJ;Y MapTHH-
.lI.eJI nOKa3a.7I, qTO 3Q:>HpHoe MaCJIO operaHO 5IBJI5IeTC5I CHJIbHeHIIIHM
(H3 Bcex H3BeCTHblX Ha TOT MOMeHT aHTHcenTHKOB) aHTHcenTHKOM
paCTHTeJIbHOrO npOHCXO:>K,l{eHIDI.
B rO.ll.bI BTOpOH MHpOBOH BOHHbI .lI.OKTOp BaJIHeT BOeBaJI
B p5I.lI.ax Q:>paHU:Y3CKOH apMHH. Kor.ll.a COKpaTHJIHCb nOCTaBKH aH-
TH6HOTHKOB .lI.JI5I Q:>pOHTa, .lI.OKTOp BaJIHeT HaqaJI llCnOJIb30BaTb
3Q:>HpHble MaCJIa .lI.JI5I JIeqeHH5I paHeHbIX. OKa3aJIOCb, qTO 3TH Mac-
JIa nO,ZJ;aBJI5IIOT Pa3JIHqHble HHQ:>eKHH. DbIJIO 06HaPY:>KeHO, qTO
260

3q:mpHbIe MaCJIa 06JIa.n:a1OT npOTHBOBHPYCHbIMH, aHTH6aKTepH-
aJIbHbIMH, npoTHBOrpH6KOBbIMH H aHTHCenTHqeCKHMH cBoikTBa-
MH, a TaK)Ke RBJUlIOTCR nepeHOCqHKaMH KHCJIopo,lJ,a Ha KJIeTOqHOM
ypoBHe.
B 1956 ro,lJ,Y yqeHbIe KeJIJIHep H Ko6epr ony6JIHKOBaJIH pe-
3YJIbTaTbI HCCJIe,lJ,OBaHlUl, B xo.n:e KOToporo H3yqaJIOCb BJIHRHHe
175 3Q:mpHbIX MaCeJI Ha BoceMb 6aKTepHii, pacnpocTpaHRIOII.{HXCR
qepe3 B03,lJ,YX, a TaK)Ke Ha pa3JIHqHbIe rpH6KH. B 1964 ro,lJ,y )KaH
BaJIHeT ony6JIHKOBaJI KHHry dlpaKTHKa apoMaTepanHH», B KOTO-
poii, B qaCTHOCTH, nHCaJI, qTO C nOMOIl.{blO 3Q:mpHbIX MaCeJI MO)KHO
JIeqHTb nCHXHaTI>HqeCKHX 60JIbHbIX, npH 3TOM pe3YJIbTaT JIeqeHH$I
OIl.{yIl.{aJICR noqrn cpa3Y.
ABCTPHiicKHii KOCMeTOJIOr MaprapeT MopH Bbl.ll.BHHYJIa H,lJ,elO 0
KOM6HHHpOBaHHOM npHMeHeHHH 3Q:mpHbIX MaCeJI H MaCCIDKa.
B 1978 ro,lJ,y ,lJ,OKTOp IIoJIb EeJIarn ,lJ,OKa3aJI, qTO 3Q:mpHbIe MaCJIa
operaHO, THMb$lHa, rB03,lJ,HqHOrO ,lJ,epeBa, KOpHbI H qaiiHOrO ,lJ,epe-
Ba HMelOT CHJIbHO BbIpa)KeHHbIe aHTH6aKTepHaJIbHbIe H npOTHBO-
rpH6KoBbIe cBoiicTBa.
CJIe,lJ,yeT OTMeTHTb, qTO B HaCTO$lIl.{ee BpeMR B POCCHH npaKTH-
Ka apoMaTepaneBTOB rOCY,lJ,apcTBOM He perYJIHpYeTCR. B TOproBOii
ceTH 60JIbllIHHCTBO 3Q:mpHbIX MaCeJI OTHOCHTCR K KaTeropHH KOC-
MeTHKa», H JIHllIb He60JIbllIasI qaCTb MaCeJI npoH3BO,lJ,HTCR B COOT-
BeTCTBHH C Q:>apMaKoneeii.
HCCJIe,lJ,OBaHHR B 06JIaCTH apoMaTepanHH aKTHBHO npo,lJ,OJI)Ka-
IOTCR. O,lJ,HaKO B HaCTORII.{ee BpeMR OHH C,lJ,BHHYTbI B CTOpoHY BbI-
,lJ,eJIeHIDI H H3yqeHIDI OT,lJ,eJIbHbIX KOMnOHeHTOB H3 COCTaBa 3Q:>HP-
HbIX MaCeJI. TaK, HanpHMep, OCHOBHoe XHMHqeCKOe BeIl.{eCTBO H3
COCTaBa 3Q:>HpHoro MaCJIa JIeMOHrpacca - l.tHTpaJIb - RBJIReTCR
CHJIbHbIM pa3,lJ,pa)KHTeJIeM KO)KH, B TO BpeMR KaK 3Q:>HpHoe MaCJIO
JIeMOHrpacca, B KOTOpoM CO,lJ,ep)KHTCR,lJ,O 90% HTpaJI$I, He OKa3bI-
BaeT TaKoro ,lJ,eiiCTBHR. ::ho 06nRCH$leTC$I TeM, qTO COCTaB 3Q:>HP-
HbIX MaCeJI H3yqeH He nOJIHOCTblO H MHorHe BeIl.{eCTBa nOKa ,lJ,aJKe
He H,lJ,eHTHQ:>HHpoBaHbI.
