mlN§AAT MUHENDISLERi ODA^I : '4
izMiR^UBESi
EGiTiM MERKEZI J
ж!
\
AFET BOLGELERIINDE *
YAPILACAK YAPILAK
HAKKIINDA YONETMELiK

in$aat Miihendisleri Odasi Izmir ^ubesi Yaym No:25
Z /_____________1_____i___L—1
iN$AAT MUHENDISLERI ODASI
izMiR §UBESi
EGITIM MERKEZI
AFET BOLGELERIINDE
YAPILACAK YAPILAR
IAKKIINDA YOINETMEUK
2 Temmuz 1998 tarih, 23.390 sayih Resmi Gazete’de
yayinlanan degi§iklikler i§lenmi§tir.
Сканировал: Romka
Обрабатывал: ЛАО
in$aat Muhendisleri Odasi Izmir $ubesi Yayin No:25
-------------------------------- DiziN---------------------------------
KISIM I GENEL KURALLAR..................................................................1
Bolum 1 - Yonetmeligin Kapsami....................................................  1
BolOm 2 - Uzerine Bina Yapilamayacak Arazi..........................................1
KISIM II SU BASKINIVE YANGIN AFETINDEN KORUNMA..........................................1
Bolum 3 - Su baskim Afetinden Korunma...............................................1
Boliim 4 - Yangin Afetinden Korunma.................................................2
KISIM III DEPREM AFETINDEN KORUNMA......................................................3
Boliim 5 - Ama?, Genel ilkeler ve Kapsam............................................3
5.1	Ama? ve Genel ilkeier.........................................................3
5.2.	Kapsam......................................................................  3
Boli	im 6 - Depreme Dayamkli Binalar i?in Hesap Kurallan...........................4
6.0.	Simgele.'.................................................................    4
6.1.	Kapsam........................................................................6
6.2.	Genel like ve Kurallar........................................................6
6.3.	DOzensiz Binalar..........................  .................................7
6.4.	Elastik Deprem YOklerinin Tanimlanmasi: Spektral Ivme Kat Sayisi.............11
6.5.	Elastik Deprem Yuklerinin Azaltilmasi:	Deprem YOkO	Azaltma	Kat Sayisi........13
6.6.	HesapYonteminin Se?ilmesi...................................................16
6.7.	E§de§er Deprem YOkO Yontemi..................................................17
6.8.	Mod Birle§tirme Ydntemi.....................................................22
6.9.	Zaman Tamm Alamnda Hesap Ybntemleri.........................................24
6.10.	Yer De§i§tirmelerin Siniriandinlmasi, ikinci Mertebe Etkileri
ve Deprem Derzleri................................................................25
6.11.	Yapisal Qikint i Jara, Mimari Elemanlara, Mekanik ve Elektrik
Donamma Etkiyen Deprem YOkleri....................................................26
6.12.	Bina TOrO Olmayan Yapilar....................................................27
6.13.	Deprem Hesap Raporlanna ili§kin Kurallar...................................  27
6.14.	Binaiara ivme Kayit?ilannin Yerie§tirilmesi..................................28
Boliim 7 - Betonarme Binalar i?in Depreme Dayamkli Tasanm Kurallan.................29
7.0	.	Simgeler....................................................................29
7.1.	Kapsam......................................................................31
7.2.	Genel Kurallar..............................................................31
7.3.	SOneklik DOzeyi YOksek Kolonlar.............................................34
7.4.	Suneklik Diizeyi YOksek Kiri§ler............................................41
7.5.	SOneklik DOzeyi YOksek Qer?eve Sistemlerinde Kolon-Kiri§ Birle§im BOIgeleri.45
7.6.	SOneklik DOzeyi YOksek Perdeler.............................................47
7.7.	SOneklik DOzeyi Normal Kolonlar.............................................53
7.8.	Suneklik DOzeyi Normal Kiri§ler.............................................54
7.9.	SOneklik DOzeyi Normal Qer?eve Sistemlerinde Kolon-Kiri§ Birie§im Bdlgeleri.55
7.10.	SOneklik DOzeyi Normal Perdeler..............................................55
7.11.	D6§emeler..................................................................  55
7.12.	Prefabrike Binaiara ili§kin Ozel Ko§ullar....................................56
7.13.	Betonarme Uygulama Projesi Qizimlerine ili§kin Kurallar......................57
Boliim 8 - Qelik Binalar i?in Depreme Dayamkli Tasanm Kurallan.....................58
8.0	.	Simgeler....................................................................58
8.1.	Kapsam....................................................................  58
8.2.	Genel Kurallar..............................................................58
8.3.	SOneklik DOzeyi YOksek Cer?eveler...........................................60
8.4.	Suneklik DOzeyi YOksek Celik Qaprazh Perdeler...............................61
8.5.	SOneklik DOzeyi Normal Cer?eveler.........................................  62
8.6.	SOneklik DOzeyi Normal Qeiik Qaprazli Perdeler............................  62
Boliim 9 - Ah$ap Binalar i?in Depreme Dayamkli Tasanm Kurallan.....................63
9.1.	Kapsam.......................................................................63
9.2.	Genel Kurallar...............................................................63
9.3.	Ta§iyici Duvariar............................................................63
9.4.	D6§emeler ve Qatilar....,...................................................65
Boliim 10 - Yigma Kargir Binalar l?in Depreme Dayamkli Tasanm Kurallan.............66
10.1.	Kapsam.......................................................................66
10.2.	Genel Kurallar...............................................................66
10.3.	Ta§iyici Duvariar............................................................67
10.4.	Lentolar ve Hat ilia r.......................................................70
10.5.	D6§emeler....................................................................72
10.6.	Qatilar......................................................................73
10.7.	Ta§iyici Olmayan Duvariar....................................................73
Boliim 11 - Kerpi? Binalar i?in Depreme Dayamkli Tasanm Kurallan...................74
11.1.	Kapsam......................................................................74
11.2.	Genel Kurallar..............................................................74
11.3.	TemellerveTa§iyici Duvariar.................................................74
11.4.	Lentolar ve Hatillar........................................................76
11.5.	Qatilar...................................................................  76
Boliim 12 - Temel Zemini ve Temeller i?in Depreme Dayamkli Tasanm Kurallan.........77
12.0.	Simgeler....................................................................77
12.1.	Kapsam......................................................................78
12.2.	Zemin Ko§ullannin Belirienmesi..............................................78
12.3.	Temellere ili§kin Kural ve Ko§ullar........................................ 80
12.4.	Depremde Toprak Basinci ve Zemin Dayanma (isnat) Yapilan....................83
Boliim 13 - Son Hiikiimier.........................................................85
Bu Yonetmelik 2 EyIOl 1997 Tarih ve 23098 mOkerrer sayili Resmi Gazetede Yaymlanmi§tir
KISIMI
GENEL KURALLAR
BOLUM 1 - YONETMEUGtN KAPSAMI
1.1	- 7269 sayih kanunun 1051 sayih kanunla degi$tirilen ildnci maddesine gore saptanan ve
duyurulan afet bolgelerinde yeniden yapilacak, degi§tirilecek, biiyutulecek, onanlacak ya da
gii^lendirilecek resmi ve 6zel turn binalann ve bina tiiru yapilann bagh olacagi teknik
ko$ullar, 7269 sayih kanunun 1051 sayih kanunla degi$tirilen upincu maddesine gore bu
Yonetmelikteki ilkelere uyularak yerine getirilir.
1.2	- Afet bolgelerinde yapilacak yapilar, gerek malzeme ve gerekse i§plik bakmundan Turk
Standartlanna ve Bayindirhk ve Iskan Bakanhgi "Genel Teknik §artnamesi" kurallanna
uygun olacaktir.
BOLUM 2 - UZERINE BINA YAPILAMAYACAK ARAZI
2.1	- 7269 sayih kanunun 1051 sayih kanunla degi$tirilen ondorduncii maddesine gore
yapila$ma i$in yasak bolge sayilan yerierde bina yapilamaz ve mevcut binalar onanlamaz.
Aynca yapiminm tizerinden 30 yil ge£memi§ yapay dolgu zeminler iizerinde, ozel olarak
zemin iyiie^tirmesi yapilmadik^a, ya da gerekli temel tipi uygulanmadikpa bina yapilamaz.
2.2	- Qg du§mesi, kaya dii$mesi, ya da yer kaymasi afetlerinden herhangi birine ugrayan ve
bu afetlerden bin i^in 7269 sayih kanunun 1051 sayih kanunla degi$tirilen ikinci ve
ondorduncii maddelerine gore afet bOlgesi oldugu karamame ile tesbit ve ilan edilen
yerierde bina yapilamaz ve mevcut binalar onanlamaz.
KISIMn
SU BASKINI VE YANGIN AFETTNDEN KORUNMA
BOLUM 3-SU BASKINI AFETINDEN KORUNMA
Su baskmma ugrami^ Afet BOlgesi karamamesi kapsamma aimmakla biriikte 7269 sayih
ile bina yapilahilir ve mevcut binalar onanlahffir.
— 2 —
ЗД - Btnaiam su ile ternas ctme olashgi buiunau kisnniannda, suya dayanikh olmayan
yapay ve dogal yapi maizemderi kuHamlamaz (loerpi^ ah$ap, tii£ alg tap, Qamur har^lt
duvar vb). Binalann en уйкзек st dflzeymden at az 030 nt yOloddige kadar olan kismlan,
250 doz pmento harfh taj duvar, ya da daha dayamkh malzeme ile yapilacaktir.
X2 - Temd amininin su aitmda kahne olashgi varsa, bu durum gdzOmmde tutuiarak
gereidi teknik Qnlemler aimacaktir. Degipnilecek, bOyutOlecek; onaniacak ya da
gu^lendirilecek binalarda; yenidea yapilacak ya da degipmlecek her bir kistm, binanm su
basknnna dayamidihgmi artmacak tapmde obcakur. En ydksek su duzeynrin aitmda
kalacak depo, famaprhk, sigmak vebenzeri yapi bdlQmleri yapilamaz
BOLUM 4 - YANGIN AFETINDENKORUNMA
7269 sayiii bmumm ikma maddesme gore yangm afetme ugramasi olasi saba olarak
saptanacak yerierde yapilacak binalar ile yangmdan sonra onaniacak binalarda, yangma
капд колита ile ilgili Turk Standard! hazirianmcaya? kadar, en az a$agida beiirdlen
dnlemler almacaktm
4 d - Biti$ik duzende yapilacak binalann di$ duvarlannda ah$ap ve benzen kolay yanabilir
malzeme kuflamlmayacaktzr. Ta$xyia sistemi ah$ap olan binalar bid$ik duzende
yapilmayacaktir. Bu tur binalar, ortak arsa smmndan en az 5 m uzakta yapilacaktir. Biti^ik
duzende yapiian binalann biti$ik olan taraflannda, tavan dd$emesi ustiinden ba$layarak ?ati
duziermnden en az 0.60 m yukseklige kadar tpkan, en az bir tugia kalmlikta ve her iki yuzii
avail kargir yangm duvan yapilacaktir.
4^ - Qannin oturdugu do$eme duzeyinin ilzermde yapilacak bacalarda, bacanin di$ duvar
kalinligi en az bir tugia boyutunda olacaknr. I$yeriennde ve merkezi isitma tesisan olan
yprierde bu kalmlik bir bupuk tugiadan az olmayacaktn*. Bacalar ah$ap kisimlara temas
etmeyecek ve ah$ap kisuniaria baca arasmda en az 5 cm uzakiik bulunacaktir. Bacalarm di$
hsunlan sivanacak, i? kisnnlarmda ise tugia ya da bnkederin aralan, rendelenmi^ tahta ya da
sa$ kalip kullamlarak har^ia doldumiacaknr. Bacalarda dolu normal tugia, beton briket ya
da benzeri yanmaz malzeme kullanilacaktir. Baca, ?atiyi kesdgi duziemden en az 0.75 m ve
^atinm en yiiksek noktasmdan en az 0.50 m yiiksege kadar Qikacak §ekilde yapilacaktir.
43 - Qelik ta^ryia sistemi olan 90k kadi binalarda, yangmdan eddlenebilecek kolon ve
kinder uygun bir malzeme Де kaplanarak koruyucu dnlemler aimacaktir. Alev alabilecek
maddelerin yogun olarak buiunabilecegi yerierde de yangma kar?! koruyucu ve onleyid
dnlemler aimacaktir.
44 - Deg^drilecek, bQyutulecek, onaniacak ya da gu^lendirilecek binalarda. yeniden
yapilacak ya da degi$tirilecek her bir tasm, binanm yangma dayamlddigmi arttiracak
biqmde olacaknr.
— 3 —
KISIM ш
DEPREM AFETINDEN KORUNMA
BOLOM 5 - AMAQ GENEL tLKELER VE KAPSAM
5.1.	AMAC VE GENEL ILKELER
5.1.1 - Ydnettneligin bu tasmmin amaci, deprem yer hareketine maruz kalacak bina ve
bina tflrfl yapilann tamammm veya bdlOmlerinin depreme dayamkli tasannu ve yapimi
19m gerekli minimum kojullan tammlamaktir.
5.1.2 - Bu Ydnetmdikte depreme dayamkli bina tasanminm ana ilkesi; hafif yiddettela
depremlerde binalardaki yapisal ve yapisal olmayan sistem elemanlanmn herhangi bir
hasar gdrmemesi, orta jiddetteki depremlerde yapisal ve yapisal olmayan eletnanlarda
olu$abilecek hasarm onanlabilir dOzeyde kalnuo, pddetli depremlerde ise can kaybim
dnlemek amaci ile binalarm kismen veya tamamen gdgmesinin dnlenmesidir.
5.13 - Bu Ydnetmelikte esas alman tasanm depremi, yukanda 5.1.2’de tammlanan
fiddetli depreme karji gdmektedir. Boliim 6, Table 63’te tammlanan Bina Onem
Katsayisi I “ 1 olan binalar ifin, tasanm depreminin 50 yillik bir siire ifinde a$ilma
olasiligi %10’dur.
5.1.4 - Bu Ydnetmelikte belirtilen deprem bdlgeleri, Bayindiriik ve Iskan Bakanhgi’nca
hazirlanan ve Bakanlar Kurulu кагал ile yOrOrlOkte olan Tirldye Deprem Bdlgeleri
Haritasi’ndald birind, ikinci, йфйпсй ve dordOncii derece deprem bdlgeleridir.
5.2.	KAPSAM
5.2.1 - Bu Ydnetmelik hiikumleri, yeni yapdacak binalar iqin oliiugu kadar, ayni
zamanda degi^tirilecek, biiyiiltiilecek, deprem oncesi veya sonrasmda onanlacak ya da
gdf lendirilecek binalar iqin de ge?eriidir.
5.2.2 - Bu Ydnetmelik hiikiimleri, betonarme (yerinde ddkulmii? ve dngerilmeli veya
dngerilmesiz prefabrike) binalar, $elik binalar ve bina turu yapilar ile ah?ap, yigma
kargir ve kerpi? binalar ipn ge? erlidir.
5.23 - Binalar ve bina turu yapilar di^inda, tasannunin bu Ydnetmelik hOkumlerine
gore yapilmasma izin verilen bina tiini olmayan diger yapilar, Boliim 6’da, 6.12 ile
tammlanan yapilarla smiriidir. Bu baglamda; kdpriiler, barajlar, liman yapilan, tdneller,
boni hatlan, enerji nakil hatlan, niikleer santrallar, dogal gaz depolama tesisleri gibi
yapilar, tamami yer altmda bulunan yapilar ve binalardan farkli hesap ve giivenlik
esaslarma gdre projelendirilen diger yapilar bu Ydnetmeligin kapsarm di^mdadir.
53.4 - Yapi ta$iyici sistemini deprem hareketinden yahtmak amaci ile, temelleri ile
zemin arasmda dzel sistem ve gere^lerle donatilan veya diger aktif ve pasif kontrol
sistemleri bulunan binalar iqin bu Ydnetmelik hiikiimleri uygulanamaz.
5.23 - Her tOrid kapsam di^i yapilara uygulanacak esaslar, kendi dzel ydnetmdikleri
yapilincaya dek, yapimlan denetleyen Bakanliklar tarafindan pagda$ uluslararasi
standartlar gdzbnilnde tutularak dzel oiarak saptanacak ve projeleri bu esaslara gore
ddzenlenecektir.
— 4 —
BOlOM 6 - DEPREME DAYANIKLI BINALAR I0N HESAP KURALLARI
6.0. SIMGELER
A(T) 3 Spektral tvme Katsayisi
A« ж Etkin Yer tvmesi Katsayisi
At 3 Birinci dogal titre^im periyodunun hesabinda kullamlan e^deger alan [m2]
AWj	3 Binanin temel QstOndeki ilk katinda j’inci perdenin briit enkesit alam [m2]
Ba	3 Ta$iyici sistem elemaninin a asal ekseni dogrultusunda tasanma esas ig
kuwet ЬйуйИй gii
B*x s Ta$iyici sistem elemaninin a asal ekseni dogrultusunda, x dogrultusundaki
depremden oilman ig kuwet btiyuklflgfl
Bgy a Ta^iyia sistem elemaninin a asal ekseni dogrultusunda, x’e dik у
dogrultusundaki depremden olu$an ig kuwet buyiiklUgu
Bb 3 Mod Birie^tirme Ydnteminde mod katkilannin birie$tirilmesi ile bulunan
herhangi bir bflyiiklUk
Bd яВв biiyUklUgiine ait buyUtiilmu^ deger
Ct 3 E$deger Deprem Yiikii Ydnteminde birinci dogal titre$im periyodunun
yakla$ik olarak belirlenmesinde kullamlan katsayi
Df	= E$deger Deprem Yiiku Ydnteminde burulma diizensizligi olan binalar igin
i’inci katta ± %5 ek di$merkezlige uygulanan biiyiitme katsayisi
dfl = Binanin i’inci katinda Fq fiktif yuklerine gdre hesaplanan yerdegi^tirme
d(	3 Binanin i’inci katinda deprem yiiklerine gore hesaplanan yerdegi^tirme
Ffl	3 Birinci dogal titre$im periyodunun hesabinda i’inci kata etkiyen fiktif yiik
Fi 3 E$deger Deprem Yiiku Ydnteminde i’inci kata etkiyen e^deger deprem yiikii
fe 3 Mekanik ve elektrik donammm kiitle merkezine etkiyen e$deger deprem
yilkii
g 3 Yergekimi ivmesi (9.81 m/s2)
gi 3 Binanin i’inci katindaki toplam sabit yiik
Hj 3 Binanin i’inci katimn temel tistiinden itibaren olgiilen yiiksekligi (Bodrum
katlannda rijit gevre perdelennin bulundugu binalarda i’inci katm zemin kat
do$emesi iistiinden itibaren olgiilen yiiksekligi) [m]
Hn 3 Binanin temel iistiinden itibaren olgiilen toplam yiiksekligi (Bodrum
katlannda rijit gevre perdelerinin bulundugu binalarda zemin kat do$emesi
iistiinden itibaren olgiilen toplam yiikseklik) [m]
h| 3 Binanin i’inci katimn kat yiiksekligi
I 3 Bina Onem Katsayisi
ZWj 3 Binanin temel iistiindeki ilk katinda j’inci perdenin, gozoniine alinan deprem
dogrultusunda gali§an uzunlugu [m]
Mr 3 r’inci dogal titre?im moduna ait modal kiitle
Mir = Gdzoniine alinan x deprem dogrultusunda binanin r’inci dogal titre^im
modundaki etkin kiitle
Myr 3 Gdzdniine alinan у deprem dogrultusunda binanin r’inci dogal titre?im
modundaki etkin kiitle
mi 3 Binanin i’inci katmm kutlesi (mi3 wi / g)
mei 3 Kat dd^emelerinin rijit diyafram olarak gali^masi durumunda, binanin i’inci
katimn kaydinlmain;^ kiitle merkezinden gegen dii§ey eksene gdre kiitle
eylemsizlik momend
— 5 —
N = Binanin temel iistiinden itibaren toplam kat sayisi (Bodrum katlannda rijit
Qevre perdelerinin bulundugu binalarda zemin kat do$emesi iistiinden
itibaren toplam kat sayisi)
n = Hareketli Yuk Katihm Katsayisi
qt =* Binanin Г inci katindaki toplam hareketli yuk
R = Ta$iyici Sistem Davrani$ Katsayisi
Rt(T) » Deprem Yiikii Azaltma Katsayisi
Rnq e Tablo 6.5’te deprem yiiklennin tamammm suneklik diizeyi normal Qer^eveler
tarafindan ta$indigi durum i$in tammlanan Ta§iyici Sistem Davrani§ Katsayisi
Ryp « Tablo 6.5’te deprem yiiklennin tamammm suneklik diizeyi yiiksek perdeler
tarafindan ta$mdigi durum i$in tammlanan Ta$iyici Sistem Davram§ Katsayisi
S(T) e Spektrum Katsayisi
Spa(Tr)e r’inci dogal titre$im modu i$in ivme spektrumu ordinati [m/s2]
T = Bina dogal titre$im penyodu [s]
Ti = Binanin birinci dogal titre§im penyodu [s]
TiA = Binanin amprik baginti ile hesaplanan birinci dogal titre$im periyodu [s]
Ta,Tb a Spektrum Karaktenstik Periyodan [s]
Tr, Ts = Binanin r’inci ve s’inci dogal titre$im periyotlan [s]
Vt » E$deger Deprem Yiikii Yonteminde gdzoniine ahnan deprem dogrultusunda
binaya etkiyen toplam e$deger deprem yiikii (taban kesme kuweti)
Vte a Mod Birle$tirme Yonteminde, gozdniine alman deprem dogrultusunda
modlara ait katkilann birle$tirilmesi ile bulunan bina toplam deprem yiiku
(taban kesme kuweti)
W = Binanin, hareketli yuk katihm katsayisi kullamlarak bulunan toplam agirhgi
we « Mekanik veya elektrik donammin agirhgi
W| - Binanin i’inci katimn, hareketli yuk katihm katsayisi kullamlarak hesaplanan
agirhgi
Y = Mod Birle$tirme Yonteminde hesaba katilan yeterli dogal titre$im modu sayisi
a = Deprem derzi bo$luklanmn hesabinda kullamlan katsayi
ам s SOneklik diizeyi yiiksek perdelerin tabamnda elde edilen egilme momentleri
toplamimn, binanin tiimii 19m tabanda meydana gelen toplam devrilme
momentine oram (Perde tabamndaki egilme momentlerinin hesabinda, perdelere
diizlemi i^ersinde saplanan kiri§lerin u^lannda depremden meydana gelen kesme
kuvvetlerinin katkisi da gozdniine alinabilir.)
P = Mod Birle$tirme Yontemi ile hesaplanan bOvukluklenn alt simrlannin
belirlenmesi i?in kullamlan katsayi
At = Binanin i’inci katindaki goreli kat otelemesi
(A|)max = Binanin i’inci katindaki maksimum goreli kat otelemesi
(Aj)ort “ Binanin i’inci katindaki ortalama goreli kat otelemesi
AFn = Binanin N’inci katina (tepesine) etkiyen ek e$deger deprem yukO
qbi	a i’inci katta tammlanan Burulma Duzensidigi Katsayisi
qci	«i’inci katta tammlanan Dayamm Duzcnsizligi Katsayisi
тиа a i’inci katta tammlanan Rijitiik Duzensizligi Katsayisi
ФХ|Г ш Kat do$emelerinin rijit diyafram olarak yali^tigi binalarda, r’inci mod §eklinin
i’inci katta x ekseni dogrultusundaki yatay bile§eni
Фук = Kat dd$emelerinin rijit diyafram ola.ak Qali^tigi binalarda, r’inci mod §eklinin
i’inci katta у ekseni dogrultusundaki yatay bile^eni
Фе|г a Kat dd§emelerinin rijit diyafram olarak cah^tigi binalarda, r’inci mod $eklinin
i’inci katta dii§ey eksen etrafindaki ddnme bile$em
01	»i’inci katta tammlanan Ikinci Mertebe Gdsterge Degeri
Vj = Gozdniine alman deprem dogrultusunda binanin i’inci katina etki eden kat kesme kuweti
— 6 —
6.1.	KAPSAM
6.1.1 - Bolum 5’teki 5.1.4’te tanimlanan deprem bolgelerinde yapilacak turn yerinde
ddkme ve prefabrike betonarme binalar ile gelik binalar ve bina tiirii yapilann depreme
dayanikli olarak hesaplanmasmda esas alinacak deprem yukleri ve uygulanacak hesap
kurallan bu4 bdliimde tanimlanmi$tir. Ah$ap, yigma kargir ve kerpip binalara iligkin
kiirallar ise, sirasi ile, Вб1йт 9, Boliim 10 ve ВбШт 11’de verilmi§tir.
6.1.2 - Bina temellerinin ve zemin dayanma (istinat) yapilannm hesabina itykin kurallar
ВбШт 12’de verilmigtir.
6.1.3 - Bina tiiriinde olmayan, ancak bu bdliimde verilen kurallara gdre hesaplanmasma
izin verilen yapilar, 6.12*de belirtilenlerle simrhdir.
6.2.	GENEL iLKE VE KURALLAR
6.2.1.	Bina Tajiyici Sistemlerine Ilifkin Genel Dkeler
6.2.1.1 - Bir biitiin olarak deprem yuklerini ta§iyan bina ta$iyici sisteminde ve ayru
zamanda ta$iyici sistemi olu$turan elemanlann her birinde, deprem yiiklerinm temel
zeminine kadar siirekli bir $ekilde ve giivenli olarak aktanlmasim saglayacak yeterlikte
rijitlik, kararhlik ve dayanim bulunmahdir. Bu baglamda dd$eme sistemleri, deprem
kuwetlerinin ta$iyici sistem elemanlan arasinda giivenle aktanlmasim saglayacak
diizeyde rijitlik ve dayamma sahip olmalidir.
6.2.1.2 - Binaya aktanlan deprem eneijisinin dnemli bir bdliimiiniin ta$iyici sistemin
siinek davrani§i ile tiiketilmesi i^in, bu ydnetmelikte Boliim 7 ve Bolum 8’de belirtilen
siinek tasarim ilkelerine titizlikle uyulmalidir.
6.2.1.3 - A$agida 6.3.1’de tanimlanan diizensiz binalann tasanmindan ve yapimmdan
kapimlmalidir. Ta$iyici sistem planda simetrik veya simetrige yakin diizenlenmeli ve
Tablo 6.1*de Al ba$ligi ile tanimlanan burulma diizensizligine olabildigince yer
verilmemelidir. Bu baglamda, perde vb rijit ta?iyici sistem elemanlannm binanm
burulma rijitligini arttiracak bi^imde yerle§tirilmesine dzen gdsterilmelidir. Dii$ey
dogrultuda ise dzellikle Tablo 6.1’de Bl ve B2 ba$liklan ile tanimlanan ve herhangi bir
katta zayif kat vey^yumu^ak kat durumu olu$turan diizensizliklerden kagimlmalidir. Bu
baglamda, ta$iyici sistem hesabmda gdzdniine aiinmayan, ancak kendi diizlemlerinde
dnemli derecede rijitlige sahip olabilen dolgu duvarlannin bazi katlarda ve dzellikle
binalann giri$ katlannda kaldinlmasi ile olu$an ani rijitlik ve dayanim azalmalanmn
olumsuz etkilerini gidermek i^in bina ta^iyici sisteminde gerekli dnlemler alinmahdir.
6.2.1.4 - Boliim 12, Tablo 12.1’de tanimlanan (C) ve (D) gruplanna giren zeminlere
oturan kolon ve dzellikle perde temellerindeki ddnmelerin ta$iyici sistem hesabina
etkileri, uygun idealle^tirme ydntemleri ile gdzdniine alinmahdir.
6.2.2.	Deprem Yuklerine Dinkin Genel Kurallar
6.2.2.1 - Binalara etkiyen deprem yuklerinin beiirlenmesi igin, bu bdliimde aksi
belirtilmedikQe, 6.4’te tanimlanan Spektral Ivme Katsayisi ve 6.5’te tanimlanan
Deprem YiikH Azaltma Katsayisi esas aimacaktir.
-- 7
6.2.2.2 - Bu Yonetmelikte aksi belirtilmedik^e, deprem yuklerinin sadece yatay
diizlemde ve binanin birbirine dik iki ekseni dogrultusunda аул ayn etkidikleri
varsayilacaktir. Ta$iyici sistem elemanlannm asal eksenlerinin gdzdniine alinan yatay
deprem dogrultulan ile $aki§madigi durumlarda 6.3.2.3 uygulanacaktir.
6.2.2.3 - Deprem yukleri ile diger yiiklerin ortak etkisi altinda binanin ta$iyici sistem
elemanlannda olu$acak tasanm i? kuwetlerinin tajima giicii ilkesine gore hesabinda
kullanilacak yiik katsayilan, bu Ydnetmelikte aksi belirtilmedik^e, ilgili yapi
ydnetmeliklerinden almacaktir.
6.2.2.4 - Deprem yukleri ile riizgar yuklerinin binaya aym zamanda etkimedigi
varsaytlacak ve her bir yapi elemaninin boyutlandtnlmasmda, deprem ya da riizgar
etkisi i?in hesaplanan biiyukluklerin elveri$siz olam gdzoniine almacaktir. Ancak,
riizgardan olu$an biiyukluklerin daha elveri$siz olmast durumunda bile; elemanlann
boyutlandmlmasi, detaylandinlmasi ve birle$im noktalannm diizenlenmesinde, bu
Yonetmelikte belirtilen ko$ullara uyulmasi zorunludur.
6.3.	DUZENSIZ BINALAR
6.3.1.	Diizensiz Binalann Tam mi
Depreme kar$i davram§lanndaki olumsuzluklar nedeni ile tasanmindan ve yapimindan
ka^milmasi gereken diizensiz binalar'in tammlanmasif ile ilgili olarak, planda ve dii§ey
dogrultuda diizensizlik meydana getiren durum!ar Tablo 6.1’de, bunlarla ilgili ko$ullar
ise a$agida 6.3.2’de verilmi$tir.
6.3.2.	Diizensiz Binalara Dinkin Ko$ullar
Tablo 6.1’de tanimlanan diizensizlik durumlanna ili$kin ko§ullar a$agida belirtilmi^tir:
6.3.2.1 - Al ve B2 tiirii diizensizlikler, a$agida 6.6’da belirtildigi iizere, deprem
hesabinda kullanilacak yontemin se^iminde etken olan diizensizliklerdir.
6.3.2.2 - A2 ve A3 tiirii diizensizliklerin bulundugu binalarda, birinci ve ikinci derece
deprem bolgelennde, kat dd$emelerinin kendi diizlemleri i^inde deprem kuwetlerini
dii$ey ta^iyici sistem elemanlan arasinda guvenle aktarabildigi hesapla dogrulanacaktir.
6.3.2.3 - A4 tiirii diizensizligin bulundugu binalarda, ta$iyict sistem elemanlannm asal
eksen dogrultulanndaki i^ kuwet biiyiikiiikleri 6.7.5 ve 6.8.6’ya gore elde edilecektir.
6.3.2.4 - Bl tiirii diizensizliginin bulundugu binalarda, gdzoniine alinan i’inci kattaki
dolgu duvan alanlannm toplami bir list kattakine gore fazla ise, rid’nin hesabinda
dolgu duvarlan gdzoniine alinmayacaktir. 0.60 < (rici)min < 0*30 araliginda Tablo
6.5’te verilen ta$iyici sistem davram$ katsayisi, 1.25 (rid)min degeri ile ^arpilarak her
iki deprem dogrultusunda da binanin tiimiine uygulanacaktir. Ancak hi$bir zaman
rid< 0*^0 olmayacaktir. Aksi durumda, zayif katm dayammi ve rijitligi arttmlarak
deprem hesabi tekrarlanacaktir. Bu tiir diizensizligi olan binalarda aynca 7.3.4.3’te
verilen ko$ul uygulanacaktir.
— 8 —
TABLO 6.1 - DUZENSIZ BINALAR
A - PLANDA DOZENSiZLIK DURUMLARI	tlgili Maddeler
Al - Burulma Duzensizligi:	6.3.2.1
Birbirine dik iki deprem dogrultusunun herhangi bin i^in, herhangi bir katta en biiyiik gdreli kat dtelemesinin о katta aym dogruitudaki ortalama goreli dtelemeye oranim ifade eden Burulma Duzensizligi Katsayisi r|bi ’nin 1.2’den biiyiik olmasi durumu ($ekil 6.1). [Пы = (Ai)mix / (A|)ort > 1*2] Gdreli kat dtelemelerinin hesabi, ± %5 ek dipnerkezlik etkileri de gozdniine ahnarak, 6.7'ye gdre yapilacaktir.	
A2 - Ddseme Sureksizlikleri :	6.3.2.2
Herhangi bir kattaki dd§emede ($ekil 6.2); I - Merdiven ve asansdr bo$luklan dahil, bo$luk alanlan toplamimn kat briit alanimn 1/3’linden fazia olmasi durumu, П - Deprem yuklerinin dii§ey ta^iyici sistem elemanlanna giivenle aktanlabilmesini gii^le^tiren yerel do?eme bo$luklanmn bulunmasi durumu, Ш - Do$emenin dilzlem ф rijitlik ve dayamminda ani azalmalann olmasi durumu	
A3 - Planda Cikintilar Bulunmasi:	6.3.2.2
Bina kat planlannda ^ikinti yapan kisimlann birbirine dik iki dogruitudaki boyutlannin her ikisinin de, binanin о katimn aym dogrultulardaki toplam plan boyutlannin %20'sinden daha biiyiik olmasi durumu ($ekil 6.3).	
A4 - Tasivici Eleman Eksenlerinin Paraiel Olmamasi:	6.3.2.3
Ta$iyici sistemin dli$ey elemanlanmn plandaki asal eksenlerinin, gozdniine alman birbirine dik yatay deprem dogrultulanna paraiel olmamasi durumu ($ekil 6.4).	
В - DO$EY DO&tULTUDA DOZENSiZLiK DURUMLARI	tlgili Maddeler
Bl - Komsu Katlar Arasi Dayamm Duzensizligi (Zayif Kat):	6.3.2.4
Betonarme binalarda, birbirine dik iki deprem dogrultusunun herhangi birinde, herhangi bir kattaki etkili kesme alani'nxn, bir list kattaki etkili kesme alani'na, oram olarak tammlanan Dayanim .Duzensizligi Katsayisi rjci’nin 0.80’den kti^iik olmasi durumu. hci = (LAe)i/(LAe)Hi<0.80] Herhangi bir katta etkili kesme alanimn tanimi: LAe = EAW + ZAe + 0*15 EA^ (Simgeler i<?in Bkz. 7.0)	
B2 - Komsu Katlar Arasi Rijitlik Duzensizligi (Yumusak Kat) :	6.3.2.1
Birbirine dik iki deprem dogrultusunun herhangi bin i^in, herhangi bir i’inci kattaki ortalama goreli kat dtelemesinin bir list kattaki ortalama gdreli kat otelemesine oram olarak tammlanan Rijitlik Duzensizligi Katsayisi г|и ’nin 1.5’tan fazia olmasi durumu. [Лк! = (Al)ort / (Ai+l)ort > l.S] Gdreli kat dtelemelerinin hesabi, ± %5 ek dimmerkezlik etkileri de gozdniine ahnarak 6.7'ye gdre yapilacaktir.	
