АКАДЕМИЯ НАУК СССР

АКТЫ КРЕМОНЫ

Х-ХШ ВЕКОВ

ИЗДАТЕЛЬСТВО

АКАДЕМИИ НАУК
АКАДЕМИЯ НАУК СССР

ИНСТИТУТ ИСТОРИИ

АКТЫ КРЕМОНЫ
Х-ХШ веков
в собрании Академии Наук СССР

ПОДГОТОВИЛ К ИЗДАНИЮ

С. А. АННИНСКИЙ

Предисловие
О. А. ДОБИАШ-РОЖДЕСТВЕНСКОЙ

ИЗДАТЕЛЬСТВО АКАДЕМИИ НАУК СССР
МОСКВА • 193 7 - ЛЕНИНГРАД
Ответственный редактор академик А. С. О р п о в

Редактор проф. О. А. Д о б и а ш-Р о ж д е ст в енс к а я

Технический редактор О. Г. Давидович

Сдано в набор 19 июля 1936 г. — Подписано к печати 14 августа 1937 г. 381 стр. (62 рис»>

XXIV стр. 4- 7 вкл. — Формат бум. 72 X 1Ю см. — 25>/2 печ. л. 4- 2з/8 печ. л. вкл. — 34.07 уч.*авт. л.

52.800 тип. зн. в п. л. — Тираж 1000. — Ленгорлит № 4020. — АНИ № 1380. —Заказ № 1411

Типография Академии Наук СССР. Ленинград, В. О., 9 линия, д. 12
ПРЕДИСЛОВИЕ

Собрание хранящихся в Институте истории Академии Наук СССР
подлинных кремонских грамот представлено в настоящем томе старейшей
своей частью, актами 986—1227 гг., издаваемыми ныне, за немногими
исключениями, впервые.

Чтобы уяснить обстановку, в какой возникли эти документы, и дать
возможность оценить их по достоинству, позволим себе предпослать
изданию краткую историческую справку и частичную характеристику
самих актов.

♦

Когда-то маленький поселок кельтов (племени ценоманнов), отня-
тый ими у этрусков, позднее (с III в. до н. э.) римский укрепленный
пункт на р. По и муниципий, Кремона к I в. до н. э. становится уже
крупным торговым городом и одним из центров римской культуры
в Ломбардии, но в конце ! в. н. э., после занятия и разрушения ее кре-
пости сторонниками Веспасиана в борьбе с Виттелием, теряет прежнее
значение.

В первые столетия средневековья о Кремоне известно мало. Как бы
случайно она упоминается в 489 г. среди городов, которые удержал за
собою Одоакр в борьбе с Туфой. О готской Кремоне мы не знаем ничего,
кроме имени ее епископа, присутствовавшего на соборе 501 года.

В начале VII в. Кремона испытала нашествие лангобардов. Город был
взят и разрушен Агилульфом; потом, впрочем, в меру возможности вновь
отстроен и отдан в управление герцогу. Территория Кремоны была предо-
ставлена для заселения группе лангобардских родов (farae). С этих пор
и надолго старая римская культура приходит в непосредственное сопри-
косновение с первобытным своеобразием лангобардской.

За первым периодом открытой враждебности 1 следует длительный
процесс взаимной ассимиляции с несомненным перевесом римского куль-
турного наследия. Город постепенно оправляется.

Уже в эпоху короля Ариперта (652—661) восстанавливаются хозяй-
ственные связи с Римом: в эти годы оживился речной транспорт, по р. По
двинулись на римских судах римские товары, которые именно в Кремоне
стали облагаться пошлиной в пользу ее герцога. С этим движением свя-
заны, очевидно, и переход в католичество и признание папского автори-
тета арианским прежде населением Кремоны.

Гражданские отношения, личные и земельные, начинают регули-
роваться договорами, сравнительно мягкими и не стеснявшими свободы

1 Лангобарды вступили в Италию вне какой бы то ни было фикции «дого-
вора» с Империей — в качестве прямых завоевателей.
побежденных. Требуя от них треть доходов, а в отдельных случаях треть
земли, победители оставляли большинству землю и свободу.

Завоевание Лангобардского королевства Карлом Великим многое
меняет во внутренних отношениях Кремоны. В процессе каролингского
освоения ее территории произошел подмен власти герцога авторитетом
епископа, а со временем (в конце XI в.) — присвоение ему власти и титула
графа. В духе каролингской системы теократии, отныне он является «духов-
ным князем» города и провинции-епархии.

Курия и канцелярия епископа 1 регулирует и даже, особенно ярко
с X в., санкционирует правовую и экономическую жизнь кремонской
территории.

Весь ныне издаваемый том в текстах своих хартий говорит об этом
обще-гражданском значении курии епископа. Подавляющее большинство
наших хартий дано «во дворце епископа», «в расписной палате епископ-
ского дворца», в его «сенях» и т. п. и т. п., «в правление» и «в присут-
ствии» того или другого епископа. Вокруг епископа сосредоточена правовая
жизнь провинции-епархии.

Положение это слагало' ь постепенно.

Былая, связанная с римскою civitas, территория Кремоны не была
закреплена за городом ни лангобардской властью, ни господством Каро-
лингов. Она числилась сперва за королями и управлялась их гасталь-
дами, сидевшими в замках (таков напр. гастальд замка Соспиро), а затем
за императорами и управлялась соседними графами Бреши, Бергамо.
Часть былой ее территории отошла к Милану. Особенно болезненным
и грозным для Кремоны было нахождение в близком соседстве, не ей
однако подчинявшегося, так называемого «Острова Фульхерии» (простран-
ства между реками Адпой и Олио с выросшей на нем крепостью Кремой),
а также укрепленных «дворов» Луццары и Гвасталы. Отсюда — вечный
страх Кремоны перед судьбою и политикой всех этих укреплений, отсюда
договоры, которыми Кремона пыталась обеспечить их подчинение или их
нейтралитет.1 2

Диплом Карла Великого от 781 года, давший иммунитет епископ-
ской церкви Кремоны с ее приходами, в некоторых отношениях раз-
двинул для епископа тесные пределы церковной земли, подарив ему
четыре «двора»: Cucullo, Tecledo, Caprariolas, Brivisula, все на правом
берегу По. Еще большее, быть может, значение имело то, что, подтвердив
жителям Комаччо право свободной навигации от их порта до Средизем-
ного моря (ассоциация комаччинских судовладельцев и сделалась
постоянным посредником между Римом и Венецией), Карл, в качестве тра-
диционного дара на «освещение», pro luminaria, кремонской соборной
церкви св. Марии, подарил епископу рынок и порт Вульпариоло (гавань
Кремоны на По), где епископ мог взимать солидную пошлину с провозимых
товаров. Пройдет немного времени, и в караванахкомаччинцев по реке По,
кроме всегда ходивших тут лодок кремонцев, появятся их большие
суДа, и рост торговых отношений все больше будет поднимать богат-
ство и притязания торговых элементов города.

1 Огромное множество ниже предлагаемых хартий — порождение и свидетель
этого факта.

2 Основывая дальнейшее изложение большею частью на исторических актах
Кремоны, описанных Lor. Astegiano (Codice Diplomatico Cremonese 715—1334. Augustae
Taurinorum, 1895), или им цитируемых в своем историческом обзоре (во 2-м томе), мы
не будем осложнять свое изложение ссылками по каждому поводу на эти акты. Читатель
легко найдет их в обзоре Астеджано.
Карлом, далее, был подарен епископу ряд «береговых прав» (ripatica)*
права рыбной ловли, рубки лесов (для построек, в частности, для постройки
судов), пастбища, покосы заливных лугов, поборы с прибрежных мельниц
(molitura). Все эти права, после некоторых недоразумений с соседними
гастальдами, претендовавшими на них, опираясь на местоположение своих
замков, были признаны и подтверждены за епископом решением импера-
торского посла Адельгиза в 841 году и дипломом Карла Толстого в 882 году.

В течение всего IX и части X века мы наблюдаем непрерывный
рост силы, богатства и авторитета епископа кремонского. Диплом Карла
Толстого дает ему очень важное оружие в руки, постановляя, что свобод-
ные земледельцы, ариманнылибелларии кремонской территории, для
ограждения их от произвола соседних феодалов, пользуются судом церкви
и во всяком случае защитой ее адвоката. Эта привилегия далеко раздвинула
пределы власти и влияния епископа.

Начало X века было для кремонского епископства порою круп-
ных завоеваний. В 902 году Ландон, «один из трех могущественнейших
и славнейших епископов Ломбардии» (Хроника Сикарда), получил от импе-
ратора Людовика III две городские башни, возле своего «укрепленьица»
и внутри этого укрепленного пространства — юрисдикцию. Дворец епи-
скопа, тесно связанный с кафедральною (соборною) церковью св. Марии,
находился на самом краю города, и линия защиты, выросшая около них,
стала расширяться при новом епископе. Иоанну, которого в 916 году «импе-
ратор» Беренгарий назначил из чиновников своей канцелярии, передано
важное право, принадлежавшее «дворцу» Соспиро и графу Бреши, право
возводить стены и башни, проводить дороги, строить ворота и «постерны»
вокруг Кремоны, на территории которой, с добавлением к ней сверх того
пяти миль в окружности, епископ получил от Беренгария «иммунитет»,
так же как и связанную с ним юрисдикцию и ряд пошлин транзита
и входа. Он получил неограниченное право ведать в Кремоне рынком
и ярмаркой св. Назария. Его иммунитет распространился на все замки,
приходы и «дворы» кремонской области. Так, лишенный в начале сред-
них веков своей римской территории, город постепенно восстанавливал ее.
В направлении к северу, к Брешье и Соспиро, где перехватывались пути
соперничающих юрисдикций, епископу подарено пять югеров земли,
которые и составили впоследствии его укрепление — Rocca episcopi.

Но кто были и как проявляли себя политически в интересующий нас
период епископы-графы Кремоны.

Чтобы в дальнейшем не задерживаться хронологическими и «дина-
стическими» схемами, дадим о них сейчас необходимую справку.

О Ландо не (880—891) и Иоанне (916—924) мы имели
случай сказать выше. В 924 году Иоанна, креатуру и любимца «импе-
ратора» Беренгария, сменяет Дагиберт, первый, упомянутый в нашей
серии хартий, приобретший для епископства замки Боццало и Сесто на
р. Олио. Кажется, определенный сторонник итальянского короля Берен-
гария, царствовавшего вопреки Оттону, он, еще при жизни, в 962 году,
по воле последнего, уступает епископат Лиутпранду, ученому
павийцу, носителю не только римской, но и греческой культуры, автору
ряда исторических сочинений.

1 Свободные люди, носившие оружие. О различных осложнениях и оттенках,
связанных с этим словом, а также об эволюции их положения см. исследование
Виноградова. Происхождение феодальных отношений в Лангобардской Италии. М.,
1880, стр. 163—164. В примечаниях — тексты узаконений лангобардских королей
об ариманнах.
Лично близкий императору человек, Лиутпранд, за удачное осуще-
ствление дипломатической миссии1 получает графство феррарское, сохраняя
и кремонский епископат. Сменивший его в 972 году Одельрик, из
франкской семьи графов Сеприо (сын Нантельма и Гизлы), став еписко-
пом Кремоны, сохранил права и на Сеприо. Его долгое правление, отме-
ченное милостями и уступками со стороны императорской власти, было,
однако, уже началом серьезных расхождений с «городом» и, во всяком
случае, с «народом» кремонским. Он же был основателем и благодетелем
того бенедиктинского, вошедшего в клюнийскую конгрегацию, мона-
стыря св. Лаврентия, которому суждено было сыграть роковую для епи-
скопов роль в народных против них движениях.

Преемник Одельрика, Ландульф, немец, поставленный Ген-
рихом II из своих капелланов и привезший из Магдебурга всевоз-
можные утверждения в свою пользу, не пользовался симпатиями итальян-
ского города. Ища причины неудач его долгого (1004—1030) понтификата,
хроникер Кремоны, епископ Сикард, называет его одновременно «надменным
и инертным». Ни специальное покровительство императора, ни грозные
кары, каким после одного восстания он подверг непокорных, не остано-
вили движения против епископа, не оградили его от ряда имуществен-
ных утрат.1 2 Успешнее была деятельность У ба льда (1031—1066).
Принадлежа к лангобардской знати, сын Гандольфа, владельца замка
Кари, он мог по крайней мере рассчитывать на поддержку местной ари-
стократии, но время и движение общественных сил были против него.
Его покровитель, император Конрад II, не только по обычаю укрепил за
ним имперские регалии, куда входили все драгоценные «береговые права»,
но дал ему титул и права графа Кремоны. Все было бесполезно. В годы
1069—1079 уже совсем бессильной тенью проходит епископ Арнульф,
племянник архиепископа миланского, назначенный Генрихом IV,
вероятно, с расчетом на эту связь. Человек «легких нравов», Арнульф имел
несчастье попасть на епископский престол города, уже взволнованного
революционно-религиозным движением «Патарии», осуществлявшей про-
пагандой и насилием «чистоту нравов» клира, особенно высшего, под
защитой и содействием мощного тогда в Италии папы. Григорий VII на
Римском соборе в 1078 году отлучил и сместил «порочного прелата», хотя
формально Арнульф до смерти (1079) и сохранял сан.

Не вполне ясные, за отсутствием данных, заминки имели место с пон-
тификатами Вальтера, сменившего Арнульфа, а также Г у г о н а
де Ночето, пармца по происхождению, избранного в 1110 году,
а в 1117 — низложенного архиепископом миланским. От деятельности его
канцелярии не сохранилось ни одного документа. Зато его преемник,
Оберт, из знатного кремонского рода Довария, импонировал и импер-
ской партии, и местной аристократии Кремоны, и в конце концов — ее
гражданам. До самой смерти (1162) просидел он на престоле Кремоны,
нося титул «епископа-графа», episcopus atque comes, умея с известным
авторитетом всплывать над трудной обстановкой бурной жизни города.
Его преемником был Presbyter de Medolago, отошедший от дел с эпитетом
«схизматика», данным ему папской и народной партией; в 1167 году его
изгнали из города, как сторонника Фридриха I, в острый момент
вражды с императором, не признанного ни папой, ни архиепископом

1 Устройство брака Оттона II с византийской царевной Феофано.

2 Маркиз Бонифаций захватил Пьядену, аренды Брессанорыи Осказале. В 1110 г.
Бернард, граф Соспиро, на правах аренды захватывает одну шестую Сесто, часть равную
2000 югеров. Племянник архиепископа миланского овладел Арсаго.
миланским. Вынужденный последовать за императором, он, однако, через
некоторое время возвращается в город, и в 1188 году мы его там видим
в роли рядового каноника с титулом «магистра».

Сменил его в Кремоне его церковно-политический противник
Оффред (1168—1185) и, сумев, очевидно, наладить отношения
с силами, в ней господствовавшими, продержался 17 лет без явной оппо-
зиции, возглавляя и поддерживая господствующую в те годы в Кремоне
политику Лиги городов. Очень заметный след в истории Кремоны оста-
вил его славный преемник, Сикард из Казаласко (1185—1215),
прелат сильных местных связей, член видной кремонской семьи, автор
знаменитой Хроники Кремоны. Как политик, он проявил максимальную
широту, понимание сложных сталкивающихся интересов, почти (так любят
говорить историки) готовность жертвовать собственными выгодами в инте-
ресах мира, согласия и процветания города. Ему принадлежит знаменитая
попытка соглашения, вскрывающая всю сложность отношений и всю силу
социальных стремлений подымающихся классов. Кремонцем же был
Гомобон де Мандельбер.тис (1215—1248), последний прелат,
которого упоминает ныне издаваемая серия грамот.

В рамках этих официальных дат и официальных лиц проследим за
движением, совершающимся в городе.

Еще в лангобардский период можно констатировать возникновение
и рост тех городских торговых групп, которым документы дают имя
«negotiatores» (т. е. купцов или торговцев). Уже король Аистульф,
оценив их экономическую силу, дает им право (и обязанность) слу-
жить на коне, что тем самым вводит их в группу социально высшую, при-
равнивает к «благородным». Служащий на коне, «рыцарь», всегда может
расчитывать на получение феода, на полное уравнение с высшим феодаль-
ным классом. В него и прошли, вероятно, многие из разбогатевших купцов.
Торговля в компании с ассоциацией Комаччо открывала все шире путь
к богатству. Защита города стенами подымает смелость населения. Отсюда
и выросли первые столкновения с епископом. В 924 году чувствуется холод
между вчерашними союзниками. Развивая свою торговлю и плавание по
реке По, купцы стремятся уклониться от епископской пошлины в Вуль-
париоло и, как о том свидетельствует диплом короля Рудольфа, «проявляя
себя дурными христианами», пробуют «с дьявольской дерзостью» сгружать
свои товары вне этого порта. Более того, они стремятся устранить от сво-
бодного плавания по реке «иностранцев», в частности венецианцев, пре-
тендуя на монополию этой торговли. Король Рудольф решительно остана-
вливает подобные притязания, защищая прежний порядок в интересах
епископа и венецианцев.

Вслед за купцами, пользуясь благами городской жизни и миром,
утвердившимся в X в., начинают подниматься и другие общественные
группы. Таковы прежде всего ремесленные объединения, несколько позднее
именуемые arti maggiori — «старшие цеха». Обломки некоторых из этих
корпораций, быть может, доживали здесь ещё с римских времен, не до
конца разрушенные бурей нашествий. Во всяком случае, в Кремоне рано
обнаруживаются объединения ювелиров, оружейников, живописцев, архи-
текторов, медиков, юристов («судей» и нотариев). Их имена и наполняют
живым содержанием термин cives — «граждане» или «горожане», который
все чаще начинает звучать в X в.

Под этим слоем стоит неясно определяемая документами но, несо-
мненно, многолюдная трудовая масса, объединенная в «соседства» —
вичинии: ремесленники рабочие, служащие при ремесле, торговле, судо-
ходстве и пр. Люди, вчера еще бесправные: альды, вольноотпущенные,
рабы, бежавшие от помещика «крепкие земле» сельчане, попадая в город,
расширяли ряды трудового его населения и, через корпоративные связи,
получали доступ к сословию горожан (ordo civium).

Для того, чтобы правильно представить себе соотношение сил, не
нужно забывать и еще об одной, сравнительно малочисленной, но весьма
влиятельной группе городского населения, о представителях феодальной
знати. Эти владетельные вассалы епископа жили не только в окрестных
замках, но и в городе. Да и жившие в замках тянули к городу, имели там
дополнительные усадьбы, считали себя связанными с городской церковью,
исполняли свои феодальные обязанности по отношению к епископу, воз-
двигали в городе дворцы и башни. Всех их обозначали именем milites,
рыцари, не исключая тех, кто добыл это звание, выбившись из горожан
в собственном смысле слова. Однако, среди них были высшие, обычно
носившие титул capitani, и низшие, называвшиеся valvassori.

Таким образом, термин cives, который тексты X и XI веков прила-
гают к населению Кремоны, имеет очень сложное содержание; рядом с ним
употреблялось и другое наименование: «народ» — populus, явным обра-
зом имевшее в виду преимущественно низшие слои, трудовую массу,
которая работала в коммерческих и ремесленных предприятиях города.
Иногда, впрочем, вместе с нею и купцы и люди старших цехов тоже вхо-
дили в понятие «народа кремонского». С концом X века «народ кремон-
ский» становится силой, с которой приходится считаться.

Первая попытка освобождения своего торгового транспорта от
пошлин епископу, на какую в 924 году решились купцы, кончилась
неудачей. Но при том же Одельрике возникают новые притязания купе-
чества, за которыми уже намечаются и политические стремления. Город
очень вырос во второй половине X века. Он перешагнул старую стену,
строившуюся около соборной церкви. В 965 году в документах идет речь
о новых пригородах, и «субурбиях». С городом слилось в это время былое
деревенское поселение, vicinia Сан-Соспиро, и приблизились другие при-
городы. Кремонцы решаются на очень смелый шаг. В 996 году их делегаты
явились в Рим на коронование Оттона III, чтобы выпросить у него диплом,
обеспечивающий им ни более, ни менее, как прямое, без посредства епи-
скопа, подчинение города императору, свободное (без уплаты пошлины
епископу) плавание по реке По, пользование обоими берегами со всеми,
относящимися сюда огромными хозяйственными правами. Молодой импе-
ратор, довольный, очевидно, случаем прямо связать с собой город, славу,
красоту и процветание которого он видел по пути в Рим, ответил согла-
сием, фактически отменяя привилегии, данные его предшественниками,
отдавая в руки горожан ценнейшие «регалии»: прибрежные пастбища,
земли и леса, мельницы, рыбные ловли, и отнимая богатую пошлину у епи-
скопа. Уступка оказалась слишком ранней. В Павии, на императора насел
епископ и добился в 998 году взятия назад необычайной привилегии,
которую вырвали у него, по словам диплома cives Cremonenses nefanda
deceptionis fraude decipientes nos circumveniendo — «граждане Кремоны,
обойдя нас несказанным обманом».

При Ландульфе, в виду, быть может, его немецких связей и личных
качеств, отношения до того обострилось, что в последние дни его понти-
фиката, а вернее, при его преемнике, вспыхнуло настоящее восстание
«горожан», восстание, грозный характер которого мы ощущаем сквозь
неясные показания хроник и грамоты императора Конрада от 1032 года.
Немецкая ориентация епископа вызвала (как можно догадаться) притя-
зания связанной с империей кремонской знати и сверх того, под предло-
гом «поддержки» Ландульфа, вмешательство в дела Кремоны архиепископа
миланского, в тот период вождя немецкой партии. Архиепископ захва-
тывает трое из ворот Кремоны, пытаясь наложить на нее свою руку
с вероятной поддержкой местного нобилитета. Тут-то и восстают граждане
Кремоны. «Они, — гласит грамота Конрада II от 1032 года, — до основания
разрушили старый город и воздвигли новый, против существа (statum)
нашей чести, чтобы нам противостать. . .»

В чем именно проявилось это восстание и это «разрушение»? Историки
Кремоны понимают по разному загадочные выражения источников. Иные
видят в них только символ отмены старой конституции и создания новой.
Навряд ли, однако, можно усумниться в реальности разрушений, произ-
веденных в епископском укрепленном квартале, Rocca episcopi, в наси-
лиях над домами его и соседних каноников. Долго еще дома прелата
лежали в развалинах, леса и земли эксплоатировались горожанами, «гра-
бители и убийцы разгуливали по улицам города». Убит кардинал, ка-
ноник собора Генрих горожанином Кремоны Адамом (см. п° 8). Особенно
существенным завоеванием горожан представляется открытие новых улиц
(что ранее было монополией епископа), проведение путей к новым приго-
родам, слившее их с civitas, и, по разрушении старых валов, охват
новыми оградами и рвами этих пригородных поселений, которые таким
образом органически сливались с городом. В последующие годы мы видим
ряд старых «субурбиев» и их церквей (св. Фомы, св. Духа, св. Петра,
св. Лаврентия) внутри города.

Инкорпорирование пригородов растило силы демократического гра-
жданства. Защищенный в них новой оградой, «народ» мог тверже себя чув-
ствовать перед возможными нападениями имперских войск и отрядов
аристократии. Из экономической оппозиция горожан стала политической.

Тем временем в самой военно-феодальной среде Кремоны (как
и Милана и других городов Ломбардии) нарастала другая борьба. Валь-
вассоры, обиженные надменным обращением «капитанов» и ущербом своих
прав,1 находились с ними в яром антагонизме, и понадобилось вмешатель-
ство императора Конрада, чтобы привести их к уравнению и миру.

Зато, взаимно примиренные декретом императора от 1037 года,
они тем решительнее будут поддерживать друг друга и своего сюзерена-
епископа в начинающихся осложнениях с «горожанами» в тесном смысле.
Вероятно, новый нажим этой объединившейся военно-феодальной среды
вызывает и новые вспышки. Около 1040 года близ Лаго Оскуро произошла
военная схватка между milites и cives, причем последние побили епископа
и одетых в железо потомков лангобардских воителей.

В 1044 году появившийся в Кремоне императорский посол производит
расследование происшедшего, причем, отмечая остроту кремонских разно-
гласий и бессилие епископской юрисдикции, он призывает граждан
помочь установлению согласия, обращается к omnibus militibus, valvasso-
ribus omnique populo in episcopatu Cremonensi seu in comitatu habi-
tantibus necnon cunctis civibus, tam maioribus quam minoribus, По содер-
жанию и стилю этих документов можно ясно понять, что в городе имеется
общее объединение. Аналогично обращение в 1046 году императора Ген-
риха III, адресованное cuncto populo Cremonensi и приглашающее его
соблюдать права епископа в городе и на р. По. Великая ласковость тона

1 Прекарный, непрочный характер их бенефициев, необеспеченность их наслед-
ников, легкость лишения их феодальных прав.
императорского послания свидетель того, что и в самой канцелярии уже
не надеялись поднять авторитет прелата Кремоны, что новая городская
власть, коммуна, установилась, привлекла к себе почтение масс и признание
со стороны императора. Подтверждение регалий епископу в 1068 году было
«последней уступкой императорской власти епископу Кремоны».

Так складывались отношения в Кремоне в шестидесятые годы
XI века. С началом семидесятых ломбардские города, Милан прежде всего,
и за ним Кремона, были охвачены мощным народным движением пата-
ренов, миланских «тряпичников», бедняков и рабочих, в обостренно
классовом сознании общественной неправды страстно отозвавшихся на
клюнийскую агитацию против богатых и мощных епископов «симонистов»,
которые за уступки духовного характера (торговля благодатью) покупали
регалии у государей; против женатых священников, которые забывали
«в семейных заботах долг настоящих пастырей».

Убальд умер в 1067 году. «Критика» личности его преемника,
Арнульфа, с жаром осуществляется на площадях и улицах Кремоны,
особенно, когда с убийством в Милане вождя Патарии, Эрлембальда, его
сторонники массами наводняют Кремону, «принятые в ней, как братья».
«Удивительно, как возросло в Кремоне слово божие», замечает хроникер,
характеризуя это одушевление масс. Возбуждая этот жар, папа Гри-
горий указывает на методы, каких должны держаться «благочестивые
клирики и верные миряне». Да будут они упорны в борьбе. «Пусть идут от
двери к двери замков, гоня и убивая прелюбодеев и симонистов. Трупами
убитых да будет заперта дверь продажности, через которую дьявол про-
никает в церковь». . . В конце семидесятых годов сторонники импера-
тора, а также отлученный епископ Арнульф вынуждены покинуть город.
Весьма неуютно чувствуют себя те из представителей военно-феодальной
власти, которые не догадались сами уйти, или, что тоже имело место, не
примкнули к «народу» из страха, из выгоды, из увлечения в отдельных
случаях. Ибо были и в Кремоне «капитаны», которые сумели стать вождями
народного движения.

В условиях бурной жизни городской массы, коммуна уже суще-
ствует, определяется. Официально ее упоминает дарственная грамота
маркграфини тосканской Матильды, сторонницы Григория VII. Уступая
Кремоне давно спорную крепость Крему (и территорию с укреплением
между Аддой и Олио, Isola Fulcheria),1 маркграфиня передает его «трем
представителям трех сословий Кремоны» (ad partem sanctae Mariae Cre-
monensis ecclesiae seu ad communium ipsius Cremonae civitatis. . . ut. . .
infrascriptum communium (etc.) abeat in perpetuum).

Навряд ли было бы целесообразно излагать здесь все перипетии
бурной и полной противоречий судьбы Кремоны. Еще раз в самом конце
XI века мы видим ее в составе ломбардской Лиги городов. Папистско-
религиозная политика была для Кремоны политикой преходящей, усвоен-
ной ею «по дороге» роста. Но затем, когда в планах крестового похода сам
папа Урбан явился в 1095 году в Кремону с тем, чтобы наладить более
мирные отношения с имперской партией и призвать к согласию враждующие
части города, атмосфера смягчается. С началом XII века сама мятежная
коммуна ищет примирения с императором. Поддержав в 1112 году своим
оружием Генриха против маркиза Уберто Паллавичини, в 1114 году кре-
монцы получают от него диплом, обеспечивающий им все, что полтора века
назад они по недоразумению «вырвали» у Оттона III.

Ср. выше, стр. IV.
Коммуне в ближайшем своем соседстве еще долго приходилось
выдерживать упорную борьбу с могучими владетелями правого берега р. По,
связанными с графствами Бреши и Бергамо: маркизами Обертенси, Палла-
вичино, Маласпина, Кавалькабо. Но сама она в это время — уже крупная
сеньерия.

Вытесняя юрисдикцию епископа, коммуна распространяет свою
юрисдикцию на ряд «дворов», замков и обширных территорий. В 1118 году
она приобретает у графов Сончино их замок и поселение, чтобы возвести
его в «свободный бург» (borgofranco), очевидно, как бастион против
Милана. Замок она сдает на правах лена 50 рыцарям, вероятно, из среды
горожан. Эта группа новых вассалов Кремоны, в лице б делегатов, на пло-
щади перед соборной церковью принимает инвеституру от 4 доверенных
лиц народа кремонского, принося этому «народу» присягу и обещание
соблюдать верность, давать помощь и «хранить тайны коммуны». В этих
событиях определяются и действуют два органа коммуны: Народное
собрание, Parlamentum, Arenga и Consilium, Consiglio — Совет. Выде-
ляемые коммуной высшие магистраты, как мы только что видели, носят
еще временный характер исполнителей отдельных поручений. Но это уже
переход к учреждению постоянной магистратуры «консулов». Анонимная
хроника, ведшаяся в Кремоне за годы 1096—1233, с 1130 года каждый год
начинает упоминать консулов, в числе неодинаковом: их 2 в ИЗО г.,
б — в 1151 г., 10 — в 1162 г. и, как во Флоренции и Сиене, они возгла-
вляются президентом.

Ломбардская Лига с середины XII века, организованная Миланом
для борьбы с императорской властью в Италии и за свободу городов Лом-
бардии, находила в разные периоды своей жизни очень неодинаковый
отзыв в Кремоне. Яростное соперничество с Миланом1 не раз заставляло
Кремону искать своих путей вне Лиги, почти против нее. Стремясь по
возможности сохранять согласие с Империей, Кремона часто играет роль
предательницы в отношении Лиги, в более благоприятных случаях —
посредницы между нею и Империей. Когда в 1162 году мятежный Милан
был разрушен до основания и «срыт с лица земли», Кремона получила
от императора Фридриха I часть территории униженного города, терри-
торию Кремы, право возводить крепости под своею властью между Алдой
и Олио, распоряжаться фортами Кастельново, Сончино, Бассано, Пицци-
геттоне, наконец — избирать консулов и чеканить свою монету.

Однако, в следующие годы Кремона сближается с враждебной Фрид-
риху Венецией и вновь втягивается в союз с городами Лиги, заключая
тайное соглашение с Брешьей, Бергамо, Мантуей, Реджо. Здесь начи-
нается период самого одушевленного участия Кремоны в предприятиях
Лиги. Она помогает восстановлению Милана, постройке города Александрии,
воздвигнутого в честь папы и запиравшего импеоатору путь на Рим.
Правда, с новым появлением императора в Италии, в самой Кремоне ожи-
вает деятельность аристократической военной партии, всегда склонной
к дружбе с императором, что вновь вызывает резкий раскол между
popolo и nobilitA. Во всяком случае, в предпринятом Лигой походе к Але-
ксандрии против императора кремонцы занимают позицию почти ней-
тральную, хотя капитаном соединенных войск там выдвинут был кремонец
Ансельмо Довара. В дальнейшем Кремона играет скорее роль посредника
и арбитра и в битве при Леньяно 1176 г., нанесшей убийственный удар

1 Вечным яблоком раздора между ними была Крема и другие пункты промежуточ-
ной территории.
императору, не принимает участия. Позднее во внутренних отношениях
Кремоны бросается в глаза вновь усилившийся престиж нобилитета. Его
члены настойчиво будут претендовать на должности консулов, но особенно
на ту новую должность, какая возникает в кремонской коммуне, как
и в других коммунах Италии, из стремления найти в крепкой и воз-
можно единой власти исход внутренним трениям. Мы имеем в виду долж-
ность подестй.

Однако, та сила в городе, которая противостояла военной власти,
на грани XII и XIII века чрезвычайно крепнет, расширяя свою базу. Защи-
щенная р сширившейся стеной, развившаяся в общественном своем
сознании, трудовая масса былых пригородов (самые мелкие торговцы,
низшие ремесленники, поденщики, чернорабочие) ищет и требует уча-
стия в управлении. Это — многотысячная, яркая, бурная составная
часть народа и народного собрания. Когда в 1209 году в Совет
избраны, в качестве консулов, представители самой высокой знати, в вичи-
ниях разыгрались сцены негодования и протеста. Гражданская война вновь
запылала в Кремоне, вызывая взаимные насилия, обрызгивая кровью
улицы, причиняя схватки и пожары. Две разные коммуны создались
в квардале св. Агаты и в Старом Городе. Каждая избрала своего подеста.
Границей стала речка Кремон₽лла. Тут проявилась инициатива и энергия
еп. Сикарда из Казаласко, выступившего с увещанием ко всем гражданам
и с проектом соглашения. Рассудительный прелат ищет причин недоволь-
ства «народа» и средства его ликвидировать. К сожалению, тот документ,
где изложен диагноз и лекарство, дошел до нас в виде чрезвычайно дефект-
ном и восстанавливается только по догадкам. Автор проекта видит сле-
дующие причины раздражения, признавая их основательными: обычай
высокого ценза обусловил несправедливое распределение общественных
должностей, к ним имеют доступ только богатые и знать; возмещение
ущербов и бедствий, вызванных отправлением общественных обязанностей,
положим, участием в военных предприятиях коммуны, крайне неравно:
пополаны ничего в этих случаях не получают. Далее, суд неравно судит
имущих и неимущих, и правосудие не воздается бедняку. Предложения
Сикарда таковы: 1) внутри города народу, popolo, должна быть гаранти-
рована всех должностей (мерка «справедливости» Сикарда, мы видим,
все еще весьма «относительная»). Эта пропорция должна в особенности
соблюдаться при выборах в должности консулов, поцестй, делегатов
в комиссии реформы, судей и «консулов юстиции», избиравшихся каждые
два месяца; 2) за протори и убытки в связи с исполнением общественных
обязанностей бедняки должны получать компенсацию, для чего устана-
вливается специальный налог, пропорциональный богатству; 3) создаются
специальные трибуналы для бедняков из четырех пополан, оплачиваемые
не бедняками, добавляет епископ, а коммуной. При такой организации
и «гарантиях» полнота административной власти все же отдается Сикардом
подеста.

Меры Сикарда не успокоили город. 1210 год был годом великих раз-
доров, уличных битв. Каждый следующий год заново решает вопрос: кон-
сулы или подестй? один или двое? В 1217 году появляется склонность
к замирению и соглашению, которую хроникеры связали с воззванием
со стороны папы Гонория III. Однако, как и другие коммуны, Кремона,
в отношении опасной и всемогущей должности подестй, не нашла иного
решения, как предоставить ее постороннему гражданину. Только такой,
казалось, мог обладать полным авторитетом и сохранить независимость
от местных партий, проявляя во всем «справедливость».
С 1229 года в Кремоне властвуют чужие. Относительный мир про-
держится, пока коммуну не взволнуют новые раздоры тех, кого будут
называть «гвельфами» и «гибеллинами». Изложение этих событий отно-
сится уже к следующему периоду жизни Кремоны, не входящему в хро-
нологию издаваемых ныне хартий и в наш обзор .

Ограничимся здесь несколькими словами.

В самой середине XIII века энергичное управление подестй Уберто
Паллавичино, поддержанное влиянием Бозо да Довара. «вечного подеста
купцов», выросло на фоне яркого расцвета Кремоны. Свободная торговля
с Флоренцией, союзы с Венецией и Генуей, сношения с Францией обусло-
вили широкие экономические возможности. Оба эти подеста изгнаны были
во время последовавшего затем усиления партии гвельфов, что и вызвало
жестокую месть Генриха VII, отнявшего у Кремоны титул «города» (civitas)
и ее область.

В середине XIV века в обескровленном городе утверждается тирания
Висконти, от которых, через наследницу династии, Бьянку Марию, власть
переходит в руки Сфорца. Под властью Сфорца город разделит участь
других ломбардских городов, чтобы попасть под пяту Венецианской Рес-
публики, с 1535 года — под власть Карла V, с конца XVIII в. —под власть
Франции, а с 1815 года , по решению Венского конгресса, вместе
с Венецией, отойти к Австрии. Только движение Risorgimento и объеди-
нение Италии вернет Кремоне свободу от иноземного гнета.

Таковы этапы жизни города и территории, интересовавшей нас,
в особенности, в средневековый период ее истории.

Значительное большинство фактов, изложенных для этого периода,
особенно для нас существенного в связи с материалом издаваемого тома,
дано Хрониками Кремоны: анонимной, годов 1096—1233, и хроникой
Сикарда. Мы опирались также на официальные документы города, описан-
ные Лоренцо Астеджано.

Фактов этой исторической полосы касаются и многие из памятников,
печатаемые ниже.

Однако, темой подавляющего большинства их не является собственно
история Кремоны. Содержание их по преимуществу иное.

Каково же это содержание?

Какой материал дает наше издание историку? В чем его ценность?

*

Каотуляоий Ответ собственно уже мог бы быть дан одним его име-
г " г • нем qh0 понятно и многозначительно для историка-
марксиста вообще и для медиевиста в частности.

Это — картулярий, один из наиболее полных и разнообразных
по содержанию, какие дало средневековье, в нашем случае итальянское.

В нем собраны, в порядке долгого естественного накопления в курии
кремонского епископства, хартии, грамоты разного содержания: закре-
пляющие феодальные пожалования епископа и дарения епископу, дарения
разных лиц в пользу кафедральной церкви кремонской (т. е. тому же
епископу), добровольные и вынужденные; продажи и обмены, разнооб-
разные земельные сделки между кремонской церковью и людьми кре-
монской территории, а также сделки этих людей между собою. Все
это материал весьма точный юридически и исторически, имеющий опре-
деленную дату места и времени, снабженный подписями или упо-
минаниями свидетелей, заверенный официально нотариями и часто
не одним.
Весь он состоит из актов мелких и крупных, но в подавляющем боль-
шинстве— актов материального содержания: их объект — земля и ее
продукты, население, его труд и его права. Самой численностью своей
они обеспечивают надежную статистику в исследовании разных сторон
юридического быта феодальной Кремоны.

По всем своим качествам это — материал бесценный для историка
социально-экономических отношений.

Кремонские Построение огромного большинства кремонских хартий
хаптии однообразно. Так как перед нами чаще всего дарение, про-
р ’ дажа, обмен, уступка—в качестве ли феода, за службу или
в качестве простого держания «за фикт», в качестве аренды iure libellario
или особого специфически-италийского ее вида, locatio-conductio, то эле-
менты хартии обычно следующие:

1.	Точное поименование дарящего и получающего, обменивающихся,
продающих и покупающих и т. д. Чаще всего тут фигурирует епископ
или его заместители, а затем — разнообразнейшие люди кремонской тер-
ритории, часто с их званиями, занятиями и семействами, на чем мы еще
остановимся специально: тут и сельчане, rustici, горожане, cives, ремеслен-
ники (sartores и т. д.), рыцари, milites, «вассалы вассалов», valvassores,
вассалы первой степени, capitani, графы, comites и т. д. и т. д. Сложное
население Кремоны может быть охвачено, изучено через эти вступительные
обозначения, списки «присутствующих» (in presentia), а также заключи-
тельные подписи и упоминания свидетелей.

2.	После указания природы самого акта — в начале он чаще всего
однообразно означается, как инвеститура: «такой-то инвестировал такого-то»
(investivit), облек новым правом, далее обычно следует детальное описание
объекта: земля, участок, petia terrae, сам иногда разбивающийся на «поля»,
campi: «первое поле, второе поле» и т. д.; эти поля определяются мерами
чрезвычайно малыми и производят впечатление индивидуальностей, опре-
делившихся искони, может быть, еще с римских времен. Чаще всего эта
их мера: 4—8 пертик.1 Соответственно можно исчислить величину участка
в 10, 27 и т. д. «полей». Целые обмениваемые или продаваемые комплексы
выражаются в «5 югерах»,1 2 «7 югерах», но иногда до «двухсот» и даже до
«двух тысяч югеров».

3.	Следующее затем точное указание границ участков и отдельных
«полей» развертывает историческую и естественную географию кремон-
ской территории. «С севера (a septentrione), с юга («полудня» — a meridie),
с востока («с утра» — a mane), с запада («с вечера» — a sera), указы-
ваются соседи: такой-то малый или большой собственник, монастырь,
епископ, лес, горный склон, река, «публичная дорога», via publica. Это
дает полную возможность восстановления карты владельческих отношений
в области.

4.	В дальнейшем дается описание угодий, причем характеристика
природы и культуры средневековой Кремоны раскрывается точно и
жизненно.

Мы далеко перешагнули бы пределы краткого предисловия, если бы
решились излагать все те «клаузы»: утвердительные, защитительные, огра-
ничительные, запретительные и т. д. и т. д., которыми завершается хартия.
Они кажутся однообразными, но интересны во многих специальных отноше-

1 Пертика — 34.2 кв. метра.

2 Югер — площадь, которую в день может обработать пара волов (iugum), счита-
лась приблизительно в 2515 кв. метров.
ниях, подчас забавны в своих предвидениях всех случаев возможного
нападения и обмана, в своих амплификациях, градациях, защитительных
карах, пенях, двойных уплатах, небесных воздаяниях добросовестному
и анафеме 1 и адских муках, грозящих недобросовестному. В отношениях
юридическом и бытовом, в литературном и языковом, все здесь заслужи-
вало бы специального изучения. При обязательной шаблонности, они
нередко дают черты особливо живописные в наших хартиях, как свое-
образный плод подлинной жизни и схоластической мысли, насквозь про-
питанной переживаниями римского права. Исследователю здесь откры-
вается обширное поле.

Земля	Множество жизненных тем освещает кремонский картулярий.

Перед нами вся территория области с р. По, чаще благодетельной,
но иногда разрушительно-грозной, что вызывает дополнительные условия
сделок (ср. напр. п° 78). Сельский ландшафт области, отчасти исконный,
отчасти возродившийся в феодальную эпоху, глядит из длинных списков
географических имен: «Долгая Пустошь», «Поле», «Польцо», «Льнище»,
«Заросль», «Луг», «Песчанка», «Каштанник», «Большой Лес», «Вязы»,
(Braida longa, Campo, Campello, Lineto, Runco, Prato, Sabloneta, Silva
Maior, Castaneto, Ulmeneto) и отчасти из имен, связанных с агрикуль-
турой: «У виноградного пресса. . .» Уже более редки прозвища мест,
которые определяются культурой путей или поселений: «У дороги», «Замок»,
«Большой хутор», «Новый рынок» (Ad Torcular, Ad stradam, Casale Maiore,
Castellum, Forum Novum). Если же от географических имен перейти
к статистическому подсчету угодий, в наших хартиях, наряду с зонамм
и островами высокой культуры, поражают черты первобытной природы.
В Италии они в эту эпоху явно вторичные. «Пустошь», braida, попа-
дается в каждом, даже малом именье, что, казалось бы, не вызывалось
в данной местности условиями болот или бесплодного склона. Эта
«пустошь» говорит о брошенной ниве, о недавнем сравнительно разорении,
о разбежавшихся пахарях, о враждебйых нашествиях и еще больше,
вероятно, о местных распрях сильных людей. Те же причины обусловили
обилие в века наших хартий лесных зарослей. Редко в списке угодий не
указан лес, даже «большой лес», и редко где не описан участок, как «частью
пахотный, частью луговой, частью под рощей», partim arabilis, partim
prativa, partim buschiva.

Мы полагаем, что и это явление не исконное (античное), а вторичное
(средневековое, феодальное). И все-таки, примерный труд, как древнего
италийского крестьянина, так и не уступавшие ему усилия труженика-
земледельца феодальной поры создали картину участков очень культур-
ных, и хартии постоянно проводят чередование «земель усадебных, пахот-
ных, лугов, виноградников, пастбищ, ивняка, садов, прудов, вод, про-
токов, рыбных ловель и мельниц. . .» «с их оборудованием, с соседними
бродами».