JIeqeHHe HHQ:>eKHOHHbIX 60JIe3Heii C nOMOIl.{blO 3Q:>HPHbIX Ma-
CM npeBpaTHJIOCb B OTpaCJIb KJIHHHqeCKOii Me,lJ,Hl.tHHbI nOCJIe llIH-
pOKOMaCllITa6HbIX HCCJIe,lJ,OBaHHii, npOBe,lJ,eHHbIX ,lJ,OKTOpOM IIoJIeM
261

DeJIameM, a 3aTeM ern rrOCJIe)),OBaTeJUlMH. 3TOT YHHKa.7IbHbIM rro)),-
xo)), K JIeqe6HOMY rrpHMeHeHHIO aqmpHbIx MaCeJI CTaJI H3BeCTeH KaK
<ppaHI..{Y3CKa51 IIlKOJIa apoMaTeparrHH, Me)),HI..{HHCKa51 apoMaTeparrH5I,
HJIH apOMaMe)),HI..{HHa. HayqHa51 )),HCI..{HrrJIHHa apoMaKOJIOrH5I BHec-
JIa 3HaqHTeJIbHbIH BKJIa,n: B rrOHHMaHHe cBoMcTB a<pHpHbIX MaCeJI,
c)),eml.71a B03MO)KHbIM HX rrpHMeHeHHe B <papMan:eBTHqecKoM rrpaK-
THKe. ::ho HarrpaBJIeHHe OCHOBaHO Ha pe3YJIbTaTaX HayqHbIx HCCJIe-
)),oBaHHM rrCHXOJIOrHqeCKHX a<p<peKTOB, BbI3bIBaeMbIX HeKOTopbIMH
apOMaTHqeCKHMH Bell{eCTBaMH, rrpHqeM oc060 rro)),qepKHBaeTC5I
rrCHXOJIOrHqeCKOe BOCrrpH5ITHe apOMaTOB. ApOMaKOJIOrH5I - aTO
HaYKa 0 BJIH5IHHH apOMaTOB Ha rrCHXOJIOrmo qeJIOBeKa.
B HaIIleM CTpaHe, TaK )Ke KaK H Ha 3arr3.l1e, rrepHO)),bI HHTepeca
K apOMaTeparrHH CMeH5IJIHCb BpeMeHaMH rOHeHHM, yrra,l{Ka H 3a6-
BeHH5I. TeM He MeHee Ha rrpOTSI)KeHHH rrOqTH rrOJIYBeKa B CCCP
cepbe3HO HCCJIe)),OBaJIHCb <pHTOHI..{H.lJ;bI pacTeHHM, paCTHTeJIbHbIe
aHTH6HOTHKH H a<pHpHbIe MaCJIa. CaM TepMHH <pHTOHI..{H)),bI»
BrrepBbIe rrpe,lJ,JIO)KHJI B 1928 ro,lJ,y H3BecTHbIM COBeTCKHM MHKpO-
6HOJIOr DOpHC TOKHH. DbIJIH rrOJIyqeHbI l..{eHHbIe CBe,lJ,eHHSI 0 Me-
xaHH3Max ,lJ,eMcTBHSI JIeTyqHx apOMaTHbIX Bell{eCTB Ha qeJIOBeKa H
Ha MHKpoopraHH3MbI. DblJIO C03,lJ,aHO MHO)KeCTBO a<p<peKTHBHbIX
rrperrapaTOB - B HX qHCJIe H3BeCTHbIe BceM d1HraJIHrrT», KaMe-
TOH», KaM<poMeH», dIporrocoJI». O,lJ,HaKO ,l{JUI C03,lJ,aHHSI IIlHpO-
KOM HayqHo-rrpaKTHqecKoM 6a3bI Tpe60Ba.7ICSI ropa3,lJ,0 60JIee IIlH-
pOKHM crreKTp, KOTOpbIM Mor 6bITb 06eCrreqeH TOJIbKO C yqacTHeM
HMrropTa paCTHTeJIbHOrO CbIpMI. B HaCTOSlll{ee BpeMSI apoMaTepa-
rrHSI B POCCHH IIlHpOKO HCrrOJIb3YeTCSI B rroBce,lJ,HeBHoM )KH3HH Ha
ypOBHe MaCCOBoro HCrrOJIb30BaHHSI, O,lJ,HaKO, K CO)KaJIeHHIO, ,lJ,aJIeKO
He Bcer,lJ,a rrpHMeHSlIOTCSI cepbe3HbIe HayqHbIe rrO,lJ,XO,lJ,bI.
IIoJIe ,lJ,eSlTeJIbHOCTH apOMaTeparrHH OqeHb 06IIlHpHO. 3TO CBSI-
3aHO C TeM, qTO a<pHpHbIe Mac.rra OKa3bIBaIOT Ha OpraHH3M qeJIOBe-
Ka MHornCTopoHHee ,lJ,eMCTBHe: ycrroKaHBaIOll{ee, BOCCTaHaBJIHBalO-
Il{ee, CTHMYJIHpYlOll{ee, aHTH6aKTepHaJIbHOe H T. rr.
J\el.le6Hbli1 3cpcpeKT 3CPHpHbiX MaceJ\ BKJ\IOI.IaeT YJ\YI.IWeHHe co-
CTO$lHH$I KO>KHOro nOKpOBa, npeAynpe>K,4eHHe H J\el.leHHe pa3-
I\HI.IHbiX BHY7peHHHX 3a6oJ\eBaHHi1, B03AeHcTBHe Ha 3MOHO-
HaAbHOM ypOBHe.
.
262

TaK, MaCCa)K C HCnOJIb30BaHHeM aq:mpHblX MaCeJI He TOJIbKO pac-
CJIa6.1U1eT MblIIIl{bl, HO H OKa3blB3.eT 6.rraroTBopHoe B03.l1.eHCTBHe Ha
KO)KHbIH nOKpOB. B npOl{eCce MaCCa)Ka apOMaTbl aqmpHblx MaCeJI
cnoco6cTByeT paCCJIa6JIeHHIO HepBHOH CHCTeMbl H ee BOCCTaHOB-
JIeHHIO. 3q:mpHble MaCJIa «pa60TaIOT» B rapMOHHH C opraHH3MOM,
nOMOraH eMY BOCCTaHaBJIHBaTb H 6aJ1aHCHpOBaTb ero npHpo.ll.Hble
CPYHKl{HH.
