SZKOŁA JĘZYKA POLSKIEGO I KULTURY
SCHOOL OF POLISH LANQUAQE AND CULTURE
ECOLE DE LANGUE ET CMLISATION POLONAISES SCHULE FUR POLNISCHE SPRACHE UND KULTUR
UNIWERSYTET
WROCŁAWSKI
Z WROCŁAWIEM W TLE
ZADANIA TESTOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA CUDZOZIEMCÓW
POZIOM PODSTAWOWY, ŚREDNI I ZAAWANSOWANY
Anna Dąbrowska, Anna Burzyńska-Kamieniecka, Urszula Dobesz, Małgorzata Pasieka
BIBLIOTEKA Szkoły Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców Uniwersytet Wrocławski
Wrocław 2005
Z Wrocławiem w tle
Zadania testowe z języka polskiego dla cudzoziemców
Anna Dąbrowska, Anna Burzyńska-Kamieniecka, Urszula Dobesz, Małgorzata Pasieka
Wrocław 2005
Zdjęcia:
Stanisław Klimek
Andrzej Łobodziński
Maciej Szwed
Projekt graficzny:
Mikołaj Filipiuk
Opracowanie graficzne i skład:
Wojciech Łyczko
ISBN 83-7432-050-8
HI
© Anna Dąbrowska, Anna Burzyńska-Kamieniecka, Urszula Dobesz, Małgorzata Pasieka Wrocław 2005
Teksty nagrań na załączonej płycie CD pochodząz materiałów archiwalnych Polskiego Radia Wrocław.
Przy nagrywaniu swoich głosów użyczyli: Iwona Rudnik i Roman Baczyński
Realizacja nagrania: Krzysztof Znamirowski
Nagrania piosenek udostępnione na podstawie licencji nr 729/2004/ZAIKS
„Wszystkie prawa autorskie i prawa producenta do nagranych utworów zastrzeżone”
Wydawca:
Oficyna Wydawnicza ATUT - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe 50-010 Wrocław, Podwale 62
SPIS TREŚCI
Wstęp............................................................7
Poziom podstawowy...................................................
Zadania..............................................................
Część A. Rozumienie ze słuchu...
Część B. Poprawność gramatyczna Część C. Rozumienie tekstów.....
Część D. Pisanie................
Część E. Mówienie...............
Klucz.............................
11
13
13
16
21
27
30
32
Teksty nagrań...............................................................34
Poziom średni........................................................
Zadania...........................
Część A. Rozumienie ze słuchu...
Część B. Poprawność gramatyczna Część C. Rozumienie tekstów.....
Część D. Pisanie................
Część E. Mówienie...............
Klucz.............................
37
39
39
43
48
54
59
60
Teksty nagrań..............................................................62
Poziom zaawansowany..............................................
Zadania...........................
Część A. Rozumienie ze słuchu...
Część B. Poprawność gramatyczna
Część C. Rozumienie tekstów.....
Część D. Pisanie................
Część E. Mówienie...............
Klucz.............................
65
67
67
70
75
84
89
91
Teksty nagrań...............................................................93
Podziękowania
Zeszyt testów ukazał się dzięki życzliwości i finansowemu wsparciu wymienionych osób i instytucji: Uniwersytetu Wrocławskiego w osobie Rektora prof. dr. hab. Zdzisława Latajki, Urzędu Miejskiego we Wrocławiu w osobie Prezydenta Miasta dr. Rafała Dutkiewicza, Wydziału Kultury UM we Wrocławiu w osobie Dyrektora Jarosława Brody oraz Szkoły Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców Uniwersytetu Wrocławskiego.
Serdeczne podziękowania składamy też Stanisławowi Pelczarowi, Prezesowi Polskiego Radia Wrocław. Gorące podziękowania kierujemy również na ręce Redaktora Romana Baczyńskiego, który z ogromnym zaangażowaniem uczestniczył we wszystkich pracach związanych z przygotowaniem materiału dźwiękowego oraz Redaktor Krystyny Majewskiej za pomoc w wyborze materiałów.
7
_______WSTĘP________
W czerwcu 2004 roku po raz pierwszy w historii nauczania języka polskiego jako obcego odbył się państwowy egzamin z języka polskiego dla cudzoziemców. Istnieje więc oczywista potrzeba wydawania materiałów, które służyłyby przygotowywaniu się do tego egzaminu. Państwowa Komisja Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego opublikowała już zeszyty, podające podstawowe informacje dla lektorów oraz dla zdających egzaminy państwowe z języka polskiego jako obcego. Są to Standardy wymagań egzaminacyjnych oraz Przykładowy test dla poziomu podstawowego: PL-B1, Przykładowy test dla poziomu średnio zaawansowanego: PL-B2, Przykładowy test dla poziomu zaawansowanego: PL-C2, wydane przez Państwową Komisję Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego i Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu.
W lipcu 2004 roku Szkoła Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców Uniwersytetu Wrocławskiego obchodziła trzydziestolecie działalności. Poszukując sposobu upamiętnienia tej ważnej dla Szkoły i Uniwersytetu rocznicy uznałyśmy, że wydanie zadań testowych na wszystkie poziomy zaawansowania dobrze pokaże nasze zaangażowanie w promocję języka polskiego, kultury polskiej i Wrocławia.
Punktem odniesienia dla zawartych w naszym zeszycie zadań testowych są wspomniane już standardy wymagań egzaminacyjnych oraz opisy kompetencji językowej na poszczególne poziomy. Osoby przygotowujące się do egzaminu państwowego znajdą więc w tej publikacji typowe przykłady zadań testujących wszystkie sprawności, a ponadto informacje, które przybliżą im jedno z największych i najpiękniejszych polskich miast.
Wymagany w prezentowanych testach stopień znajomości gramatyki, leksyki czy też rozumienia tekstów pisanych i słyszanych oraz umiejętność napisania tekstu nie wykracza poza zakres wymagań certyfikacyjnych. Oznacza to, że osoby, które zechcą pracować z naszymi testami, mają szansę zaznajomić się z typami zadań, z jakimi mogą się spotkać podczas egzaminu państwowego. Nie wszystko jednak jest dokładnie zgodne z modelowym egzaminem: przy kolejnych częściach testu nie podałyśmy maksymalnego czasu trwania każdej z nich, pozostawiając to nauczycielom lub uczniom. Właściwy czas, w jakim należy wykonać odpowiednie części egzaminu, zainteresowani mogą znaleźć na odpowiednich stronach internetowych1.
1 www.buwiwm.edu.pl/certyfikacj a
8
Adresatem tak pomyślanego zbioru zadań są cudzoziemcy, poznający język polski na odpowiednich poziomach, mający w przyszłości zamiar zdawać egzamin państwowy z języka polskiego jako obcego, oraz inne osoby uczące się polszczyzny, niekoniecznie w celach egzaminacyjnych. Zasadniczo zakładamy, że praca z tym podręcznikiem odbywa się pod kierunkiem nauczyciela, jednak - dzięki umieszczeniu kluczy do ćwiczeń - możliwa jest również samodzielna praca uczących się.
Powstawaniu oddawanego do rąk Czytelników zbioru zadań przyświecały trzy cele: dydaktyczny, poznawczy i promocyjny. Cel dydaktyczny jest oczywisty i nie wymaga dodatkowych wyjaśnień. Wartość poznawczą wnoszą nie tylko teksty, ale również ćwiczenia gramatyczne. Zarówno jedne, jak i drugie pokazują Wrocław: jego historię i współczesność, żywe tradycje, przyniesione przez obecnych mieszkańców z innych miast, niektóre budynki i miejsca, osoby z tym miastem związane i ważne dla kultury lub nauki, które w jakiś sposób rozsławiły stolicę Dolnego Śląska. Cel poznawczy łączy się w sposób oczywisty z promocją Wrocławia. Zależało nam, by powstała książka do nauki języka polskiego, z której cudzoziemcy mogliby dowiedzieć się wielu rzeczy o tym pięknym i ciekawym mieście, a także zobaczyć je na fotografiach.
Książka zawiera trzy pełne testy na poziom: podstawowy, średni oraz zaawansowany. Każdy z nich składa się z pięciu części:
1.	Część A - teksty mówione (rozumienie ze słuchu).
2.	Część B - zadania gramatyczne (poprawność gramatyczna).
3.	Część C - krótsze i dłuższe teksty pisane (rozumienie tekstu pisanego).
4.	Część D - tematy, będące podstawą do napisania tekstu własnego uczącego się (pisanie).
5.	Część E - tematy i ilustracje będące podstawą do tworzenia własnych wypowiedzi ustnych (mówienie).
Oznaczenia poszczególnych części zgodne są z zasadami stosowanymi w państwowych egzaminach certyfikatowych.
Część A. Rozumienie ze słuchu
Przedstawione nagrania są oryginalnymi audycjami lub wywiadami radiowymi albo tekstami nagranymi przez profesjonalnych lektorów radiowych na podstawie przygotowanego scenariusza. Nagrania oryginalne charakteryzują się cechami występującymi w codziennej mowie Polaków, jak na przykład powtórzeniami, pauzami, niedoskonałościami konstrukcji składniowych itp. Widać to zwłaszcza w tak zwanych transkryptach, to jest zapisach tekstów mówionych, które nagrane są na płycie. Lektorzy mogą to wykorzystać do przedstawienia różnic między tekstem mówionym i pisanym, mogą też polecić przekształcenie wypowiedzeń nieco wykolejonych składniowo czy leksykalnie w poprawne pod każdym względem, czy też wykonywać ćwiczenia ze stylistyki praktycznej itp.
Wśród zaproponowanych ćwiczeń pojawiają się zadania typu prawda/nieprawda/brak informacji, których zwykle nie stosuje się do testowania rozumienia ze słuchu. Jednak w tym wypadku, ze wględu na możliwość wielokrotnego odsłuchania nagrań, wprowadzamy tego rodzaju ćwiczenia.
Cenną cechą nagrań jest to, że słychać w nich głosy znanych - nie tylko we Wrocławiu -mieszkańców naszego miasta. Między innymi jest fragment laudacji wygłoszonej przy nadawaniu doktoratu honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Tadeuszowi Różewiczowi - wrocławskiemu poecie - przez nieżyjącego już profesora Czesława Hemasa, wywiad z profesorem Janem Miodkiem, rozmowa z Hanną i Antonim Gucwińskimi, czy też z prezydentem Wrocławia Rafałem Dutkiewiczem. W pewnych wypadkach nawiązanie do osób, których wypowiedzi słyszymy, może stać się podstawą do omówienia zagadnień dotyczących współczesnej sytuacji kulturalnej i politycznej Polski (np. współczesna literatura, zmiany w języku polskim, podział administracyjny kraju).
9
Nagrane zostały też piosenki, do których ułożono specjalne zadania. Przedstawienie piosenek w zadaniach na rozumienie ze słuchu jest nowością, ponieważ w dotychczasowej praktyce tego nie stosowano. Teksty piosenek są, oczywiście, związane z tematyką wrocławską, a wykonują je znani piosenkarze i autorzy tekstów, jak na przykład Jan Kaczmarek ze znanego w Polsce kabaretu „Elita”.
Ćwiczenia na rozumienie ze słuchu to nie tylko wywiady, monologi i piosenki, ale również dopasowywanie podpisów do zdjęć przedstawiających fragmenty Wrocławia. Dzięki temu zaproponowane ćwiczenia ze słuchu są różnorodne, co stanowi ich duży walor dydaktyczny.
Część B. Poprawność gramatyczna
Ten dział nastawiony jest przede wszystkim na sprawdzanie znajomości gramatyki. Przedstawione w nim typy zadań są zgodne z ogólnie przyjętymi modelami. Zaznaczyć należy, że wśród zadań pojawił się niewystępujący do tej pory w certyfikatowych zadaniach testowych rodzaj zadania z lukami, w którym chodzi o uzupełnienie tekstu słowami lub wyrażeniami nie „z ramki”, lecz według własnego pomysłu wypełniającego test, który musi dobrać uzupełnienia tak, by powstał tekst spójny pod względem logicznym i formalnym (zadanie 2, III, str. 71). Również i w tych zadaniach nauczyciel znajdzie wiele materiału informacyjnego, który można twórczo rozwinąć. Np. w zadaniu na poziom średni pojawia się skrót MPK, który może być okazją do wprowadzenia innych skrótów przydatnych cudzoziemcowi mieszkającemu w Polsce.
Część C. Rozumienie tekstu pisanego
Przedstawione w tej części teksty pochodzą z prasy ogólnopolskiej i lokalnej, a także z wydawnictw poświęconych Wrocławiowi. Teksty te w ciekawy sposób opowiadają o Wrocławiu: historii uniwersytetu, rynku, o malowniczych postaciach znaczących w kulturze Wrocławia oraz Polski i nadających naszemu miastu kolorytu. Często są to osoby, z których wrocławianie są dumni, a należą do nich: poeta i satyryk Andrzej Waligórski, grafik Eugeniusz Get-Stankiewicz i założyciel Teatru Pantomimy Henryk Tomaszewski. Pojawiają się także informacje o znaczących instytucjach kulturalnych, jak na przykład o teatrze Pieśń Kozła czy fundacji WRO zajmującej się sztuką mediów oraz ważnym dla życia muzycznego Polski festiwalu „Wratislavia Cantans”. Czasem walor informacyjny tekstów o Wrocławiu i jego mieszkańcach zaważył na ich długości: nie jest ona traktowana rygorystycznie, niektóre są nieco krótsze, niż zalecane przez Opis poziomów..., inne zaś cokolwiek dłuższe.
Część D. Pisanie
Większość tematów prac pisemnych związana jest z tematyką wrocławską. Trzeba więc na przykład streścić informację o alpinistce Wandzie Rutkiewicz, czy też zmienić perspektywę nadawcy w tekście piosenki Romana Kołakowskiego. Czasem konieczne jest napisanie tekstu w oparciu o zamieszczone, różniące się od siebie, ilustracje. Rodzaje zadań proponowanych do sprawdzenia tej sprawności nie odbiegają w zasadniczy sposób od ogólnie przyjętych zasad.
Część E. Mówienie
Przygotowane przez autorki zestawy do ćwiczenia wypowiedzi ustnej zgodne są z zaleceniami Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego. Innowacją jest dodanie podpisów pod zdjęcia i inne ilustracje. Podpisy te pełnią przede wszystkim funkcję informacyjną - pokazują, jaki fragment miasta został przedstawiony.
Mamy nadzieję, że prezentowany zestaw testów stanie się pomocąw nauczaniu i sprawdzaniu kompetencji językowej, a także zachęci do bliższego poznania ważnego i ciekawego miasta, jakim jest bez wątpienia Wrocław.
POZIOM PODSTAWOWY
13
Poziom podstawowy
Część A. Rozumienie ze słuchu
Liczba punktów:....../40	p.
1. Proszę wysłuchać „Piosenki wrocławskiej” i uzupełnić brakujące słowa.
....../11 p. (11 x 1 p.)
Piosenka wrocławska muz.: J. Harald, sł.: K. Wnukowska śpiewa: M. Koterbska
Wieczór 0 zapada, już noc niedaleko, już.....................1	migocąna niebie.
Srebrzy się Odra,..............2 ma rzeka
i.......................3	z piosenką do ciebie.
Mkną po szynach...................4	tramwaje
przez wrocławskich ulic...................5.
Tu przechodnia........................6	witają
dzieci, kwiaty i......................7	dom.
Na przystankach nucą słowiki... Przez Sępolno, Zalesie i Krzyki niesie melodię wrocławski wiatr.
A kiedy...................8 fabryczne syreny
dzień dobry..................9 znów miastu,
	10	jak jaskier wykwitnie z zieleni, dziewczyna.11 przy pracy.
Na przystankach nucą słowiki... Przez Sępolno, Zalesie i Krzyki niesie melodię wrocławski wiatr.
14
2. Proszę wysłuchać fragmentu wypowiedzi Hanny i Antoniego Gucwińskich, którzy kierują wrocławskim zoo. Proszę zaznaczyć, czy poniższe zdania są prawdziwe [P], czy nieprawdziwe [N].
77,5 p. (5x 1,5 p.)
Przykład:
Państwo Gucwińscy opowiadają o pracownikach wrocławskiego zoo.
1.	Zwierzęta nie mają własnego systemu mowy.
2.	Zwierzęta porozumiewają się między sobą z wielu powodów.
3.	Język służy zwierzętom do prezentowania się sobie.
4.	Zwierzęta kontaktują się, aby ostrzegać się w sytuacjach niebezpiecznych.
5.	Zwierzęta nigdy nie informują się nawzajem o znalezionym pokarmie.
P/N
P/ P/
PI PI
PI
N N N N N
3. Proszę wysłuchać fragmentu rozmowy ze znanym wrocławskim językoznawcą - profesorem Janem Miodkiem i wybrać wypowiedź prawdziwą (P) lub nieprawdziwą (N).
77,5 p. (5x 1,5 p.)
Przykład:
Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu znajduje się przy ul. Karola Szajnochy. P/N
1.	Podczas studiów profesor chodził tylko do Biblioteki Uniwersyteckiej.
2.	Biblioteka Ossolińska była otwarta w sobotę do godz. 2000.
3.	W niedzielę były problemy ze znalezieniem miejsca w czytelni.
4.	Studenci profesora jeżdżą do rodziców w czwartek rano.
5.	W czasie studiów profesor jeździł do domu co tydzień.
P/N P/N P/N P/N P/N
4.	Proszę wysłuchać fragmentu relacji przewodnika i odpowiedzieć na podane niżej pytania.
78 p. (4 x 2 p.)
Przykład:
O którym budynku we Wrocławiu opowiada przewodnik?
O ratuszu.
1.	Przykładem jakiego stylu w architekturze jest wrocławski ratusz?
2.	W którym roku rozpoczęła się budowa ratusza?
3.	Gdzie spotykali się wrocławscy mieszczanie?
4.	W jaki sposób przede wszystkim wykorzystywano Salę Mieszczańską?
15
fot. M. Szwed
5. Proszę wysłuchać opisu trzech znanych wrocławskich pomników, a następnie dopasować numery tekstów do przedstawionych niżej zdjęć.
...../6 p. (3 x 2 p.)
Powodzianka (projekt: S. Wysocki) tekst nr...
Poziom podstawowy
Część B. Poprawność gramatyczna
Liczba punktów:....../40	p.
1. Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
Wyrażenia do wyboru znajdują się pod tekstem.
...../2,5 p. (10x0,25 p.)
Przykład:
Święta Jadwiga to żona 0 Henryka I Brodatego i matka 0 Henryka II Pobożnego.
Pochodziła z Bawarii....................................1	Andechs-Meranien. W 1202 r.
ufundowała klasztor w............................2	blisko ........................3
Trzebnicy. Jej działalność pomagała.........................4	osadnictwa niemieckiego
na Śląsku oraz kontaktom...........................................................5
w Niemczech - co widoczne jest w sztuce śląskiej..................................6.
Chociaż.................................................7	Jadwiga zamieszkała na stałe
	8,	nieraz starała się wpływać na surowe prawo. Już za życia była.9. Zmarła w 1243 r., a jej
grób w Trzebnicy stał się dla wielu chrześcijan miejscem.........................10.
0. żona i matka, żoną i matką, żony i matki
1.	ze znanąrodziną, w znanej rodzinie, ze znanej rodziny
2.	leżącej, leżącym, leżąca
3.	Wrocławiowi, Wrocławiu, Wrocławia
4.	rozwoju, rozwoj owi, rozwój
5.	z centrami kulturotwórczymi, w centrach kulturotwórczych, z centrów kulturotwórczych
6.	tamtym okresie, tamtego okresu, tamtemu okresowi
7.	w później szym okresie życia, na później szym okresie życia, później szego okresu życia
8.	do trzebnickiego klasztoru, w trzebnickim klasztorze, w trzebnicki klasztor
9.	wielkiego autorytetu, z wielkim autorytetem, wielkim autorytetem
10.	do spotkań, spotkań, spotkaniach
17
2. Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
....../10 p. (20 x 0,5 p.)
Przykład:
Panorama Racławicka to • obraz Oa (obraz) o wymiarach ob (wymiar, l.mn.) 120 x 15 m, ważący 3,5 t.
Obraz ten pokazuje....................1 (bitwa) pod Racławicami, którą wojska polskie pod
wodzą Tadeusza Kościuszki wygrały w 1794 ........2	(rok) z........3	.................4
(armia rosyjska)..................5.......................6	(główny autor, l.mn.) malowidła to Jan Styka i Wojciech Kossak. Obraz powstał też jednak przy.....................7
(współpraca) wielu.............8	................9 (inny malarz, l.mn.). Panoramę Racławicką namalowano na Powszechną Wystawę Krajową we....................10 (Lwów) w 1894 r.