Но как обрисовываются в наших хартиях люди, заселяющие, обра-
батывающие, держащие в пользовании эти угодия, владеющие ими?

Сепвы Основной процесс начала средневековья — слияние былых
‘ рабов античного типа и свободных колонов в среднее состояние
«сервов», «крепких земле» людей, совершился в Италии и на кремонской
территории раньше, чем в остальной Европе. Обращает внимание в ранний

1 Передавая земли им основываемому монастырю св. Лаврентия, епископ Л андульф>
вспоминает «анафему 318 соборных отцов» против покушающихся (п° 6).
период жизни средневековой Кремоны малое число настоящих рабов (только
один в хартии п° 1: nacione ei italiense cum cumta vestimentola et agrestem
suum); те же, кто вообще обозначается здесь именем servi, несомненно,
уже крепостные крестьяне.

Массарии Для кРепостных людей кремонской территории, прикре-
р ’ пившихся к оброчным дворам (massae), осевших на зависимых
участках в наш период, более обычно в нашем картулярии имя массариев,
как и для их домов — casae massariciae (n°n° 4, 7 и др.). «И самое изме-
нение названия», замечает Виноградов 1 «свидетельствует об улучшении
быта рабов, переходе их к быту крепостных крестьян». Пусть еще и в наш
период «господа распоряжаются личностью массариев, жертвуют и заве-
щают их, но делают это они» (и уже без исключений: стоит всмотреться
в наш картулярий, чтобы увидеть это отличие сравнительно с периодом,
изученным Виноградовым) «при распоряжении земельным участком; так
что связь массария с землей, его пользование наделом не нарушается»
(ср. п°п° 4, 7).

Либелларии Никак уже нельзя усумниться в полной официальной
р ‘ свободе тех, кого неоднократно упоминает картулярий в ка-
честве «либеллариев», говоря в ряде случаев о сдаче земли на либелларном
праве, iure libellario. Это — свободные арендаторы. Договор их со сдаю-
щим землю лицом обеспечен формальным актом, в двух экземплярах. Эко-
номической их связанностью могла быть в отдельных случаях ограничена
их свобода. Но уже из приводимых текстов ясно (п°п° 7, 19), что на
том же «арендном праве» (iure libellario) берут земли друг у друга и знат-
ные «капитаны», даже сам епископ кремонский.

Ариманны Наши хартии очень скупы в упоминании о тех, кого так
”	' часто поминали памятники лангобардского периода: о сво-

бодных вооруженных земледельцах, ариманнах. Только однажды несколько
неожиданно (хартия XII в., п° 92) находим мы реестр ариманнов, вно-
сящих фураж в дистрикте епископа. Куда исчезли ариманны? Спусти-
лись ли в социальные низы, заняли ли по отношению к более могучим
и состоятельным владетелям положение «вассалов вассалов» — «вальвас-
соров», получив от них, быть может, свои же земли на правах военного
феода, со всеми вытекающими отсюда присягами и обязательствами?
Вероятнее всего, так и было. Тысячи причин действовали в этом случае,
определяя множество оттенков в положении «вальвассорского» слоя.

Вальвассоры Как общественная группа, вальвассоры в кремонских
” ' хартиях нашего периода отличаются от той военной знати —
прямых вассалов епископа, графа или даже императора, которая объ-
единялась именем «капитанов». Мы видели, как в известный момент их
восстание за свои права 1 2 вызвало вмешательство императора, и Конрад II
формально урегулировал их положение, сравняв его с правами капитанов.
С этого момента вальвассоры менее склонны поддерживать восстания
«народа кремонского» и скорее готовы стать на сторону военной знати
против «народа». Во всяком случае «вальвассоры» нередко мелькают в нашем
картулярии, то в качестве получающих феоды — со ссылкой на постано-
вление Конрада (п°п° 9 и 10), то в качестве свидетелей более или менее
важных сделок. Поскольку часть их жила в Кремоне и в малых городках
и поселениях вокруг нее, они могли входить в группы приходских
соседств — вичиний и иногда играть роль в движениях этих малых очагов.

1 Виноградов, цит. соч. стр. б, 171.

2 Их наследниками не бывало обеспечено преемство их феодов, отчего они чув-
ствовали себя в положении ненадежном. См. примеч. на стр. IX.
Хозяйственная
деятельность
епископа и св.
Марии Кремонской

Через все наши хартии, с подъемом к началу
XII и известным спуском к XIII веку, прохо-
дит успешное и искусное хозяйничанье епископ-
ства «Большой церкви» или «кафедральной церкви
кремонской». Подобно нашей «Святой Софии Нов-

городской» эта церковно-феодальная дама, domina, символизирует и обни-
мает права, притязания и властвование кремонской епископии. Двор,

«курия» епископа распоряжается ее именем, впрочем чаше подставляя
и имя властвующего епископа-графа. Сделки постоянно выражаются
в том, что прелат, удачливый или даже неудачливый, что-то приобретает.

«Задушный дар»1 «в пользу кремонской церкви» со стороны

Дары. верНЫХ нередко мотивирует себя неким арифметическим расче-
том: «дары церкви сторицею вознаграждются в нынешней жизни, и что
еще лучше, обеспечивают жизнь вечную. . .» На основании такого расчета
в 1170 году епископ Оффред получает участок в Сончино, «для возведения
церкви и основания кладбища»:

п,	Впрочем более обычной, но, повидимому, столь же выгоп-

иомены. ной для епископИи являлась сделка обмена, в том случае если
удавалось получить от «контрагента» землей или службой больше того, что
ему уступлено. Нам трудно вычислить размеры того, что в порядке обмена
передал графу Аттону в 960 году епископ Дагиберт, но во всяком случае
ясно, что отдал он клочки земли в шести разных округах, сам получив
от графа хороший сплошной комплекс в 2000 югеров вокруг замка Сесто.
Повидимому, к выгоде епископии клонился и обмен епископа Оберта
с Оригоном в 1152 году, где Оригон получает в собственность 7 югеров,
которыми уже пользовался, как «отеческим феодом», тогда как сам отдает
7 югеров плюс 22 пертики пустоши, лесов и рощ, чтобы получить этот
участок на правах феода, очевидно, для обработки и службы. (Ср. п°п° 29,
54, 57, 72 и т. д.).

П	' Еше более многочисленны акты продажи. Характерно,

покупки- если не дЛЯ существа) т0 дЛЯ архаической формы, стиля
прооажи. и обрЯда хартии то, что «покупка-продажа» обычно укрыта
где-то в глубине текста. В первые же строки пробирается, симулируя роль
основного акта, «инвеститура». Покупает ли епископ, продает ли, первым
актом и обрядом заявляется облечение правами владения, «инвеститура».
Она совершается обрядом прикосновения или передачи, предмета, симво-
лизирующего объект: «посохом», per fustem», «палкой», «соломинкой»
per festucam, «деревом», per lignum, «ножом», per cultellum. Символика
передаваемых объектов: земли, дерна, дерева, осуществляется per wan-
tonem et wasonem, per ramum (n°n° 1, 4, 11, 34, 42), и законность гра-
моты нотарий символизирует «поднятием пергамена и чернильницы
с земли» (п°п° 1, 12 и т. д.): bergamela et atramentarium de terra levavi.
Самый же факт продажи, скрываясь где-то в конце, нередко выступает
только в сообщении: «за сие же принял такой-то продавец такую-то сумму».
Масштабы сделок св. Марии за разные периоды можно установить, несмотря
на неполную четкость сообщаемых картулярием данных (в 1145 году епи-
скоп покупает «17 участков земли в Форново за 20 ливров», в 1147 году
он приобретает «за 15 ливров все, чем владел в том же Форново
некий Абб. . .»). Можно даже с известной вероятностью вычислить
и цены на землю. Ср. напр. покупки 1181 года «за 1г/2 ливров» не обозна-
ченного ближе участка, или в 1184 г. «7 участков в 11 г/2 югеров», или

1 Дар «ради спасения души».
в 1190 году «24 югера за 69 ливров» — если при этом помнить, что ливр
включал 72 солида. . . (п°п° 24, 25, 53, 55, 60, 62, 64, 73 и др.). Хартии
дают очень богатый и точный материал для статистики покупок и продаж
«Большой кремонской церкви», для установления их внутренних мотивов
и кривой самого движения приобретений.

р	Следует, впрочем, сказать, что «покупка» со стороны

Реституции. св Марии часто мотивируется, почти как некое благодея-
ние, как добровольная компенсация за «реституцию давнего права» на

известные части территории, в принципе и в прошлом, по мнению курии,
принадлежавшие св. Марии и растекшиеся в чужие руки. Большинство
такого рода сделок «восстановления», обычно за небольшую сумму, совер-
шается с людьми средними и даже малыми, в чьи руки считается ото-
шедшей, клочками оторвавшейся, спускаясь от крупных феодалов, земля
св. Марии.

В 1156 году Угучоне Сатта даже без всякого возмещения отказы-
вается от «острова По», который держал от графа Бернарда, но на который
«имеет право епископ». Он обязуется «никогда не возбуждать раздоров
по этому делу».

В годах 1170 и 1172, за суммы в одном случае 30 и в другом 40 ливров,
владельцы обязуются уступить землю, «из-за которой шла тяжба с еписко-
пом», тяжбы этой больше не возобновлять, но «быть довольными и без-
молвными».

р	Впрочем, в первую пору хозяйственного строитель-

Рост за счет ства св марИИ перед нами особенно часто «битвы
сильных coceoeu. 60r0B))j схватки крупных владетелей, где мощь кремон-
ского епископа растет за счет вчерашних могучих соседей: графов Бергамо,
гастальдов Соспиро, владельцев Сесто, где дело идет о целых замковых
территориях, крепостях с башнями, рвами, оградами и прочим нужным
для защиты, где епископ ищет и находит сильных союзников, чтобы

«захватить и удержать» замок, вознаграждая союзника десятилетним
распоряжением этим самым замком (п°п° 13—14, 15, 42, 71, 78).

_	В потоке задушных и иных дарений, «восстановле-

Jnoxa сикарда. ний», обменов и продаж впользу епископства, в пра-
вление епископа Сикарда (такое впечатление дает нам картулярий) наступает
некая остановка, поворотное течение. То ли, что «Большая церковь кре-
монская» наглоталась до пресыщения substantia смиш.толи, что пасомые
научились все больше показывать собственные зубы и когти, и что в послед-
нем счете, с этим поворотом совпало правление прелата более «разум-
ного» и «справедливого», умевшего присматриваться к обстоятельствам
и к ним приспособляться, — во всяком случае в земельной политик^
Сикарда замечается определенный перелом. Сущность этого перелома
глубже выяснит и вскроет специальное исследование нашего картулярия,
в частности хартий годов 1185—1215. Сикард почти ничего больше не
«восстанавливает». Он относительно мало получает в дар и мало покупает.
В характере его обменов не заметно прежней специфической тенденции
обмена с прибылью для епископа. В обменах Сикардовой эпохи скорее
бросается в глаза равноценность обмениваемых объектов: пять югеров
на пять югеров (даже и меньше). Вероятно, тут важно было только окру-
глить владения, но земельной прибыли при этом епископство не получало.

За этот же период в кремонских хартиях наблюдается,
«Признания». ЦТ0 политические обстоятельства вынуждают епископа
не столько копить и приобретать, сколько приводить в порядок, закре-
плять имеющееся. Он регистрирует, так сказать наличность Большой
церкви: заставляет послушных вассалов давать «признания» (recogni-
tiones). Одни за другими проходят в курии группы родичей (п°п° 73,
80, 83, 84, 85, 89 и т. д.), признавая себя держащими феоды от

епископа.

В это время, в соответствии с политикой, более оборонительной, чем
наступательной, не столько окружающие владельцы «инвестируют» епи-
скопа (хотя подчас и это имеет место), сколько он сам, пуская в оборот
земельную наличность, «инвестирует» других, и притом более Всего малых
и средних людей: жителей малых коммун, их консулов, на имя ком-
муны, иными словами — самые эти малые коммуны. Так инвестируется
в 1189 году коммуна правом на «корчевание» ивняка, очевидно, с захватом
выкорчеванного (ad salectum runcandum, n° n° 71 и 91).

Частным лицам инвеституры в этот период даются чаше всего на
locatio-conductio — аренду, отличающуюся от либеллярного старого
права определенностью срока: излюбленным был срок в 29лет(п° п°133,
137, 139).

v	Они даются в общем правиле за «фикт» (чинш), редко

Уступки за денежный, который в таком случае бывает небольшим,
фикт. н0 чаще за натуральный оброк: шесть секстариев ржи,
шесть — «проса», V» вина или «муста», «два каплуна». Все более заботли-
вый и мелочный надзор требует в наших хартиях снесения этого добра
на место — «в каневу (кладовую) Форново» или самой Кремоны, «в башню
Иовисальты», причем принесший человек, даже два таких человека, полу-
чают питание, pastum: хлеб, сыр, вино в этой самой «каневе». Если при-
несших окажется трое, «третий ничего не получает. . .» (См. п°п° 25, 67,
68, 70, 77, 81, 87, 88, 89, 90, 95).

с	Еще более примечательно условие, которое четко опре-

специальная деляется именно понтификатом рассудительного и прак-
защита тического политика Сикарда, очевидно, соображавшегося
земледельцев. с обстоятельствами, которые были сильнее его. Инфео-

дированные малым людям земледельческие участки, передаваемые им для
обработки своими руками, не чолжны выхолить из игры, переходить
в другие руки, но должны оставаться в руках laborantium. «Ни рыцарю,
ни церкви, ни госпиталю» (т. е. тоже церковному учреждению), ни барону,
ни рабу, ни горожанину не может быть передан такой участок (п°п° 68,
81, 88), но только такому же земледельцу, sed tantum pari, qui laboret,
иногда co специальной оговоркой «земледельцу такого-то селения» (п°п° 156,
157, 159, 160, 161, 162).

Р	Система «реституций» оживает при епископе Гомобоне,

система но еще интенсивнее действует Сикардова система «призна-
/ омооона. ни^> в ПрИНЯТИИ Гомобоном феодальных присяг (п°п° 132,
.135, 141, 142, 144, 147, 150, 152, 154). Политика этого прелата, однако,
имеет две новые любопытные черты. Нуждаясь, повидимому, в настоящих
военных вассалах, которые бы защищали его военной службой, частично
недовольный старым «штабом», он во многих случаях стремится его обно-
вить. А именно: получая от старых «признание» или, за небольшое воз-
мещение, «уступку», renuntiatio, епископ немедленно затем передает феод
другому лицу (точнее говоря, другой семье); он обновляет «присягу»
и с своей стороны обязывается ''охранять за новым вассалом и его преем-
никами переданный феод, как «исконный, дедний, отчий»: ut antiquum,
paternum et avitum, перечисляя наследников конкретно, поскольку они
налицо: «братьям, а потом племянникам» (п° 135). Есть и такие случаи,
когда обусловливается передача феода «наследнику мужского пола и жен-
ского пола», in herede masculo et herede femina (n° 132). Сюзерен-епископ
знает, что муж такой женщины обеспечит ему «службу».

Другая интересная черта эпохи Гомобона вырождение чисто земельного
характера феода (это вырождение совершалось во всем мире феодализма):
раздача в виде феода (впрочем за ту же присягу и ту же службу) не уча-
стков, а целых церковных десятин или частей их: quarta decimae, pars
decimae. Возможно, что земли и их участки, petiae terrarum, иссякли
у нашего прелата, и ему не из чего стало черпать феоды, как только de
substantia ecclesiae, из церковной наличности. Во всяком случае воин-
ственный вассал (не только клирикам дается такой «феод»), инвести-
рованный в этот своеобразный феод, быть может, вовсе и не жалел об этом.
Добыча была лакомая. Уполномоченный собирать свою «четверть»: пшеницу,
вино, «ягнят и поросят» (ср. п° 125) по линиям «публичных дорог» (п° 130)
и ими определяемых участков приглашался энергично действовать
contra tenutores terrarum et laborantes, принеся свою присягу (n°n° 122,
145, 147).

В остальном Гомобон действовав, как и Сикард, особенно охотно
раздавая участки в аренду или «локацию» за фикт. Только фикты его эпохи
сложнее и разнообразнее, слагаясь из разных видов урожая, разных
сортов хлеба: пшеницы, ржи, проса, вина, а также (особенно часто
теперь) «денариев» (п°п° 122, 134, 151, 153, 156, 157, 160, 161, 162); однажды
это «фунт дерца с бибульки» (п° 143), и в нескольких случаях «два фунта
воску с бибульки». Обещая, как и Сикард, предоставление пищи, pastum,
тому, кто доставит в указанное место весь этот фикт (qui traxerit), он так же
экономен в определении прав на получение: пища гарантируется только,
если фикт будет доставлен в самый город Кремону. Кто принесет его по
соседству, в Кастро Ново, не получит ничего.

Подобно Сикарду, и Гомобон проводит систему сохранения определен-
ных участков только за земледельцами (laborantibus tantum — n°n° 156,
157, 159, 160, 161, 162).

Сохранить розданные земли на указанном положении в меньшей мере
было в интересах самого епископа, чем в интересах приобретших их
малых людей и групп. Потому что именно какие-то коллек-

тивы, и притом все чаще с течением времени, выступали в этих сделках.

Какие это группы? Что знаем мы о категориях носителей различных прав
в Кремоне?

Участники сделок всегда объявляют, по какому праву:

Правовые «салическому», «лангобардскому» или «римскому» они
категории. живут. Подавляющее большинство (п°п° 11, 12, 24, 28, 31,
33, 43, 49, 126, 131 ит. д.) говорит о праве лангобардском: lege vivente
longobardorum. Реже — по поводу духовных лиц, имперских чиновников
и др. — называется право римское: lex romana (n°n° 1, 12, 23). Lex salicha
(n° 12) еще более исключительна. Одна дама, с рождения жившая по
«лангобардскому праву», ради мужа усваивает римское право: pro ipso

viro meo lege videor vivere romana (n° 23).

_ Устойчивость лангобардского правового быта наряду с рим-
семья. ским наследием определяет жизнь общества в эпоху и в области
наших хартий, что особенно ярко сказывается в живучести родовых связей.
Участники сделок, против так сказать «одиночной» (выступающей, правда,
всегда «в присутствии» и при поддержке служащих церкви) фигуры епи-
скопа, выступают целыми семьями: pater et filii, barba et nepos — «отец
и сыновья», «дядя и племянники», «братья», «Финиберт, сын Арлембальда
с женой Стафирией», «с Согласия близких родичей. . .», «Иоанн, священник
из Форново, брат его Михаил, жена последнего Гизела и Бенедикта, дочь
Михаила и жена Угона, Иоанн внук Михаила и сын покойного Петра».
В 1165 году мы видим группу из восьми consortes местечка Кастро
Ново, несомненно, родичей. Так, цепляясь друг за друга родственными
компаниями, устанавливают и гарантируют свои сделки с епископом
эти люди лангобардского права (п°п° 9, 24, 27, 28, 37 , 49 и др.).
Во всяком случае, «согласие родных и близких» (propinquorum, agna-
torum) систематически заявляется в сделках продажи и отчуждения.
И в этом, в особенности для малых людей, несомненно, была некая
гарантия против приобретательских поползновений «св. Марии Кре-
монской».

Одна из любопытнейших черт, этих родственных отно-
Женщины. шений — всегдашняя оговорка относительно прав жен-
щины. которые формулируются, как право «приданого, четверти (в иму-
ществе мужа) и залога»: ius dotis, quartae, pignoris et hypothecae. Это,
без сомнения, отголосок римских правовых норм. Право женщины обеспе-
чивают почти все кремонские хартии, связанные с этой темой. Правда,
распорядиться имуществом женщина не может иначе, как с разрешения
опекуна, «мундоальда»: отца, мужа, брата (viro suo ei consentiente).
Но и «мундозльд» не может распорядиться им без ее согласия. И всякий
раз подчеркивается и оговаривается, что при продаже, в отношении
dotis, quartae et hypothecae должно быть заявлено согласие жены, матери,
дочери (п°п° 18. 29, 31, 33, 35, 39—40, 54, 55, 60, 126, 127, 136, 155,
163 и т. д. и т. д.)х и что, давая это согласие, она «не испытала никакого
насилия» от мундоальда: professa nullam vim pati a mundoaldo suo. Иногда
дается обязательство обеспечить это согласие. Некий Ланфранк в 1180 году
(п° 54), совершающий обмен с епископом, обещает специально «защитить»
его от своей супруги (defenders ab uxore sua Gisela), а в 1152 году, пере-
давая епископу 5 югеров земли, некий Оригон «дает залог и обещает», что
его «сноха Фонтанелла и ее наследники не причинят ни тяжеб, ни противо-
действия епископу из-за этой земди».

v	Присматриваясь к составу участников различных сде-

у частники лок, заКрепленных нашей серией актов, мы видим тут и круп-
соелок. нейших владетелей (вроде графов Аттона и Ардуина, мар-
киза Альберта, Бернарда из Соспиро и др.), и воинскую знать из ланго-
бардских родов, и представителей городского или сельского духовенства,
и мелких землевладельцев области. Во многих случаях, особенно когда
дело идет о вассалитете, акт совершается в присутствии пэров феодаль-
ной курии епископа, его вассалов и рыцарей, в других — отмечается
наличие свидетелей, в числе которых, зачастую, один-два юриста,1 2 а осталь-
ные из среды участника сделки.

Особенно интересен был бы вопрос о характере и степени участия
в сделках с Кремонской церковью горожан 3 и сельского трудового (кре-
стьянского) населения, но к решению этого вопроса без детального анализа
актов подойти нельзя.

Что касается договоров епископа с сельскими общинами, то они
в нашем картулярии представлены несколькими образцами.

1 Ср. Solmi. Storia del diritto Italiano. 1908. Rapporti matrimoniali,
p. 338.

2 В судебных делах (n° 5) иногда присутствуют исключительно юристы.

3 Не говоря о живущих в Кремоне представителях феодальной знати или о город-
ском патрициате.
м	Конституируясь, как самостоятельные коммуны, небольшие

малые городки кремонской территории неизбежно вступали в тес-
коммуны. ные комбинации с планами Кремоны и ее епископа в вопро-
сах военной зашиты. В 1182 году (п° 59) за небольшое возмещение (8 югеров
земли) «консулы Караваджо от имени коммуны» этого места и по грамоте
ее «соседей» уступают епископу полное распоряжение дорогой Морде-
фраска, «а также и другими дорогами, которыми ходят через рощу епи-
скопа». За коммуной остается дорога через Масатор, но и она будет нахо-
диться под ближайшим набпюдением епископа, определяющего ее ширину
и глубину боковых канав. Во время войны дорога суживается до ширины
одного воза и над нею воздвигаются защитные сооружения. Подобные
военные соглашения, очевидно, в интересах всей кремонской территории,
были неизбежны в отношении ее малых соседей. Аналогичный характер
носит договор, заключенный в 1189 году с коммуной Форново (п° 71). Строя
здесь замок, который кремонский подеста заранее объявил «свободным»,
епископ удерживает за собой права высшей уголовной юстиции; лишь
некоторые из них, и то в отсутствие епископа, «предоставляются консулам
Форново». Несомненно то, что к 80-м годам XII века ряд малых коммун
вокруг Кремоны: Караваджо, Модзаника, Форново, существуют, как ком-
муны, имеют консулов, ведут переговоры с городом и претендуют на неко-
торые коммунальные угодья, подчиняясь впрочем, в вопросах общегосудар-
ственных и военных, соображениям целого.

Один из важнейших моментов зарождения этих малых коммун, осво-
бождения их из под верховной власти Кремоны, мы как раз можем видеть
р той любопытной грамоте, которую сохранил наш картулярий от
1189 года. Здесь на публичном собрании (in publica contione) кремонской
коммуны подестА Кремоны, граф Гирард «освобождает» .(immunes et liberos
fecit) консулов Форново, Бариано, Модзаники, ее «соседей» (vicinos),
«а также всех людей, которые живут в местах, недавно обстроенных там
епископом кремонским», от всякого рода повинностей, взимавшихся кре-
монской коммуной: постои, фураж, иные натуральные поборы снимаются
отныне с жителей этих коммун, которые объявляются «такими же свобод-
ными, как люди Сончино» (veluti videlicet homines de Suncino, eos liberos
et absolutos fecit). Если бы даже у нас не было других сведений о «свободе»
коммуны сончинской, настоящая хартия являлась бы самым красноре-
чивым о том свидетельством.

Исчерпать даже важнейшие темы в содержании наших хартий мы
здесь не в состоянии. Детальный их анализ — з дача будущего исследо-
вателя. Он установит число, величины, цены и состав земельных участков,
движущихся через картулярий, связь их с теми или иными владельцами,
закон движения земли в данную эпоху, начертит социально-экономиче-
скую карту кремонской территории, установит сложные пути перехода
(через многие инстанции, напр., в п° 27) из рук в руки феодов, их частей

и их доходов, и
Бытовые темы
картулярия.

т. д. и т. д.

Не можем, однако, оставить без упоминания еще
одну сторону в тематике картулярия — его бытовые сю-
жеты. Такова, напр., тема церковного быта Кремоны, в ее

подчас неподдельно-комической живописности, достойный предмет быто-
вой сатиры. Характерны диалоги «споров о границах приходов»1 (п°п° 36,
37, 44, 45). Желая в 1167, 1169, 1174 годах установить: какой епископ:

1925 1 См. статью С. Ушакова в сборнике «Средневековый быт», Л., «Время»,
Пьяченцы, Бергамо или Кремоны, является «духовным главою» той или
иной церкви, коллегии судей вызывают старожилов, возбуждают их память
«за двадцать, тридцать. . . и более лет», приглашая (притом «без при-
нятия взятки») вспомнить: кто венчал, крестил, водил процессии по данной
территории, кто водружал на ней кресты, основывая церкви, кто ставил
священников. Свидетель заявляет, что то или иное он «видел», о другом
«идет молва», fama publica, многого же «не помнит». Вспоминают об изменив-
шемся течении речки, бывшей границей, о посещениях епископа, о насиль-
стственных захватах церкви чужим духовенством и пр. Картулярий наш
заканчивается комически-уголовным инцидентом с перебранившимися кано-
никами, брошенным в колодец ключом от кладовой, великим шумом в дор-
мчтории, взломанным сундуком и украденными из него «денариями», что
сопровождается «оскорбительными словами» (verba contumeliosa) и заклю-
чается под звон колоколов собранием вичинов. которым перессорившиеся
каноники жалуются друг на друга, попутно «заушив мальчугана (puerum
percussit), звонившего в колокола». Что касается всего этого «соблазна»,
scandalum, который они учинили, взламывая сундук и бушуя в спаль-
ной, то по признанию действующих лиц, они подняли этот шум нарочно,
чтобы дать почувствовать капитулу «дурное управление» (malam admi-
nistrationem) настоятеля.

Заканчивая наш очерк, не будем много останавливаться на двух,
почти самоочевидных, темах, к которым открывает путь наш карту-
лярий.

Подлинные отлбжения работы сменяющихся веков, поры, медленно
выковывавшей из латинского итальянский язык под давлением многоразлич-
ных варварских элементов северной Италии, кремонские хартии бесценный
памятник этой жизненной работы. Их своеобразнейший движущийся син-
таксис, опрокидывающий все обычные представления о логике класси-
ческой, «правильной» латыни, изумительная, не только от хартии к хартии,
но часто от строки к строке меняющаяся фонетика (достаточно взглянуть
на индексы собственных и географических имен) выводят наружу для
наблюдателя подлинные, на дне народной жизни совершающиеся процессы.
Наконец, музыка наших хартий, своеобразное течение ритма, уже итальян-
ского, в латинском «вульгарном» языке: все эти стихии схвачены бессозна-
тельно нотарием наших хардий, открывая изучающему обширное поле для
наблюдения вещей, которых иначе не подсмодришь.

Примечаниями, особыми знаками и другими средствами издание
стремится дать почувствовать меняющуюся графию текстов. В этом
смысле оно, конечно, только путь и ключ к богатству, скрывающемуся
в подлинниках. Подходя к самим, находящимся в Академии Наук, подлин-
ным хартиям, ученый отомкнет эд им ключом перспективы итальянской
средневековой палеографии. Та постепенность, та жизненная последова-
тельность, с какой в наших хартиях от середины X к XIII веку размаши-
стый и выразительный еше «лангобардский» курсив переходит в иные
формы, в каких он ищет своей «италийской» формулы письма, легче выво-
димого и легче читаемого, своей разновидности «прекаролингского мину-
скула»; с какой затем переходит, овладевая более тонким пером и под-
чиняясь новым «рельефным» вкусам, к итальянской округленной готике,
далее — какими очень своеобразными приемами передает особые переход-
ные звуки творящегося языка и характерные приемы аббревиирования,
вся эта картина высоко поучительна в наших подлинниках. Поддержанный
нашим изданием, наш ученый медиевист использует нечастую возможность
погрузиться в этот подлинный материал.
Значение
^настоящего
издания.

Мы не имеем в виду, повторяем, излагать весь инте-
ресный материал и осуществлять все исследование, какого
заслуживает кремонский картулярий. Он предназначен
для длительной работы наших ученых, мы хотели бы ска-

зать: для наших молодых медиевистов , число которых ныне растет на
путях расцвета исторической науки в СССР. Эта ученая марксистская
молодежь конкретизирует, шире развернет и, конечно, во -многом уточ-
нит и исправит проводимые здесь слишком общие линии. Нашей задачей
было только. привлечь внимание к материалу издаваемого картулярия.

Он войдет, конечно, свежим, надежным и богатым вкладом в наше
советское.исследование, также как и в исследование мировое. Он войдет
ценнейшим пособием в тематику наших семинариев. Нельзя в этом смысле

не приветствовать его появления.

Некогда, в лучшую пору своего расцвета, западная наука публи-
ковала с большим совершенством техники, в качестве несомненной и огром-
ной ценности источника, томы своих картуляриев. Этот материал, в его
тщательном исследовании, поднял медиевистику на большую высоту
в смысле точности и конкретности. Она могла гордиться тем, что связано
с этой областью публикации, как во Франции и Англии, так и в Германии
и Италии.

Но времена меняются. В последних двух странах настоящая науч-
ная работа, в частности работа широкого и честного издания источников
во многих областях замерла. Наука этих двух стран, увлеченная предприя-
тиями «актуальными» в самом дурйом смысле слова, псевДо-научной, фашист-
ской ориентации, вместо полных снопов научного урожая, дает тернии
и волчцы расистских, ненавистнических измышлений.

И мы знаем, что свет, который для западной медиевистики мы прежде
ждали с запада, в странах фашизма уже погас.

Мы чувствуем, что в некоторых вопросах и областях, которые все-
цело, казалось бы, должны остаться на ответственности западной науки,
нам приходится уже не разделять, но брать на себя научную ответ-
ственность.

И, конечно, поскольку наша Академия Наук хранит интереснейший
кремонский картулярий, именно в этот момент нашей обязанностью
является издать его, каким бы нелегким ни представлялось это пред-
приятие.

Мы уверены, что это издание оценит наша ученая публика и больше
всего наша все множащаяся в числе ученая молодежь, работе которой
кремонские пергамены открывают такие яркие перспективы.

Проф. О. Добиаш-Рождеапвенская.
ВВЕДЕНИЕ

Происхождение публикуемой серии актов

Публикуемые нами акты представляют отдельную часть большой
коллекции западноевропейских документов, переданной в 1925 г. Академии
Наук СССР Н.П. Лихачевым.1

Актов Кремоны X—XVI вв. в этой коллекции всего 255. Судя по одно-
образию этикетажа на бумажных оболочках хартий, повидимому, относя-
щегося ко второй половине XIX в. (Италия), кремонское собрание приоб-
ретено было Н. П. Лихачевым, если не сразу во всем его нынешнем объеме
(что вероятнее), за исключением немногих единиц, то во всяком случае
из одних рук. Время приобретения с наибольшим вероятием можно отно-
сить к самому концу прошлого века или к первому десятилетию нынешнего
(примерно, между 1897 и 1914 гг.).

По содержанию и оформлению актов, а также по смыслу дорсальных
надписей на них легко установить, что наше собрание когда-то принадле-
жало к составу архива кремонской епископии (Archivio Vescovile),1 2 3 как
известно, давно уже подвергшегося распылению и доныне лишь в неболь-
шой доле разысканного.

Целость этого архива значительно пострадала, вероятно, уже
в 1796 г. Позднее, немало документов как из его состава, так из архива
капитула и иных фондов приобретено было благородным энтузиастом,
но плохим издателем кремонских памятников Федерико Роболотти среди
материалов, оставшихся по смерти каноника Драгони,8 передано тем же
Роболотти кремонскому муниципалитету и хранилось сначала во дворце
Ponzone, а потом в Biblioteca Governativa.4 *

Другая часть документов того же епископского фонда попала в кол-
лекцию Карло Морбио и, по смерти его, в 1889 г. была куплена в Лейп-

1 Ныне эта коллекция хранится в архиве Института истории Академии Наук СССР

(Ленинград): фонд ИКДП. V. n°n° 1 и сл.

3 В отношении 95% актов это можно утверждать с полной уверенностью.

3 Известного дурной славой собирателя и фальсификатора, которым кремон-
ские акты, по словам L. Astegiano (Codex diplomaticus Cremonae 715—1334, t. I, Aug.
Taurin., 1896, стр. 2), «егапо state disonestamente furate».

4 По словам Астеджано (op. cit., стр. 2), документов из архивов епископии и капи-

тула было там 340.
циге на аукционе университетской библиотекой Галле.1 Коллекция Морбио,
по данным рукописного ее регистра (Codice diplomatico d’Italia), включала
от 400 до 450 кремонских документов и преимущественно (до 1200 г. почти
исключительно) из архива епископии и капитула.1 2 з

Еще о какой-то продававшейся части кремонских архивов (может
быть, и епископского) упоминает Г. Бресслау, рассказывая о своем архео-
графическом путешествии по Италии осенью 1876 г.8

В самом Archivio Vescovile Л. Астеджано в 80-х годах прошлого
века насчитал 190 пергаменов за XI—XIV вв. (до 1334 г.).4

Все эти, доныне более или менее известные или хоть упоминавшиеся
в печати disiecta membra драгоценного архива кремонских епископов,
конечно, даже взятые вместе, далеко не равняются первоначальному его
объему.5 Тем более настоятельной представляется нам обязанность опубли-
ковать в печати ту часть фонда, какую судьба, несчастная для его целости,
но счастливая для наших изучений, уделила нам.

Прежние издания актов Кремоны

Начиная с XVI в. и кончая нынешним, акты Кремоны то по одиночке
(в виде иллюстрации к историческому изложению или в связи с другими
актами), то небольшими сериями (по определенной теме или в рамках
определенных дипломатических типов) встречаются во множестве изданий,
главным образом .итальянских, но также и в других.6 * Несмотря на это,

1 См. Catalogue d’une collection pr£cieuse de mss et de livres par W. Meyer et Simons-
feld, Leipzig, List und Franke, 1889; также A. Hortschansky u. M. Perlbach. Lombar-
dische Urkunden des XI Jahrh., Halle, 1890, стр. VII—VIII.

2 См. Л. Астеджано, op. cit., стр. 16.

з Harry Bresslau. Reise nach Italien im Herbst 1876 в Neues Archiv d. Ges. f.
aitere deutsche Gesch., Bd. Ill, Hannover, 1878, стр. 96 в рассказе о Кремоне: «mir bot
ein Mann, der von meinen Nachforschungen gehort haben mochte, in dem Moment, da
ich den Wagen besteigen wollte, um zur Eisenbahn zu fahren, einen ganzen Haufen Per-
gamente zum Kauf an; ich musste indess, da zu einer Prtifung der Sachen keine Zeit blieb,
und der geforderte Preis zu hoch war, um sie ununtersucht zu erwerben, den Antrag ableh-
nen».

4 Op. cit., стр. 13.

5 Судя хотя бы по богатству других частей документального собрания Кремоны,
•questa pregevolissima е copiosa raccolta, di cui nessuna cittA pud vantare 1'uguale» (Л.
Астеджано, op. cit., стр. 8).

6 У Л. Астеджано (CDC, passim) в регестах множества актов (с VIII в. по 1227 г.,
конечную дату нашей публикации) упоминается (к сожалению, не всегда точно) не
менее 50 авторов и изданий, где эти акты опубликованы. Таковы прежде всего работы,
посвященные самой Кремоне: A. Campo. Cremona, fedelissima citta... Cremona, 1582
et 1585; P. Merula. Santuario di Cremona, Milano, 1627; Fr. Arisius. Cremona lite-
rata..., I, Parmae et Cremonae, 1702—1705—1741; Fr.A.Zaccaria. Cremonensium epi-

scoporum series..., Mediolani, 1749; H. Sanclementius. Series critico-chronologica epi-
scoporum Cremonensium..., Cremonae, 1814; Girondelli. Serie critico cronologica dei

vescovi Cremonesi, 1865—1867; F. Robolotti. Repertorio diplomatico Cremonese, 1878;
общий итог опубликованных кремонских памятников, по отношению ко
всему их богатству» и поныне ничтожен. Дипломатического кодекса Кре-
моны пока нет.

Из старых публикаций XVIII — нач. XIX в. наибольшее число
принадлежит Л. А. Муратори: его Antiquitates Italicae medii aevi, тт. I—VI
главным образом, а частью Delle antichitA estensi ed italiane и Rerum Ita-
licarum scriptores содержат в разных местах до 60 кремонских актов XI—
XIII вв. За ним следуют: Girolamo Tiraboschi — в Storia dell'augusta
badia... di Nonantola, Modena, 1784—1785 (23 акта XI—XII вв.) и H. San-
clemente — в Series critico-chronologica episcoporum Cremonensium, Cre-

F. No vat i. Obituario della cattedrale di Cremona, Archivio Storico Lombardo, 1880,
VII; L. Astegiano. Codex diplomaticus Cremonae, I—II, Aug. Taurin., 1896—99. Затем
идут дипломатические кодексы разных мест. Италии, в том числе: loh. В apt. Moriondo.
Monumenta Aquensia, Torino, 1789; Quint. Sella. Codex Astensis, Romae, 1887; Lupo.
Codex diplomaticus civitatis et ecclesiae Bergomatis, Bergomi, 1784; Finazzi. Dei
codice diplomatico Bergomese, 1857; C. Vignati. Codice diplom. Laudense, Mediol.,
1883—1886; Porro-Lambertenghi. Codex diplomaticus Langobardiae (Historiae pat-
riae monumenta, t. XIII), Aug. Taurin., 1873; A. Hortschansky und M. Perlbach.
Lombardische Urkunden des XI Jahrh., Halle, 1890; Далее — исследования и собрания
материалов по местной истории Италии: Savioli. Annali Bolognesi, I—II, Bassano,
1784; F. OdoricL Storie bresciane..., Brescia, 1853—1868; A. Valentini. Il Liber po-
teris della cittA e del comune di Brescia..., Brescia, 1878; Romani. Memorie di Casal-
maggiore; F. Sforza-Benvenuti. Storia di Crema; I. Affd. Istoria della cittA e ducato
di Guastala, Guastala, 1784—1787; C. Vignati. Storia diplomatica della Lega Lombarda,
Milano, 1866; d’Arco. Studio intorno al Munic. di Mantova, Mantova, 1871—1874; E. Ane.
miiller. Geschichte der Verfassung Mailands 1075—1117, Halle, 1881; G. Tiraboschi.
Memorie storiche Modem, Modena, 1794; его же Storia dell’augusta badia... di Nonan-
tola, Modena, 1784—1785; I. Affd. Storia della cittA di Parma, Parma, 1792—1794; C. Pog-
giali. Memorie storiche di Piacenza, Piacenza, 1757—1766; G. V. Bose Hi. Delle storie
Piacentine, Piacenza, 1793—1805; A. Berenzi. Storia di Pontevico, 1888; N. Taccoli-
Memorie storiche della cittA di Reggio, Reggio-Parma-Carpi, 1742—1748—1769; F. Galan-
tino. Storia di Soncino, Milano, 1868—1870; Bonelli. Notizie istorico-critiche della
chiesa di Trento; Parazzi. Origini e vicende di Viadana; F. Ughelli. Italia Sacra, IV,
Romae, 1652; L. A. Muratori. Antiquitates Italicae medii aevi, I—VI, Milano, 1738;
его же Rerum Italicarum scriptores, Milano, 1723; его же Delle antichitA estensi ed ita-
liane, Modena, 1717; Archivio storico Siciliano, IV, 1878; Archivio storico Lombardo,
1877, июнь; 1880, 2 и 1881, 3. Сюда же относятся некоторые сочинения по истории цер-
ковных учреждений и отдельных церквей в Италии: Cappelletti. Le chiese d’Italia, tt.
XII—XIII, 1857; Pennotti. Ordinis clericorum Can. hist, tripartita, 1624; Luchini. Storia
della CiviltA diffusa dai Benedettini, 1889. У Argelati. De monetis Italiae, II, 23 напечатан
акт 1155 г. Кое-какие кремонские акты встречаются в документальных и исследо-
вательских публикациях, касающихся папства и империи: Pflugk - Harttung. Acta
pontificum Romanorum inedita, II—III, Stuttgart, 1884—1888; Migne. Innocen-
tii III opera, II—III, 1862; J. M. Watterich. Pontificum Romanorum vitae, Lipsiae
1862; E. Winkelmann. Acta imperii inedita, I—II, Innsbruck, 1880; J. Fr. Bohmer
Acta imperii selecta.Innsbruck, 1870; J. Ficker. Forschungen zur Reichs- u. Rechts-
gesch. Italiens, Innsbruck, 1868—1874; K. F. Stumpf-Brentano. Die Reichskanzler..
Innsbruck, 1865—1883; Th. Toche. Kaiser Heinrich VI, Leipzig, 1867. Наконец, кое-
что встречается и в общих дипломатических сводах.
шопа, 1814 (21 акт XI—XII вв.). Наиболее крупные публикации второй
половины XIX в., непосредственно предшествующие или современные рас-
цвету издательских предприятий Ф. Роболотти, это — у Th. Toche в работе
Kaiser Heinrich VI, Leipzig, 1867 (Збактов XII в.), J. Ficker’ae Forschun-
gen zur Reichs- u. Rechtsgeschichte Italiens, Innsbruck, 1868—1874 (31 акт
IX—XIII вв.); K. F. Stumpf-Brentano в Die Reichskanzler... Innsbruck,
1865—1883 (23 акта XI—XII вв.); у F. Odorici в Storie bresciane... Brescia,
1853—1868 (26 актов XIII в.); J. Fr. Bohmer. Acta imperii inedita, Inns-
bruck, 1870(66 актов XII—XIII вв.). Ко второй половине XIX в., а в осо-
бенности к 60—70-м годам относится энергичная деятельность Федерико
Роболотти, направленная к изданию или, по крайней мере, к регистрации
всего документального богатства Кремоны.1 Как известно, за отсутствием
необходимой подготовки, за недостатком средств и помощников, все усилия
Роболотти и палеографов, с ним работавших, свелись к двум неравноценным
результатам: в 1873 г. в серии Historiae patriae monumenta (t. XIII, Aug.
Taurin.) появился в свет под редакцией Порро-Ламбертенги Codex diplo-
maticus Langobardiae, куда вошло между прочим 99 кремонских актов,
подготовленных заботами Роболотти. Это, собственно, и есть единственная
компактная и целостная публикация (без выбора материала ad hoc, как
в предшествовавших изданиях), правда, не специально посвященная Кре-
моне, но тем не менее почти полностью охватившая все сохранившиеся
акты ее др 1000 г. (VIII—X вв.). Другое издание Роболотти, его Repertorio
diplomatico Cremonese, Cremona, 1878, оказалось совершенно неудачно
и по справедливости оценено, как libro inservibile.1 2

После Роболотти можно указать всего два более или менее крупных
издания интересующего нас материала. Это — а) публикация А. Горчанским
и М. Перльбахом ломбардских актов XI в. из собрания Карло Морбио
(A. Hortschansky u. М. Perlbach. Lombardische Urkunden d. XI Jahrh.,
Halle, 1890), куда вошло 37 кремонских актов, и б) Codex diplomaticus
Cremonae 715—1334 (tt. I—II, Aug. Taurinorum, 1896—1899) Л. Астеджано.3

Последнее издание, по замыслу носившее исчерпывающий характер,
должно было охватить, если не все, то возможно большее количество кре-
монских актов и действительно содержит 8 актов VIII в., 36—IX в.,
88—X в., 208—XI в., 642—XII в., 1802—XIII в. и 481—XIV в.,
т. е. всего 3265 п°п°. Таким образом CDC, бесспорно, является наиболее
полным из существующих комплектом кремонских актов в печати. Тем
не менее и это еще не кодекс, а по преимуществу аннотированный реестр
актов, к тому же в большинстве случаев не исчерпывающий, а выборочный.
Новых текстов Л. Астеджано дает немного. Беря период времени по 1227 г.
(конечная дата нашей публикации), у Л. Астеджано находим всего 79 новых

1 См. у Л. Астеджано, op. cit., стр. 2 и слл.