3cpHpHoe MaCJIO pOMalliKH pHMCKOH: He TOJIbKO BOCCTaHaB.7IH-
BaeT KJIeTKH opraHH3Ma, OHO OKa3blBaeT aHTHCenTHqeCKOe H 3a-
)KHB.7UIIOm:ee .lI.eHCTBHe, a TaK)Ke npOH3BO.ll.HT aHTHrpH6KOBblH H
aHTHBOCnaJIHTeJIbHblM 3Q:>cpeKT. DOJIbllIHHCTBO acpHpHblX MaCeJI,
B OTJIHqHe OT CHHTeTHqeCKHX JIeKapCTB, 06JIa.ll.aeT MHO)KeCTBOM
nOJIe3HblX CBOti:CTB.
KaKOBbl )Ke MexaHH3Mbl JJ.eikTBHR apOMaTepanHH? MO)KHO Bbl-
.lI.eJIHTb TPH KOMnOHeHTa.
(]JapMaKOJlOlUtteCKUU: nOCJIe npHMeHeHH acpHpHblX MaCeJI
B OpraHH3Me npOHCXO.ll.T XHMHqeCKHe H3MeHeHHR, Bbl3BaHHble
B3aHMO.ll.eikTBHeM KOMnOHeHTOB acpHpHblX MaCeJI C ropMOHaMH,
cpepMeHTaMH, KHCJIOTaMH opraHH3Ma H .lI.PyrHMH cpaKTOpaMH.
(]JU3UOJlOlUtteCKUU: acpHpHble MaCJIa OKa3bIBalOT CTHMY JIHPYIO-
m:ee HJIH ycnoKaHB3.IOm:ee .lI.eti:cTBHe Ha OpraHbl HJIH TKaHH op-
raHH3Ma, npHqeM B aTOM npOl{eCce MO)KeT 6blTb 33.l1eHCTBOBaHa
HepBHaH CHCTeMa.
llCUXOJlOlUtteCKuu: B pe3YJIbTaTe B.lI.blXaHHR apoMaToB acpHpHblX
MaCeJI B03HHKaeT HH.lI.HBH.lI.YaJlbHblH (C03HaTeJIbHbIM HJIH no.ll.co-
3HaTeJIbHbIH) OTBeT opraHH3Ma Ha 3anax. 3MOl{HOHaJlbHaH peaK-
l{H, B CBOIO Oqepe.ll.b, MO)KeT Bbl3BaTb nCHXHqeCKHe HJIH cpH3HO-
JIOfWIeCKHe H3MeHeHHR B opraHH3Me.
Cym:eCTByeT HeCKOJIbKO cnoco6oB HCnOJIb30BaHHR acpHpHblX
MaCeJI.
BHYTpeHHee npHMeHeHHe:
. npHeM BHYTPb;
. peKTaJIbHOe BBe.ll.eHHe;
. BarHHaJlbHOe BBe.ll.eHHe.
HapY)KHOe npHMeHeHHe:
. MaCCa)K;
263

. BaHHbI;
. KOMnpeCCbI.
PaCnbIJIeHHe B B03.l1:yxe:
. HHra.7UIHH;
. apOMaJIaMnbI;
. CnpeH.
PaCCMOTpHM BJIHRHHe aq:mpHbIX MaCeJI Ha pa3JIHqHbIe rpynnbI
60JIe3HeH.
3a6oJle6aH.UR Uep61lOU CUCmeMbl. ApoMaTepaneBTbI CqHTaIOT He-
KOTOpbIe aq:mpHbIe MaCJIa «perYJIRTOpaMH HJIH «a.a:anTOreHaMH,
nOCKOJIbKY OHH HMeIOT «MO.ll:YJIHpYIOIl\He, HJIH HOpMaJIH3YIOII{He,
CBOHCTBa. HeKOTOpbIe a4mpHbIe MaCJIa, Tmme KaK 6epraMOT, Me-
JIHCCa, JIHMOH, MOrYT 6bITb ycnOKaHBaIOII{HMH .lI:JIR HepBHOH CHCTe-
MbI H B TO)Ke BpeMR «nO.n;HHMaIOT .lI:YX. fepaHb MO)KeT ycnoKoHTb
HJIH B036Y.ll:HTb, B 3aBHCHMOCTH OT CHTYaHH H HH,lJ,HBH.n;YaJIbHbIX
OC06eHHOCTeH qeJIOBeKa. )KacMHH, HJIaHr-HJIaHr H HepOJIH CTHMY-
JIHPYIOT eHTpa.7IbHYIO HepBHYIO CHCTeMY, HO npH aTOM CHH)KaIOT
ypOBeHb aMOHOHaJIbHOH HanpR)KeHHOCTH.
<DOpMbI H Mero.ll:bI HCnOJIb30BaHIDI aq:mpHbIX MaCeJI: MaCCIDK
(npe.n;nOqTHTeJIbHO ), BaHHa, HHraJIRU:HR (B.lI:bIXaHHe).