Podczas .............11	(wojna) została uszkodzona przez 	12	(bombardowanie, l.mn.). Wtedy znalazła się w jednym z.................................13.14
(lwowski kościół, l.mn.). W 1946 r. wróciła do..............15 (Polska) i przekazano ją do
.................16 (Wrocław). W 1985 r. po.................17...18 (długoletnia konserwacja) pokazano Panoramę 	19	(publiczność) w specjalnie do tego celu wybudowanej ..................................20	(rotunda).
3. Proszę podkreślić odpowiedni wyraz.
....../5 (10x0,5p.)
Przykład:
Tu mieszka pan Nowicki, (którego, jakiego, jego) syn jest ze mną w jednej klasie.
We Wrocławiu mieszkają przyjaciele moich rodziców. Odwiedziłem (oni, nich, ich)1 po raz pierwszy dwa lata temu, kiedy mieszkali jeszcze w (ich, swoim, którym)2 starym mieszkaniu na Nowym Dworze. Chociaż (to, ta, te)3 dzielnica betonowych bloków nigdy im się specjalnie nie podobała, długo nie mogli zrezygnować z mieszkania w (jej, niej, nią)4. Ostatecznie mieli dużo szczęścia, bo udało (nim, im, mu)5 się kupić szeregowy domek na Biskupinie - (jednej, jedną, jedynym)6 z najładniejszych dzielnic miasta. Dom, (jaki, który, czyj)7 kupili, był trochę zaniedbany, ale znajdował się blisko nadodrzańskiej łąki, na (jaką, którą nią)8 mogli codziennie chodzić z psem. Byłem u (ich, nich, których)9 ostatnio i naprawdę nie rozumiem, z (którego, czyjego, jakiego)10 powodu tak długo czekali z tą decyzją.
18
4. Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
....15 p. (10x0,5p.)
Przykład:
Droga Aniu!
Serdecznie dziękuje 0 (dziękować/podziękować) za pozdrowienia z Zakopanego.
......................'(cieszyć się/ucieszyć się), że miałaś udane wakacje. Ja wczoraj ......................2 (wracać/wrócić) z Wrocławia, gdzie od roku.3 (mieszkać/zamieszkać) mój kuzyn Jacek, którego......................4	(poznawać/poznać)
u mnie przed miesiącem. Całymi dniami.........................5 (chodzić/pójść) po mieście. Nareszcie..............................................6	(zwiedzać/zwiedzić) Aulę Leopoldyńską - nigdy nie
..................7	(widzieć/zobaczyć) piękniejszej sali barokowej! Jeśli.8 (odwiedzać/odwiedzić) kiedyś Wrocław, musisz ją koniecznie..................9	(oglądać/
obejrzeć). W przyszłym miesiącu....................10 (próbować/spróbować) razem z Pio-
trem odwiedzić Was w któryś weekend. Serdecznie pozdrawiam Urszula
5. Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
...Z5 p. (5 x 1 p.)
Przykład:
Zawsze zostaję w pracy najdłużej Oa, ale dzisiaj nie mogę, ponieważ przyjeżdża mój najlepszy Ob przyjaciel, (długi/długo; dobry/dobrze)
A:	Czy wiesz, która z rzek płynących przez Wrocław jest...................'?	(krótki/krótko)
B:	Nie, ale wiem, która jest.............................2 - oczywiście Odra, (długi/długo)
A:	A jak nazywa się.............................3	budynek we Wrocławiu? (wysoki/wysoko)
B:	Poltegor. Czytałem, że stamtąd.......................4	widać całe miasto, (dobry/dobrze)
A: Nie jestem pewien, ale chyba...........................5 widok na Stare Miasto jest z wieży
kościoła św. Elżbiety, (piękny/pięknie)
19
6. Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
...../2,5 p. (5 x 0,5 p.)
Przykład:
Wrocław to miasto leżące b °.
0. a) przy Odrze; b) nad Odrą; c) w Odrze;
Wrocław leży...................................1	dawnych ważnych dróg handlowych.
Podobna odległość dzieli Wrocław..........................................* 1 2.
Niedaleko jest też stąd...............3.	A....................................4
samochodem trzeba jechać nieco ponad dwie godziny........................5	jest już
dużo dalej i trudno się tam wybrać na jednodniową wycieczkę.
1. a) na skrzyżowaniu;
b) w skrzyżowaniu;
c) między skrzyżowaniem;
2. a) od Warszawy, Pragi i Berlina;
b) między Warszawą, Berlinem i Pragą;
c) z Warszawy, Pragi i Berlina;
3. a) na góry;
b) w góry;
c) w górach;
4. a) w pobliskie Karkonosze;
b)	w pobliskich Karkonoszach;
c)	na pobliskie Karkonosze;
5. a) nad morzem; b) w morzu;
c) nad morze;
7.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
..../5 p. (5 x 1 p.)
Przykład:
Zapytaj kogoś o drogę, (pytać/zapytać)
Nie kupuj planu miasta, (kupować/kupić)
Alicja wybiera się na wycieczkę do Wrocławia. Wojtek, który tam mieszka, udzielił jej w liście kilku rad.
1...................... jutro jak najwcześniej, bo w mieście jest dużo do zwiedzania, (przy-
j eżdżać/przyj echać)
2.....................bilet całodzienny, bo będzie taniej, (kupować/kupić)
3. Nie.....................wszystkich	muzeów, bo będziesz zbyt zmęczona, (oglądać/obej-
rzeć)
4......................wcześniej, o której można zwiedzać katedrę, (sprawdzać/sprawdzić)
5.....................wcześniej bilet do Panoramy Racławickiej, (zamawiać/zamówić)
20
8.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
....../2,5 p. (5 x 0,5 p.)
Przykład:
W sobotę będzie na pewno ładna pogoda i pojedziemy0 w góry. Gdyby w sobotę była ładna pogoda, pojechalibyśmy w góry
W weekend pojedziemy do Wrocławia i będziemy chodzić1 po mieście, zjemy2 obiad w restauracji, a wieczorem nasze dzieci pójdą3 do kina, ja zostanę4 w hotelu z książką, a mój mąż odwiedzi5 swojego wujka.
Gdybyśmy w weekend pojechali do Wrocławia,...................................................1
po mieście,...........................................2	obiad w restauracji, a wieczorem nasze
dzieci.......................................3	do kina, ja..................................4
w hotelu z książką, a mój mąż...........................................5	swojego wujka.
9.	Proszę przekształcić podane zdania na konstrukcje negatywne zgodnie z podanym przykładem.
.....12,5 p. (5 x 0,5 p.)
Przykład:
On ma na imię Karol.
On nie ma na imię Karol.
1.	W hotelu „Wrocław” pracuje ktoś z mojej rodziny.
2.	Mam zamiar zamieszkać na ulicy Świdnickiej.
3.	Podobają mi się te stare domy z ulicy Traugutta.
4.	Kup na dzisiaj bilet do Teatru Polskiego!
5.	Jagna jest dzisiaj w Muzeum Poczty.
21
Poziom podstawowy
Część C. Rozumienie tekstów
Liczba punktów:....../40	p.
1.	Proszę uzupełnić tekst wyrazami podanymi w ramce zgodnie z podanym przykładem.
....../8 p.
proeuropejskim, miast, trudnych, cudzoziemcami, gratulacje, mieście, wiosnę, opinią, dniach
Miasto
Mówi się, że Wrocław jest najbardziej proeuropejskim0 wśród polskich..............
Nie wiem, czy przeprowadzono w tej sprawie jakieś badania, ale mieszkańcy chętnie godzą się z tą...........2.	Może to bliskość dwóch granic, częstsze kontakty z.............3,
charakter ludzi przybyłych z różnych stron świata i stopionych w jeden organizm?
Wrocław zawsze był trochę inny. Ze swoimi niezwykłymi teatrami: „Laboratorium” Jerzego Grotowskiego i Pantomimą, założoną przez Henryka Tomaszewskiego, z młodością swoich uczelni, z odwagą i umiejętnością zachowania twarzy w...................4	momentach,
takich jak ospa, powódź czy strajki w latach osiemdziesiątych. Ze swoją szaloną zielenią na ..................5 i szalonymi pomysłami na promocję miasta w świecie...
Pierwszego maja 2004 r., w dniu naszego wejścia do Unii Europejskiej, powiało w...6
dwunastoma gwiazdami i rozgadały się wszystkie telefony. Ludzie dzwonili do siebie od samego rana, składali sobie..............7, cieszyli się. Spotykali się na ulicy, przystawali, w rozmo-
wach szumiało Europą, umawiali się na spotkania w rynku. W przełomowych ważnych ..................8 zawsze chcę być we Wrocławiu, bo tu przeżywam je, jak należy.
(Na podstawie: Ewa Szumańska „Miasto”, „Tygodnik Powszechny”, 23.05.2004)
22
2.	Proszę dobrać pytania podane na końcu zadania tak, aby pasowały do odpowiedzi udzielonych przez Wojciecha Dzieduszyckiego.
...../8 p. (8 x 1 p.)
Wczoraj Wojciech Dzieduszycki mógł obejrzeć „Toscę” przygotowaną przez Operę Dolnośląską specjalnie dla niego z okazji urodzin.
Przykład:
0. Czy Wrocław pamiętał o Pańskich urodzinach?
Tak, od samego rana dzwonią telefony.
1..................................................................................
Doskonale. Jestem bardzo wdzięczny operze za spektakl.
2.........................................................................
Chciałbym, aby w Parku Południowym stanął pomnik Fryderyka Chopina. Jest już piękny projekt. Prace są już bardzo zaawansowane i we wrześniu będziemy chyba cieszyć się nowym pomnikiem w mieście. Byłoby to spełnienie moich wieloletnich marzeń.
3.........................................................................
Oczywiście. Wrocław to najpiękniejsze miasto w Polsce. Choć urodziłem się pod Lwowem i w tym mieście spędziłem młodość, to od 50 lat mieszkam we Wrocławiu i kocham to miasto.
4..................................................................................
Nigdy. Czuję się mocno związany z przepięknym Wrocławiem i jego mieszkańcami.
5..................................................................................
Bardzo rzadko. Ale ciągle lubię śpiewać.
6..................................................................................
Sympatia i szacunek dla drugiego człowieka. Staram się też zawsze wszystko robić najlepiej jak potrafię.
7..................................................................................
Ach, są bardzo mili. Może dlatego, że mój ogród jest piękny o każdej porze roku. A może dlatego, że w moim domu jest zawsze pozytywna atmosfera. Nie lubię narzekać, wolę rozmawiać o sztuce, muzyce i poezji.
8..................................................................................
W Ameryce przyszedł na nasz koncert poeta Czesław Miłosz. W Londynie nasze występy oglądał generał Władysław Anders. A w Polsce dzięki naszym występom polubiliśmy się z pisarzem Jarosławem Iwaszkiewiczem.
Jeszcze przed II wojną światową poznałem wielkiego pianistę Ignacego Paderewskiego.
0. Czy Wrocław pamiętał o Pańskich urodzinach?
A.	Czy czuje się Pan wrocławianinem?
B.	Jak Pan się czuje dzień przed 90. urodzinami?
C.	Przyjaciele i goście odwiedzający Pana we wrocławskiej dzielnicy Krzyki nazywają Pana dom „Niezwykłą wyspą”. Dlaczego?
D.	Występował Pan ze swoim kabaretem w wielu miejscach w Polsce i na świecie. Czy miał Pan okazję poznać znanych i sławnych Polaków?
E.	O jakim prezencie jeszcze Pan marzy?
23
F.	Co jest dla Pana najważniejsze w życiu?
G.	W młodości występował Pan jako śpiewak operowy. Czy jeszcze Pan śpiewa publicznie?
H.	Czy myślał Pan kiedyś o tym, aby przeprowadzić się do Warszawy lub Krakowa?
(Na podstawie: „Gazeta Wrocławska”, 5.06.2002 oraz „Miesiące mojego życia. Z Wojciechem hr. Dzieduszyckim rozmawia Anna Haimowa”, Wrocław 1999, Wyd. Co jest grane?)
3.	Proszę połączyć we właściwy sposób pytania z kolumny A i odpowiedzi z kolumny B zgodnie z podanym przykładem.
...../5 p. (5 x 1 p.)
Przykład:
0. Jaka jest powierzchnia Wrocławia i liczba ludności? Które miejsce pod względem wielkości zajmuje nasze miasto?
a) Wrocław w swych granicach administracyjnych zajmuje powierzchnię prawie 300 km2, co daje mu piąte miejsce w Polsce po Warszawie, Krakowie, Szczecinie i Łodzi.
1.	Czy Dąbrówka, żona Mieszka I, była we Wrocławiu i czy tu spotkała się ze swoim przyszłym mężem, który mieszkał w Gnieźnie?
2.	Gdzie i kiedy we Wrocławiu powstały pierwsze szkoły?
3.	Dlaczego w 1404 r. król Polski Jagiełło spotkał się z królem Czech Wacławem IV?
4.	Czy Anioł Ślązak był Ślązakiem? Jakie są jego związki z Wrocławiem?
5.	Kiedy i gdzie zorganizowano po raz pierwszy wrocławskie Święto Kwiatów? W jakim terminie obchodzi się to święto?
b)	Tu urodził się ten poeta, po łacinie nazywany Angelusem Silesiusem, a po polsku Aniołem Ślązakiem.
Jego ojciec Stanisław pochodził z Krakowa i razem z rodziną przeniósł się w 1624 r. na Śląsk, do Wrocławia.
c)	Chyba tak, ale naprawdę nie wiadomo. Najkrótsza droga z Pragi (w której mieszkała) do Gniezna prowadziła przez Wrocław. Więc może spotkali się właśnie we Wrocławiu.
d)	To radosne święto odbyło się po raz pierwszy w kamienicy u zbiegu ulicy Świdnickiej i Podwala w 1961 r.
Dzisiaj obchodzi się je w dniu patrona miasta św. Jana Chrzciciela, czyli 24 czerwca.
e)	W XII wieku w najstarszej części miasta na Ostrowie Tumskim, a w XIII wieku również przy kościołach młodzież mogła już się uczyć.
f)	Król czeski prosił króla polskiego o pomoc wojskową.
Oa, 1...,2...,3....,4...,5
24
4.	Proszę przeczytać tekst, a następnie zakreślić poprawną odpowiedź.
....../9 p. (9 x 1 p.)
We Wrocławiu znajduje się wiele miejsc upamiętniających miasto Lwów. W rynku na placu Gołębim jest kawiarnia i restauracja nosząca nazwę „Karczma Lwowska”. Wystrój sal, muzyka i potrawy znajdujące się w karcie dań nawiązują do klimatu dawnego Lwowa. Na pierwszym piętrze zabytkowej kamienicy mieści się restauracja „Lwowska”, a na parterze kawiarnia „Lwowska”. W restauracji gościom serwuje się różne dania kuchni lwowskiej. Pieczeń cielęcą w sosie miodowo-cytrynowym według receptury Wojciecha Dzieduszyckiego pochodzącego z okolic Lwowa, pieczeń po Iwowsku, golonkę z grochem i kapustą i wiele innych lwowskich smakołyków. W restauracji koncertują często artyści ze Lwowa, przypominając wielu wrocławianom starszego pokolenia ich rodzinne miasto. Kiedy skończyła się II wojna światowa i zmieniły się granice Polski, mieszkańcy Lwowa musieli zostawić swoje miasto. Dlatego Lwów jest dla dzisiejszych wrocławian miastem wyjątkowym. Ze Lwowa pochodzili w większości profesorowie uniwersytetu, którzy tworzyli atmosferę miasta. Ze Lwowa pochodzili też tramwajarze, restauratorzy, piekarze i fryzjerzy, z którymi wrocławianie stykali się najczęściej. Lwowiacy przyjeżdżali do Wrocławia po zakończeniu II wojny światowej najczęściej w zorganizowanych grupach i trzymali się razem. Chętnie podkreślali swoje pochodzenie i dlatego wiele powstających firm dostawało w nazwie przymiotnik „lwowski”, który przyciągał klientów z rodzinnych stron właściciela. Już w lipcu 1945 roku przy ulicy Rydygiera została otwarta restauracja „Lwowskie piekiełko”. Do tańca grała niemiecka orkiestra, a piwa dostarczał już uruchomiony „Browar Piastowski”. Popularny był także „Bar Lwowski”, ale ukochanym miejscem przybyłych ze Lwowa, nowych mieszkańców Wrocławia był bar „U Fonsia”. W nieistniejącym już dzisiaj barze jadali profesorowie z uniwersytetu, dziennikarze, artyści i wszyscy, którzy tęsknili za Lwowem. Przychodzili nie tylko zjeść, ale lubili tam posiedzieć, powspominać lub choćby tylko posłuchać lwowskiego akcentu.
Restauracja nosząca nazwę „Karczma Lwowska” stara się przypominać wielu wrocławianom smaki zapamiętane w dzieciństwie.
(Na podstawie: Beata Maciejewska „Nie majak Lwów” „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 6.12.2002)
25
Przykład:
0) Wyrażenie „upamiętniających miasto Lwów” oznacza w zdaniu:
a)	zachowanych w pamięci i we wspomnieniach
b)	opisanych w pamiętnikach
c)	przypominających o Lwowie, wspominających Lwów
1.	„Wystrój sal” to:
a)	cały wygląd sali - meble, obrazy, elementy dekoracyjne
b)	elementy architektury w sali
c)	kolor ścian
2.	„Zabytkowa kamienica” to:
a)	dom z kamieni
b)	duży, dawno temu zbudowany dom, mający wartość historyczną
c)	stary, zniszczony dom
3.	Zdanie „gościom serwuje się różne dania kuchni lwowskiej” oznacza:
a)	w tej restauracji można zjeść dania kuchni lwowskiej
b)	podaj e się gościom lwowskie przepisy kulinarne
c)	podaj e się wyłącznie dania przygotowane przez lwowskich kucharzy
4.	Wyrażenie „według receptury Wojciecha Dzieduszyckiego” oznacza, że:
a)	Wojciech Dzieduszycki przepisał receptę
b)	Wojciech Dzieduszycki przygotowuje pieczeń w restauracji
c)	pieczeń cielęca jest przygotowywana na podstawie przepisu Wojciecha Dzieduszyckiego
5.	Mieszkańcy Lwowa przyjechali do Wrocławia z własnej woli, tak nie
6.	Przeciętny wrocławianin częściej kontaktował się z profesorami uniwersyteckimi niż z przedstawicielami innych zawodów, tak	nie
7.	Przymiotnik „lwowski” był często reklamą firmy, tak	nie
8.	W „Browarze Piastowskim” spotykali się mieszkańcy Wrocławia i tańczyli, tak	nie
9.	Nowi wrocławianie mieli już w 1945 roku swoje ulubione miejsca spotkań, tak	nie
26
5 A. Proszę uporządkować podane akapity tak, aby powstała spójna i logiczna odpowiedź na pytanie zadane współwłaścicielowi restauracji „Lwowskiej” we Wrocławiu.
......15 p. (5 x 1 p.)
Przykład B -1
Dlaczego otworzył Pan we Wrocławiu restaurację z kuchnią lwowską?
A-.... Na stole stały pasztety, pieczenie, schaby, szynki i kiełbasy. Wspominam to jako...
B - 1 Po pierwsze lubię dobrze zjeść i kocham polską kuchnię. W moim rodzinnym domu gotowały babcie, ciotki oraz mama i dlatego każde...
C -... otworzyć restaurację z podobną, tradycyjną kuchnią. Poza tym moja rodzina pocho-
dzi ze Lwowa i chciałem przypomnieć wrocławianom lwowskie potrawy.
D -... magiczne chwile dzieciństwa. Ten stół łączył nas...
E -... spotkanie rodzinne odbywało się przy stole z polskim, tradycyjnym jedzeniem.
F -... nie tylko podczas ważnych świąt, ale też w zwykłe szare dni Polski lat 70. i 80.
Dlatego postanowiłem...
5 B. Proszę uporządkować podane akapity tak, aby powstał spójny i logiczny przepis kulinarny.
......15 p. (5 x 1 p.)
Przykład C -1
A -... Mięso umyć, natrzeć i posypać przyprawami i włożyć na godzinę do lodówki.
B -... Podawać z kluskami, zieloną sałatą ze śmietaną i obowiązkowo z miłym uśmiechem.