2 Ср. Л. Астеджано, op. cit., стр. 6.

з Также: Historiae partiae monumenta. Ser. II, tt. XXI—XXII, Aug. Taur.,
1895—1898.
текстов и 974 регеста к ранее неизвестным актам. Если же подсчитать
(исключив перепечатки), сколько к настоящему моменту всего опубли-
ковано актов Кремоны за VIII—XIII вв. (по 1227 г.), то мы получим очень
невысокую цифру — менее 500 п°п°.

Разумеется, наше издание не имеет ни возможности, ни претензии
быть чем-либо в роде дипломатического кодекса Кремоны, хотя бы за не-
большой отрывок времени, но материалом для полного, пока еще не создан-
ного кодекса, надеемся, послужит.

Число ныне издаваемых актов. Подлинники и копии

Наше издание включает всего 165 актов: X века — 4 (п°п°1—4),
XI в. — 13 (n°n° 5—17), XII в. —73 (п°п° 18—90) и XIII в.по 1227 г. —75
(п°п° 91—165).1 Из них 143 подлинных, в том числе одна нотариальная
минута (п° 149), а прочие — копии, современные оригиналам, притом
п°п° 6 . 9. 10. 18. 44. 45. 67. 71. 85. 89. 101. 165 — копии нотариальные,
a n°n° 3. 4. 15. 21. 36. 37. 51. 92. 125. 148 без знаков аутентикации.

О времени изготовления некоторых нотариальных копий можно
судить довольно точно. Так, п° 9 (1042. 27. II) и п° 10 (1046. 15. X) писаны
в третьей четверти XII в. (lovisalta exemplavit: 1146—1174);1 2 n° 44
(1174.24. IV) относится к тем же годам,что и оригинал (Andreas: 1171—1194);.
п° 67 (1188. 10. VIII) — копия конца XII — нач. XIII в. (Raimundus de
La Levata: 1196—1219); n° 71 (1189. 4. IX) — копия, писанная составителем
оригинала (Azo, imperat. Frederici not.: 1178—1190), что легко устанавли-
вается по почерку и двум SN; заметим при этом, что последняя скрепляю-
щая копию подпись с особым SN, будто бы принадлежащая писавшему
копию Otto.sacri palatii not., сделана рукою Azo; n° 85(1196. VIII)—копия,,
вероятно, 20—30-х годов XIII в. (Bartholomeus de Pescarolo: 1221—1233); 3
n° 101 (1206. 19. VI) — копия тех же лет, что оригинал (Petrus de Prator
1206—1209); n° 165 (1227. 5. XII) — копия, писанная составителем ори-
гинала, Conradus Gurrenzonus.4

О копиях, лишенных знаков аутентикации, можно сделать следующие
замечания: п° 3 (985) представляет собою неполную копию акта, опубли-
кованного в более полном виде по автографу в CDL, стб. 1442—1445, и палео-
графически относится к X в.; п° 4 (990. 31. V), по палеографическим при-

1 Отдельных хартий меньше — всего 156, так как на некоторых имеется механи-
ческое соединение двух разных актов (п°п° 49 и 50; 112 и 113; 120 и 121; 122 и 123), а
в одном случае (n®n° 156—157—158—159—160—161) — даже шести аналогичных,
но самостоятельных (вплоть до особой на каждом дорсальной надписи) актов.

2 О датах деятельности Иовизальты и других, тут указываемых нотариев,
см. ниже в разделе о нотариях.

з В ныне издаваемой серии его имя встречается в последний раз под 1227 г., но
в позднейших актах нашей коллекции попадается и в 1233 г.

* О неупомянутом здесь п° 89 можно судить лишь со стороны обще-палеографи-
ческой, так как написавший эту копию нотарий Петр (Petrus, filius Iohannis, qui dice-
batur Servazanus) больше в наших актах не встречается.
знакам допускающий отнесение к X в., имеет в числе дорсальных надписей
одну, повидимому, X же века, где акт обозначен, как exemplum; п° 8 — ди-
плом имп. Конрада II (1037 г., опубликованный в Monum. Germ. Hist.,
Dipl., IV, n° 252, по копии XIII в.) не имеет в нашем экземпляре внешних
признаков, характеризующих подлинные императорские акты XI в., и
должен быть признан копией (copie figure), но не моложе конца XI в.; п° 15
(1075. 27. II), по содержанию и формуляру почти тождественный п°п° 13 и 14
(той же даты, принадлежащими Rainerio, qui et Paganus), в письме не имеет
с ними ничего общего и, несомненно, является копией, притом, вероятно,
того же XI в.; п° 21 (1132) и 148 (1224) — папские буллы, по характеру
оформления —. копии, современные оригиналам, но едва ли папской канце-
лярии; п°п° 36 (1163—1167), 37 (1169. 4, XI) и 125 (1185—1215), сходные
по содержанию (свидетельские показания в споре о границах церковной
юрисдикции), могли бы быть и незаконченными оригиналами, ноне имеют
и в начале SN, а по письму не принадлежат ни одному из действовавших
в Кремоне в соответствующие годы нотариев: мы сочли более осторожным
признать их копиями XII—XIII вв., чему не противоречат палеографиче-
ские данные; на том же основании мы считаем копиями и п°п°51 и 92
(перечни доходов).

Опубликованные и зарегистрированные ранее акты нашей
серии

Из 165 наших актов восемь n°n° ранее было уже издано, а именно:
n°n° 1 (960), 2 (962—972) и 3 (985) — в Codex diplomatics Langobard.,
стб. 1098—1103, 1172—1175 и 1442—1445, а п° 3, кроме того, у F. Novati,
в Obituario della cattedrale di Cremona (Arch. Stor. Lomb., 1880, VII, стр.
252—254); n° 4 (990. 31. V) — в CDL, стб. 1501—1504, и у L. A. Muratori.
Antiqiiitates Itai., т. II, Mediolani, 1739, стб. 263—266; n° 6 (1021. 22. IV) —
ibid., т. V, стб. 983—985, и у Girondelli. Serie critico-cronol. dei vescovi
Cremonesi, 1865—1867, стр. 56; n° 8 [1037]—в MGH, Dipl., IV, стр. 348,
n° 252 (по копии из кодекса Сикарда, нач. XIII в.); п° 21 (1132. 29. VIII) —
у Pflugk-Harttung. Acta pontificum Romanorum inedita, II, Stuttgart, 1884,
стр. 271 (по копии XVII в. из кремонского муниципального архива); п° 71
(1189.4. IX) — у Galantino. Storia di Soncino, III, 1868—1870, стр. 466,
и у Л. Астеджано, CDC. I, стр. 176—177, п° 476 (по кодексу Сикарда).

Эти акты мы вновь издаем — в некоторых (немногих) случаях, оче-
видно, по тем же оригиналам, с которых в половине прошлого века Ипполито
Череда делал копии, впоследствии послужившие для издания CDL,1 частью
же по экземплярам, каких прежние издатели не знали. В первом случае
основанием для переиздания является раскрытие нами некоторых доныне
не читавшихся мест и установление новых, нам кажется, более правильных

1 См. Л. Астеджано, CDC. I, стр. 2.
чтений в других местах. Во втором случае таким основанием служит ббль-
шая древность наших хартий сравнительно с экземплярами, бывшими в ру-
ках у прежних издателей.

Кроме упомянутых, уже изданных, актов, 23 п°п° из числа нами публи-
куемых зарегистрировано у Л. Астеджано в CDC. I с указанием: 1) содержа-
ния, 2) даты хронологической и местной, 3) свидетелей и нотария (изредка),
4) местонахождения' известных издателю автографов и апографов текста
и 5) изданий, где акт опубликован. В CDC 1 зарегистрированы наши n°n° 1—
4. 6. 7. 10. 12. 13. 15. 30. 39. 42. 56. 63. 71. 84. 89. 91. 99. 101. 129. 150,1 2 * * * * *
причем к n°n° 1 и 4 даны новые варианты.

Для-истории нашего собрания не лишен интереса вопрос, располагал
ли издатель CDC нашими экземплярами, регистрируя в 80-х годах кремон-
ский материал.

На этот вопрос в ряде случаев мы имеем отрицательный ответ, как
явствует из ниже следующего.

Старейший наш акт n° 1 (CDC. 33. п° 25) зарегистрирован Л. Асте-
джано только по кодексу Сикарда (XIИ в.), как и в CDL: очевидно, уже
Ипполито Череда не располагал оригиналом (ныне находящимся у нас);
п°п° 2—3 (CDC. 33. п° 27 и 38. п° 47) знакомы были издателю CDC лишь
из CDL, следовательно, наших экземпляров у него не было; п° 4 (CDC.
38. п° 51) регистрирован по копии XII в., тогда как наша, повидимому,
старше и отличается от приводимых у Л. Астеджано вариантов; п° 6 (CDC.
57. п° 37) взят издателем из Antiquitates Italicae, V, 983, надо думать, за
отсутствием иной возможности; п° 12 (CDC. 71 п° 97) издан по копии епи-
скопского архива, тогда как мы располагаем оригиналом; п° 13 (CDC. 83.
п° 157) писан был в трех экземплярах (tres brevi uno tinore): из них у нас
два — п°п° 13 и 14; значит, Л. Астеджано, ссылающийся на оригинал
епископского архива, мог и не знать наших экземпляров;8 п° 15 (CDC. 83.
п° 158) регистрирован по оригиналу епископского архива, а наш экземпляр
копия того же века; п° 21 (CDC. 109. п° 90) знаком составителю CDC по
копии XIV в. (на бумаге) и по изданию Pflugk-Harttung’a, Acta pontific.,
основанному в этом случае на еще более поздней копии XVII в.; в нашем
распоряжении копия XII в.; п° 39 (CDC. 137. п° 256) у Л. Астеджано реги-
стрирован будто бы по оригиналу епископского архива, но в то время,
как в нашем несомненном подлиннике местная дата совершенно ясно чи-
тается in palatio episcopi Cremonae, у Л. Астеджано в регесте «Сгешопае?».

1 Сюда же относятся п°п° 14 и 40, как дублеты n°n<> 13 и 39, и п° 85— копия п° 84.

2 CDC, стр. 33. 38.57.68.71. 78. 83. 109. 121. 137.139. 152. 160. 176. 193. 195. 199.

207. 209. 233. 248.

8 Это — один из многих случаев, где неточность регестов Л. Астеджано (отсут-

ствие датировки копии, данных об аутентикации, размеров хартии и т. п.) не дает воз-

можности категорически решить вопрос. В данном случае возможно, конечно, что Л. Асте-

джано видел какой-либо из наших экземпляров или даже не аутентицированную копию

в роде нашего п® 15.
Это позволяет сомневаться, действительно ли издатель CDC видел оригинал
п° 39; п° 42 (CDC. 139. п° 268) возбуждает такое же сомнение: в нашем ори-
гинале с полной отчетливостью читается (и не однажды) Lanfrancus Mala-
lacca, а у Л. Астеджано в регесте: «Lanfrancus Malalacerta» (?); n° 63 (CDC.
160. n° 413) регистрирован по копии епископского архива и подлиннику (?)
собрания К. Морбио, но надо сказать, что и наш экземпляр — несомненный
подлинник;1 п° 71 (CDC. 176. п° 476), включен в CDC по кодексу Си-
карда, у нас — копия последней четверти XII в.; п° 84 (CDC. 193. п° 583)
у нас — оригинал, а п° 85 — его нотариальная копия, писанная в 20—30-х
годах XIII в.; каким апографом располагал Л. Астеджано, неясно
в силу неполноты данных в его регестах; п° 89 (CDC. 195. п° 599) известен
составителю CDC по кодексу А и автографу, наш же экземпляр — копия,
современная оригиналу; п° 101 (CDC. 209. п° 56) в CDC дан по оригиналу
епископского архива, у нас — по копии начала XIII в.

В отношении nW 7 (CDC. 68. n° 76), 10 (CDC. 71. n° 97), 30 (CDC.
121. n° 170), 91 (CDC. 199. n° 611), 99 (CDC. 207. n°309), 129 (CDC. 233-
n° 252) и 150(CDC. 248. n° 388), которые у Л. Астеджано все регистрированы
по подлинникам епископского архива, не исключена возможность тожде-
ства наших экземпляров с виденными Л. Астеджано в Кремоне пятьдесят
лет тому назад.

Перечисляя здесь п°п°, известные составителю CDC, мы однако не
можем одновременно с этим утверждать, что все остальные, нами издавае-
мые, остались ему неизвестны. Принципы учета материала, принятые
Л. Астеджано, он характеризует в следующих словах: Non tutti i docu-
ment!, delle varie collezioni ed archivi che mi caddero sotto mano, saranno
notati in questi regesti. Non tenendo conto del Codice, segnato lesu, delle
carte della Cassa Moneta, e degli inventari, dell’Archivio Comunale, sono
circa duemila (разрядка наша — C. A.) documenti, che ho visto, e. che
non ho creduto di riportare. Per i secoli piii antichi perd, e sino alia meta
del secolo XII, ho notato tutto quanto ho trovato e ho potuto vedere. Non
mi era piii possibile far questo per gli anni posteriori, a cagione dell’enorme
copia di documenti.1 2

Отсюда видно, что в CDC необходимо должны были бы попасть наши
n°n° 1—15 (X—полов. XII в.), и, следовательно, к выше сказанному можно
добавить, что Л. Астеджано не знал из них nW 5. 8. 9. 11. 14. Что касается
остального издаваемого нами материала, то тут, по самому свойству сде-
ланного в CDC отбора, невозможно решить, был ли этот материал, хотя бы
частью, известен Л. Астеджано. Позволим себе только выразить сомнение,
чтобы, при любом критерии отбора по ценности, возможно было игнори-
ровать, по крайней мере, некоторые наши акты.

1 См. примечание» на стр. 175.

2 Op. cit. стр. 17—18. Далее следует перечень признаков, какими определялся
критерий отбора, причем издатель не скрывает от себя'неизбежной субъективности
отбора и по этому критерию.
Категории актов по их юридической природе

А. Публичные акты: а) буллы — п°п° 21.115. 148; б) импера-
торский диплом — п° 8;

Б. Частные нотариальные акты, фиксирующие нижеследующие
юридические действия:

а)	дарение (donatio, concessio): n°n° 41. б2. 19s *. ЗЗ4. 38®. 39 — 40е. 717.
744 . 974. 1174. 1314;

б)	обмен (commutatio): n°n° 1. 28. 294. 544. 574. 729. 7510 *. 7610. 784. 140К
1544. 1634;

в)	продажа (venditio): n°n° 12“ 2411. 2812. 31“. 3513. 5313. 554. 604. 624.
644. 654. 734. 82“ 864. 9313. 1004. Юб14. 1074.
1094. ПО4. 1124. 1144. 1164. 1264. 1274.
13413. 1554;

г)	отказ от прав, отступная (refutatio, renuntiatio): n°n° ll15. 2316. 2617.
2714. 3014. 3414. 4118. 4319. 4720. 4820. 49—509.
594. 1184. 1194. 13621;

д)	разные виды инвеституры:

1—инвеститура феодом (и бенефицием) без указания фикта: 922. 1023.
13—1424. 1524. 2225. 4б4 . 874 . 8926 . 954. 984,.
994. 10227. ЮЗ9. 1044. 1054. 1084. 1114. 1284.
1304. 1324. 1354. 1414. 1444. 1454. 1474. 14928;

2—инвеститура ad fictum (без срока): n°n° 1614. 1729. 2014. 2530. 614.
679. 684. 774. 884. 904. 9б4. 1204. 1214.
1234. 1394. 1464. 1514. 1534. 15б4. 1574. 1584.
1594. 1604. 1614. 1624;

3—инвеститура locationis nomine, nomine conductae (с установлен-
ным сроком: 704 . 814 . 914. 1334. 1374. 143;

е)	признание вассальной зависимости (confessio vassalitatis): n°n° 7931.
80*. 834. 84—854. 12432. 1424;

i Cartula ordinationis seu iudicati. 2 Cartula iudicati. 3 Convenientia

libelli. 4 Haec carta. 5 Hoc breve concessionis. « Carta donationis.

7 Constitutio seu decretum. 8 Breviario de istis rebus de cartula commutationis.

8 Hane cartam... huius instrument!. io Duas cartas commutationis. 11 Carta

vinditionis. 32 Hane venditam... hanc cartam. 13 Investivit titulo (nomine)

venditionis. 14 Hoc breve. 15 Carta promissionis. 18 Carta transactionis.

17 Carta finis et refutationis. 18 Hoc breve finis et refutationis et transactionis.

19 Hoc breve finis et refutationis et dati. 20 Hanc cartam finis et refutationis et

concessionis. 21 Hanc renunciationem et refutationem. 22 Investivit... de om-

nem beneficium... Hunc breve. 23 De omne suum beneficium... Hunc breve.

24... Per beneficium... Tres brevi uno tinore. 25... Et eius est per beneficium...

Hoc breve. 2e Hanc conessionis... [scilicet—cartam].	27... per beneficium...

Hoc breve. 28 Нотар. минута: никакого дипломатического определения себе не

дает. 29 Hunc breve. 30 Duo brevia uno tinore. 31 Supradicte confes-

sionis... hanc cartam. 32 Huie confessioni.
ж)	судебные дела:

1—жалоба — п° 32 j1

2—свидетельские показания по спорному делу: п°п° Зб.2 37,2 44.2
45? 52.8 125.2 165;* *

3—мировая сделка, на суде: п°п° 5.5 56 ;6

4—судебное решение спора: n°n° 42. 58.7 63.8 66.’ 94.7 ИЗ;7
з) духовные дела (spiritualia):

1—епископское постановление (statutum episcopi) о числе канони-
ков: п° 101 ;9

2—снятие церковного отлучения: п° 129;7

3—инвентарь ризницы и библиотеки: п° 3;10;

и) установление иммунитета: п° 69;7 •
к) ввод во владение: п° 138;7
л) сделка о приданом (instrumentum dotale): n° 18;
м) перечень доходов: п°п° 51.2 92,п

Ряд актов фиксирует не одно какое-либо юридическое действие, а два
или несколько, и поэтому выше данные таким актам односложные опреде-
ления выражают лишь основное значение соответствующего комплекса
юридических действий. Так, в п° 46 акт инвеституры феодом осложнен
оговоркой, что при нарушении епископом прав, вновь получаемых инве-
стируемым, епископ (инвестирующий) обязан вернуть землю (не указанную
в акте), полученную pro cambio; в п° 47 — взамен отступной Редульфа
и Онка в пользу епископа, последний возвращает деньги, полученные им
в долг от упомянутых лиц; в п° 59 отступившиеся от своих прав на землю
в пользу епископа, взамен инвестируются им держанием в другом месте;
в п° 97 Манфред, сын Оттона де Довариа: а) признает себя держателем феода
в 6 югеров земли от епископа, б) за разрешение продать эту землю уступает
епископу другую и в) инвестируется епископом в феод этой последней;
в п° 99 — Иоанн Бон и Альберт: а) признают, что они вассалы епископа и
держат от него в виде феода определенные права по 6 участкам земли в
Sors d’Arguiratis; б) отступаются (за плату) в пользу епископа от этих
прав; после этого в) два других лица инвестируются от имени епископа
частью прав, уступленных Иоанном Боном и Альбертом, а эти последние
г) получают инвеституру феодом в другом месте; в п° 104—а) Иоанн де
Кагинпедибус отступается в пользу епископа от прав, какими пользовался
nomine feudi; этими правами епископ инвестирует в феод Гвальтерия де
Кагинпедибус; в п° 108 — а) Коппадузий Ротол отказывается в пользу
епископа от феодального держания, а епископ б) инвестирует тем держанием

1 Hoc breve querimonie. 2 Документ не дает себе определения. 3 Напе
cartam publicationis depositionis attestationum testium. < Dictam examinationem
scripsi. * Notitia pro securitatem. • Carta transactionis. 7 Haec carta.

* Hane sententiam.., hoc instrumentum. 9 Huie statuto. 10 Hie subter notare
decrevi. 11 Breve recordationis de denariis.
ad -fictum Давида де Имильда Лунга; в п° 131 дарение земли совершается
titulo consolti — в компенсацию за разрешение продать (другую) землю;
в п° 132 — инвеституре в феод одного лица предшествует отступная другого
ют того же держания; в п° 134 — инвеститура nomine venditionis осложнена
рядом условий, налагаемых на покупателя (постройка портика перед
домом, фикт и т. д.); в п° 135 — а) Иоанн из Бариано отказывается в пользу
magistri Teutonic! от земли, бывшей у него в держании от магистра, как
феод; б) представитель магистра, в свою очередь, отступается от этой земли
в пользу епископа; в) епископ дает инвеституру на эту землю Ансельму
де Бонато; в п°п° 141, 142, 144 видим соединение отступной одних лиц
с инвестированием других; в п° 150 а) опекуны находящегося не в -своем
уме Романина продают епископу семь участков земли Романина и отказы-
ваются в пользу епископа же от восьмого; б) этими землями епископ инве-
стирует Петра де Ольтедо: семью — ad fictum, а восьмым участком —
в феод, получая значительное денежное возмещение (не только за инвести-
туру, но и за понесенные для «освобождения» земли расходы); в) Петр
де Ольтедо' отступается в пользу епископа ото всех этих земель и взамен
инвестируется в феод двумя участками в другом месте.

В некоторых из приведенных тут (для примера) случаях и в ряде
других дополнительные юридические действия фиксируются на той же
хартии, как особый дополнительный акт при основном. Так обстоит дело
в п°п° 17. 18. 20. 24. 26. 28. 34. 55. 74. 93. 99. 107. 135. 141. 147 и 150,
причем в п°п° 34. 55. 99. 135 и 150 имеется по два дополнительных акта,
в прочих — по одному.

Как общие черты, затрудняющие сокращенное изложение содержания,
но, впрочем, черты, свойственные отнюдь не только нашей серии актов,
можно отметить: 1) неточное обозначение актом его собственной юриди-
ческой природы и 2) возрастающую со временем сложность юридического
состава акта, уже в XII в. не всегда укладывающегося в односложное опре-
деление, в роде — купчая, меновная, данная и т. п.

Нотарии

В подписях подлинных актов нашей серии и в скрепах копий назы-
вают себя, как лица, составившие и написавшие акт — в первом случае,
или только написавшие копию — во втором, 62 нотария.

Из них к X в. относится два имени: 1) lohannes notarius (960.
n° 1) и 2) Adelbertus not. (962—972. n° 4).1

К XI в. относится семь имен: 1) Gerardus not. (1021. n° 6); Wilielmus,
not. et iudexsacri palatii (1037.n°7);3) Unfredus not. (1062. n° 11); 4) Albertus,
not. sacri palatii (1064. n°12);i 25) Rainerius, qui et Paganus, not. s. pal. (1075.

i Может быть, тот же, что в акте 990. 8. V в Lombard. Urkund. n° 1, стр. 5.

2 Может быть, тот же, что в актах п°п° 16 и 23 (1055 и 1065 гг.) в Lombard. Urkund.,
стр. 38 и 51.
n°n° 13.14);1 б) Albertus, legis doctus (1092. n° 16); 7) Giselbertus not. s. p;
(1098. n° 17).

К XII в. относится 29 имен: 1) Petrus, domini Romani imperatoris
not. (1107. n° 18); 2) Lazarus not. (1119. n° 19); 3) Otto not. (1129. n° 20);
4) Otto, not. s. pal. (1134. n° 22);8 5) Rodulfus not. (1145. n° 23); 6) Arduinus„
iudex ac missus domini secundi Chunradi regis (1145. n° 24); 7) lovisalta
not.8 (1146—1174. n°n°25.27.29.30.32.34.38.39.40. 41.43.47); 8)Ottobellus.
not.(1147.n026);9)Litulfusnot.(1149.n°28); 10) Petrus, Frederici imp. not.
(1159. n° 31); 11) Petrus, s. pal. not. (1161. n° 33); 12) Acerbus, not. s. pal.
(1167. n°35); 13) Andreas, Frederici imp. not. (1171—1194. n°n° 42.44.46. 49.
59. 64. 68. 78); 14) Lanfrancus Bandus («qui dicor Bandus»: 1174. n° 45);
15) Aldus not. (1176 и 1193. n°n° 48. 77); 16) Azo, imp. Frederici not. (1178—^
1190. n°n° 52.53.55.57.58.71. 73); 17) Caragoius, s. pal. not. (1180. n° 54);
18) lacobus not. (1181. n° 56); 19) Anselmus, s. pal. not. (1184—1190. n°n°60.
61. 65. 69. 72);i 2 з 4 5 6 20) Petrus, not. s. pal. (1184. n° 62); 21) Martinus Filippi,
imperialis aulae et Papiensis not. (1185. n° 63); 22) Wido, comitis pal. not*
(1188. n° 66); 23) Ottobellus, regis Henrici not. (1189. n°70);24) lohannes de
Sancta Cruce,8 s. pal. not. (1192—1196. n°n°74.75.76.87); 25) Lanfrancus,
not. Frederici imp. (1195. n° 79); 26) Nicholaus, Henrici imp. not. (1195*
n° 80); 27) Teutaldus, s. p. not. (1196. n° 82); 28) Rogerius, not. s. pal-
(1197. n° 88); 29) Petrus, filius Iohannis, qui dicebatur Servazanus
1197. n° 89).

К XII и XIII вв. относятся три имени: 1) Ramundus (и Raimundus)
de La Levata,® not. domini Enrici imp. (1188—1219. n°n° 67. 81. 83. 84*
97. 117. 131); 2) Ardericus, s. pal. not. (1196—1212. n°n° 86. 91. 100. 106.
118. 119); 3) lohannes de Lege,7 s. pal. not. (1198—1207. n°n° 90. 95. 96.
99. 102. 103).

К XIII в. (no 1227 г.) относится 21 имя: 1) Ardericus de Sancto Baxiano,
s. pal. not. (1200. n° 94); 2) lohannes, s. pal. not. (1203. n° 98);3)Petrus de
Prato,8 s. pal. not. (1206—1209. n° n° 101. 104. 105. 107. 108. 109. 110);
4) Egidius, not. s. pal. (1209. n° 111); 5) Nicolaus de lanua, s. p. not. (1209.

i Несомненно, тот же, что в актах 1065—1079 гг. п°п° 24. 26. 27. 29. 32—34 в Lomb*
Urkund., стр. 52. 57. 60. 63. 67. 69. 71.

2 Отличается от предшествующего почерком и SN. На этом же основании разли-
чаются и все нижеупоминаемые одноименные лица.

з В п° 29 он называет себя: lovisalta, not. ipsius d-ni ep-i et comitis Cremonensis*

4 To же, вероятно, лицо нужно разуметь под именем ^nselmus not. в п° 67 (соста-
витель акта, копия которого, написанная Раймундом де Ла Левата, является нашим
экземпляром).

5 Cognomen, отсутствующее в п° 75, устанавливается тождеством SN здесь с дру-
гими n°n° Iohannis de S. Cruce.

6 Cognomen — в n°n° 117 и 131. Ср. CDC. I, стр. 12, прим. 1 об акте от 26 марта
1214 г., где Л. Астеджано нашел cognomen Раймунда.

7 Cognomen — в п®п° 99 и 103; прочие п®п° — его же по тождеству почерка и SN.

8 Cognomen — в п°п° 109 и НО.
n°n° 112. 113); 6) Ardericus, n. s. pal. (1210. n® 114); 7) Martinus de Telg...,1
not. s. pal. (1210. n° 116); 8) Gazottus de ludicibus, ab imp. Frederico not.
(1212. n°n° 120. 121. 122. 123); 9) Totusbonus de Donnis, domini Frederici
imp. not. (1214. n° 124;) 10) Petrus Stanga, not. s. pal. (1216. n° 126); 11) Ja-
cobus de Casali Butano, s. pal. not. (1218. n° 127); 12) Gaimarius de Burgo-
not. s. pal. (1218—1219. n° n° 128. 130); 13) Andreas de Prato de Caravagio,
d. Henr. imp. not. (1218. n® 129); 14) Bartholomeus de Pescarolo, d-ni Henrici
imp. not. (1221—1227.1 2 n° n° 85. 132. 133. 134. 135. 139. 141. 142. 143.
144. 145. 146. 147. 150. 151. 152. 153. 154. 162. 163. 164); 15) Bartolameus
Anselmi Benni, not. (1222. n° 136); 16) Homobonus de Pescarolo, d-ni Alberti,
Magdeburg, archiep-i et imper. magestatis legati, not. (1222. n° 137); 17) Egi-
dius Cuminus, not s. pal. (1223. n° 138); 18) Riboldus de Azanello, not. s.
pal. (1223. n° 140); 19) Johannes Casalis Morani, s. pal. not. (1226. n° 155);
20) lacobus de Cortisiis, not. s. pal. (1227. n°n° 156—161); Conradus Gur-
renzonus, s. pal. not. (1227. n° 165).

Таким образом, наибольшее число актов (21) принадлежит Bartholomeo
de Pescarolo, d. Henrici imp. not. (1221—1227); я следующее за ним место
(14 актов) занимает lovisalta not. (1146—1174); далее идут: Andreas, Fre-
derici imp. not. (1171—1194) — 8 актов; Azo, Frederici imp. not. (1178—
1190); Petrus'de Prato, s. pal. not. (1206—1209) и Raimundus de La Levata
(1188—1219) — no 7 актов. Ardericus, s. pal. not. (1196—1212) и Johannes
de Lege, s. pal. not. (1198—1207) — no 6 актов; Anselmus, s. pal. not. (1184—
1190)—5 актов; Gazottus de ludicibus, ab imp. Frederico not. (1212) и Johan-
nes de S. Cruce, s. pal. not. (1192—1196) — no 4 акта; Aldus not. (1176 и
1193), Gaimarius de Burgo, not. s. pal. (1218—1219) и Rainerius, quiet Paga-
nus, n. s. p. (1075) — no 2 акта; прочие все — по одному. Без упоминания
нотария п°п° 2. 3. 5 (есть SN, но нет имени). 15. 36. 37. 51.92. 93 (SN есть,
имя срезано). 125. 149, а кроме того: папские акты (малые буллы) п°п° 21.
115. 148 и императорский диплом п° 8.

Кроме подписей самих писавших текст нотариев, в некоторых актах
имеются также подписи-автографы участников сделки и лиц, присут-
ствовавших при совершении ее, а именно:

в n° 1 (960): Ato comes (a me facta subscripsi); Giselbertus, subdiaconus
(missus fui, ut supra, et subscripsi); Lanfrancus de Cappanedo (extimavi
et subscripsi); Odelbertus, iudex dominorum regum (extimavi, ut supra, et
subscripsi); Benedictus de Saudona (extimavi, ut supra, et subscripsi);

в n° 5 (1017): Adelelmus missus (subscripsi); Lanfrancus, iudex sacri
palatii (interfuit); Lanfrancus iudex (interfui); Berengarius, iudex sacri
palatii (interfui);

в n° 7 (1037): Hubaidus, dei gratia episcopus (in hoc libello a me facto
subscripsi); Arduinus comes (subscripsi); Gisuifus, iudex sacri palatii (inter-

1 He разобрана аббревиатура.

2 Встречается и позднее, кончая 1233 г. Ср. выше, стр. 5, прим. 3.
fui); Giselbertus, iudex sacri palatii (interfui); Bernardus, iudex et advokatus
sacri palatii (interfui); lohannes, iudex sacri palatii (interfuit); Adam, iudex
sacri palatii (interfuit);

в n° 16 (1092): Otcherius clericus (in hoc brevi a me facto subscripsi);

в n° 24 (1145): Anselmus, iudex sacri palatii (interfui et scripsi);

в n° 56 (1181): Albertus de Summa Ripa, iudex et assessor domini-
Laudensis episcopi (huic transactioni interfui, consensi et subscripsi); Albe-
ricus, Laudensis episcopus (Ego A. indignus Laudensis ep. subscripsi); Vivi-
anus, Laudensis canonicus (subscripsi);

в n° 63 (1185): Ydo Terdonensis, imperialis aule iudex (hanc sententiam
dedi et subscripsi);

в n° 101 (1206): Anselmus de Grucis, sacri palatii notarius (autenticum
huius exempli vidi...); Camparia Belenzanus, not. sacri palatii (autenticum
huius exempli vidi...).

Хронологическая дата

За исключением пяти, все ныне издаваемые акты имеют хронологи-
ческую дату. Лишены ее п° п° 2. 8. 36. 92 и 125, но и они, кроме п° 92, могут
быть датированы на основании содержания: п° 2 — временем епископства
Лиутпранда (962—972);1 п° 36 — временем-епископства Пресбитера де
Медолао (20. I. 1163—1. V. 1167);1 2 3 п° 125 — временем епископства Сикарда
(1185—8. VI. 1215);8 п° 8—1037 годом — на основании известных фактов;
царствования имп. Конрада II (cp. MGH, Dipl., IV, 346). Единственный.
п° 92 датируется по палеографическим данным только веком (XII в.).

По характеру хронологической даты отличаются от других n°n° 1 и 7;;
оба они датированы годом царствования, а не годом отвоплощения (ab-
incarnatione): n° 1 — Berengarius et Adelbertus, filius eius, gratia dei reges,
anno regni eorum decimo, mense iunii, indictione tercia; n° 7 — anno Cun-
radi imperatoris decimo.

Из остальных — год царствования, но лишь в дополнение к году
ab incarnatione указан в пяти случаях:4 * * * п° 5 (1017)— ... Einricus vero
imperator anno imperii eius deo propicio quarto; n° 6 (1021) — ... Henricus

1 Cm. Gams, Series episcoporum ecclesiae catholicae, стр. 789.

2 Gams, ibid.

3 Gams, ibid. Более точная датировка была бы возможна, если бы удалось уста-
новить, какими из известных нам нотариев писаны эти хартии, но, к сожалению, из
сличения графических и других данных п° 36 с актами Иовизальты и Ацерба, действо-
вавших во время вероятного написания п° 36, так же как сличение п° 125 с актами 26
известных нам нотариев времени Сикарда — дало отрицательные результаты.

п0п° 5. 6. 10 редактированы нотариями, больше не встречающимися в нашем

собрании, так что мы не можем судить, насколько такая датировка была привычной

им; наоборот, п°п° 69 и 81 принадлежат хорошо известным по нашим актам Ансельму

и Раймунду, и тут мы вправе отметить, что год царствования они обыкновенно не вклю-

чают в дату.
vero imperator anno eius octavo; n° 10 (1046)— ...Enricus, gratia dei rex;
ic in Italia anno eius primo; n° 69 (1189)— . ..regnante domino Frederico,
Romanorum imperatore et semper augusto; n° 81 (1195) — .. .regnante domino
Enrico, imperatore et semper augusto.

В большинстве актов хронологическая дата состоит из обычных
элементов, а именно: 1) год ab incarnatione, 2) число месяца и день недели,
3) индикт. О каждом из этих элементов необходимо в отношении наших
актов вделать некоторые замечания.

Год от воплощения

Год ab incarnatione в Кремоне, как известно,1 начинался по так наз.
флорентийскому счету со дня благовещения, 25 марта, с отставанием на
2 месяца и 24 дня против январского счета. Это отражается и в датировке
наших документов.

При сопоставлении цифры года от воплощения с цифрой индикта в дате
многих наших актов, обнаруживается последовательное отклонение от
нормальных соотношений январского года и римского индикта: цифра
индикта в актах издаваемой серии нередко на единицу больше, чем должна
быть по римскому счету. По отношению к актам, датированным временем
между 1 января и 25 марта, это может означать лишь применение флорен-
тийского метода в счете anni ab incarnatione. На этом основании мы, сохра-
няя в круглых скобках цифру года, даваемую актом, сделали (в регестах)
поправку по январскому счету в следующих наших п°п°: п° 5: 1017 (1016).
5 III. XV;1 2 3 * * * * п° 13: 1075 (1074). 27 II. XIII; 8 так же в п° 14 и п° 15; п° 17:
1098 (1097). 8 I. VI; п° 18: 1107 (1106). I. XV; п° 22: 1134 (1133).
20 III. XII; п° 23: 1145 (1144). 29 I. VIII; п° 25: 1146 (1145). 10 III. IX;
п° 34: 1165 (1164). 3 I. XIII; п° 35: 1167 (1166),. 12 III. XV; п° 38: 1170
(1169). 9 I. III; п° 54: 1180 (1179). 30 I. XIII; п° 55: 1181 (1180). 7 III.
XIV; п° 60: 1184 (1183). 9 III. II; п° 64: 1187 (1186). 24 III. V; п° 65:
1188 (1187). 24 I. VI; п° 66: 1188 (1187). 8 III. VI; п° 69: 1189 (1188).
7 II. VII; п° 72: 1190 (1189). 10 III. VIII; п° 73: 1190 (1189). 23 III. VIII;
п° 74: 1192(1191). 22 I. X; п° 75: 1192 (1191). 24 I. X; п° 76: 1192 (1191).
25 I. X; п° 79: 1195 (1194). 4 I. XIII; п° 80: 1195 (1194). 27 I. XIII; п° 82:
1196 (1195). 15 I. XIV; п° 88: 1197 (1196). 31 I. XV; п° 99: 1204 (1203).
27 II. VII; п° 103: 1207 (1206). 12 I. X; п° 107: 1208 (1207). 9 III. XI;
п° 109: 1209(1208). 27 I. XII; п° ПО: 1209 (1208). 27 I. XII; п° 124:1214

1 Ср. Астеджано, CDC. I, стр. 20. Также Harry Bresslau. Handbuch der Urkun.
denlehre, 2 Bd., 2 Aufl., Berlin—Leipzig, стр. 436.

8 Первая римская цифра означает месяц, вторая — индикт.

3 В Lomb. Urkunden, стр. 66, эта дата без исправления: 1074; в CDC. 83. п® 157 —

с исправлением, как у нас. В отношении Lomb. Urk. надо, впрочем, сделать оговорку:

вероятно, в намерения издателей и не входило такое исправление, так как его нет и в дру-

гих п®п° этого издания. Ср. о. с. п® 7, стр. 15; п® 14, стр. 31; п® 15, стр. 34; п® 23, стр. 49;

п® 33, стр. 68; п® 36, стр. 72; п° 37, стр. 74; п® 40, стр. 79; п° 41, стр. 81.
<1213).5 II. И; п° 126: 1216 (1215). 9 III. IV; п°127: 1218(1217). 5 I. VI;
п° 132: 1221 (1*220). 7 II. IX; п° 135: 1222 (1221). 21 III. X; п° 138:1223
<1222). 15 III. XI; п° 141: 1224 (1223). 9 II. XII; п° 142: 1224 (1223). 21
II. XII; п° 151: 1226 (1225). 17 I. XIV; п° 151: 1226 (1225). 3 III. XIV.

Кроме того, в п°п° 9. 41. 91 и 1191 сделана такая же поправка, исходя
из общекремонского usus’a,1 2 а в п° 21—1132 (1133). 29 VIII. X—повто-
рена поправка Pfugk-Harttung’a с учетом пизанского года документа.

В п° 17, состоящем из двух частей, основная датирована: 1087*. Ian. 8.
Ind. VI, а дополнительная: 1097. Ian. 8. Ind. VI. Считая первую цифру
года опиской, мы датировали акт 1098 (1097). 8 I. VI.

Дни месяца и дни недели

Счет дней месяца в большинстве актов нашей серии ведется по так
наз. consuetudo Bononiensis.3 * Так обстоит дело в 110 актах 1146—1227 гг.,
п°п° 25. 27 . 28. 30. 34. 37—40. 46 . 48—50. 52. 55. 57. 59—61. 64—72.
77—83. 86—88. 90—91. 93—114. 116—124. 126—147. 150—155. 157—165.
Сюда же, с некоторым сомнением, можно отнести п° 10 (medienter mense
hoctubre) и без сомнения п° 156 (prima die aprilis), находящийся на одной
Хартии с п°п° 157—161.

Римские обозначения дней месяца находим в 25 актах, п°п° 4. 6. 9.
13—15. 21—23 . 29. 32. 33. 41—43. 47. 58. 62. 73—76. 89. 115. 148, из
которых п°п° 21. 115. 148 — папские акты, а в прочих — из трех римских
терминов (Kalendae, Nonae, Idus) применяется лишь один — Kalendae.

В 14 актах, п°п° 1—3. 8. 11. 16. 18.19. 26. 31. 36. 51. 92. 125 вовсе
не указаны дни месяца или вообще нет хронологических дат.

В остальных 14 п°п° применен счет дней, соответствующий нашему:
п°п° 5*. 7. 12. 17. 20. 24. 35. 44. 45. 56. 63. 84—85. * 149.

Таким образом, старейшие акты (если не считать сомнительного п° 10,
то — вплоть до п° 25, т. е. до 1146 г.), указывая день месяца, дают его либо
по римскому счету,.либо — в форме, соответствующей нынешнему. В даль-
нейшем же, с половины XII в.5 господствует болонский счет, и уклонения
от него являются лишь редкими исключениями, причем у некоторых нота-
риев (Иовизальта, Андрей), наряду с преобладанием болонских дат, изредка
встречаются и римские.

Далеко не всегда составные элементы хронологической даты поме-
щаются все одной формулой в определенном месте акта. Во многих актах

1 У Астеджано имеется из них только п° 91 (CDC. Ц стр. 199, п° 611); в регесте
сделана такая же, как у нас, поправка года.

2 Об особенностях индикта в этих актах см. ниже.

3 Ср. Н. Bresslau, op. cit., стр. 400—401.

♦ Дату п°п° 84—85 «die quodam mensis augusti» мы включаем сюда же.

5 Т. е. ранее, чем полагает. Л. Астеджано. Он говорит. (CDC. I, стр. 21): Il giorno
del mese, fino al secolo XII, si determinava per lo piii alia maniere dei Latini; verso il
1170 si fa regolare la formola intrante о ineunte ed exeunte mense.
нашей серии день и месяц указываются в начале, а год и индикт — в конце,
после factum est hoc. Этого приема держатся следующие нотарии:

lovisalta, not. (1146—1174) — в n°n° 9. 10. 25. 27. 30. 32. 34. 38. 41.
43, т. е., иначе говоря, во всех его актах, за исключением
п°п° 29. 39—40. 47;

Andreas, Fr. imp. n. (1171—1194) — в n°n° 42. 46. 49—50. 59. 64. 68,
т. e. во всех его актах, за исключением п°п° 44 и 78;

Raimundus de La Levata (1188—1219) — в n°n° 67. 81. 83. 84. 97.
117. 131, т. e. во всех его актах;1

Ardericus not. (1196—1212) — в n°n° 86. 91. 100; вдругих его актах,
(п°п° 106. 118. 119) год и индикт в начале.

Aldus not. (1176 и 1193) — в п°п° 48 и 77, т. е. во всех его актах в нашей
серии;

Azo, imp. Fr. not. (1178—1190) — в n°n° 55 и 58, т. е. в двух из
7 его актов;

Anselmus, s. р. п. (1184—1190) — в п° 61, единственном из всех ему
принадлежащих у нас.