B3 - Tasivici Sistemin Diisev Elemanlanmn Sureksizligi:	6.3.2.5
Ta$iyici sistemin dil§ey elemanlanmn (kolon veya perdelenn) bazi katlarda kaldinlarak kiri$lerin veya guseli kolonlann ustiine veya ucuna oturtulmasi, ya da list kattaki perdelenn altta kolonlara veya kiri$lere oturtulmasi durumu (§ekil 6.5).	
— 9 —
6.3.2.5 - ВЗ tiirii diizensizligin bulundugu binalara ili§kin ko$ullar a^agjda belirtilmi§tir:
(a)	Biitiin deprem bdlgelerinde, kolonlann binanin herhangi bir katinda konsol
kiri§lerin veya alttaki kolonlarda olu$turulan guselerin iistiine veya ucuna oturtulmasina
hi^bir zaman izin verilmez.
(b)	Kolonun iki ucundan mesnetli bir kiri$e oturmasi durumunda, kiri$in biitiin
kesitlerinde ve aynca gdzoniine alinan deprem dogrultusunda bu kiri$in baglandigi
diigiim noktalanna birle$en diger kiri§ ve kolonlann biitiin kesitlerinde, dii$ey yiikler
ve depremin ortak etkisinden olu§an turn i? kuwet degerlen %50 oramnda
arttinlacaktir.
(c)	Ust kattaki perdenin her iki ucundan altta kolonlara oturtulmasi durumunda, bu
kolonlarda du§ey yiikler ve depremin ortak etkisinden olu$an turn i? kuwet degerlen
%50 arttinlacaktir. Bu tiir diizensizligin bulundugu betonarme binalarda aynca
7.3.4.3’te verilen ko$ul uygulanacaktir.
(d)	Perdelerin binanin herhangi bir katinda, kendi diizlemleri ic^inde kin$lerin iistiine
a^iklik ortasinda oturtulmasina hi^bir zaman izin verilmez.
DOfemelerin kendi diizlemleri ifinde rijit diyafram
olarak gahfmalari durumunda
(А1)оП = 1/2[(Д1)т.х + (Д1)т1п1
Burulma diizensizligi katsayisi:
Hbi = (Д0тах I (Д1)оП
Burulma diizensizligi durumu :	> 1.2
$ekil 6.1
— 10 —
А2 tiirii dUzensizlik durumu - I
Ab/A> 1/3
Аь •* Botfuk alanlan toplamt
A : Brut kat alani
A2 tiirii diizensizlik durumu - II
Kesit A-A
A2 tiirii diizensizlik durumu - II ve III
$ekil 6.2
A3 tiirii diizensizlik durumu:
as > 0.2 Lx ve ayni zamanda ay > 0.2 Ly
$ekil 6.3
$ekil 6.4
—11 —
$ekil 6.5
6.4.	ELASTIK DEPREM YUKLERININ TANIMLANMASI: SPEKTRAL
IVME KATSAYISI
Deprem yiiklerinin belirlenmesi i<?in esas ahnacak olan ve tanim olarak %5 soniim oram
i<;in elastik Tasarim Ivme Spektrumu'nun yenjekimi ivmesi g’ye boliinmesine kar$i
gelen Spektral Ivme Katsayisi, A(T), Denk.(6.1) ile verilmi$tir.
A(T) = Ao I S(T)
(6.1)
6;4.1. Etkin Yer Ivmesi Katsayisi
Dcfik.(6.1)’de yer alan Etkin Yer Ivmesi Katsayisi, Ao , Tablo 6.2’de tanimlanmi^tir
TABLO 6.2 - ETKIN YER IVMESi KATSAYISI (Ao)
Deprem Bolgesi	Ao
1	0.40
2	0.30
3	0.20
4	0.10
6.4.2. Bina Onem Katsayisi
Denk.(6.1)’de yer alan Bina Onem Katsayisi, I, Tablo 6.3’te tammlanmi$tir
— 12 —
TABLO 6.3 - B1NA ONEM KATSAYISI (I)
Binanin Kullanim Amaci veya Тйгй	Bina Onem Katsayisi (I)
1, Deprem sonrasi kullanimi gereken binalar ve tehlikeli madde	1.5
iceren binalar a)	Deprem sonrasmda hemen kullanilmasi gerekli binalar (Hastaneler, dispanserler, saglik ocaklan, itfaiye bina ve tesisleri, PTT ve diger haberle$me tesisleri, ula$im istasyonlan ve terminalleri, eneiji iiretim ve dagitim tesisleri; vilayet, kaymakambk ve belediye yOnetim binalan, ilk yardim ve afet planlama istasyonlan) b)	Toksik, patlayici, parlayici, vb ozellikleri olan maddelerin bulundugu veya depolandigi binalar	
2, insanlann uzun siireli ve vogun olarak bulundugu ve degerli	1.4
esvanin saklandigi binalar a)	Okullar, diger egitim bina ve tesisleri, yurt ve yatakhaneler, askeri ki^lalar, cezaevleri, vb. b)	Miizeler	
3. insanlann kisa siireli ve vogun olarak bulundugu binalar	1.2
Spor tesisleri, sinema, tiyatro ve konser salonlan, vb.	
4, Diger binalar Yukandaki tanimlara girmeyen diger binalar (Konutlar, i§yerleri, oteller, bina tiirii endiistri yapilan, vb)	1.0
6.4.3. Spektrum Katsayisi
6.4.3.1 - Denk.(6.1)’de yer alan Spektrum Katsayisi, S(T), yerel zemin ko$ullanna ve
bina dogal periyodu Tye bagli olarak Denk.(6.2) ile hesaplanacaktir ($ekil 6.6).
S(T) = 1 + 1.5 T/TA
S(T) = 2.5
S(T) = 2.5 (TB/T)0 ’
(O^TsTa)
(TA<TSTB)
(T>TB)
(6.2a)
(6.2b)
(6.2c)
Denk.(6.2)’deki Spektrum Karakteristik Periyotlan, TA ve Tb , Boliim 12’de Tablo
12.2 ile tanimlanan Yerel Zemin Siniflarinb bagh olarak Tablo 6.4’te verilmi$tir.
TABLO 6.4 - SPEKTRUM KARAKTERISTIK PERIYOTLARI ( TA, TB)
Tablo 12.2 'ye gore Yerel Zemin Simfi	TA (saniye)	TB (saniye)
Z1	0.10	0.30
Z2	0.15	0.40
Z3	0.15	0.60
Z4	0.20	0.90
6.4.3.2 - Boliim 12’de 12.2.1.2 ve 12.2.1.3’te belirtilen ko$ullann yerine getirilmemesi
durumunda, Tablo 6.4’te Z4 yerel zemin simfi i?in tanimlanan spektrum karakteristik
periyotlan kullamlacaktir.
- - 13 —
6.4.4. dzel Tasanm ivme Spektrumlan
Gerekli durumlarda elastik tasanm ivme spektrumu, yerel deprem ve zemin ko§ullan
gdzdniine ahnarak yapilacak dzel ara$tirmalarla da belirlenebilir. Ancak, bu §ekilde
belirlenecek ivme spektrumu ordinatlanna kaqi gelen spektral ivme katsayilan, turn
periyotlar 19m, Tablo 6.4’teki ilgili karakteristik periyotlar gozdniine ahnarak Denk.
(6.1)’den bulunacak degerlerden hi^bir zaman daha ku^uk olmayacaktir.
$ekil 6.6
6.5.	ELASTIK DEPREM YUKLERIMN AZALTTLMASI: DEPREM YUKU
AZALTMA KATSAYISI
Depremde ta§iyici sistemin kendine ozgii dogrusal elastik olmayan davram§mi
gozdniine aimak iizere, 6.4’te verilen spektral ivme katsayisina gdre bulunacak elastik
deprem yiikleri, a$agida tammlanan Deprem Yiikii Azaltma Katsayisi"na boliinecektir.
Deprem Yiikii Azaltma Katsayisi, Ra(T), ?e§itli ta$iyici sistemler i^in a$agidaki Tablo
6.5’te tammlanan Ta^iyici Sistem Davrani§ Katsayisi, R’ye ve dogal titre$im periyodu,
T’ye bagh olarak Denk. (6.3) ile belirlenecektir.
Ra(T) = 1.5 + (R - 1.5) T / TA
Ra(T) = R
(0<T<TA)
(T>TA)
(6.3a)
(6.3b)
6.5.1.	Tajiyici Sistemlerin Siineklik Diizeylerine ili$kin Genel Ko^ullar
6.5.1.1 - Ta^iyici Sistem Davram$ Katsayilan Tablo 6.5’te verilen suneklik diizeyi
yiiksek ta^iyici sistemler ve siineklik diizeyi normal tajiyici sistemler" e ili§kin tanimlar
ve uyulmasi gerekli ko§ullar, betonarme binalar ipin Boliim 7’de, $elik binalar i?in ise
Boliim 8’de verilmi$tir
6.5.1.2 - Tablo 6.5’te siineklik diizeyi yiiksek olarak gdzdniine ahnacak ta^iyici
sistemlerde, suneklik diizeyinin her iki yatay deprem dogrultusunda da yiiksek olmasi
zorunludur. Suneklik diizeyi bir deprem dogrultusunda yiiksek, buna dik diger deprem
dogrultusunda ise normal olan sistemler, her iki dogrultuda da siineklik diizeyi normal
sistemler olarak sayilacaktir.
— 14 —
TABLO 6.5 - TA$IYICI SISTEM DAVRANI§ KATSAYISI (R)
BiNA TASIYICI SiSTEMi	Siineklik Diizeyi Normal Sistemler	Siineklik Diizeyi Yuksek Sistemler
(D YERINDE рбкМЕ BETONARME BINALAR		
(1.1) Deprem yuklerinin tamamimn ^er^evelerle ta$mdigi binalar		4	8
(1.2) Deprem yuklerinin tamammin bag kiri$li (bo$luklu) perdelerle ta$indigi binalar		4	7
(1.3) Deprem yuklerinin tamammin bo§luksuz perdelerle ta$indigi binalar	 (1.4) Deprem yuklerinin, $er$eveler ile bo$luksuz ve/veya bag	4	6
kiri§Ii (bo$luklu) perdeler tarafindan birlikte ta$mdigi binalar...	4	7
(2) PREFABRIKE BETONARME BINALAR		
(2.1) Deprem yuklerinin tamammin, baglantilan tersmir momentleri aktarabilen ^er^evelerle ta$mdigi binalar		3	6
(2.2) Deprem yuklerinin tamammin; kolonlan temelde ankastre, iistte mafsalli tek kath ^er^evelerle ta^indigi binalar...	—-	5
(2.3) Deprem yuklerinin tamammin prefabrike bo§luksuz perdelerle ta$indigi binalar	 (2.4) Deprem yuklerinin, baglantilan tersinir momentleri aktarabilen prefabrike ^er^eveler ile yerinde dokme bo$luksuz	—	4
ve/veya bag kiri$li (bo$luklu) perdeler tarafindan birlikte ta$indigi binalar		3	5
(3) CELIK BINALAR		
(3.1) Deprem yuklerinin tamammin tjer^evelerle ta$mdigi binalar.............................................		5	8
(3.2) Deprem yuklerinin tamammin; kolonlan temelde ankastre, iistte mafsalli tek kath ^er^evelerle ta$indigi binalar. .	4	6
(3.3) Deprem yuklerinin tamammin ?aprazli perdeler veya yerinde dokme betonarme perdeler tarafindan ta$indigi binalar (a) Qaprazlann merkezi olmasi durumu..............................	3	
(b) (^aprazlann difmerkez olmasi durumu			7
(c) Betonarme perde durumu	 (3.4) Deprem yuklerinin (jer^eveler ile birlikte faprazli felik perdeler veya yerinde dokme betonarme perdeler tarafindan	4	6
birlikte ta$mdigi binalar (a) Qaprazlann merkezi olmasi durumu		4	 
(b) Qaprazlarin difmerkez olmasi durumu		—	8
(c) Betonarme perde durumu		4	7
6.5.1.3 - Birinci ve ikinci derece deprem bolgelerinde, a$agida belirtilen betonarme
binalarda siineklik diizeyi yiiksek sistemler'in kullamlmasi zorunludur:
(a)	Ta$iyici sistemi sadece ^er^evelerden oilman binalar,
— 15 —
(b)	Ta$iyici sistemden bagimsiz olarak, Tablo 6.3’e gore Bina Onem Katsayisi 1=1.5
ve 1=1.4 olan turn binalar (Bu tur binalarda, 6.5.4.2’de tanimlanan siineklik diizeyi
bakimindan karma ta$iyici sistemler kullamlabilir).
6.5.1.4 - A$agida 6.5.3.1’de belirtilen sistemler hari^ olmak iizere, ta$iyici sistemi
sadece siineklik diizeyi normal ^er^evelerden olu$an betonarme binalar, u£uncu ve
ddrdiincu derece deprem bolgelerinde HN 25 m olmak ko$ulu ile yapilabilir. Bu
binalann Hn > 25 m durumunda yapilabilmesi i?in, a$agida 6.5.3.2’de verilen kurallara
uyulmasi zonmludur.
6.5.2.	Suneklik Diizeyi Yiiksek Betonarme Bo^Iuksuz Perdeli -Cer^eveli
Sistemlere Bitkin Ko$ullar
Deprem yuklerinin suneklik diizeyi yiiksek bo$luksuz (bag kiri$siz) betonarme perdeler
ile siineklik diizeyi yiiksek betonarme veya $elik fer^eveler tarafindan birlikte ta$indigi
binalara ili§kin ko$ullar a$agida verilmi$tir:
6.5.2.1 - Bu tur sistemlerde Tablo 6.5’te verilen R = 7 katsayisimn kullamlabilmesi
i^in, bo$luksuz perdelerin tabamnda deprem yiiklerinden meydana gelen egilme
momentlerinin toplami, binanin tumil i^in tabanda meydana gelen toplam devrilme
momentinin %75’inden daha fazla olmayacaktir (ам £ 0.75).
6.5.2.2 - Yukandaki ko§ulun saglanamamasi durumunda, 0.75 < ам 1.0 araliginda
kullanilacak R katsayisi, R = 10 - 4aM bagintisi ile belirlenecektir.
6.5.3.	Siineklik Diizeyi Normal Bazi Sistemlerde Perde Kullanim Zoruniuluguna
Bitkin Ko$ullar
6.5.3.1 - Kiri$$iz do§emeli betonarme sistemler ile, kolon ve kiri$leri 7.3, 7.4 ve 7.5’te
verilen ko$ullardan herhangi birini saglamayan dolgulu veya dolgusuz di$li ve kaset
dd§emeli sistemler, siineklik diizeyi normal sistemler olarak gdzoniine almacaktir. Bu
sistemler, binada perde kullanilmamasi durumunda, sadece ii^iincii ve dordiincii derece
deprem bolgelerinde ve Нц < 13 m olmak ko$ulu ile yapilabilir.
6.5.3.2 - Yukanda 6.5.1.4’te tanimlanan binalann Hn> 25 m durumunda yapilabilmesi,
6.5.3.1‘de tanimlanan ta$iyici sistemlerin ise birinci ve ikinci derece deprem
bolgelerinde veya Hn> 13 m olmasi durumunda ii^iincii ve ddrdiincu derece deprem
bolgelerinde uygulanabilmesi i<;in, binanin turn yuksekhgi boyunca devam eden ve
a$agidaki ko$uilan saglayan siineklik diizeyi normal veya yiiksek betonarme bo$luksuz
ya da bag kin?li (bo§luklu) perdelenn kullamlmasi zorunludur.
(a)	Ta$ivic? sistemde siineklik diizeyi normal perdelerin kullamlmasi durumunda, her
bir deprem dogrultusunda, deprem yiiklerine gore perdelenn tabamnda elde edilen
egihne momentlerinin toplami, binanin ttirmi i^in tabanda meydana gelen toplam
devrilme momentinin %75’inden daha fazla olacaktir (Perde tabamndaki egilme moment-
lerinin hesabinda perdelere diizlemi i^ersinde saplanan kiri§lerin u^lannda depremden
meydana gelen kesme kuvvetlerinin katkisa da gdzoniine almabilir)
(b)	Ta$iyici sistemde siineklik diizeyi yiiksek perdelerin kullamlmasi durumunda,
a$agida karma ta§iyici sistemler i^in verilen 6.5.4.2 uygulanacaktir.
—16 —
6.5.4.	Каппа Tajiyici Sistemlere tli$kin Ko^ullar
6.5.4.1 • A^agida 6.S.4.2 ve 6.5.4.3’te belirtilen durumlar hari^ olmak iizere, Tablo
6.5’te tammlanan yatay yiik ta$iyici sistemlerinin iki yatay deprem dogrultusunda
birbirinden farkli olmasi veya herhangi bir dogrultuda karma olarak kullamlmasi
durumlannda, degen en kii^tik olan R katsayisi her iki dogrultuda da turn binaya
uygulanacaktir.
6.5.4.2 - Yukanda 6.5.3.2’de belirtilen betonarme sistemler ile suneklik diizeyi normal
kiri$ ve kolonlardan olu$an ?elik ^er^eveli sistemlerin, siineklik diizeyi yiiksek
perdelerle birarada kullamlmasi miimkiindtir. Bu §ekilde olu§turulan siineklik diizeyi
bakimindan karma sistemler"de, a$agida belirtilen ko§ullara uyulmak kaydi ile,
siineklik diizeyi yiiksek bo§luksuz, bag kiri$li (bo$luklu) betonarme perdeler veya £elik
binalar i$in di§merkez paprazli $elik perdeler kullamlabilir.
(a)	Bu tur karma sistemlerin deprem hesabinda ^er^eveler ve perdeler birarada
gozdniine ahnacak, ancak her bir deprem dogrultusunda mutlaka ощ £ 0.40 olacaktir.
(b)	Her iki deprem dogrultusunda da ам £ 2/3 olmasi durumunda, Tablo 6.5’de
deprem yiiklerinin tamammm siineklik diizeyi yiiksek perde tarafindan ta$indigi durum
i$in verilen R katsayisi (R e Ryp), ta$iyici sistemin tiimii i?in kullamlabilir.
(c)	0.40 > ам > 2/3 araligmda ise, her iki deprem dogrultusunda da ta^iyici sistemin
tiimii i?in R = ljtNc + 1.5 aM (Ryp - Rnc) bagintisi uygulanacaktir.
6.5.4.3 - Binalann bodrum katlannm ^evresinde kullamlan rijit betonarme perde
duvarlan, Tablo 6.5’te yer alan perdeli veya perdeli-^er^eveli sistemlerin bir par^asi
olarak gdzdniine alinmayacaktir. Bu tur binalann hesabinda izlenecek kurallar 6.7.2.4
ve 6.8.3.2’de verilmi§tir.
6.5.5.	Diigum Noktalan Mafsalh Sistemlere bi$kin Kojullar
6.5.5.1 - Kolonlan temelden ankastre ve iistten mafsalh tek katli ^er^evelerden olu§an
ve R katsayilan Tablo 6.5’te (2.2) ve (3.2)’de verilen betonarme prefabrike ve Qelik
binalann i$inde tek asma kat yapilabilir. Ancak bu tur binalann deprem hesabinda asma
kat ta$iyici sistemi, ana ta$iyici ^er^evelerle birlikte gdzdniine ahnacak ve bu sistem,
betonarme prefabrike binalarda siineklik diizeyi yiiksek sistem olarak diizenlenecektir.
6.5.5.2 - Yukandaki 6.5.5.1 di$inda, diigiim noktalan mafsalh ^er^evelerden olu$an
betonarme prefabrike ve Qelik 90k katli binalarda, her iki yatay dogrultuda deprem
yiiklerinin tamammi aimak iizere Tablo 6.5’te R katsayilan (1.2), (1.3) ve (3.3)’te
verilen yerinde ddkme betonarme veya ^aprazh ?elik perdeler kullamlacaktir.
6.6.	HESAP YdNTEMINiN SECILMESI
6.6.1.	Hesap Ydntemleri
Binalann ve bina tiirii yapilann deprem hesabinda kullamlacak ydntemler, 6.7’de
verilen Ejdeger Deprem Yiikii Ydntemi, 6.8’de verilen Mod Birle^tirme Ydntemi ve
— 17 —
6.9’da verilen Zaman Tanim Alamnda Hesap Ydntemleri'dir. 6.8 ve 6.9’da verilen
ydntemler, turn binalann ve bina tiirii yapilann deprem hesabmda kullanilabilir.
6.6.2.	Ejdeger Deprem Yiikii Yonteminin Uygulama Smirlan
6.7’de verilen Ejdeger Deprem Yiikii Ydntemi'nin uygulanabilecegi binalar Tablo
6.6’da 6zetlenmi$tir. Tablo 6.6’nm kapsamma girmeyen binalann deprem hesabmda,
6.8 veya 6.9’da verilen ydntemler kullanilacaktir.
tablo 6.6 - e§de6er deprem yIjkO yOntemI’nIn
UYGULANABtLECE&i BINALAR
Deprem Bdlgesi	Bina Тйгй	Toplam YUkseklik Simn
1,2	Al tiirii burulma diizensizligi olmayan, varsa her bir katta Пы 2.0 ko$ulunu saglayan binalar	Hn 25 m
1»2	Al tiirii burulma diizensizligi olmayan, varsa her bir katta Tibi 2.0 ko$ulunu saglayan ve aynca B2 tiirii diizensizligi olmayan binalar	Hn £ 60 m
3,4	Tiim binalar	Hn 75 m
6.7.	E$DE&£R DEPREM YUKt) УйНТЕМ!
6.7.1.	Toplam E^deger Deprem Yiikiiniin Belirlenmesi
6.7.1.1 - Gozoniine aiinan deprem dogrultusunda, binanm tiimiine etkiyen Toplam
Efdeger Deprem Yiikii (taban kesme kuweti), Vt, Denk.(6.4) ile belirlenecektir.
Vt = W A(Ti) / RafTO Z 0.10 Ao IW	(6.4)
Binanm birinci dogal titrqim periyodu Tt, a$agidaki 6.7.4’e gore hesaplanacaktir.
6.7.1.2 • Denk.(6.4)’te yer alan ve binanm deprem sirasmdaki toplam agirhgi olarak
gdzoniine almacak olan W, Denk.(6.5) ile belirlenecektir.
N
W » E W|	(6.5)
i- 1
Denk.(6.5)’teki wj kat agirhklan ise Denk.(6.6) ile hesaplanacaktir.
wi-ft + nqi	(6.6)
Denk.(6.6)’da yer alan Hareketli Yiik Katihm Katsayisi, n , Tablo 6.7*de verilmi$tir.
Kar yuklerinin %30’u sabit ytik olarak gdzdniine aimacaktir. Endiistri binalannda; sabit
ekipman agirhklan i?in n = 1 almacak, ancak ving kaldirma yukleri kat agirliklarmm
hesabmda gdzondne alinmayacaktir.
— 18 —
TABLO 6.7 - HAREKETLI YUK KATILIM KATSAYISI (n)
Binanin Kullanim Amaci	n
Depo, antrepo, vb.	0.80
Okul, dgrenci yurdu, spor tesisi, sinema, tiyatro, konser salonu, garaj, lokanta, magaza, vb.	0.60
Konut, i$yeri, otel, hastane, vb.	0.30
6.7.2.	Katlara Etkiyen E$deger Deprem Yuklerinin Belirlenmesi
6.7.2.1 - Denk.(6.4) ile hesaplanan toplam e§deger deprem yiiku, bina katlanna etkiyen
e$deger deprem yuklerinin toplami olarak Denk*(6.7) ile ifade edilir (§ekil 6.7a):
N
Vt = AFN + ZFi	(6.7)
l»l
6.7.2.2 - HN>25m i?in binanin N’inci katma (tepesine) etkiyen ek efdeger deprem
yilkii AFf/in degeri, 6.7.4’e gore hesaplanan birinci dogal titre$im periyodu T/e bagli
olarak, Denk.(6.8) ile belirlenecektir. H^^25 m i?in AFn = 0 almacaktir.
AFn = 0.07 Ti Vt £ 0.2 Vt	(6.8)
6.7.2.3 - Toplam e$deger deprem yUkunun AFn di$inda geri kaian kismi, N’inci kat
dahil olmak uzere, bina katlanna Denk.(6.9) ile dagitilacaktir.
wi Н,
Ft = (Vt - AFn) ---------------- (6.9)
N
E(wjHj)
Jei
6.7.2.4 - Bodrum katlannda rijitligi list katlara oranla 90k buyuk olan betonarme £evre
perdelennin bulundugu ve bodrum kat dd$emelerinin yatay duzlemde rijit diyafram
olarak 9ali$tigi binalarda, bodrum katlanna ve ustteki katlara etkiyen e$deger deprem
yukleri, a§agida belirtildigi uzere, ayn ayn hesaplanacaktir.
(a) Ustteki katlara etkiyen toplam e§deger deprem yiikuniin ve e$deger kat deprem
yuklerinin 6.7.1.1, 6.7.2.2 ve 6.7.2.3’e gore belirlenmesinde, bodrumdaki rijit <;evre
perdeleri gozonUne ahnmaksizin Tablo 6.5’ten se^ilen R katsayisi kullanilacak ve
sadece ustteki katlann agirhklan hesaba katilacaktir. Bu durumda ilgili biitiin tanim ve
bagintilarda temel List kotu yenne zemin katin kotu gdzoniine almacaktir. 6.7.4.3*e
gore binnci dogal titre$im periyodunun hesabinda da, fiktif yUklerin belirlenmesi it^in
sadece Ustteki katlann agirhklan kullamlacaktir (§ekil 6.7b).
(b) Rijit bodrum katlanna etkiyen e$deger deprem yuklennin hesabinda, sadece
bodrum kat agirhklan gozdnUne ahnacak ve bu katlar i^in hesap ustteki katlardan
bagimsiz olarak yapilacaktir Binanin bu boliimUnde dogal titre$im periyodu
hesaplanmaksizin Spektrum Katsayisi olarak S(T) = 1 almacaktir. Her bir bodrum
katma etkiyen e$deger deprem yukUnun hesabinda, fienlc(6.1)’den bulunan spektral
ivme degen ile bu katin agirligi dogrudan ^arpilacak ve elde edilen elastik yUkler,
Ra(T) = 1.5 katsayisina bolunerek azaltilacaktir (§ekil 6.7c).
— 19 —
(c) Ustteki katlardaki i? kuwet ve yerdegi§tirme biiyuklukleri, sadece yukandaki (a)
paragrafina gore ta$iyici sistemin tumiinun hesabmdan elde edilen biiyukluklerdir.
Bodrum katlanndaki i$ kuwetler ise, yukandaki (a) ve (b) paragraflannda tammlanan
deprem yiikienne gore bodrum katlannda elde edilen i? kuwetlerin karelerinin
toplamimn кагекбкй olarak elde edilecektir.
Fn 4- AFN wN
—г
(b)
(c)
$ekil 6.7
6.7.3.	Gozoniine Ahnacak Yerdegi^tirme Bile$enleri ve Deprem Yuklerinin
Etkime Noktalan
6.7.3,	l - Do$emelenn yatay duzlemde njit diyafram olarak ?ah§tigi binalarda. her katta
iki yatay yerdegi^urme bde^eni de dii$ey eksen etrafindakj donme, bagimsiz statik
yerdegi^tirme bile^enleri olarak gozonune alinacaktir. Her katta 6.7.2’ye gore
bebrlener e$deger deprem yuklen kat kutle merkezine ve aynca ek dipnerkezlik
ethsf nin hesaba katilabdmesi amaci de, kaydirilmiq kiltie merkezlen'nt tekil yatay
yiikJer olarak uygulanacaktir. Kaydirdmi§ kutle merkezleri, ger^ek kutle merkezinin
gozonune alman deprem dogrultusuna dik dogruitudaki kat boyutunun + %5’i ve
~ %5’i kadar kaydinlmasi ile belirlenen noktalardir ($ekil 6.8),
6.7.3.	2 - Tablo 6.1’de tammlanan A2 turu duzensizligin bulundugu ve do§emelerin
yatay duzlemde rijit diyafram olarak ^ali^madigi binalarda, do§emelerin yatay
dtizlemdeki $ekildegi$tirmelerinin gozoniine alinmasim saglayacak yeterlikte bagimsiz
statik yerdeg]$lirme bile$eni hesapta gozonune alinacaktir. Ek di$merkezlik etkisinin
hesaba katilabdmesi i<?in, her katta ?e§itli noktalarda dagih bulunan tekil kutlelerin her
bin, deprem dogrultusuna dik dogruitudaki kat boyutunun +%5’i ve -%5’i kadar
kaydinlacaktir (§ekil 6.9).
— 20 —
6.7.3.	3 - Binanm herhangi bir i’inci katinda Tablo 6. Г de tanimlanan Al turii
dttzensizligin bulunmasi durumunda, 1.2 < т>ы £ 2.0 olmak ko$ulu ile, yukandaki
tammlara g6re bu kata uygulanan ± %5 ek di^merkezlik, her iki deprem dogrultusu
i^in Denk.(6.10)’da verilen D| katsayisi ile ^arpilarak biiyiitulecektir.
Di = (w /1.2)1
(6.10)
x deprem
dogrultusu
ey » 0.05 By 1
eM = 0.05 Bx
Gerqek kiltie merkezi
Kaydinlmif kiltie merkezi
By deprem
dogrultusu
Sekil 6.8
О
• j’ inci ddfeme pargasinin ger^ek kiltie merkezi
о j’ inci d6$emeparqasinin kaydinlmi^ kiltie merkezi
$ekil 6.9
— 21 —
6.7.4.	Binanin Birinci Dogal Titre$im Periyodunun Belirlenmesi
6.7.4.1 - E$deger Deprem Yiikii Ydntemi’nin uygulandigi turn binalann birinci dogal
titre$im periyodu, a$agidaki 6.7.4.3’e gdre hesaplanabilir. Ancak, birinci ve ikinci
derece deprem bdlgelerinde HN 25 m ko$ulunu saglayan binalann, iipiincii ve
ddrdiincii derece deprem bolgelerinde ise E$deger Deprem Yiikii Ydntemi’nin
uygulandigi tiim binalann birinci dogal titre§im periyodunun 6.7.4.2’deki yakla$ik
ydntemle hesaplanmasma izin verilmi§tir. Birinci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde
Hn> 25 m olmasi durumunda 6.7.4.3’iin uygulanmasi zorunludur.
6.7.4.2 - Yukandaki 6.7.4.1’de belirtilen ko$ullar gdzoniine alinarak binanin birinci
dogal titre$im periyodu, a$agidaki yakla^ik baginti ile hesaplanabilir:
T) - О. О S Ы
T, = T|A - Ct HN3/4	Tb7 <6-1 r)
Denk.(6.11) deki Ct degeri, bina ta$iyici sistemine bagh olarak a$agida tammlanmi§tir:
(a)	Deprem yiiklerinin tamamimn betonarme perdelerle ta$indigi binalarda Ct degeri
Denk.(6.12a) ile hesaplanacaktir.
Ct = 0.075 / Atl/I S 0.05	(6.12a)
Denlc(6.12a)’daki At e$deger alam Denk(6.12b)’de verilmi$tir. Bu bagintida (Zwj/Hn)
oramnin en biiyiik degeri 0.9 olarak gdzoniine almacaktir.
At = £ Awj [0.2 + (Zwj / Hn)J]	(6.12b)
J
(b)	Ta$iyici sistemi sadece betonarme Qersevelerden veya di$merkez $aprazli $elik
perdelerden olu$an binalarda Ct e 0.07, ta§iyici sistemi sadece $elik $er$evelerden
olu$an binalarda Cts 0.08, diger turn binalarda ise Ct= 0.05 almacaktir.
6.7.4.3 - Yukandaki 6.7.4. Г de belirtilen ko§ullar gdzdniine almarak binanin birinci
dogal titre$im periyodu, daha kesin bir hesap yapilmadik^a, Denk»(6.13) ile
hesaplanacak ve elde edilen deger a$agidaki 6.7.4.4’e gore smirlandinlacaktir.
N . N
Ti = 2 к [ S (mt dn2) I E (Fn dn)J1/2	(6.13)
i«l	l-l
Burada mj, i’inci katin kutlesini gostermektedir (mi = W| / g). i’inci kata etkiyen fiktif
yiikii gdsteren Fn , Denk.(6.9)’da (Vt - AFn) yerine herhangi bir deger (omegin birim
deger) konularak elde edilecektir ($ekil 6.10). Her katta fiktif yiikler, gdzdniine alinan
deprem dogrultusunda 6.7.3.Ге gore ger^ek (kaydirilmami^) kiitle merkezine veya
6.7.3.2’ye gdre tekil kiitlelere etki ettirilecektir. dn, bu fiktif yiiklerin etkisi altinda,
aym noktalarda deprem dogrultusunda hesaplanan yerdegi^tirmeleri gostermektedir.
6.7.4.4 - Binanin birinci dogal titre$im periyodu 6.7.4.2’ye gdre de hesaplanacak ve
Denk. (6.11)’den bulunan periyodun TiA> 1.0 s olmasi durumunda, Denk. (6.13)’ten
elde edilen T/in deprem hesabinda gdzdniine almacak en biiyiik degeri, Т|д*пт 1.30
katindan daha fazla olmayacaktir.
— 22 —
6.7.5.	Asal Eksenleri Deprem Dogrultulanna Paralei Olmayan Ta$iyici Sistem
Elemanlanna Di$kin Buyuklukler
Tablo 6.1’de tanimlanan A4 tiirii diizensizligin bulundugu binalarda, elemanlann asal
eksen dogrultulanndaki i$ kuwetler Denk.(6.14)’e gore elde edilecektir ($ekil 6.4).
Bt = ± B„ ± 0.30 Bly	(6.14a)
Ba = ±0.30B„ ±Bay	(6.14b)
Yukandaki i$lemler, a ekseni ve buna dik b ekseni i^in, x ve у deprem dogrultulan ve
yonleri gozoniine alinarak en elveri$siz sonucu verecek §ekilde yapilacaktir.
6.8.	MOD BiRLESTIRME YONTEMl
Bu yontemde maksimum 19 kuwetler ve yerdegi$tirmeler, binada yeterli sayida dogal
titre$im modunun her bin i$in hesaplanan maksimum katkilann istatistiksel olarak
birle§tirilmesi ile elde edilir.
6.8.1.	Ivme Spektrumu
Herhangi bir r’inci titre§im modunda gozoniine ahnacak ivme spektrumu ordinati
Denk.(6.15) ile belirlenecektir.
Spa(Tr) = A(Tr) g / Rt(Tr)	(6.15)
Eiastik tasanm ivme spektrumunun 6.4.4’e gore ozel olarak belirlenmesi durumunda,
Denk.(6.15)’te A(Tr) g yerine, ilgili ozel spektrum ordinati gozoniine aimacaktir.