C - 1 Składniki: 1 kg cielęciny bez kości, 5 dekagramów migdałów, 10 dekagramów naturalnego miodu, pół szklanki soku cytrynowego, sól i pieprz do smaku, tłuszcz do smażenia.
D -    Miękkie mięso wyjąć, pokroić, ułożyć ładnie na półmisku i polać sosem.
E-.... Mięso włożyć do piekarnika i piec około 1,5 godziny. W czasie pieczenia polewać
mięso miodem wymieszanym z sokiem cytrynowym.
F -... Migdały zalać gorącą wodą i obrać ze skórki, a następnie naszpikować nimi wyjęte
z lodówki mięso.
27
Poziom podstawowy
Część D. Pisanie
Liczba punktów:....../40	p.
Proszę wybrać jeden z zestawów i wykonać oba polecenia (a i b).
Zestaw 1
a.	Proszę opisać osobę pokazaną na zdjęciu. Co można powiedzieć o jej charakterze i upodobaniach? (170 słów)
b.	Jest Pani/Pan we Wrocławiu. Proszę napisać życzenia imieninowe do swojego przyjaciela, który mieszka w Gdańsku. (30 słów)
fot. A. Łobodziński
Zestaw 2
a.	Co jest dla Pani/Pana ważniejsze - parkingi czy ścieżki rowerowe? Proszę napisać tekst argumentacyjny. (170 słów)
b.	We wrocławskim kinie dworcowym zostawiła Pani/zostawił Pan ulubiony parasol. Proszę napisać ogłoszenie z prośbą o jego zwrot. W ogłoszeniu proszę opisać parasol. (30 słów)
28
Zestaw 3
a.	Proszę - w formie listu do kolegi lub koleżanki - napisać relację z pobytu we Wrocławiu. (170 słów)
b.	Organizuje Pani/Pan spotkanie prezydenta miasta z cudzoziemcami, którzy studiują we
Wrocławiu. Proszę napisać informację o tym spotkaniu. (30 słów)
Oceniane będą:
-	wykonanie zadania (treść, długość, forma, kompozycja)	 /8	p.
-	poprawność gramatyczna	 /8	p.
-	słownictwo	 /8	p.
-	styl	 /8	p.
-	ortografia i interpunkcja	 /8	p.
29
30
Poziom podstawowy
Część E. Mówienie
Liczba punktów:...../40 p.
1. Proszę opisać sytuację na zdjęciu.
Bal uczestników Letniego Kursu Języka Polskiego i Kultury we Wrocławiu
2. Moje ulubione miejsce w Polsce, (monolog)
31
3. Stoi Pani/Pan przy ratuszu. Ktoś pyta Panią/Pana, jak dojść na Ostrów Tumski i jak dojechać do Ogrodu Japońskiego. Proszę udzielić informacji, korzystając z załączonej mapki.
Klucz
Poziom podstawowy
Część A
Rozumienie ze słuchu
Zadanie 1
1 - gwiazdy, 2 — najmilsza, 3 - płynie, 4 - niebieskie, 5 - sto, 6 - uśmiechem, 7 - każdy,
8 - rankiem, 9 - powiedzą, 10 - słonko, 11 - zaśpiewa
Zadanie 2
1 - N, 2 - P, 3 - P, 4 - P, 5 - N
Zadanie 3
1 - N, 2 - P, 3 - P, 4 - N, 5 - N
Zadanie 4
1 - gotyckiego / gotyku, 2 - (około) 1275 roku, 3 - w Sali Mieszczańskiej,
4 - jako halę targową
Zadanie 5
Szermierz - tekst nr 3
Powodzianka - tekst nr 1
A. Fredro - tekst nr 2
Część B
Poprawność gramatyczna
Zadanie 1
1 - ze znanej rodziny, 2 - leżącej, 3 - Wrocławia, 4 - rozwojowi, 5 - z centrami kulturotwórczymi, 6 - tamtego okresu, 7 - w późniejszym okresie życia, 8 - w trzebnickim klasztorze, 9 - wielkim autorytetem, 10 - spotkań
Zadanie 2
1 - bitwę, 2 - roku, 3 - armią, 4 - rosyjską, 5 - główni, 6 - autorzy, 7 - współpracy,
8 - innych, 9 - malarzy, 10 - Lwowie, 11 - wojny, 12 - bombardowania, 13 - lwowskich, 14 - kościołów, 15 - Polski, 16 - Wrocławia, 17 - długoletniej, 18 - konserwacji, 19 - publiczności, 20 - rotundzie
Zadanie 3
1 - ich, 2 - swoim, 3 - ta, 4 - niej, 5 - im, 6 - jednej, 7 - który, 8 - którą, 9 - nich,
10 - jakiego
Zadanie 4
1 - Cieszę się / Ucieszyłam się, 2 - wróciłam, 3 - mieszka, 4 - poznałaś, 5 - chodziliśmy / chodziłam, 6 - zwiedziłam, 7 - widziałam, 8 - odwiedzisz, 9 - obejrzeć, 10 - spróbujemy
Zadanie 5
1 - najkrótsza, 2 - najdłuższa, 3 - najwyższy, 4 - najlepiej, 5 - najpiękniejszy
Zadanie 6
1-a, 2-a, 3-b, 4 -a, 5-c
33
Zadanie 7
1	- Przyjedź, 2 - Kup, 3 - oglądaj, 4 - Sprawdź, 5 - zamów
Zadanie 8
1	- chodzilibyśmy, 2 - zjedlibyśmy, 3 - poszłyby, 4 - zostałabym, 5 - odwiedziłby
Zadanie 9.
1	- W hotelu „Wrocław” nie pracuje nikt z mojej rodziny.
2	- Nie mam zamiaru zamieszkać na ulicy Świdnickiej.
3	- Nie podobają mi się te stare domy z ulicy Traugutta.
4	- Nie kupuj na dzisiaj biletu do Teatru Polskiego!
5	- Jagny nie ma dzisiaj w Muzeum Poczty.
Część C
Rozumienie tekstów
Zadanie 1
1 - miast, 2 - opinią, 3 - cudzoziemcami, 4 - trudnych, 5 - wiosnę, 6 - mieście,
7 - gratulacje, 8 - dniach
Zadanie 2
1 - B, 2 - E, 3 - A, 4 - H, 5 - G, 6 - F, 7 - C, 8 - D
Zadanie 3
1-c, 2-e, 3-f, 4-b, 5-d
Zadanie 4
1 - a, 2 - b, 3 - a, 4 - c, 5 - nie, 6 - nie, 7 - tak, 8 - nie, 9 - tak
Zadanie 5A
E-2, A-3, D-4, F-5, C-6
Zadanie 5B
A-2, F-3, E-4, D-5, B-6
34
Teksty nagrań
Poziom podstawowy
Zadanie 1
Piosenka wrocławska
Wieczór zapada, już noc niedaleko, już gwiazdy migocą na niebie.
Srebrzy się Odra, najmilsza ma rzeka i płynie z piosenką do ciebie.
Mkną po szynach niebieskie tramwaje przez wrocławskich ulic sto.
Tu przechodnia uśmiechem witają dzieci, kwiaty i każdy dom.
Na przystankach nucą słowiki... Przez Sępolno, Zalesie i Krzyki niesie melodię wrocławski wiatr.
A kiedy rankiem fabryczne syreny dzień dobry powiedzą znów miastu, słonko jak jaskier wykwitnie z zieleni, dziewczyna zaśpiewa przy pracy.
Na przystankach nucą słowiki...
Przez Sępolno, Zalesie i Krzyki niesie melodię wrocławski wiatr.
Zadanie 2
Podejrzewamy wszystkie zwierzęta, które znamy i te, których nie znamy, że istnieje pewien system ich własnej mowy. Oczywiście, że istnieje, no bo jak inaczej wyobrazić sobie ten wspaniały porządek, który na każdym kroku w świecie zwierząt jest do zauważenia.
Zwierzęta porozumiewają się pomiędzy sobą w przeróżnych celach. Pierwszym celem jest wzajemne przedstawienie się sobie. My jako ludzie bez problemów się rozpoznajemy, tymczasem u zwierząt od razu w pierwszym momencie spotkania trzeba wiedzieć, kto jest kto. Poza tym porozumiewają się po to, żeby ostrzegać się o niebezpieczeństwie, o znalezieniu pokarmu, przekazują przeróżne informacje, które są im potrzebne.
(...)
35
Zadanie 3
- Ja oczywiście pana profesora chciałam zapytać, ile godzin pan przesiedział w bibliotece uniwersyteckiej w czasie studiów? Można by policzyć?
- Pani redaktor, to jest trudno policzyć. No wiadomo, że studia polonistyczne to są studia, w których trzeba się nasiedzieć i ja rzeczywiście w tych dwóch bibliotekach, czyli w tej i w Ossolińskiej, no, przesiedziałem tych roboczogodzin co niemiara.
- Czytelnie, obie biblioteki były czynne do godziny 20 w sobotę i były czynne również w niedzielę. I w niedzielę było właściwie najtrudniej znaleźć miejsce, bo się wtedy różne zaległości lekturowe nadrabiało. I dlatego ludzie mojego pokolenia są tak niesamowicie przywiązani do obu tych placówek we Wrocławiu, zarówno Ossolińskiej, jak i tej Biblioteki Uniwersyteckiej przy ulicy Szajnochy.
- A dzisiaj studenci pana profesora tu siedzą, tak?
- Obawiam się, że nie siedzą tak, jak myśmy siedzieli. No, oni już w czwartek po południu z plecaczkami, ja ich widzę przecież na korytarzach i do mamy i do taty, do Świdnicy, do Jeleniej Góry. Myśmy jeździli do domu raz na miesiąc, raz na dwa, oni jeżdżą co tydzień, prawda,w związku z tym życie studenckie, i biblioteczne zarazem, pod koniec tygodnia zamiera.
Zadanie 4
Powinnam rozpocząć wędrówkę naszą od tego, aby powiedzieć, że ratusz nasz jest najpiękniejszym zabytkiem architektury gotyckiej, oczywiście świeckiej, nie tylko na terenie Polski, ale całej środkowej Europy. Zaczęto go budować w roku 1275, względnie około roku 1275. I wtedy to powstała sala, Sala Mieszczańska. W tej sali odbywały się przede wszystkim zgromadzenia mieszczan, a przede wszystkim sala ta służyła jako hala targowa. (...)
Zadanie 5
Tekst nr 1
Bardzo wysoka (2 i 85 metra) i szczupła, delikatna, choć z brązu. Z wdziękiem niesie na ramieniu książki, chociaż dookoła otacza ją niewidoczna woda. Dzielnie walczy z żywiołem, ratując z powodzi cenne dzieła.
Tekst nr 2
Zamyślony spogląda w przyszłość. Na jego zatroskanej twarzy widać już pierwsze oznaki .upływającego czasu. Mimo to wciąż w pełni sił, wciąż pisze, czego dowodem pióro, które trzyma w prawej dłoni i zwinięta kartka papieru w lewej. Wytworny i elegancki, siedzi na krześle ustawionym na wysokim piaskowcowym cokole. Siedzi i myśli o dalekim Lwowie.
Tekst nr 3
Wysoki, dobrze zbudowany, niektóre panie twierdzą nawet, że przystojny. Stoi na marmurowym cokole pośrodku ozdobnej fontanny. Z żalem spogląda na jedyną rzecz, która mu jeszcze pozostała... na szpadę, którą trzyma dzielnie w prawej dłoni. Przegrał w karty wszystko, co miał i została mu tylko ona.
Układ nagrań na płycie CD (poziom podstawowy):
1. wstęp	(0:31)
2. zadanie 1	(2:17)
3. zadanie 2	(1:21)
4. zadanie 3	(1:31)
5. zadanie 4	(0:55)
6. zadanie 5	(1:51)
POZIOM ŚREDNI
39
Poziom średni
Część A. Rozumienie ze słuchu
Liczba punktów:...../40 p.
1.	Proszę wysłuchać piosenki „Na Opatowicką Wyspę rejs” i uzupełnić brakujące słowa.
....19 p. (18x0,5 p.)
Na Opatowicką Wyspę rejs muz.: B. Klimsa, W. Plaskota, sł.: J. Kaczmarek śpiewa: J. Kaczmarek
Na Opatowicką Wyspę rejs 0 taka...................1 wycieczka,
a więc szybko dzieci z sobą..........2
-	zaprasza.............3	Zwierzyniecka!
Na Opatowicką Wyspę płyń, ....................4	kiedy ciepłe lato. Suchy prowiant spakuj, kocyk........5,
zrób tę...............6 swym dzieciakom
Słonko świeci,......................7 fala,
motor stuka w.......................8 funki.
Ktoś na palach się......................9,
wrocławianie to i wrocławianki.
..................10, drzewa, trzcina, krzaki, mętna woda........11	khaki.
Duża.......................12, mały jaz,
cała.......................13, pełny gaz!
Na Opatowicką Wyspę rejs, a towarzystwo....................14,
l/
no bo jest co wypić, jest co zjeść.
Pachnie..................15, pachnie piwem.
Na Opatowicką Wyspę płyń ......................16	żaby, wąchać miętę.
To nic, że się nudzisz, żeś jest.........17
-	grunt, że dzieciaki..................18!

40
2.	Proszę wysłuchać opowiadania profesora Czesława Hernasa i wybrać właściwą odpowiedź (P - prawda, N - nieprawda, BI - brak informacji).
712 p. (8x 1,5 p.)
Przykład:
We Wrocławiu otworzono muzeum Tadeusza Różewicza.
1.	Tadeusz Różewicz tworzy poezję już od 44 lat.
2.	Autor „Niepokoju” przez ponad pół wieku mieszkał w Gliwicach.
3.	Do stolicy Dolnego Śląska przeprowadził się poeta na początku lat '60.
P/N/BI
P/N/BI
P / N / BI P/N/BI
4.	Pierwsze utwory Różewicza powstały w czasie studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim.
P/N/BI
5.	Na temat wierszy i dramatów Różewicza pisali inni wrocławianie.	P/N/BI
6.	Wiele osób łączy dziś osobę Tadeusza Różewicza z miejscem jego zamieszkania. P/N/BI
7.	Utwory Różewicza są powszechnie znane, chociaż nie jest on poetą łatwym.	P/N/BI
8.	Tadeusz Różewicz otrzymał doktorat honoris causa także jako wybitny uczony. P/N/BI
3. Proszę wysłuchać rozmowy z przewodnikiem miejskim na temat Piwnicy Świdnickiej we Wrocławiu i odpowiedzieć na podane niżej pytania.
..../8 p. (4 x 2 p.)
Przykład:
Kiedy ukończono rozbudowę Piwnicy Świdnickiej?
Na początku XVI wieku.
1.	Kiedy wrocławska Rada Miejska uzyskała prawo handlu piwem?
2.	Jaką działalność prowadzono w Piwnicy Świdnickiej?
3.	Ile lat liczy już sobie Piwnica Świdnicka?
4.	Skąd byli goście odwiedzający Piwnicę Świdnicką?
41
4. Proszę wysłuchać fragmentu rozmowy z Lidią Goeringer d'Oedenberg - dyrektorem generalnym festiwalu Wratislavia Cantans i wybrać właściwą odpowiedź (P - prawda, N - nieprawda, BI - brak informacji).
..../5 p. (5 x 1 p.)
Przykład:
Festiwal Wratislavia Cantans to impreza międzynarodowa.	P / N/ BI
1.	Na tegorocznym festiwalu pojawi się niecałe dwa tysiące zagranicznych artystów.
P / N / BI
2.	W koncertach wezmąudział muzycy ze wszystkich kontynentów.	P / N / BI
3.	Motto obecnego festiwalu nawiązuj e do motywu końca świata.	P / N / BI
4.	Oratorium „Stworzenie świata” jest najwybitniejszym dziełem Haydna.	P / N / BI
5.	Repertuar festiwalu Wratislavia Cantans nie ogranicza się tylko do wielkich kantat i oratoriów.
P/N/BI
5.	Proszę wysłuchać wypowiedzi przewodnika oprowadzającego turystów po wrocławskich kościołach, a następnie dopasować numery tekstów do * podanych niżej zdjęć.
..../6 p. (3 x 2 p.)
kościół św. Krzyża tekst nr......
kościół św. Henryka tekst nr......
kościół św. Wojciecha tekst nr ...
kościół św. Elżbiety tekst nr .....
43
Poziom średni
Część B. Poprawność gramatyczna
Liczba punktów:...../40 p.
1.	Proszę wybrać prawidłową formę.
....Z5 p. (20 x 0,25 p.)
Przykład:
Odra jest jedną z (pięciu/pięciorga/pięcioma)0 rzek, które płyną przez Wrocław.
Długość Odry z jej licznymi ramionami wynosi w obecnych granicach miasta około (pięćdziesiąt pięć / pięćdziesięciu pięciu / pięćdziesięcioro pięcioro)1 kilometrów. Dzięki prawie (dziewięćdziesięciu / dzięwięćdziesięcioma / dzięwięćdziesięciorgu)2 mostom oraz (sto dwadzieścia jeden / stu dwadzieścia jednej / stu dwudziestu jeden)3 kładkom miasto zyskuje niepowtarzalny urok. Za najpiękniejsze mosty uważa się - pochodzący zl910r., 112- (metra / metrów / metrowy)4, szeroki na (osiemnaście / osiemnastu / osiemnastoma)5 metrów most Grunwaldzki oraz most Zwierzyniecki z końca (dziewiętnastu / dziewiętnaściorga / dziewiętnastego)6 wieku. Na miejscu (takiego / jakiego / tego)7 ostatniego przeprawa przez Odrę istniała już przed (trzysta trzydzieści / trzysta trzydziestu / trzystu trzydziestu)8 laty.
Z lotu ptaka wspaniale wygląda nie tylko rzeka ze (jej / swymi / niej)9 mostami, ale też katedra o (dwóch / dwiema / dwojga)10 wieżach, na (których / jakich / czyich)11 osadzono nowe szczyty. (Jej / Ich / Oba)12 sylwetki odcinają się wyraźnie na tle wieczornego nieba. Po (innej / drugiej / tamtej)13 stronie rzeki można dostrzec rotundę Panoramy Racławickiej, a za (ją/ nią/ niej)14 mały park z pomnikiem Juliusza Słowackiego, jednego z (trojga / trzema / trzech)15 wieszczów. W pobliżu Panoramy znajduje się Muzeum Narodowe, a naprzeciw (go / jego / niego)16 Urząd Wojewódzki, (który / któremu/ którego)17 budynek zaczęto budować w latach (trzydziestych / trzydziestu / trzydziestym)18 XX w. Stąd blisko już do placu Grunwaldzkiego, gdzie znajdująsię budynki Politechniki oraz jedno z (kilkunastu / kilkunastoma / kilkanaście)19 targowisk pod gołym niebem. Wszystkie zabudowania na placu Grunwaldzkim pochodząz lat (po wojnie / powojennych / powojennym)20.
2.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
..../11 p. (22x0,5 p.)*
Przykład:
Ignacy nigdy nie myślał, że pod koniec 0 (koniec) życia zdecyduje się na takie zmiany.
Postanowił jednak wyprowadzić się z kamienicy Pod...................* 1	(Gryfy), gdzie
zamieszkał zaraz po wojnie. Rok temu, ..................2....................3	(późna
wiosna) dostał list od...........4......................5	(Jan Moniczko), swego starego
przyjaciela, z propozycją...............................6	(zamieszkanie) w jego domu
.....................................7 (Bielsko-Biała).......i.....................8
	9	(ostatnia zima) jego przyjaciel dowiedział się przez przypadek o finansowych problemach.....10 (Ignacy) i postanowił mu pomóc. Napisał, żeby Ignacy nie zawracał sobie.11 (nic) głowy i zamieszkał z nim w miejscowości, która cieszy się..............................................................12	.13 (dobra opinia) wśród licznych
.......................14	(przybysz) z całej Polski.
Dom stał nad rzeką, na małej skarpie, z której ku......................15	(dół) biegła wąska
ścieżka. Było stąd widać mały kościół z dziedzińcem, po którym w ciepłe dni przechadzało się wielu.................16 (ksiądz). Jan znał wielu z...............17 (imię), ponieważ bywał
często w tym właśnie.18 (kościół), gdzie zawsze zajmował miejsce w pierwszym ...................................................................19	(rząd). Jan uważał, że okolica, w której mieszka, to najpiękniejsze miejsce na ziemi, i zachęcał przyjaciela, żeby ten pożegnał się z..................20 (Wrocław)
i zamieszkał z Janem i jego....................21 .............22	(dwaj bracia).