Так же разделена дата у нижеследующих нотариев, представленных
у нас каждый одним актом: Albertus, legis doctus (1092)—n° 16; Otto (1129) —
n°20; Acerbus (1167) —n° 35; Caragoius (1180) — n° 54; Wido (1188) — n° 66;
Ottobellus (1189) — n° 70; Bartolameus Anselmi Benni (1222) — n° 136; Raine-
rius, qui et Paganus (1075) — n°n° 13 и 14 (тождественные).1 2 3

Обозначение дней недели (die dominico, lune, martis, mercurii,
iovis, veneris, sabbati)8 9 имеется далеко не во все актах *.4 В n°n° 1—8
(X—пол. XI в.) их вовсе нет. В дальнейшем за XI в. они налицо в п°п° 9. 10.
13—17; за XII в. — в п°п° 20. 22. 23. 25. 27. 30. 32. 34. 35. 37—43. 46—50.
52—55. 57—61. 63. 65. 67—78. 80—83. 87. 88. 90; за XIII в. — в n°n° 93.6
95.® 96.® 97 1 102.® 103.® 117.7 131.7 136.8 137.« 138.10 Таким образом, если
за XII в. указание дня недели в дате имеют; примерно, 68% общего числа
актов, то за XIII в. это отношение падает до 15% в среднем. Последняя

1 п° 85 — писанная Бартоломеем де Пескароло копия акта, составленного Рай-
мундом де Ла Левата, тоже имеет разделенную хронологическую дату. Бартоломею
этот^ прием не свойствен.

2 Из семи п®п° Райнерия в Lombard. Urkund. разделенная дата — в п° 24 (стр.
51—52), по 29 (стр. 62—63) и по 32 (стр. 66—67). Наш п<> 15 (без нотария), представляю-
щий, вероятно, копию акта Райнерия, также имеет разделенную дату.

3 Обозначения термином feria не встречается вовсе.

4 Не говоря о недатированных вообще.

* Нотарий неизвестен.

6 Нотарий Johannes de Lege.

7 Нотарий Raimundus de La Levata.

8 Нотарий Bartol. Anselmi Benni.

9 Нотарий Homobonus de Pescarolo.

Нотарий Egidius Cuminus.
цифра подтверждается и данными другой (не издаваемой ныне) части нашей
коллекции (из 60 датированных актов до конца XIII в. день недели указан
всего в 9 п°п°).

Индикт

При сопоставлении цифр индикта в издаваемых нами актах с римским
(январским) индиктом, в 32 п°п° обнаруживаются отступления от римского
счета. В том числе п°п° 10. 20. 24. 29. 32. 37. 46. 86. 87. 98. 100. 106. 108.
116. 118. 129. 131. 134. 140 и 155, т. е. всего 21 п°, датированные числами
после 1 сентября, регулярно повышают цифру индикта (римского) на еди-
ницу,1 как это и должно быть при применении греческого индикта (indictio
graeca sive Constantinopolitana — с 1 сентября) или индикта Беды (иначе
называемого indictio caesarea или imperialis — с 24 сентября).1 2

Решить, с каким именно из двух последних мы тут имеем дело, трудно,,
так как важными для решения числами между 1 и 24 сентября датирована
только 2 акта из перечисленных 21: п° 32—1160. 19 IX. Ind. IX (нотарий
Иовизальта) и п° 98—1203.19 XI. Ind. VII (нотарий Иоанн, представленный
у нас только этим актом). Хотя в обоих этих случаях налицо, без сомнения
греческий индикт, общего вывода из них сделать нельзя. Более поздние
кремонские акты (того же собрания, но не вошедшие в настоящее издание)
в пяти случаях датированы числами между 1 и 24 сентября, а именно
1) инвеститура арендой — Сгешопае. 1244. 3 IX. Ind. II, not. Guillelmus
Bonservus; 2) акт избрания посредников в тяжбе — Cremae. 1256. 12 IX.
Ind. XIV, not. Lantelmus Bentefacius; 3) разрешение продажи земли — Cre-
monae. 1265. 17 IX. Ind. VIII, Otto de Derganis; 4) инвеститура ad tertium
reddendum— In Casali Maiore. 1269. 22 IX. Ind. XII, Albertus de Arnol-
dis, ad imp. Fred. not. 5) купчая — Soncino. 1298. 2 IX. Ind. XI, Acorsinus
de Sablis, s. pal. not.

В этих пяти случаях перед нами, бесспорно, не греческий индикт,
но так как названные пять нотариев больше у нас вообще не встречаются,
и, следовательно, мы не имеем возможности судить о методах счета, ими
применявшихся, остается не решенным, действительно ли в приведенных
пяти датах имеется индикт Беды или это только римский индикт.

Как бы то ни было, отклонения от римского счета в вышеперечислен-
ных 21 п°п°, очевидно, вполне закономерны и свидетельствуют о том, что
кремонские нотарии XI—XIII вв. пользовались не римским индиктом, а
одним из сентябрьских.3

1 О таком же повышении в датах до 25 марта см. выше — об anno ab incarnatione.

2 Об употреблении последнего в Италии см. Giry. Manuel de diplomatique, Paris,
1925, стр. 99 с прим. 2, и Paoli. Chronographische Bemerkungen в Mitteil. d. Inst, fiir Oes_
terr. Geschichtsforschung, т. VII (1886), стр. 465; о Кремоне — см. Л. Астеджано,
CDC. I, стр. 20.

3 Л. Астеджано (CDC. I, стр. 20) говорит об индикте в кремонских актах следую-
щее: L’indizione ha principio dal 24 settembre e non si muta checol 24settembre succes-
sive, ё dunque la indizione detta imperiale о cesarea.
Из остальных 11 случаев —в одном (п° 3), если не предполагать
ошибки, можно (весьма гипотетически!) видеть генуэзский счет индикта:
985. Ind. XII, вместо римского XIII.1 Приняв это предположение, при-
шлось бы относить акт ко времени с января по 23 сентября 985 г.

В семи случаях налицо явные ошибки: 1) п° 27—1148. 13 IV. Ind.
VIII, вместо римского XI, not. lovisalta;1 2 з * * * * ср. в его же п° 25—1146(1145).
10 III. Ind. IX (правильно); 2) п° 30—1156. 6 V. Ind. VI, вместо IV, not.
lovisalta; eg. его же п° 29: 1152. 20 XI. Ind. I (правильно по греческому
счету, вместо римского XV); 3) п° 31—1159. X. Ind. IX, вместо VII,
Petrus, Fred. imp. not.; 4) n° 91—1200 (1199). 8 I. Ind. 1, вместо III, not.
Ardericus;8 5) n° 94—1200. 29 X. Ind. XV, вместо 111, not. Ardericus de
S. Baxiano; 6) n° 95— 1202. 1 VI. Ind. IX, вместо V, not. lohannes de Lege;
ср. в его же n° 96:1202. 1 VI. Ind. V; 7) n° 153— 1226. 21 IV. Ind. XV,вместо.
XIV, not. Bartholomeus de Pescarolo ;cp. в его же n° 154:1226.23 IV. Ind. XIV.

Остающиеся три случая отступлений менее ясны: 1) п° 9—1042 (1041).

27 II. Ind. IX — копия, писанная нотарием Иовизальтой с акта нотария
Петра; индикт IX соответствует 1041 январскому году; если же принять,,
что п° 9 датирова.н по общекремонскому правилу благовещенским годом,
т. е. по нашему счету 27 II. 1042 г., то индикт следовало бы считать не IX,
а X; отклонение, вероятно, зависит не от Иовизальты, а от редактора под-
линного акта, нотария Петра; то обстоятельство, что в это время (епископ-
ство Убальда 1031—1073 гг.), по словам Л. Астеджано (op. cit., стр. 20—21},
кремонские нотарии пользовались римским индиктом, только в том случае
разъяснило бы наше недоумение, если бы, кроме допущения римского
индикта, мы допустили здесь и наличие январского года; 2) п° 41 того же
нотария Иовизальты— 1171 (1170). 14 II. Ind. Ill, вместо IV: здесь также
индикт взят как будто по январскому 1170 году, тогда как вообще Иови-
зальта держится благовещенского года (ср. его п°п° 25. 34. 38); 3) п° 119—
1212 (1211). 13 I. Ind. XIV, вместо XV, not. Ardericus (тот же, что выше
в п° 91): и здесь индикт указан как бы по январскому 1211 году. Нужно,
однако, заметить, что в написании слова quarta decima Ардерик тут коле-
бался: буква t поправлена из d, как будто начато было слово quindecima
(без аббревиатуры Q).

1 О генуэзском индикте см. Giry, op. cit., стр. 99, прим. 3—4 со ссылкой на Huil-
lard-Br£holles. Hist, diplom. de Frederic II, introd., стр. XLIII, т. I, стр. 214 и др.

2 Иовизальтой писано всего 14 актов. В десяти из них счет индикта правилен:
в четырех, в датах после 1 сентября, его индикт I = R (римскому) + 1; в трех, в датах
до 25 марта, его I = R, хотя год от воплощения (благовещенский) на единицу меньше
нашего; наконец, в трех последних случаях имеется полное совпадение года с нашим,
а индикта с римским счетом.

з Из всех актов, писанных Ардериком, только n^n® 91 и 119 датированы време-

нем до 25 марта. В обоих случаях имеется уменьшенная цифра индикта: в п° 91— на 2,.

в п° 119 — на 1. Обозначая тем не менее год от воплощения и тут, как 1200 (1199) и

1212 (1211), мы имеем в виду общекремонский счет, хотя приведенные даты Ардерика.,

сами по себе, скорее согласимы с январским годом.
Цифры в дате

Цифровые обозначения (римскими цифрами) в наших актах редки.
Они встречаются: в п°,3 — DCCCCLXXXV (без нотария); п° 21 —
МСХХХШ (булла); п° 37 —MCLXVIIII (без нотария); п° 44 —
MCLXXIIII, XV die, indictione VII (Andreas, Fred. imp. not.1); n° 45—
MCLXXIIII, XVIII die, indictione VII (not. Lanfrancus Bandus);1 2 з *n° 129—
MCCXVIII (not. Andreas de Prato deCarauagio); n° 136 — miUesimoCCXX
secundo ... (not. Bartolameus Anselmi Benni); n° 149—MCC vigesimo quinto
(минута, без указания нотария).

Локальная дата (date de lieu, Ortsangabe)

Местные даты (dates de lieu, Ortsangaben) имеются почти во всех актах.
Отсутствуют они лишь в 12 п°п°: 2. З.8 8. 27. 36. 37. 45? 51. 92. 112. 113.
125. Наиболее часты следующие даты: Cremona — 82 n°n°; lovisalta —
17 n°n°; Castrum Novum de Aspice — 14n°n°; Fornovo — 15n°n°;Soncino —
6 n°n°; по два раза встречаются Casale Maius (in Casali Maiore) — n°n° 23
м 103, Милан — n°n° 24 и 44 и Platina — n°n° 70 и 124. Остальные места встре-
чаются по одному разу: Summo (п° 11), Prato Bissio (n°12),5 Lauda (n° 56),
Burgum S. Domini (sic! n° 63), civitas Acconensis (n° 98), Maxano (n° 119),
Caravagio (n° 129), Brixia (n° 136), Cava (n° 165) и vico Camisiano (n° 1).

Дорсальные надписи

Все издаваемые нами акты имеют разновременные надписи in dorso.
Эти надписи, несмотря на разнообразие, могут быть сведены к следующим
наиболее частым видам: 1) надписи современные акту (иногда обладаю-
щие и индивидуальным сходством с письмом акта), кратко передающие
содержание его; 2) надписи XIV века, сделанные твердым и резким почер-
ком черными чернилами, весьма кратко (двумя тремя словами) именующие
предмет сделки (обычно — место земельного участка и характер юриди-
ческого действия); 3) надписи XIV—XV века другим, менее характерным
почерком (и разными почерками) красноватыми чернилами; того же содер-

1 Только в этом изо всех его актов.

2 Почти полная тождественность этой даты с предшествующей и вероятность
тождественности местной даты в п°п° 44 и 45 позволяют предположить единство редак-
тора обоих актов: им должен был быть Гвальдрик Палиарий (Gualdricus Paliarius not. р.)
названный в п° 44 (копии писанной Андреем), и не названный в п° 45 (копии писанной
Ланфранком Бандом).

з Место действия, без сомнения, Кремона; место составления акта не указано,
но, вероятно, там же.

* Судя по почти полному тождеству хронологической даты с по 44 (Милан) и по
смысловой вероятности, местной датой можно было бы считать Милан.

5 У Астеджано, CDC. J, стр. 78, n°134, в дате: «Сгешопае?»
жания, что предыдущие; 4) надписи на итальянском языке, сделанные
изящным почерком, свойственным итальянской канцелярии с XVI в.,
но державшимся с изменениями и в XVII и даже в XVIII вв.; по характеру
письма на наших актах мы относим эти надписи к XVII—XVIII в.; они
довольно подробно передают содержание акта с точки зрения епископии
кремонской; 5) надписи XVIII в. на латинском языке с итальянизмами,
сделанные небрежной скорописью; того же содержания и оттенка, что и
предыдущие, но гораздо менее грамотные, зачастую ошибочно излагающие
смысл акта или констатирующие его «нечитаемость»;1 6) надписи XIX в.,
почти исключительно в виде хронологических дат или поправок в датах,
писанных в XVIII в.

Кроме собственно надписей-резюме, на большинстве актов имеются:
а) литеры алфавита, иногда удвоенные и утроенные (АА, ААА и т. п.); б) но-
мера— одни грубые, повидимому, XVIII в., другие, гораздо более старые,
вероятно, XIV—XV в., более тщательно написанные; в) хронологические
даты: год, месяц и число — чаще всего XVIII в. с поправками XIX в.»
изредка и более старые, иногда целиком XIX века.

Современные акту надписи in dorso налицо в большинстве наших
экземпляров. Нет их лишь в п°п° 7. 16. 21. 38. 53. 57. 61. 62. 72. 77.
79.82. 88. 89. 91. 94. 114. 127. 148. 149, т. е. в 20 п°п° из 165. Стерлись
или стерты (не бесследно) такие надписи в п°п° 34. 66. 85. 86. 124. 146.

Надписи XIV в. первого (резкого) типа налицо в n°n° 1. 2. 5. 10.
11. 14—18. 20. 22. 23. 26. 28. 31. 38 . 40—43. 46. 47. 49 . 50. 52. 54. 56.
59. 61. 62. 67. 68. 70—73. 77. 79. 82—86. 88. 91. 92. 97. 99. 101. 104.
106—108. 112. 113. 119. 125. 131—134. 141—146. 149—151. 153—161. 164,
т. е. в 81 п° из 165.

Надписи XIV—XV в. (второго типа) налицо в п°п° 19. 21. 27. 29.
30. 33—36. 44. 51. 57. 60. 64. 69 . 90. 103. 109. 115, т. е. всего в 18 п°п°.

Надписи XVII—XVIII в. налицо в 47 п°п°, а именно: б(?). 10. 17.
27. 28. 29. 30.1 2 322. 33. 35—37. 44. 45. 47. 54. 56. 57. 72.2 74. 772.
84. 85. 87. 91. 97. 98. 101. 102.2 103. 108. 117. 122. 123—126. 131.3 133.
135. 139. 141. 143. 144. 147. 149. 164.

Надписи XVIII в. налицо в 129 п°п°; отсутствуют они в п°п° 6. 7.
10. 13. 15. 21. 30. 33. 36. 42. 52. 54. 61. 63. 69. 72. 77. 91. 101. 102.
108. 117. 122. 123. 124. 125. 133. 134. 139. 144. 146—149. 164, т. е.
в 36 п°п°.

1 Вот два примера ошибочности этих резюме (ср. соответствующие акты и ре-
гесты): п° 26: (XVIII) — 1147. Instrumentum donationis facts per quendam Obertum
(sicl) loci de Fornovo de omnibus bonis qu$ possidebat in eodem loco et h$c mens? episcop.;
n° 41 —(XVIII): Instrument© nel quale la moglie di Serafino Arnulf о rinoncia le terre
situate in Casal Maggiore alia mensa episcopate delle quali ne f€i investito il dP suo marito
con ricevere perd per questo effetto da da mensa nonsdqual somma de dinar L Заме-
чания о «нечитаемости» см. ниже, стр. 22, 23.

2 Стерта. 3 Зачеркнута.
Надписи XIX в. (в датах и т. п.) имеются в 122 п°п°, отсутствуют
в п°п° 3—5. 8. 9. 20. 24. 29. 30. 32—34. 36. 38. 40. 42. 44. 46. 52. 54.
56. 58. 61. 64. 66—67. 69. 72. 88. 101. 124—126. 128. 134. 144. 156—161.
165, т. е. в 43 п°п°.

Надписи других веков (не говоря о вышеперечисленных и о совре-
менных акту) имеются: в п° 1—XI и XII в.в.; п° 2—XI—XII века; в п° 4—
ХУв.;вп° 5—XI в.; в п°п° 29. 54.68.72. 97. 146—XIV—XV в.; в п° 62 —
посторонняя запись (счет прихода), повидимому, XIV в.; в п° 73—XIII—
XIV в.; в п° 83—XIII в. (?); в п°п° 23. 26. 46. 49. 50. 87. 108. 134. 143—
XV в.

Для характеристики состава дорсалий приведем полностью надписи
наших старейших десяти актов, n°n° 1—10.

п° 1.1) (X) Episcopus Daibertus dedit Attonia comiti in Camisianob et in
Gabiano et recepitb in Sexto ubi accepit iuges duo milia et piscationes in
Pado et in lacu et in Adda. Coheret ei da una parte Pado, da alia Adua, da
mane via, [da] quarta parte Cremonensis episcopi.. .c et accepit episcopus
portoras et traversoras.

2)	(XI—XII) De iuriditione in Camisano, in Gabiano et Sesto.

3)	(XIV) De Gabiano, Camisano et Sexto. n° 2.

4)	FF.

5)	(XVII—XVIII) Permuta fatta da monsignore Dagiberto vescovo
di Cremona de beni posti in Camisano et Gabiano di ragione del suo
vescovato...d molini et pesci ne fiumi Po et Adua.

6)	(XVIII) Instromento di permuta fatta da monrDagiberto (925—
'961)® vescovo di Cremona de beni di Camisano et Gabiano di ragione
del suo vescovato con altri beni chiamati Corte di Sesto, molini et
pesche ne fiumi di Po et Adua.

n° 2. 1) (X) Breviarium commutationis pro Uuigonis de Maxano.

2)	(XI—XII) et ecclesie sancti Laurentii de Fornouo.

3)	x.

4)	n° 14.

5)	(XIV) De Fornouo.

6)	(XVIII) Spectat ad ecclesiam eiusdem sed non potest legi.
7) (XIX) Muratorius. Rer. Italic. Parte I, pag. 420. 421. Tom. II.

8)	(XVIII—XIX) 963 al 973.

n° 3. 1) (X) Memorale antique bibliothece et armarii episcopii.

2)	(XIII) Inventarium antiquum bibliotece et armarii ecclesie Cre-
monensis.

3)	XXXX.

 4) (XVIII) Inventarium antiquum bibliotheca ecclesi§ Cremonensis
. factum per Oldericum episcopum.

a Supra lineatn: in linea una vox erasa. b b Supra lineam.	cSpatium

vacuum duarutn fortasse vocum. dErasae voces fortasse 5—7. ® Manu s. XIX.
5)	985.

6)	(XVIII) Non spectat nisi in spiritualibus.

n° 4. 1) (X) Exemplum...* monasterii sancti Laurentii per Odelricum
episcopum.

2)	(XV) Exemplum institutionis monasterii sancti Laurencii per
dominum Oldericum episcopum Cremonensem.

3)	(XVIII) D. n° 2.990 pridie Kalendas iunii. Erectio abbatie s. Lauren-
tii bfacta ab Olderico episcope Cremon.b

n° 5. 1) (XI) Notitia Tebaldi presbiteri facta ante Adelelmum, qui et Azo.

2)	(XI) c a mane et meridie pascua civitati, a sera Ambrosii, a monte
via; et est iug. I.®

3)	(XIV) Ad Pupiam. n° 4. 00.

4)	(XVIII) 1016. 3. Declaratio facuta (sic!)- per iudices respectu con-
troversiarum que erant inter Landulfum episcopum Cremone
et alios pro certa proprietate sita in loco Sablone prope locum
appellatum Pipii, et presens scriptura non potest 1 egi,
quia male script a.

5)	(XVIII) Sablone.

n° 6. 1) (XI) Constitutio Landulfi episcopi de Sancto Uictore.

2)	(?) n° 3. 1021. G.

3)	(XIX) 10 Kal. maii seu 22 aprilis.

4)	(XIX) Actum Cremone anno 1021. 10 Kal. maii.

5)	(XIX) Mur. T. V. col, 983.

6)	(XIX) Cop.

n° 7. 1) (XI—XII) Carte de Misano, Ursacausale, Crota; n° 9.

2)	(XVIII) Carta investiture tibellarie facte Per Ubaldum episcopum
Cremonensem favore comitis Arduini et Ximilde (sic!)
iugalium una cum eorum filiis et abiaticis vita eorum
tantum durante de terris Crote, Mixani et aliorum locorum
pro annuo ficto argentorum (sic!) denariorum mediolanen-
sium XII.

3)	(XVIII) Crotte libellum ex...

4)	(XIX) Novembre del 1031.

5)	N N.

n° 8. 1) (XI—XII) Exemplum precepti Chonradi imperatoris pro morte
Henrici diaconi.

2)	(XVII—XVIII) Henricus diaconus sancte Cremonensis ecclesie
cardinalis.

3)	(XVII—XVI II) d Henricus diaconus sancte Cremonensis ecclesie
cardinalis; tunc canonici d[icte] ecclesie cardinales appel-
labantur.d

* Una vox sub macula non legitur.	ъ—’’Alia manu eiusdem temporis.

c—cEadem videtur manu, sed litteris minutioribus.	d—d Eadem manu, ut supra.
4)	(XIX) 1037. Privilegio del’Imperatore Conrado II 1037.

5)	(XIX) Wiist.

6)	(XVIII—XIX?). n° 8.

n° 9. 1) (XII) Exemplum brevis de benqficio Alberti filii Rolandi in plebe
de Cucullo et in Portu et alibi.

2)	(XII) Exemplum brevis de beneficio Alberti filii Rolandi in plebe
de Cucullo et in Portu et alibi.

3)	(XVIII) 1041. (XIX). 25 Febbraio.

4)	(XVIII) Instrumentum investiture feudalis facte Per episcopum
Cremone in Albertum de Cremona de omni iure episcopo
competenti in regona de Pado in plebe dd Cogulo et Portu
Noxicla.

5)	(XVIII) Feudum.

6)	(?) n° 1.

7)	(?) FFF n° 211. ‘

n°10.1) (XII) Investitura facta per...®

2)	(XIV) Investitura facta de multis locis et terris in regona Padi.n0 22.

3)	(XVII—XVIII) 1046. XIX.

4)	(XVII—XVIII) Investitura fatta de molti luoghi et terre in regona
del Pd favore di Adalberto Storti et del Porto di Sommo.

5)	(fortasse XIV—XV) n° 5. ее.

6)	(fortasse XVIII—XIX) n° 2.

7)	(?) С. XC.

Известный интерес в истории епископского архива, в истории сложения
и систематизации его материалов могли бы представить литеры и номера,
входящие в состав дорсальных надписей, но для выводов в этом направлении
наш подбор актов, повидимому, недостаточно полон.

В 117 актах из всех 165 литеры налицо. Нет их в п°п® 8. 11. 15. 21. 30.
32. 36. 37. 39. 42. 44. 48. 53. 55. 58. 63. 65. 66. 68. 71. 72. 83. 86.
90.94—96. 100. 102.103. 106. 114—117. 119. 122. 129. 134—137.139.143.
152. 154. 155, т. е. в 48 п°п°.

Номера отсутствуют в n°n° 1—17. 21. 27. 30. 39. 42. 44. 54. 76. 94.
97.102.114.115.126.132.134.143.149.153.165,т.е.в37 актах, в остальных
же 128 они налицо.

Установить значение литер и соотношение их с номерами нам
не удалось. Сказанное у Л. Астеджано (CDC. I, стр. 1 и прим. 1) о разметке
в XVI в. материалов кремонского Archivio Comunale литерами с добавле-
нием цифр оказалось в двух отношениях неприложимо к нашим актам: во-
первых, как литеры у нас встречаются иногда без n°n°, так и п°п°, хоть
редко, встречаются без литер, а в иных случаях, имея одно литерное обо-
значение, акт носит два или три номера; притом, по самому написанию п°п° и

* Porro abrasum.
месту их видно, что они не являются чем-то связанным с литерой, чем-то»
в роде единой формулы. Во-вторых, приводимый у Л. Астеджано (ibid.),
argumentum, видимо, расшифровывающий значение литер, носит по преиму-
ществу топографический характер, из чего можно бы умозаключить,
о подобном же значении литер и в нашем материале. Однако при всех сопо-
ставлениях актов, обозначенных одинаковыми литерами, такого вывода
у нас не получилось, следовательно, литеры имеют какое-то другое, нам
неясное значение, либо материал наш настолько обрывочен, представляет
такую малую часть всей архивной системы епископского архива, что уже
в силу этого не позволяет уловить эту систему.

Приведем все же алфавитную таблицу литерных обозначений на наших
актах.

А: п°п° 47 и 57; АА: n°n° 107 и 111; ААА: п° 73.

ВВ: п°п° 51. 109. 146.

С:	п°п° 130. 140; СС: п° 138; ССС: п°п° 49—50.

D:	п° 4; DD: п°п° 56. 75; DDDD: п° 40.

Е:	п°п° 112—113; ЕЕ: п°п° 10. 25. 61. 163; ЕЕЕ: п° 149.

F:n°n° 84. 148;FF:n°n° 1.12.43.54.120—121; FFF: n°9; FFFF:n°20.
G:n° 6.

H: n°n° 22. 144; HH: n° 142; HHH: n° 45; HHHH: n° 28.

J: n°n° 13. 14. 59. 76; JJ: n°n° 89. 145.

KK: n°n° 23. 101; KKK: n° 82.

L: n°n° 46. 69; LLL: 127.

MM: n°n° 26. 29. 93; МММ: n° 132.

N/N: n° 7; NN: n°n° 35. 97. 110.

0: n° 78. 126; 0/0: n° 165; 00: n°n° 5. 38; 000: n° 85; 0000: n°64.
P: n°n° 70. 77. 150; PPP: n° 18. 91. 133.

Q: n°n° 92. 99. 124; QQ: n°n° 27. 153; QQQ: n°n°52.108; QQQQ: n° 3k
R: n°n° 62. 104; RR: n°n° 41. 156—161. 164; RRR: n° 81.

SS: n° 105; SSS: n° 128.

V: n°n° 24. 67; VV: n°n° 19. 34; VW: n° 80.

X: n°n° 2. 141; XX: n° 60; XXX: n° 17; XXX: n° 3.

У: n° 16; УУ: n° 162.

Z: n° 118; ZZ: n°n° 79. 88; ZZZ: n° 151.

Подготовка настоящего издания. Правила его

Первый опыт разработки издаваемой ныне коллекции сделан был
более 10 лет тому назад, еще до передачи Музея палеографии в ведение
Академии Наук СССР. Член-корреспондент Академии Наук СССР, проф.
О. А. Добиаш-Рождественская, ознакомившись с составом коллекции, за-
интересовалась ею, привлекла к работе своих слушателей по университет-
скому семинарию и они целой группой (до 35 человек) в течение двух или
трех учебных сезонов занимались чтением, анализом и копированием актов.
Всего было сделано около 60 копий и, надо сказать, несмотря на пре-
имущественно учебный характер занятий, некоторые участники семинария
дали очень хорошие результаты. Укажем работы А. Д. Стефанович,
В. С. Люблинского, М. П. Румянцевой, С. А. Ушакова и, особенно, В. В.
Бахтина, оказавшиеся небесполезными и для нынешнего издания. К со-
жалению, в то время работа не привела к изданию материала.

. С момента организации в 1931 г. Института книги, документа, письма
Академии Наук СССР (сначала, как Музея на базе старого Музея палеогра-
фии), вместе с общей регистрацией документальных собраний, произведено
было описание кремонской коллекции (с несколькими алфавитными указа-
телями), которое и предполагалось напечатать. В 1932 г. эта мысль была
оставлена, и в план Института включено издание актов Кремоны. В это
время, как и ныне, Институт располагал всего одним сотрудником, спе-
циально занимающимся латинскими актами.

В течение 1933 и 1934 гг. сделана была полная транскрипция намечен-
ных к изданию актов и сверка ряда ранее опубликованных текстов с соот-
ветствующими изданиями. В течение 1935 г. редактором издания проф.
О. А. Добиаш-Рождественской проверены подготовленные к печати тексты,
а затем по составлении археографического введения, работа была за-
кончена.

Со стороны палеографической наши акты при чтении в общем не пред-
ставляют затруднений: за исключением немногих старейших(напр., n° n° 1.2.
7) и некоторых более поздних (напр. п°п° 82. 86. 89. 100. 106 и др.), в боль-
шинстве перед нами тщательный выработанный почерк со строгой последо-
вательностью богато разработанной системы применяемых знаков аббре-
виации, переноса, погашения (написанного) и т. д.

Ббльшую трудность при транскрипции представляли хартии с повре-
жденным текстом, а таких, считая лишь наихудшие, было более 20. Так,
п° 1 (960) имеет большой и сложный старый разрыв почти на треть высоты,
причем края разрыва (вероятно, от неравномерного высыхания бывшего
когда-то в сырости пергамена) не сходятся; в п° 2 (962—972) верхняя часть,
первые 10 строк, сильно смыта, причем железо чернил, видимо, настолько
расплылось по пергамену, что непосредственно почти ничего не удается
прочесть; в п° 5 (1017) первая строка почти вовсе стерлась и сильно запят-
нана; в п° 13 (1075) ряд мест смыт настолько, что без помощи имеющегося
дублета (п° 14) едва ли удалось бы многое восстановить; в п° 40 (1170)
не менее 7 отверстий, портящих текст; в п° 61 (1184) то же, частью же текст
стерся; в п° 78 (1194) — пятна и дыры; п° 81 (1195) испорчен сыростью
и имеет ряд отверстий; в п° 82 (1195) текст частью стерся от времени; п° 86
{1196)—сильно выцвел и местами не читается;в п° 90 (1198)с правой стороны
текст сильно смыт; в п° 93 (1200) нижняя часть хартии срезана; в п° 103
{1207) с правой стороны пергамен оборван или истлел; в нижней трети
дыры; в п° ПО (1209) слева, в нижней половине хартии текст сильно смыт;
в п° 112 (1209) в верхней трети справа текст сильно выцвел (может быть,
от сырости); в п° 119 весь текст выцвел, много пятен и одно отверстие;
в п° 124 (1214) местами текст стерся; в п° 128 (1218) много дыр; верхний
край хартии частью вырван; в п° 129 (1218) текст выцвел изапятнан;п° 149
{1225) попорчен дырами; в п° 152 (1226) правый край изъеден; в п° 156
(1227) в верхней части текст стерся; с левой стороны хартии кусок вырван.

От опытов химического восстановления текстов мы заранее отказались,
не решились даже и промывать запятнанные места. Единственным облег-
чающим чтение средством было применение цветных стекол (для разного
оттенка чернил, пятен и пергамена) и лупы, а в более сложных случаях —
применение фотографии. Значительные затруднения доставил нам п° 2
(см. выше). Даже под люминисценц-лампой удавалось прочесть очень
немногое (в испорченной части). Первые попытки фотографического уси-
ления были неудачны, и лишь в конце 1935 г. директор Лаборатории рестав-
рации и консервации документов (Академия Наук СССР) проф. Н. П.Ти-
хонов сделал для нас два относительно более удачных снимка, тоже не вос-
становивших текст, но, по крайней мере, позволивших прочесть больше,
чем удалось в свое время Ипполито Череда. Проще оказалось повреждение
и лучше фотографический результат в п° 5.

*

В воспроизведении текста мы держались следующих правил:

1	—в собственных именах сохранялась транскрипция подлинника;
в географических названиях слово Sanctus писалось с большой буквы;

2	— во всех случаях, за исключением собственных имен, и и v употреб-
лялись согласно нынешнему латинскому правописанию; $ везде заменялось
z; J и j не употреблялись вовсе; в то же время — е, аеи$ сохранялись,
как в оригинале;

3	— диалектические особенности орфографии, в роде ic, вместо hie,
abet, вместо habet, hoctubre, вместо octobre, madii — maii, magestatis ит. п.
везде сохранялись, как в оригинале;

4—сокращения везде раскрыты, причем встречавшиеся недоумения
(coherentiaeилиcoherentes и т. п.), где было возможно, разрешались на ос-
новании аналогичных случаев из других актов того же нотария, неразре-
шенные же недоумения или странности аббревиации специально огова-
ривались ;

5	— цифры оригинала везде воспроизводились цифрами же, но без
точек;

б	— интерпункция установлена нынешняя, соответственно смыслу;
начальный протокол везде отделялся точкой;

7	— зачеркнутое в тексте устранялось, поправки принимались в текст,
лерестановки слов делались, согласно указаниям в тексте особыми знач-
ками — с оговорками обо всем этом;

8	— в примечаниях под текстом оговоривались:
а)	нечитаемые или попорченные места и характер порчи;

б)	написанное над строкой;

в)	поправки и устраненные писавшим акт места (точками, зачер-
киванием, подчеркиванием);

г)	пустые места, места со стертым текстом, места, где текст написан
по стертому;

д)	изменение характера письма или цвета чернил; автографы в под-
писях;

е)	ошибочное удвоение слов и лишние в тексте слова;

ж)	переносы слов и фраз на другое место, согласно значкам, в тексте;

з)	пропущенные слова, буквы и знаки;

и)	варианты имеющихся дублетов, копий и изданий;

9	— в квадратные скобки заключались восстанавливаемые части тек-
ста —всякий раз с оговоркой; в круглые скобки—лишние слова и буквы;

10	— самостоятельные дипломатически, хотя бы и близкие по содер-
жанию и тождественные по дате акты, написанные на одной и той же
хартии, снабжались в издании каждый особым п° и издавались, как
отдельные акты, с оговоркой (в регесте) in una charta cum n0...;

11	— дополнительные акты при основном выделялись — в тексте
абзацем, а в регесте цифрой 2 (или 3 — для второго дополнительного);

12	— в регестах по возможности сохранялась терминология акта;

13	— в случаях поправки года в дате — на первом месте ставилась
исправленная цифра, а на втором в круглых скобках—год, читаемый в акте;

14	— в определении размеров хартии первая цифра означает высоту,
вторая — ширину;

15	— SN означает signum notarile; S, SS — signum-a (manus); сокращен-
ные названия изданий объяснены в своих местах; здесь отметим наиболее
часто встречающиеся: CDL — Codex diplomaticus Langobardiae и CDC —
Codex diplomaticus Cremonae, t. I.

• *

Общей целью, к какой мы стремились, оформляя настоящее издание,
была наибольшая точность. В какой мере эта цель достигнута, судить
не нам, но необходимо сказать, что и приближением к ней мы весьма обязаны
редакторам издания, акад. А. С. Орлову (по общей редакции) и члену-кор-
респонденту Академии Наук СССР проф. О. А. Добиаш-Рождественской
(по всему многообразию специальных сторон издания). За их советы, ука-
зания и коррективы считаем долгом принести глубокую благодарность.

С. Аннинский.
ПЕРЕЧЕНЬ АКТОВ ПО СОДЕРЖАНИЮ

1

Дагиберт, епископ кремонский, действуя от имени епископии и ба-
зилик св. Петра и св. Александра, с одной стороны, и граф Атон, сын графа
Бона Виберта из Левко, живущий по салическому закону, с другой — совер-
шают мену и скрепляют ее по салическому обычаю через посредство диакона
Гизельберта. Епископ отдает Атону замок и много имений базилики
св. Петра в Камизиано, Видоласко, в долине Коммонской, в деревнях
Цервина и Берга и другие владения — на территории Габиано, принадле-
жащие базилике св. Александра, а сам получает 2000 югеров земли, все
права, относящиеся к замку и деревне Сесто, а также одного раба.

Камизиано. [960]. Июнь.

2

Лиутпранд, епископ кремонский, уступает Вигону де Максано в обмен
26 участков поля в местах Церредо, Изола, Карпенеделло, Виньялэ и пр.
и участок леса в Большом Лесу, получая сам один усадебный участок
в Форново, один участок виноградника в Брайда Коэренциаска, участок
луга в местности Молиа, пять участков леса в Бруньедо, Молио, Четыре
Дуба и пр. и 27 участков поля в Брайда де Кастенеделло, в Салексидо,
Каза Мала, Рувенаско, Велозо, Кампо Мони, Гавагиоло и т. д.

— [963—973].

3

Инвентарь (опись) ризницы и библиотеки кремонской церкви, соста-
вленный епископом Кремоны Одельриком.

[Кремона]. 985. Копия X—XI в.

4

Одельрик, сын графа Нантельма, епископ кремонский, отдает построен-
ному им монастырю св. Иакова в пригороде Кремоны много имений с рабами
в местностях Пладена, Канедо, Альтедо, Лиупертаско и в других — в граф-
стве Бергамо, общей сложностью 2464 югера и 7 пертик, а вместе с тем
определяет привилегии и права монастыря.

Кремона. 990. Мая 31. Копия X—XI в.

5

Ландульф, епископ кремонский, выслушав заявление, сделанное
Тебальдом, пресвитером кремонской церкви, перед императорским миссом
Адельбертом, относительно права собственности на участок земли, находя-
щийся в местности Саблона у Пипии, признает право Тебальда и обещает,,
под страхом уплаты двойной стоимости земли и пятидесяти денариев сверх
того, впредь не возражать.

Кремона. 1017 (1016). Марта 5.

б

Ландульф, епископ кремонский, «ради спасения души своей», отдает
построенную им церковь св. Виктора вместе с 36 участками земли в мест-
ностях Пипиа, Багалино, Казанова, Сквадредо и Ульменето монастырю
св. Лаврентия.

В монастыре св. Лаврентия мученика... в пригороде Кремоны.

1021. Апреля 22. Копия XI в.

7

Убальд, епископ кремонскцй, отдает графу Ардуину, сыну графа
Ланфранка, а также сыновьям и внукам его земли под цензом и права
в местностях Миксано, Вауксоло, Сан-Иакобо, Сан-Фаустино, Урсоказалэ,
Крота, Иоанинго, Мунтэ Колларэ, Аркваго, Каксерата, Видалинго, уста-
навливая вместе с тем условия вассалитета Ардуина.

Иовизальта. 1037. Ноября 8..

8

Император Конрад II отдает епископии кремонской все имения и
движимое имущество кремонца Адама, убившего диакона кремонской
церкви Генриха.

— [1037]. Копия XI в.

9

Убальд, епископ кремонский, инвестирует Альберта, сына Роланда
из Кремоны, бенефицием в местностях Когулло, Порто, Ноксикла.

Иовизальта. 1042 (1041). Февраля 27. Копия XII в.
10

Тот же епископ, в присутствии императорского мисса Адельберта,
а также многочисленных судей и вассалов епископии, инвестирует посохом.
Адельберта, сына Роланда Сторто, всем бенефицием, который тот под титу-
лом «старого» бенефиция, держит от епископии в области р. По, согласно
установлению императора Конрада.

Кремона. 1046. Октября 15. Копия XII в.

11

Маркиз Альберт, сын маркиза Обидзона, отступается в пользу епи-
скопии кремонской от четверти десятины с деревни Солариоло и от права
управления построенной там церковью.

Суммо. 1062. Декабрь.

•	12

Супруги Ланфранк и Имильда продают Убальду, епископу кремон-
скому, 200 югеров земли в Монтиронэ за 120 фунтов.

Прато Биссио. 1064. Апреля 4.

13—14

Арнульф, епископ кремонский, обязуется Бернарду, сыну Бернарда,
и племянникам его, Умберту и Убальду из замка Секспилэ, в том, что,,
когда с их помощью захватит замок Солариоло, то отдаст им четвертую
часть замка в держание на 10 лет, а с маркизом Альбертом никакого мира
без них не заключит; вместе с тем епископ инвестирует вышеназванных
лиц приходами св. Иакова и св. Милиана, как бенефицием, с тем, чтобы при
невыполнении им обязательства, инвестируемые могли вступить во владение
бенефицием.

Кремона. 1075 (1074). Февраля 27.

Два тождественных подлинных акта.

15

Тот же епископ на таких же условиях инвестирует Рибальда, сына
Рибальда из Казалэ Бутано, четвертью замка Солариоло.

Кремона. 1075 (1074). Февраля 27.

Копия XI. в.

16

Ольтехерий, архипресвитер св. Лаврентия в Иовизальте, инвестирует
ризничего церкви кремонской Льва 32 участками земли в Иовизальте с тем»
чтобы инвестируемый ежегодно платил фикт в один денарий и одну свечу.

е	Иовизальта. 1092. Ноябрь.
17

1.	Рибальд, сын Альберта Пауперавоцэ из Иовизальты, инвестирует
Альберта, сына Рибальда из Кремоны, участком земли в б югеров, находя-
щимся в Монтерионэ, под фиктом в один денарий.

2.	В тот же день Ольтехерий, архипресвитер Иовизальты, инвести-
рует того же Альберта 12 югерами земли в Иовизальте с обязательством
уплаты фикта.

Иовизальта. 1098 (1097). Января 8.

18

1.	Иоанн и Мартин, сыновья Иоанна Цита из Иовизальты, признают,
что в качестве приданого получили от Альберги и Фрамидзы, дочерей Пагана
из Иовизальты, 2 участка земли в курии Иовизальты, а также движимое
имущество стоимостью в 3 фунта.

2.	Те же братья вновь отдают указанные земли и имущество тем же
Альберге и Фрамидзе, как своим невестам.

Иовизальта. 1107 (1106). Январь. Копия XII в.

19

Ланфранк, сын Оттона из места Тризольцо, отдает епископу кремон-
скому Убальду под фиктом в 2 денария на 29 лет, а затем навсегда «бене-
фиций», который на праве феода держит в Иовизальте от сеньеров Ма-
лелло.

В замке Форново. 1119. Июль.

20

1.	Супруги Пицинобон, сын Майнарда, и Комитисса, дочь Рустика
Ферария, получив в уплату 3 фунта, инвестируют Нигробона, сына Иоанна
Гвиратэ, участком земли под фиктом в Порта Ариберти.

2.	В тот же день Обидзон Ферарий дает залог Нигробону и обещает,
что Орлинда и Ателазия, дочери Иоанна Бона, придя в законный возраст,
составят для Нигробона акт обо всем, что относится к их правам по этой
земле.

Кремона. 1129. Декабря 8.

21

Папа Иннокентий II подтверждает права каноников кремонской
церкви на земли и имения, принимает на себя покровительство над цер-
ковью и запрещает без согласия капитула строить новые церкви в границах
церкви-матери.

Брешия. 1132 (1133). Августа 29.
. 22

В присутствии Оберта, епископа кремонского, Пранд де Муидза,
по уполномочию сеньора своего Бернарда Бальдециона, инвестирует пре-
свитера Бернарда, в качестве бенефиция, участком земли с рощей в Рун-
кокаво, получая за инвеституру 50 солидов.

В канонике св. Марии [Кремона]. 1134 (1133). Марта 20;

23

Ланфранк и Иоанн Новольсы, сыновья Альберта Байты из Казалэ
Майорэ, отступаются в пользу Оберта, епископа кремонского, ото всех
имений в местности Сорбета в Казалэ Майорэ и от постройки в бурге,
которые они держали от епископии, и получают за это 25 солидов.

Казалэ Майорэ. 1145 (1144). Января 29.

24

1.	Финиберт, сын Арлембальда Сихерио из Милана, и, с согласия
родных, жена его Стафирия продают епископу кремонскому Оберту за
20 фунтов 17 участков земли в деревне Форново и другие — в деревне
Коренцио.

2.	В тот же день, там же и при тех Же свидетелях Финиберт дает
залог епископу и указывает поручителей.

Милан. 1145. Декабря 13.

25

Оберт, епископ кремонский, инвестирует Иоанна Кока из Иовизальты
участком земли в Иовизальте с тем, чтобы он ежегодно отдавал епископии
треть урожая вина и кормил трех человек во время сбора винограда, причем
за епископом сохраняется право выкупа земли по цене, двенадцатью дена-
риями меньшей, чем для кого-либо другого.

Иовизальта. 1146 (1145). Марта 10.

26

Абб, сын Рибальда де Кончеза, получая 15 фунтов, отступается
в пользу епископа кремонского Оберта ото всего, что имеет в Форново,
и под присягой обязуется впредь «быть безмолвным и спокойным».

Форново. 1147. Июнь.

27

Петр Бон Гандульфи из Кремоны, с согласия родственников, отсту-
пается в пользу епископии кремонской от 6 денариев, следуемых ему
с земель в Кроте, которые он держал, как феод, от епископии и продал
Гваридзону Дивициоли.