Cepoe1mo-cocyiJucmble 3a60Jle6auUR. HeKOTopbIe aq:mpHbIe
MaCJIa, TaKHe KaK Hccon, MorYT OKa3bIBaTb TOHH3HpYIOII{ee HJIH pe-
ryJIRTOpHOe .n;eHCTBHe Ha HPKYJIRHIO KpOBH. «OXJIa)K.n;aIOII{He
MaCJIa nOMoraIOT CHH3HTb apTepHaJIbHOe .n;aBJIeHHe KpOBH (JIaBaH-
.lI:a, p030BaJI repaHb). «OCTpbIe, «ropRqHe aqmpHble MaCJIa CTH-
MYJIHPYIOT UHPKYJIRUHIO, pa30rpeBaIOT, nOBbIIIlaIOT TeMnepaTYPY
TeJIa (HanpHMep, 6eH30HH, KaMQ:>apa, Kopa KOpHbI, MO)K)KeBeJIb-
HHK, IIlaJIQ:>eH, THMbRH). IIo.n;o6HO MeJIHCCe H HepOJIH, aQ:>HpHoe
MaCJIO HJIaHr-HJIaHra OKa3bIBaeT Ha cep.ll:e ycnOKaJ1BaIOIl\ee .n;eH-
CTBHe, HOpMa.7IH3yeT yqaIl.\eHHOe cep.n;[(e6HeHHe, CHHMaeT CeplIeq-
HbIH cna3M.
<DOpMbI H MeTo.n;bI HCnOJIb30BaHHR aQ:>HpHbIX MaCeJI: HHraJIR-
HH, MaCCa)K, BaHHbI, KOMnpeCCbI.
3a6oJle6aUUR M01te60U cucmeMbl. IIpH 60JIe3HRX MOqeBOH CH-
CTeMbI, BbI3BaHHbIX CTaQ:>HJIOKOKKOM, aQ:>Q:>eKTHBHbI aQ:>HpHbIe Mac-
JIa MO)IOKeBeJIbHH:Ka, llIaJIQ:>eR, caH.n;aJIOBOrO .n;epeBa H THMbRHa.
264

llMelOTCSI .lI.aHHble 06 9Q:>Q:>eKTHBHOCTH JIeqeHHSI XpOHHtlecKoro H-
CTHTa C nOMOIQblO 9Q:>HPHOro MaCJIa CaH,lJ,aJIOBOro ,ZJ;epeBa.
cI>OpMbI H MeTO.lI.bI HCnOJIb30BaHHSI 9Q:>HpHbIX MaCeJI: BHYTpeH-
Hee npHMeHeHHe, BaHHbI, MaCCIDK B 06JIaCTH MOqeBOrO nY3blpSi/no-
qeK Cnepe.ll.H H C33.l1H. O,lJ,HaKO He CJIe,ZJ,yeT ,ZJ;eJIaTb MaCCIDK JIIO.lI.SlM,
HMelOIQHM nOqeqHble KaMHH.
3a6oJleBa'H.UR nOJlOBOU CUCme.Mbl. HeKOTopble 9Q:>HpHble MaCJIa,
HanpHMep p03bI H )KaCMHHa, TP3.l1HHOHHO paCCMaTpHBalOTCSI
KaK OKa3blBaIOIQHe CTHMYJIHpYIOIQee ,ZJ;eHCTBHe Ha nOJIOBYIO CH-
CTeMY. OHH npHMeHSIIOTCSI npH JIeqeHHH nOJIOBbIX HHQ:>eKHH H
paCCTpoHCTB. MexaHH3M 9Toro .lI.eHCTBHSI B .lI.eTaJISiX HeH3BeCTeH.
B03MO)KHO, .lI.eHCTBHe onOCpe.ll.OBaHO qepe3 M03r HJIH HMeeT Me-
CTO HenOCpe.ll.CTBeHHoe BJIHSlHHe 9Q:>HPHOro MaCJIa Ha ropMOHaJIb-
HYIO CHCTeMY. .LJ:eHcTBHe HeKOTopbIX 9Q:>HPHbIX MaCeJI (HanpHMep,
MO)K)KeBeJIbHHK Ka3aqHH) CqHTaeTCSI MeCSlqHOrOHHbIM. 3Q:>HP-
Hoe MaCJIO qepHOrO TMHHa CHH)KaeT aKTHBHOCTh pO,ZJ;OBOH .lI.eSl-
TeJIbHOCTH.
cI>OpMbI H MeTO.ll.bI HCnOJIb30BaHHSI 9Q:>HPHbIX Mace.rr: BH)'TpeH-
Hee npHMeHeHHe, qepe3 MaCca)K, 6e.ll.peHHble BaHHbI. HJIH BarH-
HaJIbHble cnpHHeBaHHSI, KOMnpeCCbI HJIH MaCCIDK HH)KHeH qaCTH
cnHHbI H apOMaTHqeCKHe ceaHCbI - pacnpOCTpaHeHHe apOMaTOB B
B03,ZJ;yxe (B TOM qHCJIe HCnOJIb30BaHHe apoMaJIaMnbI).
3a6oJleBa'H.UR nU14eBapUmeJlb'H.oU CUCme.Mbl. 3Q:>HpHoe MaCJIO
nepeqHOH MSiTbI H3BeCTHO KaK aHTHCnaCTHqeCKOe H YJIyqllIalOmee
nHIQeBapeHHe Cpe,ZJ;CTBO. OHO TaK)Ke HCnOJIb3yeTcSI ,ZJ;JISI JIeqeHHSI
CHH.lI.pOMa pa3,ZJ;pIDKeHHoro KHllIeqHHKa. IIo,ZJ;06Hble CBOHCTBa HMe-
lOT H ,ZJ;PyrHe 9Q:>HpHble MaCJIa, HarrpHMep MaCJIO rB03,ZJ;If\IHOrO .lI.e-
peBa.
<DOpMbI H MeTO.ll.bI HCnOJIb30BaHHSI 9Q:>HPHbIX MaCeJI: BHyrpeH-
Hee rrpHMeHeHHe, apOMaTHqeCKHH MaCCIDK crrHHbI (crrHHHOH H no-
SlCHHqHbIH OT.lI.eJIbI), MeCTHble KOMnpeccbI B 06JIaCTH )KeJIY,ZJ;Ka H
6PlOllIHOH rrOBepXHOCTH.