3.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem. Należy wpisać tyle wyrazów, ile jest pustych miejsc.
...../2,5 p. (5 x 0,5 p.)
Przykład:
Tego ranka 0 (ten ranek) Alicja i Piotr umówili się w parku Szczytnickim.
Najpierw zamierzali się spotkać.....................................1 (wczesne popołudnie), żeby pojechać do Szklarskiej Poręby. Przypomnieli sobie jednak, że.............
...........2 (zeszłe lato) też wyjechali ...................................3 (ta pora)
i czasu na chodzenie po górach nie było zbyt dużo. Udało im się co prawda zobaczyć góry.
...............4 (zachód) słońca - nigdy nie zapomną tych chwil, gdy słoneczna korona powoli znikała za wierzchołkami szczytów, ale powrót do domu..................5 (późna noc) był
bardzo męczący.
45
4.	Proszę uzupełnić luki w tekście podanymi niżej czasownikami zgodnie z podanym przykładem. Nie wszystkie czasowniki muszą zostać użyte.
..../2,5 p. (5 x 0,5 p.)
wydawać/wydać powodować/spowodować wybuchać/wybuchnąć działać/zadziałać stawać się/stać się stawać/stanąć docierać/dotrzeć
Przykład:
Pierwszy strajk w roku 1980 wybuchł 0 na Lubelszczyźnie; był on początkiem późniejszej fali strajków na Wybrzeżu.
Informacje o strajkach robotniczych na Wybrzeżu......................1 także we Wrocławiu wybuch strajku solidarnościowego (26 sierpnia 1980). Na jego czele...............2
Jerzy Piórkowski z wrocławskiego MPK. Wrocław już na samym początku................3 się
jednym z najsilniejszych ośrodków „Solidarności”. W czasie stanu wojennego „Solidarność” .................4 nielegalnie. Regularnie ....................5	prasę podziemną i okolicznościowe (oczywiście nielegalne) znaczki pocztowe.
5.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem. Każdy z podanych niżej wyrazów może zostać użyty jeden raz. Nie wszystkie spójniki muszą zostać użyte.
...../5 p. (10x0,5 p.)
zarówno...jak i albo...albo	ani...ani	i^rd
dlatego chociaż ponieważ	a	czy
więc	że	żeby	jeśli	albo
Przykład:
Musisz znaleźć na tę wycieczkę i Oa czas, i Ob pieniądze.
Jędrzej od dawna radzi wszystkim, ..............1 jechali na Dolny Śląsk. Cały ten region,
...........2 szczególnie jego stolica, to miejsca warte obejrzenia. Mając więcej czasu, można zwiedzić...3a Wrocław, .............................3b	jego okolice. Dobrze jest mieć do
dyspozycji samochód, ..............4 wtedy nie trzeba się martwić o środki lokomocji. Nie
mając jednak.................5a samochodu, ...............5b nadmiaru czasu, musimy się
bardzo ograniczać. Jeden dzień to niewiele - możemy go spędzić..............6a we Wrocławiu, ....................................................................6b na przykład w Karkonoszach, oddalonych od miasta o 120 km.
Droga w Karkonosze prowadzi przez wiele miejscowości, tak.................7	trzeba przewidzieć na podróż przynajmniej dwie godziny.................................8	jednak kogoś bardziej
interesują dawne budowle, powinien zostać we Wrocławiu,.....................9 letni dzień
w mieście może być męczący. Tym, którzy nie są pewni,.......................10 powinni tu
przyjechać, Jędrzej obiecuje naprawdę miłe wrażenia.
46
6.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
......15 p. (5 x 1 p.) •
Przykład:
Wybudowawszy (wybudować) most na Odrze, miasto zaczęło w końcu wykorzystywać prowadzącą (prowadzić) do niego ulicę. Idąc (iść) przez nowy most, ludzie podziwiali jego bogato zdobioną (zdobić) balustradę.
	1	(prowadzić) poszukiwania w bibliotekach, historycy odkryli stary dokument.2 (dotyczyć) budowy wrocławskiej katedry.
	3	(poddać) go konserwacji, badacze przekazali dokument muzealnikom. A.4 (chcieć) go dzisiaj obejrzeć, należy pójść do
Muzeum Archidiecezjalnego, które posiada wiele dokumentów...............................5
(poświęcić) historii wrocławskich kościołów.
7.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
...../4 p. (8 x 0,5 p.)
Przykład:
Nowa wrocławska szkoła była budowana (budować) przez dwa lata. Ostatecznie została otwarta (otworzyć) w 1989 r.
Do gabinetu biologicznego ...............................1 (zakupić) nowe mikroskopy,
a gabinet informatyczny........................................2	(wyposażyć) w nowe
komputery. Pomysł na wystrój sali.......................................3	(zaczerpnąć)
z katalogu firmy, która zajmowała się urządzaniem pomieszczeń szkolnych. Pieniądze na budowę szkoły....................................4 (gromadzić) przez kilka lat, a w ostatnim
czasie dla największych sponsorów.............................5 (wybić) nawet specjalny medal. Na dzień otwarcia szkoły............................6 (zaprosić) liczni goście.
Nowa dyrekcja postarała się o wspaniały tort, który natychmiast.....................7
(zjeść), i o mnóstwo soku pomarańczowego, który jeszcze przez długi czas ...........
...........8	(pić) przez uczniów w szkolnej kawiarence.
47
8.	Proszę przekształcić poniższe zdania zgodnie z podanym przykładem, używając podanych niżej wyrazów. Proszę wpisać poprawne formy do tekstu z lukami.
..../5 p. (5 x 1 p.)
w razie podczas z powodu po w celu przed
Przykład:
Jeśli będzie zła pogoda, zostaniemy w domu.
W razie złej pogody zostaniemy w domu.
Kiedy jechaliśmy z Wrocławia do Warszawy, spotkaliśmy Jana1. Okazało się, że musiał być we wtorek w stolicy, ponieważ odbywała się tam konferencja2. Powiedział, że gdy tylko wygłosi referat, pójdzie na dworzec i postara się wrócić jak najwcześniej do domu3. Następnego dnia miał się zgłosić w urzędzie, żeby odebrać paszport4. Zanim jednak pójdzie po paszport, musi zaprowadzić swojego bratanka do zoo na pogadankę o zwierzętach prowadzoną przez państwa Gucwińskich5.
............................................................1	spotkaliśmy Jana. Okaza-
ło się, że miał być we wtorek w stolicy......................................2.	Powiedział,
że ...........................................................................3	pójdzie na
dworzec i postara się jak najwcześniej wrócić do domu. Następnego dnia miał zgłosić się w urzę-
dzie ...............................................................................4.
...................................................5	musi zaprowadzić swojego bratanka
do zoo na pogadankę o zwierzętach prowadzoną przez państwa Gucwińskich.
48
Poziom średni
Część C. Rozumienie tekstów
Liczba punktów:./40 p.
1. Proszę dopasować tytuły do tekstów.
Uwaga: Jeden tytuł jest zbędny.
.../6 p.
Przykład:
0. „Wrocławskie szkoły i urzędy dostaną za kiłka dni płakaty wydane z okazji święta Konstytucji 3 Maja. Wywieszą je w oknach tak, jak to robiono przed II wojną światową. Płakaty zaprojektowałi wrocławscy uczniowie”.
0. „Wiwat Maj, Trzeci Maj”
1. „Wstaje o świcie i biegnie sześć kilometrów do pracy. Dowodzi grupąmężczyzn i zasiada za sterami policyjnego śmigłowca. Latanie wiosenną porąjest dla niej fantastyczne. To wrocławianka Teresa Ćwik-Maszczyńska - jedyna pilotka helikoptera policyjnego”.
A. „Tu się pisze i śpiewa”
2. „Negocjacje prowadzę zwykle spokojnie i łagodnie - mówi prezydent Wrocławia, Rafał Dutkiewicz - ale zdarza mi się, że mówię głośniej i stanowczym tonem. Chcę w ten sposób coś zaakcentować albo specjalnie doprowadzić do napięcia”.
3. „Na wiosnę we wrocławskim Ogrodzie Zoologicznym urodziło się i wykluło mnóstwo nowych mieszkańców. Obserwowanie, jak uczą się chodzić czy jeść, jaką troską otaczają ich rodzice, sprawia najmłodszym wiele radości. Dzieci uwielbiają się bawić z małymi kozami, świnkami czy owieczkami. Głaszcząje, przytulają! karmią marchewkami”.
B. „Wystawa plastyczna w niegaleryjnych warunkach”
C. „Tanecznym krokiem do Unii”
i
49
4. „Recital pod tytułem «Między Breslau, Wrocławiem i Lwowem» rozpocznie się dziś w Oratorium Marianum. Roman Kołakowski zaśpiewa piosenki związane z trzema miastami, a potem rozpocznie się konferencja literacka. W czasie konferencji wrocławianie będą mogli posłuchać wykładów o pisarzach tworzących we Wrocławiu przed II wojną i po niej”.
D. „Z kulturą czy bez kultury?”
5. „Już od wczoraj w starym, zdewastowanym budynku trwały działania artystyczne. Studenci wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych zaczęli od pomalowania klatki schodowej na różowo. Przygotowali instalacje przestrzenne i nastrojowe kompozycje, bo - jak mówią - sztuka poradzi sobie nawet w najcięższych warunkach”.
E. „Żyć w powietrzu”
6. „29 kwietnia, w Międzynarodowy Dzień Tańca, zespół Opery Wrocławskiej poka-że premierę baletową Synapsis - Połączenie. Spektakl ten zostanie również pokazany następnego dnia w przeddzień naszego wejścia do Unii”.
F. „Czasem podnoszę głos”
G. „Maluchy z wizytą u niemowlaków”
1......,	2.....,	3.....,	4.....,	5.....,	6
50
2.	Proszę uzupełnić tekst wyrazami z ramki. Niektóre słowa w ramce nie pasują do tekstu.
.../12 p. (12 x 1 p.)
wyjeżdżał, zmarły, docierał, kabaretowej, głosu, twórca, zabawnie, poczuciem, obywatela, zabawnych, rozpoznać, sandałkach, buciorach, twórczej, rodziły się, idea, pomysł
Dreptak idzie i myśli
Andrzej Waligórski zmarły 0 w 1992 roku poeta, dziennikarz, radiowiec,
.....................1 znanej w całej Polsce............................2	audycji radiowej „Studio 202”, autor znanego tekstu „Rycerzy trzech” opartego na Trylogii Sienkiewicza. Wymyślił najspokojniejszego i najprzeciętniejszego.........................3 w Polsce Ludowej, niejakiego Dreptaka. Mało jest wrocławian, którzy nie byliby w stanie.........4 tego
charakterystycznego, pozornie wypranego z emocji...............5,	jakim odczytywał swoje
satyryczne wierszyki oraz nie zachowaliby w pamięci Jego sylwetki, prawie zawsze w militarnych kreacjach. Współpracownicy pamiętają Go z dziesiątków.....................6	powiedzo-
nek, życzliwych „numerów” robionych kolegom. Przyszło Mu pracować w śmiesznej dziedzinie, zarabiać niezwykłym.......................7 humoru. Dlatego też nigdy nie zasiadał do pracy
w..................8	męce i w pocie czoła. Kartek potrzebował tylko dla formalności, gdy
...................9	był gotowy - wtedy tylko wystukiwał go z głowy. Całe dialogi do „Studia 202”, wiersze, ballady, teksty piosenek,......................10 niemal zawsze na tej samej
trasie. Waligórski w swoich ciężkich wojskowych...............................11	wyruszał
codziennie do pracy z placu Kościuszki, gdzie wtedy mieszkał. Opowiadał, że kiedy ........................12	do budynku Polskiego Radia przy Karkonoskiej, scenariusz bywał skończony .
(Na podstawie: „Wieczór Wrocławia”, 31.10.2002)
51
3.	Proszę uzupełnić luki w tekście zgodnie z podanym przykładem. ................................................................./12 p. (12 x 1 p.)
Przykład:
Teatr Pieśń Kozła otwiera szkołę °.
Aktorstwo po wrocławsku
Wydział Dramatyczny Manchester Metropolitan University........................1 we
wrocławskim teatrze Pieśń Kozła swój oddział zamiejscowy. Od września uczyć się będą u nas.....................2 ludzie z całego świata (...).
Nie każdy może się dostać do tej szkoły. Trzeba być dyplomowanym aktorem, który na dodatek ma już ......................3	zawodowego doświadczenia. Kandydat musi także po-
myślnie przejść przesłuchania. Przed miesiącem teatr Pieśń Kozła przeprowadził w Manchesterze rekrutację. Grzegorz Bral, założyciel grupy.................4 tam trzy osoby. W su-
mie do szkoły przyjął już 10 studentów, m.in. z Australii, Norwegii i Szwecji (...). Grzegorz Bral od dziesięciu lat prowadził w Manchesterze zajęcia z................5	aktorskich. Jego
studenci.........................6	przyjeżdżali do Wrocławia na warsztaty organizowane
przez teatr. Uczestnicy kursów bardzo wysoko je oceniali. Dlatego władze uniwersytetu w Manchesterze zaproponowały..........................7	swojego oddziału zamiejscowego we
Wrocławiu.
-	Nie robimy typowych egzaminów jak w szkole teatralnej z wiersza czy piosenki. Obserwujemy kandydatów w pracy podczas zajęć i na tej ..............................8	dokonujemy
wyboru - tłumaczy reżyser (...).
-	To właśnie nazwiska pedagogów..........................9	studentów do naszej szkoły.
Oferujemy im w pigułce najciekawsze..........................10 polskiego teatru alterna-
tywnego - mówi Bral. - Chcemy kształcić aktora-animatora, który będzie mógł zagrać w każdym teatrze czy filmie, ale także koordynować różne projekty kulturalne. Na przykład Australijka, która ukończyła nasze...................11, prowadzi teraz zajęcia z Aborygenami,
Hiszpanka......................12 pracuje z więźniami.
0.	a) szkolny	b) szkołę	c) szkole
1.	a) otworzy	b) przetworzy	c) wytworzy
2.	a) aktorzy	b) aktorstwa	c) autorstwa
3.	a) większy	b) sporo	c) spory
4.	a) wybierał	b) zabierał	c) wybrał
5.	a) technik	b) techniki	c) technika
6.	a) jeden raz	b) niejednokrotnie	c) niejednokrotny
7.	a) utworzenie	b) rozpoczęcie	c) przetworzenie
8.	a) opinii	b) sytuacja	c) podstawie
9.	a) przyciągające	b) przyciągają	c) przyciągnąwszy
10.	a) przykładowy	b) badania	c) doświadczenia
11.	a) doświadczenia	b) warsztaty	c) studiowanie
12.	a) natomiast	b) przecież	c)jednak
52
4.	Proszę przeczytać tekst i zaznaczyć, czy podane pod tekstem zdania są prawdziwe (P) czy nieprawdziwe (N).
.....15 p. (5 x 1 p.)
Surfowanie pod pomnikiem Fredry
Internet z powietrza! Tak mówi się od niedawna we Wrocławiu. Najednej trzeciej wrocławskiego rynku można korzystać z sieci drogą radiową.
Można już pójść do rynku i bez żadnych kabli czy telefonu komórkowego połączyć się z Internetem. Jedyny warunek: notebook i specjalna karta sieciowa. I w zasadzie tylko ona może być powodem, że na razie rynek nie będzie jeszcze miejscem masowego surfowania (...). Wczoraj na internetowej prezentacji był prezydent miasta Rafał Dutkiewicz.
-	Jakieś 10 lat temu, kiedy pracowałem na politechnice i miałem już swój adres e-mailowy, chcia-łem wysłać drogą elektroniczną materiały do Dusseldorfu - opowiadał prezydent. - Okazało się, że oni nie mieli pojęcia, co to jest e-mail. Byłem dumny, że byliśmy o krok do przodu.
Jak twierdzą informatycy i prezydent, z nowatorskiego dostępu do Internetu będą najczęściej korzystali turyści i biznesmeni (...). Ze swojego doświadczenia wiem, że taki radiowy Internet w centrum miasta to bardzo dobre rozwiązanie - mówił prezydent (...). Gminy Wrocław radiowy Internet nie kosztował nic. Krakowska firma zainstalowała go w ramach własnej promocji.
Na razie jednak surfować można tylko między Fredrą a najstarszymi kamieniczkami w mieście „Jasiem” i „Małgosią”. Tam docierają fale radiowe. Za kilka dni sieć obejmie cały rynek. Po Krakowie Wrocław jest drugim miastem w kraju, gdzie użyto tej technologii.
(Na podstawie: „Słowo Polskie”, maj 2003)
Przykład:
W rynku można korzystać bezpłatnie z sieci.	P N
1.	Telefon komórkowy jest zbędny, jeśli chcemy łączyć się z Internetem w rynku. P N
2.	Od kilkunastu lat prezydent miasta Rafał Dutkiewicz utrzymuje internetowy kontakt z Dusseldorfem.	P N
3.	W opinii prezydenta turyści i biznesmeni nie zainteresują się nowym pomysłem. P N
4.	Krakowska firma oczekuje należnego honorarium za promocję swojego pomysłu. P N
5.	W każdej części wrocławskiego rynku, z wyjątkiem przestrzeni koło kamieniczki „Jaś”, można się łączyć z Internetem.	P N
53
5. Proszę przeczytać tekst, a następnie wykonać zadania zgodnie z podanym przykładem.
...../5 p. (5 x 1 p.)
By studiować stosunki międzynarodowe na Uniwersytecie Wrocławskim, trzeba pokonać kilkunastu kontrkandydatów, studia politologiczne zaś są w ścisłej czołówce rankingów publikowanych przez czasopisma edukacyjne i tygodniki. Pełny zakres badań prowadzą filozofowie, socjologowie oraz logicy i metodolodzy nauki. Siedzibą wydziału są odrestaurowane i dostosowane do współczesnych standardów edukacyjnych budynki w kompleksie przy ulicy Koszarowej . Na miejscu jest czytelnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, bogata biblioteka wydziałowa, a w perspektywie planowany kompleks sportowo-rekreacyjny.
Przykład:
0. „Pokonać” oznacza w podanym tekście:
a)	pobić
b)	opanować trudności
c)	być lepszym od innych
1.	„W ścisłej czołówce” oznacza w tekście:
a)	być opisanym na pierwszych stronach gazet
b)	mieć bardzo dobrą opinię wśród studentów
c)	znajdować się na jednym z pierwszych miejsc na listach najlepszych kierunków drukowanych w różnych gazetach
2.	„Odrestaurowane budynki” to:
a)	budynki, w których dawniej mieściły się restauracje
b)	budynki po odnowieniu i remoncie
c)	budynki, które zbudowano na wzór starych, już nieistniejących domów
3.	„Budynki w kompleksie” to:
a)	określenie oznaczające zły stan techniczny tych budynków
b)	zespół budynków tworzących całość
c)	zespół budynków mających powstać w przyszłości
4.	„Biblioteka wydziałowa” to:
a)	miejsce, gdzie znajdziemy przede wszystkim książki i czasopisma poświęcone konkretnej dyscyplinie naukowej
b)	mała jednostka administracyjna zajmująca się kupowaniem książek
c)	ogólna, publiczna biblioteka
5.	„W perspektywie” oznacza w tekście:
a)	pokazanie planowanych budynków na planszach
b)	w przyszłości
c)	po namyśle
54
Poziom średni
Część D. Pisanie
Liczba punktów:...../40p.
Proszę wybrać jeden z zestawów i wykonać oba polecenia (a i b).
Zestaw 1
a.	Proszę streścić zamieszczony poniżej tekst o Wandzie Rutkiewicz. (170 słów)
b.	Proszę napisać odpowiedź na jedno z zamieszczonych we wrocławskiej prasie ogłoszeń o pracy. (50 słów)
a.
WANDA RUTKIEWICZ
Urodziła się 4 lutego 1943 w Płungianach na Litwie, zmarła 13 maja 1992 r. w Kangchenjunga w Himalajach.
Stojące we wrocławskim ratuszu popiersie wykonał ze śląskiego marmuru w 1998 r. artysta rzeźbiarz Tomasz Rodziński, a ufundowali koledzy z Klubu Wysokogórskiego.