—1148. Апреля 13.

28

Иоанн, пресвитер Форново, брат его Михаил, с женой Гизилой и до-
черью Бенедиктой (последние, по их заявлению, без всякого принуждения
со стороны попечителей) продают Оберту, епископу кремонскому, за 12
фунтов и 8 солидов 12 участков земли в деревне и окрестностях Форново.

Форново. 1149. Марта 24.

29

Оберт, епископ кремонский, совершая мену, уступает в собственность
Оригону Карарии 2 участка земли в 7 югеров в Форново, которые Оригон
держал от епископии в виде «отцовского» феода, а сам епископ получает
5 других участков из 7 югеров и 15 пертик в месте Максано, которые затем
оставляет Оригону в держание, как «отцовский» феод.

Во дворце в Кремоне. 1152. Ноября 20.

зо

Угодзон Сатта, клирик кремонский, отступается в пользу епископа,
кремонского Оберта ото всего, что имел и держал на острове р. По между
Гамбиной и Поликсином.

Во дворце епископии в Кремоне. 1156. Мая 6.

31

Тедальд Рационат из Иовизальты, живущий в вичинии св. Агаты
в Кремоне, и Мартин Тестор, получив 4 солида, продают Омнибенэ, по про-
звищу из Сан-Иакобо, участок земли в месте Иовизальта, на что дает согла-
сие жена Тедальда Дзунката.

В вичинии св. Агаты [Кремона]. 1159. Октябрь.

32

Оберт, епископ кремонский, приносит графу Альхерию, посланному
для этого императором Фридрихом, жалобу на то, что приор и монахи
Понтиды не соблюдают приговора относительно церкви св. Сильвестра.

Во дворце епископии города Кремоны. 1160. Ноября 19.

зз

Оттон, сын Иоанна Бенни из Кремоны, отдает церкви св. Духа и госпи-
талю за р. По б участков земли в курии Руты у св. Басиана и все свое
имущество, за исключением 40 солидов и кое-чего из движимости (пшеница,
винная бочка, перина, подушки и пр.), что он отдает своей теще Сибилии
и другим женщинам.

[Кремона]. 1161. Апреля 29.

34

1.	Арипранд, Гвиберт, Мартин, Гвильельм, Иоанн, Отто и другой
Гвиберт—все из семьи Кортезиев, живущие в Кастро Ново де Аспицэ,
отступаются в пользу епископа кремонского Пресвитера ото всего феода
в 64 югера в Кастро Ново и в месте Капелла, который они и их предшест-
венники держали от епископии кремонской или от сеньоров Кастро Ново,
Осберта и Бернарда, вассалов епископии, и о котором у них и их това-
рища Альберта Варила, сына Граксперта, была тяжба с епископией.

2.	В тот же день Альберт Варил, подтверждает эту отступную со
своей стороны.

3.	В тот же день Пресвитер, епископ кремонский, уплачивает
названным лицам за эту отступную 50 фунтов старой миланской монеты.

Во дворце епископии в Кремоне. 1165 (1164). Января 3.

35

Ансельм, сын Андрея де Брайда, с согласия матери своей Берты,
инвестирует в смысле продажи Арика Капру двумя участками земли из
4 пертик и 13 табул в Баньяроло, получая за инвеституру 39 солидов*.

Кремона. 1167 (1166). Марта 12.

36

Семь свидетельских показаний о приходе Моренго: принадлежит
ли он к духовной юрисдикции епископии кремонской или нет.

— [1163 февр. — 1167 апр.]. Копия XII в,

37

Десять свидетельских показаний о границах епископии кремонской
и епископии Бергамо.

— 1169. Ноября 4. Копия XII в.

38

Оффред, епископ кремонский, и Ольдон, пресвитер прихода св. Иоанна
в Форново, уступают церкви св. Амброзия в Пьяненго, являющейся капел-
лой прихода св. Иоанна, право совершения миропомазания по приходу
с уплатой церковью ежегодно двух денариев приходу.

Кремона. 1170 (1169). Января 9.
39-40

Польтинерий, сын Дугнина Бонсери из Кремоны, «ради спасения души
своей», отдает церкви кремонской участок земли в месте Сунцино с тем
условием, чтобы там была построена церковь во имя св. Петра с кладбищем.
Епископом назначается мисс, который должен именем епископии вступить
во владение землей, поставить крест на месте будущей церкви и обвести,
по обычаю, границы ее пастырским посохом.

Кремона. 1170. Апреля 16.

Два тождественных подлинных акта.

41

Чирут де Ла Пилла и Серафина, жена его, получив 50 фунтов, отсту-
паются в пользу епископии кремонской от земли в Казалэ Майорэ, в месте
Сорбера, которая прежде была держанием Бернарда Арнульфи, отца Сера-
фины, и предметом тяжбы между названными супругами и епископом.

Во дворце города Кремоны. 1171 (1170). Февраля 14.

42

Бланказола и Бертрам Канис, пэры курии кремонской и судьи в споре,
выслушав свидетелей и советы «мудрых» Пармы, Мантуи и Вероны, выносят
приговор по тяжбе между епископией кремонской и графами Соспиро
о земле, которую прежде держал Ланфранк Малалакка.

Во дворце Кремоны. 1171. Августа 26.

43

Братья Гирард де Каффа и Мастирол, сыновья Каффа де Чивитино
из Иовизальты, отступаются в пользу Оффреда, епископа кремонского,
от двух участков земли в Иовизальте, которые держали, как феод, от епи-
скопии.

Иовизальта Нова. 1172. Апреля 24.

44

Показания свидетелей со стороны Оффреда, епископа кремонского,
по тяжбе между ним и епископом Пьяченцы о церкви св. Лаврентия в Ри-
пал ьта.

Милан. 1174. Апреля 15. Копия XII в.

45

Показания свидетелей со стороны епископа Пьяченцы по той же
тяжбе. В конце — письмо епископа к Гальдину, архиепископу милан-
скому.

— 1174. Мая 18. Копия XII в.
46

Оффред, епископ кремонский, инвестирует Рогерия Розана в феод
участком земли в окрестностях Кастелло Ново, в Поле св. Иоанна, обя-
зуясь, если у Рогерия или его наследников эта земля будет оспорена, в воз-
мещение вернуть им землю, полученную от Рогерия в обмен на вышеназван-
ный участок.

Во дворце города Кремоны. 1174. Июня 3.

47

Редульф и Онк из Сончино, сыновья Мартина из Сончино, отступаются
от десятины с места Бруньяно, которую держат, как феод, от епископии
кремонской, в пользу епископа Оффреда, за исключением той части деся-
тины, которую от них держит Гвилинцион де Ла Писсина. Епископ упла-
чивает названным братьям 14 фунтов, которые брал у них взаймы.

В месте Сончино. 1174. Сентября 26.

48

Дзанон, Альберт и Гирард, сыновья Тетальда де Каветалис из Кре-
моны, отступаются в пользу Оттона де Варко от мельницы в Иовизальте,
в местности Молино да Понтэ, вместе «с рекой и берегами и текучей водой
и всем устройством».

В вичинии св. Агаты города Кремоны. 1176. Июня 17.

49

Оттон, сын Отгона де Варко, с согласия родных, отступается в пользу
Оффреда, епископа кремонского, от мельниц у моста в Иовизальте, вместе
с водой и берегами и всеми орудиями, за 14 фунтов, из коих 6 было упла-
чено ранее.

Во дворце города Кремоны. 1176. Июля 26.

50

Епископ Оффред уплачивает тому же Отгону вышеназванную сумму
за мельницы.

[Кремона]. 1176. Августа 13.

51

Перечень доходов, получаемых епископом кремонским по Форново.
— 1176. [Январь—сентябрь].
52

В присутствии Оффреда, епископа кремонского, свидетельскими пока-
заниями устанавливается, что Эгидий — сын Гриберта Гедзона из города
Кремоны и жены его Чезареи, дочери Ланфранка из Павии.

Кремона. 1178. Июля 2.

53

В тот же день и при тех же свидетелях вышеназванный Эгидий инве-
стирует Оффреда, епископа кремонского, в смысле продажи «в собственный
аллод», всеми имениями, какими владеет в Иовизальте, и, получив в уплату
4 фунта, заявляет, что получил по 3 солида за каждую пертику.

Кремона. 1178. Июля 2.

54

Альберт и Ланфранк, по уполномочию отца своего, Манфреда де
Медолаго, инвестируют, в смысле обмена, Оффреда, епископа кремонского,
участком земли в один югер, в деревне Иовизальта в Ограде Епископа
(Clausum episcopi), получая сами два другие участка там же, в Мортаделле,
из 22% пертик.

Кремона. 1180 (1179). Января 30.

55

1.	Изопин, сын Иоанна де Нигрис, за себя и брата Гомодея, инвести-
рует, в смысле продажи, представителя епископии кремонской, Петра,
каневария епископа Оффреда, участком земли в 10 пертик в Брайда Бота-
риа, получая в уплату 7%. фунтов.

2.	Обещая приложить усилия, чтобы эта сделка всегда считалась
в силе Гомодеем, Изопин в залог этого инвестирует Петра участком земли
с хижиной в вичинии собора («большой церкви») в бурге св. Стефана.

3.	Жена Изопина, Беллакара, отказывается в отношении проданной
земли от своих прав по приданому.

Кремона. 1181 (1180). Марта 7.

56

Альберик, епископ Лоди, утверждает, как уполномоченный на это
папой, разрешение спора между Оффредом, епископом кремонским, и мона-
стырем св. Бенедикта в Креме о третьей части церкви св. Петра в Вайлатэ.

Лоди. 1181. Июня 15.
57

Редульф де Карбонэ из Казалэ Майорэ инвестирует Оффреда, епископа
кремонского, в смысле мены, участком земли в 2 пертики в селении Гуксола,
получая сам от епископа инвеституру другим участком в Казалэ Майорэ
на условии не строить там ни башни, ни укрепления ко вреду епископии.

В камере епископии кремонской. 1181. Ноября 30.

58

Ланфранк Сескальк и Мартин Тайаканглерий ведут тяжбу о праве
держания от епископии кремонской двух участков земли из 6 югеров в де-
ревне Кастелло Ново де Аспицэ, а также о 9 солидах и 12 денариях, которые
будто бы Мартин должен отдать Сескальку за удержанные сено, вино,
хлеб и овощи и за половину дохода с двух участков земли. Фредерик де
Комезаччо, судья в этом споре, выносит приговор в пользу Сескалька
относительно земли, но освобождает Мартина от уплаты фикта.

Кремона. 1181. Декабря 19.

59

Консулы места Караваджо именем общины отступаются, для прекра-
щения тяжбы, в пользу Оффреда, епископа кремонского, от 5 участков
земли в Мордофио и от дороги в Мордефраска, а также и от других дорог,
по которым ходят в Ронкалию через рощу епископа. Взамен епископ инве-
стирует консулов, как представителей общины, 8\/2 югерами земли и дорогой
в Массаторо на том условии, чтобы ежегодно ему платился фикт в 17 инфор-
циатов, чтобы не делалось никаких других дорог через Массаторо, чтобы
земля и дорога были обведены рвом, а во время войны дорога перекапывалась
и над ней ставилось укрепление.

В церкви св. Иоанна в Форново. 1182. Ноября 22.

60

Феррамула, сын Оньябени де Сан-Иакобо из Кремоны, инвестирует
Оффреда, епископа кремонского, 7 участками земли из 14х/2 югеров в де-
ревне и окрестностях Иовизальты — в смысле продажи «в собственный
аллод». Гизла и Аделазия, дочери продавца, отказываются от всех своих
прав [по матери] на эту землю.

Кремона. 1184 (1183). Марта 9.

61

Оффред, епископ кремонский, инвестирует Кальва де Сан-Стефано
из Казалэ Майорэ вечной арендой б участков земли из Ю1^ бибульк и Р/2
пертик, находящейся в деревне Казалэ Майорэ, с тем чтобы Кальв ежегодно'
давал епископии четверть урожая плодов, треть — вина, кормление для
двух человек, 32 инфорциата, два каплуна и предоставлял епископу фураж
и постой.

В камере епископии кремонской. 1184. Мая 3.

62

Петр Опранди из Форново за 8 солидов продает Оффреду, епископу
кремонскому, участок земли из 11 табул в селении Форново.

Форново. 1184. Ноября 19.

63

Идо Тортонский, судья императорского дворца, вместе с епископом.
Новары Бонифацием и магистром Метеллом, викариями того же дворца,,
выносит приговор по тяжбе между епископом кремонским Оффредом и
Иорданом де Меленьяно, действующим также за сыновей Ардуина и наслед-
ников Альберта: епископ должен вернуть Иордану половину замка и де-
ревни Малео, а вопрос о четверти того же владения, которая, по словам
наследников 'Альберта, должна быть возвращена этим последним, перено-
сится на суд епископа кремонского.

У бурга Сан-Доннино. 1185. Июля 13.

64

Теутальд Капиталис, а также сыновья его Ианон, Гирард и Аль-
берт инвестируют, в смысле продажи за 69 фунтов, Петра, каневария епи-
скопа кремонского Сикарда, как представителя епископии, землей в 24
югера (или немного более), которую имеют в деревнях Иовизальте и Монти-
рони. Теутальд дает обещание, что внуки его всегда будут считать в силе
эту инвеституру, и указывает поручителей. Жена Ианона, Роза, соглашаясь,
с продажей, отказывается от своих прав.

Кремона. 1187 (1186). Марта 24.

65

Паган, сын Альбертона де Рибальдис из Кремоны, за 24 фунта про-
дает епископии кремонской «в собственный аллод» 12 участков земли
(частью в вассальном держании), которыми владет в местах Иовизальта
и Монтирони. Жена Пагана, Беллина, отказывается от своих прав.

Иовизальта. 1188 (1187). Января 24.
66

Одд де Ботайано и Отт де Ла Карпенета выносят приговор по тяжбе
между епископией кремонской и Бертоном де Аксола: присуждают Бер-
тона к тому, чтобы он в течение 8 дней вернул епископии спорную землю,
лежащую у Кончиола, но от уплаты 14 солидов фикта освобождают.

В соборе кремонском. 1188 (1187). Марта 8.

67

Сикард, епископ кремонский, инвестирует братьев Ветула и Петра
де Кристинис из Тортексаны половиной трех участков земли в деревне
Кастелло Ново де Аспицэ нераздельно с обязательством уплаты фикта
(пшеницей и рожью).

Во дворце епископа кремонского. 1188. Августа 10.

Копия XII в..

68

Тот же епископ инвестирует Альберта Факсола из Рипа Олей 5 участ-
ками земли в курии св. Феликса на условии ежегодной уплаты фикта (вино,,
плоды и деньги), сохранения за епископом права выкупа земли по цене,
тремя солидами меньшей, чем для кого-либо другого, и обязательства Аль-
берта не продавать землю ни церкви, ни рыцарю, ни рабу.

Во дворце епископии кремонской. 1188. Августа 20..

69

Именем общины кремонской на всенародном собрании граф Гирард,.
подеста Кремоны, освобождает консулов и вичинов Форново, Бариано
и Модзаники, а также всех тех, кто поселится там в местах, недавно
обстроенных по воле епископа кремонского, от всякого рода податей,
относящихся к общине.

Кремона. 1189 (1188). Февраля 7.

70

Сикард, епископ кремонский, получая 4 солида, инвестирует Мар-
тина де Рихельди с братьями, Гандульфа Теидзона, магистра Травадзо
и Иоанна де Аймерико, жителей Карчиаго, арендой участка земли из
12 пертик в деревне Пладена с тем, чтобы епископу ежегодно платился
фикт из двух солидов и двух каплунов, при неуплате коего держатели
теряют свои права, и чтобы за епископом сохранено было право выкупа,
земли по цене, двумя солидами меньшей, чем для кого-либо другого.

В месте Пладена. 1189. Июля 4~
71

Тот же епископ, собираясь строить замок в Форново, уже ранее полу-
чивший иммунитет от графа Гирарда, подеста Кремоны, сохраняет за собой
права инвеституры, верховного, среднего и низшего суда; консулам же замка
уступает право суда «о ранениях и нападениях» в отсутствие епископа,
а также право корчевать ивняк, с тем чтобы в течение 12 лет ему платилась
десятина «плодов», а потом ивняк оставался собственностью общины.
Вместе с тем епископ устанавливает основания пользования феодами и алло-
дами, относящимися к замку.

В церкви св. Антонина в Форново. 1189. Сентября 4.

Копия XII в.

72

Тот же епископ, совершая обмен, отдает Осберту, Писцине и Лан-
франку, сыновьям Оттобелла де Ла Писцина, участок земли в окрестностях
Кротты, получая сам два других участка там же, причем Виридилия,жена
Ланфранка, отказывается от всех своих прав.

Во дворце епископии кремонской. 1190 (1189). Марта 10.

73

Инфорциат, сын Серилеона де Вицедоминис, за 10 фунтов и 14а/2 соли-
дов продает епископу кремонскому 11 югеров без трех пертик земли—феода,
а также половину (нераздельно) 14 пертик земли аллодиальной, своего
владения и держания в Иовизальте по сю сторону реки Олео.

Во дворце епископии кремонской. 1190 (1189). Марта 23.

74

1.	Урс, клирик прихода Форново, уступает епископии кремонской,
как дарение «между живыми» (inter vivos), участок земли в месте Ма-
ксано с тем, чтобы там построена была церковь во имя св. Виталия под
патронатом дарителя, архипресвитера Альда и клирика Далмация.

2.	В тот же день и там же епископ инвестирует Альда всеми владе-
ниями старой церкви св. Виталия, а Урс дает ему же (на имя будущей
церкви) 5 югеров земли в Максано.

Форново. 1192 (1191). Января 22.

75

Сикард, епископ кремонский, совершая мену, дает Ланфранку и Петру
де Сан-Басиано 2 участка земли из 9 югеров и 6 пертик в Иовизальте, а сам
получает 2 других участка из 9 югеров без 2 пертик в Карпенете и Старой
Деревне. Суриана, жена Ланфранка, и Рихельда, жена Петра, соглашаясь
на мену, отказываются от всех прав.

Иовизальта. 1192 (1191). Января 24.

76

Тот же епископ, совершая мену, отдает Адаму, сйну Сторклина из
Иовизальты, 2 участка земли из 8 пертик в деревне Монтирони, а сам полу-
чает другие 2 участка из 5 пертик там же. Имильда, жена Адама, отказы-
вается от всех своих прав.

Иовизальта. 1192 (1191). Января 25.

77

Нигер, мисс епископа кремонского Сикарда, инвестирует Бертрама
из Иовизальты десятиной нови (из-под кустарников) и перелога в деревне
Изенго и деревне Бевененго, а также Большого Леса — под условием
ежегодной уплаты фикта в 17 секстариев зерна.

Сончино. 1193. Октября 14.

78

Гвильельм, сын Оберта Обици Изакки из Казалэ Майорэ, отдает епископу
кремонскому участок земли в 6 пертик (без обмера) на территории Гуксолы
и дорогу, а взамен этого епископ Сикард инвестирует его другим участком
в б пертик близ прихода св. Стефана в Казалэ Майорэ, как «старым» феодом,
причем десятину урожая с него сохраняет за собой. Если какая-либо часть
из обмениваемых участков будет «разрушена силою р. По», то владелец
другого участка обязан компенсировать убыток пострадавшему. Если
Гвильельмом или его наследниками (не иначе, как с согласия епископа)
будет на полученной земле выстроена башня, то она никогда не должна
служить ко вреду епископии, а в противном случае инвеститура потеряет
силу, и полученная земля должна быть возвращена епископу.

Во дворце епископии кремонской. 1194. Июля 12.

79

В присутствии Сикарда, епископа кремонского, и пэров курии, Иоанн
Малавота с братом, Амброзий де Марцо, Эгидиол, сын Иоанна де Волюн-
тера, Берксан де Экклезиа, Альбертин, Аттапицен, Превостин и Вифредин,
перечисляя земли, какие держат, как феод, признают себя вассалами епи-
скопии кремонской,- что подтверждает и епископ.

В замке Иовизальта. 1195 (1194). Января 4.
80

Рибольд и Андрей, сыновья Петра де Адзонэ из Ла Майорэ, заявляют,,
что они держат в феод от епископии кремонской 13 участков земли, что-
подтверждает и епископ Сикард.

Кастелло Ново де Аспицэ. 1195 (1194). Января 27.

81

Сикард, епископ кремонский, инвестирует Мута с братьями,Рибальда
с племянниками, Амброзия де Гедзо и восьмерых других жителей Пескароло
арендой 36 участков и еще 15 пертик земли в курии св. Феликса с условием
уплаты ежегодного фикта в один секстарий ржи с каждой бибульки, причем
за епископом сохраняется право выкупа земли по цене, на 12 денариев;
меньшей, чем для кого-либо другого, а инвестируемые не должны продавать
земли никому, кроме «земледельцев».

Кастро Ново де Аспицэ. 1195. Ноября 28.

82

Андрей даль Аква, житель Сончино, продает Ланфранку и Петру де
Сан-Басиано за 5 фунтов, 13 солидов и 4 денария участок земли в одну
пертику в деревне Иовизальта.

Сончино. 1196 (1195). Января 15.

83

Братья Петр Бон, Аледрам и Грибертин из места Пескароло признают,,
что они вассалы епископии кремонской и держат от нее в феод 3 участка
земли из 7 югеров в деревне св. Феликса, в Колумбано и в деревне Кастро1
Ново де Аспицэ, в Бочеда. Все это подтверждает й епископ Сикард.

Кастро Ново де Аспицэ. 1196. Августа 26.

84—85

Райнерий, Лодоренг, Оригон и Бергунгон Карарии из Максано
признают, что они вассалы епископии кремонской и держат от нее в феод
права и земли в местностях Караваджо, Модзаника, Максано, Форново и пр.
Все это подтверждает и епископ Сикард.

Форново. 1196. Август.

Оригинал и копия XII в.

86

Иоанн Бонатт из Форново продает Альберту де Манервио, жителю
Бергамо, за 22 солида участок земли из 5 пертик в Форново, в Рондзонкуло.

Форново. 1196. Октября 8.
87

Сикард, епископ кремонский, инвестйрует Николая де Гадио в феод
Податью по капитанству и десятиной с прихода св. Иакова, за вычетом
четверти десятины, идущей приходу, и с удержанием за епископом
управления как духовными делами, так и мирскими.

В камере епископии кремонской. 1196. Ноября 10.

88

Тот же епископ инвестирует Рибольда Перлионо, Марцо де Доми-
ницис, Петра, сына Марцо де Доминицис, с братьями, Осберта Ботарело
-с братом, а также наследников Доминика де Доминицис, Больцана де
Стангони, Мута.де Доминицис и еще девять лиц — каждого отдельно —
всего 37 участками земли в окрестностях Кастро Ново, в Ла Мадоника,
Ла Масандола, Рокатоно, Фариоло, Фалапано и пр. с обязательством
ежегодной уплаты фикта в один секстарий пшеницы с каждой бибульки.
За епископом сохраняется право выкупа земли по цене, двенадцатью дена-
риями (каждый югер) дешевле, чем для кого-либо другого. Инвестируемые
обязуются не продавать земли ни церкви, ни рыцарю, ни рабу, ни госпи-
талю, а при продаже платить епископу 12 денариев за разрешение.

В Кастро Ново де Аспицэ. 1197 (1196). Января 31.

89

1.	Тот же епископ инвестирует «прямым или законным и правильным»
феодом Ланцона де Курте или де Комачо, который присягает на верность
епископу.

2.	В тот же день и при тех же свидетелях Ланцон «отвечает»
«пископу о своем феоде.

В замке Иовизальта. 1197. Июля 22.

90

Тот же епископ инвестирует Редульфа де Корну с братьями, Альбе-
рика Кальцоларио и Дзугна Марино наследственным феодом, а именно —
каждого третьей частью участка земли из 57 югеров и 2 пертик у Гуксолы
в Ронкокаво, с тем чтобы ему ежегодно платилось с каждого югера по б сек-
стариев проса и по 2 каплуна.

В камере епископии кремонской. 1198. Апреля 28.

91

Монтенарий, гастальд епископа кремонского, инвестирует Амброзия
Редульфи и Альберта де Херестина, консулов Модзаники, как представителей
общины, на б лет правом корчевать (runcandi) ивняк в Модзанике с условием,
сохранения за епископом десятины.

Форново. 1200 (1199). Января 8.

92

1.	Перечень денежных взносов, ежегодно платимых епископу кремон-
скому в Форново.

2.	Перечень земель арриманнов, которые вносят «фодр» (f о drum)-
и находятся под юрисдикцией епископа.

— — [XII в.]
93

Инблават де Путео, с согласия сына своего Инблаватина, получая
б фунтов, инвестирует Угона де Рефудато в смысле продажи «в собственный
аллод» 9 участками земли в Иовизальте и Сорезине, а также всей прочей
землей, принадлежавшей Иакомину де Путео.

В церкви св. Елены города Кремоны. 1200. Февраля 29..

94

Гвадзо де Альбертис, судья консулов Сончино, решая тяжбу Тодеска
де Додо с епископией кремонской, присуждает епископию к возвращению-
Тодеску спорной земли в Бубиатике.

В замке Сончино. 1200. Октября 29.

95

Сикард, епископ кремонский, инвестирует Иоанна Бона Фавацио-
в феод участком земли из 7% бибульк в деревне Иовизальта — в Казалеквэ,
а Бертрама де Оттобоно Гандульфи — другим участком из 8 бибульк там
же — в Куртеллэ, после чего Иоанн и Бертрам присягают на верность
епископу.

Иовизальта. 1202. Июня 1-

96

Тот же епископ инвестирует Мартина и Иоанна де Факсанис в феод,
югером земли в Ронкокаво, с тем чтобы они ежегодно платили епископу
фикт из 6 секстариев проса, десятины и двух каплунов, а в другие руки
могли передать землю только «для обработки».

В камере епископии кремонской. 1202. Июня 1.

97

Манфред, сын Оттона де Довариа, признавая, что он держит от епи-
скопии кремонской феод в б югеров земли близ замка Бина Нова, и получая
от епископа Сикарда разрешение продать эту землю, взамен уступает
епископии 6 югеров другой земли в курии Леваты, которыми епископ
и инвестирует его в феод.

Кремона. 1202. Июля 17.

98

Сикард, епископ кремонский, инвестирует Николая, пресвитера
церкви св. Марии де Порто, десятиной всего аллода этой церкви и деся-
тиной перелога (novalium) в Кастелларио и Гвадзатора.

In civitate Acconensi. 1203. Сентября 19.

99

1.	Иоанн Бон и Альберт, сыновья Ланфранка де Кастро Ново, получая
14 имперских фунтов, отступаются в пользу епископии кремонской от прав,
которые держали от нее в феод в Соре д’Аргвиратис (Ронкорфано).

2.	В тот же день и там же Роглерий, адвокат епископии кремонской,
от имени епископа Сикарда, инвестирует Петра и Пан евина, сыновей
Ланцо Феррарио из Ронкорфано, как «старым» феодом, половиной Соре
д’Аргвиратис нераздельно, после чего инвестируемые присягают на верность
епископу.

3.	В тот же день и там же тот же Роглерий, от имени епископа,
инвестирует вышеназванных Иоанна Бона и Альберта 14-ю вышеупомя-
нутыми фунтами, тремя участками земли из 2% пертик и 3 югеров в Кого-
цолог и одним югером поля за городским рвом Кремоны, как «старым»
феодом. Инвестируемые присягают на верность епископу.

Кремона. 1204 (1203). Февраля 27.

100

Мархизий де Вакка из Форново и Гвидо Риццио продают Альберту
Роццено, жителю Форново, 4 пертики земли в Форново — в Ла Бреда
за 21 солид.

Форново. 1205. Октября 28.

101

Сикард, епископ кремонский, «во избежание утомительных просьб»,
устанавливает число клириков в церкви прихода Арчиаго.

В расписной камере дворца епископии кремонской. 1206. Июня 19.

Копия XIII в.
102

Тот же епископ инвестирует Айрольда, настоятеля церкви св. Басиана
в Пицолионэ, в бенефиций всеми владениями и правами, принадлежавшими
Вицекомиту и епископу в окрестностях Малео, причем ни одна часть этого
бенефиция не должна ни продаваться, ни отдаваться в феод, ни отчуждаться
вообще Айрольдом и его наследниками, а епископ сохраняет за собою право
выкупа за 60 фунтов.

Во дворце епископии кремонской. 1206. Июня 21.

103

Тот же епископ инвестирует. Альберта и Маура де Пезамосцис из Казалэ
Майорэ в феод десятиной с 3 участков земли в деревне Казалэ Майорэ,
после чего инвестируемые присягают на верность епископу.

В месте Казалэ Майорэ. 1207 (1206). Января 12.

104

Иоанн де Кагинпедибус отступается в пользу епископии кремонской
от прав на «четверть урожая и кормление» с одного участка земли в деревне
Пладена, которые держал от епископии в феод. Епископ Сикард инвестирует
этими правами в феод Гвальтерия де Кагинпедибус с мужским потомством.

В камере епископии кремонской. 1207. Апреля 9.

105

Сикард, епископ кремонский, инвестирует Иоанна Бона де Коминьяно
с наследниками мужского пола в феод тремя участками земли из 9 бибульк
в деревне Иовизальта — в Фауредзано. Иоанн присягает на верность епи-
скопу.

Иовизальта. 1207. Апреля 29.

106

Гирард База из Форново продает Бертраму Баракко «в' собственный
аллод» усадьбу в Логордзана в Форново за 21 солид при поручительстве
Петра Кроссо из Форново.

Форново. 1207. Ноября 6.

107

1.	Адам де Сторхлино продает Сикарду, епископу кремонскому, «в соб-
ственный аллод» участок земли из 6 бибульк в деревне Монтирони —
в Ульмо за 18 фунтов.
2.	В тот же день, там же и при тех же свидетелях Сторхлин, сын
Адама, Имильда, его жена, и Савия, жена Сторхлина, признают сделку,
а женщины отказываются от своих прав (по приданому, дарению и пр.).

Иовизальта, 1208 (1207). Марта 9.

108

Коппадузий Ротол отступается в пользу епископии кремонской
•от усадьбы в 2 пертики в селении Ривольтелла, которую держал в феод
от епископии. Епископ Сикард инвестирует в феод этой усадьбой и еще
тремя участками земли из 17 пертик в Ривольтелле Давида де Имильда
Лунга с мужским потомством, причем инвестируемый обязуется ежегодно
платить епископу фикт в 32 инфорциата и, если случится, предоставлять
епископу постель на постое и сена на двух коней.

В камере епископии кремонской. 1208. Ноября 25.

109

Осберт и Петр, сыновья Альберта Вены, продают епископии кремон-
ской «в собственный аллод» участок земли из 12 пертик в деревне Кастро
Ново де Аспицэ за 14 фунтов.

Кастро Ново де Аспицэ. 1209 (1208). Января 27.
4

110

Сикард, епископ кремонский, продает Гвидризию, пресвитеру церкви
св. Феликса в Рипа Олей (на имя церкви), участок земли из 3 пертик
в окрестностях Сан-Феличе за 45 солидов, с тем чтобы ежегодно епископу
платилось б инфорциатов в виде фикта, и без согласия его земля не прода-
валась.

Кастро Ново де Аспицэ. 1209 (1208). Января 27.

111

Тот же епископ инвестирует Бертрама Пристора с наследниками муж-
ского пола в феод участком земли из 5 пертик без 5 табул в курии Бри-
ксанорио — в Пандриано, а также усадьбой в 1 пертику в Кастро Леонэ.
Обе стороны подтверждают, что Бертрамом уже принесена присяга на вер-
ность епископу.

Иовизальта. 1209. Мая 11.

112

Иакомин из Лоди и Боверий из Сан-Сило продают Гуфреду де Копа-
дуксио «в собственный аллод» за 38 имперских фунтов 9 участков земли
из 13 югеров без 4 пертик между Доссо Бероардо и Сан-Мартино в Беле-
зетэ. Семпребона, жена Иакомина, и Имильда, жена Боверия, отказываются
от всех своих прав.

— 1209. Июня 15.

113

Магнетт Карелл, скриба юстиции, обязывает Кремозиана и Пасквалия
де Ангильбертис из Сан-Мартино в Белезетэ впредь не тревожить вышена-
званного Гуфреда спором о некоей дороге и водах.

В соборе Кремоны. 1209. Июля 4.

114

Нувелет де Лудриано и сын его Альберт, жители Сончино, продают
Гирарду Лаврентию «в собственный аллод» участок земли с домом в Сон-
чино за 5 фунтов при поручительстве Альберта Иакомина де Лото. Гизла,
жена Нувелета, и Таллезэ, жена Альберта, отказываются от своих прав.

В замке Сончино. 1210. Мая 20.

115

Папа Иннокентий III подтверждает положение о числе каноников
кремонской церкви.

Латеран. 1210. Июня 11.

116

Петр Альди де Ковелло из Сончино, с братом Ланфранком и сыном
Гвидетом, продает епископии кремонской за 28 фунтов всю свою землю
в Иовизальте — в Бубиатике. Мазера, жена Ланфранка, Гизла, жена
Петра, и Вилана, жена Гвидета, отказываются от своих прав.

В месте Сончино. 1210. Декабря 14.

117

Сикард, епископ кремонский, уступает церкви св. Иоанна в Видаленго-
право на десятину с нови одного участка земли под названием Лавато (ранее
бывшего под рощей, впоследствии частью выкорчеванной) с условием еже-
годной уплаты фикта в 2 солида.

Форново. 1211. Мая 2.

118

Ланфранк Касксол из Форново за 17 фунтов и 19 солидов отступается
в пользу епископии кремонской от 13 участков земли, в курии Форново,.
содержащих 71 пертику и 19 табул, бывших его держанием от епископии.

Форново. 1211. Ноября 27.
119

Лотаренг, Далмаций, Гидий, Рогерий и Гвициард Карарии за 33
фунта отступаются в пользу епископии кремонской от 10 югеров земли
в курии Форново и двух участков усадьбы.

В месте Максано. 1212 (1211). Января 13.

120

Сикард, епископ кремонский, инвестирует Иакопа де Каваньо деся-
тиной с трех четвертей участка земли в 51/2 югеров, находящегося в Эрпе-
гате за р. По, с тем чтобы инвестируемый ежегодно платил епископии в виде
фикта три четверти 30г/2 денариев, а при неуплате терял свое право.

В расписном дворце епископии кремонской. 1212. Июня 20.

121

Петр, архипресвитер каноники кремонского собора, инвестирует
того же Иакопа десятиной с четверти вышеупомянутого участка на условии
ежегодной уплаты епископии в виде фикта четвертой части ЗСРД денариев,
как выше.

Кремона. 1212. Июля 2.

122

Нигер де Ольдониис, кремонский архидиакон, действуя от имени
епископии кремонской, и Петр, архипресвитер каноники кремонского
собора, от имени каноники, инвестируют настоятеля Масталия — первый
тремя четвертями, а второй — четвертью десятины с одного участка земли
из 4 пертик, лежащего в Эрпегате за р. По, на условии ежегодной уплаты
фикта в 7 имперских денариев без одного кремонского.

Кремона. 1212. Июля 2.

123

Те же Нигер и Петр инвестируют Тропелла де Юдицибус десятиной
с участка земли из 9 пертик в окрестностях Сан-Агостино за р. По на усло-
вии ежегодной уплаты фикта в бг/2 денариев.

Кремона. 1212. Июля 8.

124

Фантин де Ианоно, Ланфранкин Пиг, Отто Феррарий, Фиэтт де Сторто
де Кагинпедибус из Ронкорфано признают, что они держат от епископии
кремонской 13 участков земли на территории Ольтедо, с которых епископу
причитается четверть сбора плодов, треть урожая вина и три денария.

Замок Пладена. 1214 (1213). Февраля 5.

125

Свидетельские показания по вопросу, относится ли население Целлы
и Когоцо к духовной юрисдикции кремонской епископии (по церкви
св. Клемента в Целле) или — к юрисдикции Пармы.

— [1185—1215]. Копия XIII в.

126

Монак Кодор продает Иакобу, настоятелю церкви св. Марии в Коста,
за 8 фунтов 4 пертики виноградника у Св. Претенга, причем мать продавца,
Беллильда, отступается от принадлежащих ей прав по этой земле.

Кремона. 1216. Марта 9.

127

Альберт де Нигро из Дузино продает «в аллод» Петру де Тинктис за
5 фунтов, 16 солидов и 5 денариев участок земли в 8 пертик и 16г/2 табул
у Дузино.

Кремона. 1218. Января 5.

128

1.	Гомобон, епископ и граф кремонский, инвестирует в феод Амбро-
зия де Оддис из Кастро Ново (с правом преемства для братьев его, Тарра
и Редульфа, и племянников,' Ланфранкина и Оттолина) двумя участками
земли в 3 югера, лежащими в курии Кастро Ново, от которых отступился
в пользу епископа Гандульф де Палоско. Амброзий присягает на верность
епископу.

2.	Двадцать дней спустя Тарр и Редульф, выражая согласие на эту
инвеституру, инвестируются епископом каждый четвертью вышеназванной
земли и присягают на верность ему.

Кремона. 1218. Июня 22 и июля 12.

129

Роглерий де Юдицибус, от имени епископа кремонского Гомобона,
«на общем собрании, созванном через скороходов и колокольный звон»
разрешает жителей Караваджо от отлучения и интердикта, «под которыми
они были за вред, нанесенный месту и территории Форново», и запрещает
им, под страхом пени в сто фунтов, впредь тревожить владения епископа
на той территории, а особенно — рощу Гагиум.

На улице церкви св. Фирма в Караваджо. 1218. Ноября 30.

130

Бернард и Эгидий де Бонсериис, присягнув на верность епископу
кремонскому, инвестируются им в феод десятиною с земель курии Ольцано
«за вычетом четверти, принадлежащей церкви».

Кремона. 1219. Марта 29.

131

Иакопин Биакв, сын Гвидота, уступает епископии кремонской 5 уча-
стков земли у Острова де Комитибус—в возмещение за полученное от
епископа разрешение продать в «аллод» огороженное поле в 16 пертик,
которое он держал, как феод, от епископии.

В камере епископии кремонской. 1219. Октября 23.

132

Гирард Кортизий отступается в пользу епископии кремонской ото
всех имений и прав, которые держал от нее в Кастро Ново Гирарди. Всем
этим епископ Гомобон инвестирует, как «старым феодом», Ансельма Саль-
ватика.

Кремона. 1221 (1220). Февраля 7.

133

Гомобон, епископ кремонской, инвестирует Орланда, пресвитера
церкви св. Петра в Вико Москано, десятилетней арендой десятины с 3 участ-
ков земли в Спинета, Вико Москано и Ронко Пиккето, с обязательством
инвестируемого ежегодно платить фикт из 2 фунтов воску.

Во дворце епископии кремонской. 1221. Мая 26.

134

Тот же епископ, получая за инвеституру 4 имперских фунта, инвести-
рует (в смысле продажи) Иоанна Карпентерия четырьмя табулами земли
«для постройки там хижин или домов», обязывая Иоанна выстроить портик
перед домом, ежегодно платить фикт в 1 денарий с каждой табулы и, если
он пожелает продать землю, а епископ захочет купить ее, то продать епи-
скопу на 1 денарий дешевле каждую табулу, чем кому-либо другому.

Кремона. 1221. Октября 9.
135

1.	Иоанн де Бариано отступается в пользу Альберта, сына и предста-
вителя магистра Тевтоника, от 11 участков земли, которые держал в феод
от Тевтоника.

2.	После того Альберт в,свою очередь отступается от них в пользу
епископии кремонской.

3.	Епископ Гомобон инвестирует ими Ансельма де Бонато с братьями
и наследниками мужского пола.

Кремона. 1222 (1221). Марта 21.

136

Иакоб из Брешии, с согласия жены своей Бриксианы, отказывающейся
от всех своих прав, отступается в пользу епископии кремонской от деся-
тины «с нови и старого», которую держал от епископии в месте и деревне
Адзанелло и в деревне Пратибиссо.

Брешиа. 1222. Июня 25.

137

Гомобон, епископ кремонский, инвестирует Иоанна и других из Кара-
ваджо 29-летней ареной десятины с нови в Караваджо, «за вычетом четверти,
принадлежащей церкви», с тем чтобы инвестируемые платили ежегодно,
в качестве фикта, полфунта воску с каждого югера.

Кремона. 1222. Декабря 7.

138

Ланфранк из Казалэ Майорэ, именем епископии кремонской, вводит
Матфея, архипресвитера прихода св. Андрея, во владение четырьмя участ-
ками земли, причем Матфей обязуется ежегодно платить десятину с одного
югера и 7 солидов деньгами.

Кремона. 1223 (1222). Марта 15 и 20.

139

Гомобон, епископ кремонский, получая за инвеституру 3 фунта, инве-
стирует Ланфранка, пресвитера церкви св. Мартина в Сереньяно, десяти-
ной с нови деревни Сереньяно на 29 лет под условием ежегодной уплаты
инвестируемым фикта в 4 фунта воску или в 4 солида.

Во дворце епископии в Кремоне. 1223. Августа 3.
140

Ланфранк де Телегато, архипресвитер прихода Иовизальты, уступает
епископии кремонской участок земли в 7 бибульк в Казало, получая в обмен
другой, также в 7 бибульк, в Карамала.

Иовизальта. 1223. Октября 8.

141

1.	Уго, сын Эгидия из Казалэ Морано, отступается в пользу епи-
скопии кремонской от трети десятины с земель в окрестностях Казалэ
Майорэ, которую держал на праве феода.

2.	Гомобон, епископ кремонский, инвестирует Осберта де Довариа,
Конрада де Понпонеско, Дзанана де Персико и Гандульфа Картапеллату—
каждого четвертью этого феода нераздельно.

Кремона. 1224 (1223). Февраля 9.

142

Ланфранк, сын Альберта де Астановис из Казалэ Майорэ, отступается
в пользу епископии кремонской от участка земли в 20 табул у Страдгеллы,
которым затем епископ Гомобон инвестирует в феод Петра Капру под усло-
вием ежегодной уплаты фикта в 4 денария.

Кремона. 1224 (1223). Февраля 21.

143

Гомобон, епископ кремонский, инвестирует Мархизия де Бонфантис
на 29 лет десятиной всех земель, какие имели и держали сам Мархизий,
его дяди и племянники, с обязательством Мархизия ежегодно платить
фикт в 1 фунт перца.

Кремона. 1224. Апреля 9.

144

Оттобон, сын Эгидия де Рибольдис, отступается в пользу епископии
кремонской от 2 участков земли в окрестностях Порто, которые держал
в феод от епископии. Этой землей затем епископ Гомобон инвестирует
в феод Николетта, сына Оттобона.

Кремона’. 1224. Мая 22.

145

Тот же епископ, выслушав свидетельские показания (приводимые
в акте), инвестирует Медия Виллана, Пальмерия, Алиотта, Губерталла и
Гвальдана — из семьи де Бернардис — в феод десятиной с земель,
которыми владела эта семья в окрестностях Казалэ Майорэ, Мартиньяна,
Ла Гуксола, Цигоньяриа и Понтэ Террэ.

Кремона. 1224. Июня 5.

146

Тот же епископ инвестирует Рабуэлла де Рабуэллис десятиной с зе-
мель епископии между Риэссой, рекой Олео и пр. с тем, чтобы Рабуэлл
ежегодно платил фикт в 1 фунт меда.

Кремона. 1224. Августа 14.

147

1.	Айрольд и Гвидо де Мальтайатис отступаются в пользу епископии
кремонской от половины трех четвертей десятины с деревни Скандолариа,
которую держали в феод от епископии нераздельно.

2.	Этой половиной епископ Гомобон инвестирует в феод Фредерика
и Гвискарда Конфанонерио.

Кремона. 1224. Августа 14.

148

Папа Гонорий III поручает епископу Тортоны возобновить приговор
об отлучении против упорствующих в сопротивлении граждан кремонских
и запретить всякие сношения с ними соседним городам, а особенно Болонье,
Парме и Реджо.

Латеран. 1224. Ноября 26.

Копия XIII в.

149

Гомобон, епископ кремонский, инвестирует Угона де Изако и Лан-
франка де Гунцонибус из Кремы в феод тремя участками земли из 2 пертик
и 20 югеров в местностях Ривольтелла, Брайда Одонис и Коата.