3a6oJleBa'H.UR KO:J/C1l0l0 noKpoBa. IIpH HapY)KHOM rrpHMeHeHHH
9Q:>HpHble MaCJIa HMelOT rrpeHMYIQeCTBa rrepe.ll. .lI.PyrHMH nperrapa-
TaMH 3a CqeT Toro, qTO OHH OKa3blBalOT aHTH6aKTepHaJIbHOe, BOC-
CTaHaBJIHBalOIQee H OMOJIIDKHBalOIQee ,ZJ;eHCTBHe.
265

MaccaJK C HCrrOJIb30BaHHeM cMeceii C 3cpllpHbIMH MaCJIaMH 06e-
CrreqJ.:lBaeT y.n;aJIeHHe OTXO.n;OB )KH3He)),e5lTeJIbHOCTH H OTMepIIIHX
KJIeTOK H YCHJIHBaeT JIHMcpaTHqeCKHii .n;peHaJK TKaHeii.
J\e'leHHe KO)l(HOrO nOKpOBa npOHCXD,tt,HT ycnewHee, eCAH npH-
HHMaeTCJl BO BHHMaHHe COCTO$IHHe OpraHH3Ma B eJ\OM. HHKa-
KOe KOJ\H'IecTBO Hap)')KHoro CpeACTBa He nOMO)I(eT, eCAH npo-
6J\eMa JlBMfeTCJI BHyrpeHHei1.
.
<DOpMbI H MeTo.n;bI HCrrOJIb30BaHH5I 3qmpHbIx MaCeJI: MaCCaJK,
KOMrrpeccbI, BaHHbI, crrpeH.
HaHOCHTb 3cpHpHbIe MaCJIa Ha KO)KY B qHCTOM BH.n;e orracHol
3a6011eBallUR ObLXamellbllbLX nymeu. <DpaHUY3CKHii Bpaq ,lJ,a-
HH3JIb IIeH03JIb roBOpHJI: Bce 60JIe3HH, KOTopbIe KOHqaIOTC5I Ha
CYCPcpHKC "HT", HarrpHMep, 6POHXHT, TpaxeHT, npe.n;CTaBJI5IIOT CO-
60ii 3KCTpeMa.n:bHYIO peaKUHIO opraHH3Ma Ha rrorrbITKY BbIBe.n;eHH5I
qpe3MepHoro KOJIllqeCTBa HaKOrrHBIlIHXC5I TOKCHHOB». II03TOMY
cppaHIlY3CKa51 apOMaMe)),HUHHa pa3pa60TaJIa MeTo.n;bI JIeqeHH5I, npH
HCnOJIb30BaHHH KOTOpbIX CHaqa.n:a rrpH rrOMOIl.\H 3cpllpHbIX MaCeJI,
OKa3bIBalOII.\HX MYKOJIHTHqeCKOe )),eiiCTBHe, BOCrraJIeHHaH 06JIaCTb
OqHII.\aeTC5I OT BbI)),eJI5IeMbIX rrpo.n;YKTOB - CJIll3H H m05l. 3TO .n;eJIa-
eTC5I ,lJ,JI5I Toro, qT06bI rrpe.n;OTBpaTHTb B03HHKHOBeHHe BTOPHqHOii
6aKTepHaJIbHOii HHcpeKIlHll H 3arrYCTllTb rrpOIlecc B03BpaIl\eHIDI
K 3,lJ,OpOBOMY COCT05lHHIO. Ha BTOpoM 3Tarre Ha OCTaBIlIHeC5I 60JIe3-
HeTBOpHbIe MHKp06bI B03.n;eHCTBYIOT COqeTaHHeM aHTHCenTHqe-
CKHX BeIl.\ecTB, KOTopbIe rrpeilllTCTBYIOT pacrrpOCTpaHeHHIO BHPY-
COB H 6aKTepHH. TpeTHH 3Tarr rrpe.n:CTaBJI5IeT c060ii BOCCTaHaBJIH-
BalOII.\ee JIeqeHHe.
3a6011eBallUR MblUletl1l0U cucmeMbl. l{aHHa51 CHCTeMa OpraHH3Ma
HaH60JIee BOCrrpHHMqllBa K apOMaTeparrHH, TaK KaK npH MaCCaJKe
3cpHpHbIe MaCJIa HaHOC5ITC5I TaM, r,lJ,e OHH Harrp5lMYIO 3aTparHBalOT
MbIIIlIlbI. LIpyrHe rrpeHMYIl{eCTBa BKJIlOqalOT YJIyqIlIeHHe KpOBO-
06paIl\eHH5I, rrOCTYIIJIeHHe cBe)Keii KpoBH H rrHTaTeJIbHbIX BeIl.\eCTB
H BbIHOC rrpo.n;YKTOB )KH3He,lJ,e5lTeJIbHOCTH, paCCJIa6JIeHlle Hap5l-
)KeHHbIX MbIIlIIl, 06JIerqeHHe 60JIH, YCHJIeHHe TOKa JIHMcpbI H YBe-
JIHqeHHe 3aIl.\HTHbIX CIiJI opraHH3Ma.
266

cI>OpMbI II MeTOJ1.bI IICrrO.7lb30BaHIIR 3qH:lpHbIX Mace.7l: KOMrrpeCCbI
( C.7IeJ1.yeT IICrrO.7lb30BaTb XO.7l0J1.HbIe KOMrrpeCCbI rrpll BbIBIIXaX, orry-
xam:m MbIIIIU, ropWH:le KOMrrpeCCbI - J1..7IR OC.7Ia6.71eHIIR MbIIIIeqHbIX
H peBMaTllqeCKHX 6o.7leii:), MaCCa)K (Te.7l0 B ue.7l0M II.71H MeCTHO),
BaHHbI.