6.8.2.	Gozoniine Almacak Dinamik Serbestlik Dereceleri
6.8.2.1 - Do$emelerin yatay diizlemde rijit diyafram olarak ^ah^tigi binalarda, her bir
katta a^agida tanimlanan kaydirilmij kiltie merkezlerinin her birinde, birbirine dik
dogrultularda iki yatay serbestlik derecesi ile dii$ey eksen etrafindaki donme serbestlik
derecesi gdzoniine aimacaktir. Kat kutleleri, her katin kiitle merkezinde ve aynca ek
dijmerkezlik etkisi'nin hesaba katilabilmesi amaci ile, kaydinlmij kiitle merkezlerf nde
— 23 —
tanimlanacaktir. Kaydinlmi§ kutle merkezleri, ger$ek kiltie merkezinin gdzdniine
alman deprem dogrultusuna dik dogruitudaki kat boyutunun +%5’i ve -%5’i kadar
kaydinlmasi ile belirlenen noktalardir ($ekil 6.8), Ancak herhangi bir i’inci kattn kiltie
eylemsizlik momenti, met, kaydirilmamif kutle merkezi'nden ge$en dii§ey eksen
etrafinda hesaplanacaktir. Kat kiitlelerine kar$t gelen kat agirliklan 6.7.1.2’ye gore
belirlenecektir.
6.8.2.2 - Tablo 6.1’de A2 ba$ligi altinda tammlanan do$eme siireksizliginin bulundugu
ve do$emelerin yatay duzlemde rijit diyafram olarak vali$madigi binalarda, do§emelerin
kendi diizlemleri i^indeki §ekildegi$tirmelerinin gozdniine ahnmasim saglayacak
yeterlikte dinamik serbestlik derecesi gozdniine alinacaktir. Ek di$merkezlik etkisinin
hesaba katilabilmesi i$in, her katta ve$itli noktalarda dagiii bulunan tekil kiitlelenn her
bin, deprem dogrultusuna dik dogruitudaki kat boyutunun +%5’i ve -%5’i kadar
kaydinlacaktir ($ekil 6.9). Bu tiir binalarda, sadece ek di$merkezlik etkilerinden olu§an
i<; kuwet ve yerdegi$tirme biiyiikliikleri 6.7’ye gdre de hesaplanabilir. Bu biiyukJiikler,
ek di$merkezlik etkisi gozdniine alinmaksizin her bir titre$im modu i$in hesaplanarak
a$agidaki 6.8.4’e gdre birle§tirilen biiyiikliiklere dogrudan eklenecektir.
6.8.3.	Hesaba Katilacak Yeterli Titre$im Modu Sayisi
6.8.3.1 - Hesaba katilmasi gereken yeterli titre^im modu sayisi, Y, gdzdniine alman
birbirine dik x ve у yatay deprem dogrultulannin her birinde, her bir mod i<?in
hesaplanan etkin htt/e’Ierin toplamimn, Denk(6.16)’da belirtildigi iizere, hi^bir zaman
bina toplam kiitlesinin %90’indan daha az olmamasi kurahna gdre belirlenecektir
Aynca gdzdniine alman deprem dogrultusunda etkin kutlesi, bina toplam kiitlesinin
%5’inden biiyiik olan biitiin titre$im modlan gdzdniine alinacaktir.
Y	Y	N	N
LMxr= L {[ L (mi Фхк)Г I Mr} > 0.90 L mi	(6.16a)
r=l	r=1 i =1	1=1
Y	Y N	N
£Myr = L {[ Z (mj Фу|Г)] / Mr } > 0.90 z mi	(6.16b)
r = 1 r= 1 i =1	i = 1
Denk.(6.16)’da yer alan modal kutle Mr’in ifadesi, kat do$emelenmn rijit diyafram
darak vali§tigi binalar i^in a$agida verilmi$tir
N
Mr = E (mi + 111) <t>yir2 + moi 4>0ir2)	(6.17)
i = 1
6.8.3.2 - Bodrum katlannda njitligi list katlara oranla Qok buyuk olan betonarme vevre
perdelenmn bulundugu ve bodrum kat dd$emelerimn yatay duzlemde nj:t diyafram
olarak vali^hgi binalann hesabinda, sadece bodrum katlann usttindeki katiarda etkin
olan titre$im modlanntn gdzdniine alinmasi ile yetimlebilir Bu durumda, E$deger
Deprem Yiikii Yontemi i^in verilen 6.7.2.4’iin (a) paragrafimn kar^iligi olarak Mod
Birlc§tirme Yontemi ile yapilacak hesapta, bodrumdaki rijit vevre perdeleri gdzdniine
alinmaksizin Tablo 6.5’ten se^ilen R katsayisi kullamlacak ve sadece iistteki katlann
kutlelen gozdniine alinacaktir. 6.7.2.4’iin (b), (c) ve (d) paragraflan ise aynen
uygulanacaktir
— 24 —
6.8,4.	Mod Katkilannin Biriejtirilmesi
Binaya etkiyen toplam deprem yiikii, kat kesme kuweti, ig kuwet bile$enleri,
yerdegjjtirme ve gOreli kat dtelemesi gibi biiyiiklOklerin her biri ifin ayri ayri
uygulanmak iizere, her titre^im modu igin hesaplanan ve qzamanh olmayan maksimum
katkilann istatistiksel olarak birle$tirilmesi igin uygulanacak kurallar ajagida verilmigtir:
6.8.4.1 - Tf < Tr olmak iizere, gdzdniine alinan herhangi iki titre^im moduna ait dogal
periyotlann daima T, / Tr < 0.80 ko^ulunu saglamasi durumunda, maksimum mod
katktlannm birle$tirilmesi igin Karelerin Toplammm Kare Кйкй Kurah uygulanabilir.
6.8.4.2 - Yukanda belirtilen kopilun saglanamamasi durumunda, maksimum mod
katkilanmn birie$tirilmesi igin Tam Karesel Birleftirme (CQC) Kurah uygulanacaktir.
Bu kuralm uygulanmasinda kullamlacak gapraz korelasyon katsayilarinin hesabmda,
modal sdnilm oranlan biitiin titre$im median igin %5 olarak aimacaktir.
6.8.5.	Hesaplanan BfiyiikliikJere ili^kin Altsimr Degerieri
Gttzdniine alinan deprem dogrultusunda, 6.8.4’e gdre birle$tirilerek elde edilen bina
toplam deprem yiikii Уш’тп, Ejdeger Deprem Yiikii Ytintemi'n&e Denk.6.4’ten
hesaplanan bina toplam deprem yiikii Vt’ye orammn a^agida tanimlanan 0 degerinden
kiigilk olmasi durumunda (Via < P Vt), Mod Birleftirme Ydntemfne gOre buluhan
tiim ig kuwet ve yerdegi$tirme biiyiikliikleri, Denk.(6.18)’e gdre biiytitiilecektir.
BD = (PVt/VtB)BB	(6.18)
Tablo 6. Г de tanimlanan Al, B2 veya B3 tiirii diizensizliklerden en az birinin binada
bulunmasi durumunda Denk.(6.18)’de P"1.00, bu diizensizliklerden higbirinin
bulunmamasi durumunda ise P«0.90 aimacaktir.
6.8.6.	Asal Eksenleri Deprem Dogrultulanna Paralel Olmayan Ta^iyici Sistem
Elemanlanna Bitkin Biiyiiklukler
Bazi ta$iyici sistem elemanlanmn asal eksen dogrultulanmn gozdniine alinan birbirine
dik deprem dogrultulanna paralel olmamasi durumunda, bu elemanlarda 6.8.4’e gore
birle$tirilerek elde edilen ig kuwetler igin 6.7.5’te verilen birle$tirme kurah aynca
uygulanacaktir.
6.9.	ZAMAN TANIM ALANINDA HESAP yOnTEMLERI
6.9.1 - Ozel durumlarda, bina ve bina tiirii yapilann zaman tamm alanmda dogrusal
elastik ya da dogrusal elastik olmayan deprem hesabi igin, daha Once kaydedilen veya
yapay yollarla iiretilen benzeftirilmi$ deprem yer hareketleri kullanilabilir.
6.9.2 « Zaman tamm alanmda yapilacak deprem hesabmda, ajagidaki dzellikleri ta§iyan
en az iig kaydedilmi? veya benze^tirilmi^ ivme kaydt kullamlacak ve bunlara gdre elde
edilen biiyiikltiklerin en elveri^siz olanlan tasanma esas aimacaktir.
— 25 —
(a)	tvme kayitlanndaki kuwetli yer hareketi kismmm suresi» ivmelerin zarflan ± 0.05 g
den az olmamak ko$ulu ile, yapinin birinci dogal titre$im periyodunun 5 katindan ve 15
saniyeden daha kisa olmayacaktir.
(b)	Kaydedilmi§ veya benze$tirilmi$ her bir ivme kaydina gdre %5 sdniim orani i$in
yeniden bulunacak spektral ivme degerleri, biitiin periyotlar ipn, 6.4’te tanimlanan
A(T) spektral ivme katsayisi degerlerinin g ile ^arpimmin %90’mdan az olmayacaktir.
Ancak, zaman tamm alaninda dogrusal elastik hesap yapilmasi durumunda, azaltilmi?
deprem yer hareketinin elde edilmesi i$in esas alinacak spektral ivme degerleri
Denk.(6.15) ile hesaplanacaktir.
6.9.3 - Zaman tamm alaninda dogrusal elastik olmayan hesap yapilmasi durumunda,
ta$iyici sistem elemanlannm tekrarh yiikler altindaki davram$im tammlayan i? kuwet*
$ekildegi§tirme bagintilan, bu ydnetmeligin genel felsefesi ^er^evesinde, ge^erliligi
teorik ya da deneysel olarak kamtlanmi? ydntemlerle elde edilecektir.
6.10.	YERDE6i§TiRMELERIN SINIRLANDIRILMASI, tKINCi MERTEBE
ETKtLERI VE DEPREM DERZLERI
6.10.1.	Goreli Kat Otelemelerinin Smirlandinlmasi
6.10.1.1 - Herhangi bir kolon veya perde фп, ardi§ik iki kat arasindaki yerdegi$tirme
farkini ifade eden goreli kat otelemesi, Aj, Denk.(6.19) ile elde edilecektir.
Ai =di-di_i	(6.19)
Denk.(6.19)’da d| ve d;. i, binanin i’inci ve (i-I)’inci katlannda herhangi bir kolon
veya perdenin u^lannda hesaptan elde edilen yatay yerdegi$tirmeleri gostermektedir.
6.10.1.2 - Her bir deprem dogrultusu i<?in, binanin herhangi bir i’inci katmdaki kolon
veya perdelerde, Denk(6.19) ile hesaplanan gdreli kat otelemelerinin kat i$indeki en
biiyiik degeri (Aj)raax, Denk.(6.20)’de verilen ko$ullann elveri$siz olanim saglayacaktir
(Д|)тм / hi < 0.0035	(6.20a)
(Aj)max / ht £ 0.02/R	(6.20b)
6.10.1.3 - Derik.(6.20)’de verilen ko$ulun binanin herhangi bir katinda saglanamamasi
durumunda, ta^iyici sistemin rijitligi arttinlarak deprem hesabi tekrarlanacaktir. Ancak
venlen ko$ul saglansa bile, yapisal olmayan gevrek elemanlann (cephe elemanlan vb),
elde edilen goreli kat dtelemelen altinda kullanilabilirligi hesapla dogrulanmahdir.
6,10.2.	Ikinci Mertebe Etkileri
Ta§iyici sistem elemanlannm dogrusal elastik olmayan davram§im esas alan daha kesin
bir hesap yapilmadik^a, ikinci mertebe etkileri 6.10.2.Ге gdre gdzdniine ahnabilir.
6.10 2.1 - Guzoniine alinan deprem dogrultusunda her bir katta, Ikinci Mertebe
Gosterge Degeri, 0| ’nin Denk.(6.21) ile verilen ko$ulu saglamasi durumunda, ikinci
mertebe etkileri yiiriirliikteki betonarme ve <?elik yapi yonetmeliklerine gdre
degerlendinlecektir.
— 26 —
N
(A|)ort jZ Wj
0j »-----------------0.12	(6.21)
V|ht
Burada (Aj)ort, i’inci kattaki kolon ve perdelerde hesaplanan gdreli kat dtelemelerinin
kat igindeki ortalama degeri olarak 6.10.1.1’e gdre bulunacaktir.
6.10.2.2 - Denk.(6.21)’deki ko$ulun herhangi bir katta saglanamamasi durumunda,
ta$iyici sistemin rijitligi yeterli dlgiide arttmlarak deprem hesabi tekrarlanacaktn*.
6.103. Deprem Denleri
Farkh zemin oturmalanna bagli temel dteleme ve ddnmeleri ile sicakhk degigmelerinin
etkisi di$mda, bina bloklan veya mevcut eski binalarla yeni yapilacak binalar arasmda,
sadece deprem etkisi igin birakilacak derz bo^luklarma Пцкт ko$ullar a^agida
belirtilmi^tir
6.103.1 - A$agidaki 6.103.2’ye gdre daha elverijsiz bir sonug elde edihnedikge derz
bo^luklan, her bir kat 19m komju blok veya binalarda elde edilen yerdegi$tirmelerin
mutlak degerlerinin toplami ile, a^agida tammlanan a katsayismm garpimi sonucunda
bulunan degerden az olmayacaktir. Gdzdniine ahnacak kat yerdegi$tirmeleri, kolon
veya perdelenn baglandigi dtigtim noktalannda hesaplanan yerdegi^tirmelenn kat
igindeki ortalama|an olacaktir Mevcut eski bina igin hesap yapilmasmm mOmkiin
olmamasi durumunda eski binanin yerdegigtirmeleri, yeni bina igin aym katlarda
hesaplanan degerlerden daha kiiguk almmayacaktir.
(a)	Kom§u binalann veya bina bloklannm kat dd§emelerinin biitun katlarda aym
seviyede olmalan durumunda a = R/4 alinacaktir.
(b)	Kom§u binalann veya bina bloklannm kat ddgemelerinin, bazi katlarda olsa bile,
farkh seviyelerde olmalan durumunda, turn bina igin a s R / 2 alinacaktir.
6.10.3.2 • Birakilacak minimum derz bo$lugu, 6 m yiikseklige kadar en az 30 mm
olacak ve bu degere 6 m’den sonraki her 3 m’lik yiikseklik igin en az 10 mm
eklenecektir.
6.10.3.3 - Bina bloklan arasindaki derzler, depremde bloklann bOtQn dogrultularda
birbirlerinden bagimsiz olarak gah$masma olanak verecek §ekilde dilzenlenecektir.
6.11.	YAPISAL CIKINTILARA, MIMAR1ELEMANLARA, MEKANIK VE
ELEKTRiK DONANIMA ETKtYEN DEPREM YCKLERi
6.11.1.	Yapisal Qkmtilara ve Mimari Elemanlara Etkiyen Deprem YQkleri
Binalarda baikon, parapet, baca, vb konsol olarak binanin ta§iyici sistemine bagh,
ancak bagimsiz gali$an yapisal gikmtilara ve cephe, ara bolme panolan, vb yapisal
olmayan turn mimari elemanlara etkiyen e$deger deprem yiikleri, S(T) s 1.0 ahnarak
Denk.(6.1)’den bulunan spektral ivme katsayismm ilgili elemamn toplam agirhgi ile
garpilmasmdan elde edilecekiir. Hesaplanan deprem yiikii, yatay veya dii^ey
— 27 —
dogrultuda, en elveri$siz i$ kuwetleri verecek ydnde ilgili elemanm ucuna etki
ettirilecektir.
6.11.2.	Mekanik ve Elektrik Donanima Etkiyen Deprem Yiikleri
6.11.2.1 - Binalardaki mekanik ve elektrik donanimlann ve bunlann bina ta$iyici sistem
elemanlanna baglantilanmn hesabinda kullanilacak yatay deprem yukleri Denk.(6.22)
ile venlnu$tir. Ancak, Denk(6.22)’da we ile gosterilen mekanik veya elektrik donamm
agirhklannin binanin herhangi bir i’inci katindaki toplamimn 0.2 wfden biiyiik olmasi
durumunda, donanimlann agirhklannin ve binaya baglantilanmn rijitlik dzellikleri, bina
ta$iyici sisteminin deprem hesabinda gdzoniine almacaktir.
fc = We Ao I (1 + Hi I HN)	(6.22)
6.11.2.2 - Kalorifer brulor ve kazanlan, acil yedek elektnk sistemleri ve yangin
sondurme sistemleri ile dolgu duvarlanna baglanan donanimlar ve bunlann
baglantiiannda Denk.(6.22) ile hesaplanan deprem yiikuniin iki kati almacaktir.
6.11.2.3 - Endiistri binalannda, mekanik veya elektrik donammin bulundugu kattaki en
buyiik ivmeyi tammlayan kat ivme spektrumu’nun uygun ydntemlerle belirlenmesi
durumunda, Denk.(6.22) uygulanmayabilir.
6.12.	BINA TURU OLMAYAN YAPILAR
Bina tiirii olmadigi halde, deprem hesabinin bu boliimde verilen kurallara gdre
vapilmasina izin verilen yapilar ve bu yapilara uygulanacak Tafiyici Sistem Davranif
Katsayilari (R), Tablo 6.8’de tammlanmi§tir Deprem yiikii azaltma katsayilan ise
Denk.(6.3)’e gdre belirlenecektir.
Gerekli durumlarda, Tablo 6.3’de verilen Bina Onem Katsayilari bu yapilar i^in de
kullamlacaktir. Ancak Tablo 6.7’de verilen Hareketli Yiik Katilim Katsayilari ge^erli
degildir. Kar yiikleri ve vinQ kaldirma yiikleri di$inda, depolanan her tiirlu kati ve sivi
maddeler ile mekanik gere<?lerin agirhklannin azaltilmami§ degerleri kullamlacaktir.
6.13.	DEPREM HESAP RAPORLARLNA tLi$KlN К URAL LAR
Binalann deprem hesaplanm i^eren hesap raporlannm hazirlanmasinda a$agida
belirtilen kurallara uyulacaktir:
6.13.1 - Tasanmi yapilan bina i?in, Tablo 6.1’de tanimlanan diizensizlik tiirleri aynntih
olarak irdelenecek, eger varsa, binada hangi tur diizensizliklerin bulundugu a$ik olarak
belirtilecektir.
6.13.2 - Se?ilen suneklik diizeyi yiiksek veya normal ta$iyici sistemin Boliim 7 veya
Boliim 8’deki ko$ullara gdre tammi aQik olarak yapilacak ve Tablo 6.5’ten R
katsayismin se?im nedeni belirtilecektir.
6.13.3 - Binanin bulundugu deprem bolgesi, bina yiiksekligi ve ta$iyici sistem
diizensizlikleri gdzdniine ahnarak, 6.6’ya gdre uygulanacak hesap yonteminin se^im
nedeni a$ik olarak belirtilecektir.
— 28 —
6.13.4 - Bilgisayarla hesap yapilmasi durumunda, a^agidaki kurallar uygulanacaktir:
(a)	Diigtim noktalannin ve elemanlann numaralanm gfisteren iig boyutlu ta$iyici sistem
$emasi hesap raporunda yer alacaktir.
(b)	Tihn girij bilgileri ile ig kuwetleri ve yerde£i|tirmeleri de igeren gikij bilgileri,
kolayca anla§ihr bigimde mutlaka hesap raporunda yer alacaktir.
(c)	Hesapta kullamlan bilgisayar yazihmmm adi, miiellifi ve versiyonu hesap raporunda
agik olarak belirtilecektir.
(d)	Proje kontrol makaminin talep etmesi durumunda, bilgisayar yazihmimn teorik
agiklama kilavuzu ve kullanma kilavuzu hesap raporuna eklenecektir.
TABLO 6.8 - BiNA T&Rtf OLMAYAN YAPDLAR I0N
TASIYICI SlSTEM DAVRANIS KATSAYILARI
YAPITCrO	R
Siineklik diizeyi yiiksek gergeveler veya di?merkez gaprazh gelik perdeler tarafindan taxman yukseltilmi$ sivi tanklan, basingli tanklar, bunkerler, hazneler	4
Siineklik diizeyi normal gergeveler veya merkezi gaprazh gelik perdeler tarafindan taxman yukseltilmi$ sivi tanklan, basingli tanklar, bunkerler, hazneler	2
Kiitlesi yiiksekligi boyunca yayih, yerinde ddkiilmii? betonarme silo ve endiistri bacalan c)	3
Betonarme sogutma kuleleri e)	3
Kiitlesi yuksekligi boyunca yayih uzay kafes kiri$h gelik kuleler, gelik silo ye endiistri bacalan e)	4
Gergili yiiksek gelik direk ve gergili gelik bacalar	2
Kiitlesi tepede yigih, bagimsiz tek bir dii^ey ta$iyici eleman tarafindan ta$inan ters sarkag tiirii yapilar	2
Endiistri tipi gelik depolama ve istif raflan	4
e) Bu turyapilarin deprem hesabi, tcqiyici sistemi yeterince tanimlayan ayrik dinamik
serbestlik dereceleri gdzdniine almarak, 6.8 veya 6.9* a gdre yapilacaktir.
6.14. BiNALARA IVME KAYITQLARININ YERLE^TiRILMESI
Bayindirhk ve Iskan Bakanhgi tarafindan uygun goriilmesi durumunda, bakanhk veya
iiniversite kurulu$larmca kuwetli deprem hareketinin dlgiilmesi amaci ile kamuya veya
dzel ve tiizel ki$ilere ait binalara ve diger yapilara ivme kayitgilanmn yerle§tirilmesine
izin verilecek, bina veya yapi sahipleri ya da i$letmecileri bunlann korunmasindan
sorumlu olacaktir.
— 29 —
BOLUM 7 - BETONARME BINALAR I^IN DEPREME DAYANIKLI
TASARIM KURALLARI
7.0.	SIMGELER
Bu boliimde a?agidaki simgelerin kullamldigi boyutlu ifadelerde, kuwetler Newton [N],
uzunluklar milimetre [mm] ve gerilmeler MegaPascal [MPa] = [N/mm2] birimindedir.
Ac	« Kolonun veya perde u$ bolgesinin brut enkesit alani
ACh	= Bo?luksuz perdenin, bag kiri?li perdede her bir perde par^asimn, do$emenin
veya bo?hiklu do$emede her bir do$eme par^asimn briit enkesit alani
ACk = Sargi donatismin di?indan di?ina alman ol^ti i$inde kalan cekirdek beton alani
£Ae	= Herhangi bir katta, gozdniine alman deprem dogrultusunda etkili kesme alani
LAg	= Herhangi bir katta, gozoniine alman deprem dogrultusuna paraiel dogrultuda
perde olarak cali?an ta$iyici sistem elemanlanmn enkesit alanlannm toplami
LAk = Herhangi bir katta, gozoniine alman deprem dogrultusuna paraiel kargir
dolgu duvar alanlannm (kapi ve pencere bo?lukian han$) toplami
Aos ~ Spiral donatimn enkesit alani
LAP = Binanin tiim katlannin plan alanlannm toplami
A,i = Kolon-kiri? diigiim noktasmin bir tarafinda, kiri§in negatif momentini
kar?ilamak it^in iiste konulan секте donatismin toplam alani
A,2	= Kolon-kiri? diigiim noktasmin Aji’e gore dbiir tarafinda, kin?in pozitif
momentini kar?ilamak i?m alta konulan секте donatismin tcplam alani
ASd = Bag kin$inde capraz donati demetinin her birinin toplam donati alani
Ash = s enine donati arabgina kar?i gelen yuksekiik boyunca, kolonda veya perde
u^bolgesindeki tiim etnye kollanmn ve ^irozlann enkesit alani degerlerinin
gdzdniine alman bk’ya dik dogruitudaki izdii$iimlerinin toplami
Aw = Kolon enkesiti etkm gdvde alani (depreme dik dogruitudaki kolon
Qikmtilanmn alani haric)
EAW = Herhangi bir katta, kolon enkesiti etkin gdvde alanlan Aw’lann toplami
a = Kolonda veya perde uc bolgesinde etriye kollannm ve/veya cirozlann
arasindaki yatay uzaklik
bj ~ Gozdniine alman deprem dogrultusunda, birle?im bdlgesine saplanan kin?in
dii$ey orta eksemnden itibaren kolon kenarlanna olan uzakhklardan kuciik
olanmin iki kati (Kin? gem$ligi de birle?imin dennliginin toplamini a$amaz)
bu = Birbinne dik yatay dogrultulann her bin i<?in, kolon veya perde uc bolgesi
Cekirdegmin enkesit boyutu (cn di$taki enine donati eksenlen arasindaki
uzaklik)
bw - Kinlin govde geni$ligi, perdenin gdvde kalmhgi
D “ Dairesel kolonun gobek capi (spiral donati eksenlen arasindaki uzaklik)
d	Kin?in faydah yiiksekligi
fCd = Betonun tasanm basing dayammi
ftk	Betonun karaktenstik silindir basing dayammi
fctd = Betonun tasanm секте dayammi
fyd « Boyuna donatimn tasanm акта dayammi
fyk = Boyuna donatimn karakteristik акта dayammi
fywk = Enine donatimn karakteristik акта dayammi
Hcr = Kntik perde yiiksekligi
Hw = Temel iistiinden veya zemin kat do?emesinden itibaren olptilen toplam perde
yiiksekligi
h = Kolonun gdzdniine alman deprem dogrultusundaki enkesit boyutu
lik = Kiri? yiiksekligi
— 30 —
/ь я TS-500*de секте donatisi i^in verilen kenetlenme boyu
ZB = Kolonun kiri§ler arasinda arasinda kalan serbest yiiksekligi» kiri$in kolon veya
perde yiizleri arasinda kalan serbest acikligi
Zw « Perdenin veya bag kiri^li perde parpasimn plandaki uzunlugu
M| я Kolonun serbest yilksekhginin alt ucunda, kolon kesme kuwetinin
hesabinda esas alinan moment
Mp. « Kolonun serbest yiiksekhginin alt ucunda fCk, fyk ve ?eligin pekle$mesi
gdzdniine ahnarak hesaplanan pekle^meli ta$ima giicii momenti
Mpi = Kiri$in sol ucu i’deki kolon yiiziinde fCk, fyk ve celigin pekle§mesi gdzoniine
ahnarak hesaplanan pozitif veya negatif pekle^meli ta$ima giicii momenti
Mpj	я Kirilin sag ucu j’deki kolon ydzUnde fCk, fyk ve celigin pekle$mesi gdzdniine
ahnarak hesaplanan negatif veya pozitif pekle^meli ta^ima gUcU momenti
EMp = DUgOm noktasma birfe$en kirijferin pekle^meli ta$ima gOcU momentlerinin
toplami
Mpa я Kolonun serbest yilksekliginin Ust ucunda fCk , fyk ve celigin pekle$mesi
gdzdniine ahnarak hesaplanan pekle$meli ta$ima gUcU momenti
Мщ я Kolonun veya perdenin serbest ydksekliginin alt ucunda fcd ve fyd’ye gdre
hesaplanan ta$ima gUcU momenti
Мн я Kirilin sol ucu i’deki kolon veya perde yiiziinde fCd ve fyd’ye gdre hesaplanan
pozitif veya negatif ta$ima gUcU momenti
Mrj я Kirilin sag ucu j’deki kofon veya perde yiiziinde fc<r ve fyd’ye gdre
hesaplanan negatif veya pozitif ta$ima giicii momenti
Mrt я Kolonun veya perdenin serbest ydksekliginin Ost ucunda fCd ve fyd’ye gdre
hesaplanan tajima giicii momenti
Mo я Kolonun serbest ydksekliginin Ost ucunda, kolon kesme kuwetinin
hesabinda esas alinan moment
Nd a Yiik katsayilan ile parpilmi? diijey yiikler ve deprem yiiklerinin ortak etkisi
altinda hesaplanan eksenel kuwet
Ndmax a Yiik katsayilan kullamlarak, sadece dityey yiiklere gdre veya du?ey yiikler ve
deprem yiiklerine gdre hesaplanan eksenel basing kuwetlerinin en buyiigu
s = Enine donati arahgi, spiral donati adimi
Vc я Betonun kesme dayammina katkisi
Vd я YOk katsayilan ile carpdmi? dii$ey yiikler ve deprem yiiklerinin ortak etkisi
altinda hesaplanan kesme kuweti
Vdy я Kiri$in kolon yiiziinde dU$ey yiiklerden meydana gelen basit kiri§ kesme
kuweti
Ve	я Kolon ve kiri$te enine donati hesabina esas alinan kesme kuweti
Vik	я Binanin i’inci katmdaki tiim kolonlarda gdzdniine ahnan deprem
dogrultusunda Bdlum 6’ya gdre hesaplanan kesme kuwetlerinin toplami
Vii == Binanin i’inci katinda, Denk.7.3’iin hem alttaki hem de ustteki diigiim
noktalannda saglandigi kolonlarda, gdzdniine ahnan deprem dogrultusunda
Bdlum 6’ya gdre hesaplanan kesme kuwetlerinin toplami
Vkoi = Diigiim noktasinin iistUnde ve altinda Bdldrn 6’ya gdre hesaplanan kolon
kesme kuwetlerinin kUcUk olani
Vr	я Kolon, kiri$ veya perde kesitinin kesme dayanimi
Vt	= Bdlum 6*ya gdre binaya etkiyen toplam deprem yiikii (taban kesme kuweti)
eq я Herhangi bir i’inci katta hesaplanan / V|k oram
0 я Donati papi
у = Bag kiri§inde kullamlan capraz donati demetinin yatayla yaptigi a^i
pa	“ Kin? mesnedinde Ustteki секте donatisi oram
ps	= Kolonda spiral donatimn hacimsal oram [ps = 4	/ (D s)]
Psh 8 Perdede yatay guvde donatilanmn perde gdvdesi brut enkesit alarnna oram
[(Psb)min 8 0.0025]
— 31 —
7.1.	KAPSAM
7.1.1 - Deprem bdlgelerinde yapilacak tiim betonarme binalann ta§iyici sistem
elemanlanmn boyutlandinlmasi ve donatilmasi, bu konuda yuriirliikte olan ilgili
standart ve ydnetmeliklerle birlikte, dncelikle bu bdliimde belirtilen kurallara gdre
yapilacaktir. Betonarme bina temelleri ile ilgili kurallar Boliim 12’de verilmi^tir.
7.1.2 - Bu bdliimde belirtilen kural ve ko$ullar, yerinde dokme monolitik betonarme
binalar ile, aksi belirtilmedikge, ta$iyici sistemi betonarme ve/veya ongerilmeli beton
elemanlardan olu§an prefabrike binalar igin gegerlidir.
7.1.3 - Bu bdliimiin kapsami igindeki betonarme binalann yatay yiik ta$iyici sistemleri;
sadece gergevelerden, sadece perdelerden veya gergeve ve perdelerin birle$iminden
olu§abilir.
7.1.4 - Beton dayanimmin C50 (BS 50)’den daha yiiksek oldugu betonarme binalar ile
ta§iyici sistem elemanlannda donati olarak gelik profillerin kullamldigi binalar bu
bdliimiin kapsami di^mdadir.
7.2.	GENEL KURALLAR
7.2.1.	Betonarme Ta?iyici Sistemlerin Simflandinlmasi
Depreme kar$i davram§lan bakimmdan, betonarme binalann yatay yiik ta§iyici
sistemleri, a$agida tanimlanan iki sinifa aynlmi$tir. Bu iki sinifa giren sistemlerin karma
olarak kullanilmasina ili$kin dzel durum ve ko$ullar, Boliim 6’daki 6.5.4’te verilmi$tir.
7.2.1.1 - A$agida belirtilen betonarme ta$iyici sistemler, Siineklik Diizeyi Yiiksek
Sistemler olarak tammlanmi^tir:
(a)	7.3, 7.4 ve 7.5’te belirtilen kurallara gore boyutlandinlarak donatilan kolon ve
kiri$lerin olu§turdugu gergeve tiirii ta§iyici sistemler,
(b)	7.6’ya gdre boyutlandinlarak donatilmi? bo§luksuz veya bo$luklu (bag kiri§li)
perdelerden olu$an ta§iyici sistemler,
(c)	Yukandaki iki tiir sistemin birle$iminden olu$turulan perdeli-gergeveli ta$iyici
sistemler.
7.2.1.2 - A$agida belirtilen betonarme ta^iyici sistemler, Siineklik Diizeyi Normal
Sistemler olarak tammlanmi^tir:
(a)	7.7, 7.8 ve 7.9’da belirtilen kurallara gdre boyutlandinlarak donatilan kolon ve
kiri$lerin olu§turdugu gergeve tiirii ta$iyici sistemler,
(b)	7.10’a gdre boyutlandinlarak donatilmi? bo§luksuz veya bo^luklu (bag kiri§li)
perdelerden olu§an ta$iyici sistemler,
(c)	Yukandaki iki tiir sistemin birle$iminden olu§turulan perdeli-gergeveli ta$iyici
sistemler.
— 32 —
7.2.2.	llgili Standfcrtlar
Yerinde ddkme ve prefabrike betonarme ta$iyici sistemler, bu bdlOmde belirtilen
kurallar ile birlikte, ВвЮт 6’da verilen deprem yOkleri ve hesap kurallan, TS-498 ve
TS-9967’de dngdrtilen diger yUkler, TS-5OO, TS-708, TS-3233 ve TS-9967’deki
kurallar ile malzeme ve уйк katsayilan kullamlarak projelendirileceklerdir.
7.2.3.	Taf lyici Sistem Hesabinda Kullanilacak Kesit RJj idUderi
Bdlfim 6’da verilen ydntemlerie yapilacak ta^iyici sistem hesabinda yatlamami} kesite
ait kesit rijitlilderi kullamlacaktir. Ancak, kendi ddzlemleri igindeki perddere saplanan
kiri$lerde vebag kirigli (bo^luklu) perdderin bag kiri$lerinde ^atlamij kesite ait degerler
kullamlabilir.
7.2.4.	Kesit Hesaplannda Kullanilacak YSntem
Bdtiin deprem bdlgelerinde, betonarme demanlann depreme dayamkli olarak
boyutlandinlmasmda ve donati hesaplannda TS-5OO’de verilen Ta^ma Giicti
Ydntemfmn kullamlmasi zorunludur.
7.2.5.	Malzeme Dayanimlan
7.2.5.1 - Deprem bdlgelerinde yapilacak Шт betonarme binalarda C16 (BS 16)’dan
daha dii^Uk dayammh beton kullamlamaz. Ancak birinci ve ikinci derece deprem
bdlgelerinde,  a^agida tammlanan binalarda C20 (BS 20) veya daha yiiksek dayammh
beton kullamlmasi zorunludur.
(a)	Ta$iyici sistemi sadece suneklik diizeyi yiiksek Qer^evelerden olu$an binalar,
(b)	Ta$iyici sistemden bagimsiz olarak Boliim 6’daki Tablo 6.3’e gdre Bina Onem
Katsayisi 1=1.5 ve 1=1.4 olan turn binalar.
7.2.5.2 - Turn deprem bdlgelerinde, TS-500’deki tamma gdre beton kalite denetimi
olmaksizm beton iiretimi ve vibratdrsiiz beton yerle$tirmesi yapilmayacaktir.