Wanda Rutkiewicz, z domu Błaszkiewicz, urodziła się w rodzinnym majątku dziadków, niegdyś zagrabionym po powstaniu styczniowym przez Rosjan. Po zakończeniu drugiej wojny światowej dotarła wraz z rodziną do Polski, początkowo do Łańcuta, później do Wrocławia. Ukończyła IILO we Wrocławiu, następnie studiowała elektronikę na Politechnice Wrocławskiej, w 1965 r. otrzymując tytuł magistra inżyniera elektronika. Rozpoczęła pracę w Instytucie Automatyki Systemów Energetycznych, a po kilku latach przeniosła się do Warszawy, gdzie pracowała w Instytucie Maszyn Matematycznych.
Od najmłodszych lat związana była ze sportem; początkowo wybraną przez nią dyscypliną była siatkówka - grała w pierwszoligowej drużynie, poza tym biegała, pchała kulą skakała wzwyż, rzucała dyskiem i oszczepem. Zainteresowanie górami zaczęło się w podjeleniogór-skich Sokolnikach, gdzie jako członek Wrocławskiego Klubu Wysokogórskiego uczyła się wspinaczki. Zasady wspinaczki zimowej poznała w Śnieżnych Kotłach w Karkonoszach, na najlepszym poligonie taterników sudeckich. W 1962 r. ukończyła kurs Szkoły Taternictwa na Hali Gąsienicowej i rozpoczęła przygodę z Tatrami, a w konsekwencji z coraz wyższymi górami. W roku 1964 po raz pierwszy wyjechała w Alpy. Wyjazd do Austrii zorganizowała sobie sama, nie znając języka, z dwudziestoma dolarami w kieszeni i plecakiem pełnym jedzenia. Już ta pierwsza wyprawa zakończyła się kilkoma znaczącymi wspinaczkami. W 1967 r. pokonała wschodnią ścianę Augille du Grepon (3482 m), następnie w 1968 r. wzięła udział w wyprawie w góry Norwegii, gdzie z zespołem kobiecym dokonała pierwszego wejścia filarem wschodnim na Trollryggen. W kilka lat później dołożyła do swoich osiągnięć kolejne trudne wspinaczki w Alpach: w 1973 r. drugie kobiece wejście na Eiger, w 1978 r. pierwsze kobiece przejście zimą północnego filaru Mattemhomu.
Największe osiągnięcia stanowią jednak wyprawy w góry najwyższe. Pierwszy sukces to wejście w roku 1970 na Pik Lenina (7134 m) w Pamirze. Dwa lata później był Hindukusz z wejściem na Noszak (7482 m), a w 1975 r. Karakorum, gdzie weszła na Gasherbrum III (7952 m), co stanowiło polski kobiecy rekord wysokości. W 1978 r. wzięła udział w wyprawie na Mount Everest (8848 m). 16 października zdobyła szczyt, przy czym jej wejście było trzecim kobiecym, a jednocześnie pierwszym europejskim wejściem na najwyższą górę świata. Tego samego dnia Karol Wojtyła został wybrany papieżem. Podczas późniejszego spotkania z Wandą Rutkiewicz w Krakowie, kiedy podarowała mu kamyk z wyprawy, Ojciec Święty powiedział: „Dobry Bóg chciał, że tego samego dnia weszliśmy tak wysoko”. Był to pierwszy z jej ośmiotysięczników, kolejne musiały poczekać aż siedem lat. 15.07.1985 r. stanęła na szczycie Lhotse (8501 m). Następnie były: 25.06.1986 r. - K2 (8611 m), 18.09.1987 r. - Shisha Pangma (8027 m), 12.07.1989 r. - Gasherbrum II (8035 m), 16.07.1990 r. - Gasherbrum I (8068 m), 22.09.1991 r. - Cho Oyu (8153 m), 22.10.1991 r. - Annapurna (8091 m).
Przymierzała się do zdobycia korony świata, czyli 14 ośmiotysięczników. Dziewiątym szczytem miała być Kangchenjonga (Kanczendżonga). 12.05.1992 r. wyruszyła do samotnego ataku na szczyt. Do obozu nigdy już nie wróciła. „Odeszła, ale nie zginęła” - powiedziała matka Wandy Rutkiewicz, odsłaniając jej popiersie we wrocławskim ratuszu. Christine de Colom-bel, znakomita alpinistka francuska, w swej książce „Les Grands de la Montagne” nazwała Wandę Rutkiewicz „największą alpinistką naszej epoki, ponieważ jest człowiekiem gór we wszystkim”.
(na podstawie: Maciej Łagiewski, „Wielcy wrocławianie”, Wrocław 2003)
b.
Poszukuję osoby do opieki nad dwuletnimi bliźniętami (chłopczyk i dziewczynka).
Praca codziennie w godz. od 8— do 16— w dobrej dzielnicy Wrocławia.
Weekendy wolne.
Wymagana wysoka kultura osobista i znajomość psychiki dziecka.
Warunki finansowe do uzgodnienia.
Wrocławskie Zakłady Samochodowe ogłaszaj ąkonkurs na stanowisko menedżera.
Wymagany minimum trzyletni staż pracy na podobnym stanowisku, umiejętność postępowania z ludźmi i łatw ość w nawiązywaniu kontaktów.
Bezwzględnie konieczna biegła znaj omość języka angielskiego i francuskiego w mowie i piśmie.
Firma komputerow a „Wrocławska Sieć” poszukuje sekretarki.
Wymagane wykształcenie wyższe, dobra znajomość języka angielskiego i hiszpańskiego.
Elastyczny czas pracy. Dobre warunki finansowe. Praca od zaraz.
56
Zestaw 2
a.	Proszę opisać i porównać ze sobą wrocławską Halę Targową oraz mały sklep. Oba obiekty są widoczne na załączonych fotografiach. (270 słów)
b.	Proszę napisać zamówienie do Centrum Informacji Turystycznej we Wrocławiu z prośbą o zarezerwowanie biletów do Panoramy Racławickiej, Hali Ludowej oraz Ogrodu Botanicznego. (30 słów)
Zestaw 3
a.	Tylko miasta mające tętniący życiem rynek i stare uliczki - jak na przykład Wrocław -są prawdziwymi miastami. Proszę napisać tekst argumentacyjny. (270 słów)
b.	Podróżuje Pani/Pan po Polsce. Jeden z noclegów wypada we Wrocławiu. Po wyjeździe okazuje się, że zapomniała Pani/ zapomniał Pan odebrać paszport z recepcji hotelu „Tumskiego”. Proszę napisać list z prośbą o jego odesłanie. (30 słów)
Oceniane będą:
-	wykonanie zadania (treść, długość, forma, kompozycja)	 /8	p.
-	poprawność gramatyczna	 /8	p.
-	słownictwo	 /8	p.
-	styl	 /8	p.
-	ortografia i interpunkcja	 /8	p.
58
59
Poziom średni
Część E. Mówienie
Liczba punktów:...../40 p.
1.	Proszę opisać sytuację na zdjęciu i zaproponować własny tytuł, a następnie opowiedzieć, co stało się potem.
Kamieniczka „Jaś” we Wrocławiu, w której mieści się pracownia artysty-grafika E. Geta-Stankiewicza. W przejściu widoczny kościół św. Elżbiety
Tytuł:.......................................................................................
2.	Mówi się, że podróże kształcą, są najlepszym sposobem na zdobywanie doświadczenia i wiedzy. Czy zgadza się Pani/Pan z tą opinią? Czy każda podróż jest zdobywaniem wiedzy i doświadczenia? (monolog)
3.	Jest Pani/Pan prezydentem Wrocławia. Chciałaby Pani/chciałby Pan oświetlić dwa ważne mosty w mieście: most Grunwaldzki w centrum i most Zwierzyniecki blisko Ogrodu Zoologicznego. Zaprasza Pani/Pan na rozmowę znanego biznesmena i chce go Pani/Pan przekonać, by sfinansował koszty związane z tym projektem.
—
Klucz
Poziom średni
Część A
Rozumienie ze słuchu
Zadanie 1
1 - niedzielna, 2 - weź, 3 - Przystań, 4 - zwłaszcza, 5 - zwiń, 6 — przyjemność, 7 - szumi, 8 - rytmie, 9 - opala, 10 - łąki, 11 - barwy, 12 - śluza, 13 - naprzód, 14 - krzykliwe, 15 - bigosem, 16 - łapać, 17 - zły, 18 - uśmiechnięte
Zadanie 2
1 - N, 2 - N, 3 - N, 4 - BI, 5 - P, 6 - P, 7 - P, 8 - N
Zadanie 3
1 - w latach 70. XIII wieku, 2 - sprzedaż napojów i jedzenia, 3 - 720, 4 - ważne osoby miasta (Wrocławia) i słynni Europejczycy / osoby miejscowe i goście
z Europy
Zadanie 4
1 - N, 2 - BI, 3 - N, 4 - BI, 5 - P
Zadanie 5
kościół św. Krzyża - tekst nr 3
kościół św. Henryka - celowy brak tekstu
kościół św. Wojciecha - tekst nr 2
kościół św. Elżbiety - tekst nr 1
Część B
Poprawność gramatyczna
Zadanie 1
1 - pięćdziesięciu pięciu, 2 - dziewięćdziesięciu, 3 - stu dwudziestu jeden, 4 - metrowy,
5 - osiemnaście, 6 - dziewiętnastego, 7 - tego, 8 - trzystu trzydziestu, 9 - swymi,
10 - dwóch, 11 - których, 12 - Ich, 13 - drugiej, 14 - nią 15 - trzech, 16 - niego,
17 - którego, 18 - trzydziestych, 19 - kilkunastu, 20 - powojennych
Zadanie 2
1 - Gryfami, 2 - późną 3 - wiosną 4 - Jana, 5 - Moniczki, 6 - zamieszkania,
7 - Bielsku Białej, 8 - ostatniej, 9 - zimy, 10 - Ignacego, 11 - niczym, 12 - dobrą 13 - opinią 14 - przybyszy/przybyszów, 15 - dołowi, 16 - księży, 17 - imienia, 18 - kościele, 19 - rzędzie, 20 - Wrocławiem, 21 - dwoma, 22 - braćmi
Zadanie 3
1 - wczesnym popołudniem, 2 - zeszłego lata, 3 - o tej porze, 4 - o zachodzie,
5 - późną nocą
61
Zadanie 4
1	- spowodowały, 2 - stanął, 3 - stał się, 4 - działała, 5 - wydawała/wydawano
Zadanie 5.
1	- żeby, 2 - a, 3a - zarówno, 3b - jak i, 4 - ponieważ, 5a - ani, 5b - ani, 6a - albo, 6b - albo, 7 - więc; że, 8 - jeśli, 9 - chociaż, 10 - czy
Zadanie 6
1	- prowadząc, 2 - dotyczący, 3 - poddano, 4 - chcąc, 5 - poświęconych
Zadanie 7
1	- zostały zakupione, 2 - został wyposażony, 3 - został zaczerpnięty, 4 - były gromadzone, 5 - został wybity, 6 - zostali zaproszeni, 7 - został zjedzony, 8 - był pity
Zadanie 8
1	- Podczas jazdy/podróży z Wrocławia do Warszawy...
2	- ...z powodu konferencji.
3	- ...(zaraz) po wygłoszeniu referatu...
4	- ...w celu odebrania paszportu / po paszport.
5	- Przed pójściem po paszport...
Część C
Rozumienie tekstów
Zadanie 1
1 - E, 2 - F, 3 - G, 4 - A, 5 - B, 6 - C
Zadanie 2
1 - twórca, 2 - kabaretowej, 3 - obywatela, 4 - rozpoznać, 5 - głosu, 6 - zabawnych,
7 poczuciem, 8 - twórczej, 9 - pomysł, 10 - rodziły się, 11 - buciorach, 12 - docierał
Zadanie 3
1 - otworzy, 2 - aktorstwa, 3 - sporo, 4 - wybrał, 5 - technik, 6 - niejednokrotnie,
7 - utworzenie, 8 - podstawie, 9 - przyciągają, 10 - doświadczenia, 11 - warsztaty,
12 - natomiast
Zadanie 4
1 - P, 2 - N, 3 - N, 4 - N, 5 - N
Zadanie 5
1-c, 2-b, 3-b, 4 -a, 5 - b
62
Teksty nagrań
Poziom średni
Zadanie 1
Na Opatowicką Wyspę rejs
Na Opatowicką Wyspę rejs, taka niedzielna wycieczka, a więc szybko dzieci z sobą weź - zaprasza Przystań Zwierzyniecka! Na Opatowicką Wyspę płyń, zwłaszcza kiedy ciepłe lato.
Suchy prowiant spakuj, kocyk zwiń, zrób tę przyjemność swym dzieciakom!
Słonko świeci, szumi fala, motor stuka w rytmie fanki.
Ktoś na palach się opala, wrocławianie to i wrocławianki. Łąki, drzewa, trzcina, krzaki, mętna woda barwy khaki.
Duża śluza, mały jaz, cała naprzód, pełny gaz!
Na Opatowicką Wyspę rejs, a towarzystwo krzykliwe, no bo jest co wypić, jest co zjeść. Pachnie bigosem, pachnie piwem.
Na Opatowicką Wyspę płyń łapać żaby, wąchać miętę.
To nic, że się nudzisz, żeś jest zły - grunt, że dzieciaki uśmiechnięte!
(•••)
Zadanie 2
Tadeusz Różewicz obchodzi 70. urodziny. Od ponad pół wieku pisze i publikuje wiersze. 44 lata temu wyszedł jego tom „Niepokój”. Od 23 lat mieszka i pracuje we Wrocławiu. Tadeusz Różewicz starał się zawsze tworzyć poza zgiełkiem giełd literackich. Urodzony w Radomsku, studiujący na Uniwersytecie Jagiellońskim, osiadł na kilkanaście lat w Gliwicach, by pod koniec lat 60. przenieść się do Wrocławia.Tu powstawały jego dramaty i jego poezje. We wrocławskich teatrach odbywały się prapremiery sztuk, które potem robiły światową karierę. Ważyło to na rozwoju środowisk twórczych miasta i środowiska naukowego. Wśród bogatej literatury przedmiotu poświęconej twórczości Różewicza są też dzieła wrocławskich autorów, polonistów, teatrologów, krytyków teatralnych. Europejskiej miary dramaturg i poeta, twórca form poetyckich, które zmieniły wrażliwość czytelników i głęboko wpłynęły na następców, jest Tadeusz
63
Różewicz artystą o szczególnie żywej, zróżnicowanej i szerokiej recepcji społecznej, choć nie należy do pisarzy łatwych. Nazwisko Różewicza zrosło się w świadomości wielu, także daleko mieszkających miłośników jego dzieł z Wrocławiem, miejscem zamieszkania i pracy pisarza, którego dziś Uniwersytet Wrocławski honoruje najwyższą godnością. Czci w ten sposób zasługi dla polskiej kultury, nagradzając twórcę dzieł, które stały się płodną tradycją, przyznając nie jak zwykle uczonemu, lecz po raz pierwszy poecie - Tadeuszowi Różewiczowi - doktorat honoris causa.
Zadanie 3
- Zespół Piwnica Świdnicka nawarstwiał się przez 250 lat od połowy wieku XIII i rozbudowę tych piwnic zakończono dopiero na początku XVI wieku. A z materiałów źródłowych wiemy, że prawo do sprzedaży piwa Rada Miejska uzyskała już w latach 70. wieku XIII, a zatem byłoby to 700 lat tradycji wnętrz Piwnicy Świdnickiej. Niewiele w Europie jest miejsc o tak długiej tradycji sprzedaży napojów i jedzenia.
- Ja właśnie chciałam zapytać w tym momencie, czy w Europie gdzieś jest takie miejsce, jak ta wrocławska Piwnica Świdnicka? Czy jest to miejsce unikalne?
- Myślę, że jest to miejsce unikalne w Europie Środkowowschodniej. Są inne z dwustu-, trzystuletnią tradycją, ale czymże jest 200-300 lat przy 720 latach wrocławskiej Piwnicy Świdnickiej? Nawet w tradycji tego miejsca mówiło się, że jeśli nie byłeś w Piwnicy Świdnickiej, to nie byłeś we Wrocławiu, a więc to o czymś świadczy.
- Jakiego rodzaju działalność była tutaj tradycją? Co się działo w tych wnętrzach, w których w tej chwili siedzimy? Co pamiętają te mury, te grube stare mury?
- Pamiętają wszystkie ważne osoby tego miasta i tych słynnych Europejczyków, którzy, przejeżdżając przez Wrocław, bawili tutaj.
Zadanie 4
- W tym roku na festiwal Wratislavia Cantans przyjedzie ponad dwa tysiące wykonawców z dwudziestu krajów świata i zaprezentują kilkadziesiąt koncertów, którym przyświecać będzie motto: „Wokół muzyki końca wieków”. Więc obecnego wieku i wieków wcześniejszych. To są filary naszego programu w tym roku, które zaowocują wykonaniem wspaniałych wielkich dzieł oratoryjnych pisanych u schyłku różnych epok. Punktem wyjścia do całego programu było oratorium Haydna „Stworzenie świata”, które właśnie zostało napisane na koniec wieku.
- Poza właśnie tymi wielkim formami oratoryjno-kantatowymi, bo takie jest przecież hasło festiwalu, odbędą się koncerty, w których weźmie udział mniejsza liczba artystów.
(••)
Zadanie 5
Tekst nr 1
Budowla w stylu gotyckim, o murach, które dotrwały do naszych czasów w formie trójnawowej bazyliki, wznoszona była z przerwami od połowy XIV wieku do końca XV wieku. Nieco wcześniej wzniesiono kwadratową wieżę, zakończoną ołowianym hełmem, strzelającym w górę na wysokość 130 metrów i zakończonym pozłacaną gałką. W lutym 1529 roku wieczorna wichura zrzuciła hełm na plac rynku. Ponad sto lat później ustawiono nowy, renesansowy hełm, który dotrwał do pożaru w 1975 roku. Odrestaurowana po pożarze wieża góruje nad miastem, a usytuowane przed kościołem od strony rynku, połączone lukiem w kształcie bramy, dwie kamieniczki - „Jaś” i „Małgosia” - tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca.
(Na podstawie: A. Konarski „434 zagadki o Wrocławiu”, Wrocław 1999) Tekst nr 2
Wiele lat po wojnie i odbudowie tej budowli, na gotyckiej ceglanej wieży ustawiono w roku 1981 nowy hełm, wznoszący się w niebo na wysokość prawie 70 metrów. Opisując architekturę tego kościoła, wypada wspomnieć o widocznej na pierwszym planie barokowej kaplicy bocznej, wzniesionej w latach 1715-1730 według projektu Leonarda Webera ze Świdnicy, a poświęconej błogosławionemu Czesławowi, patronowi Wrocławia.
(Na podstawie: A. Konarski „434 zagadki o Wrocławiu”, Wrocław 1999)
Tekst nr 3
Kościół ten uważany jest za najpiękniejszą świątynię gotycką we Wrocławiu, a nawet na całym Śląsku. Bryłę budowli, w całości dwukondygnacyjnej, wzbogaca smukła wieża z ostrosłupowym hełmem. Na placu przed kościołem wiatach 1730-32 z fundacji wrocławskiej kapituły katedralnej została wzniesiona barokowa figura przedstawiająca pełną ekspresji postać świętego Jana Nepomucena, trzymającego w lewej ręce wzniesiony do góry krucyfiks. Bezpośrednim impulsem do powstania pomnika było zakończenie rok wcześniej procesu kanonizacyjnego męczennika.
(Na podstawie: „Encyklopedia Wrocławia”, Wrocław 2000)
Układ nagrań na płycie CD (poziom średni):
7.	zadanie 1	(1:42)
8.	zadanie 2	(2:27)
9.	zadanie 3	(1:43)
10.	zadanie4	(Id5)
11.	zadanie 5	(2:42)
POZIOM ZAAWANSOWANY
67
Poziom zaawansowany
Część A. Rozumienie ze słuchu
Liczba punktów:...../40 p.
1. Proszę wysłuchać fragmentu piosenki „Sekrety pomników” i uzupełnić brakujące słowa.
.../8 p. (16x0,5 p.)
Sekrety pomników
muz.: T. Nestorowie?, sł.: A. Waligórski śpiewa: R. Romańczuk
Na rynku 0 wrocławskim, gdzie domki się..........................
jak barwne.........................2	konfitur,
od wielu lat siedzi.../dJżttfr......3 pan Fredro,
......4 A.C .4 w solidny garnitur.
Naprzeciw zaś.................5,	to znaczy vis-a-vis,
..................................6	Reja, Zapolskiej lub Prusa, ktoś beczkę ułożył, a na niej........................7
brzydkiego,...............................8	Bachusa.