IIpomUBon01W3allUR OJlJl apOMamepanuu:
. He.7lb3R IICrrO.7lb30BaTb B KaqeCTBe .7Ieqe6HbIX 3q:mpHbIe MaC.7Ia
C CIIHTeTllqeCKHMH J1.06aBKaMII H.7IH CMeCII 113 CIIHTeTllqeCKIIX
BeIl\eCTB.
. M.7I3.l1eHUbI (J1.0 18 MecRueB) H rrO)KH.7IbIe .7I1OJ1.11 OqeHb qYBCTBII-
Te.7lbHbI K 3q:mpHbIM MaC.7IaM, rro3ToMY C.7IeJ1.YeT H36eraTb IIX rrpll-
MeHeHIIR B 060HX C.7IY'-laRX.
. H36eraTb rrpllMeHeHIIR 3Q:mpHbIX MaCe.71 rrpll 6poHXllaJIbHOii:
aCTMe, TaK KaK .7I106oe 3Q:mpHoe MaC.7IO MO)KeT BbI3BaTb aCTMaTII-
'IeCKllii: KpIl3HC.
. IIpll 6epeMeHHocTH .7I)"-lIIIe HCK.7IIO'IIlTb rrplleM .7I106bIX 3Q:mpHbIX
MaCe.7l, oco6eHHo B Te'IeHlle rrepBbIX Tpex H rrOC.7Ie.a:HHX TpeX Me-
CRueB H B c.7I)"-lae HMeBIIIHX MeCTO B rrpoW.7IOM rrpe)K.a:eBpeMeH-
HbIX PO.a:OB.
. He.7lb3R IICnO.7lb30BaTb 3Q:mpHbIe MaC.7Ia, rrO.7lY'IeHHbIe 113 Herrpo-
BepeHHbIX IICTO'IHIIKOB II Hell3BeCTHoro KaqeCTBa.
. He.7lb3R rrpllMeHRTb 3q:mpHbIe MaC.7Ia C 3aperllCTpllpOBaHHbIMII
rr060'IHbIMII 3Q:>Q:>eKTaMII (oco6eHHO KOpll'IHOe, pYTOBoe, rrll)K-
MOBoe, Bep6eHOBoe).
. He.7lb3R rrpllMeHRTb 3Q:>lIpHbIe MaC.7Ia 6e3 YCTaHOB.7IeHIDI HX Xll-
MII'IeCKOrO COCTaBa.
. 3Q:>lIpHoe MaC.7IO po30Boro .a:epeBa rro.a:MeHRIOT 3Q:>IIPHbIM Mac-
.7I0M 113 .7Il1CTbeB p030Boro J1.epeBa, B TO BpeMR KaK HaCTORIl\ee
MaC.7IO rrO.7lY'IaIOT TO.7lbKO 113 .a:peBeCIIHbI. 3TO 06nRCHReTCR TeM,
'ITO BbIpy6Ka p030Boro .a:epeBa II, COOTBeTCTBeHHO, nepepa60TKa
ero .a:peBeCIIHbI Ha rrpoIl3Bo.a:CTBO 3Q:>lIpHoro MaC.7Ia npeKpaIl.\eHbI
B Opa31:1JIIIII COr.7laCHO Me)K,l{YHapo.a:HbIM COr.7laweHIIRM. TaKaH
)Ke CH"ryaullR CBR3aHa II C 3Q:>IIPHbIM MaC.7IOM CaH.ztaJIOBoro .a:epe-
Ba. B .7Il1TepaType rrpo.a:OJDKalOT orrllCblBaTb J1.eii:CTBlle 3Q:>IIPHO-
ro MaC.7Ia CaHJ],aJIOBOrO .a:epeBa, KOTopoe rrpOll3paCTaJIO TO.7lbKO
267

B orrpe.n;eJIeHHOM MeCTe B MH.l{MM. B HaCTORIl\ee BpeMR caH.n;aJIO-
Bble .n;epeBbR TaM .n;aBHO Bblpy6JIeHbl.
. 3q:mpHoe MaCJIO MJIaHr-MJIaHra B KOMMepqeCKOH cQ:>epe MO)KeT
CYIl\eCTBOBaTb B BM.n;e OqeHb 60JIbllIOrO qMCJIa OT.n;eJIbHbIX Q:>paK-
[{MH. IIo3TOMY Heo6xo.n;MMO MHTepeCOBaTbCR Q:>paK[{MeH MaCJIa.
TpeTbR Q:>paKl.{MR CqMTaeTCR caMOH HM3KOCOpTHOH.
. HeJIb3R pacrrpOCTpaHRTb orrMcaHMe .n;eHCTBMR HaCToeK, HaCToeB,
OTBapoB, qaeB M3 paCTeHMH Ha 3Q:>MpHble MaCJIa, .n;IDKe ecJIM OHM
rrpMrOTOBJIeHbl M3 o.n;Horo M Toro )Ke paCTeHMR.
'(?"'\.1
c'i... . L ,r.+411; ...."
po "6;"Z.'C<c, ,-'.;,.