7.2.5.3 - A$agida 7.2.5.4’te belirtilen elemanlar hari? olmak iizere, betonarme ta$iyici
sistem elemanlannda S420’den daha yiiksek dayammh donati geligi kullamlmayacaktir.
Kullamlan donatimn корта birim uzamasi % 10’dan az olmayacaktir. Donati celiginin
deneysel olarak bulunan ortalama акта dayammi, ilgili Qelik standardmda dngdrtilen
karakteristik акта dayamminm 1.3 katmdan daha fazia olmayacaktir. Aynca, deneysel
olarak bulunan ortalama корта dayammi, yine deneysel olarak bulunan ortalama акта
dayamminm 1.25 katmdan daha az olmayacaktir.
7.2.5.4 - Kiri$li sistemlerin dd^emelerinde, kirijsiz ddjemelerde, di^li ddjeme
tablalannda, bodrum katlann gevresindeki di$ perde duvariannm gdvdelerinde, deprem
yuklerinin tiimiinun bina ydksekhgi boyunca perdeler tarafindan ta$indigi ve 7.6.1.2’de
Denk.(7.14) ile verilen kojullann her ikisinin de saglandigi binalarm perde
gdvdelerinde ve prefabrike binalarda dngerme Qeligi olarak S420’den daha yiiksek
dayammh donati geligi kolhnilabilir.
— 33 —
7.2.6.	Секте Donatilannm Kenetlenme Boyu
Bu bdliimde aksi belirtilmedikge, kancali ve kancasiz $ekme donatisi ?ubuklan i?in
gerekli kenetlenme boylan TS-5OO’de verilen kurallara gdre saptanacaktir. Ancak 90
derece kanca yapildiginda, kanca ucundaki diiz kisim 120’den az olmayacaktir.
7.2.7.	Kaynakli ve Man$onlu Ek ve Baglantilar
7.2.7.1 - Boyuna donatilann bindirmeli kaynakli eklerinin sertifikali kaynak^ilar
tarafindan yapilmasi zorunludur. Kiit kaynak ekleri yapilmayacaktir.
7.2.7.2 - Kaynakli ve man$onlu boyuna donati eklerinin en az %2’si i?in, 5 adetten az
olmamak iizere, £ekme deneyi yapilacaktir. Ekin deneyle bulunan Qekme dayanimi,
eklenen donati ^ubuklarmin Qekme dayammindan daha az olmayacaktir.
7.2.7.3 - Enine donatilann boyuna donatilara kaynakla baglanmasina izin verilmez.
7.2.7.4 - Qelik pencere ve kapi kasalannm, diibellerin, baglanti plakalannm, tesisat
elemanlannin, makina ve te^hizatin boyuna ve enine donatilara kaynakla baglanmasina
izin verilmez.
7.2.8.	Ozel Deprem Etriyeleri ve Qrozlan
Biitiin deprem bdlgelerinde, siineklik diizeyi yiiksek veya siineklik diizeyi normal olan
tiim betonarme sistemlerin kolonlannda, kolon-kiri? birle$im bdlgelerinde, perde u$
bdlgelerinde ve kiri? sanlma bdlgelerinde kullanilan etriyeler ozel deprem etriyesi,
girozlar ise ozel deprem girozu olarak diizenlenecektir. Ozel deprem etriye ve
tirozlannm saglamasi gerekli ko$ullar a$agida verilmi$tir ($ekil 7.1):
$ekil 7.1
— 34 —
1ЛЛЛ • Ozd deprem etriyelerininher iki ucunda. mutlaka 135 derece krvrmh
kancalar bulunacakhr. Ozd deprem prozlannda ise bir u$ta 90 derece hvrunli kanca
yapilabilir. Bu durumda kolonun veya perdenin bir yUzUnde, kanca kivnmlan 135
derece ve 90 derece olan prozlar hem yatay, hem de dO$ey dogrultuda hirer atlayarak
dQzenlenecektir. 135 derece kivnmli kancalar, 0 enine donati ^apim gdstermek Uzere,
en az 50 faph daire etrafinda biikdlecektir. Kancalann boyu kivrundaki en son teget
noktasmdan itibaren, dfiz yOzeyli pibuklarda 100 ve 100 mm’den, nervtirlU
pubuklarda ise 60 ve 80 mm’den az olmayacaktir.
7.2.3.2 - Ozel deprem etriyeleri boyuna donatiyi digtan kavrayacak ve kancalan aym
boyuna donati etrafinda kapanacaktir. Ozd deprem girozlannm $api ve arahgi,
etriyderin $ap ve arahgi ile aym olacaktir. Qirozlar, her iki u^lannda mutlaka boyuna
donatilan saracaktir. Etriyeler ve prozlar beton ddkQlOrken oynamayacak bi$imde
sikica baglanacakhr.
73.	SONEKLiK DtJZEYI YUKSEK KOLONLAR
73.1.	Enkesit Kogullan
73.1.1 - Dikddrtgen kesitli kolonlann en kiigOk boyutu 250 mm’den ve enkesit alani
75000 mm2 den daha az olmayacaktir. Dairesel kolonlann gapi en az 300 mm olacaktir.
73.1.2 - Kolonun brilt enkesit alani Ac £ Ndnax / (°30 fck) kogulunu saglayacaktir.
73.2.	Boyuna Donati Kof ullan
73.2.1 - Kolonlarda boyuna donati brut alani kesitin % Г inden az, %4’iinden fazla
olmayacaktir. En az donati, dikddrtgen kesitli kolonlarda 4016 veya 6014, dairesel
kolonlarda ise 6014 olacaktir.
73.2.2 - Bindirmeli ek yapilan kesitlerde boyuna donati oram % 6’yi gefmeyecektir.
733.	Boyuna Donatinin Duzenlenmesi
733.1	- Kolon boyuna donatilanmn bindirmeli ekleri, mumkun olabildigince
73.4.2’de tanimlanan kolon orta bOlgesinde yapilmahdir. Bu durumda bindirmeli ek
boyu, TS-500’de gekme donatisi i$in verilen kenetlenme boyu /ь’уе egit olacaktir.
733.2	- Boyuna donatilann bindirmeli eklerinin kolon alt ucunda yapilmasi
durumunda ise, agagidaki ko§ullara uyulacaktir:
(a)	Boyuna donatilann %50’sinin veya daha azinrn kolon alt ucunda eklenmesi
durumunda bindirmeli ek boyu, /ь’шп en az 1JZ5 kati olacaktir.
(b)	Boyuna donatilann %50’den fazlasimn kolon alt ucunda eklenmesi durumunda
bindirmeli ek boyu, Zb’nin en az 1.5 kati olacaktir. Temelden Qikan kolon filizlerinde
de bu ko$ula uyulacaktir.
(c)	Yukandaki her iki durumda da, bindirmeli ek boyunca 73.4.1’de tanimlanan
minimum enine donati kullamlacaktir.
— 35 —
7.3.3.3 - Katlar arasinda kolon kesitinin degi$mesi durumunda, boyuna donatmm
kolon-kiri§ birle§im bdlgesi i^inde dii$eye gdre egimi 1/6’dan daha fazla olmayacaktir.
Kesit degi§iminin daha fazla olmasi durumunda veya en iist kat kolonlannda; alttaki
kolonun boyuna donatismin kar$i taraftaki kiri$in i^indeki kenetlenme boyu, TS-5OO’de
Секте donatisi 19m verilen kenetlenme boyu Zb’nin 1.5 katmdan ve 400’den daha az
olmayacaktir. Kar$i tarafta kin$ bulunmadigi durumlarda kenetlenme, gerekirse
kolonun kar$i yiizunde a$agiya dogru kivnm yapilarak saglanacaktir 90 derecelik yatay
kancamn veya a$agiya kivnlan dii$ey kancanin boyu en az 120 olacaktir ($ekil 7.2).
7.3.3.4 - Yanyana boyuna donatilarda yapilan man$onlu veya kaynakli eklerin
arasindaki boyuna uzaklik 600 mm’den az olmayacaktir.
b> 12 ф
(a+b+c) > 1.5 /ь
(a+b+c) > 40 ф
c > 12 ф
§ekil 7.2
7.3.4.	Enine Donati Ko$ullan
A$agidaki 7.3.7.6’ya gore daha elveri$siz bir durum elde edilmedikce, kolonlarda
kullamlacak minimum enine donatiya tli$kin ko$ullar, kolon sarilma bolgeleri 19m
7.3.4.1’de ve kolon orta bdlgesi ipin 7.3.4.2’de verilmi$tir ($ekil 7.3). Tiim kolon
boyunca, 7.2.8’de tanimlanan ozel deprem etriyeleri ve ozel deprem girozlari
kullamlacaktir.
7.3.4.1 - Her bir kolonun alt ve iist uclannda ozel sarilma bolgeleri olu$turulacaktir.
Sanlma bolgelenmn her binnin uzuniugu, do$eme iist kotundan yukanya dogru veya
kolona baglanan en derin kiri^in alt yiiziinden ba$layarak a§agiya dogru ol^iilmek
iizere, kolon kesitinin biiyuk boyutundan (dairesel kesitlerde kolon Qapindan), kolon
serbest yiiksekliginin 1/6’sindan ve 500 mm’den az olmayacaktir. Sanlma bdlgelerinde
kullamlacak enine donatiya ili^kin ko$ullar a$agida verilmi§tir. Bu donatilar temelin
— 36 —
i^inde de, en az-kolonun dar kenar boyutunun iki кай kadar bir yiikseklik boyunca
devam ettirilecektir.
(a)	Sanlma bdlgelerinde 08’den кйдйк Qaph enine donati kullamlmayacaktir. Kolon
boyunca etriye ve proz araligi en kiigiik enkesit boyutunun 1/3’linden ve 100 mm’den
daha fazia, SO mm’den daha az olmayacaktir. Etriye kollanmn ve/veya prozlarm
arasindaki yatay uzaklik, a, etriye одипш 25 katmdan fazia olmayacaktir. Shreldi
dairesel spindlerin adimi, gdbek gapinrn 1/5’inden ve 80 mm’den fazia olmayacaktir
(b)	Etriyeli kolonlarda Nd> 0.20 Ac fck olmasi durumunda sanlma bdlgelerindeki
minimum toplam enine donah alani, Denk.(7.1)*de verilen kojullarm dverigsiz olanmi
saglayacak gekilde hesaplanacaktir. Bu hesapta kolonun gekirdek boyutu bk, her iki
dograltu i^in аул aytvgdzdnhne alinacaktir ($ekil 73).
Ash £ 030 s bk [(Ac / Ack ) -11 ( fck I fywk)	(7.1a)
Ajh ;> 0.075 s bk ( fck/ fywk )	(7.1b)
(c)	Spiral donatdi kolonlarda Nd> 0.20 Ac fck olmasi durumunda sanlma bdlgelerindeki
enine donatmin minimum hacimsal oram, Denk.(7.2)’deki ko$ullann elveri?siz olanmi
saglayacak §ekilde hesaplanacaktir.
p, £ 0.45 [(Ac / Ack ) - 1] ( fck I fywk )	(7.2a)
Pl > 0.12 (fck/fywk)	(73b)
(d)	Na 0.20 Ac fck olmasi durumunda, kolon sanlma bdlgelerinde Denk.(7.1) ve
Denk«(7.2) ile verilen enine donatilann en az 2/3’u, minimum enine donati olarak
kullamlacaktir.
73.4.2 - Kolon orta b digest, kolonun alt ve ust u^lannda tammlanan sanlma bdlgeleri
arasmda kalan bdlgedir ($ekil 7.3).
Kolon orta bdlgesinde 08’den ku^uk Qapli enine donati kullamlmayacaktir. Kolon
boyunca etriye, $iroz veya spiral arahgi, en kii$uk enkesit boyutunun yansindan ve 200
mm’den daha fazia olmayacaktir. Etriye kollanmn ve/veya ^irozlarm arasindaki yatay
uzaklik, a, etriye gapimn 25 katmdan fazia olmayacaktir.
7.3.4.3 - Kolon sanlma bdlgesine konulan enine donati, a$agidaki durumlarda kolon
orta bdlgesinde de aynen devam ettirilecektir:
(a)	B6Ifim 6, Tablo 6.1’de Bl ba$hgi ile tammlanan diizensizlik durumunda, Dayanm
Dtizensizligi Katsayisi"nin 0.60 ila 0.80 arasmda degi$tigi katta yer alan butiin
kolonlar,
(b)	ВвШт 6, Tablo 6.1’de B3 ba^ligi ile tammlanan dilzensizlik durumunda ust
katlardaki perdelerin altta oturtuldugu kolonlar (Aynca bu durumda enine donah,
perde igine kenetlenme boyu kadar uzahlan kolon donahlan boyunca devam
ettirilecektir).
— 37
AHtoki sariimo	|
bOlgesindeki enine
donah miktannm
en az %40'i	X
$ekil 7.3
— 38 —
7.3.5.	Kolonbnn Kiriylerden Daha Olmasi Koyulu
7.3.5.1 - Sadece ^er^evelerden veya perde ve ^er^evelerin birle$iminden oilman ta$iyici
sistemlerde, her bir kolon - kirij dQgQm noktasma birle^en kolonlann ta§ima gucu
momentlerinin toplami, о dflgOm noktasina birle^en kiri^lerin tapma gucii momentleri
toplammdan en az %20 daha Ьйуйк olacaktir ($ekil 7.4):
(M„ + Mu) £ 1.2 (Mri + Md)	(7.3)
73.5.2 - Denk.(73)*Qn uygulanabilmesi i^in, diigum noktasina birle^en kin$lerin
7.4.1.1’de verilen boyut kopillanm saglamasi zonmhidur.
73.53	- Denk.(73), her bir deprem dogrultusunda ve depremin her iki убпй i$in
elverijsiz sohuq verecek $ddlde аул аул uygulanacaktir ($екН 7.4). Kolon ta$ima gucii
momentlerinin hesabmda, depremin убпй ile uyumlu olarak bu momentleri en кйдйк
yapan Na eksend kuwetleri gdzdnOne aimacaktir.
73.5.	4 - Denk.(73),Qn uygulanmasma ili|kin dzel durumlar a$agjda belirtilmi$tir:
(a)	DOgQm noktasina birlegen kolonlann her ikisinde de Nd £ 0.10 Ac fck olmasi
durumunda, Denk.(73)*0n saglanmasi zorunlu degildir.
(b)	Тек kath binalarda ve 90k kath binalarm en Ost katmdaki dOgiim noktalarmda
Denk.(73)’0n saglamp saglanmadigma bakibnayacaktir.
(c)	Kiri$lerin saplandigi perdenin zayif dogrultuda kolon gibi Qali§masi durumunda,
Denk.(7.3)’0n saglamp sagianmadigina bakibnayacaktir.
7.3.6.	Kolonlann Kiri^lerden Daha G3d0 Olmasi Kofulunun Bazi Kolonlarda
Saglanamamasi Durumu
73.6.1 - Sadece ^er^evderden veya perde ve ger^evelerin birle$iminden ohi$an ta$iyici
sistemlerde, gdzdnune alinan deprem dogrultusunda binanm herhangi bir i’inci katmda,
a^agidaki Denk.(7.4)’un saglanmasi ko$ulu ile, ilgili katm alt ve/veya Qstundeki bazi
dugOm noktalarmda Denk.(73)’iin saglanamami? olmasma izin verilebilir.
“i = Vj,/Vik > 0.70
(/..I
Nd <: 0.10 Ac fCk ko$ulunu saglayan kolonlar, Denk. (7.3) u saglamasauirV >
hesabinda gozoniine alinabilir
7.3.6.2 - Denk.(7.4)’iin saglanmasi durumunda, 0.70 < cq < 1.00 araiigmda, Den!c
(7.3)’iin hem alttaki, hem de ustteki diigum noktalannda saglandigi kolonlara etki  •<
egilme momentleri ve kesme kuwetleri (l/cq) oram ile Qarpilarak arttinlacakt’’-
7.3.6.3 - Herhangi bir katta Denlc(7.4)’un saglanamamasi durumunda,
^er^evelerden veya perde ve ^erpevelerin btrle$iminden olu$an ta^iyici astern lerdek;
tiim per^eveler suneklik diizeyi normal ger^eve olarak gozomine лк v? ГпЬч»
6.5’e gore Ta$iyici Sistem Davram$ Katsayisi degi$tinler?k hesap
Boliim 6’daki 6.5.4.2’de belirtildigi uzere suneklik diizeyi normal ук
suneklik diizeyi yiiksek perdelerle birarada kullamlmasi da .numkiindur.
7.3.7.	Kolonlann Kesme Giivenligi
7.3.7.1 - Kolonlarda enine donati hesabina esas almacak kesme kuwen,
(7.5) ile hesaplanacaktir.
ve=(Ma + Mu)//n
Denk.(7.5)’teki M* ve Muntin hesaplanmasii(;in, kolonun alt ve/veya ust	-
Denk.(7.3)’iin saglanmasi durumunda a$agidaki 7.3.7.2, saglanamamasi durumunda r :
7.3.7.3 uygulanacaktir ($ekil 7.5).
7.3.7.2 - Denk.(7.3)’ iin saglandigi diigum noktasina birle§en kin$lerin u^lanndaki
peklepneli ta^ima giicii momentlerinin toplami olan LMP momenti hesaplanacaktir
^^LMp= Mpi + Mpj	5
Daha kesin hesap yapilmadigi durumlarda, Мр, = 1,4 Mn ve .MPj L4 Mr/ olarak
alinabilir. LMp momenti, kolonlann diigiim noktasina birle$en u^iannda Boliim я 'ya
gore elde edilmi? bulunan momentler oramnda kolonlara dagitilacak ve dagmm
sonucunda ilgili kolonun alt veya list ucunda elde edilen moment, Denk.(7.5)’te Md
veya Mq olarak gozoniine almacaktir Depremin her iki yomi 19m Denk(7,6) ayn
uygulanacak ve elde edilen en biiyiik УМр degeri dagitimda esas almacaktir.
Denk.(7.3)’iin saglanmi§ olmasma kar$in Denk.(7.5)’teki Ma veya Мц’пйп hesabi.
giivenli tarafta kalmak iizere, a$agidaki 7.3.7.3’e gore de yapilabilir.
7.3.7.3 - Denk.(7.3)’iin saglanamadigi diigiim noktasina birle^en kolonlann u^lanndaki
momentler, pekleymeh kolon ta^ima gucii momentlen olarak hesaplanacak ve Denk.
(7.5)’te Mt ve/veya olarak kullamlacaktir. Pekle^meli ta$ima giicii momentleri,
daha kesin hesap yapilmadigi durumlarda, Mpe = 1.4 ve Mpa a 1.4 olarak
alinabilir. Mpt ve Mpa momentlerinin hesabinda, depremin yonu ile uyumlu olarak bu
momentleri en biiyiik yapan Nj eksenel kuwetlen gozonune almacaktir
— 40 —
73.7.4 - Temele baglanan kolonlann alt ucundald Ma momenti de, 73.73’e gdre
pekle^mdi ta^una gQcfl momenti olarak hesaplanacaktir
73.7.5 - Denk.(7.5) ile hesaplanan kesme kuweti, Ve, yflk katsayilan ile ^arpilmij
dfl$ey ytlkler ve deprem yiiklerinin ortak etkisi altmda hesaplanan kesme kuweti
V/den daha кй^йк olmayacak ve aynca a^agida Denk(7.7) ile verilen kopillan
saglayacaktir. Denk(7.7b)’deki kojulun saglanamamasi durumunda, kesit boyutlan
geregi kadar bOyOltdlerek deprem hesabi tekrarianacaktir.
Ve^Vr
Ve^OJZAwYcd
(7.7n)
(7.7b)
I Kat No. 1	Ms non Hesaplanmasi		
	Kolon Ost ucunda Denk. 7.3 on sagionmasi durumu		Kolon ost ucunda Denk. 7.3 on saglanmamasi durumu 1 I
1	l+!	1	I	I I-!	|	II \ / 11 II II " II V-—	II ~	1 -"'ll II Wpi +Mpj Q	y\U ^1) p	и II и ii vlTT-*'* II  1"
Mu#) : i'inci kat koionu Ost ucunda Mha(i) f ind kat koionu alt ucunda			
	Mo ’nin Hesaplanmasi		
Kolon alt ucunda Denk. 73 On R soglanmamasi durumu		Kcion alt ucunda Denk. 7.3 on saglanmasi durumu 		
3 II и ii	 It	II •  II II II II If	и и Ч>/	II II Mpi У'pi —	Y.Up
d Botom 6’yo дбге bulunan moment i BOtom 6'ya gdre bulunan moment			
5екй7.5
— 41 —
7Л.7.6 - Kolon enine donatismin Ve kesme kuwetine gdre hesabmda, betonun kesme
dayammma katkisi, Vc , TS-500’e gdre belirlenecektir. Ancak, 7.3.4.1’de tanimlanan
kolon sanlma bdlgelerindeki enine donatimn hesabmda, Ve £ 0.5 Vd ve aym zamanda
Nd £ 0.05Acfck olmasi durumunda, betonun kesme dayanimina katkisi Vca0
aimacaktir.
7.3.8.	Kisa Kolonlara Dinkin Kofullar
Kisa kolonlar, ta$iyici sistem nedeni ile veya dolgu duvarlannda kolonlar arasmda
birakilan bo$luklar nedeni ile olu$abilirler (§ekil 7.6). Kisa kolon olu^umunun
engellenemedigi durumlarda, enine donati hesabina esas almacak kesme kuweti
Denk.(7.5) ile hesaplanacaktir. Denk.(7.5)’teki momentler, kisa kolonun alt ve iist
uglannda Ma=L4*Mre ve Мд=1.4Мп1 olarak hesaplanacak, be kisa kolonun
boyu olarak aimacaktir. Ancak hesaplanan kesme kuweti Denk.(7.7)’de verilen
ko$ullan saglayacaktir. Kisa kolon boyunca, 7.3.4.1’de kolonlann sanlma bolgeleri igin
tanimlanan minimum enine donati ve yerle$tirme ko§ullan uygulanacaktir. Dolgu
duvarlan arasmda kalarak kisa kolon durumuna donii§en kolonlarda, enine donatilar
tiim kat yiiksekligince devam ettirilecektir (§ekil 7.6).
7.4. SUNEKLIK DUZEYIYUKSEK KDU$LER
7.4.1.	Enkesit Ko$ullan
7.4.1.1 - Kolonlarla birlikte gergeve olu$turan veya perdelere kendi diizlemleri iginde
baglanan kin$lerin enkesit boyutlanna ili$kin ko^ullar a$a$ida verilmi$tir:
(a) Kiri§ govde geni$ligi en az 250 mm olacaktir. Govde geni$ligi, kiri$ yuksekligi ile
kiri$in birle$tigi kolonun kiri$e dik geni^liginin toplammi gegmeyecektir.
— 42 —
Ъ) Kins yiiksekhgi do^erne kahnligimn 3 katmdan ve 300 mm’den daha az, kiri§ gdvde ge-
m$!igmin 3.5 katmdan daha tazh olmayacaktir.”
“c) Kin§ yiiksekligi, serbest agikligm 1/4’iinden daha fazia olmamahdir. Aksi durumda 7.4.2.5
maddesi uygulanacaktir.
(d) Kin§ geru^ligi ve yiiksekligi ile tlgili olarak yukanda belirtilen smuiamalar,
koionlara mafsalh olarak baglanan betonarme ya da dngenlmeli prefabrike kinder, bag
ldn$ii (bo$luklu) perdelenn bag ldri$leri ve gergeve kiri$lerine kolon-kiri? dOgOm
noktalan di^mda saplanan ikincil kinder igin gegerli degildir.
7.4.1 Л - Kin$ olarak boyutlandinhp donatilacak ta$iyici sistem demanlannda, tasanm
eksenel basing kuwetinin Na £ 0.1 Ac fck ko^ulunu saglamasi zorunludur. Aksi
durumda, bu elemanlar 7Л’е gdre kolon olarak boyutlandinhp donatilacakhr.
7.4.2.	Boyuna Donati Kojullan
7.4.2.1 - Kiri$ mesnetlerinde ustteki gekme donatismin minimum oram igin Denk.(7.8)
ile verilen kogula uyulacakhr.
Pa fctd I	(7-8)
T.4.2.2 - Boyuna donatilann gapt 12 mm’den az olmayacaktir. Kirilin alt ve OstQnde en
az iki donati gu&ugu, lori$ agikhgi boyunca sOrekli olarak bulunacaktir.
7.4.2.3 - Birinci ve ikinci derece deprem bolgelerindeki ta$iyici sistemlerde, kiri$
mesnedindeki alt donati, aym mesnetteki list donatimn %50’sinden daha az olamaz.
Ancak, iiguncu ve dorduncu derece deprem bdlgelerinde bu oran^JQ’a indinlebilir.
7.4.2.4 - Agiklik ve mesnetlerdeki gekme donatisi oram TS-SOO’de verilen maksimum
degerden ve %2’den fazia olmayacaktir
“7.4.2.5. Yukanda 7.4.1.Tin (c) paragrafmda tammlanan ko§ulun saglanamadigi dzel durum-
larda, kiri§ govdesinin her iki yiiziine, kiri§ yiiksekligi boyunca gdvde donatisi konulacaktir.
Toplam gdvde donatisi alani, sag veya sol mesnet kesitlerinde list ve alt boyunca donati alan-
lan toplamimn en buyiigunun %30’undan daha az olmayacaktir. Gdvde donatisi gapi 12 mm’-
den az, arahgi ise 300 mm’den fazia olmayacaktir. Boyuna donatilann kenetlenmesine benzer
bigimde, gdvde donatalannm kenetlenmesi igin de 7.4.3.1’in (b), (c) ve (d) alt bentleri uygu-
lanacaktir.”
7'4.3. Boyuna Donatimn Duzenlenmesi
7.4.3.1 - Boyuna donatilann yerle^tirilmesi ve kenetlenmesine ili^kin ko^ullar a^agida
venlmi^tir ($ekil 7.7):
(a)	Kin^n iki ucundaki mesnet list donatlanmn biiyiik olammn en az 1/4’ii turn kiri$
’.ov'H«ca streKii olarak devam ettirilecektir Mesnet ust donatismin gen kalan kismi,
IS'50C e *;cre diizenlenecektir
(b)	V'lona biue$en kin$ienn kobonun obur yliziinde devam etmedigi duiumlarda
k’alt ve list donati, kolonun etriyelerle sanlmi? gekirdegimn kar?i taraftaki
yuzc kadar uzatihp etriyelerin ig tarafindan 90 derece bukdlecektir Bu durumda
hoyunp ’onatmm kolon iginde kalan vatay kismi ile 90 derece hvnlan dii$ey kismimn
iop ani . -'ugu, TS-50<yje >ngdnden dvkenetlenme boyu /b’den az olmayacaktir.
• t?: 'хгЛ к.?лсашп ^tiy1 -smi (/.4Л den, dusev kismi ise 120’den az olmayacaktir.
— 43 —
Sekil 7.7
(c)	Her iki taraftan kiri$lerin kolonlara birle$mesi durumunda kiri§ alt donatilan, kolon
yiizunden itibaren kom$u a^ikliga en az TS-500'de verilen kenetlenme boyu /ь kadar
uzatilacaktir. Kiri§lerdeki derinlik farki gibi nedenlerle bu olanagm bulunmadigi
durumlarda kenetlenme, yukandaki (b) paragrafina g6re kiri$in kolonun obur yuziinde
devam etmedigi durumlar i^in tanimlanan bi^imde yapilacaktir.
(d)	Perdelere kendi duzlemleri i^inde baglanan kiri$lerde boyuna donatilann
kenetlenmesi, kanca yapilmaksizm diiz olarak saglanabilir. Bu durumda donatmin
perde i^indeki kenetlenme boyu /b’den ve 500’den az olmayacaktir.
7.4.3.2 - Boyuna donatilann eklenmesine ili§kin ko§ullar a$agida verilmi§tir:
(a)	A$agida 7.4.5.2’de tanimlanan kiri$ sanlma bolgeleri, kolon-kin§ birle$im bolgeleri
ve a^iklik ortasmda alt donati bolgeleri gibi, donatmm акта durumuna ula$ma olasiligi
bulunan kritik bolgelerde bindirmeli ek yapilmayacaktir. Bu bolgeler di§mda bindirmeli
eklerin yapilabilecegi yerierde, ek boyunca 7.2.8’de tanimlanan dzel deprem etriyeleri
kullamlacaktir. Bu etriyelerin arahklan kiri$ derinliginin l/4*unu ve 100 mnfyi
a$mayacaktir
— 44--
(b)	Man?onlu ekler veya bindirmeli kaynak ekleri, bir kesitte ancak birer donati
atlayarak uygulanacak ve birbirine kom?u iki ekin merkezleri arasmdaki boyuna uzaklik
600 mm’den daha az olmayacaktir.
7.4.4.	Enine Donati Kojullan
Kiri? mesnetlerinde kolon yflzOnden itibaren kiri? derinliginin iki kati kadar uzunluktaki
bdlge, Sarilma Btilgesi olarak tanimlanacak ve bu bdlge boyunca 7.2.8’de tanimlanan
6zel deprem etriyeleri kullamlacaktir. Sanlma bdlgesinde, ilk etriyenin kolon yuzilne
uzakhgi en gok 50 mm olacaktir. 7.4.5.34 gdre daha elverigsiz bir deger elde
edilmedik^e, etriye araliklan kiri? yflksekliginin 1/4'unO, en kfl^Qk boyuna dbnati
9apmin & katim ve 150 mm’yi a?mayacaktir ($ekil 7.8). Sanlma b61gesi‘di?mda, TS-
500’de verilen minimum enine donati kojullarma uyulacaktir.
st £	(|» en кЛ^Ок boyunadonati gapi)
st £ 150 mm
Seidl 7.8
7.4.5.	Kirifierin Kesme GQvenligi
7.4.5.1 - Kirijlerde enine donati hesabma esas almacak kesme kuweti, Ve, depremin
soldan saga veya sagdan sola etkimesi durumlan i^in аул аул ve elveri?siz sonuc
verecek $ekilde, Denk.(7.9) ile bulunacaktir (Seidl 7.9).
Ve’VdyifMpi + MpjH/a	(7.9)
Kiri? uQlarmdaki pekle?meli ta?ima giidi momentleri, daha kesin hesap yapilmadigi
durumlarda, Mpi = 1.4 Мн ve Mpj = 1.4 Mrj olarak alinabilir.
7.4.5.1 - Denk.(7.9) ile hesaplanan kesme kuweti, V* a?agida Denk.(7.10) ile verilen
ko?ullan saglayacaktir. Denk.(7.10b)’deki ko?ulun saglanamamasi durumunda, kesit
boyutlan geregi kadar buyilltuleiek deprem hesabi tekrarlanacaktir.
Ve Vr
Ve 0.22 bw d fed
(7'Юа)
(7.10b)
— 45 —
Sekil 7.9
7.4.5.3 - Kiri$ enine donatisinm Ve kesme kuyvetine gdre hesabinda, betonun kesme
dayanimma katkisi, Vc, TS-500’e gore belirlenecektir. Ancak, 7.4.4’te tanimlanan kiri$
sanlma bdlgelerindeki enine donatmm hesabinda Ve-Vdy > 0.5 Vd olmasi durumunda,
betonun kesme dayanimma katkisi Vc= 0 almacaktir. Hi^bir durumda pliyelerin kesme
dayanimma katkilan gozoniine alinmayacaktir.
7.5.	SUNEKLIK DUZEYIYUKSEK CERCEVE SISTEMLERINDE
KOLON - KiRi$ BiRLE$iM BOLGELERI
7.5.1.	Ku$atilmi$ ve Ku$atilmami$ Birle$imler
Siineklik diizeyi yiiksek kolon ve kiri$lerin olu$turdugu ?er(?eve sistemlerinde kolon-
kin? birle^imleri, a$agida tanimlandigi iizere, iki sinifa aynlacaktir.
(a)	Kiri$lerin kolona dort taraftan birle$mesi ve her bir kiri$in geni$ligimn birle§tigi
kolon geni$liginin 3/4’iinden daha az olmamasi durumunda, kolon-kiri§ birle§imi
ku$atilmi$ birle^im olarak tanimlanacaktir.
(b)	Yukandaki ko$ullan saglamayan tiim birle$imler, ku$atilmami$ birle^im olarak
tanimlanacaktir.
7.5.2.	Kolon-Kiri$ Birie$im Bolgelerinin Kesme Guvenligi
7.5.2.1 - Gdzdniine alinan deprem dogrultusunda kolon-kiri§ birle§im bdlgelerindeki
kesme kuweti, Denk.(7.11) ile hesaplanacaktir ($ekil 7.10).
Ve = 1.25 fyk (Asl + As2 ) - Vto|	(7.11)
Kin$m kolona sadece bir taraftan saplandigi ve dbiir tarafta devam etmedigi durumlar
i^in Aj2 = 0 almacaktir.
— 46 —
7.S.2.2 - Herhangi bir birle$im bdlgesinde Denk.(7.11) ile hesaplanan kesme kuweti,
gdzdnOne alman deprem dogrultusunda hi?bir zaman a^agida verilen sinirlan
a$mayacaktir ($ekil 7.10). Bu simrlann a^ilmasi durumunda, kolon ve/veya kiri$ kesit
boyutlan buyiiltiilerek deprem hesabi tekrarlanacaktir.
a)	Ku§atilmi§ birle§imlerde
b)	Ku§atilmami§ birle§imlerde
Ve < 0.60 bj hf cd
Ve < 0.45 bj hf cd
(7.12)
(7.13)
7.5.2.3 - Kolon-kiri? birle^im bdlgesindeki minimum enine donati ko$ullan a$agida
verilmiftir ($ekil 7.3):
(a)	Ku$atilmi$ birie^imlerde, alttaki kolonun sanlma bdlgesi i$in bulunan enine donati
miktannin en az % 4O’i, birle^im bdlgesi boyunca kullamlacaktir. Ancak, enine
donatimn gapi 8 mm’den az olmayacak ve araligi 150 mm’yi a^mayacakhr.
(b)	Ku§atilmanu§ birle$imlerde, alttaki kolonun sanlma bdlgesi i$in bulunan enine
donati miktannin en az % 60\ birle$im bdlgesi boyunca kullamlacaktir. Ancak bu
durumda, enine donatimn Qapi 8 mm’den az olmayacak ve arabgr 100 mm’yi
a$mayacaktir.
Seidl 7.10
— 47 —
7.6.	SUNEKLIK DUZEYIYUKSEK PERDELER
7.6.1.	Enkesit Ko$ullan
7.6.1.1 - Perdeler, planda uzun kenanmn kahnhgina orani en az yedi olan dii§ey ta$iyici
sistem elemanlandir A$agida 7.6.1.2’de belirtilen ozel durum di$inda perde kahnligi,
kat yuksekliginin 1/15’inden ve 200 mm’den az olmayacaktir. Ancak Hw//w>2.0
olan perdelerde, a$agida 7.6.2.2’de tanimlanan kritikperde yiiksekligi boyunca perde
kahnligi, kat yuksekliginin 1/12’sinden az olmayacaktir.