Кремона. 1225. Мая ft.

150

1.	Паневин и Альберт, сыновья Ланцо Феррарио из Ронкорфано,
опекуны Романина, их племянника, находящегося не в своем уме, продают
епископии кремонской за 11 фунтов и 16 солидов без 4 денариев 33 пертики
земли в 7 участках в Ронкорфано и отступаются от одного участка феода,
содержащего 9 пертик и 14 табул.
2.	Всем этим епископ Гомобон инвестирует Петра де Ольтедо, а именно:
семью участками — на условии уплаты фикта, а восьмым — в феод, полу-
чая 23 фунта, 3 солида и 4 денария за инвеституру, а также в возмещение
расходов, понесенных для «освобождения» земли.

3.	Петр де Ольтедо отступается от этих земель в пользу епископии,
а взамен епископ инвестирует его в феод 2 участками земли из 23 пертик
и 4 табул, лежащими у Ронкорфано — в Страдгелле.

Кремона. 1225. Мая 24.

151

Тот же епископ, получая за инвеституру 26 денариев, инвестирует
Иоанна, сына Теутальда Мадзоха, 2 участками земли в курии св. Феликса
в Кампанеа, содержащими 4 бибульки и 10 пертик, с тем чтобы инвестируе-
мый ежегодно платил в виде фикта по секстарию ржи с каждой бибульки.

Кремона. 1226 (1225). Января 17.

152

1.	Мелиус де Дивициис отступается в пользу епископии кремонской
от участка земли с постройками в курии Альфиано, который держал в феод
от епископии.

2.	Этой землей епископ Гомобон инвестирует в феод Дода де Додонис.

Кремона. 1226 (1225). [Марта] 3.

153

Тот же епископ, получая за инвеституру 5 солидов и 4г/2 денария,
инвестирует Мартина и Петра де Пескароло 10 участками земли в курии св.
Феликса, содержащими 3 бибульки и 521/2 пертики, с тем чтобы инвестируе-
мые ежегодно платили в виде фикта по секстарию ржи с каждой бибульки;
если они пожелают продать землю, а епископ захочет купить, они обязуются
продать ему каждый югер на 12 денариев дешевле, чем кому-либо дру-
гому; при нежелании епископа, они могут продать землю только «земле-
дельцам».

Кремона. 1226. Апреля 21.

154

Петр де Бертрамо из Иовизальты уступает епископии кремонской
участок земли в 12 пертик, находящийся в Иовизальте в Казалэ, в обмен
на другой участок в 9 пертик, лежащий в курии Монтиронэ у Риателло.
155

Кортизий де Тирлоно из Монтэ Сан-Сеполькро продает Бойону де
Стангонис из Кастро Ново де Аспицэ за 34 фунта, 9 солидов и 4 денария
участок земли в 34 пертики и 10 табул у Кастро Ново. Кремона, жена
Кортизия, дети его, Андриол и Гумилитас, а также Амброзия, жена Ан-
дриола, отказываются от своих прав на продаваемую землю.

Кремона. 1226. Ноября 28.

156

Гомобон, епископ кремонский, инвестирует Бернарда де Доминицис
участком земли из 12 пертик в Гадио, с тем чтобы инвестируемый ежегодно
платил фикт по 3 квартария пшеницы с каждой бибульки; если он пожелает
продать землю, а епископ захочет купить, то Бернард обязан продать ему
на 12 денариев дешевле, чем кому бы то ни было; если же епископ не захочет
купить, то земля может быть продана только «земледельцам» в Кастро
Ново. Бернард признает, что по этому и другим актам он обязан платить
епископу 2 секстария и одну мину пшеницы.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 1.

157

Тот же епископ инвестирует Факсата участком рощи в 2 пертики
и 16 табул в Гадио, с тем чтобы инвестируемый ежегодно платил фикт
в 1 мину пшеницы, а при желании продать землю подчинялся тем же усло-
виям, что выше поставлены Бернарду.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 2.

158

Тот же епископ инвестирует Гвичардина де Морис 3 участками земли
в Тортексане, содержащими 3 пертики и 9 табул, с тем, чтобы с каждой
бибульки инвестируемый ежегодно платил в виде фикта по 2 секстария
хлеба: половину пшеницей и половину рожью, а если пожелает продать
землю, то подчинялся условиям, выше установленным для Бернарда
и Факсата.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 2.

159

Тот же епископ инвестирует Аголина Гата участком земли в 14 пертик
и 9 табул в Мадонике на тех же условиях, что выше — Гвичардина.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 3.
160

Тот же епископ на тех же условиях инвестирует Омнебона Варила
участком земли в 4 бибульки и 17 табул в Тортексане, причем общая сумма
подлежащего уплате ежегодного фикта составляет 26 секстариев хлеба:
половину пшеницей и половину рожью.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 3.

161

Тот же епископ на тех же условиях инвестирует Альбрика Дзука
4 участками земли из 18 пертик и 16 табул в курии Кастро Ново, причем
инвестируемый обязуется ежегодно платить в виде фикта 21 секстарий,
Р/2 квартария и одну горсть (pugnum) пшеницы и столько же ржи.

Кастро Ново де Асципэ. 1227. Апреля 4.

162

Тот же епископ инвестирует Цэхаде Капеллис из Сан-Феличе 10 участ-
ками земли (всего 54У2 пертики, 13 табул и 3 фута) в курии св. Феликса,
с тем чтобы Цэх ежегодно платил фикт в 16 секстариев ржи, х/2 квартария
и 5 секстариев пшеницы.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 2.

163

Тот же епископ уступает Иоанну и Ланфранку, сыновьям Боранда
де Кастро Ново де Аспицэ, 2 участка земли из 27 пертик без одной табулы,
находящиеся у Гадзыи Клаузирола.а сам получает в обмен участок земли
в 34 пертики и 8 табул в Брайда Эпископии. Бойон, брат Иоанна и Лан-
франка, дает согласие на эту мену, а мать вышеназванных братьев, Пальма,
и жены их, Берта, Мария и Бона, отказываются от всех своих прав.

Кастро Ново де Аспицэ. 1227. Апреля 2.

164

Иоанн де Бонветино отступается в пользу епископии кремонской от
участка земли из 7 югеров, 4 пертик и 19 табул в окрестностях Моксениголы,
который держал от епископии, как феод. Этой землей епископ Гомобон
инвестирует в феод Альберта де Сан-Матео.

Кремона. 1227. Апреля 22.

165

Нигер, архидиакон кремонский, производит следствие о раздорах
клириков церкви св. Марии в Каве: некоторые из братии взломали храни-
лище, бросили в колодец ключ от погреба, унесли церковные деньги и неко-
торые сосуды, а «учинили они этот „скандал"... вследствие дурного упра-
вления и дурного руководства домом со стороны настоятеля, который
вел дела дома без их совета».

В обители церкви св. Марии в Каве. 1227. Июля 5.

Копия XIII в.
ACTA CREMONAE

ss. X—XIII,
quae in Academia Scientiarum URSS conservantur

1

Dagibertus, episcopus Cremonensis, nomine episcopii necnon basilicarum
s. Petri et s. Alexandri, ex una parte, et Ato comes, filius Boni Wiberti comitis,
de loco Leuco, legesalica vivens,exaltera,commutationem faciunteamque usu salico
per Giselbertum subdiaconum firmant. Episcopus Atoni castrum multaque prae-
dia iuris basilicae s. Petri in vico Camisiano, in Vidolasco, in valle Commonensi,
in villis Cervinae et Bergae et alia bona in fundo Gabiano iuris basilicae s. Ale-
xandri concedit recipiens ipse duo milia iugerum terrae iuraque omnia,quae curti
et castro Sesti pertinent, etunum servum.

In vico Camisiano. [960]. lunii —

80cm X 52cw?.

CDL. col. 1098. — CDC. 33. n<> 25 (e CDL).

SN In Xpisti* * nomine. Berengarius et Adelbertus, filius [eius],b gratia
dei® reges, annod regni eorum decimo, mense iuni®, indictione tercia? Comu-
tacio* bone fidei nossitur* esse contractum, ut [vice]b emcionis * obtineadk
firmitatem eodemque nexu oblicant contradantes. Placuit itaque et [bona]*
convenit voluntatem1 inter domnus Dagibertus, reverentissimus sancte m Cre-
monensis eclesie ° episcopus, necnon et inter Ato comes, filius Boni Uuiberti,
itemque .comiti, de loco Leo[co],b qui visit lege salicha,p ut in dei nomine
debeant dare, sicut et ad presentemq dederunt ac tradiderunt vicissim in comu-
tationis1 nomine8 presenti die abendum. In primis dedit is ipse domnus Dagi-
bertus episcopus eidem Atoni* comiti in comutationis nomine upresenti die
abendum,u itT sunt sediminibus castrum unum et rebus teritoriis1 illis, qui
sunt positis in vico et fundo Camisiano iuris basilice beati principiy
apostoli Petri seu casis et rebus teritoriis1 illis, qui sunt positis in vico et
fundo Gabiano iuris basilice sancti Alexandri, que est fundata8 in eodem

ft CDL Christi. b Aetate contritum, non legitur. CDL eius. c CDL divina providen
tia. d CDL anni. • iuns; CDL iunii. f CDL tertia. ® CDL commutatio.
h CDL noscitur. * CDL emptionis. k CDL obtineat. 1 CDL voluntate.
mCDL deest. aCDL ecclesie. ° CDL Atto comes; porro filius Boni desiderantur.
p Aetate contritum. CDL 'nomen desideratur. i CDL a presenti. r CDL commu-
tationis. 8-8 CDL desiderantur. * CDL Attorn. u—u CDL desiderantur. v CDL id.

*CDL terretoreis. y CDL Correctum e primi. z CDL qui est fundatus.
[vico]* et fundo Gabianob et aliquantisrebus, que sunt positisin valle Comonense®
in villa Ceruine et Berge adqued aliquantis rebus in vico Uidolasco, qui perti-
nent de iura nominata® basilica sancti Petri; et ipsa basilica sancti Petri est
construta* in eodem vico et fundo Camisiano; et ipsas dues basilicas perti-
nere videtur cum rebus, casis et castrum ad easdem basilicas g pertinenteb per-
tinere videtur de sub iura et potestate1 ipsius episcopatus” Cremonensis. Nomi-
nate castrum “ cum fusatis, bertiscas, tuniminas et reliquas® argumentum ad
ipsum castrum defensandum, cum piscacionibusp et molendinas4 in fluvio
Issio, sunt per mensuram areas sexr, ipso castro areales de molendinas seu
sediminas insimul tenente, sunt per mensuram iuges legitimes® quinque; de
pratisetbraidastunacum ceteris braidas*et camporas,qui° sunt per mensuram
iuges legitimes T centum/ de ceteris pratis et terra arva sunt per mensuram iuges
legitimes centum/ De silvis roboreis et cetefris silvis prima silva maioreydici-
tur Barbadisca,, et de aliis silvis foris Barbadisca sunt per mensuram insimul
areas earum iugesz legitimes centum viginti et due../‘in nominatebb vico Uido-
lasco sunt camporas®® pecias sexdd. Primo e,x ipso campo dicitur Spraganiga; da
dues partes via, est per mensuram perticas iugialeis quattuor. Secundo campo ibi
prope; da una parte via,est per mensuram perticas iugialis duas/” Tercio campo
dicitur Linalia; da una parte [via],fi est per mensuram peftica iugialere uria et
tabule duodecim. Quarto campo ibi prope, est per mensuram perticas iugialis
duas?11 Quinto campo ibi non logne;u da una parte Sario.que dicitur Mor[to],kk est
per mensuram iugie legitima11 una et perticas iugialis duas et tabulas“m duodecim.
Sesto campo ibi prope; da una parte nominatobb Sario, que dicitur Morto; est
per mensuram “ iuge legitima °* una et perticas iugialispp tres. In nominatebb
vico Gabiano sedimencum casaq’ una, curte et orto " cum campo unum simul®’
tenente; una parte corente fluvio, quett dicitur Sariala; da alia parte de heredes
quondam Iohannis/0 est per mensuram “ areas ex ipso sedimine,vv curte et orto"
seu iam dicto campo simul tenente iuge legitime una11 et [tabule] octo.1* Braida
tenente se cum nominatobb campo est” per mensuram iuge quattuor” da [nijeri-
die terra de ipsa basilica sancti Alexandri, quas ipse domnus Dagibertus episco-
pus a parte de ipsa basilica reservat, iuges legitimes quinque. Campo dicitur

• Aetate contritum. bCDL Gabiani. ° CDL cremonense. d CDL Ceriune
et Bergi atque. « CDL de iure suprascripta. f CDL constructa. g CDL eandem
basilican. h -tinente supra lineam-, CDL pertinente desideratur. 1 CDL pars. m CDL
episcopatum. n CDL suprascriptum castro. ° CDL fossatis, bertiscis, toniminas et
reliquis. p CDL piscationibus. q CDL molendinis. r CDL ex. ’ CDL legi-
ptimos. f CDL braidis. ° CDL cum portis; qui deest. rCDL legiptimes.

x“* x CDL desunt. r CDL manere. z CDL iugiales. “ Duae sequentes voces
non leguntur. CDL t... bb CDL suprascripto. ®® CDL cum portas. ddCDL
desideratur. *® CDL iugiales dues. ff CDL aetate contritum. es CDL iugialis
bh CDL iugiales dues. il CDL longe. kk Contritum, non legitur; CDL desideratur.
'1 CDL legiptime. mm CDL iugiales dues et tabule. nn CDL mensura. 00 CDL
legiptima. pp CDL iugiales. qq CDL cum casa desiderantur. " CDL et torco.
’’ CDL insimul.	CDL qui. “° CDL Johanni. " CDL sedimen.

n-xx CDL desiderantur.	”—n Supra lineam; CDL iuge.
Linario, quas ipse domnus Dagibertus episcopus eidem Atoni» comiti in comu-
itationemb dare videtur; coerit® ei da dues partes de heredes quondam Petri;
est per mensuramd iuge legitima una et perticas iugiale una, tabulas tredicem.'
Campo dicitur Cornale [do];f da dues partes vias; est per mensuram perticas
iugiales8 d[uas]h ettabulaJs1 duodecim. Campo ibi prope, da una parte via,
da alia Andrei notarii,k est per mensuram1 perticas iugialis™ duas, tabulas
tredicem.” Campo dicitur Quintano; da una parte via; est per mensuram iuge
legitime una et perticas iugialis ° sex. Campo ibi prope; da d[ues]p part[es] vi[a]s;
est per mensuram perticas iugialis q[uatt]uor et tabulas decern.4 Campo dici-
tur Pluuedice; est per mensuram perticas iugialis dues, da una parte via.
Campo ibi prope; da una parte via; est per mensuram per[ti]casf iugialis duas
ettabulas1 decern etocto. Campo dicitur Uintrigano,8 da una parte via; est per
mensuram perticas iugialis sex et tabulas1 viginti. Campo ibi da una parte
Andree; est per mensuram perticas iugialis quattuor et tabulas1 nove.” Campo
dicitur Pluuedice; da dues partes vias; est per mensuram per[ticas]f iugialis
octo et tabulas1 decern. Campo ibi prope; da una parte via; est per mensuram
perticas iugialis nove", tabulas1 tres. Campo dicitur Casale; da una parte Deusdei;T
est per mensuram perticas iugialis sex. Campo ibi prope; da una parte via, est
per mensuram iuge legitima1 una et perticas iugialis quattuor x et tabulas1 tres.
Campo ibi in Casale da una parte Andrei notarii; est per mensuram iuges legi-
times dues et perticas iugialis quinque et tabulas»» decern. Quinto decimo campo
ibi non logne;bb da dues partes via; est per mensuram perticas®0 octo. Campo
dicitur Filade; da una parte Rodulfi;dd est per mensuram cum incisa sua perti-
.cas iugialis decern et tabulas** duodecim. Campo ibi prope; da una parte via;
est per mensuram perticas iugialis dues et tabulasee duodecim,. Campo dicitur
Runciune;da una p[arte Gari]ualdi;£f est per mensuram perticas iugialis quinque
et tabulas** quinque. Campo ibi in Runciune; da dues partes Gariualdi;est per
mensuramperticas iugialistres et tabulas** octo. Viesimo88 campo djcitur Corda;
da una parte Agimoni; est per mensuram iuge [legi]tima hh una et perticas iugia-
lis tres. Campo ibi in Corda; da una parte nominate u Agimoni; est per mensuram
perticas iugialis quinque et tabulas** tres. Campo ibi prope; da una parte Domi-
nici; est per mensuram perticas iugialis quinque. Campo dicitur Runciunclokk;
da dues partes via; est per mensuram perticas iugialis septe11 tabulasmm tres.
Campo ibi in Runciunclo;kk da una parte Deusdei;v est permensuram tabulas*»

» CDL Attoni. b CDL commutacione. ° CDL coheret:	d CDL

mensura. 8 CDL tabule tredecim. f Aetate contritum. e CDL iugialis.
h Aetate contritum; CDL desideratur. * CDL tabule. k CDL deest. 1 CDL
mensura. m CDL iugiales. “ CDL et tabule tredecim. ° CDL iugiales. ₽ Aetate
contritum; CDL duae. 4 CDL pertice iugiales quinque et tabule due. r CDL
dues et tabule. 8 CDL Vintygano. 1 CDL tabule. 4 CDL novem. T CDC
(e cod. Sicardiano) Deusdedit. 1—1 CDL post tabule tres. »* CDL tabule. bb CDL
longe. °® CDL perticas iugialis. dd CDL Redulfi. 88 CDL due et tabule.
t{ Cum parte marginis deletum: confer inferius. CDL Waldi. geCDL Vigesimo.
1Л Cum parte marginis deletum. CDL legitime. il CDL suprascripto. kk CDL Run-
ciunelo. 11 CDL septem. mm CDL et tabule.
legitime treginta* et octo. Campo dicitur Gauagiolo;b da una parte Rodulfi; est per
mensuram perticas iugialis tres. Campo dicitur Runca; da una parte de heredes.
quondam Petri; est per mensuram iuge legitime due, perticas septe.0 Campa
ibi prope; da una parte via; iuge legitima una, tabulasd duodecim. Campo dicitur
Isola; da una parte Andrei notarii, est per mensuram perticas iugialis due,
tabulas duodecim. Campo dicitur Uintringana;9 da una parte via; est per mensu-
ram perticas iugialis undecim. Campo dicitur Isola; da una parte via; est per men-
suram tabulas9 decern et octo.Campo ibi prope, da una parte.via, estper men-
suram perticas iugialis quattuor.f Campo dicitur Isola; da una parte Agimoni,
est per mensuram perticas iugialis tres. Campo ibi in Isola, da una parte Salecto;*
est per mensuram perticas iugialis octo. Campo dicitur Corda; da una [parte]
Salecto,* est per mensuram perticas iugialis Quinque et tabulasd quinque. Campo
dicitur Fosa Filari,h da una, parte via, da alia Andree; est per mensuram perti-
cas iugialis septe0 et tabulasd undecirm Campo dicitur Pluuedice; da una parte
via, est per mensuram perti[cas]1 iugialisk due. Prato dicitur Teodengana;
da una parte Gariuerti; est per mensuram iuges legitimes dues. Prato dicitur
a Sario Morto; da una parte Gariualdi; est per mensuram perticas iugialis due.
Prato ibi, da una parte nominato Gariualdi; est per [mensuram]1 tabulasm
viginti. Prato ibi prope, da dues partes Andrei; est per mensuram tabulas se-
dicem.n Prato ibique da meridie Sario0 Morto; est per mensuram tabulasd viginti.
Prato dicitur Mezade,p da una parte Gariuerti; est per mensuram perticas iugialis
septe,0 tabulasd tres. Pratoibi in...,4 daunaparteSarioMorto; est per mensuram
iuge legitimar una. Prato dicitur vico Itoni; * da una parte Adreuerti; est per
mensuram perticas iugialis octo. De nominatis« rebus in valle Comonensev villa
Ceruine et Berge exeunt exinde argenti1 solidosy tres et berbices quattuor,
formiticos quatuor, velle de lanas quattuor. Et sunt rebus ipsis in valle Camo-
nense1 in nominata“ villas Ciruinebb et Berge super totis insimul iuges legitimes
sex. In nominato00 vico Camissianodd sunt basili[cas]°° duas; una ex ipsa basi-
lica est sacrataff in onore№ beati principi apostoli Petri, cui ipsi rebus que,hh ut
supra, in comutationem*' dati fuerat. Alia basilica ibi, que est sacrataff in onore‘g
beate genetriciskk Marie, sancte dei Virginis. Quas ipse domnus Dagibert[us] ‘ epi-
scopus a parte ipsius episcopatus11 ipsa duos basilicas cum areas, ubi estant,mm
et rebus circum easdem™ basilicas, sicut da parte mane et meridie fosatas00 cir-
cumdatas est, et sicut da parte sera et montis vias percurit,pp est per mensu-

a CDL triginta. b CDL in Gavagiolo. ° CDL septem. d CDL tabule.

6 CDL Vintigana. 1 CDL quatuor. g parte aetate contritum; CDL Saleto. hCDL
Fosafilori. 1 Aetate contritum. k CDL iugiales. 1 CDL suprascripti.

m CDL perticas. ° CDL tabule due. ° CDL Serio. p CDL deest. 4 Cum
parte marginis deletum. CDL deest. T CDL legiptima. . * 6 * 8 CDL post Prato vacuum.
t-t abest. ® CDL suprascriptis. T CDC (e cod. Sicard.) cremonense; coniect.
edit, camonica. x CDL post argenti vacuum. y CDL soldos. z CDL commo-
nense. aa CDL suprascriptas. bb CDL Cervine. 00 CDL suprascripto. dd CDL
Camisiano. 00 Aetate contritum. ff CDL secrata. gg CDL honore. Ilh CDL
qui. “ CDL commutacione.	kk CDL genitricis.	11 CDL suiepiscopii. mm CDL

sunt. nn CDL eiusdem.	00 CDL fossatos.	pp CDL monte vias pergunt.
ram infra ipsas coerencias • iuge legitimab. una, una simul cum campum unurn,®
ibi non logne,d qui nominatur Uiniale ad Budrio, ubi 8 da sera et* in alico
da munti coeritf silvas, da mane et ing alico da muntis est terra eth campo,
quas ipse domnus Daibertus* 1 episcopus, ut supra, in comutationem eidem k
[Ato]nil comiti dedi. Da merid'ie percurit” via, et est per mensuram” infra
ipsas coerencias illut,® quas ipse domnus Dagibertus episcopus de ipso campo
ad partemp iam dicta basilica reservavi, iuge legitimes dues et unam tercia
iuge, quas, ut supra, ipse domnus Dagibertus episcopus circum ipsas basilicas
reservavi. Unde ad vicem recepit is’ ipse domnus Dagibertus episcopus ab
eodem Atone comite similiter in comutationisr nomine ad partes8 ipsius basilice
sancti Petri et ‘ sancti Alexandri1 et ipsius episcopium • Cremonense v aben-
dum, idemv ex integro curtem unam, domo, coltile cum casis et rebus, castrum
et1 capellas, in cuique onore construtey sunt/ casis e| rebus, molendinas et
piscacionibus,8 tarn in laqueos, quamque in fluvios Pado et Adue,“ et reliqua
piscacionibus* seu portofras]bb et traversoras adque 00 pratis, campis, pascuis,sil-
vis et stellareis,dd ripis, rupinis ac palutibus, coltis et incoltis, divisis et indivisis,
cum finibus, terminibus, cum adiacenciis et pertinenciis80 earum, omnia etff
in omnibus, ad ipsagg curte nominatur Sesto quicquid exinde pertinent, in
integrum, ubi coerathh ad nominata “ curte Sesto, castrum et capellis, quamque
portoras et traversoras seu piscacionibus,1 tarn in fluvio Pado, quamque in
Adua seu in predicta lacoras.kk Da una parte Pado, da alia fluvio Adua,11 da ter-
cia,mm quod est da mane, via,K da quarta parte ipsius episcopium Cremonense.
Etsunt rebus ipsis supertotis insimul infra iam dicta coerencias”” per mensu-
ram00 iusta, tarn areasp₽... castrum et campellis,” quamque laqueo, paturibus"
et piscacionibus,” iuges legitimes dua millia.8® Et si amplius de eidem Atoni
comiti iura de eadem curte Sesto pertinente, tarn in eodem loco Sesto,
quamque in caput”” Sario de porto et traverso de eadem curte pertinente,
in ac comutatione permaneadvv pro nominatis11 rebus, quout supra “in comu-
tationem “ datis fuerat. * Simulque et dedi ipse Ato comes eidem domno Dagi-

” CDL ipsis coerentias. k CDL legitime. ° CDL campo uno. d CDL longe,
e—e CDL deest. CDC (e cod. Sicard.) ubi d...; coniect. edit, ubi dicitur. f CDL monte
coheret. g CDL meridie in. b CDL cum. 1 CDL Dagibertus. k CDL
commutacione eiusdem. 1 Aetate contritum. m CDL mane percurrit. “ CDL
mensura. ° CDL coherentias illud. ₽ CDL parte. i CDL abests.

1 CDL commutationis. 8 CDL parte.	t—‘ Supra lineam. ” CDL episcopus.

T—T CDL desiderantur. x CDL deest. r CDL honore constructe. ” CDL
piscationibus. “CDL Addua. bb Cum parte marginis deletum; CDL piscationibus
cum porto. 00 CDL aque. dd CDL stelareis. WCDL adiacentiis et pertinentiis.
ff CDL deest. № CDL ipsam.	CDL coheret. 11 CDL suprascripta-is.

kkCDL desideratur. nCDL Adua fluvib. mmCDL tertia. ””CDL cohe-
rentias.	00 CDL mensura.	₽₽ Vox, quae sequitur, non legitur (fortasse rebus

valde corruptum vel, quod inferius, paturibus). CDL areis et rebus. w CDL
capellas.	" CDL desideratur.	88 CDL duamilla.	ttCDL Sexto. mCDL

capud. CDL hac commutacione permaneat. 11 CDL desunt.
bertus® episcopus in comutationisb nomine ‘presenti die abendum idem® per-
tinente uno servo iuris eidem Atoni comitid nomine Petrus, filius quondam
Gisoni,qui fuit similique® servo eidem Atoni comiti et fuit abitaturus* in nomi-
nate11 Чосо Sesto, nacione1 ei italiense, cum cumta vestimentola et agrestum
suum,1 pro nominatis h rebus, quas ipse domnus Dagibertus episcopus, ut supra,
eidem Atoni comiti in comutationem* dedit. Quidem et, ut ordo legis deposit,1
et pro hac firmandam™ et acvidendam comutationem“ super ipsis® rebus,
accesitp Giselbertus, subdiaconus de ordine eiusdem sancte Cremonensis eccle-
sie et missus idem domni Dagiberti episcopus, una simul cum viri deum ti-
mentes, extimatores omines, corum’ nomina subter confirmatores leguntur.
Quibus eidem Giselberti, subdiacono et misso, paruit, et ipsis extimatores
extimaverunt eor, quod meiiorata et ampliata causa susciperet ipse domnus
Dagibertus episcopus a parte ipsius basilice sancti Petri et sancti Alexandri
seu a pars ipsius episcopii ab eodem Atone comite similiter in comutationisb
nomine ®presenti die abendum,® quam ei, ut supra, in comutacionem k dedi-
sett,etaccomutacio “ legibus acfirmitaT fieri poss[it]x. Isy autem rebus superius
dictis et comutatis,1 una cum predicto servo, nominatis “ rebus cum superioribus
et inferioribus seu cum fines et accessiones suarum, ipsi comutatoresbb sibi
unus alteris comutacionis00 nomine tradiderunt ita, ut faciant exinde pars parti,
tarn ipsi comutatoresbb eorumque heredes vel succesores,dd de quod superius in
comutacionem* receperunt, iure proprietario nomine legibus, quicquid voluerint
aut providerint,®® sine omni uni alterius contradictione. Et spoponderunt sibi
invicem ipsi comutatoresbb cum heredidus et succesoribusdd suorum nominatis*®
rebus et predicto servo, quis quo,ffut supra, a parte in comutacionem kdederunt,
sibi unus alteri omni temporeiusta lege»» ab omni contradicente ominehh defen-
sare. Et репа inter se posuerunt, ut quis ex ipsis comutatoresbb eorumque here-
des vel succesores se de ac 11 comutacionek removere quexierintkk vel si ab unum-
quemque ominemhh non defensaverint, tunc componat parte ilia, que non con-
servaverint, ad partem fidem servanti pro репа nomine casis et rebus ips[is]11
seu predicto servo in dublurn,™™ sub estimacione™ in eisdem locis melioratis,
quern00 in tempore fuerint aut valuerint. Et insuper, iusta lege salicha,pp in

commutacionem. ° CDL ipsis. p CDL accessit. ’ CDL estimatores
homines quorum. r CDL estimatores estimaverunt quod. 8—8 CDL desiderantur.

1 CDL dedissem.	” CDL hec commutacio. T CDL ac frrmiter. x CDL posset,

r CDL His. z CDL commutatis. ®® CDL suprascriptis. bb CDL commuta-
tors. 00 CDL alteri commutacionis.' dd CDL successores-ibus. ®® CDL previ-
derint. ff CDL quicquid. № CDL iuxta legem. bh CDL homine-m. “CDL
heredibus et successoribus suorum se de hac. kk CDL quesierint. 11 Supra lineam

fine omisso. mmCDL duplum. ““ CDL estimatione. 00 CDL que. ppCDL
Insuper legem salalia.

a~a Scripta super rasuram Simul... Dagi[bertus]. CDL Atoni (pro Dagibertus)
cum nota: Leggasi Dagiberto episcopo. b CDL commutacionis.	®—® CDL desi-

derantur. d CDL eiusdem Atonis comite et. * CDL similiter. f CDL qui.
8 CDL habitatur. bCDL suprascripto-is. ‘-Чосо... nacione et porro ...taliense
super rasuram; CDL Sexto; nacione... agrestum suum desiderantur. k CDL com-
mutacione. 1 CDL deposcit. “CDL firmanda. 11 CDL et evidendam
qua ipse Ato comes profesus* est vivere, per cultellum et festuco notatum seu
wantonem et wasonem terre adqueb ramum arborum ipse Ato comes eidem
domni Dagiberti episcopi® a parte ipsorum basilice seu a pars ipsius
episcopatusd exinde, de® quod superius in comutacionemf dedi presentaliter,
feci tradicionem® et corporalem vestituram et se exinde foris expelli, wirpivih
et absasito feci et pars ipsorum' basilice et episcopatusd vestitus relinquit. Si
quis vero, quod futurum esse non credens, ipse Ato comes, quod absit, aut
ullus de heredibus ac proheredibus eius, seu quislibet opositak persona contra
ac cartam comutacionis1 ire aut earn infrangere conaverint, inferat pars ipso-
rum1 basilice et episcopatusd multa, quod est репа, auro obtimo” uncias decern
et argenti pondera viginti. Et quod repetit, et vindicare non valead.” Sed pre-
sens carta comutacionis diuturgnis® temporibus firma et inconvulsa perma-
nead,p cum stipulatione subgnixa. Et bergamela atramentarioq de terra levavi,
Ihoanir, notarius domnorum regum, ad scribendum tradidi et scribere rogavi
et testibus obtolit roborando,’ quia omnia sic inter eis1 convenit. Acto nomi-
nato vico Camissiano °.

S Ato comes a me facta subscripsi.v

S Giselbertus subdiaconus missus fui, ut supra, et subscripsi?

S Lanfrancus de Cappanedo* extimavi et subscripsi?

S Odelbertus, iudex dominorum regum, extimavi,1 ut supra, et
subscripsi?

S Andreas, iudex domnorum regum, extimavi,1 ut supra, et subscripsi.*
S Ego Benedictus de Saudona extimavi/ ut supra, et subscripsi? S Adelber-
tus, iudex domnorum regum, qui ut supra, extimaviy et subscripsi? Signum
Andrei, filius Giselberti de Diuelade,®* lege viventebb romana, testis?

S Garibaldus, iudex domnorum regum, extimavi,7 ut supra, subscripsi?
Signum S manibus Ariberti de Saraniano, filius quondam Ingrami,®® et
Stefani, qui et Amizo, de Celle, qui super ipsi rebus acceserunt et extimave-
runt, ut supra, et ad confirmandum manum posuerunt.dd

Signum S manibus Amelberti et Angelberti, germanorum de Fitiliario, et
Adami, filius quondam Uuanilioni de Sereniano, adque Rodoni, filius quondam
Uualteri de loco Crupello, lege viventes salicha, testis.dd Signum S manibus
Ambrosii, qui et Bonizo, de loco Munteriune,®® et Teodaldi,“ qui et Teuzo,gff
de loco Arcenne, seu Ramberti, qui et Reginzo,® de loco Gradeniano,bb testis.

• CDL professus. b CDL atque. ® CDL episcopo. d CDL episcopii.
e CDL deest. f CDL commutacione. e CDL tradictionem. h CDL warpivi.
> CDL ipsarum. k CDL opposita. 1 CDL hac cartula commutationis. m CDL
optimo. n CDL valeat. ° CDL cartula commutacionis diutumis. CDC (e cod.
Sicard.) carta. ₽ CDL firmam et inconvulsam permaneat. « CDL subnixa, et
bergamela cartula atramentario. 1 CDL lohanni. s CDL obtulit roborandum.
1 CDL eos. 11 CDL Actum suprascripto vico Camisiano. T Subscripts autographa.

1 CDL Arpanedo. y CDL existimavi. z Eadem manu scripta, qua subscripts
Odelberti. tta CDL deest. bb CDL viventes. ®® CDL Nigroni. dd Omnia

a Signum hue usque manu notarii Iohannis scripta. 66 CDL Munteriono. ff CDL
Deodaldi. & CDL deest. 1111 CDL Radeniano testes.
SN Ego, qui supra, Ihoanes," notarius domnorum regum, scripsi, post
traditabb complevi et dedi.

2

Liutprandus, episcopus Cremonensis, commutationis nomine concedit Wigoni
de Maxano viginti sex pecias campi in locis Cerredo, Isola, Carpenedello, Vignale
etc et unam peciam silvae in Silva Maiore, recipiens ipse unam peciam sediminis
Fornovi sitam, unam vineae in Braida Coerenciasca, unam prati in loco Molia,
quinque pecias silvae in Brugnedo,Mdlio, Quattuor Rovores etc et viginti septem
campi in Braida de Castenedello, in Salexido, in Casa Mala, Ruvenasco, Veloso,
Campo Moni, Gavagiolo etc.

_ [963—973] —

64.5™ X 16.9е*— 19.5е™.

CDL. Col. 1172—1175. n° 676.—CDC. 33. n° 27 (e CDL).

SN In pr[imis]...‘ Liudpr[andus]..?/...b Primo campo in/ Cerredo,
coerit ei da meridie ipsius Uuigoni...® ipsius Uuigoni,est per mensuras iuges
sex et perticas iugealis novem. Secundo cam[po ibi prope],d da meridie et mane
ipsius Uuigoni, et est per mensuras perticas quinque. Tercio campo ibi prope,
coerit ei da meridie et monti ipsius Uuigoni, est per mensurasiugia una” et perti-
cas octo. Quarto campo [ibi] prope da mane et meridie et sera predicto Uui-
goni, est per mensuras perticas octo. Quinto campo ibi [prope].. .f da...f [ipsius]
Uuigoni, est per mensuras perticas quinque.8 Sesto campo h ibi prope, est in
aliquit...1 mane et meridie...f percurrit aqua, est iuges quinque. Septimo
campo ibi prope, coerit...k aqua, da meridie de eredes1 quondam Ariuerti,m
est,” perticas trex.- Octavo campo locus, ubi dicitur Isola,® da mane aqua”,
da meridie ipsius Uuigoni* est per mensuras...1 duas et dimidia. Nono campo
ibi prope, da mane et meridie.. Л trex et tabulas trex. Decimo campo ibi prope...r
Undecimo [campo] iacet ad locus, ubi Carpenedello • dicitur; da mane.. ? aqua...”
iuges...1 et tabulas quatuor. Duodecimo campo cum pratoT insimul...1 est

aB CDL lohannes. bb CDL traditam. s Una vel duae voces aetate contritae
et maculatae non leguntur. b Duae posteriores partes lineae primae (I) et quinque priores
partes secundae lineae non leguntur. ® Tertia fere pars lineae porro non legitur. d Vix
leguntur. ® u supra lineam. 1 Duae vel tres voces non leguntur. g Omnia, quae
supra, in CDL absunt.	b Omnia, quae sequuntur usque ad percurrit, in CDL absunt.

1 Una vox non legitur.	k Duae voces non leguntur. CDL coerit abest. 1 CDL

heredes. m CDL Ariverti. ” CDL abest. ° CDL Mola. * CDL Wigoni;
porro est per mensuras absunt. ^Posterior pars lineae non legitur. CDL da mane
et meridie absunt. 1 Reliqua (fere dimidia) pars lineae non legitur, nisi paenultima vox
undecimo. CDL omnia usque ad Carpenedello absunt. 8 CDL Pevedello. 1 Tertia
fere pars lineae porro non legitur (sub macula). ” Duae vel tres voces non leguntur.
CDL percurrit aqua... Omnia, quae sequuntur usque ad Duodecimo, in CDL absunt^
r CDL omnia, quae sequuntur usque ad da sera, absunt.
ad locus [ubi]...8 cogerit da sera et monte Uuigoni,b est per mensuras iuges
[du]as ° et tabulas duodecim. Tercio decimo campo ibi prope da dmeridie Cri-
stine femina,d da montes ipsius Uuigoni; est iuge una et perticas duas et tabulas*
quindecim.’ Quarto decimo [campo ibi] prope e cum incisa suag insimul; da
montih ipsiusCristine, da meridie predicti Uuigoni; est’ iuge una etpertica una
et dimidia. Quinto decimo campo ibi prope; da mane et serak ipsius Uuigoni; est
perticas quatuor et tabulas sex. Sesto decimo campo in Uignale,1 da meridie”, sera
Uuigoni; est iuges duas et perticas trex et tabulas quatuor. Septimo decimo campo
da mane et monti ipsius Uuigoni; et est perticas quatuor et dimidia. Octavo
decimo campo et in aliquit prativo; da mane aqua, da monti isto “ Uuigoni;
est iuges trex et perticas quatuor et dimidia. Nono decimo campo ibi prope;
da mane et sera ipsius Uuigoni et in aliquit Cristine; est iuges trex. Vigesimo
campo ibi prope; da mane aqua, da monti, predicto Uuigoni; est perticas qua-
tuor et tabulas sedecim. Vigesimo primo campo cum incisa sua ibi prope;
da meridie et montes ipsius Uuigoni; est perticas decern et tabulas ° duodecim,
Vigesimo secundo campo; ₽da mane istop Rogerii, da sera4 prefato Uuigoni;
et est perticas trex et tabulas sedecim. Vigesimo tercio campo ibi prope; da mane
ipsius Uuigoni, da meridie funtana/ que dicitur Murguia; et est iugias duas et per-
ticas novem. Vigesimo quarto campo ibi prope; da mane Uuigoni et in ali-
quit iste8 Cristine, da meridie ipsius Uuigoni; est perticas novem et tabulas
novem. Vigesimo quinto campo; da mane de eredes quondam Ariuerti, da sera
predicta funtana;r est iugias duas. Vigesimo sesto campo in Isola; da mane et
monte Uuigoni; et est perticas sex. 1 Seu et8 pecia una de silva cum area sua;
iacet in silva, que dicitur Maiore; coerit ei da sera et monti isto “ Uuigoni; et est
iuges trex. Et sunt ipsas camporas et ipsa pecia de silva cum area sua super
totes insimul iuges quadraginta trex. Quidem et ad vicem recepit ipse
dominusv Liudprandus episcopus a parte ipsius plebe sancti Laurent’
ab eundem Uuigone, meliorata et ampliata causa, sicut lex abet. Id sunt:
pecia una de sedimine seu et pecia una de vites atquex et pecias quinque
de silva cum area suarum, sive et pecias viginti1 septem de camporas,
iuris eidem Uuigoni; quibus sunt positas in locas et fundas Fornouo et1
in coerencias. Predicto sedimen est per mensurasaa perticas undecim; coe-
rit ei da sera Petri et de suis consortis, da monti via. Ipsa pecia de vites cum
area sua iacet in braida, et est in aliquit campiva, que dicitur Coerenciasca;
est per mensuras88 iusta perticas duas et iuge una; eoerit ei da mane via; da
meridie et sera Andrei. Atquebb pecia una de prato,cc que . iacet ad locus, ubi
Molia dicitur; est perticas duas et tabulas sex; coerit ei da mane via, da monti

a Tres vel quattuor voces absunt. b CDL da sero et montes Wigoni. c CDL
iugias tres.	d—d CDL mane... usque semina. 8 CDL tabule. {CDL unde-

cim. CDL absunt. h CDL monte; 1 CDL et; k CDL sero. 1 CDL
iugiale. m CDL meridie et. “ CDL montes suprascripto. ° CDL tabulis.
p~p CDL est suprascripto. 4 CDL sero. r CDL fontana. s CDL suprascripte.
CDLsequitur. “CDL suprascripto. T CDL domnus. xCDL quas. r CDL
iugeras. z CDL Fornovo.jEt... sa CDL mensura. bb CDL Quam. 08 CDL terra.
Andrei. Prima pecia de silva cum area sua in Brugnedo; est per mensuras* iusta
iuge una; coerit ei da mane et monti Petri. Secunda de silvatusb prato Molio;.
est iugia una; da meridie et sera Befanii® et de suis consortis. Tercia pecia de
silva ibi prope; coerit da monti et meridie Petri; estd iuge unad. Quarta pecia
de silva est iugias duas et dimidia; coerit da monti et meridie Petri. Quinta
pecia de silva iacet ad locus, uoi Quatuor Rouores * dicitur; est pertica una;
coerit ei da monti Petri, da sera prato de Molia. Sesta pecia de silva cum
area sua in Comunalia; est iugia una; co[e]rit ei da mane et montes ipsorum1
consortis. Primo campo locus, ubi [dicitur] Braida de Castenedello, cum vinea
super abente; coerit® ei da mane aqua, da monti et meridie ipsius plebis; est iuges-
decem et septem et perticas duas. Secundo campo in Salexido; coerit ei da
mane et meridie percurrit aqua, da sera et monti isteh blebes;1 et est iugias
duas et dimidia et tabulas septem. Tercio campo ibi prope; da mane ipsius
plebis; est perticas quatuor et tabulas novem. Quarto campo ibi prope; coeritk
ei da utriusque1 partibus iste“ plebis; est per mensuras® perticas sex et dimidia.
Quinto campo ibi prope; da mane et meridie ipsius plebis; et est perticas qua-
tuor. Sesto campo in Casa Mala; est ei da mane et meridie iam dicte plebis;
et" est iugesduas et perticas sex. Septimo® campo in Ruuenasco; est ei da meri-
die et sera istap plebe et est perticas quatuor. Octavo campo in Ueloso est
perticas decern; coerit ei da utriusque partibus ipsius sancti Laurenti.’ Nono
campo ibi prope; coerit ei da utriusque partes isto sancti Laurenti; ’ et est per-
ticas sex. Decimo campo in ipso agro; a mane et monte percurrit aqua, a meri-
die sancti Laurenci;1 et est per mensuras " iuges trex et perticas duas et tabu-
las quatuor. Undecimo campo ibi prope; est ei da monti percurrit aqua, da mane
Laurencii; et est’ perticas sex. Duodecimo campo, qui dicitur Campo Moni;
est ei da mane ipsius Laurencii,4 da sera ipsius plebe sancti Laurenti;’ et est
perticas sex. Tercio decimo campo ibi prope; est ei da mane via, da sera percur-
rit aqua; est perticas octo et tabulas octo. Quarto decimo campo ibi prope; est
ei da mane et sera percurrit aqua, da meridie Cristine; et est iuges duas et perti-
cas duas et tabulas octo. Quinto decimo campo; est ei da meridie lohanni, da
sera percurrit aqua, da mane ipsius Uuigoni, quod sibi reserva “; et est perticas
septem et dimidia. Sesto decimo campo in Gauagiolo, prope Campo Rodundo da
parte muntev, et campello uno ibi prope super strada; est iuges quatuor; coerit’
da tribus partibus ipsius Andrei et de suis germanis. Septimo decimo campo in
eodem loco Gauagiolo; est ei da meridie istoy Befanii, da sera via, da monti
lohanni’ subservo; et est iuge una et perticas trex. Octavo decimo campo in
Cerredello; est perticas trex; est“ ei da mane aqua, da trex partes ipsiusbb Andrei

* CDL mensura. b CDL silva pars. ® CDL Befani. d'"d u[na] correc-
tum ex s; CDL vigesima. * CDL roveres. f e omissum. ® e supra lineam.
" CDL suprascripte. 1 Sic. k t omissum. 1 CDL monti usque. mCDL
suprascripte. " CDL abest. ° Sep correctum e Sest. p CDL infrascripta.
’ CDL Laurentii. r CDL Laurencii. 8 Supra lineam. 4 CDL Laurenci.
u Sic. T CDL monte. x CDL coerit ei. ^CDL suprascripto. z inhi.
aa Supra lineam. bb CDL ipsi.
et de suis germanis. Nono decimo campo, qui dicitur a Longoria; coerit ei da
meridie via, da trex partes predicto Andrei et de suis germanis; et est perticas.
quatuor. Vigesimo campo ad Castaniola; est ei da mane et meridie isto ° Befanii,
da monte via; et est perticas quinque. Vigesimo primo campo ibi prope; est
ei da mane et sera ipsius Befani et de suis germanis; est perticas sex. Vigesimo,
secundo campo ibi prope; da trex partes Befanii, et est perticas trex et tabulas
quatuor. Vigesimo tercio campo ibi prope in Salexido; est perticas decern et
septem; coerit ei da duabus partibus Andrei. Vigesimo quarto campo in Binda;b
est perticas trex; coerit da trex® partes Andrei notario. Vigesimo quinto campo
ad Linare;est perticas trex; coeritd da duabus partibus ipsius Andrei. Vigesimo
sesto campo in predicta Braida Coerenciasca; est ei da mane est sera Befanii;®"
et est tabulas tregintaf quatuor. Vigesimo septimo campo in isto loco Sale-
xedo; est iuge una; coerit ei da serag et meridie Andrei et de suis consortis. Et
sunt ipsis rebus super totis in summa iuges quadraginta novem.