COAEP>KAHHE
BseeHHe ................................................... .... ....... ................................................................ 3
)l(HpH&le MaCJIa H HX npHMeHeHHe ................................................................................6
A6pHKOCOBbIX KOCTO'leK MaCJI 0 . ................ ........ ......... .............................................. 6
ABOKa.n;O MaCJIO ..... ............... ........................... ..... ......................................................... 9
ApaxHcoBoe MaCJIO ....................................................................................................24
EpYCHH'lHbIX ceMH MaCJIO.......................................................................................37
BaHHJIH MaCJIO .................................... ..... ..... ...............................................................38
BHHOrpa.n;HhIX KOCTO'leK MaCJIO ...............................................................................39
BHIIIHeBLIX KOCTO'leK MaCJIO.....................................................................................51
f Op'lH'IHOe MaCJIO........................................................................................................52
fpaHaTOBblx KOCTO'leK MaCJIO...................................................................................68
fpenKoro opexa MaCJIO...............................................................................................69
E>KeOHKH MaCJIO ....................................... ...................................................................71
)l(o>Ko6a MaCJIO ..................... ...................... ........................ .............. .......................... 72
3apO.lI:LlIIIeH nIIIeHHnbI MaCJIO ........ ..... .... ..... ....................... ..................................... 77
3 Bepo6o MaCJIO.......... ................ ............................................................................ ....81
3e.neHoro Ko<l>e MaCJIO.......................... ......................................................................82
KacTopoBoe MaCJIO, HJIH MaCJIO KJIeILleBllHbl 06bIKHoBeHHoH..........................84
KaKao- MaCJIO ....................................... ........................................................................90
Ka.neH.lJ.Y JILl MaCJIO ........................................ .............................................................92
Ke.ll.pOBOe MaCJIO ............................. ................ .......................................... ...................94
269

KOKOCOBoe MaCJIO....... .................... ...... ..... ................ ...... ..... ........... ...... ..... .............. 118
Ko.pe MaCJIO .............................................................................................................. 121
KYKYPY3Hoe MaCJIO. ................................................................................................. 122
KYH)KYTHoe MaCJIO ................................................................................................... 124
JIbHHoe MaCJIO ........................................................................................................ 136
MHHaJIbHOe MaCJIO................................................................................................. 155
06JIenHXOBoe MaCJIO ............................................................................................... 161
OJIHBKOBOe MaCJIO.................................................................................................... 176
naJIbMOBOe MaCJIO .................................................................................................... 183
nepcHKoBoe MaCJIO .................................................................................................. 193
nOCOJIHet.fHOe MaCJIO ............................................................................................. 196
PHCOBoe MaCJIO ...... ..... ........... ...... .......... ........... ..... ...... ........ ........ ........... ...... ..... ....... 198
PbI)KHKOBOe MaCJIO................................................................................................... 200
TMHHa t.fepHOrO MaCJIO ............................................................................................ 207
TbIKBeHHoe MaCJIO.................................................................................................... 219
<I>HcTalliKoBOe MaCJIO .............................................................................................. 233
XJIOnKOBOe MaCJIO................................. ......... ................ ........... ..... ...... ........... ......... 234
qepHHKH MaCJIO ....................................... ........................... ................ ...................... 235
IllH (KapHTe) MaCJIO ................................................................................................ 236
IllHnoBHHKa MaCJIO.................................................................................................. 238
PaCTHTeJIbHbIe MaCJIa 0 Aropoe)J,e ............................................................................ 240
I1cnOJIb30BaHHe MaCeJI ,lI,JI THna BaTa............................................................... 243
I1cnOJIb30BaHHe MaCeJI JI THna nHTTa............................................................ 245
I1cnOJIb30BaHHe MaCeJI JI THna Kanxa............................................................ 245
3c1>upHbIe MaCJIa ............................................................................................................ 253

<DHpMa 4,l(I1JU:r.
npHrnarnaeT K COTpyt1HH'leCTBY KHHroToproBble OpraHJf3alUfH,
a TaKIKe Ha KOHKypCHOH aeHOBe aBTopoB H npaBo06naJJ:aTenei\.
MOCKB3: Ten. (495) 651-05-65 (MHorOKaHaJlbHbIM)
CaHKT-neTep6ypr: TeJI./<t>aKc (812) 378-39-29
107082, Poccml, MocKBa, Py6uoBCKaR Ha6epeJKHaR, t1. 3, CTp. 4
www.dilya.ru
E-mail: dilya2@list.ru (MocKBa)
spb@dilya.ru (CaHKT-neTep6ypr)
YBa:JfCaeJlt'ble'lumameJlu!
KHUlU H30ameJlbCmBa 4!UJlil. Bbl JltO:JfCeme npuo6pecmu
HalIO:JfCeHHb/Jlt nlIame:JfCOJlt, npuClIaB Bawy 3aRB'KY no aiJpecy
198095, Cn6., MHTPo<t>aHbeBcKoe rnocce, JJ:. 18, JIHTepa)l(,
000 4<DHpMa 4.n:Hn..
E-mail: post@dilya.ru
llo'JmoBbll"1 KamallOl KHUl H30ameJlbCmBa IIUJIil. B'blC'blJlaemCil 6eCnlIamHo.
IIpocb6a He 3a6blBamb Y'Ka3'blBamb CBOU nO'lmOB'blU aopec, fjJaJltUJIUlO, UJItil
U 'KOHma'KmH'blU meJlefjJoH.
Moan DaMooH.. HeYMbIBaKH"
3HIJ;HKJIOIIE,ZJ;HH
PACTlITEJIbHbIX MACEJI
KPACOTA II 3,ZJ;OPOBbE
OTBeTCTBeHHbIH 3a BbIlIYCK
Be.ZJ:YIlu,di pe.ZJ:aKTop
XY.ZJ:O)KecTBeHHbIH pe.ZJ:aKTop
O<popMJIeHHe
KOppeKTOp
BepcTKa
c. C. PaUMoe
O. B. KamanYlU1w
H. H. WamYJUlaee
K. E. Myw11Jlu'HC'KUU
JI. r. AJleuJu'leea
M. B. Bj)06UH
nOt1nHCaHO B neqaTb 24.09.13. fapHHTypa «Pragmatika>.>.