7.6.1.2 - Deprem yuklerinin tiimuniin bina yiiksekligi boyunca sadece perdeler
tarafindan ta$indigi binalarda, Denk.(7.14) ile verilen ko§ullann her ikisinin de
saglanmasi durumunda perde duvar kahnligi, binadaki en yiiksek katin yuksekliginin
1/20’sinden ve 150 mm’den az olmayacaktir.
ZAg/ZAp^r 0.002	(7.14a)
Vt/ZAg^0.5fctd	(7.14b)
Denk.(7.14), bodrum katlannm pevresinde 90k rijit betonarme perdelerin bulundugu
binalarda zemin kat diizeyinde, diger binalarda ise temel iist kotu diizeyinde
uygulanacaktir.
7.6.2.	Perde U? Bolgeleri ve Kritik Perde Yiiksekligi
7.6.2.1 - Hw/£w> 2.0 olan perdelerin planda her iki ucunda perde ug bolgeleri
olu^turulacaktir ($ekil 7.11) Perde uq bolgeleri, perdenin kendi kahnligi i?inde
olu$turulabilecegi gibi, perdeye birle$en diger bir perdenin veya perdenin ucunda
geni$letilmi$ bir kesitin ipinde de diizenlenebilir.
7,6.2.2 - Temel Qstiinden itibaren kritik perde yiiksekligi, 2/w degerim a$mamak iizere,
a^agida verilen kc^uilann clveri^siz olanini saglayacak bi^imde belirlenecektir.
Hcr >	(7.15a)
Hcr > Hw/6	(7.15b)
Bodrum katiannda njiihgi list katlara oranla 90k buylik olan betonarme ?evre
perdeiennin bulundugu v~ bodrum kat do^emeierinin yatay dtizlemde njit diyafram
olarak yah$tigi binalarda, Hw ve Hcr biiyukliikleri zemin kat dd$ernesinden itibaren
yukanya dogru gozoniine aimacaktir. Bu tiir binalarda kritik perde yiiksekligi. en az
zemin katin altindaki ilk bodrum katimn yiiksekligi boyunca a$agiya dogru aynca
uzatilacaktir.
7.6.2.3 - Dikdortgen kesitli perdelerde, yukanda tanimlanan kritik perde yiiksekligi
boyunca uq bdlgelerinin her birinin plandaki uzunlugu, perdenin plandaki toplam
uzuniugunun %20’sinden ve perde kalmhginin iki katmdan daha az olmayacaktir
Kritik perde yuksekliginin iistiinde kalan perde kesimi boyunca ise, perde u<;
bolgelerinin her birinin plandaki uzunlugu, perdenin plandaki toplam uzunlugunun
%10'undan ve perde kahnhgindan az olmayacaktir ($ekil 7.11),
— 48 —
7.6.2.4 - Perde 119 bdlgelerinin, perdeye birle§en diger bir perdenin veya perdenin
ucunda geni$letilmi$ bir Icesitin i9inde diizenlenmesi durumunda; her bir perde U9
bdlgesinin enkesit alani, en az dikddrtgen kesitli perdeler i9in 7.6.2.3’te tanimlanan
alana e$it olacaktir.
7.63. Gdvde Donatisi Ko^ullan
7.63.1 - Perdenin her iki yuziindeki gdvde donatilannm toplam enkesit alani, dityey ve
yatay donatilann her biri i9in, perde U9 bdlgelerinin arasinda kalan perde gdvdesi brut
enkesit alanmin 0.0025’in den az olmayacaktir. Hw /	£ 2.0 olmasi durumunda perde
gdvdesi, perdenin tflm kesiti olarak gdzdnQne almacaktir Perde gdvdesinde boyuna ve
enine donati arahgi 250 mm’den fazla olmayacaktir ($ekil 7.11).
7.6.3.2 - Yukandaki 7.6.1.2’de Denk.(7.14) ile venlen ko^ullann her ikisinin de
saglandigi binalarda, dii$ey ve yatay toplam gdvde donatisi oranlanmn herbin 0.0015’e
indirilebilir. Ancak bu durumda donati arahgi 300 mm’yi ge^meyecektir.
7.6.3.3 - U9 bdlgelen di^inda, perde gdvdelerinin her iki yilziindeki donati aglan, beher
metrekare perde yiiziinde en az 4 adet dzel deprem prozu ile kaqihklr olarak
baglanacaktir. Ancak 7.6.2.2’de tanimlanan kritik perde 'yftksekligv boyunca, uq
bolgeleri di$indaki beher metrekare perde yiiziinde en az 10 adet dzel deprem 9110273
kullamlacaktir. Cirozlann 9api, en az yatay donatmin Qapi kadar olacaktir
7.6.4.	Gdvde Donatilannm Duzenlenmesi
Perdelenn yatay gdvde donatiian, a$agida 7.6.4. Г de veya 7,6.4.2’de belirtildigi $ekilde
diizenienebilir ($ekil 7.11). Bu §ekilde diizenlenen yatay govde donatiian, kritik perde
yiiksekligi boyunca a$agidaki 7.6.5.2’ye gdre perde U9 bolgelerine konulacak sargi
donatisinm belirlenmesinde hesaba katilabilir.
7.6.4.1 - Yatay gdvde donatiian etriyeierle sanh perde U9 bdlgesinin sonunda 90 derece
kivnlarak kar$i yiizde kd$edeki du$ey donatiya 135 derecelik kanca ile baglanacaktir.
7.6.4.2 - Yatay gdvde donatilannm perde ucunda 90 derece kivnm yapilmaksizin
bitirilmesi durumunda, perdenin her iki ucuna gdvde donatisi ile aym $apta clan z?
bi9iminde yatay donatilar yerle$tinlecektir. Bu donatdar, perde U9 bdlgesinin 19
sininndan itibaren perde gc -desine dogru en az kenetlenme boyu kadar
uzatilacaklardir.
7.6.5.	Perde U9 Bolgelerinde Donati Ko^ullan
7.6	.5.1 - Perde U9 boigelerinin her birinde, dii$ey donati toplam alanmin perde bnit
enkesit alamna oram и 00 Г den az olmayacaktir. Ancak, 7.6.2.2’de tanimlanan kritik
perde yiiksekligi boyunca bu oran 0.002’ye 9ikanlacaktir. Perde uq bdlgelerinin her
birinde dii$ey donati miktan 4014'ten az olmayacaktir (§ekil 7.11).
7.6	.S.2 • Perde U9 bdlgelerindeki dii$ey donatilar, a^agidaki kurallara uyularak,
kolonlarda oldugu gibi etriyeler ve/veya tirozlardan olu^an enine donatilaria
sanlacaktir.
— 49 —
lu)2b„ ) Kritik perde f } 10 ode! /m2
0.2 lw ) yoksekligi boyjnco [ deprem pirozu
bw } Kri(* perde Г 4 odel /m2
0.1 lw J yukseHiQ d&ndo ( azel deprem w0ZV
Yoloy gdvde
donation
(Bkz. 7.6.4)
$ekil 7.11
— 50 —
(a)	U? bdlgelerinde kullamlacak enine donatmm <?api 8 mm’den az olmayacaktir.
Etriye kollarmin ve/veya girozlarm arasindaki yatay uzakhk, a, etriye ve proz gapinrn
25 katmdan fazla olmayacaktir.
(b)	7.6.2.2’de tanimlanan kritik perde yiiksekligi boyunca perde uq bolgelerine,
kolonlann sanlma bolgeleri igin 73.4.1’de Denk.(7.1b) ile belirlenen enine donatilann
en az 2/3’ii konulacaktir. Diijey dogrultuda etriye ve/veya giroz arahgi perde
kalmhginin yansindan ve 100 mm’den daha fazla, 50 mm’den daha az olmayacaktir
($ekii 7.11). Bu donatilar, temelin i^inde de en az perde kalinligmm iki kati kadar bir
ydkseklik boyunca devam ettirilecektir.
(c)	Kritik perde yuksekliginin di$mda kalan perde ug bdlgelerinde dO$ey dogrultudaki
etriye ve/veya giroz arahgi, perde duvar kalmhgmdan ve 200 mm’den daha fazla
olmayacaktir ($ekii 7.11). Ancak, perde u? bdlgelerindeki enine donatinm ?api ve
arahgi, hi^bir zaman perde gdvdesindeki yatay donatidan az olmayacaktir.
7.6.6.	Tasanm Egilme Momentleri
7.6.6.1 - Hw /	> 2.0 ko$ulunu saglayan perdelerde tasanma esas egilme momentleri,
7.6.2.2’ye gdre belirlenen kritik perde yiiksekligi boyunca sabit bir deger olarak, perde
tabamnda Bolum 6’ya gdre hesaplanan egilme momentme e$it aimacaktir. Kntik perde
yuksekliginin sona erdigi kesidin iistiinde ise, Bolum 6’ya gdre perdenin tabamnda ve
tepesinde hesaplanan momentleri birle$tiren dogruya paralel olan dogrusal moment
diyagrami uygulanacaktir ($ekil 7.12). (^evresinde rijit perdeler bulunan bodrumlu
binalarda sabit perde momenti, 7.6.2.2’de tanimlanan kritik perde yiiksekligi boyunca
gdzdniine aimacaktir.
§ekil 7.12
— 51 —
7.6.6.2 - Hw I £w > 2.0 olmasi durumunda, her bir katta perde kesitlerinin ta$ima gucu
momentlerinin, perdenin gu^lii dogrultusunda kolonlar i<?in Denk.(7.3) ile verilen
ko§ulu saglamasi zorynludur. Aksi durumda perde boyutlan ve/veya donatiian
arttinlarak deprem hesabi tekrarlanacaktir
7.6.7 Perdelerin Kesme Giivenligi
7.6.7.1 - Perde veya perde par^alanndaki enine donatimn hesabinda Vd kesme kuweti
esas almacaktir.
7.6.7.2 - Perde kesitlerinin kesme dayanimi Vr, Denk.(7.16) ile hesaplanacaktir.
Vr = ACh (0.65 fctd + psh fyd)	(7.16)
Vd kesme kuweti a$agida tanimlanan ko§ullan saglayacaktir:
Vd<Vr	(7.17a)
Vd < 0.22 Ach fcd	(7.17b)
Aksi durumda, perde kesit boyutlan bu ko$ullar saglanmak tizere arttinlacaktir.
7.6.7.3 - Temele baglanti diizeyinde ve list katlarda yapilacak in$aat derzlerinde,
aktanlan kesme kuweti i(?in TS-500’de tanimlanan stirti'inme kesmesi hesabi mutlaka
yapilacaktir.
7.6.8. Bag Kiri$Ii (Bo$luklu) Perdelere Ili$kin Kural ve Ko$ullar
7.6.8.1 - Perdeler iQin yukanda venlen turn kural ve ko$ullar, bag kiri^li perdeleri
olu§turan perde par^alannm her biri i(?in de ge^erlidir.	. •
7.6.8.2 - Gozoniine alinan deprem dogrultusunda, herhangi bir bag kin^li perde
sistermni olu$turan perde par^alannda deprem yiiklennden olu$an taban momentlerinin
toplami, bag kin$li perde sisteminde deprem yiiklennden olu§an toplam devnlme
momentinin 2/3’linden fazla olmayacaktir ($ekil 7.13). Bu ko§ulun saglanamamasi
durumunda, bag kiri^li perdeyi olu$turan perde par^alannm her biri bo$luksu~ sc
olarak sayilacak ve Boliim 6. Tablo 6.5’ten alinan R katsayisi degi$tinlecektir.
7.6.8.3 - Bag kin$h perdeyi olu§turan perde pan?alanmn dii$ey donati hesabinda,
?ekmeye <?ali§an perde par^asindaki momentin en fazla %30’unun, basinca ?ali§an
perde par^asina aktanlmasina (yeniden dagihm) izin veniebiiir.
7.6.8.4 - Bag kiri§lerinin kesme donatisina ili$kin kurallar a^agida venlmi§tir:
(a)	A^agidaki ko$ullann herhangi birinin saglanmasi durumunda, bag kiri§lerinin kesme
donatisi hesabi 7.4.5’e gdre yapilacaktir.
/n > 3hk	(7.18a)
Vd < 1.5 bwd fctd	(7.18b)
— 52 —
(M. + Mb)^2SEFwjHl
: i' inci katta bag kiri^li
perde sistemine etkiyen
deprem уйкй
Sekil 7.13
(b)	Denk.(7.18) ile verilen ko§ullann her ikisinin de saglanamamasi durumunda, bag
kiri$ine konulacak dzel kesme donatisi, gegerliligi deneylerle kamtlannu§ ydntemlerle
belirlenecek veya bag kiri$indeki kesme kuwetini kar^ilamak iizere yapraz donatilar
kullamlacaktir ($ekil 7.14). Her bir gapraz donati demetindeki toplam donati alani
Denk.(7.19) ile belirlenecektir.
Asd = Vd/(2fydsiny)	(7.19)
£apraz donati demetlerinde en az ddrt adet donati bulunacak ve bu donatilar perde
pargalannm igine dogru en az 1.5 Zb kadar uzatilacaktir. Donati demetleri dzel deprem
etriyeleri ile sanlacak ve kullanilacak etriyelerin gapi 8 mm’den, araligi ise gapraz
donati gapimn 6 katmdan ve 100 mm’den daha fazia olmayacaktir. Gapraz donatilara
ek olarak, bag kiri$ine TS-500’de dngdrtilen minimum miktarda etriye ve yatay gdvde
donatisi konulacaktir (§ekil 7.14).
— 53 —
Sekil 7.14
7.7.	SUNEKLIK DUZEYi NORMAL KOLONLAR
7.7.1.	Enkesit Ko$ullan
Enkesit boyutlanna ili§kin olarak suneklik diizeyi yiiksek kolonlar i^in 7.3. Г de
belirtilen ko§ullar, suneklik diizeyi normal olan kolonlar i^in de ge^erlidir.
7.7.2.	Boyuna Donati Ko$ullan
Boyuna donatiya ili^kin olarak suneklik diizeyi yiiksek kolonlar 19m 7.3.2’de belirtilen
ko§ullar, suneklik diizeyi normal olan kolonlar i^in de ge^erlidir.
7.7.3.	Boyuna Donatimn Duzenlenmesi
Boyuna donatimn diizenlenmesine ili§kin olarak siineklik diizeyi yiiksek kolonlar i^in
7.3.3’te belirtilen ko§ullar, 7.3.3.2’nin (c) paragrafi hari9 olmak iizere, siineklik diizeyi
normal olan kolonlar i^in de ge^erlidir.
Boyuna donati bindirmeli eklerinin kolon alt ucunda yapilmasi durumunda, ek boyunca
a$agida 7.7.4.1’de tammlanan minimum enine donati kullamlacaktir.
7.7.4.	Enine Donati Ko$ullan
Kolonlarda kullanilacak minimum enine donatiya ili§kin ko§ullar, kolon sarilma
bdlgeleri фп a$agidaki 7.7.4.1’de ve kolon orta bdlgesi i^in 7.7.4.2’de verilmi$tir.
Turn kolon bdlgelerinde, 7.2.8’de tammlanan dzel deprent etriyeleri ve dzel deprem
girozlari kullamlacaktir.
— 54 —
7.7.4.1 - Kolon sanlma bdlgelerinin her birinin uzunlugu i^in 7.3.4.1’de verilen tamm,
siineklik diizeyi normal olan kolonlar i^in de gecerlidir.
Siineklik diizeyi normal olan kolonlarda sanlma bdlgesindeki enine donati arahgi,
ajagidaki 7J.4.2’ye gdre kolon orta bdlgesine konulan etriye araliginm yansi kadar
olacaktir.
7.7.4.1 - Kolon orta bdlgesine ili§kin olarak siineklik diizeyi yiiksek kolonlar ipn
7.3.4.2’de verilen tamm ve minimum enine donati ko$ullan ile 7.3.4.3’te verilen
ko?ullar> siineklik diizeyi normal olan kolonlar i^in de ge^erlidir. Kolon orta
bdlgesindeki enine donati, 7.7.53’e gdre belirlenecektir.
7.7.5.	Kolonlann Kesme Guvenligi
7.7.5.1 - Siineklik diizeyi normal kolonlarda, du$ey yukler ve Bdlum 6’da belirlenen
deprem ydklerinin ortak etkisi aitmda elde edilen kesme kuweti, Va, enine donati
hesabmda esas aimacaktir.
7.7.5.2 - Kesme kuwetmin iist sminna ili^kin olarak siineklik diizeyi yiiksek kolonlar
i?in Denk.(7.7)’de verilen ko^ul, Ve yerine Va almrnak iizere, siineklik diizeyi normal
olan kolonlar ipn de ge^erlidir.
7.7.53 - Kolon enine donatisinin 7.7.5.1’de tanimlanan kesme kuwetine gdre
hesabmda betonun kesme dayanimina katkisi, Vc , dii$ey ytlkler ile birlikte deprem
yiiklerine gdre hesaplanan en kil^tik Na eksenel kuweti gdzdniine almarak TS-500’e
gdre belirlenecektir.
7.7.6.	Kisa Kolonlara ilijkin Ko$ullar
Kisa kolonlara ili$kin olarak siineklik diizeyi yiiksek kolonlar 19m 7.3.8’de belirtilen
ko$ullar, siineklik diizeyi normal olan kolonlar i^in de ge9erlidir.
7.8.	SUNEKLIK DUZEYt NORMAL K±Ri$LER
7.8.1.	Enkesit Ko$ullan
Enkesit boyutlanna ili§kin olarak siineklik diizeyi yiiksek kiri$ler i^in 7.4.1.1’de
belirtilen ko$ullar, siineklik diizeyi normal olan kinder i?in de ge9erlidir.
7.8.2.	Boyuna Donati Koyullan
Boyuna donatiya iligkin olarak siineklik diizeyi yiiksek kinder ipin 7.4.2’de belirtilen
ko^ullar, siineklik diizeyi normal olan kinder i^in de ge9erlidir.
7.8	J. Boyuna Donatinin Dfizenienmesi
Boyuna donatmm dQzenlenmesine ilijkin olarak siineklik diizeyi yiiksek kiri^ler i^in
7.4.3’te belirtilen kogullar, siineklik diizeyi normal olan kinder 1’9111 de ge9erlidir.
— 55 —
7.8.4.	Enine Donati Ko$ullan
Kiri§ mesnetlerinde kolon yiiziinden itibaren kiri§ derinliginin iki kati kadar uzunluktaki
bolge, sarilma bdlgesi olarak tanimlanacak ve bu bolge boyunca 7.2.8’de tanimlanan
dzel deprem etriyeleri kullamlacaktir. Sanlma bOlgesinde, ilk etriyenin kolon yiiziine
uzakhgi en 90k 50 mm olacaktir. A$agidaki 7.8.5’e gore daha elveri§siz bir deger elde
edilmedik£e, etriye araliklan kiri$ yiiksekliginm l/4’(inii, en ku^uk boyuna donati
9apimn 8 katmi ve 200 mm’yi a$mayacaktir. Sanlma bolgesi di§mda, TS-500’de verilen
enine donati ko$ullarma uyulacaktir.
7.8.5.	Kirijlerin Kesme Guveniigi
7.8.5.1 - Suneklik diizeyi normal kiri$lerde, dii$ey yiikler ve Boliim 6’da belirlenen
deprem yuklerinin ortak etkisi altinda elde edilen kesme kuweti, Vd, enine donati
hesabinda esas almacaktir.
7.8.S.2 - Kesme kuwetinin ust simnna ili$kin olarak siineklik diizeyi yiiksek kiri$ler
i^in Denk.(7.l0)’da verilen ko$ul, Ve yerine Vj ahnmak iizere, siineklik diizeyi normal
olan kiri§ler i^in de ge^erlidir.
7.8.5.3 - Kiri§ enine donatisimn 7.8.5.1’de tanimlanan kesme kuwetine gore hesabinda
betonun kesme dayanimma katkisi, Vc, TS-500’e gore belirlenecektir. Hi^bir durumda
pliyelerin kesme dayanimma katkilan gozoniine alinmayacaktir.
7.9.	SUNEKLIK DUZEYI NORMAL CER£EVE SISTEMLERINDE
KOLON - KiRI§ BIRLESIM BOLGELERI
Siineklik diizeyi yiiksek kolon ve kiri$lerin olu$turdugu ^er^eve sistemlerinin kolon-
kiri$ birle§imleri ilgili olarak 7.5’de verilen kural ve ko$ullar, 7.5.2.1 ve 7.5.2.2 hari$
olmak iizere, siineklik diizeyi normal olan sistemlerin kolon-kiri§ birle$imleri i<?in de
geperlidir.
7.10.	SUNEKLIK DUZEYI NORMAL PERDELER
Siineklik diizeyi normal perdeler, dii$ey yiikler ve depremin ortak etkisinden olu$an 19
kuwetlere gore boyutlandinlarak donatilacaktir. Suneklik diizeyi yiiksek perdeler i9in
7.6.6, 7.6.S.2, 7.6.8.3’de venlen kural ve ko^ullar ile kritik perde yuksekligi'ne ili§kin
olarak verilen tamm ve ko$ullar han9 olmak iizere, 7.6’da verilen diger turn kural ve
ko$ullar, siineklik diizeyi normal olan perdeler ipin de ge9erlidir.
7.11.	DOSEMELER
7.11.1 - Do$emeler, katlardaki kiitlelere etkiyen deprem yiiklerinin dii§ey ta§iyici sistem
elemanlanna giivenle dagitilmasini saglayacak nptlik ve dayamma sahip olacaklardir.
7.11.2 - Buttin deprem bolgelerinde, dolgulu ya da dolgusuz yerinde dokme veya
prefabrike di$li do§emeli sistemlerde plak kalinligi 50 mm’den az olmayacaktir. Ancak,
dii$ey yiiklerden olu$an kesme kuwetleri ile birlikte plak diizlemindeki deprem
kuwetlerinin giivenle aktanlmasmi saglamak iizere, di$lerle plak arasmda kesme
kuweti baglantilarinxn yapilmasi ve bu baglantilann yeterli oldugunun hesapla
— 56 —
gdsterilmesi zorunludur. Diger dd§eme plaklanmn kahnhklan igin TS-500’de verilen
ko$ullar gegerlidir.
7.11.3 - BQtun dd$eme sistemlerinin kesme dayammlanna ityldn olarak, 7.6.7’de
sttneklik diizeyi yiiksek perdelenn kesme dayammlan igin verilen ko§ullara aynen
uyulacaktir.
7.12.	PREFABRiKE B1NALARA ПЛ$К±Ч dZEL KO$ULLAR
Fabrika ko$ullannda uretilen ta$iyici sistem elemanlanmn $antiyede birle^tirilmesi ile
olugturulan prefabrike binalarda, bu ydnetmelikte verilen diger ko$ullar ile birlikte
a$agidaki dzel koguOara da uyulacaktir.
7.1X1, Mafsalh Cergeveler
7.12.1.1 - Endiistri yapisi tiirii tek katli binalar di^inda, baglantilan mafsalh olan
(moment aktaramayan) prefabrike gergeve tiirii ta$iyici sistemlere, her iki dogrultuda
yatay deprem yiiklerinin tamamim ta$iyabilen yerinde ddkme betonarme perdeler
yapilmasi ko^ulu ile izin verilebilir.
7.12.1.2-Kaynakli olarak yapilan mafsalh baglantilar, Boliim 6’ya gdre depremden
olu$acaJcbaglanti kuwetlerinin en az 1.5 katim, diger mafsalh baglantilar ise en az &2
katmi ta$iyacak yeterli dayamma sahip olacaklardir.
7.12.X Moment Aktarabilen Cergeveler
7 12.2Л - Prefabrike bina gergevelerinde moment aktarabilen turn baglantilann deprem
etkisi ile olu$an tersinir ve yinelenir yukler altinda monoiitik davramga e$deger dayamm
ve siinekhge sahip olduklan, literaturden kaynak verilerek analitik ydntemlerle veya
deneylerle kamtlanmi? olacaktir.
7.12.2.2 - Baglantilar, baglanan elemanlann ta$ima gtigleri diizeyinde olu$acak
momentleri, kesme kuwetlerim ve eksenel kuwetleri, dayamm ve suneklikte herhangi
bir azalma olmaksizm aktarabilecek dayamma sahip olacaktir. Kaynakh baglantilarda
Boliim 6’ya gore depremden oturii baglantiya etkiyen ig kuwetlerin en az 1.5 kati,
diger tiir baglantilarda ise en az 1.2 kati gdzdniine alinacaktir.
7.12.2.3 - Baglantilar, baglanan elemanlarda plastik mafsal olu$ma olasiligi yiiksek olan
yerlerden olabildigince uzakta diizenlenmelidir.
7.12.3. Ongerilme Kojullan
Dd^eme elemanlan ve tek katli binalann kolonlanna mafsalh olarak baglanan kiri? tiirii
elemanlar di$inda, deprem bdlgelerinde kullanilacak prefabrike yapi elemanlannda tarn
dngerilme uygulanmasina izin verihnez Elemanlarda yeterli siinekligi saglayabilecek
diizeyde dngerilmesiz donati kullamlmasi zorunludur. Bu donati ile ilgili olarak TS-
3233‘te verilen ko$ullara uyulacaktir.
— 57 —
7.13. BETONARME UYGULAMA PROJESI CtZiMLERINE ibi^KIN
KURALLAR
7.13.1.	Genel Kurallar
7.13.1.1 - Binada uygulanacak beton kalitesi ile donati ^eligi kalitesi, butiin cizim
paftalannda mutlaka belirtilecektir.
7.13.1.2 - Tasanmda gdzdniine alinan Etkin Yer Ivmesi Katsayisi, Bina Onem
Katsayisi, Tablo 12.2’ye gdre se^ilen Yerel Zemin Sinifi ve Tablo 6.5’e gdre
belirlenen Ta^iyici Sistem Davrani$ Katsayisi, biitun kalip plant paftalannda mutlaka
belirtilecektir.
7.13.1.3 - 7.2.8’de tanimlanan ozel deprem etriyelerine ve ozel deprem ^irozlanna ait
kanca kivnm detaylan ($ekil 7,1) kolon, perde ve kiri? detay paftalannin her binnde
mutlaka gosterilecektir.
7.13.2.	Kolon ve Perde Detaylan
7.13.2.1 - Kolon yerle?im planlannda, dii?ey donatilann enkesit i^indeki konum, cap ve
sayilannin aynntib olarak gdsterilecektir. Aynca her bir kolon-kiri? diigiim noktasinda,
alttaki kolondan yukanya uzatilan donatilan ve koiona baglanan tiim kiri?lenn boyuna
dcnatilanni planda gosteren yatay kesitler almacak, boylece kolon ve kiri$ donatilannm
birie?im bolgesinde betonun uygun olarak yerle?tirmesine engel olmayacak bi^imde
duzenlendigi acik olarak gdsterilecektir.
7,13.2.2 - Boyuna ve enine donatilan Шпш lie ayn* olan her bir kolon tipi ^in boyuna
kesitler ahnarak donatilann du?ey acihmlan yapilacaktir Kolonlarda boyuna kesit;
donati ek bdigelerini, bindirme boylanni, kolonun iist ucundaki kolon-kiri? birle?im
bblgesini de i^erecektir Bu baglamda, binadaki rum kolon-kiri? birle?im bolgeleri i^in
gecerli standart detaylarla yetinilmesi kabul edilmeyecektir.
7.13.2.3 - Her bir kolon tipi i<?in ayn ayn olmak uzere, sanlma bdlgelerinin uzunluklan,
bu bolgelere, kolon orta bdlgesine ve ustteki kolon-kin? birle?im bdlgesine konulan
enine donatilann cap, sayi ve arahklan ile en kesitteki acihmlan £izim iizennde acik
olarak gostenlecektir.
7.13.2.4 - Perde yerle?im planlannda dii?ey donatilann perde govdesindeki ve perde uc
bolgelerindeki konum, cap ve sayilannin gostenlmesine ek olarak, her bir perde tipi
icin boyuna kesitler ahnarak donatilann dii?ey acihmlan yapilacaktir. Perde boyuna
kesidinde kritik perde yiiksekligi acik olarak belirtilecektir. Bu yukseklik boyunca ve
diger perde kesimlerinde kullanilan enine donatilann cap, sayi ve arahklan ile acihmlan
Cizim iizennde acik olarak gosterilecektir.
7.13.3.	Kiri? Detaylan
Kiri? detay cizimlennde, her bir kiri? icin ayn ayn olmak iizere, kiri? mesnetlerindeki
sanlma bolgelennin uzunluklan, bu bolgelere ve kin? orta bdlgesine konulan enine
donatilann caP, sayi ve arahklan ile acihmlan c^m iizennde acik olarak
gosterilecektir.
— 58 —
ВбьСМ * - СЕУК BiNALARiCiN DEPREME DAYANIKLITASARIM
KURALLARI
8.0.	StMGELER
E	” Deprem yOkO simgesi
G	“ Sabit ydk simgesi
Mpa	“ Kolonun alt ucunda hesaplanan plastiklegme momenti
Mpi	“ Kirilin sol ucu i’de hesaplanan pozitif veya negatif plastikle$me	momenti
Mpj	ж Kirilin sag ucu j’de hesaplanan negatif veya pozitif plastikle$me	momenti
Mpa = Kolonun Ost ucunda hesaplanan plastikle$me momenti
Q = Hareketli yOk simgesi
V|k " Cenjeveli veya perdeli-^er^eveli sistemlerin $er$evelerinde, binanin i’inci
katindaki tOm kolonlarda gdzdnOne ahnan deprem dogrultusunda Bdlum
6’ya gdre hesaplanan kesme kuwetlerinin toplami
Vj, = <7er?eveli veya perdeli-^er^eveli sistemlerin ger^evelerinde, binanin i’inci
katinda Denk.8.2’nin hem alttaki hem de Ostteki dOgOm noktalannda
saglandigi kolonlarda, gdzdnOne alinan deprem dogrultusunda
BdlOm 6’ya gdre hesaplanan kesme kuwetlerinin toplami
сц	» Herhangi bir i’inci katta.hesaplanan Vj» /Vit oram
8.1.	KAPSAM
8.1.1 - Deprem bolgelerinde yapilacak tOm ?elik binalann ta$iyici sistem elemanlannm
boyutlandinlmasi ve birlejimlerinin duzenlenmesi, bu konuda ytiriirliikte olan ilgili
standart ve ydnetmeliklerle birlikte, dncelikle bu bolOmde belirtilen dzel kurallara
uyularak yapilacaktir.
8.1.2 - Bu bdliimUn kapsami ifindeki ?elik binalann yatay yiik ta$iyici sistemleri; sadece
?elik fer^evelerden, sadece ?elik paprazli perdelerden veya ^er^evelenn. ?elik caprazh
perdeler ya da betonarme perdelerle birle§iminden olujabilir.
8.1.3 - £elik bina temelleri ile ilgili kurailar BdlOm 12’de verilmi§tir
8.2.	GENEL KURALLAR
8.2.1.	<^elik Tapyici Sistemlerin Smiflandinlmasi
Depreme kar$t davranijlan bakimindan, ;elik binalann yatay yiik ta$iyici sistemleri,
a$agida tanimlanan iki sinifa aynlmi$tir. Bu iki simfa giren sistemlerin karma olarak
kullamlmasma ili$kin dzel durum ve kojullar, Bdlum 6’daki 6.5.4’te verilmijtir
Ta$iyici sistemde betonarme perdelerin kullamlmasi durumunda Boliim 7’deki 7.6 veya
7.10’da verilen kurailar uygulanacaktir.
8.2.1.1 > A$agida belirtilen felik ta$iyici sistemler, Siineklik Diizeyi Yiiksek Sistemler
olarak tammlannujtir:
(a)	8.3’te belirtilen kojullan saglayan ferfeve tiirii ta^iyici sistemler,
— 59 —
(b)	8.4’te belirtilen ko$ullan saglayan di§merkez Qaprazli ?elik perdelerden olu^an yatay
yiik ta§iyici sistemler,
(c)	Yukanda belirtilen iki tur sistemin birle^iminden olu^turulan Qaprazli tjelik perdeli -
$er$eveli sistemler.
8.2.1.2 - A$agida belirtilen $elik ta$iyici sistemler, Siineklik Diizeyi Normal Sistemler
olarak tammlanmi$tir:
(a)	8.5’te belirtilen ko$ullan saglayan Qer^eve tiirii ta$iyici sistemler,
(b)	8.6’da belirtilen ko§ullan saglayan merkezi Qaprazli $elik perdelerden olu$an yatay
yiik ta$iyici sistemler,
(c)	Yukanda belirtilen iki tur sistemin birle$iminden olu$turulan ^aprazli Qelik perdeli -
9er$eveli sistemler.
8.2.2.	Dgili Standartlar
Bu bdliimiin kapsami i^inde bulunan $elik ta$iyici sistemlerim tasanmi; bu ydnetmelikte
Boliim 6’da verilen deprem yukleri ve hesap kurallan, TS-498’de dngdrtilen diger
ytikler, emniyet gerilmeleri yontemine ili$kin TS-648 ve TS-3357 veya ta$ima giicii
ydntemine ili$kin TS-4561’deki kurallara gdre yapilacaktir. Ancak sadece
$er$evelerden olu$an yatay yiik ta$iyici sistemlerinde, TS-4561’in en fazia iki kath
binaiara kadar ge?erli oldugu gdzdniinde tutulacaktir.
8.2.3.	Emniyet Gerilmeleri, Yiik ve Malzeme Giivenlik Katsayilan
8.2.3.1 - Emniyet Gerilmeleri Yontemi'ne gdre yapilan kesit hesaplannda, birle^im ve
ekler di§mda, emniyet gerilmeleri i$in TS-648’deki EIY yiikleme durumunda izin
verilen %15 arttinm, deprem durumunda en fazia %33’e $ikanlabilir.
8.2.3.2 - Ta^ima Giicii Yontemi'ne gdre yapilan kesit hesaplannda, deprem etkisini
i'^eren yiikleme durumlan i$in TS-4561’deki yiik katsayilan a§agidaki §ekilde
degi$tirilecektir:
1.0 G + 1.0 Q ± 1.0 E	(8.1a)
veya daha elven$siz sonu$ vermesi durumunda,
0.9G±1.0E	(8.1b)
Aynca, Ta$ima Giicii Yontemi ile TS-4561’e gdre yapilacak hesaplarda ^elik акта
sininna uygulanacak malzeme giivenlik katsayisi 1.15, betonarme-?elik kompozit
dd^emelerde beton karakteristik basing dayammma uygulanacak malzeme giivenlik
katsayisi ise 1.5 olarak alinacaktir.
8.2.3.3 - Biitiin deprem bdlgelerinde kaynak emniyet gerilmesi veya ta§ima giicii %25
oranmda azaltilacaktir. Birinci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde, $antiyede kaynakli
birle$im ve eklerin sertifikah kaynakli tarafindan yapilmasi zorunludur.
— 60 —
8.3.	StfNEKLiKDUZEYi YUKSEK CERCEVELER
8.3.1.	Enkesit KojuUan
Kesit hesaplan TS-648’e gdre emniyet gerilmeleri ydntemi ile yapilsa bile, tiim gergeve
elemanlannda bajlik genifligi / kahnligi ve gdWe derinligi / kahnligi oranlan i$in
TS-4561, Madde 2.5.4’de verilen ko^ullarauyulacaktir.