................9	deszcz pada, a Bachus na deszczu okropnie nie lubi się.................10,
więc pyta: Czy mogę,..................11 mój, wieszczu,
na chwilę do ciebie...................12?
I zaraz zostawia swąbeczkę i.................13,
na........................14 się drapie, choć ślisko,
i.....................15	pod pana-Fredrowy tużurek
i mruczy jak tłuste........................16.	(...)
2. Proszę wysłuchać wspomnień o profesorze Ludwiku Hirszfeldzie i odpowiedzieć na pytania.
..../8 p.
Przykład:
Kiedy urodził się Ludwik Hirszfeld?
5 sierpnia 1884 roku.
68
1.	Jakiego odkrycia profesor dokonał w 1910 roku ?	(1 p.)
2.	Jak brzmi polska nazwa choroby, którą wywołuje bakteria Salmonella hirszfeldi? (2 p.)
3.	Jakie stanowiska zajmował Ludwik Hirszfeld w powojennym Wrocławiu? (2 x 1 p.)
4.	Czym zajmował się profesor w Zakładzie Mikrobiologii?	(2 x Ip.)
5.	Co groziło dzieciom z konfliktem serologicznym?	(1 p.)
3.	Proszę wysłuchać opowiadania o buncie rzemieślników wrocławskich i wybrać właściwą odpowiedź.
...../7,5 p. (5x1,5 p.)
Przykład:
Sala Radnych we wrocławskim ratuszu powstała
a)	w czternastym wieku.
b)	w piętnastym wieku.
c)	w szesnastym wieku.
1.	Sala Radnych została wybudowana, gdy
a)	władzę nad miastem przejął wójt.
b)	samorząd miejski wykupił władzę wójta.
c)	samorząd miejski wykupił budynek ratusza.
2.	O buncie rzemieślników w Sali Radnych świadczą
a)	topory wrocławskich majstrów.
b)	zachowane do dziś ślady na belce.
c)	XV-wieczne napisy na belce.
3.	Zbuntowani rzemieślnicy przeszli
a)	z dachu ratusza do Sali Książęcej.
b)	z Sali Książęcej na dach ratusza.
c)	bezpośrednio z dachu ratusza do Sali Radnych.
4.	Przywódców buntu wtrącono do lochu na dwa lata, a następnie stracono a) przy kościele św. Elżbiety.
b)	między domkami „Jasiem” i „Małgosią”.
c)	na rynku wrocławskim.
5.	Ciała buntowników zostały pogrzebane
a)	na kościelnym cmentarzu św. Elżbiety.
b)	przy bramie do kościoła św. Elżbiety.
c)	przy kościelnym cmentarzu św. Elżbiety.
69
4. Proszę wysłuchać fragmentu wypowiedzi profesora Jana Miodka na temat języka współczesnych Polaków i wybrać właściwą odpowiedź (P - prawda, N - nieprawda, BI - brak informacji).
..../7,5 p. (5x 1,5 p.)
Przykład:
Wrocławianie w ogóle nie przestrzegają norm gramatycznych.	P/N/BI
1.	50 lat temu tylko 30% Polaków używało języka literackiego.	P/N/BI
2.	Współczesny język literacki przewyższa język starej inteligencji.	P/N/BI
3.	80% Polaków nigdy nie słyszało żadnej gwary.	P/N/BI
4.	Polszczyzną literacką posługują się obecnie wszyscy mieszkańcy ziem
zachodnich i północnych.	P/N/BI
5.	Najstarsze pokolenie na Ziemiach Odzyskanych to potomkowie
wielopokoleniowej inteligencji.	P/N/BI
5.	Proszę wysłuchać fragmentu wywiadu z prezydentem Wrocławia - Rafałem Dutkiewiczem i wybrać właściwą odpowiedź (P - prawda, N - nieprawda, BI - brak informacji).
..../9 p. (6x 1,5 p.)
Przykład:
Na inwestorów przyjeżdżających do Wrocławia czeka coraz więcej gotowych ofert.
P/N/BI
1.	We Wrocławiu trzeba inwestować przede wszystkim na północy, ponieważ Psie Pole ma dobre połączenie z centrum miasta.	P/N/BI
2.	Tereny po niedoszłym Expo zostaną przeznaczone głównie na inwestycje przemysłowe.	P/N/BI
3.	Prezydent nie jest zwolennikiem organizowania wystawy Expo we Wrocławiu.
P/N/BI
4.	W najbliższym czasie najwięcej mieszkań powstanie zarówno na zachodzie, jak i na północnym wschodzie Wrocławia.	P/N/BI
5.	Przy ulicy Powstańców Śląskich planowano budowę dużego centrum sportowego.	P/N/BI
6.	W okolicach hotelu „Wrocław” pierwsze inwestycje powinny się pojawić w ciągu dwóch lat.
P/N/BI
70
Poziom zaawansowany
Część B. Poprawność gramatyczna
Liczba punktów:...../40 p.
1. Proszę uzupełnić poniższy tekst zgodnie z podanym przykładem. ................................................................/2,5 p. (10x0,25 p.)
0. to, jest, był
1.	zajęłyby, zajmowały, zostaną zajęte przez
2.	umieszczone, umieściwszy, mieszczące
3.	został postawiony, jest postawiony, będzie stał
4.	rozbudowując, rozbudowywany, rozbudowawszy
5.	gromadzenia się, gromadzono, gromadząc
6.	podnosił się, był podnoszony, podniósł się
7.	wzniósł, wzniósł się, został wzniesiony
8.	był rozebrany, rozebrano, rozebrał się
9.	zwolnić, zwolniono, zwalniać
10.	przywracając, przywrócono, są przywracane
Przykład:
Rynek to 0 główny plac handlowy dawnego Wrocławia.
Jego środek...............1	obiekty przeznaczone do celów handlowych, administracyjnych
i sądowniczych. Pierwszym murowanym zespołem były Sukiennice, ......................2
w dwóch równoległych rzędach 40 kramów. Pod koniec XIII wieku przy południowej pierzei bloku śródrynkowego ....................................3	ratusz, .................4
do początku XVI wieku. W końcu XIII wieku w wyniku..................................5
odpadków poziom rynku..........................6	o 1 m, a w XIV wieku uzyskał dzisiejszą
wysokość - około 3 metrów powyżej pierwotnej. W 1571 r. ........................7	nowy
budynek Wielkiej Wagi, który ..........................................8 w roku 1847,
by..................................9	miejsce pod budowę pomnika Fryderyka II. Obecny
wygląd wrocławski rynek uzyskał po II wojnie światowej, kiedy odbudowano kamienice, ..........................10 częściowo formy sprzed XIX wieku.
71
2.	Proszę uzupełnić luki w tekście zgodnie z podanym przykładem, dobierając wyrazy w taki sposób, aby powstał logiczny i poprawny gramatycznie tekst. Do każdej luki można wpisać tylko jeden wyraz.
.../5 p. (10 x 0,5 p.)
Przykład:
W ostatnią sobotę w naszej szkole odbyło się spotkanie maturzystów z 1985 r.
Z ....................1	jubileuszu szkoły spotkali się wczoraj prawie wszyscy maturzyści
z 1985 roku. Spotkanie o mało co nie doszło do skutku ze	2	na nieodpowiedzialność jednego z organizatorów, ale ostatecznie -.....................3.poświęceniu
pozostałych - których sytuacja ta nie.......................4	na szczęście z równowagi,
wszystko udało się naprawić. Byli szkolni koledzy spędzili ze sobą cały dzień. Rozmawiali o tym, kto .......................5 się majątku, kto ....................6	sukces, komu
własna życiowa sytuacja...................7 się spod kontroli.
Najlepszy sportowiec w klasie, który na wrocławskim Stadionie Olimpijskim regularnie ..............................8 zwycięstwa, opowiadał o swojej pracy trenera i o tym, jak ..............................9 największą klęskę w życiu - chodziło o jego syna, którego nie udało mu się namówić do uprawiania sportu. Nie dał się przekonać kolegom, że nie cała odpowiedzialność za to........10	na nim.
3.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
....Z2,5 p. (5 x 0,5 p.)
Przykład:
Wszyscy wiedzą, że jesteś uprzejmy, ale uprzejmość w tej sytuacji nie wystarczy.
Musisz być też stanowczy -
pomoże ci z pewnością rozwiązać
konflikt między twoimi podwładnymi. Wszyscy mówią o tym, że Jacek jest ambitny i uparty.
Wszyscy też doskonale wiedzą, że osiągnął to, co dzisiaj ma, właśnie dzięki......2
i....................3.	Karol jest natomiast utalentowany, ale zawistny. I też dla wszystkich
jest jasne, że ............................4	pomógł mu w zdobyciu wrocławskiej Iglicy,
a.........................5	przeszkadza mu się tym cieszyć. Nie jest łatwo pogodzić takie
dwa charaktery.
72
4.	W poniższym tekście proszę - zgodnie z przykładem - wpisać słowami podane w nawiasach liczebniki.
..../2,5 (5 x 0,5 p.)
Przykład:
Uniwersytet Wrocławski dysponuje dwiema / dwoma (2) salami, w których odbywają się koncerty - Aulą Leopoldyńską i Oratorium Marianum.
Bardzo lubię słuchać muzyki kameralnej, a szczególnie koncertów na..........1 (4) skrzypiec. Ostatnio z............................................................2 (3) dawnymi przyjaciółmi ze studiów byłam w Auli
Leopoldyńskiej na takim właśnie koncercie. Koncert byłby wspaniały, gdyby nie klasa złożona z..................................3 (15) dzieci, które też tam przyszły i bardzo się nudziły.
Próbowali je uspokoić...........4 (2) organizatorzy z.................5 (2) nauczyciel-
kami, ale na próżno.
5.	Proszę przekształcić zdania według wzoru.
....Z5 p. (5 x 1 p.)
Przykład:
Wrocław to około siedmiusettysięczne miasto (siedemset tysięcy).
W centrum miasta znajduje się wiele....................................1	(cztery piętra)
kamienic stojących w otoczeniu zieleni. W parkach miejskich można spotkać zarówno .......................2 (dwieście lat) drzewa, jak i mnóstwo......................3 (jeden rok) roślin. Parki te nie straciły nic ze swej urody mimo powodzi z 1997 r., w wyniku której Wrocław poniósł...............................................................4	(wiele milionów) straty.
W pobliżu parku Szczytnickiego znajduje się Stadion Olimpijski, przyciągający z okazji różnych imprez.....................................5	(kilka tysięcy) tłumy.
6.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
....15 p. (10x0,5 p.)
Przykład:
Wybudowawszy (wybudować) most na Odrze, miasto zaczęło w końcu wykorzystywać prowadzącą (prowadzić) do niego ulicę. Idąc (iść) przez nowy most, ludzie podziwiali jego bogato zdobioną (zdobić) balustradę.
................................1	(zasiąść) w starych teatralnych fotelach, których obicia były trochę.............................2 (podrzeć), widzowie zaczęli studiować.............  3
(pachnieć) jeszcze świeżym drukiem program. Przeczytali ze zdumieniem, że za chwilę usłyszą utwór na instrumenty smyczkowe i................4	(dąć), chociaż................5 (iść) tu,
spodziewali się usłyszeć kilka arii operetkowych. Teraz dopiero stało się dla nich jasne, że
73
zapowiedź koncertu została przez nich błędnie ......................6	(zrozumieć), a wielka
błyszcząca - dziwnie ......................7	(wygiąć) trąba, która widoczna była na scenie
mimo......................8	(zgasić) świateł, naprawdę zaraz zagra......................9
(Pojąć) to, zaczęli natychmiast żałować, że nie poszli na „Giocondę”,...................10
(wystawiać) przez Operę Wrocławską na Odrze obok Biblioteki Uniwersyteckiej.
7.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem. ................................................................/2,5 p. (5 x 0,5 p.)
Przykład:
Staszek powiedział do siostry: Pożycz mi, proszę, pieniądze na bilet na mecz „Śląska”!
Siostra opowiada o tym matce:
Staszek prosił mnie, żebym mu pożyczyła pieniądze na bilet na mecz „Śląska”
Mama powiedziała do syna: Adam! Zgnieć plastikowe butelki1, podrzyj te papiery2 i wynieście to wszystko na śmietnik3, kiedy będziecie iść4 z Jackiem do „Orbity”. Aha! I niech Agata przyniesie chleb5, najlepiej z tej piekarni na pl. Bema.
Adam przekazuje to Jackowi: Mama powiedziała,
i ........................................................................................    5
2
i....................................................................................3,	kiedy
4
Aha! Mówiła też.............................................................  5,	najlepiej z tej
piekarni na pl. Bema.
8.	Proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem. Nie wszystkie cząstki muszą zostać użyte, ale ta sama cząstka może zostać użyta więcej niż jeden raz.
.../5 p. (10x0,5 p.)
na-
wy-
za-
do-
po-
roz-
Przykład:
Oddaj mi nożyce ogrodowe, które pożyczyłaś w zeszłym tygodniu
-	Po co........cięłaś1 tak dużo róż?
-	Przecież.......bieramy2 się na imieniny do Janki, a obiecałam też........nieść3 kwiaty
babci i cioci Hani. Prawdę mówiąc, jest ich za mało i do bukietu dla babci będę musiała jeszcze coś.......dać4.
-	Chyba nie chcesz........zrywać5 wszystkich kwiatów?
-	Nie przesadzaj, za kilka dni pojawią się nowe. Już.....chodzą6 z ziemi.
74
-	W porządku, rób jak uważasz. Czy mamy do tych kwiatów coś jeszcze?
-	Album o ulicy Świdnickiej. Nie było łatwo go znaleźć, musiałam się porządnie.......szukać5 6 7. W końcu.......................................................................szperałam8 go w antykwariacie na Kuźniczej, tym koło uniwersytetu.
-	To taki rarytas?
-	Owszem. Nakład został.........czerpany9 już dawno, a inne egzemplarze, które znalazłam,
są tak.......czytane10, że nie nadają się na prezent.
9. Proszę przekształcić podane zdania w taki sposób, aby zachowały to samo znaczenie. Za każdym razem proszę wybrać jeden z podanych wyrazów i wykonać zadanie zgodnie z przykładem.
..../10 p. (10 x 1 p.)
Przykład:
Zanim włączysz nowy sprzęt, zapoznaj się z instrukcją obsługi, (po/od/dla/z powodu)
Włącz nowy sprzęt po zapoznaniu się z instrukcją obsługi.
1.	Zanim pójdziesz na Ostrów Tumski, kup sobie przewodnik po mieście, (po/przed/z powodu/od)
2.	Jego konfliktowy charakter sprawił, że stracił tę pracę, (przez/od/w celu/dla)
3.	Był tak przepracowany, że nie mógł zasnąć, (od/w razie/ze/z)
4.	Jeśli jest dobra pogoda, z wieży katedralnej jest ładny widok na Wrocław, (przez/przy/z powodu/w wyniku)
5. Nie dasz tam sobie rady, jeśli nie będziesz znała języka, (bez/celem/od/pod wpływem)
6. Jeśli będziesz się długo opalać, będzie bolała cię głowa, (od/w celu/dla/bez)
7. Był gotów poświęcić wszystko, żeby zrobić karierę, (w wyniku/przy/dla/mimo)
8. Proszę się zgłosić w urzędzie, żeby odebrać dokumenty, (przez/w celu/w razie/w czasie)
9. Jeśli jest burza, nie wolno stać pod drzewem, (z powodu/w razie/od/za)
10. Dostał się do poprawczaka, ponieważ ukradłpieniądze, (za/w celu/od/mimo)
75
Poziom zaawansowany
Część C. Rozumienie tekstów
Liczba punktów:...../40 p.
1. Proszę uzupełnić luki wyrażeniami podanymi pod każdym akapitem.
...../10 p. (10 x 1 p.)
Wrocław - miasto leżące nad Odrą staje się swojskie, bliskie niemal od pierwszego wejrze-ia. I doprawdy trudno powiedzieć08, co o tym decyduje. Czy kamienna uroda Ostrowa umskiego? Zasnute poranną mgłą wieże katedry? Czy gwar ulicOb budzących się do no-zego dnia?
Oa. a) można powiedzieć
b) trudno powiedzieć
c) trzeba zapowiedzieć
Ob. a) gwarne ulice b) gwar ulic c) gwarna wieża
A. Jest w aurze tego miasta coś szczególnego, jakiś niepowtarzalny klimat, który powoduje, że
chce się tu powracać. Może to świadomość, że jego 1000-letnie dzieje ............
	1 B.	należące do różnych nacji? Może to, że wiek ostatni, naznaczony gwałtownym wichrem historii, sprowadził do powojennego Wrocławia ludzi-tułaczy, którzy ................2,	przeszczepili najwartościowsze elementy swe-
go kulturowego dziedzictwa?
1. a) tworzyły pokolenia b) przeszły pokolenia c) odbudowały pokolenia
2. a) mieli tu korzenie
b) zapuściwszy tu korzenie
c) wpuszczający tu korzenie
B. Wygląda na to, że w tym mieście historia niby w wielkim tyglu wymieszała najlepsze .......................3: otwartość, szacunek dla wartości i pogodę ducha. Może właśnie dlatego do Wrocławia nie przyjeżdża się wyłącznie z powodu jakiejś wyjątkowej okazji. Tutaj się wpada od czasu do czasu - okazją może być każdy zwykły dzień. Bo chociaż odbywają się we Wrocławiu znakomite cykliczne imprezy, życie kulturalne nie zamiera
w antraktach, a wrocławscy twórcy..............................4	w zimowy sen.
3. a) ludzkie cnoty b) państwowe cele c) obywatelskie cele
4. a) nie kryją b) nie zapadają c) nie śpią
1
76
C.	Kto bywał tu w latach siedemdziesiątych, pielgrzymując do Teatru Laboratorium na spotkanie z ideą Jerzego Grotowskiego, kto śledził dokonania Wrocławskiej Pantomimy Henryka Tomaszewskiego, obcował z dramaturgią Tadeusza Różewicza, powie, że Wrocław jest dla niego ważny i stał się mu bliski.
Każdy odkrywa to miasto na swój sposób. Miłośnik historii przemierza uliczki starówki, gdzie na każdym kroku spotyka........................5, zaklęte w architektonicznym detalu, w nawarstwieniu stylów i epok. Poszukiwacz.....6	w sztuce
właśnie we Wrocławiu pozna najnowsze jej trendy. To tutaj odbywa się przecież Biennale Sztuki Mediów WRO, biennale sztuki „Flexible, Pan-European-Art” czy Międzynarodowe Triennale Rysunku.
5.	a) świadek przeszłości	6. a) dawnych skarbów
b)	ślady przeszłości	b) nowatorskich prądów
c)	świadectwa przyszłości	c) zapomnianych ideałów
D.	Z własnymi..........................7 wychodzą poza mury uczelni studenci: Akademii
Sztuk Pięknych, Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej i Akademii Muzycznej (...). W większości klubów króluje jazz, zresztą jakże mogłoby być inaczej, skoro to „Jazz nad Odrą” ..........................8	we Wrocławiu z górą 30 lat temu.
7.	a) artystycznymi wizjami	8. a) powstanie tu na dobre
b)	profesorami i obrazami	b) zadomowił się na dobre
c)	kopiami i krytykami	c) zakorzeniał się
E.	Zjeżdżajądo Wrocławia również miłośnicy muzyki poważnej. Czekajątu na nich niezwykłe przeżycia, by wymienić tylko Festiwal „Wratislavia Cantans”, który daje wyjątkową okazję do obcowania z formą oratoryjno-kantatową.
W 1997 roku Wrocław jeszcze bardziej wypiękniał. Przez wiele miesięcy ..............
....................9 do wizyty Papieża, który odwiedził miasto z okazji odbywającego się tutaj 46. Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego. Na to niecodzienne spotkanie przybyło do Wrocławia ponad milion gości. Wielu znalazło się tu po raz pierwszy. I zapewne dla niejednego stał się Wrocław swojski i bliski niemal od.................
10
Bo jest w aurze tego miasta jakiś niepowtarzalny klimat.
9. a) miały przygotowania	10. a) pierwszego wejrzenia
b) trwały przygotowania	b) pierwszego przejrzenia się
c) wytrwały przygotowania	c) pierwszego wyjrzenia
(Na podstawie: „Wrocław. Przewodnik kulturalny”, Wydawnictwo Tekst, 1977)

77
2.	W puste miejsca proszę wpisać w odpowiedniej formie wyrazy, wyrażenia i zwroty podane w ramce.
Uwaga: Nie wszystkie wyrażenia i wyrazy pasują do tekstu.