Breviario de istish rebus de cartula comutacionis, quam* 1 fecit Liudpran-
dus episcopus Uuigoni de Maxano.

3

Inventarium thesauri et bibliothecae ecclesiae Cremonensis ab Odelrico,.
episcopo Cremonae, factum.

— 985. —

Apographum eiusdem temporis. 50<>тУ.19 c”“

CDL. Col. 1442.—Girondelli. Serie critico-cronologica del vescovi Cremonesi, 1865—
1867,pag.47.— Novati. Obituario della cattedrale di Cremona — in «Arch. Storico Lombardo»,
1880, VII, pag. 252—254 (inferius: N). — CDC. 38. nP 47 (e CDL).

Ego Odelricus, divi[no]k nutu Cremonensis episcopus, thesaurarium eius-
dem ingressus ^clesi^,1 malorum manibus cartas et libros multos fraudatos in-
vent Quapropter, ne forte meis successoribus, sicut et michi de meis anteces-
soribus, qui h§c non scripserunt, evenit,m quantum ad memoriam ducere
potui, hie subter notare decrevi. Anno dominice incarnationis DCCCCLXXXV^
indiccione XII. In primis inverii tractatus super quattuor evangelia Marci,
Mathei, Luce.” In lohanne vero ° duo volumina tractatus. Plenarium ®
^vangeliorum volumen unum. Super epistolas Pauli Augustini volumen egre-
gium. Item super ipsas epistolas duo alia volumina. bMissalia VllU'Item
evangeliorum4 volumina in usu duo. Lectionares cum eo, qui in capella
e[ra]tr [veteris]r bibliotheca, duo magna volumina. Augustini confessionum
volumen unum. Martiolo[gii]8 volumen unum,. In epistola* beati lacobi apostoli,

a CDL suprascripto. b CDL braida. ® CDL tres. d CDL coerit ei.
8 CDL Befani. f CDL triginta. g CDL sero. h CDL suprascriptis. ‘ CDL que.
k Sub macula. 1 N e simplex. ™ N eveniat. “N Mattei Luca.	°-®Nduo

volumina. Tractatus plenarius. CDL duo volumina tractatus. Plenari.	p—₽ N absunt.

i Sub macula. N... T Aetate contrita. N veteris abest. s Cum parte marginis dele-
turn. N martirologium. 1 N epistolis.
Petri et Iohannis, Bed? presbyteri* dicti et beati Au[gu]stinib de sermone domini
in monte, volumen unum. Item Augustini, de agone xpistiano ° volumen unum.
Exameron Augustini volumen unum. Origeni in Genesi et in Levitico et Numerid
volumen unum. De vita et moribus clericorum volumina duo. Passionares
Jtre]s.® Libri homiliarum Bed?1 volumen unum. In quadraginta homeliis
beati Gregorii volumina duo. Decretorum pontificum, habens in capite prefa-
tionem beati Isidori,» volumen unum. Istori§£ ecclesiastic?1 sancti Eusebii
volumen unum. Item istori?1 tripartitef volumina duo. Canonum volumina
duo. Ordinum volumina tria. Hyeronimi in quinque prophaetish volumen unum.
Cassiodori super psalmos volumen unum. In evangelista Matheo1 comments
volumen unum. Augustini contra Faustum manicheum volumen unum. Terci?1
partis morali?1 lob volumen unum. Item eiusdem morali?1 librorum XVI alte-
rum volumen. Expianationum Hyeronimi in Esaia volumen unum. Item Genesi,1
Exodi, Numeri, Levitici et Deuronomii volumen unum. Dyalogorum volumen
unum. Homeliarum Augustini, Hyeronimi, quod Collectarium vocant, volumen
unum. Smaragdi volumen unum. Concordiarum canonum volumen unum. Tracta-
tus beati Inmaculatim volum n unum. Pastoralis volumen unum. Testus para-
bola Salomonis et beati lob voi^. cen I." Beati Gregorii et Prosperi de remedio
penitenciaef volumen unum.0 Auiani volumen unum.0 Marciani Felicis Capell?f
volumen unum. Aratoris et Prosperis,p Prudentii iquietSicomachi?’ etSedu-
lii volumen unum. Partis Agimonis super evangelia, id est a prima dominica
adventus domini usque octava Pasch?,1 volumen unum. Bed?f In Compotum
volumen unum. Antiphonarii volumen unum. Plenarium evangeliorum volu-
men unum. Post vero, quos eidem ecclesi?1 ex mei parte dedi, sub his quoque
adnexui. In primis dedi missalia duo. IJvangeliorum testus aurei volumen unum.
Itemali?1 partis Agimonis volumen unum. Psalteriorum volumina duo.r Trac-
tatus super parabolas Salomonis volumen unum. Glosarum s volumen unum.
Istori?1 ecclesiastic?1 tripartit?1 volumen unum. Boetii consolationis volu-
men unum. Augustini de verbis domini volumen unum. Pronosticon luliani
volumen unum. Virgilii volumen unum. Prisciani volumen unum. In Donato
commenti* Remigii volumen unum. Sequentiarum libelli volumen unum.
Porphyrii librum et eius maius comentumu-cum argumentis dialectic?1 artis'
Alcuini in uno volumine. Bed?1 libri de generibus metrorum volumen unum.
Fulgentii libri volumen unum. Defunctorum ordinis volumen unum. Hymno-
rum libelli volumina tria. Episcopalium benedictionum libelli auro inscripti
volumen unum. 1 Item psalterii volumen unum.1 Collectarium y ad canonicas
horas circuli anni volumen unum. Libelli ex dictis beatorum Augustini, Isydori,

lN Iohannis Bede presbiteri. b Cum partemarginis deletum.	c N Christiano.

d N Numeris. 8 Aetate contrita. f N e simplex. g N Isydori.	h N prophetis

et is[aia]. * N Matteo. k Sic. CDL commentari. N commentarii. 1 N Genesis.
m N immaculati. “ N unum. 0—0 N absunt. p N Prosperi. q_q Sic. N
quod et Sicomachie. r Correctum e psalterii volumi unum. s CDL giosarium.
♦ Sic et CDL et N. “ N commentum. T N artis deest. X—I Delineata clariore
artramento. y N collectaria.
Gregorii seu Leonis papae ad audientium aedificationem • collecti volumen
unum. Adbreviationis secret?* orationis volumen unum. Libri oiffitiorumb
Amelarii volumen unum. Scintillarum libelli volumen unum. Antiphonarii
nocturni volumen unum.c

Vasa autem aurea et argentea vestesque episcopales, quea egomet ipse
d ibidem ex mei parte apposui,d h?c • sunt. In primis episcopales planetas duas,
unam purpuream et alteram albam. fTunicam episcopalem unam.f Dalmaticam
unam. Tres stolas aureas, egregio opere comptas,* integrish cum dependentiis
suis aureis et manipulis suis. Duos cingulos aureos integros cum dependentiis
suis. Camisia duo cum uno cinctorio. Calicularum paria duo. Manthonum
paria aureorum tria. Amictos tres. Calicem aureum cum patena sua, in
quibus ex nostri parte libram auri unam et centum tredecim gemmas cum
exmaltis ex et parte ecclesi?* uncias auri misimus octo. Pluviales tres
dedimus1 cum frisis aureis et totidem de raptorum manibus eruimus. Subdia-
conales tunicas tres, unam purpuream et duas albas. Turibula duo habentia
decern libras argenti, tercium vero quod Liuzonisk fuit, de manu raptorum
liberavimus. Coronam argenteam unam. Candelabra duo.1

4

Odelriclis, filius Nantelmi comitis, episcopus Cremonensis, monasterio
s. Laurentii in suburbio Cremonae a se aedificato complura bona cum servis con-
cedit in locis Pladena, Canedo, Altedo, Liupertasco et in aliis in comitatti tsergo-
mensi, quae in tot о 2464 iugera et 7 perticas habent, simulqtie statuta monasterii
renovat.

In civitate Cremona. 990. Maii 31.

Apographum s. X. 83 cm X 31™— 28™.

Antiquitates Italicae. II. 263. — CDL. 1501. — CDC. 38. n° 51 (regest.). (Exapogr.
s. XII).

Anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti “ nongentesimo nona-
gesimo, pridie Kalendas iunii, inditione" tercia. Dum pius® ac creator omnium
rerum omnipotens dominus homini in hoc seculo vitam concedit, semper debet
illud agere, quod deo acceptabile sit, et purum munus deo offerre. Unde in hoc
seculo, protegente Xpisto,m incolomisp esse reperiatur et, quod melius est,
vitam eternam possidere mereatur. Quapropter ego4 Odelricus, episcopus sancte
Cremonensis ecclesie, filius bone memorie Nantelmi comitis ex genere franco-
rum, accepto superno conscilio,r non mea operante clemencia edificare visus
sum monasterium in honore sancti Laurentii martyris in area una de terra

“We simplex. b N officiorum. ® Sequentes 12 lineae vacuae.	d—d CDL

ipse Odelricus episcopus ex parte mei apposui.	• N hac.	f—f CDL desunt.	g CDL

copertas. N coopertas. hNintegras. 1 CDL N Pluviales tresdecim cum. kCDL
N Luizonis. 1 Reliqua (cf. CDL. col. 1444—1445) desiderantur. mCDL AI Christi
et inferius Christo. “ CDL AI indictione. ° Inter pi et us una littera erasa. AI
primus. pp CDL AI incolumis.	q Supra lineam. r AI consilio.
iuris mei cum duabus ecclesiis inibi constructs, quarum una in honore sancti
Laurencii, alia in honore sancte Marie seu beatorum apostolorum Philippi et
lacobi est edificata, quas ego a fundamentis noviter edificavi. Que esse vide-
tur • in suburbio huius civitatis Cremone non multum longe a porta Canoni-
corum. Sive pecia una de vitibus cum area, in qua estat, in quas via percurrit,
cum parte terre aratorie ibi se tenente, atque pecia una de prato cum palude
simul se tenente, que sunt per mensuram omnesb simul iugera undecim. Cohe-
ret ei a duabus partibus, a mane scilicet et meridie, ter[ra]c ipsius episcopii
sancte Cremonensis ecclesie; a tercia parte, id est a sera, terra Ildeprandi
[et R]ozonis,d a quarta parte, id est a monte,® via publica. Et d[ono seu offer©
atque iudico ei]demf sancto et venerabili monasterio pro anime me? remedio sci-
licet [casas et]f omnes res, [que sunt similiter iuris mei, posite in loco et fundo,
qui« dicitur Pladena, que est cu] rtisf una, domus, cultile cum cast[ro i]bif con-
struct et fosfsato]1 [cum]h tunimine cir[cumdato et capella, con]secrataf
in honore sancti Michael[is arch]angeli,f cum servis et ancillis, ibidem habi-
tantibus, seu cum casis et omnibus rebus et massalriciis,1 ad eandem cortem
pertinentibus; et sunt per mensuramk sedimina cum eodem cast [ro]1 et capella,
cum areis ex parte vitatis iugera undecim;”1 de terris vero arabilibus et pratis
iugera centum; de silvis” quoque et stallareis* seu buscaleis et ierbidis iugera
centum quinquaginta. Sive cases et omnes res in locis et fundis Canedo,p Altedo
vel in eorum adiacencias sunt per mensuram inter sedimina’ et terras arabiles
iugera viginti. De silvis et buscaleis atque ierbidis iugera mille sexcenti. Pre-
fate itaquer res de eodem loco Canedo sunt per mensuram inter sedimina et
clausuras seu terras arabiles iugera legitima XL', de silvis iugera XXX. Insu-
per case et res ’ ille omnes,* que sunt in loco Liupertasco, sunt per mensuram
inter sedimina et vineas atque terras arabiles nec non et silvas earumque areas
centum L1 iugera. Ilie quoque res omnes, que sunt in comitatu Bergomense,
in locis et fundis, ubi curte Uuilleri dicitur, Casirade, Maurenugo, Caluenzano,
Baldegniano, Blancanugo et in loco, ubi Sancta Maria et Uilassca” dicitur,
sunt per mensuram simulomnes iugera CC1"’. Seu servoset ancillas, quorum
nomina sunt: Leo, Pederunga1 iugales, UrseurgaJ filia eorum, Bruna, Al-
chinda, * Andrea, Adam, Arnoldus, Dominicus, Liutaldus, Dagibertus, Adelber-
tus, Remedius, lohannes et item Johannes, Teupertis,”® Petrus, Natale,bb Pede-

a AI videntur. b AI omnis. c Foramine deletum. d Foramine deleta..
CDL et Rozonis. AI Rozonis. CDC (ex apogr. saec. XII) Otonis. ® AI meridie.
f Foramine deleta, restituuntur secundum CDL. s AI que. h Aetate contritum. CDL
seu. •	1 CDL AI massariciis. k AI est pro mensura. 1 Aetate contritum. Sequitur

ibi expunctum. AI ibi et. m AI undecim etc. Omnia, quae sequuntur, omissa hie usque
ad servos et ancillas, quorum nomina, inferius autem (cf. pag. 77, m.) leguntur usque ad
Altedo vel. ” 1 duplicatum, sed loco priore expunctum. ° A/stalareis. f AI Canedo
etc. ’ di supra lineam. r CDL namque.	s—s Supra lineam. * CDL

quinquaginta. ” CDL Vilasca. T Post CC aliquot litterae erasae; -ta clariore atra-
mento. x CDL (ex. apogr. saec. XII) Pedreunga. 7 CDL AI Ursenga; CDC Urse-
unga. z CDL Alboinda. B® CDL Teupertus. bb AI Attale.
urga,® Roperga,b Roteperga,® Garlinda, Vvalperga, Ageurgad et item Bene-
-dicta, Odeurga,® Gumperga/ Bona, Dominica,e et nacio eorum Italie.® Om-
nes quoque ille case et res, que sunt in locis et fundis Raigadah, sita prope
Ursicasale,sunt' per mensuram interk sedimina et vineas,cum areis suis seu1
terris arabilibus et silvis atque castanetis, iugera LX“. Et in alio loco, ubi
Bulgari nominatur, non multum longe a civitate Cremona, case et massaricia
I III01" sunt per mensuram inter sedimina et areas, ubi vites estant, atque ter-
ras arabiles et silvas cum areis suis iugera LX®. Seu massaricium unum in loco
alio, qui nominatur Columbario, et est per mensuram iustam inter sedimina
•et vites cum areis suis et terris arabilibus iugera Vp et pertice iugerales VII4-
In loco etiam, qui dicitur Sancta Maria, campus unus aratorius est per men-
suram iugera XXVIIr Coheret ei a tribus partibus terra ipsius episcopii, a
quarta parte via publica. Et si amplius de rebus iuris mei in predictis locis et
fundis vel in eorum adiacenciis inventum fuerit, quam in superiori mensura
legitur, per hanc cartulam in iure ipsius monasterii sint et potestate. Igitur
ut dictum est, ipsas res, videlicet sedimina et vineas cum areis suarum, cum
terris arabilibus et ierbidis, pratis, pascuis, silvis ac stallareis, ripis, rupinis
ac paludibus, molendinis e[t]8 piscacionibus, cultis et incultis, divisis et indi-
visis, una cum finibus, terminis, accessionibus et usibus aquarum, aquarum-
que decursibus, cum omni iure adiacenciis et pertinenciis earum rerum, per
loca et vocabula ad ipsas casas et res pertinencium, una cum servis et ancil-
lis in1 ipsis rebus habitantibus et exinde pertinentibus, in integrum. Quas autem
casas et res ipsas omnes iuris mei supradictas, una u cum accessionibus et ingres-
sibus seu superioribus et inferioribus, qualiter subter legitur et sunt compre-
hensa, una cum ipsis familiis in integrum ab hac.die in eodemv monasterio
dono et offero et per presentem cartulam ibidem habendasx confirmo. Insuper
cultellum, festucam nodatam, wantonem et wasonem terre atque ramum arbo-
ris parti ipsius monasterii legitimam facio tradicionem et vestituram et me"
exinde foras expuli, warpivin et absascito feci * et parti ipsius monasterii eas
habendas reliqui, ut faciat inde a presenti die de predictis omnibus rebus et
-casis ac familiis, sicut supra legitur, pars ipsius monasterii iuris proprietario
nomine, quicquid voluerit', pro anime me§ mercede, eo videlicet ordine, ut
.subter legitur, permanendum. Et faciant abbas et monaci illi, qui in eodem
monasterio ordinati fuerint et deo deservierint,1 exu frugibus et reditu vel
censu, quod ex ipsis rebus et casis annue dominus dederit, ad eorum usum et

a CDL AI Pedeuga; CDL Pedreunga. ъ AI Ropga. « CDL deest. iCDL
Ageugaet; AI Ageuga; CDC Ageverga. e CDL Odeuga; AI Odenga; CDC Odeverga.
f AZ Guperga. м AI desunt. h CDL Ragigada. 1 i supra lineam; CDL Urscasale sunt;
AI Ursocasale et est; CDC Ursocasale. k AI mensura iusta. 1 AI deest. m AI
rsexaginta etc. Quae sequuntur Et in alio loco... omissa usque ad ab hac die in eodem mo-
nasterio. Hie repetuntur quae supra Et dono seu offero... Pladena, quibus adnectuntur omissa
prius de terris vero arabilibus usque Altedo (cf. supra, pag. 76, m.).	° CDL quatuor.

° CDL sexaginta. ₽ CDL quinque. я CDL septem. r CDL viginti septem. s Omis-
sum. 1 CDL deest. u Supra lineam. v AI eo. x AZ habendum. у AZ feci etc.
Omnia, quae sequuntur, omissa usque ad Proinde volo... z de bis scriptum.
sumptuni sive de servicio eiusdem familie, quicquid voluerint, ut dixi, pro
anime me? mercede sine omni mea et heredum ac proheredum meorum con-
tradictione vel repeticione. Illud etiam attendens * pro reverencia sanctorum et
statu religionis ac retribucionis mercedisque futurae graciab nec non etiam
considerans inquietudinem ac devastacionem prefate abbacie a nefandis atque
violentis vicinis circumcirca iam animadvertens atque dignum ducens, quod
abbas et monachi in ibi deo mancipati liberius orationibus vacare possint, tarn
pro salute et stabilitate regni, quam totius xpistianitatis, proinde volo et insti-
tuo seu iudico, ut sit idem monasterium cum omni sua ° integritate et perti-
nencia sub mundio et tuitione protaxati4 * * * episcopii sancte Cremonensis ecclesie
tantum ad id defendendum et abbatem ibidem ordinandum et consecrandum,.
quandocumque® necesse fuerit, secundum constitucionem sanctorum patrum
ab episcopo eiusdem episcopii suisque successoribus. Ita ut munera nullus
exinde accipiat et prelibata abbacia perpetuo erga cultum religionis et regu-
lam sancti Benedicti in sua virtute permaneat sub regimine scilicet abbatis
et congregacionis monachorum sine aliqua diminucione terrarum et rerum
atque famili?, que ad utilitatem abbatis et monachorum pertinents Set neque
abbatemg quempiam quoqueh tempore ibidem * ordinare presumat, nisi k reli-
giosum quemque, quern sibi1 tota congregacio concors elegerit. Illud etiam “
attendendum est, ut si forte dissenserint vel discrepaverint, secundumn pre-
cepta sanctorum canonum maiori ° ac religiosiori parti semper cedatur. Si autem
monachi in eodem monasterio constituti tepidi in amore dei aut contra insti-
tute patrum torpentes quandop conspiciuntur insistere, secundum regulam
sanctorum patrum ab abbate eiusdem monasterii corrigantur. Si autem abbas
contra statuta patrum fuerit deprehensus et in sinistram partem declinatus,
assistentibus duobus ’vel tribus abbatibus, qui in hoc regno tunc’ religio-
siores inventi fuerint, eorum iudicio et prudencia diffiniaturr ab episcopo ip-
sius ecclesie suisque successoribus, tarn ipsum, quam® et successores eius insti-
tuo corrigendum. Nec liceritia sit episcopo11 eiusdem episcopii suisque succes-
soribus subautentibus “ reprehensionisv zelo cupiditatis aliquam monasterio
ostendere1 controversiam contra prescripta omnia. Nam si, quod deus aver-
tat et fieri non credo, episcopus aut pars eiusdem episcopii abbatem et mona-
chos, qui in eodem monasterio ordinati fuerint, quiete et pacifice sub sancta
regula vivere non permiserint vel de eadem abbacia et rebus vel fami-
liis aliquam subtractionem aut minoracionem facere quesierit et hanc meam
ordinacionem per omnia sic stabilem esse non permiserint/ sicut supra decrevi,

* CDL attendant; CDC attendens.

° Supra lineam clariore atramento.

f CDL pertinet. * AI abbas.

AI deest. k AI in. 1 AI si.

h Correcta e future gracie; CDL future gracie.

d CDL AI pretaxati. • AI quando.

h CDL quoquo; AI quocumque. 'CDL ibi;

m AI et. n CDL vel. ° CDL canonum...

maiori; AI maiori deest; CDC secundum precepta sanctorum canonum maiori. p AI qui

non. ’ AI presbiteris abbas qui non. 1 AI difiniatur. 8 * * * Al deest. * AI

episcopi. 11 AI deest; CDC sub obtenibus. T AI reprensionis. 1 CDL esten-

dere; AI offendere; CDC in monasterio estendere. y AI permiserit.
tunc volo et per hanc cartulam confirmo atque iudico, ut veniat et sit eadem
abbacia in potestate archiepiscopi saricte Mediolanensis ecclesie” tantum ad
eandem defendendum et ibidem abbatem ordinandum et consecrandum et sequen-
tes consegracionesb faciendum ab archiepiscopo ipsius archiepiscopii, secun-
dum statuta sanctorum patrum vel qualiter supra declaratum est. Et tarn
diu in potestate ipsius archiepiscopi persistat, quam diu ille pervenerit® pas-
tor ipsius ecclesie talis, quid hanc meam ordinacionem sic stabilem esse per-
mittat, qualiter supra statui, et tunc in potestate ipsius epi copii taliter® rever-
tatur. Si vero peccatis iminentibus, quod absit, archiepiscopus * ab hac insti-
tutione torpens fuerit et prefatas con§ecraciones, abbatis scilicet et monacho-
rum, aliqua cupiditatis occasione eo ordine, quo diximus, facere noluerit, habeant
exinde predicti abbas et monachi licenciam eundi ad consecracionem cuius-
cumque religiosioris episcopi istius regni, quam talem decreverimus* per eius-
dem ordinacionis mee cartulam. Si quis vero, quod futurum esse non credo,
si ego ipse Odelricus episcopus, quod absit, aut ullus de heredibus ac prohere-
dibus meis seu quelibet < opposita persona contra hanc cartulam eth disposicio-
nis seu iudicati mei ire quandocumque temptaverimus aut earn per quodvis
ingenium frangere quesierimus, tunc inferamus parti predicti monasterii vel
contra quod litem intulerimus mulctam, que est penam,* 1 auri optimi libre
centum argeritique pondera mille et, quod repetierimus, vendicare non valea-
mus, set presens hec cartula ordinacionis atque institucionis seu iudicati mei
firma et inconvulsa permaneat atque persistat cum stipulacione subnixa.
Unde due cartule ordinacionis atque iudicati mei uno tenore scripte sunt. Hanc
enim cartule ordinacionis atque disposicionis et iudicati mei paginam Adelberto
notario tradidi et scribere rogavi, quam etiam subter confirmans testibus
optuli roborandam. Actum in civitate Cremona feliciter.

+ Ego Odelricus episcopus in hoc iudicato a me facto subscripsi. Signa
SSS manuum Adam, vasik predicti Odelrici episcopi, et Bonizonis1 seu Gote-
fredi de eadem civitate Cremona, testes”, lege viventes salica. Signa SSS
manuum Dominici, Petri seu Laurencii de predicta civitate Cremona,
lege viventes romana, testes. Antonius, iudex sacri palacii, rogatus sub-
scripsi. Albertus, iudex sacri palacii, rogatus subscripsi. Autecherius, iudex
sacri palacii, rogatus subscripsi. Garibaldus, iudex sacri palacii, rogqtus
subscripsi. Adelelmus rogatus subscripsi.

Ego, qui super,” Adelbertus notarius, scriptor huius cartule ordina-
cionis seu iudicati atque disposicionis, post tradita complevi et dedi.°

a Al ecclesie etc. Omnia porro omissa usque ad subscriptiones. b se supra lineam;
g bis scriptum, sed loco priore expunctum; CDL se congregationes; CDC consecrationes^
® CDC venerit. d CDL taliter, quod; CDC talis. • Supra lineam. 1 CDL
decrevimus; CDC decreverint. e CDL quolibet; CDC quislibet. bSic. 1 CDL репа.

1 Al Vassi; CDC Adammi. 1 Al Boncjovis. m Supra lineam. ” Sic. AI supra.
° Subscriptiones omnes eadem manu (Adelberti notarii).
5

Landulfus, episcopus Cremonensis, audita declaratione coram Adelber-
to, imperatoris misso, aliisque iudicibus a Tebaldo, presbytero ecclesiae Cre-
monensis, facta de proprietate unius peciae terrae, in loco Sablonae prope
Pipiam iacentis, ius proprietarium Tebaldi agnoscit, promittens sub poena
dupli quinquaginta denariis aucta se taciturn et contentum fore.

Cremonae. 1017 (1016). Martii 5.

31 ™x 43<*>.

SNa........[in Cremona, in domo ipsius civitatis, in caminata maiore ipsi

<domus, licencia domini Landulfi, episcopi episcopio sancte Cremo]nensisb
ecclesie. In iudicio resideret Adelelmus, qui et Azo, filius bone memorie Uualteri
et missus domini Heinrici imperatori singulorum ominum iusticias faciendas
ac deliberandas, resedentibus cum eo Lanfrancus, Berengarius, itemque Lanfran-
cus, Daibertus, Amizo, Ambrosius, Ildeprandus, iudices sacri palacii, Adam,
•qui [vocatur Amizo]c Russo, itemque Adam Ferario, Nozo et Befanio de castro
Persico, Rotardo, filius quondam Gotefredi» Rodulfo, filius quondam Ademari,
Leo et Petrus germanis, Lanfrancus et Uuilielmus, itemque germanis, Odel-
ricus de Pozali et reliqui plures. Ibique eorum veniens presenciaTebaldus, pres-
biter de ordine eiusdem sancte Cremonensis ecclesie, una cum Martino, avocato
suo, nec non et ex alia parte prenominatus domnus Landulfus episcopus, una
cum Agitingus, eius et ipsius episcopio avocatus, altercacione inter se abentes,
retulit ipse Tebaldus presbiter simul cum eundem Martinus, avocati suo: Abeo
•et teneo ad meam proprietatem pecia una de terra ara[toria]a cum aliquit
vites super abentei, qui est posita in lo[co] ,d qui nominatur Sablone, prope loco,
•qui apellatur Pipia. Et est ipsa pecia de terra e per mensura iusta • iugia una.
<oeret ei a mane et meridie pascua de ipsa civitate, a sera Ambrosii iudex,
a montes via. Si quilibet omo versus nos exindef aliquit dicere vult, parati
sumus cum eo ad racione standum et legitime finiendum. Et, quod plus est,
querimus, ut dicant istis domnus Landulfus epiSCopus' simul cum Agitingus,
•eius et ipsius episcopio avocatus, qui hie a presens sunt, si iam dicta pecia de
terra, quern ic denominavi, mea, cui supra Tebaldi presbiter, propria est et
•esset« debet cum lege, vel si mihi da pars ipsius episcopio contradicere aut sub-
traere querent,an non. Cum ipse Tebaldus presbiter simul cum Martinus, avocato
suo, talia retulisset, ad ec responderunt iam nominatus domnus Landulfus
episcopus una cum Agitingus, eius et ipsius episcopio avocatus, dixerunt et
professi sunt: Vere iam dicta pecia de terra, que supra legitur, quern vos pre-
dicts Tebaldus presbiter simul cum Martinus, avocato suo, ic denominastis,
tua, cui supra Tebaldi presbiter, propria est et essett debet cum lege. Et nobis

a Cf. inferius de subscriptionibus. b Quattuor vel quinque primae voces aetate contri-
dae non leguntur. Sequentes ab in Cremona usque ad - nensis ecclesiae lectae sunt mode photo,
graphico. ° Aetate contrita non leguntur. d Omissum. Bis scripta. f Supra
lineam. e Sic.
-da pars ipsius episcopi ad abendum nec requirendum nihil pertinet nec perti-
nere debet cum lege, [pr]oa eo, quod nullam scripcionem, nullam queracionem
nec firmitatem da pars ipsius episcopii inde non abemus nec abere possumus,
per quam tibi, predicti Tebaldi presbiter, iam dicta pecia de terra, que supra
legitur, contradicere aut subtraere possamus? set, ut diximus, tua, qui supra
Tebaldi presbiter, propria est et esse debet cum lege. Et spondit se ipse dom-
nus Landulfus episcopus suique successors versus eundem Tebaldus [presbi-
ter suiq]ue® [eredes au]t® cui ipsis dederint, ut si umquam in tempore de pre-
dicta pecia de terra, que supra legitur, agere aut causare presumserint per
.se ipsis aut eorum sumitantes personas et taciti et contenti omni tempore non
permanserint, aut si aparuerit ullum datum aut factum vel colibet scriptum,
•quod ipsi exinde in aliam partem fecissent de iam nominata pecia de terra,
que supra legitur, et claruerit, tunc oblicavi conponere ipse domnus Landul-
fus episcopus suique successores versus eundem Tebaldus presbiter suique
eredes aut cui ipse dederit iam dicta pecia de terra in dublum et insuper репа
argentum denarios bonos libras quinquaginta. His actis et manifestacio, ut
supra, facta rectum eorum iudicum et auditoribus paruit esset, et iudicave-
runt, ut iusta eorum altercacione et eorum domni Landulfi episcopi et Agitingi,
•eius et ipsius episcopio avocatus, professione et manifestacione, ut ipse Tebal-
dus presbiter iam dicta pecia de terra, que supra legitur, ad suam abere et
detinere deberet proprietatem, et ipse domnus Landulfus episcopus et Agi-
tingus, eius et ipsius episcopio avocatus, manerent exinde omni tempore taciti
et contenti. Eo modo finita est causa, et hanc noticia pro securitatem eidem
Tebaldi presbiter fieri amonuerunt, quidem et ego, Petrus, notarius sacri pala-
cii, ex iussione isto misso et iudicum amunicione scripsi. Anni ab incarnacione
domini nostri Ihesu Xpisti millesimo sesto decimo, Einricus vero imperator
anno imperii eius deo propicio quarto, quinto die mensis marcius, indicione
quinta decima.

+ Adelelmus misus subscripsi?

SN Lanfrancus, iudex sacri palacii, interfuit?

SN Lanfrancus iudex interfui?

SN Berengarius, iudex sacri palatii, interfui?

SN Daibertus, iudex sacri palacii, interfui.® SN Adam, qui et Amizo,
iudex sacri palacii, interfui.®

SN Ambroxius, iudex sacri palatii, interfuit.®

SN Ilderprandus, iud[ex sa]crif palacii, interfuit.*

+ Rotardus interfui.®

* Aetate contritum. b Sic. ® Evanuerunt membrana superiore deleta
4 Subscriptio autogr. ® Subscriptio eadem mani facta, qua Berengarii, eodem signo
notarili adiuncto, quod in initio contextus conspicitur. 1 Foramine deleta.
6

Landulfus, episcopus Cremonensis, ecclesiam s. Victoris a se constructam
monasterio s. Laurentii pro remedio animae suae contedit cum 36 peciis terra?
in locis Pipia, Bagalino, Casanova, Squadredo et Ulmeneto.

In monasterio s.. Laurentii martyris... in suburbio Cremo-
nensis civitatis. 1021. Apr. 22..

Apographum eiusdem temporis.	61.7cm X 45.8cm.

L. Muratori. Antiquitates Italicae medii aevi (AI).V, col. 983.—Girondelli. Serie-
critico-cronolog. dei vescovi di Cremona, pag. 56.— CDC. 57. n° 37 (regest.).

Annoa dominice incarnacionis millesimo vigesimo primo, Henricus ven>
imperator anno eius octavo, decimo Kalendas madias, indicione quarta, monaste-
rio sancti Laurencii martiris, quod est constructum et edificatum foris in sub-
urbio Cremonensis civitatis super Mosamb ab domno Olderico,® eiusdem sedis.
bone memorie episcopo, et quod est desub regimine et potestate episcopii ipsius
sancte Cremonensis ecclesie, ubi nunc domnus Lampertus venerabilis abbas
ordinatus esse videtur. Ego, in dei nomine Landulfus, iamdicte sancte Cremo-
nensis ecclesie episcopus, presens presentibus dixi: Dominus ac redemptor noster
animas, quas condidit, ad studium salutis semper invitat, et melius est cuiquam
sub metu mortis vivere, quam spea vivendi morte sub.itanea preveniri. Et ideo,
qui supra, Landulfus episcopus, volo et iudico seu per ista mee ordinacionis
pagana® pro mercedem et remedio anime [me]e, qualiterf hie subter statuero
et iudicavero, presenti die et ora abendum confirmo ecclesiam sancti Uictoris
constructa foris, non multum longe a iam dicta civitate Cremona iusta rivolum
Rodanum, cum omni edificia sibi aderente a me edificatam* et cum omnibus
rebus, quas ipsa ecclesia tenebat, quando earn reedificavit, et cum omnibus
rebus illis, que fuerunt iuris mei, quash ego eidem ecclesie aquesivi et dedi, ut
dixi, abendum concedo ad partem iam dicti monasterii sancti Laurencii, quod
est, sicut supra* 1 dixi, desub regimine et potestatem k ecclesie prelibati episcopii?
Et sunt res ipse, que fuerunt iuris mei, posite in locis et fundis iusta Pipia prope
villa Sancti Thome et in Bagalino iusta locus,m qui dicitur Runco Atelli, et in
Casanoua vel in circuitu in locis iacentibus sive in Squadredo “ et in Ulmeneto.
Prima pecia de terra in isto® loco Pipia est per mensura iusta iugias® octo.
Coeret 4 ei a mane via, a meridie Sancte Marie, a sera ipsa Pipia. Secunda pecia
de terra in predicto loco Bagalino est per mensura iusta iugias sex. Coeret
ei a mane via, a meridie terra de heredes quondam Peregrini, a sera terra cano-
nice Cremonensis. Seu in eodem loco Casanoua sunt pecies decern et septem de

a AI Anni. b AI Mossam. c AI Odelrico. d AI spern. * Sic.
f Omissum me; AI anime qualiter. g AI edificata. h AI quam.

i А/superius. k AI potestate. 1 AI episcopi. m AI locum. “AZSquaredo.
° AI suprascripto. ® AI iuges. 4 AI Enumerationem terrarum post Coeret omittit
usque ad Quae autem istis rebus iuris mei.
terra; due ex eas cum sediminas super habente et tres vites super estant, alie
sunt aratorie. Prima pecia de terra cum isto sedimfine super habente est per men-
sura perticas septem et dimidia. Coeret ei a tres partes via, a quarta est a mon-
tes Agitingi. Secunda pecia similiter cum sedimine est ibi prope, per mensura
perticas legitimas quatuor: a mane via, a meridie et sera terra Agitingi, a monte
Nozoni,. Tercia pecia de terra cum vites ibi non longe ad locu§, ubi Subtus
Valle dicitur, est per mensura iusta perticas tres et tabulas sedecim: a mane
Landulfi, a meridie ipsius Agitingi, a sera Murbasio. Quarta pecia e^t per
mensura iugias duas et perticas duas: a mane via, a meridie ipsius Nozoni,
a monte isti Agitingi. Quinta pecia ibi loco, est per mensura iusta perticas viginti
tres: a mane via, a meridie ipsius Agitingi, a sera Landulfi, a monte istius Nozoni.
Sesta pecia de terra ibi prope est per mensura iusta perticas octo. Coeret ei a mane
ipsius Landulfi, a meridie iam dicti Agitingi. Septima pecia ibi non multum
longe est per mensura iusta perticas undecim: a mane ipsius Agitingi, a meridie
et a monte isto Nozoni. Octava pecia de terra iacdt prope isto sedimen, est per
mensura iusta perticas quinque: a mane predicti Landulfi, a meridie et a sera
via. Nona pecia de terra cum prenominates® super abente supra fluvio Mur-
basio, locus, ubi dicitur Saltisco, est per mensura perticas due: a mane et sera
eiusdem Agitingi, a meridie predicti Landulfi.1 Decima pecia de terra cum iam
dictes vites super abente ibi prope est per mensura tabulas viginti sex: a mane et
meridie predicti Agitingi, a sera Landulfi. Undecima b pecia iacet ad locus, ubi dici-
tur Braida Longa, est per mensura iusta perticas viginti sex: a mane et meridie
Nozoni, a sera Landulfi, a monte Agitingi. Duodecima pecia de terra locus, ubi
dicitur Brugneto, est per mensura perticas duodecim:b a mane et montes ipsius
Landulfi, a mferidie A]gitingiG, a sera terra de curte Sesto. Tercia decima pecia
cum incisa sua ibi prope est per mensura iusta perticas trigenta tres et tabulas
quatuordecim: a mane et sera ipsius Landulfi diaconum, a meridie et montes
ipsius Agitingi. Quarta decima pecia similiter cum incisa sua in eodem loco
Braida Longa est per mensura iusta iugias tres et perticas tres: a mane predict’
Nozoni et Agitingi, a meridie ipsius Agitingi, a sera et montes iam dicti Nozoni’
Quinta decima pecia ibi loco se tenente da parte medie est per mensura per-
ticas sedecim et dimidia: a mane Agitingi, a meridie via. Sesta decima pecia ibi
loco est perticas octo: a mane Nozoni, a meridie via, a sera prefati Agitingi.
Septima decima pecia aratoriad in eodem loco Braida Longa est per mensura iusta
iugias sex et perticas quatuor: a mane via, a meridie Agitingi, a sera et monte
Nozoni. In predicto loco Squadredo sunt pecies octo de terra. Prima pecia cum
aliquit silva super abente cum incisa sua est per mensura iusta iugias septem et
perticas quinque. Coeret ei a mane terra ipsius Sancti Uictoris, a meridie Sancte
Marie de Brisia. Secunda pecia ibi prope cum silva super abente est per mensura
iusta iugia una. Coeret ei a mane terra ipsius Sancti Uictoris, a monte Sancte
Marie Cremonense. Tercia pecia aratoria in eodem loco est per mensura perticas

• Sic. Omissum vites.	b—b Haec linea et ea, quae sequitur, litteris maioris

ambitus scriptae sunt, eadem quidem manu. ® Foramine deleta. d Omissum et
scriptum inferius cum signo transferendi.
quinque: a mane et sera terra Umberti, a monte predicti Sancti Uictoris. Quarta
pecia ibi non longe est per mensura perticas tredecim. Coeret ei a mane ipsius
Umberti, a sera iam dicti Sancti Uictoris. Quinta pecia de terra in isto loco Squa-
dredo cum incise sue est per mensura iusta iugias sex et pertica una. Coeret
ei a mane et meridie iam dicto Sancte Marie de Brisia et in ali Attoni.* Sesta
pecia de terra in prenominato loco Squadredo est per mensura iusta iugias tres
et perticas quatuor: a meridie de heredes quondam Agiualdi, a monte Sancte
Marie. Septima pecia de terra cum in parte silva ibi non longe est per mensura
iusta iugias quinque et perticas undecim. Coeret ei a monte Sancte Marie,
a mane terra, qui fuit Alberti. Octava pecia aratoria ibi non longe prope Gambina
•est per mensura iusta iugias dec[em]b, perticas novem: a mane ipse Gambina,
a meridie et sera similiter Sancte Marie. Predictis in isto Ulmeneto sunt pecies
novem. Prima pecia de terra est iugias quinque, coeret ei a mane via, a sera
•de heredes quondam Ariprandi. Secunda pecia ibi [prop]eb est per mensura
iugias duas et dimidia: a mane ipsa via, a meridie Sancte Marie. Tercia pecia
ibi prope est per mensura iusta iugias quatuor et perticas duas. Coeret ei a mane
et sera via. Qiiarta pecia ibi non longe est iugias duas et perticas u[n]a:b a mane
Umberti et Alberti germani, a sera ista via. Quinta pecia de terra cum vites
super habente est per mensura iusta perticas quatuor. Coeret ei a mane et sera
Gumperti, a meridie Azoni. Sesta pecia de terra aratoria iacet ad locus, ubi
dicitur Dal Muncello, est per mensura iusta iugias duas et perticas quatuor:
a mane et sera Gisemundi, a meridie Petri. Septima pecia de terra ibi prope est
per mensura iusta pertifcas]b viginti due: a mane et sera ipsius Petri: Octava
pecia de terra [est]b perticas quindecim: a mane predicti Petri et Sancti lohanni,
a monte eidem Azoni. Nona pecia de terra aratoria ibi in eodem loco Ulmeneto
est per mensura iusta perticas iugiales tres: a mane et sera predicti Gumperti,
a monte ipsius Sancte Marie, si ibi que alie sunt ab omnia coerentes.® Que autem
istis rebus iuris mei superius nominatis cum superioribus et inferioribus seu
cum finibus, sicutd supra mensura et coerencias legitur, in integrum, ea videlicet
racione, ut domnus Lampertus, prenominati mo[nas]teriib abbas, in eadem
ecclesiam celluam inesse* disponat et sex monachos ibi ordinet, qui perpetua-
liter ibi deo deserviant et regulam sancti Benedict! firmiter et religiose teneant,
etf prefatus Lampertus abbas eiusq[ue s]uccessores,b qui ab me meisque succes-
soribus in eo monasterio ordinati et consecrati fuerint, cellulam illam et mona-
chos paterna afeccione perpetualiter regant et gubernent. Et volo et statuo,
ut iam dictus* Lampertus eiusque successores anualiter, in festivitate sancti
Uictoris hvel pro sancti Naboris cantorem et setimanarios reficiant, qui
in matrice ecclesia in is festivitatibus ebdomadam tenent et die iam dictarum
festivitatum illuc adeunt ad divinum officium peragendum, presbiterum
scilicet et diaconum, subdiaconum et clericum ac custodem pro mercede et
remedio anime mee, et£ nulla alia super inposicio eis fiat. Si quis vero, quod

* Sic. b Foramine deletum.

f AI omittit et. g AI iamdicti.