8.3.2.	Kolonlann Kiri^lerden Daha GQ^hi Olmasi Kojulu
83.2.1 - Qer^eve tiirii sistemlerde veya perdeli-^erseveli sistemlerin ^ergevelerinde,
gdzdniine alinan deprem dogrultusunda her bir kolon - Idris diigiim noktasina birle$en
kolonlann plastiklesme momentlerinin toplami, о diigiim noktasina birle^en kiriglerin
plastikle^me momentleri toplamindan daha bdyuk olacaktir ($ekil 8.1):
(Мрж + Мро) £ (Mpi + Mpj)	(8.2)
Denk.(8.2), depremin her iki ydnii i$in elveri$siz sonu? verecek gekilde ayn ayn
uygulanacaktir. Kolon plastikie$me momentlerinin hesabmda, depremin ydnii ile
uyumlu olarak bu momentleri en кй$йк yapan tasanm eksenel kuwetleri gdzdniine
aimacaktir.
Тек kath binalarda ve 90k kath binalann en iist katmdaki diigiim noktalarmda
Denk.(8.2)’nin saglamp saglanmadigma bakibnayacaktir.
$ekil 8.1
8.3.3.	Kolonlann Kirijlerden Daha Gu^lii Olmasi Kojulunun Bazi Kolonlarda
Saglanamamasi Durumu
8.3.3.1 - Sadece ^er^evelerden veya perde ve perpevelerin birle§iminden olu$an ta$iyici
sistemlerde, gdzdniine ahnan deprem dogrultusunda binanm herhangi bir i’inci katmda,
a$agidaki Denk.(83)’iin saglanmasi ko?uluile, ilgili katm alt ve/veya ustupdeki bazi
diigiim noktalannda Denk.(8.2)'nin saglanamami? olmasina izin verilebilir.
— 61 —
<Xi = Vls/Vlk Z 0.70	(8.3)
8.3.3.2 - Denk(8.3)’iin saglanmasi durumunda, 0.70 < cq < 1.00 araligmda, Denk.
(8.2)’nin hem alttaki, hem de Ustteki diigum noktalannda saglandigi kolonlara etkiyen
egilme momentleri ve kesme kuwetleri (1/cq) oram ile garpilarak arttinlacaktir.
8.3.3.3 - Herhangi bir katta Denk.(8.3)’iin saglanamamasi durumunda, sadece
gergevelerden veya perde ve ger^evelerin birle^iminden olu$an ta$iyici sistemlerdeki
turn gergeveler suneklik diizeyi normal qergeve olarak gdzdniine ahnacak ve Tablo
6.5’e gdre Ta§iyici Sistem Davrani? Katsayisi degi$tirilerek hesap tekrarlanacaktir.
Ancak Bdlum 6’daki 6.5.4.2’de belirtildigi iizere, siineklik diizeyi normal $er$evelerin,
suneklik diizeyi yiiksek perdelerle birarada kullamlmasi da miimkiindiir.
8.3.4.	Certevelerde Ek ve Birle^imler
8.3.4.1 - Cergevelerin kolon-kiri? birle$imlerinde kolon siirekli olacaktir. Kirilin kolon
kesitinin ba$ligma baglanmasi durumunda kolon gdvdesi kiri§ ba$ligi seviyesinde
berkitme levhalan ile giiglendirilecektir.
8.3.4.2 - Birinci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde, egilme aktaran birle$im ve
eklerde kaba bulon kullamlamaz. Ancak, ongermeli olarak kullamlan yiiksek dayammli
bulonlar ve ankraj bulonlan bu kisitlamamn di§mdadir. Yiiksek dayammli bulonlar ISO
8.8 veya 10.9 kalitesinde olacaktir.
8.3.4.3 - Kolon ekleri, kolon-kiri$ birle$im yerinden en az kat yiiksekliginin 1/4’u kadar
uzakta yapilacaktir. Eklerin kiit kaynakla yapilmasi durumunda, kaynak agzi a?ilacak
ve derin penetrasyonlu kaynak kullamlacaktir.
8.3.4.4 - Ko§e kaynakli ya da ongermesiz bulonlu kolon-kiri$ birle§imlerinin yiik
aktarma giicii, birle$ime baglanan elemanin ta$ima giiciiniin 1.20 katmdan daha az
olamaz. Diger tiir kolon-kiri§ birle$imlerinde, birle$imin yiik aktarma giicii, birle$ime
baglanan elemanin kendi ta$ima giiciinden hi^bir zaman daha az olamaz.
8.3.4.5 - Kiri§ ekleri, kolon-kiri$ birle$im yerinden en az kiri$ yiiksekligi kadar uzakta
yapilacaktir.
8.3.4.6 - Birle$im ve ek hesaplannm proje hesap raporlannda aynntili olarak verilmesi
zorunludur.
8.4.	SUNEKLIK DUZEYI YUKSEK CELIK CAPRAZLI PERDELER
Suneklik diizeyi yiiksek ?elik <?aprazli perdeler; kolonlar, kiri$ler ve diigiim noktalanna
diynerkez olarak baglanan $apraz orgii ^ubuklanndan olu§an yatay yiik ta§iyici sistem
elemanlandir. Bu elemanlara uygulanacak ko§ullar a$agida belirtilmi$tir:
— 62 —
8.4.1 - Orgii gubuklanmn kolon-kiri? birle$im noktasina ya da iki drgii ?ubugunun bir
kiri§ uzerindeki ortak birle§im noktasina gdre di$merkezligi, perde kolonlan arasindaki
a?ikligin l/5*i ile 1/1O’u arasmda se?ilecektir. Di§merkez drgii ?ubuklarmm kindle
birle^me noktalannda, kin$in yanal burkulmasimn ve aynca yerel burkulmalarm
dnlenmesi i?in gerekli dnlemler alinacaktir.
8.4.2 - Orgii gubuklannm kolonlara baglandigi ?aprazli perdelerde, baglanti kolon
kesitinin ba§bgina yapilacaktir. Kolon gdvdesine baglanti yapilamaz.
8.43 - Basin? kuweti de alacak $ekilde hesaplanan drgii fubuklannin narinlik oram
100’den fazia olamaz.
8.4.4 - Birden 90k pariah olup basin? kuweti de alan drgii gubuklannda, TS-648’in
ara baglantilara ili$kin turn kurallan ge?erlidir.
8.4.5 - Orgii ?ubuklarmm birle§imlerinde kaba bulon kullamlmasi durumunda,
bulonlann emniyet gerilmeleri %33 azaltdacaktir
8.5.	StJNEKLiK DCZEYI NORMAL QERqEVELER
8.5.1 - Siineklik diizeyi normal cer?evelerde, suneklik diizeyi yiiksek ?er?eveler i?in
yukanda 8.3.1, 8.3.2 ve 8.3.3’te verilen ko$ullara uyulmasi zorunlu degildir.
8.5.	X - Siineklik diizeyi yiiksek ?er?eveler i?in yukanda 8.3.4’te verilen ko$ullar,
8.3.43 hari? olmak iizere, siineklik diizeyi noiinal ?er?eveler i?in de ge?erlidir.
8.5.3 - Suneklik diizeyi normal ?er?evelerde ek ve birle^imlenn hesabinda, Bolum 6’ya
gore bulunan i? kuwetlerin iki kati kullamlacaktir.
8.6.	SUNEKLIK DUZEYI NORMAL СЕЫК CAPRAZLI PERDELER
Siineklik diizeyi normal ?elik ?aprazli perdeler; kolonlar, kiri§ler ve diigiim noktalanna
merkezi olarak baglanan ?apraz orgii ?ubuklarmdan olu$an yatay yiik ta^iyici sistem
elemanlandir. Bu elemanlara uygulanacak ko$ullar a^agida belirtilmi§tir:
8.6.1 - Oaprazlann sadece ?ekmeye ?ali§mak iizere hesaplanmasi durumunda, <?apraz
drgii ^ubuklarmm narinlik oram 250’yi a$mayacaktir.
8.6.2 - Basin? kuweti de alacak §ekilde hesaplanan drgii ?ubuklanmn narinlik oram
100’den fazia olamaz.
8.6.3 - Birden ?ok pargali olup basin? kuweti de alan drgii ?ubuklannda, TS-648’in
ara baglantilara ili§kin turn kurallan ge?erlidir.
8.6.4 - Orgii ?ubuklannm birle§imlerinde kaba bulon kullamlmasi durumunda,
bulonlann emniyet gerilmeleri %33 azaltdacaktir.
— 63 —
BOLUM 9 - AH§AP BINALAR i^tN DEPREME DAYANIKLITASARIM
KURALLAR!
9.1.	KAPSAM
Deprem bdlgelerinde hem dii$ey, hem de yatay ytikler i^in ta$iyici duvarlan ve
dd$emelen ah§ap iskeletli olarak yapilan ah§ap binalann veya bina tiirii yapilann
tasanmi, bu konuda yiiriirliikte olan ilgili standart ve yonetmeliklerle birlikte, oncelikle
bu bdliimde belirtilen kurallara gdre yapilacaktir. Ah§ap binalann temellerine ili$kin
kurallar Boliim 12’de verilmi$tir.
9.2.	GENEL KURALLAR
9.2.1 - Ah$ap binalann boyutlandinlmasi i<;in bu bdliimde verilen tiim kurallara
uyulacak ve Boliim 6’ya gdre aynca deprem hesabi yapilmayacaktir.
9.2.2 - Ah$ap binalar butiin deprem bdlgelennde, bodrum kati han$ olmak iizere en
fazla iki katli olarak yapilacaktir.
9.2.3 - Ah$ap binalann, varsa bodrum katlan, Boliim 10’da venlen kurallara gdre
yigma kargir olarak yapilacaktir. Zemin katlar da, Boliim 10’a gdre yigma kargir
olarak yapilabilir
9.2.4 - Ah§ap binalarda bodrum kat di§inda her bir katin yiiksq|digi, do§eme iistiinden
dd$eme iistiine 3 m’den fazla olmayacaktir. Bodrum kat yapilmaSi durumunda, bu katin
yiiksekligi 2.40 m’den fazla olmayacaktir.
9.2.5 - Ah$ap binalann ta$iyici duvarlan, planda olabildigince diizenli ve ana eksenlere
gdre simetrik veya simetrige yakin bi^imde yerle$tinlecektir. Tiim katlarda ta§iyici
duvarlar iistiiste gelecek §ekilde diizenlenecektir. Kismi bodrum yapilmasindan
olabildigince ka^inilmalidir.
9.3.	TA$IYICI DUVARLAR
9.3.1.	Duvar Ta$iyici Iskeieti
9.3.1.1 - Ta$iyici duvarlann ah$ap iskeieti a$agidaki elemanlardan olu$turulacaktir:
(a)	En fazla 1.5 m ara ile konulacak dikmeler,
(b)	Dikmelerin altina konulacak taban kiri^leri,
(c)	Dikmelerin iistiine konulacak ha^hk kiri^leri,
(d)	Dikmeleri duvar boyunca birbirine baglayarak taban ve ba$hk kiri$leri ile birlikte
duvarda dikdortgen gozler olu§turan yatay ara kiri^ler,
(e)	Olu$turulan dikdortgen gozleri ii?gen gozlere bolen qaprazlar.
9.3.1.2 - Тек kati ah$ap olan binalarda dikmeler, taban ve ba$lik kiri§leri ile $aprazlann
enkesit boyutlan en az 10 cm x 10 cm, ara kiri§lerin enkesit boyutlan ise en az 5 cm x
10 cm oiacaktir.
— 64 —
9.3.1.3 - Her iki-kati da ah$ap olan binalarda dikmeler, taban ve ba$lik kirijleri ile
faprazlann enkesit boyutlan en az 12 cm x 12 cm, ara kirijlerin enkesit boyutlan ise en
az 6 cm x 12 cm olacaktir.
9.3.1.4 - Dikmeler ve gaprazlar tek pariah olacaktir. Taban ldn$leri ile ba$hk
Idriglerinde ise ek yapilabilir. Ancak ekler egn gOgflslO bindirme jeklinde yapilacak,
civata ya da kin? kahnhgma e?it boydaki pivilerle baglanacaktir ($ekil 9.1).
93.1.5 - Dikmeler ve faprazlar, taban kirigine ve ba$lik kirqine gepneli olarak
birie^tirilecek ve aynca pivi ile peki?tirilecektir. Gepneli birieym yapilmamasi
durumunda, pivili кб?е takozlan kullamlacaktir ($ekil 9J).
93.1.6 - Diger eleman baglantilan, dOz ya da egri gdgflslfl avana jeklinde yapilacaktir.
$eki!9.1
9.3.2.	Tayiyici Duvariann Minimum Toplam Uzuniugu
Planda birbirine dik dogrultulann her biri boyunca uzanan ahfap ta^iyici duvariann,
pencere ve kapi bojluklan han? olmak iizere, toplam uzunlugunun briit kat alanina
(konsol dojemeler han?) oram (0.20 I) m/m2 ’den daha az olmayacaktir. Burada I,
Boliim 6’da tanimlanan Bina Onem Katsayisidir.
9.3.3.	Tafiyici Duvariann Maksimum Mesnetlenmemis Uzuniugu
Herhangi bir ta$iyici duvann, planda kendisine dik olarak saplanan tajiyici duvar
eksenleri arasinda kalan mesnetlenmemi? uzuniugu, 4.5 m'yi ge?meyecektir. Aksi
durumda dikmeler, en fazla 4.5 m ara ile d6jeme kirijlerine veya ?ati makaslanna
?apraz elemanlarla baglanacaktir ($ekil 9.3).
— 65 —
$ekil 9.3
9.3.4.	Tajiyici Duvar Bo^luklan
9.3.4.1 - Bina ko^esine en yakin pencere veya kapi bo$lugu ile bina ko$esi arasmda
birakilacak dolu duvar pan?asinm plandaki uzunlugu 1.5 m’den az olmayacaktir.
9.3.4.2 - Bina kd$eleri di§mda, pencere ve kapi bo$luklan arasmda kalan dolu duvar
panjalannin plandaki uzunlugu 0.75 m’den az olmayacaktir.
9.3.5.	Lentolar ve Hatillar
9.3.5.1 - Zemin kati yigma kargir olan binalann hatil ve lentolan Boliim 10’da verilen
kurallara gdre yapilacaktir.
9.3.5.2 - Ah§ap ta$iyici duvarlarda kapi ustu lentolan ile pencerelerin alt ve list
lentolan, dikmelerin enkesitinde olacak ve lentolann dikmelere birle$imi ge<?meli olarak
yapilacaktir.
9.3.6.	Duvar Dolgusu ve Kaplamasi
9.3.6.1 - Yukandaki 9.3.1.Ге gdre ah$ap ta$iyici duvarlarda olu$turulan iiQgen gozler;
hafif tugla, kerpiQ, ah$ap yonga veya uygun izolasyon maddeleri ile doldurulacaktir.
9.3.6.2 - Duvar yiizeyleri tahta veya oluklu kaplama malzemesi ile kaplanacak ya da
rabits teli, ah$ap £ita veya kami$ ile kaplanarak sivanacaktir
9.4.	DO$EMELER VE QATILAR
Ah$ap binalann dd$eme ve satilan da ah$ap olarak yapilacaktir. zemin kattaki do$eme
kiri§leri taban kiri§leri iizenne, diger katlardaki do$eme kiri$leri ve <?ati makaslan ise
ba$lik kiri§leri iizerine oturtulacak, 9:vili olarak birle§tirilecektir ($ekil 9.4).
$ekil 9.4
— 66 —
BOlCM 10 - YI&MA KARGtR BtNALAR I0N DEPREME DAYAN1KLI
TASARIM KURALLARI
10.1.	KAPSAM
Deprem bdlgelerinde yapilacak olan ve hem dO$ey, hem de yatay yOkler igin tiim
ta$iyici sistemi dogal veya yapay malzemeli ta$iyici duvarlar ile olu^turulan yigma
kargir binalar' in veya bina tiirii yapilann boyutlandinlmasi ve donatilmasi, bu konuda
yOriirliikte olan ilgili standart ve ydnetmeliklerle birlikte, dnceiikle bu bdliimde
belirtilen kurallara gdre yapilacaktir. Yigma kargir binalarm temellerine iliglcin kurallar
Bftlttm 12’de verilmigtir.
10.2.	GENEL KURALLAR
10.2.1 - Yigma kargir binalar igin bu bdliimde verilen Шт kurallara uyulmasi
durumunda, BdlQm 6’ya gdre aynca deprem hesabi yapilmasi gerekli degildir. Ancak,
deprem hesabi yapilmasi durumunda, bu bdliimde verilen kurallarm tOrndne uyulmasi
ko$ulu ile, S(Ti)e2.5 ve Re(Ti) = 2.5 ahnarak B61dm6’da 6.7’de verilen hesap
ydntemi uygulanacaktir.
10.2.2 - A$agidaki 103.2’de belirtilen durum di$mda, yigma kargir binalar igin
yapunina izin verilen en fazla kat sayilan, deprem bdlgelerine gdre Tablo 10.1’de
verilmi?tir.
10.2.3 - Tablo 10.1’de verilen en fazla kat sayilan, zemin kat ile iistdfideki tarn katlarm
toplamina kar$i gelmekte olup bunlara ek olarak, brut kat alani temeldeki bina brdt
alamnin %25’inden az olmak ko$ulu ile, tek bir gati kati ve aynca tek bir bodrum kati
yapilabilir. Minimum %25 kojulunu saglamayan gati kati, tarn kat olarak sayilacaktir.
Birden fazla bodnun yapilmasi durumunda ise, Tablo 10.1’de verilen en fazla kat sayisi
bir kat azaltilacaktir.
10.2.4 - Yigma kargir binalarda her bir katin yiiksekligi, dd$eme iistiinden dd$eme
iistiine 3 m’den fazla olmayacaktir.
10.2.5 - Yigma kargir binalarm ta^iyici duvarlan, planda olabildigince diizenli ve ana
eksenlere gdre simetrik veya simetrige yakin bigimde diizenlenecektir. Kismi bodrum
yapilmasmdan olabildigince kagimlmahdir.
10.2.6 - Tiim ta$iyici duvarlar planda mutlaka iist iiste gelecek bigimde yapilacaktir.
TABLO 10.1 - iziN VERILEN EN FAZLA KAT SAYISI
(Тек bodrum kati harig)
Deprem Bdlgesi	En Fazla Kat Sayisi
1	2
	3
4	4
— 67 —
10.3.	TASIYICI DUVARLAR
10.3.1.	Ta^iyici Duvar Malzemesi
10.3.1.1 - Ta$iyici duvar yapimmda yigma kargir malzemeleri olarak Turk
Standardlanna uygun dogal ta§, dolu tugla, TS-2510 ve TS-705’te tanimlanan
maksimum bo§hik oranlanm saglayan dii$ey bo§luklu tuglalar, dolu beton briket veya
benzeri bloklar kullamlacaktir
10.3.1.2 - Bo$luklu beton briket, curuflu briket, yatay delikli tuglalar, TS-2510 ve TS-
705’te tanimlanan maksimum bo$luk oranlanm saglamayan dii§ey bo$luklu tuglalar,
TS-4377’ye gdre dolgu duvarlan i<?in imal edilen diger tuglalar, blok tuglalar ve
benzeri bi^im verilmi? bloklar hitjbir zaman ta^iyici duvar malzemesi olarak
kullamlmayacaktir.
10.3.1.3 - Dogal ta$ ta$iyici duvarlar, yigma binalann sadece bodrum ve zemin
katlannda kullamlacaktir.
10.3.1.4 - Yigma binalann sadece bodrum katlannda beton ta$iyici duvar yapilabilir.
10.3.1.5 - Ta$iyici duvarlarda kullanilacak yigma yapi malzemelerinin en dii$iik basing
dayanimi, brut basing alanina gdre 50 kg/cm2 ’den daha az olmayacaktir. Bodrum
katlarda kullanilacak dogal ta$lann basing dayanimi ise en az 100 kg/cm2 olacaktir.
Bodrum katlarda beton duvar yapilmasi durumunda, kullanilacak en dii$uk beton
kalitesi C16 (BS16) olacaktir
10.3.1.6 - Ta$iyici duvarlarda han; malzemesi olarak, Qimento takviyeli kiret; harci
(pimento'fare$/kum hacimsal oram= 1/2/9) veya pimento harci (pimento kum hacimsal
oram = 1/4) kullamlacaktir
10.3.2.	Minimum Ta$iyici Duvar Kaliniiklan
Ta^iyici duvarlarda uygulanmasi zorunlu olan minimum duvar kahnhklan, siva
kaliniiklan gdzdniine ahnmamak iizere, yapilacak kat sayisina gdre Tablo 10.2’de
venlmi$tir Bodrum kat yapilmamasi durumunda, zemin kat ve iistundeki katlar 19m
tablcda venlen minimum duvar kaliniiklan aynen uygulanacaktir 10.2.3 e gdre
yapimina izin venlen ek <^ati katlannda, bir alttaki kat i^in tanimlanan duvar kahnhgi
uygulanacaktir
10.3.3.	Ta$iyici Duvariann Minimum Toplam Uzuniugu
Planda birbirine dik dogrultulann her biri boyunca uzanan ta$iyici duvariann, pencere
ve kapi bo$luklan hari? olmak iizere, toplam uzunlugunun brut kat alanina (kpnsol
do$emeler hari?) oram (0.25 I) m/m2 ’den daha az olmayacaktir ($ekil 10.1). Burada I,
Boliim 6’da tanimlanan Bina Onem Katsayisidir.
— 68 —
10.3.4.	Tajiyici Duvarlann Maksimum Mesnetlenmemij Uzunlugu
10.3.4.1 - Herhangi bir ta$iyici duvann, planda kendisine dik olarak saplanan ta$iyici
duvar eksenleri arasmda kalan mesnetlenmemi$ uzunlugu, birinci derece deprem
bdlgesinde 5.5 m’yi, diger deprem bdlgelerinde ise 7.0 m’yi ge^meyecektir.
TABLO 10.2 - TA$IYICIDUVARLARIN MINIMUM KAUNLIKLARI
Deprem Bdlgesi	izin Verilen Katlar	Dogal Taj (cm)	Beton (cm)	Tugla (kalmlik)	Digerleri (cm)
' 1 ? ? 4	Bodrum kat	50	25	1	20
a«	Zemin kat	50	—‘	1	20
	Bodrum kat	50	25	1.5	30
1,2, 3, 4	Zemin kat	50	_	—	1	20
	Birinci kat	—	—	1	20
	Bodrum kat	50	25	1.5	30
2» 3,4	Zemin kat	50	—	1.5	30
	Birinci kat	—	—	1	20
	Ikinci kat	—		1	20
	Bodrum kat	50	25	1.5	30
	Zemin kat	50	—	1.5	30
4	Birinci kat	—	—-	1.5	30
	Ikinci kat	—	—	1	20
	O^uncu kat	—	—	1	20
: Tarah alan uzunlugu (m)
A : BrUt kat alani (m2)
I : Bina бпет katsayisi (B610m 6)
$ekil 10.1
— 69 —
10.3.4.2 - Yukandaki 10.3.4.1’de belirtilen ko$ulun saglanmamasi durumunda, bina
ko$elerinde ve planda eksenden eksene arahklan 4.0 m’yi gepmemek iizere a$agidaki
10.4.3’e gore kat yiiksekligince betonarme dii$ey hatillar yapilacaktir. Ancak bu tiir
duvariann mesnetlenmemi§ uzuniugu 16 m’den fazla olmayacaktir ($ekil 10.2).
Mesne tlenmemif duvar boyu : £>, Zjve Z3 .^5.5 m (1. derece deprem btilgefr)
(Bkz. 10.3.4.1)	ve 4. derece deprem bdlgesi)
< 4.0 m	£ 4.0 m
I r	--------------------1 I
DiljeyHatil	Dilley Hatil	Dtyey'Hatil И
£ 16.0 m
$ekil 10.2
10.3.5.	Ta$iyici Duvar Bo$luklan
Ta$iyici duvarlarda birakilacak bo§luklar i^in a$agidaki kurallara uyulacaktir ($ekil
10.3):
10.3.5.1 - Bina ko$esine en yakin pencere veya kapi bo$lugu ile bina ko§esi arasinda
birakilacak dolu duvar par^asimn plandaki uzuniugu, birinci ve ikinci derece deprem
bolgelennde 1.5 m’den, ii^iincii ve dordiincii derece deprem bolgelerinde ise 1.0
rp’den az olmayacaktir.
10.3.5.2 - Bina ko$eleri di$inda, pencere ve kapi bo$luklan arasinda kalan dolu duvar
par?alannin plandaki uzuniugu, birinci ve ikinci derece deprem bolgelerinde 1.0 m’den,
ii?iincii ve dordiincii derece deprem bolgelerinde ise 0.8 m’den az olmayacaktir.
10.3.5.3 - Pencere veya kapi bo$luklannm her iki kenannda a$agidaki 10.4.3’e gore
betonarme dii§ey hatillar yapilmasi durumunda, 10.3.5.1 ve 10.3.5.2’de verilen
minimum dolu duvar par?asi uzunluklan %20 azaltilabilir.
10.3.5.4 - Bina ko$eleri di§mda, birbinni dik olarak kesen duvariann arakesitine en
yakin pencere veya kapi bo§lugu ile duvariann arakesiti arasinda birakilacak dolu duvar
par?asinm plandaki uzuniugu, tiim deprem bolgelennde 0.50 m’den az olmayacaktir.
Aksi durumda, bo§luklannm her iki kenannda a$agidaki 10.4.3’e gore kat
yiiksekligince betonarme dii$ey hatillar yapilmasi zorunludur.
— 70 —
10.3.5.5 - Kapi ve>pencere Ьо§1ик1алпт herbinnin plandaki uzuniugu 3.0 m'den fazla
olmayacaktir.
10.3.5.6 - Herhangi bir duvarm 10.3.44e tanimlanan mesnetlenmemi§ uzuniugu
boyunca kapi ve pencere bo§luklarmin plandaki uzunluklannm toplami,
mesnetlenmemi$ duvar uzunlugunun %4u indan fazla olmayacaktir.
10.3.5.7 - Pencere veya kapi bo$iuklarmin her iki kenannda a$agidaki 10.4.3’e gdre kat
yiiksekligince betonarme dii§ey hatiilar yapilmasi durumunda, 10.3.5.5’te tanimlanan
maksimum bogluk uzuniugu ve 103.5.6’da tanimlanan maksimum bogiuk oram %20
arttinlabilir.
13 m 1. ve 2. Deprem Bdlgesi	1.0 m
£ 1.0 m 3. ve 4. Deprem Bdlgesi	0.8 m
Zn (Mesnetlenmemif duvar boyu)
§ekil 10.3
10.4.	LENTOLAR VE HATILLAR
10.4.1.	Lentolar
10.4.1.1 - Pencere ve kapi lentolannm duvarlara oturan kisimlanmn her birinin
uzuniugu, serbest lento a^ikhgmin %15’inden ve 20 cm’den az olmayacaktir.
10.4.1.2 - Lento enkesit boyutlan ile boyuna ve enine donatilar, yatay hatiilar i?in
a$agtda 10.4.2.1’de verilen degerlerden daha az olmayacaktir.
10.4.2.	Yatay Hatiilar
10.4.2.1 - Merdiven sahanliklan da dahil olmak iizere, her bir do$emenin ta$iyici
duvarlara oturdugu yerierde, betonarme do$eme ile birlikte (monolitik olarak)
dokulmek iizere, a^agidaki ko§ullan saglayan betonarme yatay hatiilar yapilacaktir.
(a)	Yatay hatiUann geni$ligi ta$:yict duvar geni$ligine e$it oiacak, yiiksekligi ise 20
cm’den az olmayacaktir
(b)	Hatillarda beton kalitesi en az C16 (BS16) oiacak, ferine ta$ duvarlarda en az ii^ii
altta, u?ii iistte olmak iizere 6010, diger ta$iyici duvarlarda ise en az 4010 boyuna
donati ile birlikte en fazla 25 cm ara ile 08’lik etriye konulacaktir. Boyuna donatilar
kd$elerde ve kesi§me noktalarmda surekliligi saglayacak bigimde bindirilecektir (§eld|
10.4).
— 71 —
Sekil 10.4
10.4.2.2 - Moloz ta$ duvarlarda, do$eme ve merdiven sahanliklan di$inda, dii§eyde
eksenden eksene arahklan 1.5 m’yi ge^memek iizere 10.4.2.Гdeki kurallara uygun
olarak betonarme yatay hatil yapilacaktir
10.4.3.	Dii$ey Hatillar
10.4.3.1 - Yigma kargir binalann depreme dayaniklihklann arttinlmasi amaci ile bina
ko$elerinde, ta§iyici duvarlann dii$ey arakesitlerinde, kapi ve pencere bo$luklanmn her
iki yaninda kat yiiksekligince betonarme dii§ey hatillar yapilmasi uygundur.
10.4.3.2 - Dti$ey hatillar, her iki yandan gelen ta$iyici duvarlann oriilmesinden sonra
duvarlara paraiel olarak konulacak kahplann arasindaki kismin donatilarak
betonlanmasi ile yapilacaktir ($ekil 10.5).
— TI —
10.4.3.3 - Bina kd^elerinde ve ta$iyici duvarlann arakesitlerinde dii§ey hatillarm enkesit
boyutian kesi$en duvarlann kalinliklanna e$it olacaktir. Pencere ve kapi bo$luklanmn
her iki yanina yapilacak dii§ey hatillarda ise, hatihn duvara dik enkesit boyutu duvar
kalinligindan, diger enkesit boyutu ise 20 cm’den az olmayacaktir.
10.4.3.4 - D0$ey hatillarda beton kalitesi en az C16(BS16) olacak, i^lerine ta$
duvarlarda her iki duvar yiiziine paraiel en az 0$ adet olmak iizere 6012, diger ta$iyici
duvarlarda ise en az 4012 boyuna donati ile birlikte en fazia 20 cm ara ile 08’lik
etriye konulacaktir. Boyuna donatilar ipn temelde ve katlar arasmda filiz birakilacak,
donati u$Ian siirekliligi saglamak uzere uygun §ekilde kenetlenecektir ($ekil 10.5).
юл d6$emeuer
10.5.1 -Yigma kargir binalarda, TS-500’deki kurallara gdre boyutlandinlarak donatilan
betonarme plak dd$emeler veya di$li dd$emeler kullamlacaktir.
10Л.2 - Dd$emeleri yukandaki 10.5.1 ’e uymayan yigma binalar, biitiin deprem
bdlgelerinde, varsa bodrum kat hari? olmak iizere, en fazia iki katli olarak yapilacaktir.
Bu tur binalarda da, dd§emelerin oturdugu yatay hatillar 10.4.2’ye gdre yapilacaktir.
10.5.3 - Konsol $eklindeki balkonlar, komi§ler ve $ati sa$aklan sadece kat
dd$emelerinin devami olarak yapilacak ve serbest konsol uzunlugu 1.5 m’den fazia
olmayacaktir. Konsol §eklinde yapilan merdivenlerin serbest konsol uzunlugu ise en
fazia 1.0 m olacaktir.
£ 20 cm
2» 20 cm
£ 20 cm
$ekil 10.5
— TS —
10.6.	CATILAR
10.6.1 - Yigma kargir binalann ?atilan; betonarme teras ?ati, ah$ap veya ?elik oturtma
?ati olarak yapilabilir.
10.6.2 - Ah$ap £ati donanimimn do$eme ve ta$iyici duvariann iistiindeki yatay hatillar
ile baglantilan TS-2510’da verilen kurallara g6re yapilacaktir.
10.6.3 - En ust kattaki yatay hatila oturan £ati kalkan duvannm yuksekliginin 2 m’yi
ge^mesi durumunda, dii$ey ve egik hatillar yapilacaktir ($ekil 10.6).
$ekil 10.6
10.7.	TASIYICI OLMAYAN DUVARLAR
10.7.1 - Ta^iyici olmayan bolme duvarlanmn kalinhgi en az 1/2 tugla veya tugla di$i
malzemelerde en az 10 cm olacaktir. Bu duvarlar, her iki u<;ta ta$iyici duvarlara dii$ey
arakesit boyunca baglanarak oriilecektir. Ta§iyici olmayan duvariann iistii ile tavan
do$emesinin alti arasinda en az 1 cm bo§luk birakilacak, ancak diizlemirie dik deprem
ytiklennin etkisi altinda duvann devrilmemesi i£in gerekli onlemler almacaktir.
10.7.2 - Teraslarda yigma duvar malzemesi ile yapilan korkuluklann yiiksekligi 60
cm’den fazla olmayacaktir.
10.7.3 - Yigma duvar malzemesi ile yapilan bah^e duvarlanmn yiiksekligi, kaldinm
diizeyinden itibaren 1.0 m’den fazla olmayacaktir.
— 74 —
вбьим 11 - KERPiq BINALAR i^IN DEPREME DAYANIKLITASARIM
KURALLARI
11.1.	KAPSAM
Deprem bdlgelerinde yapilacak olan ve hem dii§ey, hem de yatay yukler i^in tiim
ta$iyici sistemi kerpi? ta$iyici duvarlar ile olujturulan kerpip binalar’in boyutlandinlmasi
ve donatilmasi, bu konuda yuriirliikte olan ilgili standart ve ydnetmeliklerle birlikte,
oncelikle bu bdliimde belirtilen kurallara gdre yapilacaktir.
11.2.	GENEL KURALLAR
11.2.1 - Kerpi$ binalann boyutlandinlmasi i^in bu bdliimde verilen tiim kurallara
uyulacak ve BdlQm 6’ya gdre aynca deprem hesabi yapilmayacaktir.
11.2 J - Kerpi$ binalar biitiin deprem bdlgelerinde, bodnim kati hari^ olmak iizere tek
kath olarak yapilacaktir. Bolum 6, Tablo 6.3’e gdre Bina Onem Katsayisi 1=1 den
biiyiik olan kerpip bina yapilamaz.
11.2.3 - Kerpif tek katin yiiksekligi, dd$eme iistiinden do$eme iistiine 2.70 m’den fazla
olmayacaktir. Bodrum kat yapilmasi durumunda ise, bu katin yiiksekligi 2.40 m’den
fazla olmayacaktir.
11.2.4 - Kerpi$ binalar planda dikddrtgen oiacak ve ta§iyici duvarlar, ana eksenlere
gdre simetrik veya simetrige yakin bigimde diizenlenecektir. Kismi bodrum
yapilmayacaktir.
11.3.	TEMELLER VE TA$IYICI DUVARLAR
11.3.1.	Temeller
11.3.1.1 - Temeller, bodrumsuz binalarda en az 50 cm, bodrumlu binalarda ise en az
60 cm kalmhkta moloz ta$ duvar olarak yapilacaktir.
11.3.1.2 - Temel derinligi, don derinliginin altinda olmak iizere, en az 80 cm olacaktir.
Temel duvarlan, di§ zemin ytizeyinden en az 50 cm yukanya Qikacak ^ekilde
yapilacaktir.