76 p. (12 x 0,5 p.)
wytyczyć	witraż	zabytkowe sukiennice
rynki miejskie	kamieniczki	rekonstrukcja
wspaniały ratusz	przyciągać wzrok	dokumentować
natchnieni współpracownicy	podziemia	wymierzać
pięć panien	górować	przebudować
	malownicze postacie	
Rynek i okolice
Przykład:
Wrocławski rynek, wytyczony0 około 1241 roku, zachował do dziś swój XIII-wieczny układ przestrzenny.
W średniowieczu był największym wśród ówczesnych.......................................1
nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Położony na przecięciu pradawnych szlaków handlowych, zabudowany 60 gotyckimi i renesansowymi.........................2 oraz królującym pośrodku
...............................3 - od wieków stanowi najbardziej reprezentacyjną część miasta. Wędrówkę po rynku wypada rozpocząć od ratusza, którego wyjątkowa uroda i szlachetne proporcje z miejsca............4.	Bo w istocie ratusz wrocławski to perła
architektury świeckiej. Wzniesiony i rozbudowany w latach 1328-1510 figuruje w rejestrze zabytków oznaczonych klasą „0” i jest jednym z kilku na Dolnym Śląsku tej rangi zabytkiem (...). W ratuszu mieści się Muzeum Historyczne Miasta Wrocławia. Zgromadzone w nim zbiory z zakresu historii sztuki..................5	dzieje miasta (...). Również w ratuszu ma swoją
siedzibę instytucja obrosła prawdziwie zasłużoną sławą - Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych (do 1984 roku Teatr Laboratorium). To tutaj Jerzy Grotowski (...) z gronem ..................................................6	wcielał
wżycie swoje wizje teatru ubogiego. Tutaj zrodziły się spektakle: „Akropolis”, „Książę Niezłomny” i „Apocalypsis cum figuris”, które przyniosły jego twórcy światową sławę, a Wrocław na wiele lat uczyniły teatralną Mekką (...). Będąc w ratuszu,trzeba też koniecznie zajrzeć do ratuszowych...............................7,	by wstąpić do Piwnicy Świdnickiej. Jej sława sięga
daleko w przeszłość. Już w roku 1392 zasłynęła z wybornego piwa, które sprowadzano głównie ze Świdnicy, ale także z Warszawy, Pragi i Frankfurtu. I dziś w wiekowych piwnicznych murach można napić się piwa. Przed ratuszem stoi gotycki pręgierz. Ustawiono go tutaj w 1492 roku i przez parę
78
wieków służył do..............................8	kary różnego autoramentu winowajcom. Ponoć
kiedyś na polecenie Rady Miejskiej przywiązano do niego twórcę Ołtarza Mariackiego w Krakowie, Wita Stwosza oraz pewnego czeladnika, który tym zawinił, że umówił się na spotkanie jednocześnie z......................................9.
Otaczające rynek kamieniczki zostały w trakcie ostatniej wojny całkowicie wypalone. Odbudowano je pieczołowicie w latach 1949-1958. Pięknie prezentuje się okazały dom Pod Gryfami z renesansowymi szczytami fasad i dachem...........................10	nad ratuszem,
czy kamieniczka Pod Złotym Słońcem z barokową elewacją i pięknym portalem. Wzruszająco na tle tych pysznych domów wyglądają najstarsze w mieście kamieniczki „Jaś” i „Małgosia”, niegdyś gotyckie, potem......................11	w stylu barokowym, połączone ze sobą bramą
wiodącą dawniej na przykościelny cmentarz. Dziś w „Małgosi” mieści się Domek Miedziorytnika i pracownia grafika Eugeniusza Geta-Stankiewicza. Artysta ten jest nie tylko dumą i chlubą Wrocławia, ale też jedną z najbardziej ....................................12	dzisiejszego
Wrocławia.
(Na podstawie: „Wrocław. Przewodnik kulturalny”, Wydawnictwo Tekst, 1977)
3.	W puste miejsca proszę wstawić fragmenty podanych na końcu zdań. Uwaga: Jeden fragment jest zbyteczny.
..../8 p. (8 x 1 p.)
Politechnika Wrocławska uhonorowała kardynała Henryka Gulbinowicza
Jego Eminencja, doktor h.c.
Przykład:
Kardynał Henryk Gulbinowicz nie krył wzruszenia, gdy odbierał wczoraj tytuł doktora honoris causa11 Politechniki Wrocławskiej, najwyższą godność akademicką. Wygłosił znakomity wykład i jak zwykle miał dobry humor.
Byłbym nieszczery, gdybym udawał, że ten tytuł mnie nie cieszy,...............................
....................................................................1 - mówił. Powiem prawdę: odczuwam radość i wdzięczność, że na końcu mojej służby w Archidiecezji Wrocławskiej spotyka mnie to wyróżnienie. Sumienie każę powiedzieć, że na tę.............
.......................................* 2 3 całego Dolnego Śląska i kapłani naszej Archidiecezji. Senat Politechniki Wrocławskiej uhonorował Jego Eminencję na wniosek Rady Wydziału Architektury. Za to, że wspiera środowisko naukowe, jest wielkim mecenasem kultury, dba szczególnie o architekturę i sztukę religijną ................................................
3
o potrzebujących. Opinie opracowali ks. arcybiskup opolski prof. Alfons Nossol oraz prof. Olgierd Czemer - profesor Politechniki Wrocławskiej i.........................................
..............................................4	w Polsce Muzeum Architektury. Uroczystość
79
w Auli Politechniki Wrocławskiej.........................................5	Kościoła, władz
państwowych i samorządowych Dolnego Śląska i Opolszczyzny, wojska, policji, służby dyplomatycznej. List gratulacyjny .........................................6 Aleksander
Kwaśniewski.
Nie dano mi dyspensy ze względu na mój wiek i niedołęstwo, tylko zobowiązano,............
...........................7 - żartował doktorant przed swoim wykładem „O humanizację cywilizacji technicznej”. Potem............................8, którymi go zasypano. - Proszę
przyjąć - tłumaczył - a o mnie złego słowa nie mówić, bo nie uchodzi.
(Na podstawie: Wanda Dybalska, „Gazeta Wyborcza”, Wrocław 20—21.12.2003)
0. gdy odbierał wczoraj tytuł doktora honoris causa a) zgromadziła przedstawicieli
b)	rozdał kwiaty
c)	godność zasłużyło społeczeństwo
d)	przysłał prezydent RP
e)	za ekumenizm międzywyznaniowy i troskę
f)	żebym nie mówił zbyt długo
g)	albo gdybym myślał, że godność mi się należy
h)	wieloletni dyrektor jedynego
1) wypowiadał komplementy
4. Po przeczytaniu tekstu proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
..../7 P- (7 x 1 p.)
Przykład:
0. Użyte w tekście wyrażenie tryska fontanna oznacza:
a.	cichy szmer wody
b.	woda wydobywa się silnym strumieniem lub jest wyrzucana z dużą siłą
c.	odbicie światła w fontannie
0. Dlaczego koło Uniwersytetu stanął nagi Szermierz ze szpadą w dłoni? Co ma wspólnego ten pomnik z akademickim życiem? Na widokówkach z początku ubiegłego wieku w miejscu, gdzie dzisiaj tryska fontanna, stoi słup ogłoszeniowy. Wtedy plac Uniwersytecki nazywano Wróblą Górą. Jak to się stało, że pojawił się na nim golas z białą bronią w ręce?
1.	- Ówczesne władze miasta chciały powiększyć plac przed Uniwersytetem, zburzyć kamieniczki, które zamykały go od południa - opowiada Maciej Łagiewski, dyrektor Muzeum Miejskiego. - Powstał nawet projekt przebudowy Wróblej Góry. Mamy w zbiorach takie opracowanie z 1913 r., autorstwa architekta Karla Grossera. Na planie w centralnym miejscu stoi Szermierz. Prawdopodobnie magistrat, a może Uniwersytet ogłosił konkurs na fontannę. Zgłosił się do niego także Lederer i wygrał. Pewnie nasz zabytkowy Szermierz jest modelem konkursowym.

80
2.	Wygrał, bo oprócz walorów artystycznych, nawiązuje - zdaniem dyrektora Łagiew-skiego - do akademickiego życia, zwłaszcza do korporacji studenckich. Czy autobiograficzny wątek (że niby sam Lederer zgrał się do suchej nitki) w dziejach Szermierza jest prawdziwy? - Być może - mówi dyr. Łagiewski. - Pojawia się w wielu niemieckich źródłach, ale myślę, że więcej w nim legendy niż prawdy. Niemieckie przewodniki podają również, że kryptoportrety na czaszy fontanny upamiętniają konkretnych wrocławskich profesorów. Że Lederer podczas pracy posługiwał się ich wizerunkami. - Gdzieś nawet padły ich nazwiska - zastanawia się dyr. Łagiewski.
3.	Czy chodzi o Feliksa Dahna - prawnika, Alfreda Hillebrandta - indologa i rektora UWr., Theodora Mommsena - historyka i prawnika, laureata literackiej Nagrody Nobla (1902)? Do dzisiaj nie udało się wyjaśnić, o kogo chodziło naprawdę. Jak mówi dyrektor Łagiewski, w starych niemieckich źródłach fontanna nazywana jest często nie Fechtbrunnen (Fontanna z Szermierzem), ale po Śląsku - Sabeljiirge, czyli Jurek z szablą. Podobnie mówiono na Neptuna, który stał na Nowym Targu - Gabeljiirge, czyli Jurek z widelcem.
4.	Śląski Jurek, jak się okazuje, zrobił międzynarodową karierę. Niedawno Ryszard Młynarski, dyrektor muzeum UWr., znalazł w Internecie informację, że jedna z galerii w USA wystawiła na sprzedaż model naszego Szermierza. Powstał w latach 1910— 1918. Kosztuje ponad 13 tysięcy dolarów. - Może uda się go kupić - ogłosił w czasie Święta Nauki prof. Zdzisław Latajka, rektor UWr. - Może znajdziemy sponsorów. Przecież Szermierz przed Uniwersytetem nie należy do nas, tylko do miasta.
5.	Czy któryś z wrocławskich pomników doczekał się oracji na swoją cześć? I to w dniu tak uroczystym, jak wrocławskie Święto Nauki. 15 listopada 2004 roku: Aula Leopoldi-na, są rektorzy, profesura w togach i biretach, uniwersytecki sztandar, studenci i licznie zgromadzeni goście. Wszyscy w skupieniu słuchają świetnego mówcy, dr. Bogusława Bednarka z Instytutu Filologii Polskiej. Mówi on o rzeźbiarzu, autorze pomnika, o studentach i profesurze z początku XX wieku i o obyczajach studenckich. Mówi o tym, że Szermierz Hugona Lederera oczarował wrocławian prawie sto lat temu i czaruje ich do dziś.
6.	Wrocławianie od stu lat umawiają się pod Szermierzem. Stał się - dowodzi dr Bednarek - punktem orientacyjnym, punktem odniesienia w przestrzeni kulturalnej Wrocławia. „Iluż to profesorów, ludzi kultury spotykało się pod Szermierzem. Sam byłem świadkiem, jak prof. Jerzy Woronczak umówił się z prof. Herbertem Myśliwcem właśnie pod Szermierzem. Zapewne roztrząsali tam tajemnice heksametru. A ileż randek, ileż korzystnych matrymoniów zostało zainicjowanych pod Szermierzem”.
7.	Może, jak radzi orator, powinien się tym zająć socjolog. Przez minione stulecie Szermierz „obrastał w sensy, nasycał się znaczeniami”. Awansował: jest w logo Wydawnictwa Uniwersyteckiego i na statuetce, którą UWr. wręcza ludziom i instytucjom wspierającym odbudowę uniwersyteckich zabytków, stał się bohaterem zrytualizowanego akademickiego ceremoniału, łączy przeszłość z teraźniejszością a teraz oderwał nas, choć na krótko, od pospolitego, doraźnego praktycyzmu.
(Na podstawie: „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 16.11.2004)
81
1.	Zdanie z akapitu nr 1: Pewnie nasz zabytkowy Szermierz jest modelem konkursowym oznacza, że:
a.	na placu Uniwersyteckim stoi prawdopodobnie kopia pomnika Szermierza;
b.	pomnik Szermierza, który dziś oglądamy, został najprawdopodobniej wysłany przez rzeźbiarza na ogłoszony konkurs;
c.	na placu Uniwersyteckim stoi zabytkowy model pomnika;
2.	Wyrażenie z akapitu nr 2 zgrał się do suchej nitki oznacza, że:
a.	Lederer grał w grę „suche nitki”;
b.	Lederer przegrał w karty wszystko, co miał;
c.	Lederer przegrał w karty nici;
3.	Wyrażenie nie udało się wyjaśnić w akapicie nr 3 oznacza, że:
a.	nie udało się ustalić nazwisk;
b.	nie udało się ustalić powodów, dla których Lederer wyrzeźbił wizerunki;
c.	nie udało się ustalić, dlaczego Lederer wyrzeźbił portrety profesorów;
4.	Która z podanych możliwości najlepiej wyraża sens użytego w 4. akapicie zdania: Może znajdziemy sponsorów:
a.	Uniwersytet ma nadzieję, że znajdzie osoby lub instytucje, które pomogą sfinansować zakup;
b.	Uniwersytet ma nadzieję, że znajdą się osoby, które kupią model Szermierza;
c.	znajdą się osoby zainteresowane pokazywaniem zdjęcia szermierza w Internecie;
5.	Użyte w akapicie 5. wyrażenie Mówi on o...studentach i profesurze oznacza, że:
a.	mówca wspomina studentów i przypomina jak zdobywało się stanowisko profesora;
b.	mówca wspomina studentów i profesorów związanych z Uniwersytetem Wrocławskim na początku XX wieku;
c.	mówca wspomina studentów i jednego z profesorów wykładającego na Uniwersytecie w początkach XX wieku;
6.	Proszę zakreślić zdanie, które najlepiej wyraża sens akapitu nr 6.
a.	Miejsce, w którym stoi Szermierz, nie ma większego znaczenia dla wrocławian.
b.	Miejsce, w którym stoi Szermierz, ma szczególne znaczenie dla wielu wrocławian.
c.	Miejsce, w którym stoi Szermierz, ma przede wszystkim znaczenie dla profesorów Uniwersytetu Wrocławskiego.
7.	Jak należy rozumieć fragment zdania z 7. akapitu: ....powinien się tym zająć socjolog?
a.	Doktor Bednarek uważa, że historia Szermierza i miejsce, w którym stoi, byłyby ciekawym tematem badań naukowych.
b.	Należy zastanowić się, co zrobić z pomnikiem Szermierza.
c.	Zostaną podjęte badania socjologiczne, które wyjaśnią znaczenie Szermierza dla Uniwersytetu Wrocławskiego.
82
5. Po przeczytaniu tekstu proszę wykonać zadanie zgodnie z podanym przykładem.
..../9 p. (9 x 1 p.)
Przykład:
0. Johannes Brahms wysłał widokówkę kupioną w drodze do wiedeńskiej restauracyjki.
P N BI
„Gaudeamus igitur, iuven.es dum sumus! Radujmy się więc, dopókiśmy młodzi” - śpiewają studenci na całym świecie. Wielka kariera Gaudeamus zaczęła się u nas na Uniwersytecie Wrocławskim. Jak to było?
Johannes Brahms bardzo się ucieszył, gdy przyszła do niego wiadomość, że Senat Uniwersytetu Wrocławskiego nadał mu tytuł doktora honoris causa. Był marzec 1879 roku. Zaraz wysłał pocztówkę do rektora, dziękując za wyróżnienie, może kupił ją po drodze, idąc na piwo do wiedeńskiej restauracyjki.
Ale władze uczelni nie zadowoliły się pocztówką. Poprzez zaprzyjaźnionego z Brahmsem dyrektora Wrocławskiego Towarzystwa Orkiestrałnego Bernharda Scholza, profesura dała znać kompozytorowi, że ma nadzieję na większe dowody wdzięczności. Wkrótce do Wiednia przyszedł list od Scholza: „Czy napisze Pan dla Wrocławia symfonię doktorancką? Oczekujemy co najmniej ody”.
Cóż było robić. Latem 1880 roku mistrz Brahms wybrał się do znanego kurortu Bad Ischl koło Salzburga, ale zamiast wypoczywać, siadł do fortepianu i zaczął komponować dziękczynne dzieło dla Uniwersytetu, czyli Uwerturę akademicką op. 80. W listach do przyjaciół nazywał ją „Uwerturą janczarską” z powodu grających w niej instrumentów perkusyjnych. W tym błyskotliwym i pełnym humoru utworze pojawiają się cytaty czterech pieśni studenckich, które na pewno Brahms wiele razy słyszał i podśpiewywał w knajpkach rodzinnego Hamburga, bo biesiadować lubił, a jakże. Uwerturę wieńczy studencki hymn „Gaudeamus igitur”, który dzięki Brahmsowi wkrótce zrobi światową karierę. Do dzisiaj śpiewają go w najbardziej szacownych uczelniach, podczas największych akademickich uroczystości: „Vivat Akademia, vivat profesores!”. Akuszerem tego sukcesu, jak już wiemy, był nasz Uniwersytet.
Gdy powstawała Uwertura, Wrocław wielbił Brahmsa. Jednak nie zawsze tak było. Przez wiele lat nie istniał we wrocławskich salach koncertowych i na afiszach. Wkrótce jednak wszystko się zmieniło, gdy dyrektorem Wrocławskiego Towarzystwa Orkiestrałnego został Bernhard Scholz, który postanowił „wylansować” przyjaciela. Już w następnym sezonie muzykę Brahmsa grano nie tylko w salach koncertowych, ale i w prywatnych salonach. Stał się modny.Tak bardzo, że melomani z niecierpliwością czekali na jego przyjazd.
Wreszcie pojawił się we Wrocławiu, tuż przed końcem 1874 roku: był już po czterdziestce, niewysoki, krępy, jasne włosy zaczesane do tyłu. Współcześni wspominają, że był raczej skryty i zamknięty. Paderewskiemu wydawał się nawet brutalny i szorstki, ale wkrótce zrozumiał, że była to jedynie poza, osłona dla nadmiernej wrażliwości. Od razu zawojował wrocławską publiczność jako pianista, dyrygent i kameralista. Była to miłość z wzajemnością, Brahms także polubił Wrocław. Tak bardzo, że potem przyjeżdżał tu wielokrotnie, uczestnicząc w wielkich koncertach symfonicznych i w wieczorach kameralnych, które zwykle odbywały się w Oratorium Marianum albo w prywatnych salonach muzycznych. Prawdopodobnie zatrzymywał się w zajeździe Pod Złotym Berłem przy ulicy Kuźniczej 22. Po koncertach zaglądał do Piwnicy Świdnickiej i do winiarni przy dzisiejszej ulicy Wita Stwosza.
83
Z wnioskiem o nadanie tytułu doktora honoris causa wystąpiła Rada Wydziału Filozoficznego 18 lutego 1879 roku. Podpisało się pod nim 24 profesorów. Miesiąc później, 14 marca, Senat Uniwersytetu nadał mu zaszczytny tytuł. Promocja odbyła się 4 stycznia 1881 roku, oczywiście w Auli Leopoldyńskiej. Świeżo upieczony doktor zamiast mowy przywiózł do Wrocławia „Uwerturę akademicką”, którą zadedykował Uniwersytetowi. Prawykonanie odbyło się zaraz po ceremonii, ale gdzie? No właśnie.
Profesor Maria Zduniak twierdzi, że w Domu Koncertowym przy dawnej Gartenstrasse. Redaktor Marek Staśko, autor niewydanej książki „Brahms i Wrocław” - że w Oratorium Marianum. Według Staśki orkiestra zajęła większość sali, więc na krzesłach usiedli tylko najbardziej czcigodni goście. Na koncert przyszły tłumy, wypełniły korytarze i plac przed Uniwersytetem.
Otworzono okna.
Niestety, poza krótkimi zapisami w uniwersyteckich księgach nie zachowały się żadne pamiątki po tym wydarzeniu. Przepadł pięknie oprawiony egzemplarz wydrukowanej uwertury, który wraz z dedykacją Johannes Brahms przesłał Uniwersytetowi.
Od pewnego czasu 1 października na wrocławskim rynku zbierają się profesorowie i studenci wrocławskich uczelni, aby wspólnie odśpiewać hymn studencki napisany 125 lat temu dla Uniwersytetu Wrocławskiego.