<DopMaT 70x100 1/ 16 , Ycn. ne'l. JI. 22,10. ne'laTb O<t>CeTHaH.
THp3)K 1500 3K3. 3aKa3 N 07.76
000 113t1aTenbCTBo .n:I1JUI>.>
198095, CaHKT- neTep6ypr, MHTpo<t>aHbeBCKoe III., t1. 18, nHT. 4)1(>.>.
OTneqaTaHO DO TeXHOJlOrHH CtP
B 000 «C3ll,l{-nPHHn>
188300. JIeHHHrp3JJ:CKIUI 06J1., r. raT'lHHa. yn. )l{eJle3Ho,/:\0poIKHM, 45 ))

KHHm 113,n;aTeJIbcTBa «):(MJUI»
MO)l(HO npHo6peCTH
MOCKoa «<I>HpMa <<)J;HIDI» 8 (499) 261-73-96
CaHKT-neTep6ypr «<I>HpMa <<)J;HIDI» 8 (812) 378-39-29, 378-63-52
CaHKT-neTep6ypr «<I>HpMa <<)J;HIDI» L{K HM. KpyncKOH. naBHJILOH N!! 33
8 (952) 217-72-12
KaJaHb «nerac» 8 (843) 272-34-55. 272-46-67
KpaCHO.ll.ap «Koropra» 8 (8612) 62-54-97, 79-54-20
CaMapa «MeTHJ(a» 8 (846) 959-39-22. 269-17-17
ytJ-a «A3W1» 8 (3472) 50-39-00
HOBOCH6HpCK «EH6JIHOHHIO) 8 (383) 336-46-01. 336-46-02
1JeJIR6HHCK «MHTepcepBHc» 8 (351) 247-74-01, 247-74-02
nRTHropCK Mn «qepKaCOBa» 8 (8793) 39-02-54, 39-02-53

HeYMblBaKUH J1BaH naBIlOBUIi-
O,aI1H 113 OCtiOBOnOnOmHI1KOB KOC-
MI1"1eCK.OH 11 KOMnneMeHTapHOH
. .
Me,a I1HbI, B,aYIll,I1H HapO,aHbIH
uenl1 -nb,,aOKTO' e,aI1UI1HCKI1X
HaYij, npol . CC. ,lI,eHCTBI1TenbHbIH
Io{neH POCCI1HClKOH 11 EBpOneiicKOH
aKa,aeMI1H eCTeCTBeHHbIX HaYK, Mem-
.ayHapO,aHOH aKa,aeMI1I1 Ml1nOCep,aI1S1,
3acnymeHHbIH 11306peTaTenb POCCI1I1,
naypeaT roCy,aapCTBeHHOii npeMI1I1.
3a MHoroneTl;l101O ,aeSiTenbHOCTb
I B o6nacTH pa3pa60TKI1 TeOpeTl1"leCKHX
,
. CHOB'Tp'a,af1110HkOH HapO,aHOH
Me',a,I1UI1HbI I1I1X BHe,apeHl1e B npaKTHKY 3,apaBOOXpat!eHI1S1 HarpaH<AeH: 30no-
TbIM 3HaKOM «3nl1Ta CneUI1<v.1I1CTOB HapO,aHOH Me.LlI1UI1HbI»'H SlHTapHOH 3Be3.l10H
Marl1CTpa HapO,aHOH Me,aI1UI1HbI, MeH<AYHapO,aHOft n. - . l1eH «Qpo<f>eccl1S1 -
ml13Hb» 11 Op,aeHOM e<3a l..{ecTb, ,lI,06necTb, Ml1nocep,al1e, Co Hl1e» BCeMl1pHOH
OpraHI13aUI1eH 3.l1paBOOXpaHeHI1S1 npl1 nO.a.aepmKe MHHI1c;:repCT:. 3,apaBOOXpa-
HeHI1S111 COUl1anbHOrO pa3BI1THSI P<P, Op,aeHOM «60nbWOH KpeCTI) IlUIacca -
BbICWeii Harpa,aOH EBpOneHCKOH aKa,aeMI1I1 eCTeCTBeHHbIX HaYK, Op,aeHOM
CBSITOrO 6narOBepHOrO J{HSl3S1 ,lI,aHl1l1na MOCKOBCKOrO III CTeneHI1 PYCCKOH
npaBOCnaBHOH ll,epKBI1, y,aOCTOeH nO"leTHbIX 3BaHI1H c<M:np HaYKl111 npaKTHKI1»
11 «nepCOHa POCCI1I1».
.
.
.
.
.
.
.
.......
.
- ,
 J-
.
'..
. .
.
--..
i.
PacmumenbHble MaClla - npUpOaHblU UCmOliHUK MHO:HCeCmBa nOlle3HbLX
BeeCmB, Heo6xoaUMbLX OpZaHU3MY lienOBeKa. J13mux MaCen 3HaliUmenbHO
601lbWe, lieM mpaaU4UOHHO Ucnollb3yemCSl. B 3mOU 3H4uKIlOneaUU
C06paHbi CBeaeHUSl 0 Hau60llee Ba:HCHbIX BUaaX paCmUmellbHblX MaCell,
HaXOaSlUX npUMeHeHUe B KYIlUHapUU, MeaU4uHe U KOCMemOIlOZUU.
npUBeaeHbl pe4enmbl, aaHbl peKOMeHaa4uu no ucnOllb30BaHWo, BblaeneHbl
OCHOBHble MOMeHmbl. KHuza nOMO:HCem BHecmu pa3Hoo6pa3ue B pa4UOH,
YKpenumb 3aOpOBbe, u36aBumbCSl om KOCMemUlieCKUX np06lleM.
ISBN 978-5-4236-0041-9
t.S423 600419 @
EA6
 C'
:  »-;,
)\HAH
www.dilya.ru