11.3.1.3 - Temel duvarlannda har? malzemesi olarak pimento harci {gimento/kum
hacimsal orani=l/4) veya pimento takviyeli kires harci {$imento/kire$/kum hacimsal
orani =1/2/9) kullamlacaktir.
11.3.2.	Tajiyici Duvar Malzemesi
11.3.2.1 - Ta$iyia duvarlarda kullamlacak kerpi^ierin uretimi TS-2514’e gdre
yapilacak ve duvar yapuninda dinlendirilmi? kerpip harci kullamlacaktir.
11.3.2.2 - Normal kerpi$ boyutlan, cm olarak, 12x30x40 {ana) ve 12x19x40 {kuzu\ ya
da 12x18x30 {ana) ve 12x25x30 {kuzu) olacaktir.
— 75 —
11.3.2.3 - Bodrum katlardaki moloz ta$ duvarlarda hart; malzemesi olarak, birinci ve
ikinci derece deprem bolgelerinde pimento takviyeli kirei; harci ($imento/kire$/kum
hacimsal oram= 1/2/9) kullamlacaktir. U^iincii, dordiincii derece deprem bolgelerinde
kire? harci (kire$/kum hacimsal orani=l/3) kullamlabilir.
11.3.3.	Minimum Ta$iyici Duvar Kaliniiklan
11.3.3.1 - Ta^iyici di$ kerpiQ duvarlar en az 1 5, ta§iyici kerpn; duvarlar ise en az 1
кегрк; boyu kalinhginda olacaktir
11.3.3.2 - Bodrum katlardaki moloz ta$ duvariann kalinhgi en az 50 cm olacaktir.
11.3.4.	Ta?iyici Duvariann Minimum Toplam Uzuniugu
Planda birbinne dik dogrultulann her bin boyunca uzanan ta$ivici duvariann, pencere
\e kapi bo$luklan hani; olmak uzere, toplam uzunlugunun bn.it kat alanina (konsol
do?emeler han<?) oram 0.25 m/m" ’den daha az olmayacaktir.
11.3.5.	Ta$iyici Duvariann Maksimum Mesnetlenmemi? Uzuniugu
Herhangi bir ta^iyici duvann, planda kendisine dik olarak saplanan ta^iyici duvar
eksenlen arasinda kalan mesnetlenmemi? uzuniugu, 4.5 m’yi ge^meyecektir
11.3.6.	Ta$iyici Duvar Bo$luklan
Ta$iyici duvarlarda birakilacak bo^luklar i^in a$agidaki kurallara uyulacaktir
11.3.6.1 - Bina ko$esine en yakin pencere veya kapi bo§lugu lie bina ko§esi arasinda
birakilacak dolu duvar par^asimn plandaki uzuniugu 1.0 m’den az olmayacaktir
11.3.6.2 - Bina ko$elen di$inda, pencere ve kapi bo§luklan arasinda kalan dolu duvar
parQalanmn plandaki uzuniugu 1 0 m’den az olmayacaktir.
11.3.6.3 - Pencere veya kapi bo$luklanmn her iki kenanna iki§er adet 10 cm x 10 cm
kesrinde ah$ap dikmeler konulmasi durumunda, 11.3.6.2’de venlen minimum dolu
dinar pan;asi uzuniugu 0 80 m’ye indinlebilir Konulacak ah$ap dikmeler pencere alti
hatuina ve pencere ustu lentosuna baglanacaktir.
11.3.6.4 - Bina ko$elen di^inda, birbinm dik olarak kesen duvariann arakesitine en
yakin pencere veya kapi bo$lugu ile duvariann arakesiti arasinda birakilacak dolu duvar
par^asimn plandaki uzuniugu 0 50 m’den az olmayacaktir.
11.3.6.5 - Kapi bo$luklan yatayda 1.00 m’den, dii§eyde 2.10 m’den fazla olmayacaktir.
Duvara dik olarak saplanan ta§iyici duvariann eksenlen arasinda birden fazla kapi
bo$lugu birakilmayacaktir.
11.3.6.6 - Pencere bo§luklan yatayda 0.90 m’den, dii$eyde 1.20 m’den fazla
olmayacaktir.
— Уб-
ил. LENTOLAR VE HATILLAR
11.4.1.	Lentolar
11.4.1.1 - Kapi iistleri ile pencerelerin alt ve iistlerine iki§er adet 10 cm x 10 cm
kesitinde ah§ap kadronla lento yapilacaktir.
11.4.1.2 - Pencere ve kapi lentolannin duvarlara oturan kisimlanmn her birimn
uzunlugu 20 cm’den az olmayacaktir.
11.4.2.	Hatillar
11.4.2.1 - Temel duvarlannin ya da bodrumlu binalarda bodrum duvarlarmm iizerine.
a$agida tammlanan betonarme veya ah$ap hatillar yapilacaktir.
(a)	Betonarme hatillar, duvar geni$li£inde ve en az 15 cm yiiksekliginde olacaktir.
Kullanilacak betonun kalitesi en az, C14 (BS14) olacaktir (minimum dozaj: 250 kg/m3).
Hatilm i^ine en az йрй altta, й$й ustte olmak iizere 6010 boyuna donati He birlikte en
fazia 25 cm ara ile 08*lik etriye konulacaktir.
(b)	Ah$ap hatillar, 10 cm x 10 cm kesitinde katranlanmi^ iki adet kadronun di? yuzleri
i? ve di$ duvar yiizeyleri ile ?aki§mak iizere yerle$tirilmesi ile yapilacaktir. Bu kadronlar
50 cm’de bir 5 cm x 10 cm kesitli dikine kadronlarla ?ivili olarak birle$tinlecek ve
aralan ta§ kinntisi ile doldurulacaktir.
11.4.2.2 - Kerpit; duvarlann tizerine ?ati seviyesinde yapilacak hatillara ili§kin kurallar
a$agida tanimlanmi§tir.
(a)	katimn ah$ap makas veya a$agidaki 11.5.2’ye gore toprak dam §eklinde yapilmasi
durumunda, ?ati hatillan 11.4.2.1’in (b) paragrafi’na gore ah§ap olarak yapilacaktir.
(b)	Catinin betonarme plak olarak yapilmasi durumunda, en az 20 cm ytiksekliginde
betonarme Qati hatillan yapilacaktir. Kullanilacak betonun kalitesi en az C14 (BS14)
olacak (minimum dozaj: 250 kg/m3), hatilin ic^ine en az 4010 boyuna donati ile birlikte
en fazia 25 cm ara ile 08’lik etriye konulacaktir.
11.5.	QATILAR
11.5.1 - Kerpit; binalann ^atilan, di§ duvarlan en fazia 50 cm a$acak §ekilde sa^akli
olarak ve olabildigince hafif yapilacaktir.
11.5.2 - Birinci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde toprak dam yapilmayacaktir.
O^iincii ve dordiincii derece deprem bdlgelerinde ise toprak damin kahnligi 15 cm’yi
ge^meyecektir.
11.5.3 - Kerpi? binalann ^atilan, ah§ap makas veya betonarme plak teras Qati §eklinde
de yapilabilir.
— 77 —
BOLUM 12 - TEMEL ZEMINI VE TEMELLER КДИ DEPREME
DAYANIKLI TASARIM RURAL LARI
12.0. SIMGELER
Ao = Boliim 6’da tanimlanan Etkin Yer Ivmesi Katsayisi
Ch	= Toprak basincimn hesabmda kullamlan yatay e$deger deprem katsayisi
Cv	= Toprak basincimn hesabmda kullamlan dii$ey e$deger deprem katsayisi
H = Uniform zeminin toplam yiiksekligi veya tabakali zemin durumunda tabaka
kalinhklanmn toplami
hi = Zeminin en iist tabakasimn kahnligi
I = Boliim 6’da tanimlanan Bina Onem Katsayisi
i = Aktif veya pasif basin? tarafindaki zemin ytizeyinin yatayla yukanya dogru
yaptigi §ev a^isi
Kas	= Statik aktif basing katsayisi
K1(j	= Dinamik aktif basing katsayisi
Kat	= Toplam aktif basing katsayisi
Kp,	= Statik pasif basin? katsayisi
Kpd	= Dinamik pasif basin? katsayisi
Kpt	= Toplam pasif basin? katsayisi
Pad	= Zemin kiitlesinden olu$an dinamik	aktif basin? kuwetinin	bile$kesi
Ppd	= Zemin kiitlesinden olu$an dinamik	pasif basin? kuwetinin	bile$kesi
Pad (2) = Zemin kiitlesinden olu§an dinamik	aktif basincin derinlige	gore degi$im
fonksiyonu
Ppd (2) = Zemin kiitlesinden olu$an dinamik pasif basincin dennlige gore degi$im
fonksiyonu
pv(z)	= Du$ey toprak	basincimn	dennlige gore degi^im fonksiyonu
Qad	= Diizgiin	yayih	di§	yiikten	olu$an dinamik aktif basin? kuwetinin bile^kesi
Qpd	= Diizgiin	yayih	di$	yiikten	olu$an dinamik pasif basin? kuwetinin bile$kesi
Mad (z) = Diizgiin	yayih	di§	yiikten	olu$an dinamik aktif basincin dennlige gore deg'$im
fonksiyonu
Mpd (z) e Diizgiin yayih di$ yiikten olu§an dinamik pasif basincin derinlige gore degi§im
fonksiyonu
q0 = Diizgiin yayih di§ ytikiin genligi
Rza - Zemin dayanma (istinat) duvarlannda kesit hesabina esas dinamik i?
kuwetlerin elde edilmesi i?in kullamlan azaltma katsayisi
z	= Zemin serbest yiizeyinden itibaren a§agiya dogru ol?iilen dennhk
zCd	- Aktif veya pasif basin? kuwetinin bile.$kesimn zemin list yiizeyinden itibaren
a$agiya dogru dl?ulen derinligi
a = Duvar-zemin arakesitinin dii$eyle aktif veya pasif basin? tarahna dogru
yaptigi a?i
5	= Zeminle duvar arasindaki surtiinme a?isi
Ф	= Zeminin i?sel surtiinme a?isi
0	»	Donati ?api
у	» Zeminin kuru birim hacim agirhgi
Yb = Zeminin su altindaki birim hacim agirhgi
y,	s Zeminin suya doygun birim hacim	agirhgi
к	= Toplam aktif ve pasif basin? katsayilannm hesabmda e^deger deprem
katsayilanna bagh olarak hesaplanan a?i
— 78 —
12.1.	KAPSAM
Deprem bdlgelerinde yapilacak binalarda zemin ko$ullanmn belirlenmesi; betonarme,
gelik, ah$ap ve yigma kargir bina temellerinin ve zemin dayanma (istinat) yapilannm
tasanmi, bu konulardaki ydnetmelik ve standartlarla birlikte dncelikle bu bdliimde
verilen kural ve ko§ullara uyularak yapilacaktir. Kerpig binalann temellerine ili$kin
kurailar ise Bdlum ll’de verilmijtir.
12.2.	ZEMIN KO$ULLARININ BELiRLENMESI
12.2.1.	Zemin Gruplan ve Yerel Zemin Simflan
12.2.1.1 - Yerel zemin ko§ullannm belirlenmesi igin esas alinacak zemin gruplan Tablo
12. Г de, yerel zemin simflan ise Tablo 12.2’de verilmi$tir. Tablo 12.1’deki zemin
parametrelerine ili$kin degerler, zemin gruplannin belirlenmesinde yol gdstermek Uzere
verilen standart degerlerdir.
12.2.1.2 - A$agida belirtilen binalarda, gerekli saha ve laboratuar deneylerine dayanan
zemin ara$tirmalannm yapilmasi, ilgili raporlann diizenlenmesi ve proje ddkiimanlanna
eklenmesi zorunludur. Raporlarda Tablo 12.1 ve Tablo 12.2’ye gdre tanimlanan
zemin gruplan ve yerel zemin simflan agik olarak belirtilecektir.
(a)	Birinci ve ikinci derece deprem bolgelerinde toplam yiiksekligi 60 m’den fazla olan
tiim binalar,
(b)	Biitiin deprem bolgelerinde, bina yiiksekliginden bagimsiz olarak, Boliim 6’da
Tablo 6.3 ile tanimlanan Bina Onem Katsayisi* пт I =1.5 ve I =1.4 oldugu binalar.
12.2.1.3 - Yukandaki 12.2.1.2’nin kapsami di$mda kalan diger binalar igin ise, birinci
ve ikinci derece deprem bolgelerinde, zemin gruplannin ve yerel zemin simflarmin
Tablo 12.1 ve Tablo 12.2’deki tammlara gdre belirlenmesini saglayacak yerel bilgilerin
ya da gdzlem sonuglaruun deprem hesap raporlannda belirtilmesi veya bu konuda
yayinlanmi$ kaynaklara referans verilmesi zorunludur.
12.2.1.4 - Birinci ve ikinci derece deprem bolgelerinde, Tablo 12.1’de (C) ve (D)
gruplanna giren zeminlerde, deprem yukleri altinda kaziklarm yatay yataklanma
parametreleri ile yatay ve eksenel yiik ta$ima guglerinin belirlenmesi, saha ve laboratuar
deneylerini igeren zemin ara$tirmalanna gdre yapilacaktir.
12.2.2.	Sivilayma Potansiyelinin irdetenmesi
Biitiin deprem bolgelerinde, yeralti su seviyesinin zemin yiizeyinden itibaren 10 metre
iginde oldugu durumlarda, Tablo 12.1’de (D) grubuna giren zeminlerde Snnlafma
Potansiyeli'nin bulunup bulunmadigimn, saha ve laboratuar deneylerine dayanan
uygun analiz ydntemleri ile incelenmesi ve sonuglarm belgelenmesi zorunludur.
— 79 —
TABLO 12.1 - ZEMIN GRUPLARI
Zemin Grubu	Zemin Grubu Tanimi	Stand Penetr. (N/30)	Relatif Sikthk (%)	Serbest Basing Direnci (kPa)	Каута Dalgasi Hizi (m/s)
(A)	1. Masif volk^nik kaya^lar ve ayn$mami$ saglam metamorfik kaya$lar, sert (jimentolu tortul kaya^lar...			> 1000	> 1000
	2. Qok siki kum, ^akil		>50	85-100	—	>700
	3. Sert kil ve siltli kil		>32	—	>400	>700
(B)	1. Tiif ve aglomera gibi gev$ek volkanil kaya^lar, siireksizlik diizlemleri bulunan ayn$mi$ ^imentolu tortul kaya^lar				500-1000	700-1000
	2. Siki kum, $akil		30—50	65-85	—	400-700
	3. Cok kati kil ve siltli kil. ..	16-32	—	200-400	300-700
(C)	l.Yumu§ak siireksizlik diizlemleri bulunan 90k ayn$mi$ metamorfik kaya^Iar ve ^imentolu tortul kaya^lar				<500	400-700
	2. Orta siki kum, (?akil		10-30	35-65	—	200-400
	3. Kati kil ve siltli kil		«—16	—	100-200	200-300
(D)	l.Yeralti su seviyesinin yiiksek oldugu yumu$ak, kalin aliivyon tabakalan							<200
	2. Gev$ek kum		< 10	<35	—	<200
	3. Yumu§ak kil, siltli kil		< 8	—	< 100	<200
TABLO 12.2 - YEREL ZEMIN SINIFLARI
Yerel Zemin Smtfi	Tablo 12. Ге Gdre Zemin Grubu ve En Ust Zemin Tabakasi Kalmligi (hi)
Z1	(A) grubu zeminler hi S 15 m olan (B) grubu zeminler
Z2	hi > 15 m olan (B) grubu zeminler ht <; 15 m olan (C) grubu zeminler
Z3	15 m < hi £ 50 m olan (C) grubu zeminler h| S 10 m olan (D) grubu zeminler
Z4	hi > 50 m olan (C) grubu zeminler hi > 10 m olan (D) grubu zeminler
— 80 —
TABLO 12.2fYEiLiSKlNNOTLAR:
(a)	Temel tabani altindaki en iist zemin tabakasi kahnliginin 3 metreden az olmasi
durumunda, bir alttaki tabaka, Tablo 12.2 'de belirtilen en iist zemin tabakasi olarak
gdzdniine ahnabilir.
(b)	Temel sisteminin diifey ya da dii^eye gdre egimi 1/6 'ya e$it veya daha az egik
kaziklardan olupnasi durumunda, Tablo 12.2 de belirtilen en iist zemin tabakasi, en
kisa kazigin alt ucundaki tabaka olarak yorumlanabdir. Ancak bu durumda Bolum
6’ya gdre yapilacak deprem hesabmda kaziklarin, bina tayyici sisteminin elemanlan
olarak iistyapi ile birlikte gozdnune ahnmasi veya yatay ve diifey kazik rijitliklerinin
kazik bafhklarmm aitmda e^deger yayiarla idealle^tirilmesi zorunludur. Hesaplarda,
grup etkisi de dikkate ahnarak kaziklarin zemine yatay ve dH$ey dogrultulardaki
yataklanmalari (kazik-zemin etkilefimi) ile birlikte, kazik ba^hklarinin ve bag
kiriflerinin rijitlik ve eylemsizlik dzellikleri mutlaka gozoniine aimacaktir.
(c)	Yukaridaki (b) paragrafinda belirtilen kopdlarin uygulanmamasi veya 12.3.3.1 'e
gdre iigiincii ve ddrdiincii derece deprem bdlgelerinde kazik egiminm diifeye gdre
1'6'dan daha fazla yapilmasi durumlarinda, Tablo 12.2 de belirtilen en iist zemin
tabakasi, kazik ba^hklarinin altindaki ilk tabaka olarak aimacaktir.
12.3.	TEMELLERE iLISKIN RURAL VE KOSULLAR
12.3.1.	Genel Kurallar
Bina temelleri, deprem sirasmda oturma veya farkli oturmaiardan otuni ustyapida
hasara neden olmayacak bigimde, oturduklan zeminin dzellikleri gozoniine ahnarak,
zemin mekanigi ve temel in^aati ilkelerine gore yapilacaktir. Bu bdliimde temellerle
ilgili olarak verilen kurallar; betonarme, ^elik, ah$ap ve yigma kargir binalann temelleri
ipin ge^erlidir. KerpiQ binalann temellerine ili$kin kurallar Boliim ll’de verilmi$tir
12.3.2.	Zemin Emniyet Gerilmeleri ve Kaziklarin Emniyetli Ta$ima Yukleri
12.3.2.1 - Temel zemini olarak Tablo 12.1’de (A), (B) ve (C) gruplanna giren
zeminlerde, statik ytiklere gore tanimlanan zemin emniyet gerilmesi ve kazikli
temellerde kazigin yatay ve eksenei yiikler i?in emniyetli ta$ima yiikii, deprem
durumunda en fazla %50 arttinlabilir
12.3.2.2 - Temel zemini olarak Tablo 12.1’de (D) grubuna giren zeminlerde, deprem
durumunda zemin emniyet gerilmesi ve kaziklann emniyetli ta$ima yukii arttinlamaz.
12.3.3.	Kazikli Temellere Dijkin Ko^ullar
12.3.3.1 - Birinci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde, dii§eye gdre egimleri 1/6’dan
daha fazla olan egik kaziklar kullaralmayacaktir.
12.3.3.2 - Kazikli temeller, eksenei yiiklere ek olarak depremden olu§an yatay ytiklere
gdre de hesaplanacaktir.
— 81 —
12.3.3.3 - Birinci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde, kilifli ya da kilifsiz yerinde
dokme fore kaziklarda, 3 metreden az olmamak iizere, kazik ba$hgimn altmdaki kazik
boyunun iistten 1/3’unde boyuna donati oram 0.008’den az olamaz. Bu bolgeye
konulacak spiral donati <;api 8 mm’den az ve spiral adimi 200 mm’den fazia
olmayacak, aynca iistten en az iki kazik (?api kadar yiikseklikte spiral donati adimi 100
mm’ye indirilecektir.
12.3.3.4 - Betonarme prefabrike ^akma kaziklarda boyuna donati oram 0.01’den az
olamaz Binnci ve ikinci derece deprem bdlgelerinde, kazik ba$ligmin altmdaki kazik
boyunun iistten 1/3’unde enine donatimn <;api 8 mm’den az olmayacaktir. Bu bolgede,
etnye arahgi veya spiral donati adimi 200 mm’den fazia olmayacak, aynca iistten en az
iki kazik ?api (dikdortgen kesitli kaziklarda en biiyiik boyutun iki kati) kadar
yiikseklikte etriye araligi ya da spiral donati adimi 100 mm’ye indirilecektir. Enine
donati ko§ullan, ongerilmeli prefabrike <;akma kaziklarda da aynen uygulanacaktir.
12.3.4.	Temel Bag Kiri$leri
12.3.4.1 - Betonarme ve ?elik binalarda tekil temelleri veya kazik ba$hklanni her iki
dogrultuda, stirekli temelleri ise kolon veya perde hizalannda birbirlerine baglayan bag
kiri§len dtizenlenecektir. Temel zemini Tablo 12.1’deki (A) grubuna giren zeminlerde
bag kiri§leri yapilmayabilir veya sayisi azaltilabihr.
12.3.4.2 - Bag kiri§leri, temel kazisina uygun olarak, temel altmdan kolon tabanina
kadar olan yiikseklikteki herhangi bir seviyede уapilabilir.
12.3.4.3 - Binanin bulundugu deprem bdlgesine ve Tablo 12.1’de tammlanan zemin
gruplanna bagh olarak, bag kiri§lennin saglamasi gereken minimum ko§ullar Tablo
12.3’te verilmi$tir.
TABLO 12.3 - BAG KiRj$LERINE LLi^KIN MINIMUM KO$ULLAR
KO$VLUN TANIMI	Deprem Bdlgesi	Zemin Grubu (A)	Zemin Grubu (B)	Zemin Grubu (C)	Zemin Grubu (D)
1. Bag kiri$inin minimum		%6	%8	% 10	% 12
eksenel kuweti( *	3,4	%4	%6	%8	% 10
2. Minimum enkesit	I, 2	25	25	30	30
boyutu (cm) (	3, 4	25	25	25	25
3. Minimum enkesit	1,2	625	750	900	900
alani (cm2)	3,4	625	625	750	750
4. Minimum boyuna	1,2	4014	4016	4016	4018
donati	3,4	4014	4014	4016	4016
< ) Bag kiri^inm baglandigi kolon veya perdelerdeki en buyuk eksenel kuwetin
yiizdesi olarak
< * Minimum enkesit boyutu, bag kiriynin serbest aqikhginin 1/30 'undan az olamaz.
— 82 —
12.3.4.4 - Kesit hesabinda bag kirijlerinin hem basin?, hem de ?ekme kuwetlerine
?ah$acagi gdzdniinde tutulacaktir. Zemin ya da taban betonu tarafindan sanlan bag
kiri$lerinin basinca ?ah$masi durumunda, burkulma etkisi gdzdniine ahnmayabilir.
Qekme durumunda ise, ?ekme kuwetinin sadece donati tarafindan ta?indigi
varsayilacaktir. Bag kiri$lerinin etriye ?api 8 mm’den az ve etriye arahgi 200 mm’den
fazla olmayacaktir.
12.3.4.5 - Bag kiri$leri yerine betonarme dd^emeler de kullandabilir. Bu durumda,
ddgeme kalinhgi 150 mm’den az olmayacaktir. Dd$emenin ve i?ine konulan donatmin,
Tablo 12.3’te bag kindled i?in verilen yatay yiiklere e$it yiikleri gQvenli bipmde
aktarabildigi hesapla gdsterilecektir.
123.5.	Ahjap ve Yigma Kargir Binalarda Duvar Alti Temelleri
12.3.5.1 - Ah$ap ve yigma kargir bina temelleri, ta^iyici duvariann altinda betonarme
siirekli temel olarak yapilacaktir. Duvar alti temelinin derinligi; zemin dzellikleri, yeralti
su dOzeyi ve yerel don derinligi gdzdniine ahnarak saptanacaktir. Bodrumsuz binalarda
temellerin Ozerine yapilacak ta§ veya beton duvariann Ost kotu, kaldinm kotundan en
az 50 cm yukanda olacaktir.
12.3.5.2 - Duvar alti temellerinin beton kalitesi en az C16 (BS16) olacaktir. Tablo
12.1’de tanimlanan zemin gruplanna gdre, duvar alti temellerinin boyutlanna ve
donatilanna ili$kin ko^ullar Tablo 12.4’te verilmi$tir.
12.3.5.3 - Tablo 12.1’de (A), (B) veya (C) gruplanna giren zeminlerin bulundugu
egimli arazide temeller basamakh olarak yapilabilir. Basamakh temellere ili$kin ko$uUar
da Tablo 12.4’te venlmi§tir.
12.3.5.4 - Duvar alti temellerine konulacak boyuna donatilann hem iistte ve hem altta
yatay arahklan 30 cm’yi ge?meyecek; kd$elerde, kesi$me noktalannda ve basamakh
temel durumlannda surekliligi saglayacak bi?imde bindirme yapilacaktir.
TABLO 12.4 - DUVAR ALTI TEMELLERINE iLI$KiN KO$ULLAR
KO&ULUN TANIMI	Zemin Grubu (A),(B)	Zemin Grubu (Q	Zemin Grubu (D)
Minimum temel geni$ligi (cm) Duvar kahnhgma ek (iki yandan) pabu? geni$ligi (cm)	50 2x15	60 2x20	70 2x25
Minimum temel yOksekiigi (cm)	30	40	40
Altta ve Ostte minimum temel boyuna donatisi	3012	3014	4014
Temelde minimum etriye	08/30	08/30	08/30
Minimum basamak yatay arahgi (cm)	100	150	—
Minimum basamak bindirme uzuniugu (cm)	30	40	—
Maksimum basamak yiiksekligi (cm)	30	30	—
— 83 —
12.4.	DEPREMDE TOPRAK BASINCI VE ZEMIN DAYANMA (ISTINAT)
YAPDLARI
12.4.1.	Toplam Aktif ve Pasif Basing Katsayilan
12.4.1.1 - Statik toprak basinci ile depremden olu$an ek dinamik toprak basincimn
toplamini hesaplamak i$in kullanilacak Toplam Aktif Basing Katsayisi, Kat ve Toplam
Pasif Basing Katsayisi, Kpt, emniyetli ydnde kalmak iizere zeminin kohezyonu ihmal
edilerek, Denk.(12.1) ile verilmi§tir.
(1 ± Cv) cos2(<p - X - a)
--------------------------------1
cosX cos a cos(5 + a + X)
sin(q> + 5) sin(<p - X - i)
cos(5 + a + X) cos(i - a)
(12Ла)
(1 ± Cv) cos2((p - X + a)
Kpt =--------------------------
cosX cos a cos(5 - a + X)
Vsin((p + 5) sin(q> - X + i) 2
—
cos(5 - a + X) cos(i - a)
(12.1b)
12.4.1.2 - Denk.(12.1)’deki X a?isi Denk.(12.2) ile tammlanmi$tir.
(a) Kurudaki zeminlerde,
X = arctan
(12.2a)
(b) Su seviyesinin altmdaki zeminlerde,
X = arctan
(12.2b)
12.4.1.3 - Zeminin su altmda veya suya doygun olmasi durumunda Denk.(12.1)’de 5
yerine 8/2 gozonune alinacaktir.
12.4.1.4 - Denk.12.2de yer alan yatay e$deger deprem katsayisi Ch , Denk.(123) ile
tammlanmi$tir.
(a)	Dii$eyde serbest konsol olarak £ali$an zemin dayanma (istinat) yapilannda,
Ch - 0.2 (I +1) Ao
(12.31)
— 84 —
(b)	Yatay dogrultuda bina dd$emeleri veya ankrajlarla mesnetlenmi? zemin dayanma
(istinat) yapi ve elemanlannda,
Ch = 0.3 (1+1) Ao	(12.3b)
12.4.1.5- Denk.( 12.1) ve Denk.(12.2)’de yer alan dii$ey e^deger deprem katsayisi
Cv, Denk.( 12.4) ile tammlanmi$tir. Ancak, yatay dogrultuda bina dd$emeleri ile
mesnetlenmi? bodrum duvarlannda Cv » 0 almacaktir.
Cv = 2Ch/3	(12.4)
DenlG(12.1)’de, Denk.(12.2) ile uyumlu olarak, yatay toprak basinci bakmundan daha
elveri§siz sonu? verecek ?ekilde, +CV veya -C? durumlan gdzdniine almacaktir.
12.4.2.	Dinamik Aktif ve Pasif Toprak Basin?lan
12.4.2.1 - Depremden olu$an dinamik aktif basing katsayisi KBt ve dinamik pasif basin?
katsayisi Kpt, Denk.(12.5) ile belirlenir.
Ktd s K.t ~ км	(12.5a)
Kpd = Kpt - Kpl	(12.5b)
Denk.(12.5)’te yer alan statik aktif basin? katsayisi Ktl ve statik pasif basin? katsayisi
Kpl, Denk.(12.1)’de X = 0 veCv = 0 konularak elde edilebilir.
12.4.2.2 - Statik toprak basmcma ek olarak deprem durumunda zemin kiitlesinden
otuni olu§an ek dinamik aktif ve pasif toprak basmcimn zemin yiiksekligi boyunca
degi$imi Denk.(12.6) ile tammlanmi$tir.
Pid (z) = 3 Kid (1 - z / Н) pv(z)	(12.6a)
ppd (z) = 3 Kpd (1 - z / H) pv(z)	(12.6b)
Zeminin kuruda ve iiniform olmasi durumunda, py(z) = у z ahnarak Denk.(12.6)’nm
zemin yiiksekligi boyunca entegre edilmesi ile, statik basmca ek olarak depremden
olu$an dinamik aktif toprak basincmin pozitif degerli bile^kesi Pad ve dinamik pasif
toprak basmcimn negatif degerli bile$kesi Ppd ile bu bile$kelerin zemin list yiizeyinden
itibaren derinligini gosteren zcd , Denk.(12.7) ve Denk.(12.8) ile verildigi $ekilde elde
edilir
P.d = 0.5 у K.d H2	(12.7a)
Pp<t = 0.5 у Kpd H2	(12.7b)
Zed = H / 2	(12.8)
Zeminin su altmda olmasi durumunda pv(z)’in hesabinda у yerine уь gdzdniine
ahnacak ve suyun hidrodinamik basmci aynca hesaplanmayacaktir. Zeminin suya
doygun olmasi durumunda ise у yerine y, kullamlacaktir.
12.4.2.3 - Statik toprak basmcma ek olarak deprem durumunda diizgiin yayih di§
yiikten olu$an aktif ve pasif toprak basmcimn zemin yiiksekligi boyunca degi$imi
Denk.(12.9) ile tanimlanmi$tir.
— 85 —
q»d (z) = 2 q0 Kt(j (1 - z / H) cos a / cos(a - i)	(12.9а)
qpd (z) = 2 q0 Kpd (1 - z / H) cos a / cos(a - i)	(12.9b)
Zemin ozelliklerinin Uniform olmasi durumunda, Denk.( 12.9)’un zemin yiiksekligi
boyunca entegre edilmesi ile, statik bastnca ek olarak, depremin katkisi ile olu§an aktif
(pozitif) ve pasif (negatif) toprak basinQlannm bile§keleri Q1(j ve Qp(j ile bu bile§kelerin
zemin list yiizeyinden itibaren derinligini gosteren zc(j, Denk.(12.10) ve Denk.(12.11)
ile verildigi $ekilde elde edilir.
Qad = q0 Ktd H cos a / cos(a - i)	(12.10а)
Qpd = qo Kpd H cos a I - i)	(12.10b)
zCd = H/3	(12.11)
12.4.3.	Tabakali Zemin Durumunda Dinamik Toprak Basm^lan
Yukanda Denk.(12.6) ve Denk.(12.9) ile verilen bagintilar, zeminin tabakali olmasi
durumunda da uygulanabilir. Bu durumda, her bir tabaka ipin о tabakaya ait Kft<j veya
Kpd katsayilan kullamlacak ve z derinligi daima serbest zemin yiizeyinden a§agiya
dogru gdzdniine aimacaktir. Her bir tabakaya ait ek dinamik aktif veya pasif basing
kuwetinin bile$kesi ve tabaka i^indeki derinligi, Denk.(12.6) ve Denk.(12.9)’un ilgili
tabaka boyunca entegre edilmesi ile bulunabilir.
12.4.4.	Zemin Dayanma (Istinat) Yapilarma Ili$kin Ko^ullar
12.4.4.1 - Dii$eyde serbest konsol olarak cali$an zemin dayanma (istinat) duvarlannm
deprem hesabmda, yatay toprak basincimn yaninda duvann kendi kiitlesine ili$kin
deprem kuwetleri gdzdniine alinmayabilir. Statik toprak basin^lanna ek olarak
Denk.(12.6) ve Denk.(12.9)’da verilen dinamik toprak basinclan da gdzdniine ahnarak
yapilan hesapta, kaymaya kar§i giivenlik katsayisi en az 1.1 ve devrilmeye kar§i
giivenlik katsayisi en az 1.3 olarak aimacaktir.
12.4.4.2 - Betonarme zemin dayanma (istinat) duvarlannda ve betonarme veya celik
palplan$h duvarlarda kesit hesabmda esas almacak i$ kuwetler, statik toprak
basmcindan olu$an i$ kuwetlere ek olarak, Denk.(12.6) ve Denk.(12.9)’da verilen
dinamik toprak basm^lanna gdre hesaplanan i$ kuwetlerin RM e 1.5 katsayisma
boliinmesi ile elde edilecektir. Ge^ici celik palplan$li duvarlarda RM = 2.5 alinabilir.
BOLUM 13 - SON HUKUMLER
13.1	- 13.5.1996 tarih ve 22635 sayih miikerrer Resmi Gazete’de yayinlanan “Afet
Bdlgelerinde Yapilacak Yapilar Hakkinda Yonetmelik” yiirtirliikten kalkacaktir.
13.2	- Bu Yonetmelik, 1.1.1998 tarihinde yiiriirliige girer.
13.3	- Bu Yonetmeligin yiiriirliige girecegi tarihe kadar, 9.6.1975 tarih ve 15260 sayih
Resmi Gazete’de yaymlanmi? olan “Afet Bdlgelerinde Yapilacak Yapilar Hakkinda
Yonetmelik” uygulanacaktir.
13.4	- Bu Yonetmelik hiikiimlerini Baymdirlik ve tskan Bakam yiinitiir.