(Na podstawie: Wanda Dybalska, „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 22-23 maja 2004)
1.	Profesorowie Uniwersytetu Wrocławskiego nie zadowolili się widokówką przysłaną przez Brahmsa w podziękowaniu.	P N BI
2.	W 1880 roku Brahms zaczął komponować utwór, który przyczynił się do otrzymania przez niego tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. P N BI
3.	Johannes Brahms lubił brać udział w przyjęciach, ucztach i różnych spotkaniach towarzyskich.	P N BI
4.	Trwająca do dziś światowa kariera hymnu „Gaudeamus” miała swój początek na Uniwersytecie Wrocławskim.	P N BI
5.	Zdarzało się, że Brahms przy pierwszym spotkaniu nie sprawiał dobrego wrażenia na osobach, które się z nim stykały.	P N BI
6.	Kompozytor długo czekał na uznanie wrocławskiej publiczności, ponieważ wojował z jej gustami muzycznymi.	P N BI
7.	Dzięki zachowanym dokumentom wiemy dokładnie, gdzie koncertował
i gdzie zatrzymywał się Brahms podczas pobytów we Wrocławiu.	P N BI
8.	Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Johannesowi Brahmsowi odbyła się 4 stycznia 1881 roku i tego samego dnia po raz pierwszy publicznie wykonano „Uwerturę akademicką”.	P N BI
9.	Istnieje pełna i dokładna dokumentacja opisująca to wydarzenie.	P N BI
84
Poziom zaawansowany
Część D. Pisanie
Liczba punktów:...../40 p.
Proszę wybrać jeden z zestawów i wykonać oba polecenia (a i b).
Zestaw 1
a.	Co roku na wiosnę odbywa się we Wrocławiu popularny maraton, w którym biorą udział m.in. polscy politycy. Czy centrum dużego miasta jest dobrym miejscem na organizację masowych imprez? Proszę napisać tekst argumentacyjny. (350 słów)
b.	Proszę napisać tekst reklamujący wrocławskie ciasteczka, wykorzystując przy tym poniższe zdjęcie. (60 słów)
85
Zestaw 2
a.	Proszę uważnie przyjrzeć się zdjęciom i porównać przedstawiony na nich widok. Jakie wydarzenia mogły wpłynąć na zmianę wyglądu tych miejsc? (300 słów)
b.	Proszę napisać list z prośbą o informacje na temat kursów języka polskiego dla cudzoziemców, organizowanych przez Szkołę Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców Uniwersytetu Wrocławskiego. (80 słów)
86
Zestaw 3
a.	Proszę napisać do jednej z wrocławskich gazet relację z podróży, którą odbyła Pani / odbył Pan w czasie ostatniego urlopu. (300 słów)
b.	Stara się Pani/Pan o pracę lektora swojego języka ojczystego w jednej z wrocławskich
szkół językowych. Proszę napisać związany z tym list motywacyjny. (100 słów)
Zestaw 4
a.	Balladę Romana Kołakowskiego „Pocztówka z Wrocławia” proszę przekształcić na opowiadanie prozą, stosując formę 3. osoby liczby pojedynczej. Proszę uwzględnić wszystkie istotne informacje z tekstu wiersza. (300 słów)
b.	Proszę napisać skargę do organizatorów koncertu, na który przyjechał Pan/ przyjechała Pani specjalnie do Wrocławia. Powodem skargi jest odwołanie tego koncertu. (80 słów)
Roman Kołakowski
Pocztówka z Wrocławia
tu właśnie się urodziłem tu w kamienicy czynszowej tutaj się chodzić uczyłem przy starej kuchni węglowej zapomnieć się nie udaje bólu co wtapia się w serce gdy odcisk dłoni zostaje na rozpalonej fajerce
dziś gdy pobieżny remont zrobiony metraż zwiększony urząd nam przyznał w polskim Wrocławiu niemieckie domy to właśnie moja ojczyzna
a Lwów to dla mnie zagranica śpiewny język stare kino Lwów to dla mnie tajemnica niezaznana nigdy miłość Lwów to czas co się oddala przedwojenny elementarz to Wesoła Lwowska Fala no i Łyczakowski Cmentarz
tutaj się wychowałem wiem o tym mieście niemało tu z ziemi wykopywałem hełmy i broń przerdzewiałą tu na pogrzebie dzieciaków co w gruzach skarbu szukały słyszałem milczenie ptaków i wiem dlaczego milczały
dziś w starym parku beztrosko śpiewa ptak a więc każdy mi przyzna
w polskim Wrocławiu niemieckie drzewa to właśnie moja ojczyzna
87
a Lwów to dla mnie zagranica śpiewny język stare kino Lwów to dla mnie tajemnica niezaznana nigdy miłość Lwów to czas co się oddala przedwojenny elementarz to Wesoła Lwowska Fala no i Łyczakowski Cmentarz
tu właśnie się urodziłem
tu mam swe miejsce na świecie tu o przyszłości marzyłem która już zbliża się przecież czemu niepewnie się czuję zerkając na zegar miejski co czas uparcie wskazuje środkowoeuropej ski
więc w lepsze jutro wybiegam wierząc iż rację sam sobie przyznam w polskim Wrocławiu niemiecki zegar to właśnie moja ojczyzna
Oceniane będą:
-	wykonanie zadania (treść, długość, forma, kompozycja)	 /8	p.
-	poprawność gramatyczna	 /8	p.
-	słownictwo	 /8	p.
-	styl	 /8	p.
-	ortografia i interpunkcja	 /8	p.
88

89
Poziom zaawansowany
Część E. Mówienie
Liczba punktów:...../40 p.
1. Proszę opisać rysunek oraz ułożyć historyjkę związaną z rysunkiem.
Karczna Lwowska znajduje się w rynku na zabytkowym i malowniczym placu Gołębim.
2. Wady i zalety mieszkania w zabytkowym centrum miasta, (monolog)
3. Po przeczytaniu proszę wyrazić opinię na temat wydarzenia opisanego w tekście.
Sztuka dla serca
Aukcja fotografii Stefana Arczyńskiego
Dziś o godz. 1600 w ratuszu zacznie się aukcja fotografii Stefana Arczyńskiego, nestora wrocławskiej fotografii - artysty łubianego i szanowanego we Wrocławiu. W dniu swych 88. urodzin fotograf postanowił sprzedać wszystkie swoje zdjęcia z czynnej do niedawna w Muzeum Miejskim autorskiej wystawy. Na prezentowanych wtedy fotografiach autor utrwalił spotkania z dziećmi na różnych kontynentach - był w Chinach, Stanach Zjednoczonych, Afryce. (...) - To taki gest starego człowieka, a przy okazji dzieci mogą pomóc dzieciom - żartuje Arczyń-ski. - Robiłem te fotki mimochodem, teraz mogą się jeszcze na coś przydać. Dochód ze sprzedaży przekazany zostanie w całości na rzecz Stowarzyszenia Rozwoju Kardiochirurgii, pomagającego dzieciom z chorobami serca.
90
- Chcę, by pieniądze zostały przeznaczone na zakup sprzętu medycznego dla oddziału dziecięcego - tłumaczy autor zdjęć (...)• Już wcześniej w pomieszczeniach szpitala przy ul. Kamieńskiego zawisły jego prace. Teraz ozdobione nimi sale noszą nazwy wywodzące się z fotograficznych tematów. Jest więc sala podhalańska, meksykańska oraz indyjska.
Ceny wywoławcze zdjęć będą niskie: od 20 do 50 złotych za sztukę, choć to w większości fotografie archiwalne. Najstarsza powstała w 1937 roku. Większość odbitek ma ponad ćwierć wieku, a każda z nich ma pieczątkę autorską. (...)
Każda fotografia będzie dodatkowo sygnowana przez Mistrza, który przyglądać się będzie licytacji prowadzonej w salach gotyckiego ratusza.
(Na podstawie: Agata Saraczyńska, „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 31.07.2004)
91
Klucz
Poziom zaawansowany
Część A
Rozumienie ze słuchu
Zadanie 1
1	- gnieżdżą,2 - słoiki, 3 - kamienny, 4 - ubrany, 5 - wieszcza, 6 - miast, 7 - usadził, 8 - gołego, 9 - czasami, 10 - moczyć, 11 - sąsiedzie, 12 - wyskoczyć, 13 - murek, 14 - cokół, 15 - włazi, 16 - kocisko
Zadanie 2
1	- dziedziczenie grup krwi
2	- dur rzekomy C
3	- dziekan Wydziału Lekarskiego, kierownik Zakładu Mikrobiologii
4	- dochodzenie ojcostwa (na podstawie grup krwi), patologia ciąży
5	- śmierć
Zadanie 3
1-b, 2 - b, 3-a, 4-c, 5-c
Zadanie 4
1 - P, 2 - N, 3 - BI, 4 - N, 5 - BI
Zadanie 5
1 - BI, 2 - N, 3 - N, 4 - N, 5 - BI, 6 - P
Część B
Poprawność gramatyczna
Zadanie 1
1 - zajmowały, 2 - mieszczące, 3 - został postawiony, 4 - rozbudowywany,
5 - gromadzenia się, 6 - podniósł się, 7 - został wzniesiony, 8 - rozebrano, 9 - zwolnić, 10 - przywracając
Zadanie 2
1 - okazji, 2 - względu, 3 - dzięki, 4 - wyprowadziła/wytrąciła, 5 - dorobił,
6 - odniósł/osiągnął, 7 - wymknęła, 8 - odnosił/świętował, 9 - poniósł, 10 - spoczywa
Zadanie 3
1 - stanowczość, 2 - ambicji, 3 - uporowi, 4 - talent, 5 - zawiść
Zadanie 4
1 - czworo, 2 - trzema, 3 - piętnaściorga, 4 - dwaj, 5 - dwiema/dwoma
Zadanie 5
1 - czteropiętrowych, 2 - dwustuletnie, 3 - jednorocznych, 4 - wielomilionowe,
5 - kilkutysięczne
92
Zadanie 6
1 - Zasiadłszy, 2 - podarte, 3 - pachnący, 4 - dęte, 5 - idąc, 6 - zrozumiana,
7 _ wygięta, 8 - zgaszonych, 9 - Pojąwszy, 10 - wystawianą
Zadanie 7
1	- żebym zgniótł plastikowe butelki, 2 - podarł te papiery, 3 - żebyśmy wynieśli to wszystko na śmietnik, 4 - będziemy iść (z tobą) do „Orbity”, 5 - żeby Agata przyniosła chleb
Zadanie 8
1	- na-, 2 - wy-, 3 - za-, 4 - do-, 5 - po-, 6 - wy-, 7 - na-, 8 - wy-, 9 - wy-, 10 - za-
Zadanie 9
1	- Przed pójściem na Ostrów Tumski kup sobie przewodnik po mieście.
2	- Stracił pracę przez swój konfliktowy charakter.
3	- Z przepracowania nie mógł zasnąć.
4	- Przy dobrej pogodzie z wieży katedralnej jest ładny widok na Wrocław.
5	- Bez znajomości języka nie dasz sobie rady.
6	- Od długiego opalania będzie bolała cię głowa.
7	- Dla kariery był gotów poświęcić wszystko.
8	- Proszę się zgłosić w urzędzie w celu odebrania dokumentów.
9	- W razie burzy nie wolno stać pod drzewem.
10	- Dostał się do poprawczaka za kradzież pieniędzy.
(w uzasadnionych wypadkach dopuszcza się zmianę szyku zdania)
Część C
Rozumienie tekstów
Zadanie 1
1 - a, 2 - b, 3 - a, 4 - b, 5 - b, 6 - b, 7 - a, 8 - b, 9 - b, 10 - a
Zadanie 2
1 - rynków miejskich, 2 - kamieniczkami, 3 - wspaniałym ratuszem, 4 - przyciągają wzrok, 5 - dokumentują, 6 - natchnionych współpracowników, 7 - podziemi,
8 - wymierzania, 9 - pięcioma pannami / pięciu pannami, 10 - górującym / górującymi, 11 - przebudowane, 12 - malowniczych postaci
Zadanie 3
1-g, 2-c, 3-e, 4-h, 5-a, 6-d, 7-f, 8-b
Zadanie 4
1-b, 2-b, 3-a, 4-a, 5-b, 6-b, 7-a
Zadanie 5
1 - P, 2 - N, 3 - P, 4 - P, 5 - P, 6 - N, 7 - BI, 8 - P, 9 - N
93
Teksty nagrań
Poziom zaawansowany
Zadanie 1
Sekrety pomników
Na rynku wrocławskim, gdzie domki się gnieżdżą jak barwne słoiki konfitur, od wielu lat siedzi kamienny pan Fredro, ubrany w solidny garnitur.
Naprzeciw zaś wieszcza, to znaczy vis-a-vis, miast Reja, Zapolskiej lub Prusa, ktoś beczkę ułożył, a na niej usadził brzydkiego, gołego Bachusa.
Czasami deszcz pada, a Bachus na deszczu okropnie nie lubi się moczyć, więc pyta: Czy mogę, sąsiedzie mój, wieszczu, na chwilę do ciebie wyskoczyć?
I zaraz zostawia swą beczkę i murek, na cokół się drapie, choć ślisko, i włazi pod pana-Fredrowy tużurek i mruczy jak tłuste kocisko.
(...)
Zadanie 2
Profesor Ludwik Hirszfeld, urodzony 5 sierpnia w 1884 roku, przybył do powojennego Wrocławia wlipcu '45 roku, a więc miał już 61 lat. Przyszedł jako światowej sławy serolog i bakteriolog, współtwórca nauki o grupach krwi, bo jeszcze w 1910 roku z Dungemem odkrył dziedziczenie grup krwi i wprowadził oznaczenie grup symbolami używanymi do dzisiaj A, B, AB, O. Był znany jako twórca seroantropologii oraz odkrywca pałeczki duru rzekomego C, która została opisana w nauce światowej jako Salmonella hirszfeldi. Ministerstwo Oświaty powierzyło mu zorganizowanie we Wrocławiu Wydziału Lekarskiego i był jego pierwszym dziekanem, został też kierownikiem Zakładu Mikrobiologii. Tutaj pracował nad dochodzeniem ojcostwa na podstawie grup krwi, nad patologią ciąży również związaną z grupami krwi i w założonym przez niego ośrodku badań patologii ciąży odbywały się wprowadzone przez niego transfuzje wymienne, które uratowały życie tysiącom niemowląt, urodzonych z konfliktu serologicznego i właściwie bez tego zabiegu skazanych na śmierć.
94
Zadanie 3
-	Tutaj jesteśmy w Sali Radnych, wzniesiona została w 1328 roku, kiedy wykupiona została władza wójta przez samorząd miejski, działający we Wrocławiu.
-	Był to swoistego rodzaju awans mieszczaństwa wrocławskiego - moment wykupienia władzy wójtowskiej.
-	No niewątpliwie, łączyło to się przede wszystkim z tym...
Właśnie w niej rozegrał się epilog pierwszego buntu rzemieślników wrocławskich i na belce zostały ślady jeszcze toporów używanych właśnie przez rzemieślników wrocławskich. W noc świętego Amolfa, 18 lipca 1418 roku, dostali się oni na dach ratusza i poprzez Salę Książęcą tymi oto schodami. I wtedy to aresztowano 23 przywódców tego buntu, osadzono ich w lochach, a lochy naszego miasta w tym okresie znajdowały się pod tymi dwoma salami. Trzymano ich tam przez dwa lata, po dwóch latach stracono ich na rynku wrocławskim i ciała pochowano między tymi pięknymi domkami „Jasiem” i „Małgosią”, przy kościelnym cmentarzu śwętej Elżbiety. A ich pochowano przy tej bramie, która prowadziła na ten cmentarz, po prostu nie zrobiono im żadnych grobów. Chodziło o to, aby udający się mieszczanie na mszę świętą deptali jeszcze ziemię, pod którą leżą ci rzemieślnicy.
Zadanie 4
- Ja od paru lat wypowiadam niezmienną formułę. Wydaje mi się, że zwłaszcza tutaj, we Wrocławiu, no możemy mówić o coraz lepszym przestrzeganiu norm gramatycznych przez przeciętnego Polaka. Przecież to jest język w zasadzie literacki, jeszcze 50 lat temu 70% Polaków mówiło na co dzień gwarą. I to przejście z gwary na język literacki to był prawdziwy mozół intelektualny. Dzisiaj jakość języka literackiego na pewno jest niższego lotu w stosunku do języka literackiego starej, wielopokoleniowej inteligencji. Weszło do tego języka literackiego wiele elementów gwarowych, więc można powiedzieć - on się zdemokratyzował, ale możemy powiedzieć, że dzisiaj się proporcja odwróciła. 70 a może 80% Polaków mówi na co dzień językiem literackim. Natomiast na Ziemiach Odzyskanych, jak się mówiło tuż po wojnie, na ziemiach zachodnich i północnych, jak się mówi teraz, a więc w Zielonej Górze, w Szczecinie, we Wrocławiu, w Świdnicy, w Bolesławcu, no przecież polszczyzna literacka jest w zasadzie jedynym językiem wszystkich środowisk i robotniczych, i chłopskich, i inteligenckich, prawda, jeśli idzie o pokolenia najmłodsze i średnie. No jeszcze babcie, dziadkowie, no to jeszcze kresowo zaciągają majątam jeszcze jakieś pochylenia gwarowe samogłosek. Ale to już, to już jest, to są już te pokolenia tylko najstarsze, więc twierdzę, że język Polaków jest coraz bardziej zintegrowany gramatycznie, coraz bardziej zunifikowany i coraz sprawniejszy.
95
Zadanie 5
(•••)
- Porozmawiajmy przez chwilę o terenach we Wrocławiu, o planie zagospodarowania Wrocławia. Czy są takie miejsca już przygotowane, leżą na półce z napisem „Inwestycje” i po prostu nic, tylko się zgłaszać?
- Staramy się mieć coraz więcej takich gotowych ofert, które rzeczywiście w momencie, kiedy zastuka do nas inwestor, możemy wyjąć i pokazać. Inwestycje powinny się we Wrocławiu lokalizować głównie na Psim Polu, czyli na północy Wrocławia, tak gdzieś pomiędzy Whirpoolem a Boschem, w okolicach Volvo, też troszkę w okolicach lotniska. Natomiast...
- AterenypoExpo?
- Tereny po Expo... Chcielibyśmy część terenów po Expo zachować pod ewentualną przyszłą wystawę światową, bo ciągle marzymy o tym, że w 2012 roku jednak nam się uda mieć Expo we Wrocławiu.
- Ja powiedziałam po Expo, a to po niedoszłym Expo...
- Tak j est. Natomiast być może część tych terenów przeznaczymy na mieszkalnictwo, na pewno nie na inwestycje produkcyjne, bo zachód Wrocławia powinien być jeszcze, jeśli tak mogę powiedzieć, dociążony mieszkaniówką. Tam powinny powstawać mieszkania, to j est w ogóle j eden z problemów Wrocławia, który trzeba rozwiązać, żeby więcej mieszkań we Wrocławiu, a nie poza Wrocławiem. Niezwykle intensywnie nad tym pracujemy.
- Czyli w którym rejonie?
- Głównie zachód Wrocławia i południowy wschód. To są te dwa obszary, gdzie najwięcej mieszkań powstanie w ciągu najbliższych kilku lat.
- Zapytam jeszcze tylko o takie piękne miejsce przy ulicy Powstańców Śląskich. Tam miało powstać duże centrum. Czy coś się dzieje w tym temacie?
- Powstańców Śląskich jest w ogóle bardzo ważnym tematem, ale ja nie chciałbym... Wzdłuż Powstańców Śląskich nie chciałbym już zagęszczać ani funkcji...
- W okolicach hotelu „Wrocław”...
- Tutaj pracujemy w tej chwili nad planem zagospodarowania przestrzennego. On się powinien skończyć za jakieś 3^1 miesiące i wówczas będziemy wiedzieli. Ale to musi być miejsce o niezwykle wysokim standardzie.
- Rozumiem, że w tej chwili jeszcze takiego inwestora, który by ten wysoki standard prezentował, nie ma.
- Choć pierwsi już zaczynają rozmowy i ja sadzę, że to jest inwestycja, która się przydarzy w perspektywie dwóch lat.
- Dziękuję serdecznie. Moim i państwa gościem był prezydent Wrocławia, Rafał Dutkiewicz.
Układ nagrań na płycie CD (poziom zaawansowany):
12. zadanie 1	(2:06)
13. zadanie2	(1:50)
14. zadanie 3	(1:54)
15. zadanie 4	(2:02)
16. zadanie 5	(2:28)
17. zakończenie	(0:13)