IL/iLQE ADI
DEPREM BOLGE TABLOSU
ADANA (M)	2	Beldren	1	Sansu	1 Qubuk	3	Demirtag	4	Kiligkaya	3	Edremit	1	BozhOyuk	2
Aladag	3	Harmanli	1	Tagligay	2 Sirkeli	3	Elmali	2	Ogdan	3	Altinoluk	1	Dodurga	2
Bahge	1	Kahta	2	Tutak	2 Elmadag	2	Akgay	2	Sangol	3	Erdek	1	Gdlpazan	1
Ceyhan	2	Bolukyayla	1	AKSARAY(M)	5 Hasanoglan	3	Golova	2	AYDIN(M)	1	Gdmeg	1	Inhisar	2
Kdsreli	2	Akincilar	2	Baghkaya	4 Lalahan	3	Finike	1	Dalama	1	Gonen	1	Osmanili	1
Sagkaya	2	Damlacik	1	Topkaya	4 Yegildere	3	Gazipaga	4	Umurlu	1	Bugdayli	1	Pazaryeri	2
DOzigi	1	Narince	1	Acipinar	4 Etimesgut	4	Gundogmug	4	Bozdogan	1	Sarikdy	1	SogOt	2
Bdcekli	2	Samsat	2	Sultanham	5 Evren	1	Guzelbag	3	Buharkent	1	Tutuncu	1	Yenipazar	2
Feke	4	Sincik	1	Tagpinar	5 Gdlbagi	4	KdprOlO	4	Qine	1	Havran	1	BlNGOL(M)	1
Mansurlu	4	Yarpuzlu	1	Yegilova	4 Karagedik	3	Ibradi	3	Akgaova	1	Ivrindi	1	llicalar	1
imamoglu	3	Tut	1	Agagdren	2 Selametli	3	Kale	1	Germencik	1	Gdkgeyazi	1	Sancak	1
Kadirli	3	AFYON(M)	2	Egkil	4 Gudul	3	Kag	1	Ortaklar	1	Kayapa	1	Yamag	1
Sumbaz	3	Igiklar	1	Egmekaya	5 Haymana	4	Kalkan	1	Incirliova	1	Korucu	1	Adakli	1
Karaisaali	3	Bagmakgi	1	GOIagag	4 Ikizce	4	Kerner	1	Karacasu	1	Kepsut	1	Geng	1
Qatalan	3	Bayat	2	Demirci	5 Yenice	4	Korkuteli	2	Yenice	1	Durak	1	Servi	1
Karatag	2	Bolvadin	1	GOzelyurt	5 Kalecik	3	Bozova	1	Karpuzlu	1	Manyas	1	SogOtlO	1
Tuzla	2	Buyukkarabag	2	Ortakdy	3 Qandir	3	Kizilcadag	1	Kogarli	1	Darica	1	Yayla	1
Kozan	3	Digli	2	Qiftevi	2 Hasayaz	3	Kumluca	1	Qakirbeyli	1	§efketiye	1	Yenisu	1
Gazi	2	Kemerkaya	2	Harmandah	2 Kazan	3	Altinyaka	2	Kdgk	1	Marmara	1	Karhova	1
Hacibeyli	2	Ozburun	2	Balci	2 Kegioren	4	Manavgat	2	Kugadasi	1	Savagtepe	1	GoynOk	1
Tepecikdren	3	Qay	1	Sariyahgi	2 Saraykoy	3	Bagkonak	2	Davutlar	1	Sanbeyler	1	Kigi	1
Osmaniye	1	Qobanlar	1	AMASYA(M)	1 Baglun	4	Tagagil	2	Kuyucak	1	Sindirgi	1	Solhan	1
Kaypak	1	Dazkin	1	Akdag	1 Kizilcihamam	2	Serik	2	Horsunlu	1	D Overt epe	1	Yenibagak	1
Tecirli	2	Dinar	1	Dogantepe	1 Qeltikgi	2	Gebiz	2	Pamukdren	1	Gdlcuk	1	Yayladere	1
Toprakkale	1	Dombayova	1	Ezinepazan	1 Guven	1	ARDAHAN(M)	2	Nazilli	1	Susurluk	1	Yedisu	1
Yarpuz	"	”l	Haydarii	1	Gdynucek	1 Pazar	2	Haskoy	2	Sdke	1	Gdbel	1	BlTLlS(M)	1
Pozanti	3	Emirdag	2	Gediksaray	1 Mamak	4	Yalnizgam	2	Atburgazi	1	Omerkdy	1	Bdlukyazi	1
Kamigli	3	Davulga	2	Gumughacikoy	1 Kutludugun	3	Qildir	2	Bagarasi	1	BARTIN(M)	1	Narlidere	1
Saimbeyli	4	Agagipiribeyli	3	GOmOg	1 Nallihan	2	Dogruyol	2	Sultanhisar	1	Arif	1	Sanкопак	1
Seyhan	2	Umraniye	2	Saraycik	1 Beydili	2	Kurt kale	2	Atga	1	Kozcagiz	1	Adilcevaz	1
KOgOkdikilibel	3	Evciler	1	HamamdzO	1 Qayirhan	3	Damal	2	Yenihisar	1	Amasra	1	GdldOzO	1
Tufanbeyli	4	Hocalar	2	Merzifon	1 Polath	4	Gole	2	Akkdy	1	Kurucagile	1	Ahlat	1
Yumurtalik	1	ihsaniye	2	Alicik	1 Temelli	4	Qayirbagi	2	Yenipazar	1	Ulus	1	Ovakigla	1
Kaldinm	2	Iscehisar	2	Sanbugday	1 Yenimehmetli	4	Hanak	2	BALIKESlR(M)	1	Kumluca	2	GOroymak	2
Yegilkdy	2	Kiziloren	1	Suluova	1 Sincan	4	Posof	3	Ertugrul	1	BATMAN(M)	2	Hizan	1
Zeytinbeyli	2	Sandikli	1	Tagova	1 Yenikent	4	Eminbey	3	Konakpmar	1	Begin	2	Akgar	1
YOregir	2	Kizik	2	Destek	1 $ereflikoghisar	2	ARTlN(M)	3	§amli	1	Begpinar	2	Saginli	1
Dogankent	2	Sorkun	2	Esenpay	1 Qaloren	3	Ortakdy	3	Yenikoy	1	Beygayin	1	Mutki	1
Yakapinar	2	Karadirek	2	Tekke	1 Yenimahalle	4	Zeytinlik	3	Ayvalik	1	Oguz	2	Geyikpinar	1
ADIYAMAN(M)	2	Sincanli	2	ANKARA(M)	4 ANTALYA(M)	2	Ardanug	3	Altinova	1	Gercug	2	Kavakbagi	1
Yaylakonak	1	Sutandagi	1	Akyurt	3 Aksu	2	Agagiirmaklar	3	Balya	1	Kayapinar	2	Meydan	1
Akpinar	2	§uhut	1	Altindag	4 Qakiriar	2	Arhavi	4	Danigment	1	Hasankeyif	2	Tatvan	2
Bagpinar	2	A6RI(M)	2	Altinova	3 Dag	2	Ortacalar	4	Ihca	1	Kozluk	1	KOguksu	2
Kogali	1	Cumagay	2	Aya§	4 Ddgemealti	2	Borgka	4	Bandirma	1	Bekirhan	1	Regadiye	2
Kuyucak	1	Murat	2	Bala	2 Akseki	3	Camili	4	Aksakal	1	Tuzlagozu	1	BOLU(M)	1
Besni	2	Diyadin	2	Kesikkdpru	1 Cevizli	3	Muratli	4	Edincik	1	Sason	1	Akgakoca	1
Qakirhdyuk	2	Dogubeyazit	2	Karali	3 Geng	3	Нора	4	Bigadig	1	Yueebag	1	Qilimli	1
Kizilin	2	Sulugam	2	Beypazan	3 GOzelsu	3	Kemalpaga	4	Qagig	1	BAYBURT(M)	3	Cumayeri	1
?uvarii	2	Elegkirt	2	Karagar	2 Alanya	4	Murgul	4	Yagcilar	1	Maden	2	Ddrtdivan	1
§ambayat	2	Tahir	2	Kirbagi	4 Avsallar	3	^avgat	3	Burhaniye	1	Aydintepe	3	DOzce	1
Qelikhan	1	Hamur	2	Urug	2 Konakli	3	Meydanci к	3	Dursunbey	1	Demirdzu	2	Kaynagli	1
Gerger	1	Patnos	1	Qamhdere	1 Okurcalar	3	Velikdy	3	Gokgedag	1	BlLEClK(M)	1	Konuralp	1
Taraksu	1	Dedeli	1	Pegenek	1 Payallar	3	Yusuf eli	3	Kavacik	1	KupIO	2	Gerede	1
Gdfcagi	1	Dogansu	1	Qankaya	4 Turkler	3	Demirkent	3	Kireg	1	Yarhisar	1	Gdlyaka	1
Goynuk	1 Ayvacik	1 Mecitozu	1 Lice	1 Hi?	2	Qenyurt	2	Kale	3 Ova cik	5
GumO§ova	1 Gulpinar	1 Oguzlar	1 Kayacik	1 Armutlu	2	Uzundere	2	Yagmurdere	4 Mut	5
Kibris?ik	1 Kupukkuyu	1 Ortakdy	2 Silvan	1 Kuru?ay	1	ESKIQEHIR(M)	2	Kelkit	1 Sankavak	5
Mengen	1 Bayrami?	1 Osmancik	1 Bagdere	1 Kemah	1	Hekimdag	2	Kose	2 Silifke	4
Gokpesu	1 Evciler	1 Kamil	1 Qatalkopru	1 Alpkoy	1	Alpug	3	Kurtun	4 Kirobasi	4
Pazarkoy	1 Yigitler	1 Sungurlu	3 EDlRNE(M)	4 Bozoglak	1	Beylikova	3	Qiran	1 Ta§ucu	4
Mudumu	1 Biga	1 Ugurludag	3 Karakasim	4 Doganbeyli	1	Qifteler	2	Torul	3 Tarsus	3
Seben	1 Bakacak	1 DENlZLl(M)	1 Sirpsindigi	4 Oguz	1	GOnyuzu	4	HAKKARl(M)	1 Gulek	3
Yenipaga	1 Baliklipe^me	1 Acipayan	1 Enez	2 Kemaliye	2	Han	2	Bagi§h	1 Yenice	3
YiQilca	1 Gumuppay	1 Kelekpi	1 Hafsa	4 Ba§pinar	2	Inonu	2	Ge?itli	1 l6DIR(M)	2
BURDUR(M)	1 Gundogdu	1 Akkdy	1 Haskoy	4 Dutluca	2	Mahmud lye	2	Qukurca	1 Aralik	2
Aglasun	1 Karabiga	1 Babadag	1 Ipsala	3 Otlukbeli	1	Mihalgazi	2	Qigh	1 Karakoyunlu	2
Altinyayla	1 Sinekpi	1 Baklan	1 Ibnktepe	3 Refahiye	1	Mihallippik	3	Qemdmli	1 Ta$burun	2
Bucak	1 Bozcaada	1 Bekilli	1 Ke$an	2 Akarsu	1	Saricakaya	2	Yuksekova	1 Tuzluca	2
Kizilkaya	1 Qan	1 Beyaga?	1 Mecidiye	1 Cengerli	1	Seyitgazi	2	Daglica	1 Gaziler	2
Kocaaliler	2 Etili	1 Bozkurt	1 Yerlisu	1 Qatalpam	1	Kirka	2	Esendere	1 ISPARTA(M)	1
Qavdir	1 Eceabat	1 Bukian	1 LalaPapa	4 GOmO^akar	1	Sivrihisar	3	HATAY(M)	1 Aksu	1
Qeltikpi	1 Ezine	1 Qal	1 Meri?	4 Tercan	1	Kaymaz	3	Harbiye	1 Atabey	1
Golhisar	1 Geyikli	1 Qameh	1 Koplu	4 UzOmlti	1	GAZIANTEP(M)	3	Hidirbey	1 Egirdir	1
Karamanh	1 Gokpeada	1 Qardak	1 Suloglu	4 Tanyeli	1	Araban	3	Serinyol	1 Baria	1
Kerner	1 Gelibolu	1 Qivril	2 Uzunkopru	4 ERZURUM(M)	2	Islahiye	1	Qenkoy	1 Gelendost	1
Tefenni	1 Bolayir	1 Qitak	1 Qdpkoy	4 Dumlu	2	Fevzipaja	1	AttmozCi	1 Gdnen	1
Yepiiova	1 Evrepe	1 IrgiUi	1 Hamidiye	3 A§kale	2	Karganip	4	Babatorun	1 Ke?iborlu	1
BURSA(M)	1 Lapseki	1 Kiralan	1 Kurtbey	4 Yenikoy	1	Nizip	4	Karbeyaz	1 Semrkent	1
Buyukortan	2 Beypaym	1 Ozdemirci	1 Kircasalih	4 Qiftlik	1	Salkim	3	Belen	1 Sut?uler	2
Gemlik	1 Umurbey	1 Gumupsu	1 ELAZIG(M)	2 Kandilh	2	Nudagi	1	Dortyol	1 Ayvalipinar	1
Gursu	1 Yenice	1 l§ikli	1 Hankendi	2 Qat	1	Sak?agoz	1	Yakacik	1 Kasimlar	2
Harmancik	2 Hamdibey	1 Guney	1 Harput	2 Hinis	1	Oguz el i	4	Erzin	1 Qarkikaraaga?	1
Inegol	1 Kalkim	1 Honas	1 Hidirbaba	2 Halilpavup	1	Doganpinar	4	Hossa	1 Uluborlu	1
Kur§unlu	2 Pazarkoy	1 Kale	1 Ipme	1 Horasan	2	Qahinbey	3	Guven?	1 Yalva?	1
Tahtakopnj	2 QANKIRI(M)	1 Saraykdy	1 Mollakendi	1 Aras	2	Buyuk§ahinbey	4	Iskenderun	1 BaQkonak	1
Iznik	1 Atkaracalar	1 Serinhisar	1 Poyraz	2 Ihca	2	Bur?	3	Ulu?inar	1 Kumdanli	1
Karacabey	1 Bayramoren	1 Tavas	1 Agin	2 Ovacik	2	Qehitkamil	3	Kinkhan	1 Yeni$arbadeniii	2
Kele§	2 Qerke?	1 Kizilcaboluk	1 Alacakaya	1 Ispir	3	Yavuzeli	3	Yalankoz	1 ISTANBUL(M)	1
Kestel	1 Eldivan	2 DIYARBAKIR(M)	2 Ancak	1 Qamlikaya	3	GlRESUN(M)	4	Kumlu	1 Buyuk?ehir	1
Mudanya	1 llgaz	1 Mermer	2 Baskil	2 Kink	3	Qaldag	3	Reyhanh	1 Adalar	1
Zeytinbagi	1 Beloren	1 Pininplik	2 Aydinlar	2 Kara?oban	1	Alucra	1	Samandag	1 Avcilar	1
M K.Pa§a	1 Kizihrmak	3 Bismil	2 Kupsarayi	2 Кагакбргй	1	Bulancak	4	Kara?ay	1 Bakirkoy	1
Qaltilibuk	1 Korgun	1 Salat	2 Karakopan	2 Karayazi	2	Kovanlik	3	Yayladagi	1 Вйуйк?ектесе	2
Devecikonaiji	1 Kur?unlu	1 Tepe	2 Sancan	1 Elmalidere	2	Qamoluk	1	Ki?lak	1 Gurpmar	1
Sogutalan	1 Orta	1 Qermik	1 Ba§yurt	1 Goksu	1	Qanak?i	4	Yeditepe	1 Kavakli	1
NilOfer	1 Qabanozu	2 Yogun	1 Qan	1 Sdylemez	2	Dereli	3	IQEL(M)	3 Kumburgaz	1
Qali	1 Yaprakli	1 Qinar	2 Keban	2 Коргйкбу	2	Yavuzkemal	3	Arslankoy	4 Mimarsinan	1
Gorukle	1 Ikizoren	1 Ovabag	2 Kovancilar	1 Narman	2	Dogankent	4	Gozne	3 Yakuplu	1
Orhaneli	2 QORUM(M)	2 Qungu?	1 QaybaQi	1 Kiplakoy	2	Espiye	4	Kazanli	3 Bagcilar	2
Goynukbelen	1 Cemilbey	2 Dicle	1 Maden	1 Oltu	2	Eynesil	4	Kuzucubelen	3 Mahmutbey	2
Kanncali	1 Seydin	3 Egil	1 Hazar	1 Olur	2	Gorele	4	Findikpinan	4 Bah?elievler	2
Orhagazi	1 Alaca	3 Ergani	1 Palu	1 Pasinler	2	GOce	4	Tepekoy	4 Bayrampa?a	2
Osmangazi	1 Bayat	2 Ahmetli	. 1 Gokdere	1 Pazaryolu	3	Ke?ap	4	Anamur	5 Be§ikta§	2
Demirta?	1 Kunduzlu	1 Hani	1 Sivrice	1 Qenkaya	2	Karabulduk	4	Aydincik	5 Beykoz	2
Sogukpinar	1 Bogazkale	3 Hazro	1 Gozeli	1 Akjar	2	Piraziz	4	Bozyazi	5 Mahmut$evket Pa$a 2	
Yeni§ehir	1 Dodurga	1 Kocakdy	1 ERZINCAN(M)	1 Gaziler	2	§ebinkarahisar	1	Qamliyayla	3 Beyo^lu	2
Yildinm	1 Iskilip	1 Kulp	1 Qaglayan	1 KdmQrlu	2	Tirebolu	4	Erdemli	4 Qatalca	2
QANAKKALE(M)	1 Kargi	1 Agaph	1 Qatalarmut	1 Tekman	1	YaQIidere	4	Elvanh	4 Binkill?	4
Intepe	1 Hacihamza	1 Akpasir	1 Qayirli	1 Gdkoglan	1	Uctepe	3	Guzeloluk	4 Boyalik	2
Kirazli	1 Lapin	1 Hamzali	1 Ba?k6y	1 Tortun	2	GUMU$HANE(M)	3	Gulnar	5 Durusu	3
Кагасакбу	4	Gaziemir	1 Nurhak	2	§empazar	3	Kof?az	4	Derbent	3	Sabuncu	2	Gordes	1
Emindnu	1	GOzelbah^e	1 Pazarcik	1	Ta§koprii	2	LOIeburgaz	4	Derebucak	3	Altinta?	2	Kirka§a<?	1
Esenler	2	Karaburun	1 Narii	1	Tosya	1	Buy£ikkan§tiran	4	Gencek	3	Zafertepe^alkoy	1	Gelembe	1
ЕуйЬ	3	Kupukbahpe	1 Evri	2	KAYSERl(M)	3	Pehlivankoy	4	Doganhisar	1	Asia пара	1	Kdpriiba§i	1
Kemerburgaz	2	Mordogan	1 Turkoglu	1	Akki§la	3	Pinarhisar	4	Emirgazi	5	Qavdarhisar	1	Kula	1
Gdkturk	3	Kar§iyaka	1 KARABUK(M)	1	Bunyan	3	Vize	4	Gdldren	5	Domani?	2	Gok$edren	1
Fatih	2	Kemalpa§a	1 Eflani	2	Eba§i	3	Kiyikoy	4	Eregli	5	Dumlupinar	2	Salihli	1
Gaziosmanpaja	2	Kinik	1 Eskipazar	1	Develi	3	Sergen	4	Qakmak	4	Emet	1	Adala	1
Amavutkoy	3	Kiraz	1 Ovacik	1	Bakirdagi	3	KIR§EHlR(M)	1	Guneysinir	5	Orencik	1	Sangol	1
Bofjazkoy	3	Konak	1 Safranbolu	1	Felahiye	3	Gollu	1	Hadim	5	Gediz	1	Saruhanli	1
Bolluca	3	Menderes	1 Ovacuma	2	Hacilar	3	Ak<?akent	1	Dedemli	4	Hisarcik	1	Halitpa§a	1
Haragci	3	Degirmendere	1 Yenice	1	Incesu	3	Kosefakili	1	Korualan	4	Pazarlar	1	Selendi	1
Ta§oluk	3	Menemen	1 KARAMAN(M)	5	Kocasinan	3	Akpinar	1	Aladag	5	Simav	1	Soma	1
GOngoren	2	Demiralem	1 Bucakki§la	5	Erkilet	3	Boztepe	1	Halkapinar	4	Dagardi	1	T urgutlu	1
Kadikoy	1	Nariidere	1 Kilbasan	5	G0ne§li	3	Qi^ekdagi	2	Huyuk	2	§aphane	1	MARDlN(M)	3
Kagithane	2	Odemi§	1 Ye§ikiere	5	Himmetdede	3	Bogazevci	1	Qavu§	1	Tav§anli	2	Akinci	3
Kartal	1	Bagdemli	1 Ayranci	5	Melikgazi	3	Kaman	1	Ilmen	1	Balikoy	1	Darge^it	2
Samandira	1	Birgi	1 Ba§yayla	5	Gesi	3	Savcili	1	Kireli	1	MALATYA(M)	1	Derig	3
K0$0k<?ekmece	1	Kaymak^i	1 Ermenek	5	Ozvatan	3	Mucur	2	Hgin	1	Dilek	2	Kocatepe	3
Maftepe	1	Ovakent	1 Kazanci	5	Pinarba§i	4	KOCAELl(M)	1	Argithani	1	^ahnahan	2	Kiziltepe	3
Pendik	1	Seferihisar	1 Kazimkarabekir 5		Kaynar	3	Akme§e	1	A§agi?igil	2	Qolakli	1	Dikmen	4
Sanyer	3	Seljuk	1 Sanevhler	5	Oren§ehir	3	Bahgecik	1	Kadinhani	3	Ak^adag	2	§enyurt	4
Siiivri	2	Tire	1 Goktepe	5	Pazaroren	3	Derbent	1	Kurthasanli	2	KOrecik	2	Mazida^i	3
Degirmen	3	Bogazigi	1 KARS(M)	2	Sanoglan	3	Gebze	1	Karapinar	5	Levent	2	Midyad	3
Smekli	3	Gok?en	1 Ba§gedikler	2	Sanz	4	Danca	1	Hotami§	5	Arapkir	2	Nusaybin	3
BuyOk<;avu§lu	2	Torbali	1 Akyaka	2	Talas	3	Mollafenan	1	Karatay	4	Ta§delen	2	Akarsu	3
Suftanbeyli	1	Dagkizilca	1 Arpa$ay	2	Tomarza	3	GotcOk	1	Obruk	5	Arguvan	2	Girmeli	3
§ile	2	Urla	1 Digor	2	Toklar	3	Degirmendere	1	Yarma	5	Yoncali	2	Omerii	3
Agva	2	Uzunkuyu	1 Ka^ziman	2	Yahyali	3	Kandira	2	Kulu	3	Battalgazi	2	Savur	3
Teke	2	K.MARA§(M)	1 Kotek	2	Ye§ilhisar	3	Ak$aova	1	Celep	4	Balaban	2	Surgucu	3
Ye$ih/adi	2	DdnOkIO	2 Sankami§	2	KILIS (M)	3	Kaymaz	1	Karacadag	4	Dogan^ehir	1	Ye§ilh	3
	2	Fatmali	2 Karakurt	2	Yavuzlu	4	Karamursel	1	Kozanli	4	SOrgu	1	MU6LA(M)	1
Tuzla	1	Kale	2 Karaurgan	2	Elbeyli	4	Yalakdere	1	Tav^anli	4	Doganyol	1	Goktepe	1
Omraniye	2	Karadere	2 Selim	2	Musabeyli	3	Korfez	1	Meran	4	Hekimhan	2	Yerkesim	1
Uskiidar	1	Kavlakli	2 Susuz	2	Polateli	3	Hereke	1	Hat ip	4	Hasangelebi	2	Ye§ilyurt	1
Zeytinbumu	1	Kurt ul	2 KASTAMONU(M) 1		KIRIKKALE(M)	1	KONYA(M)	4	Harunsaray	4	Kur$unlu	2	Bodrum	1
IZMlR(M)	1	Onsen	2 Akkaya	1	Bah§ili	1	Ahirli	4	Kizildren	3	Kale	1	Karaova	1
Aliaga	1	$ahinkayasi	2 Kuzyaka	1	Bali§eyh	1	Akdren	4	Inlice	4	Kuluncak	3	Karatoprak	1
Balpova	1	Tekir	2 Abana	4	Kogubaba	2	Ak§ehir	1	Sefakoy	4	POtOrge	1	Ortakent	1
Bayindir	1	Agabeyli	2 Agli	3	Kulaksiz	2	Reis	1	Saraydnu	3	Tepehan	1	Dalaman	1
Qirpi	1	SOleymanli	2 Ara?	1	Qelebi	1	Altinekin	4	Selguklu	4	Yazihan	2	Dat<?a	
Bergama	1	Yenicekale	2 Boyali	1	Delice	2	Bey§ehir	3	A$agipinarba§i	4	Ye§ilyurt	1	Fethiye	
Gopbeyli	1	Af§in	3 lijdir	1	Qerikli	1	A§agi esence	4	Side	4	MAN'ISA(M)	1	Esen	1
Kozak	1	Qogulhan	2 Azdavay	3	Karake^ili	1	GOlyaka	2	Ba§arakavak	3	Karao^lanli	1	Kerner	1
Turanli	1	Esence	2 Bozkurt	4	Keskin	1	Kurucaova	2	Tepe	3	Muradiye	1	Seki	1
Yuntdag	1	Tanir	3 Cide	2	Sulakyurt	3	Doganbey	3	Seydi§ehir	4	Osmancali	1	Uziimlu	1
Zeytindaij	1	Andinn	3 Qatalzeytin	4	Yah§ihan	2	Karaali	2	Qavu§	4	Ugiinar	1	Kavaklidere	1
Beydag	1	Ye§ilova	2 Daday	2	KIRKLARELl(M)4		UzOmlti	3	Ta§kent	5	Ahmetli	1	Koyceyiz	1
Bornova	1	Qokak	3 Devrekani	3	Derekoy	4	Bozkir	4	Tuzluk^u	1	Akhisar	1	Marmans	1
Buca	1	Qaglayancerit	1 DoQanyurt	3	Inece	4	Beldren	5	YalihdyOk	4	Palamut	1	Bozburun	1
Qe§me	1	EkinozO	2 HandnO	3	Uskiip	4	Ugiinar	4	Yunak	2	Ala§ehir	1	Milas	1
Alapati	1	Elbistan	2 Ihsangazi	1	Yogunta§	4	Cihanbeyli	4	Saray	3	Ye§ilyurt	1	GOIIOk	1
Dikili	1	Buyukyapalak	3 Inebolu	4	Babaeskr	4	Yeniceoba	4	SiilOklu	4	Demirci	1	Oren	1
Qamdarli	1	GCicCik	2 KOre	3	Karacaoglan	4	Qettik	3	Turgut	1	Borlu	1	Selimiye	1
Fopa	1	Goksun	3 Pinarba§i	2	Demirkoy	4	Qumra	5	KUTAHYA(M)	2	Yurtbasan	1	Ortaca	1
Yenrfo?a	1	Qardak	2 Seydiler	3	Igneada	4	Dinek	5	Kopruoren	2	Golmarmara	1	Ula	
Yatagan	1		Geyikgeli	2	Ortakdy	1 Qergiler	1			Qamhdere	3	§ahin	3	Vakfikebir	4	Yalinca	1	
Turgut	1	Kbsebucagi	2	Pamukova	1	Erf elek	4	Kabahaydar	3	Yuruk	2	Yomra	4	Muradiye	1
MU?(M)	1	Bolaman	3	Sapanca	1	Gerze	4	Payamli	3	Marmaraeref|lfsi2		TUNCELI(M)	2	Ozalp	1
Kiziagag	1	Gdlkoy	1	S6§OtlO	1	Yenikent	3	Yardimci	3	Murath	3	Qigekli	2	Dorutay	1
Mercimekkale	1	Gulyali	3	Tarakli	1	SarayduzO	1	Akgakale	4	Saray	4	Kocakog	2	Saray	1
Yaygm	1	GOrgentepe	2	SAMSUN(M)	2	TOrkeli	4	§ehitnusretbey	4	Beyazkdy	4	Sutluce	2	YALOVA(M)	1
Bulanik	1	Direkli	1	Qayirkent	1	Elaldi	4	Birecik	4	$arkoy	1	Qemi§gezek	2		
														Altinova	1
Erent epe	1	Ikizce	3	Taflan	3	SlVAS(M)	3	Ayran	3	MCireffe	1	Akgapinar	2		
KaraaQil	1	Devecik	2	Alagam	3	Bedirli	4	BogOrtlen	3	TOKAT(M)	1	Gedikler	2	Armutlu	1
Haskdy	1	YoQunoluk	2	Asarcik	1	Karagayir	2	Bozova	3	Qamlibel	2	Hozat	2	Qiftlikkdy	1
Korkut	1	KabadOz	3	Ayvacik	1	KarayOn	3	Kanliavgar	3	Gokdere	1	Qaglarca	2	Kilig	1
Malazgirt	1	Yokugdibi	2	Bafra	3	Kayadibi	4	Yaylak	2	Almus	1	Mazgirt	2	Qinarcik	1
Aktuzla	1	Kabatag	1	Bogazkaya	2	Akincilar	1	Ceylanpinar	4	Artova	2	Akpazar	2	Termal	1
Karahasan	1	К organ	1	Kolay	2	Aft i ny ay la	3	Halfeti	3	Ba$giftlik	1	Dankent	2	YOZGAT(M)	3
Nurettin	1	Kumru	2	Qargamba	2	Divrigi	3	Harran	3	Erbaa	1	Nazmrye	1	Musabeyli	3
Varto	1	Yukandamlali	1	Dikbiyik	2	Danigment	2	Hilvan	3	Doganyurt	1	BOyOkyurt	1	Osmanpaga	3
Qaylar	1	Mesudiye	1	Qinarfik	3	Gedikbagi	3	GolcOk	3	Karayaka	1	Dallibahge Ovacik	2	Akdagmadeni	3
Karakdy	1	Topgan	1	Havza	1	Mursal	3	Ovacik	3	Kozlu	1		1		
NEV§EHlR(M)	3	Yegilce	1	Qakiralan	1	Sincan	3	Siverek	2	Niksar	1	Karaoglan	1	Aydincrk	2
Kaymakfi	4	Pergembe	3	Kavak	1	Dogangar	1	Bucak	2	Qamigi	1	Ye§ilyazi	1	Bogazliyan	3
Acigol	4	Ulubey	2	Ladik	1	Gemerek	3	Qaylarbagi	2	Gdkgeli	1	Hertek	2	Yenipazar	3
Tatlann	3	Unye	3	§eyhli	1	Golova	1	Dagbagi	1	Pazar	1	Akdemir	2	Qandir	3
Avanos	3	Yegilkent	2	Ondokusmayis	3	GOrOn	4	Karacadag	2	Re§adiye	1	Dere	2	Qayiralan	3
Ozkonak	3	Tekkiraz	2	Sahpazan	2	Konakpinar	4	Karakegi	3	Bereketli	1	Pinarlar	2	Qekerek	3
Topakli	3	RlZE(M)	4	Tekkekoy	2	Yazyurdu	4	$ekerli	3	Sulusaray	3	POlumOr	1	Kadigehri	3
Derinkuyu	4	GOndogdu	4	Terme	3	Hafik	2	Surug	4	Turhal	1	Balpayam	1	Saraykent	3
GOIgehir	3	Ardegen	4	Bazlamag	2	Celalh	3	MOrgitpinar	4	Dokmetepe	1	Da^yolu	1	Sankaya	3
GOmugkent	3	Q a ml i hemgin	4	VezirkoprO	1	Imranli	1	Virangehir	3	Ye§ilyurt	3	Kirmizikdpru	1		
												Ogdam		Hasbek	3
Hacibektag	3	Qayeli	4	Bagpinar	1	Karacadren	1	Demirci	3	Zile	1		1	Sorgun	
Kozakli	3	BOyOkkdy	4	KoprObagi	1	Kangal	4	§IRNAK(M)	2	Boztepe	2	U§AK(M)	2		3
Karahasanh	3	Kaptanpaga	4	Mezraa	1	Alacahan	3	Kizilsu	2	Igdir	2	GCire	2	Eymir	3
UrgOp	3	Derepazan	4	Yakakent	3	Qetinkaya	4	Beytuggebap	1	TRABZON(M)	4	Banas	2	?efaatii	3
Nl6DE(M)	4	Findikli	4	SllRT(M)	1	Deliktag	4	Cizre	2	Qaglayan	4	E§me	1	Yenifakili	3
Gdfcuk	4	GCineysu	4	Aydinlar	1	Kavak	4	Dicle	2	Akgaabat	4	Karahalli	2	Yerkdy	2
Altunhisar	5	Hemgin	4	Baykan	1	Kugkayasi	4	GOglOkonak	2	Derecik	4	Sivasli	2	Salmanli	2
Bor	4	Ikizdere	4	Dilektepe	1	Koyulhisar	1	Findik	2	Arakli	4	Ulubey	2	ZONGULDAK(M)	2
Qukurkuyu	5	GOneyce	4	Eruh	1	Ortakent	1	idil	2	Dagba^i	4	VAN(M)	2	Beycuma	2
Kizilca	5	lyidere	4	Baggdze	2	Sugehri	1	Haberii	3	Arsin	4	Ergek	1	Kilimli	2
Kemerhisar	4	Kalkandere	4	Kurtalan	1	Gdkgekent	1	Oyali	3	Be$ikduzu	4	Timar	1	Kozlu	
Qamardi	4	Pazar	4	BaQIica	1	§arkigla	3	Silopi	2	Qar§iba§i	4	Bahgesaray	1		2
Qiftlik	4	SAKARYA(M)	1	Yanersu	1	Akgakigla	4	Uludere	1	Qaykara	4	Bagkale	2	Alapli	1
Kitreli	5	Kazimpaga	1	Pervari	1	Ortakdy	3	Ortabag	1	Uzungdl	4	Albayrak	2	Qaycuma	2
Ulukigla	4	Akyazi	1	Doganca	1	Ulag	4	TEKlRDAfi(M)	2	Demekpazan	4	Qavdiran	1	HisaronO	2
Qiftehan	4	Dokurcun	1	§irvan	1	Yildizeh	3	Banarti	2	Duzkoy	4	Qatak	1	Pergembe	2
ORDU(M)	3	Ferizli	1	Cevizlik	1	Qirgir	2	Barbaras	1	Hayrat	4	Narli	1	Saltukova	2
Uzunisa	3	Geyve	1	Ozpinar	1	DirekH	3	Inecik	2	Kdpruba§i	4	Edremit	2	Devrek	1
Akkug	1	Do^angay	1	SlNOP(M)	4	Yavu	3	Qerkezkoy	3	Magka	4	Erdg	1	Efjerci	1
Aybasti	1	Hendek	1	Kabali	4	' Zara	1	Qorlu	3	Esiro^lu	4	DeHgay	1		
														Eregli	2
Qamag	2	Karadere	1	Ayancik	4	Beypinan	3	Hayrabolu	3	Of	4	Kocapinar	1		
Qatalpinar	2	Karapurgek	1	Yemkonak	4	Bulucan	2	Dambaslar	3	SQrmene	4	Gevag	2	GOnegh	1
Qaybagi	2	Karasu	1	Boyabat	1	$erefiye	1	Susuzmusellim	3	KOgOkdere	4	Gurpinar	2	Ovberier	1
Fatsa	3	Kaynarca	1	Dikmen	3	§ANLIURFA(M) 3		Malkara	2	Sahpazan	4	GOzelsu	2	Ormanli *	1
Da&jOvezi	2	Kocaali	1	Duragan	1	Akzryaret	3	Balli	1	Tonya	4	Kirkgegit	1	Gokgebey	2