AI hucusque omittit.
b~b AI et.

d AI sunt. 9 AI in eo.
futurum esse non credo, hanc meam ordinacionem inrumpere voluerit, sit orren-
dum annathema a trecentis decern et octo patribus et lude Ananieque adequetur
flammis et a patre, filio sanctoque spiritum* maledictus in presens et futurum,
reus crimine astrictus semper maneat? Quia omnia, sicut superius legitur,
ita decrevit esset mea bona voluntas, et nec michi liceat ullo tempore nolle,
quod' volui, set, quod a me semel factum vel conscriptum est, sub iusiurandum
inviolabiliter conservare promitto cum stipulacione subnixa. Unde due cartule
iudicati una tinore scripte sunt. Actum in prenominata civitate feliciter. Ego
Landulfus, voce tantum episcopus, in hoc iudicato a me facto subscripsi. Ribal-
dus missus rogatus subscripsi. Lanfrancus, iudex sacri palacii, rogatus subscripsi.
Adam, qui et Amizo, iudex sacri palacii, rogatus subscripsi. Laurencius, iudex
sacri palacii, rogatus subscripsi. Gauselmus, notarius sacri palacii, rogatus
subscripsi. Ugoe rogatus subscripsi. Adam notarius, vivente lege romana,
rogatus subscripsi. Signum manibus Ildeprandi et Teuzoni, legem viventes
romana, testes. Ego Petrus notarius scripsi, postradita cumplevi et dedi.

SN Ego Gerardus notarius autenticum huius exempli vidi et legi, et sic
inibi continebatur, sicut in isto legitur exemplo, ni litera plus minisve sit, etd
manibus meis exemplum hoc exemplavi.

7

Hubaldus, episcopus Cremonensis, Arduino comiti, filio Lanfranci comitis,
eiusque filiis et nepotibus terraset iura ad certsum reddendum concedit in locis
Mixano, Vauxolo, S. lacobo, S. Faustino, Ursocasale, Crota, loaningo, Munte
Collare, Farinate, Arquaho, Caxerata, Vidalingo, conditiones vassallagii Adruini
determinans.

Iovisaltae. 1037. Nov. 8.

55.5™ x 33.5c
CDL. 68. n<> 76 (regest.).

SN6 In Xpisti nomine. Placuit adque convenit inter dominus Hubal-
dus, episcopus sancte Cremonensis ecclesie, necnon et inter dominus Arduinus
comes, filius bone memorie Lanfranci, itemque comes, et Imilda comitissa,
filia quondam Rainerii,iugalibus,ipse Arduinus comes ibi adstante et eidem con-
ius sue consenciente, ut in dei nomine debeant dare, sicut etf a presenti dedit.
ipse dominus Hubaldus episcopus eorum Arduini comes et Imilda iugalibus et ad
suorum filii vel abiatici usque diebus vite suorum ad fictum censum redendum
libellario nomine omnes castris, casis, capellis et massariciis, destrinctis et
teloneis seu decimis iuris ipsius episcopo, quibus [esse] t videtur in locas et fundas
Mixano, Uauxolo, Sancto lacobo et Sancto Faustino, Ursocasale, Crota, loa-
ningo, Muntecollare, Farinate, Arquaho, Caxerate, Uidalingo vel per alias
singulas locas, nominative ipsis castris, casis, massariciis, capellis, decimis,

ЛА1 spiritu. ъ AI omittit porro usque ad Actum in prenominata. c AI Urso.

d AI omittit et. 9 Cf. inferius de subscriptionibus. 1 Supra lineam. e Aetate
contritum vix legitur.
destrinctis vel teloneis seu omnibus rebus, quantiscumque aut qualiscumque
Sihifredus, filius quondam Olrici de loco Surxino, in beneficium detinuerit
da pars ipsius episcopo, omnia et ex omnibus, quantum ad ipsum bene-
ficium pertinet in integrum, sicut supra legitur, ea racione, utti amodo ipsis
iugalibus et suorum filiis vel abiaticis usque diebus suorum ‘ istis castris,
casis seu capellis et omnibus rebus, sicut supra legitur, abeant et te'neant
in benefi[ci]ob da pars ipsi episcopio tali ordine, sicut subter legitur. Et, si
ipse Arduinus comes abuerint duos filios masculinus, unum de illis filiis, qualis
voluerit, in vassalatico iam dicto episcopio permanere debet, omni tempore
abeant in beneficio post dicessum ipsorum iugalibus istis casis, castris, capellis
adque omnibus rebus,® quoad ut supra legitur. Nam, si ipse Arduinus comes
filios masculinus non abuerit, nixi unum iam dictum filium, ad episcopus, qui
pro tempore fuerit in eodem episcopio, iurare debead fidelitatem ad salva fideli-
tate domini regis, qui pro tempore fuit. Et si ipse milites regi non fuerit, in vas-
salatico ipsius episcopio,® qui pro tempore fuerit, permanead et similiter abeat
ipsum beneficium. Post dicessum de ipsis filiis Arduini comes filiis relinquerit,
si duo fuerit, unum ex ipsis in vasallatico ad episcopo, qui in eodem episcopio
ordinatus fuerit, permanere debeat. Si plures non abuerint, nixi unum, fideli-
tatem iurare debet ad ipso episcopo ad salva fedilitate® regis, qui pro tempore
fuerit; et si milites regis non fuerit, in [vasalpatico d ipsius episcopio permanead,
abeant et teneant in beneficio istis castris, casis, capellis et omnibus rebus,
sicut supra legitur, et faciant exinde omni tempore, quicquit eis fueritc opor-
tunum, sine omni contradictione eidem domini Ubaldi episcopus eiusque sub-
cessores seu pars ipsius episcopio. Eo tamen ordine ipsis iugalibus aut suorum
filiis vel abiaticis persolvere debeant singulis annis per omni festivitate sancti
Martini, unum mense antea aut unum postea vel in predicta festivitate
argentum denarios bonos mediolanenses numerus XII dato ipso ficto ad civi-
tatem Cremona, ad ecclesia sancte Mariae Virginis, que est edificata infra eadem
civitatem, perse ipsis iugalibus aut suorum filiis vel abiaticis aut suorum misso.
Quod si oc advenerit, quod ipse Ubaldus episcopus eiusque subcessores se sub-
traxerit iam dictis castris, casis, capellis et omnibus rebus, sicut supra legitur,
eorum iugalibus suisque filiis vel abiaticis contradixerit, quod ei dare in benefi-
cium noulerint, tunc oblicavi conponere ipse dominus Ubaldo episcopus vel
eius subcessores eorum iugalibus suisque filiis vel abiaticis репе nomine argen-
tum libras mille duocenti et post penam conpositam ipsum libellum in sua
manead robore. Et si ipsis iugalibus suisque filiis* vel abiaticis ec omnia, sicut
supra legitur, non adimpleverint, oblicaverunt conponre® eidem Hubaldi
episcopus c suisque subcessores репа argentum libras similiter mille duocenti
et ipsum libellum inanis et vacuum permanead. Et oc stetit inter eis, si ipse
dominus Hubaldus episcopus eiusque successores ipsum libellum infringere que-

® Sic. b Omissum. c Supra lineam. d Aetate contritum. * Sequitur
spatium vacuum unius vocis (fortasse filiis) erasae.
sierint, ipse Arduinus comes aut suis filiis vel abiaticis iurare facere debet unum
liberum ominem, quod oc adimpletum abead, sicut supra legitur, et postea
ipsum libellum in sua manead robore. Unde duo libelli uno tinore scripti sunt
anno domini Cunradi imperatori deo propicio decimo, octavo die mensis novem-
bris, indictione quinta. Actum loco louenalta, sicut legitur.!

S Ego Hubaldus, dei gratia episcopus, in hoc libello a me facto sub-
scripsi.* 1’

S Arduinus comes subscripsi?

S Gisulfus, iudex sacri palacii, interfui?

S Giselbertus, iudex sacri palacii, interfui?

Signum S manibus Ariprandi Gandulfi seu Petri et Liuprandi, ibi fuerunt
testes.®

S7Va Wilielmus, notarius et iudex sacri palacii, ibi fui et hunc libello
scripsi.®

Signum S manus iste Imilde comitisse, qui oc libello fieri rogavi?

S Bernardus, iudes et avokatus sacri palazi, interfui?

S Johannes, iudes sacri palacii, interfuit?

S Adam, iudex sacri palacii, interfuit?

8

Conradus II imperator ecclesiae episcopali Cremonensi praedia concedit
omnesque res mobiles et imm'obiles Adami, viri Cremonensis, qui Henricum, prae-
jatae ecclesiae diaconum, interfecit.

— [10371] —

Apographum saec. fort. XI.	35<**X 41.5«<».

MGH. Diplomata regum et imperatorum Germaniae. T. IV. Hannov. et Lips., 1909,
pag. 348, n° 252 (secundum copiam codicis Sicardiani saec. XIII ineunt.)

C «* In nomine sancte et individu$f trinitatis. Chuonradus divina* favente
dementia Romanorum imperator augustus. Si sanct$h dei ecclesi^eiusque pasto-
rum miseriis*1 et infortuniis compati et aliqua munera.per quaek eadem sancta
eccleisa1 sublimari ac sublevari debeat, ei studuerimus impertiri, imperii nostri
statum roborari et in provectum ampliari et insuper premium nobis etern§ vit§
impendi minime ambigimus. In veritate namque comperimus, quod quidam
Cremonensis vir, Adam nomine, superbi$m spiritu inflatus et diabolica audatia
concitatus, quendam diaconem, Henricum nomine, sanct$h Cremonesis ecclesi^
cardinalem et utillimumn famulum, et quern nos cum omnibus suis rebus mobili-
bus et immobilibus sub nostr§® potestatis tuicionep recepimus, nostre maiestatis

* Subscriptiones sequentes in duabus columnis positae sunt: primae sex a sinistra parte,
ceterae a dextra. b Subscriptio autographa. ° Eadem manu, qua contextus. d Idem
signum, quod in initio documenti. 8 C — chrismon; linea longioribus litteris scripta.
s MGH sancte et individue. g MGH ♦ h MGH sancte. * MGH superius post
divina. k MGH que. 1 MGH eadem post ecdesia. m MGH superbie.

“ MGH utilimum. ° MGH nostre. p MGH tuitione.

1 De anno cf. MGH. Dipl. IV. 346.
reverentiam vilipendens, innocentem® occiderat, eius morte eccleise? cuius
erat famulus in omnibus commodus, tanta dampna conferens, quanta extimare
non sufficimus. Quapropter omnibus sancte dei ecclesieb fidelibus, presentibus
scilicet ac futuris, notum esse volumus, quod interventu dilect§c coniugis nostre
Gisled imperatricis, ut ecclesia* ex parte recuperet£ dampna morte sui famuli
sibi illata, et tanti facinoris contagia nequaquam in consuetudinem prorum-
pant, omnia predia, queg prefatus Adam infra civitatem Cremonanam h et extra
per totius1 episcopatus spatia habere videtur, et omnem rem mobilem et immobi-
lem, quam possederat, prelibate k sancte Cremonensis ecclesie per hius1 nostri
[precepti] “ paginam proprietario iure habenda et detinenda concedimus et in
ius ac dominium prenominate" eccelsi§ nostra imperiali auctoritate transfun-
dimus, ea videlicet rationed ut tarn Hubaldus, dilectus fidelis noster, eiusdem
ecclesie venerabilis episcopus, quam successores sui de prediis omnibus et mobi-
libus et immobilibus rebus predicti homicide,® quicquid eis recte visum fuerit»
ad utilitatem ecclesie,’ perpetualiter faciant. Insuper etiam imperiali censura
iubemus, ut nullus dux, marchio, comes, vicecomes, iudex, sculdassior seu
m[agna p]arvaquep regni nostri persona de prediis omnibus et rebus mobilibus
et immobilibus omnibus pretaxati homicide ° sanctam Cremonensem ecclesiam *
atque Hubaldum, eiusdem sedis antistitem, eiusque successores disvestire aut
inquietare aliquo ingenio aut occasione presumat. Si quis vero, quod futurum
esse minime credimus, huius nostri precepti temerarius violator extiterit, sciat
se compositurum * auri optimi libras ducentas, medietatem camere" nostre-
et medietatem ecclesie eiusque rectori, cui iniuria illata fuerit. Quod ut verius
credatur diligentiusque ab omnibus observetur, huius precepti nostri paginam
fieri decrevimus et sigilli nostri impressione iussimus insigniri, manu propria
inferius corroborantes.

• Signum domni Chuonradi serenissimi Mv imperatoris augusti. *

9

Ubaldus, episcopus Cremonensis, Albert urn, f ilium Rolandi de civitate
Cremona, beneficio investit in locis Cogullo, Porto, Noxicla.

Iovisaltae. 1042 (1041). Febr. 27..

Apographum saec. XII (1146—1174?).	26™ X 19™..

SN Die lunes, qui est tertio Kalendas marcii, infra castro, qui nominatur
louisalta, in casa solariata de predicto castro, presentia bonorum hominum,
quorum nomina sunt Rogerius de Bariano, Ugo, filio Teudaldi de loco Tucingo,

a MGH innocenter. b MGH ecclesi?. c MGH dilecte. d MGH Gisle..
6 MGH ecclesia. f MGH recuperaret. g MGH que. h MGH Cremonam-

1 MGH tocius. k MGH prelibate. 1 Sic. MGH huius. m Deest, sicut in textu

MGH. " MGH prenominate. ° MGH homicide. p Sub macula.

4 MGH ecclesie. r MGH sculdasio. B MGH ecclesiam. 11 MGH con-
positurum. " MGH camere. ’ M — monogramma.
Adaiiardus, filius quondam Lanfranci de predicto loco Tucengo, Ildefre-
dus, filius quondam Arimondi de loco Casanoua, Adraldus de loco Cari, Bernar-
dus, eius advocatus, Adam, qui et Amizo iudex, et Gauselmus notarius germanis,.
Giseibertus, filius quondam Alberti, qui fuit notarius, Dodo, filius quondam
Maginfredi, qui fuit iudex, Rainaidus Sansom, milites domini Ubaldi, episcopi
episcopio sancte Cremonensis eccleise, Pagano vicedomino, Chuonradus de loco
Florenzola, Rigezo et Guibertus germanis, Obizo, filio Gauselmi, Bernardus
de Causerio, item Obizo et Ardricus, pater et filio, Guilieimus, filius Amizoni
iudex, item Obizo et alius Guilieimus, filius quondam Autecherii, Atto, filius
quondam Odeperga, et aliis vicinibus de civitate Cremona. Ibique in eorum
presentia investivit prenominatus dominus Ubaldus episcopus Albertus, filius
quondam Rolandi de predicta civitate Cremona, per consilium ipsius Rogerii
de predicto loco Bariano de omnem beneficium iuris ipsius episcopio sancte
Cremonensis ecclesie, qui iacet in regona de Pado. Quorum nomina sunt plebe
de Coguilo, Porto, Noxicla, vel in eis adiacentiis et pertinentiis atque per aliis
singulis locis et vocabulis, ubicunque de beneficium ipsius Alberti invenire
potest, sicut fuit prenominatus Albertus et quondam Rolandus, qui fuit geni-
tori suo, investitus per antico tempore da quondam item Rogerius et Lanfrancus,.
qui fuit pater et filio de isto loco Bariano, omnia et ex omnibus, quiquid de suo-
rum beneficio predicto Alberti pertinuerit et inventum fuerit, in integrum eo
vero ordine, ut supra legitur. Quid si predictus dominus Ubaldus episcopus aut
suos successores vel suo fidelem eidem ipsius Alberti aut ad suos heredes vel
ad suo misso de predicto beneficium, qui supra legitur, aliqua inquietudinem
facere temptaverit vel per malo ingenio, antepono ilia репа, qui relegitur
in breve, qui fecit dominus Chuonradus vero imperator in sedicione de civitate
archiepiscopatum Mediolano a vasivasoris. Si iam nominatus dominus Ubaldus
episcopus aut successores ec omnia, ut supra legitur, non adimpleverit, tunc:
coflponit istus dominus Ubaldus adversus eundem Albertus seu versus suos
heredes репа istum beneficium in duplum et insuper репа arientum libras cen-
tum. Anni dominice incarnatione millesimo quadragesimo primo, isto die lunes,,
indicione nona factum est hoc. Iam nominatus Rogerius, Ugo, Adelardus, Ilde-
fredus, Adraldus, Bernardus, Amizo, Gauselmus germanis et aliis hominibus,
sicut supra legitur, ibi fuerunt.

Ego Petrus, notarius sacri palacii, ibi fuit et hunc breve scripsi.

SN Ego lovisalta notarius autenticum huius exempli vidi et legi, et sic
in eo continebatur, ut in isto legitur exemplo,nil plus minusve prefer litteram^
et hoc exemplavi.
10

Ubaldus, episcopus Cremonensis, in praesentia Adelberti, imperatoris
missi, pluriumque iudicum et vassallorum episcopii, Adelbertum, filium Rolandi
Storto, per fustem investit toto beneficio, quod nomine antiqui ab episcopio «in
regona Padi» tenet secundum constitutionem Conradi imperatoris.

Cremonae. 1046. Octobr. 15.

Apographum saec. XII (1146—1174?). 36.5™ X 20.4™.

CDC. 71. n° 97 (regest.) (ex apographo archivii episc. Crem.).

SN Die veneris, qui est medienter mense hoctubre, in civitate Cremona,
in domo ipsius civitatis, in camara dormitoria iusta laubia minore, que est
iusta capella sancti Stephani, presentia Adelberti, missus domini Enrici regis
ad singulorum omminum iusticias faciendas ac deliberandas, resetentibus cum
eo dominus Ubaldus, episcopus sancte Cremonensis ecclesie, et per eius licen-
tiam Laurentius, Guibertus, lohannes, Angelbertus, Lanfrancus, Ugo, Girar-
dus, Otto, Gefo, Martinus, item Ugo, iudices sacri palacii, Rolandus, Lamper-
tus, Umfredus, notarii itemque sacri palacii, Ribaldus de Douaria et item
Ribaldus, barba et nepos, Holdelricus de Soricina, Obi?o de Gorgolago, Gisel-
bertus de Solario, Somsom, vasalli ipsius episcopi, Peregrinus Ardeuergi, Urso
lldeprandi, Rolandus de Dalmona, Burningus Butilerio, Adam Isemberti,
item Adam de Fontanella, Umbertus de Persico, Tetaldus de Parma, M[an]ol-
dinus* de Sereniano., Landulfus, filio Gislani, lohannes et Lanfrancus germanis,
filii quondam Ansaldi, Ardericus et Gandulfus, barba et nepus, Mainfredus
de Curte Guntardi, Rogerio de Bariano, signifero eidem episcopi. Ibique in eorum
presentia predictus dominus Ubaldus episcopus per fuste, quod suo tenebat
manum, libenter investivit Adelbertus, filius quondam Rolandi, qui nomina-
tur Storto, de predicta civitate, de omne suum beneficium, sicut fuit ipse Adel-
bertus actenus fuitb investitus da isto episcopo per consensum et largitatem
ipsius Rogerii. Et est ipsum beneficium iuris episcopus episcopio sancte Cremo-
nensis ecclesie. Quod iacet in parte in regona de Pado, quorum nomina: de plebe,
qui nominatur Cogullo, Porto, Nixicla, Summo, Altesuille, Banzola, Sabloneta,
Rublello, Casale Maiore, in Runcatuli, a Sancto Benedicto, a Sancto lohanne,
a Sancta Maria Uado Pagano, in Casamar^a, Cunciliolo, in Cornaleto, Muridelle
et inter Pado et Oleo et in Gambina, qui dicitur Medio Pane, in Farisingo, seu
in predicta civ[itat]e Cremona vel per aliis singulis locis, ubiubi abere vel
possidere viso sum, quam de senioribus etiam de patre ipsius Adelberti, qui
fuit investitus per antico, omnia ex omnibus, quicquid fuerit inventum de isto
beneficio, qui supra legitur, in integrum. Et ipse Adelbertus habeat predictum
beneficium et suorum heredibus, iusta quod dominus Chuonradus gloriosisimus
imperator constituit in absidiod Mediolanensis a vavassoribus ad maioribus et

Sub macula.

b Sic.

Omissum.

d ab bis scriptum.
minoribus omnimodis servientibus ad senioribus, sicut antiqua fuit de nostris
antecessoribus consuetudo. Anni ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti
millesimo quadragesimo sexto, Enricus, gratia dei rex, ic in Italia anno eius
primo, isto die veneris, indicione quinta decima factum est hoc. Signum SSS
manibus Puluerrammi et Ildeprandi Copario, Aurabona, Bonauita, Algisio et
Petrus germanis, filii quondam Baroni, Leo Grasso ibi fuerunt testes.

Ego Ardingus, notarius sacri palatii, ibi fuit et hunc breve scripsi.

SN Ego lonathas autenticum huius exempli vidi et legi, et sic in eo
continebatur, ut in isto legitur exemplo, nil prefer litteram plus vel minus?

SN Ego Ysacatus autenticum huius exempli vidi et legi, et sic in
eo continebatur, ut in isto legitur exemplo, nil prefer litteram plus vel minus?

SN Ego lovisalta notarius autenticum huius exempli vidi et legi,
et sic in eo continebatur, ut in isto legitur exemplo, nil plus vel minus prefer
litteram et hoc exemplavi.

11

Albertus marchio, filius Obizoni marchionis, episcopio Cremonae quartam
partem decimae curtis Solarioli reriuntiat necnon ius ecclesiae ordinandae ibi
constructae.

In loco Summo. 1062. Dec. —

15cm X 25<™.

SN Anni ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti mill[es]imob
sexageximo secundo, mense decembris, indictione quinta decima. Tibi, domni
Hubaldi, episcopo episcopio sancte Cremonensis $cclesi$, ego, in dei nomine
Alberto marchio, filius quondam Obizoni, item marchione, qui professo sum
natione mea lege vivere langobardorum, presens presentibus promitto atque
spondeo me ego, qui supra, Alberto marchio una cum meis heredes vobis, qui
supra, domni Hubaldi episcopo vestrisque successoribus, ut amodo dehicc
inantea nullo tempore non abeamus licentiam’nec potestatem per nullum ius
nullaque occasione, quod fieri potes, nominative et integram quartam portione
de decima de curte Solariolo et de in eius aiacenciis et pertinenciis et de ecclesia,
que est constructa in eodem castro Solariolo', ad alios presbiteros nec clericis
dandum nec eadem ecclesiam ordinandum, nisi tantummodo de episcopatum
eidem domni Hubaldi episcopo. Quod si amodo ego, qui supra, Alberto marchio
aut meos heredes vel nostram sumitantes personas oc, quod superius legitur, non
adimpleverimus aut corrumpere presumpserimus vel subtragere, tunc obli-
cavimus componere ego, qui supra, Alberto marchio et meos heredes vobis,
predicto domini Hubaldi episcopo, vestrisque successores репа argentum dena-
rios bonos libras quinquaginta. Quidem et ad anc confirmandam promissionis

a Quaeque subscriptio alia manu.	b Foramine deletum.	c Sic-
cartam accepi ego, qui supra, Alberto marchio ad te, iam dicto domnus Hubal-
dus episcopus, exinde launichild crosna una, ut hec mea promissio omnis
tempore firma et stabilis permanead atque persista, unde due carte promi-
sionis in uno tinore scripte sunt. Actum loco Summo feliciter.

• Signum S manusb isto Alberto marchio, qui anc cartam promissionis
fieri rogavi et isto launichild accepi, ut supra. Signum S manibus Adellardi et
Ambrosii seu Osberti testibus.

SN Ego Unfredus notarius scripsi, postradita® complevi et dedit.1

12

Lanfrancus et Imilda coni ages Ubaldo, episcopo Cremonensi, ducenta
iugera terrae in loco Munterione centum et viginti librarum pretio vendunt.

Prato BissioA 1064. Apr. 4.

50cmx30.5<™.

CDC. 78. n° 134 (regest.) (ex apogr. archivii episc. Cremon.)

SN Anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti millessimo sexa
gesimo quarto, quarto die mensis aprilii, indicione secunda. Constad nos
Lanfrancus, filius quondam Ardecioni de loco Punte Carale, et Imilda iugalibus,
filia quondam Lanfranchi de loco Munterioni, que professa sum ego ipsa Imilda
ex nacione mea lege vivere salicham, set nunc pro ipso viro meo lege vivere
videor romana, ipso namque iugale meo michi consenciente et subter confir-
mante, accepissemus nos ipsis iugalibus comuniter, sicuti et in presencia tes-
tium manifesti sumus, qui accepimus a te Hubaldo, dei gracia episcopo sancte
Cremonensis ecclesie, argentum denarios bonos mediolanensis libras centum
viginti, finitum precium pro cunctis casis et omnibus rebus terretoreis iuris
nostris, qui supra iugalibus, quibus habere visi sumus in isto loco Munterioni,
tarn infra castro, quamque foris eodem castro vel in eius adiacenciis et perti-
nenciis. Et sunt istis omnibus casis et rebus terretoreis, tarn infra castro, quam-
que foris inter sediminibus et vineis seu silvis cum areis illorum atque terris
arabilis et pratis, eciam gerbidis et pascuis super totum iugias duocenti. Et
si amplius de nostris iuris, qui supra iugalibus, in eodem loco Muntirioni vel
in eis adiacenciis et pertinenciis inventum fuerit, quam ut supra mensura legi-
tur, per hac cartam vindicionis et pro eodem precio in tua, qui supra, domni
Hubaldi episcopi et cui tu dederis persisted potestatem proprietario iuri,.
ut dictum est, tarn casis, castro, sediminibus et vineis seu silvis cum areis sua-
rum, terris arabilis et pratis, pascuis, gerbidis ac stallareis, salectis, ripis, rupi-
nis ac palutibus, molindinis et piscacionibus, venacionibus et destrictis, coltis
et incoltis, divisis et indivisis, una cum finibus, terminibus et accessionibus,
usibus aquarum aquarumque ductibus, cum omni iure adiacenciis et pertinen-

Nigriore atramento.

b Supra lineam.

® Sic.

d CDC Cremonae?
ciis earum rerum per locas et vocabolas ab ipsis casis et castro sive rebus omni-
bus pertinentibus in integrum. Que autem istis cuntis casis et castro sive rebus
omnibus iuris nostris superius dictis, una cum accessionibus et ingressis seu
cum superioribus et inferioribus suis, qualiter superius legitur, in integrum
ab ac die tibi, qui supra, domni Hubaldi episcopo, pro isto precio vendimus,
tradimus et mancipamus, nulli aliis venditis, donatis, alienatis, obnossiatis
vel traditis, nisi tibi. Insuper ego, qui supra Imilda, tibi, isto domni Hubaldi
•episcopo, exinde legiptimam facio tradicionem et vestituram et me exinde
foris expelli, warpivi etabsens me feci, etB tibi a tuam proprietatem habendum
relinqui, faciendum exinde a presenti die tu et heredibus tuis aut cui tu dede-
ris iure propietario nomine, quicquit volueritis, sine homni nostra, qui supra,
iugalibus et heredum nostrorum ac proheredumque meorum, qui supra,
Imilde contradicione vel repeticione. Si quis vero, quod futuro esse non
credo, si ego ipsa Imilda, quod absit, aut ullus de heredibus ac prohere-
dibus meis seu quislibet oposita persona contra anc cartam vindicionis ire quan-
doque tentaverimus aut earn per quovis ingenium infrangere quesierimus,
tunc inferamus ad ilia partem, contra que exinde litem ihtulerimus, multa,
quod est репа, auro obtimo uncias centum et argenti ponderas duocenti et,
-quod repetierimus, vindicare non valeamus, set presens ac carta vindicionis
diobturnis temporibus firma et stabilis permanead atque persisted inconvulsa
con stipulacione subnixa. Et ad nos, qui supra, Lanfrancus et Imilda iugalibus
una cum nostris heredibus hac proheredibus meis, qui supra, Imilide tibi, qui
supra, domni Hubaldi episcopi tuisque heredibus aut cui tu dederis ista vindi-
cioneni, qualiter superius legitur, in integrum ab omni omine defensare. Quod
si defendere non potuerimus aut si vobis exinde aliquit per quovis ingenium
.subtragere quesierimus, tunc in dublum eadem vindita, ut supra legitur, vobis
restituamus, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub estimacione
in consimilibus locis. Et nec nobis, qui supra iugalibus, licead ullo tempore
nolle, quod voluisemus, set, quod a nobis semel factum vel conscriptum est,
sub iusiurandum inviolabiliter conservare promittimus con stipulacione sub-
nixa. Et bergamena cum actrementario de terra levavi ego, qui supra Imilda,
paginam Alberti, notarius sacri palacii, tradidit et scribere rogavi, in qua eciam
subter confirmans testibusque obtulit roborandam. Actum in loco, qui dicitur
Prato Bissio, feliciter. Signum S manibus istorum Lanfranchiet Imilde iugalibus,
qui anc cartam vindicionis fieri rogaverunt, et isto Lanfrancus eidem Imilde,
conius sua, consensi, ut supra, et isto precio acceperunt. Signum S manibus
Gezoni et Bonifacii atque lohanni, viventes lege salicha, testis. Signum S mani-
bus Cremoxiani et Girberti atque Leoni et item Leoni testes^ viventes lege
romana.

SN Ego, qui supra Albertus, notarius sacri palacii, scripsi, postradita
complevi et dedi.

• Correctum ex te.
13—14

Arnulfus, episcopus Cremonensis, Bernardo filio Bernardi, eiusque nepo-
tibus Umberto, Bernardo et Ubaldo de castro Sexpile promittit se, sum cast-
rum Solariolum eorum auxilio vi occupaverit, quartam eiusdem partem eis
in decern annos tenendam concessurum nec ullam pacem sine eis cum Alberto
marchione habiturum esse simulque praefatos viros beneficio plebis s. lacobi
et s. Miliani investit, cuius in possessionem intrare possint, si ipse obliga-
tionem non adimpleverit.

Cremonae. 1075 (1074). Febr. 27.

Duo autographa eiusdem tenoris. A: 50em X 15.2em.

В: 49.5e,n X 14.2е'”.

SN Die veneris, quod est tercio Kalendas marcii, in “civitate Cr[emona],b
in * domo episcopio ipsius civitatis, presencia iudicum seu relicorum bonorum
[omin]um,b corum nomina subter leguntur, investivit domnus Arnulfus, episco-
pus episcopio sancte Cremonensis ecclesie, Bernardus, filius quondam item
Bernardi, et Umbertus seu item Bernardus adque Ubaldus germanis, barbano
et nepotibus, de castro Sexpile, nominative de plebe sancti lacobi et de plebe
sancti Miliani, sicut ad sua manus detinet, eo tinore ut ipse domnus Arnulfus
episcopus per se ipsum iusta sua posibilitatem et cum predictis barbano et
nepotibus uvernare abet castrum Solariolum cum omnibus, quod ab ipsum
castrum ° pertinet,d usque dum eum vincerit, tamen ad salva fidelitatem domni
regis. Et posquam ° ipsum castrum in potestate abuerit et intus fuerit, eis adiu-
vare retinere per rectam fidem da ilia die inantea, quod ipse domnus Arnulfus
episcopus seu predictis barbano • et nepotibus aut ® suorum filiis® maschulinif
in potestatem abuerintg et intus fuerint usque ° ad decern® annis prosimis com-
pletis. Et si ipse domnus Arnulfus episcopus per se vel per sua summitantes
personas aliquit damnum vel minucionemh aut molestacione fecerit ipsorum
barbano et nepotibus aut ad suorum [fili]is* 1 de ilia quarta porcione1 de infra
predicto castro seu de aliis rebus, unde ipse barbano et nepotibus investitis
fuerint odie de manu ipsius domni Arnulfi episcopi, infra quadraginta dies
prosimi, posquam ei requisitumk fuerit, emendare facere abet caput tantum.
Et de ipsum* castrum Solariolum neque de illis omnibus rebus, quod ab ipsum
castrum pertinet, non abet facere pacem neque treuuam neque ® finem cum
Alberto marchione® neque cum suis filiis sine predictis barbano et nepotibus
c aut suorum ® filiis deic inantea usque ad completis prenominatis decern annis,

u-a A aetate contrita vix leguntur. b В excisum.	c—® A contrita vix legun-

tur. dB ...net supra lineam. 8 В barbani. f В masculini.

e В aberint. h В minicionem. 1 A vix legitur. k В requixitum. * В istum.

1 De quarta portione (castri Solarioli) nihil supra dictum erat, sed in alio acto eiusdem
diei (cf. A. Hortschansky и. M. Perlbach, Lombardische Urkunden des XI Jahr., Halle, 1890,
pag. 66—67j hoc expresse dictum est.
posquam‘ipse domnus Arnulf us episcopus vel predictis barba et nepotis sive
suorum filiisb predictum castrum Solariolum in potestatem abuerit. Et si ipse
domnus Arnulfus episcopus se subtrascerit, ec omnia, sicut supra legitur, non
adinpleverit, tamen ad salva fidelitatem domni regis, sicut supra legitur, tunc
ab ilia die inantea abeant et teneant ipse Bernardus et suis filiis maschulini®
medietatem de istes plebes per beneficium, et prenominatis Umbertus et item
Bernardus seu Ubaldus germanis et suorum filiis maschulinisb alia medieta-
[temet]b faciant exinde beneficio nomine, quicquit voluerint. Et si ipse dom-
nus Arnulfusb episcopus oc, uta supra legitur, adinpleverit, predicta investi-
tura sit inanisb et vacua. Factum est oc anno ab incarnatione domini nostri
Ihesu Xpisti millesimob septuagesimo quarto, isto die, indicione tercia decima.
Unde tres • brevi uno tinore scripti sunt. Ibi fuerunt Ildefredus, Atto,
Uuarimbertus,f Ugo, Uuilielmus, Ribaldus, Teuzo, Adam, Beneincasa, Uuazo,
Uberto.

SN Ego Rainerius, qui et Paganus, notarius sacri palacii, interfui et
huncg brevem scripsi.

15

Arnulfus, episcopus Cremonensis, simili pado Ribaldum, filium Ribaldi
de Casali Butano, quarta parte castri Solarioli investit.

Cremonae. 1075 (1074). Febr. 27.

Apographum eiusdem temporis. 28.8cm x 12cm,

CDC. 83. n° 158 (regest.) (ex autogr. archivii episc. Cremon.).

Die veneris, quod est tercio Kalendas martii, in civitate Cremona, in domo
episcopii ipsius civitatis, presentia iudicum seu reliquorum bonorum hominum,
quorum nomina subter leguntur. Investivit domnus Arnulfus, episcopus epi-
scopio sancte Cremonensis ecclesie, Ribaldum, filium itemque Ribaldi de Casale
Butani, nominative de Monterione hoc, quod ad sua manum detinebat, eo
tinore, ut ipse Arnulfus episcopus per se ipsum iusta suam posibilitatem cum
predicto Ribaldo uvernareb habet castrum Solariolum cum omni, quod ad
ipsum castrum pertinet, usque dum eum vincerit, tamen ad salva fidelitate
domni regis. Et postquam ipsi ipsum castrum in potestatem habuerint et intus
fuerint, eis adiuvare retinere habet per rectam fidem da ilia die inantea, quod
ipse Arnulfus episcopus seu predicto Ribaldo aut sui filii masculini in pote-
statem habuerint et intus fuerint, usque ad decern annos prosimos comple-
tes. Et sipse* domnus Arnulfus episcopus per se vel suas sumitantes personas
aliquod damnum vel minuationem aut molestationem fecerit ipsi Ribaldo de
ilia quarta portione de predicto castro Solariolo seu de illis rebus, unde ipse

a В posqua. b A non legitur. 6 В masculini. d В deest. • В trex.
f В Uuarimberto. g В unc. h -vernare supra lineam. ‘ Sic.
investitus fuerit odie de manu ipsius domni Amulfi episcopi, infra quadraginta
dies prosimi, postquam ei requisitum fuerit, emendare facere habet caput
tantum. Et de isto castro Solariolo neque de illis rebus, quas ad ipsum castrum
pertinet, non habet facere pacem neque treguam neque finem cum Alberto
marchione neque cum suis filiis sine predicto Ribaldo deinc inantea usque
ad completes prenominatos annos decern, postquam ipse domnus Amulfus
episcopus vel Ribaldus in potestatem habuerint predictum castrum Solario-
lum. Et si ipse domnus Arnulfus episcopus se subtrascerit et hec omnia, sicut
supra legitur, non adimpleverit, tamen ad salvam fidelitatem domni regis,
sicut supra legitur, tunc ab illo die inantea. habeat et teneat ipse Ribaldus
predictum castrum, sicut ad suam manum detinebat, per beneficium et faciat
benefitio nomine, quicquid voluerit exinde. Et si ipse domnus Arnulfus epi-
scopus hoc, ut supra legitur, adimpleverit, predicta investitura sit inannis et
vacua. Factum est hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti mil-
leximo septuageximo quarto, isto die, indictione tertia decima. Unde trex
brevi in uno tinore scripti sunt. Ibi fuerunt Ildefredus, Atfo, Uuaribertus,
Ugo, Uuilielmus, Ribaldus, Teuzo, Adam, Beneincasa, Uuazo, Uberto.

16

Oltecherius, archipresbyter s. Laurentii lovisaltae, Leonem, ecclesiae Cre-
monensis sacristam, ad fictum (unius denarii et unius candelae) reddendum
investit triginta duabus perticis terrae in loco lovisaltae iacentis.

lovisaltae. 1092. Nov.—

27.2™ X 14.5™.

SN In nomine domini dei §temi. Die martis, qui est mensis novembris,
in loco louisalta, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter legun-
tur. Per lignum, quod in sua tenebat manu, Oltecherius, archipresbiter de ordine
et plebe sancti Laurentii, sita loco louisalta, investivit Leonem, sacristam de
ordinea sancte Cremonensis ecclesi^, nominative de petia una de terra aratoria
in [eojdem* loco louisalta, loco, qui dicitur Casale, et est per mensuram iustam
perticas legiptimas... btreginta et duas, et si plus inventum fuerit, ibi...c
maneat in eadem investitura. Coheret ei a mane et meridie Sanct§ Marie, a
sera via, monte Iohannis et item Iohannis et alio Iohannis et Odonis, sibique alie
sunt coherentie. Eo vero tinore habeat predictum Leonem et suos heredes aut
cui ipsi dederint prenominatam petiam de terra et fatiat, quicquid voluerit,
sine eidem Olteherii suisque heredibus contradicione et ita, ut persolvere exinde
debeant ipse Leo sacrista per se aut suos heredes vel eorum misum annualiter,
in omni festivitate sancti Martini, octo dies antea aut octo postea, in loco loui-
salta denarium unum et candelam unam eidem Olteherio aut suos heredes

a Aetate contritum.

ь Spatium vacuum unius vocis contritae.

c Una vox erasa.
vel ad suum misum; si ‘autem pretermiserint, in dupium restituant.* Et
ansuper spopondit se ipse Olteherius suosque heredesb ab omni contradicente
homine defensare eidem Leoni suisque heredibus aut cui ipsi dederint. Quod
si defendere non potuerint, tunc oblicavit componere nomine репе arientum
denarios bonos mediolanenses sofidos quinquaginta. Actum est hoc ‘in loco
louisalta* anno domiriice incarnationis milleximo nonogeximo secundo, isto
•die, indicione quinta decima. + Ego Otcherius cleficus in hoc brevi a me facto
subscripsi®. Ibi fuerunt Ardericus Montenarius, Vardericus de Cisiano et Petrus
Uuiberti et LTitalis et Marchius.

SN Ego Albertus, legis doctus, qui hoc breve scripsi et interfui.

17

1.	Ribaldus, filius Alberti Pauperavoce de lovisalta, Albertum, filium
Ribaldi de Cremona, investit pecia una terrae sex iugerum in loco Monterione
ad fictum unius denarii reddendum.

2.	Eadem die Oltecherius, archipresbyter lovisaltae, eundem Albertum
duodecim iugeribus terrae in loco lovisaltae ad fictum reddendum investit.

lovisaltae. 1098 (1097). Ian. 8.

30.5 е* x 21е*.

In nomine domini dei eterni. Die iouis, qui fuit octavo die in mense
aanuarii, in loco louisalta, presencia bonorum hominum, quorum nomina subter
leguntur. Cum ligno, quod in sua tenebat manu, Ribaldus, filius quondam
Alberti Pauperauoce de loco louisalta, investivit Albertum, filium quondam
Ribaldi de civitate Cremona, nominative de pecia una de terra [cam]piad iuris
episcopatu sancte Cremonensis ecclesie, quod ipse tenet per beneficium ex
parte isto episcopate. lacet in loco Monterione, in loco, ubi Castello Rupto,®
et est per mensuram iusta iuges sex. Coerit ei a mane via, a meridie Sancti
•Gabrielis, a sera via, a montes aqua, que dicitur Delma. Eo vero ordine, ut
ipse Albertus et sui eredes aut cui ipsi dederintf debent aberef [usque]’ in sempi-
iernum sine contradictione Ribaldi suisque eredibus et annoaliter debet per-
.solvere Albertus per se aut [suos]’ heredes aut cui ipsi dederint Ribaldi aut
sui heredes aut cui ipsi dederint, in festivitate sancti [Martini],’ octo dies antea
aut octo postea vel in die, fictum denario uno mediolanense. Et promisit se
Albertus, si ip[se]’ aut sui eredes. non dederint fictum aut cui ipsi de[de]rint,h
ut supra legitur, tunc debet componere in dupium. Et promisit Ribaldus, si
ipse aut sui heredes agere aut causare presumserint contra Albertum aut contra
[suos] ’ eredes et ab omni contradicente homine non defensaverint aut in qua-
licumque tempore Albertus aut [sui]’ eredes requisierit Ribaldi aut sui here-
dibus, ut ipsi refutent episcopo aut suis successoribus, et [Ribaldus] ’ aut sui

‘ Supra lineam. b Post heredes — defensare (bis). • Subscriptio autographa.
4 Evulsum cum parte marginis. ® Sic. t-t Supra lineam. ’ Aetate contritum.
4 Omissum.
eredes non refutaverint, sicut conventum est, tunc obligavit se componere-
istam pecia de terra in dublum et insuper репа solidos quiquaginta. Factum
est hoc anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti milesimo octuage-
simo septimo, isto die, indicione sesta. Signum S manus isto Ribaldo, qui. hoc
breve fieri rogavit. Ibi fuerunt Ribaldus, Duce, Martinus, Obrandus, Ugo,
Petrus, Otto et reliqui.

Ego Giselbertus, notarius sacri palacii, ibi fui et hunc brevem scripsu

In nomine domini. Die iouis, qui fuit octavo die in mense ianuarii, in
loco louisalta, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter leguntur..
Cum ligno, quod in sua manu tenebat, Oltecherius, archipresbiter de loco loui-
salta, investivit Albertum,® filium quondam Ribaldi de civitate Cremona,,
nominative de iugibus duodecim in loco louisalta ъ inter prato et campo,ъ quod
ipse tenebat per beneficium ex parte Giselberti comitis iuges decern, et isto
comes tenebat ex parte Sancte Marie, et due iuges tenebat ipse Oltecherius
ex parte Sancte Marie. Eo vero ordine hec investitura facta est, ut ipse Alber-
tus et sui eredes aut cui ipsi dederint debet dare annoaliter, in festivitate.
sancti Martini, octo dies antea aut octo postea vel in die, argentum denario
uno. Et promisit se Albertus, si ipse aut sui heredes non adimpleverint fictum,,
ut supra legitur, tunc obligavit se componere fictum in duplum. Et promisit
sec Oltecherius, si ipse aut sui eredes agere aut causare presupserintdet ab omnii
contradicente homine non defensaverint, tunc obligavit se componere ista terra
in [dup]lum® et itisuper репа solidos quinquaginta. Factum est hoc anno ab'
incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti milesimo nonogesimo septimo, mense
ianuarii, isto die, indicione sesta. Ibi fuerunt Duce, filius quondam Antoni,,
et Ribaldus et Teudaldus et Ugo et Martinus de Betinesco et Oprandus et
reliqui plures.

Et ego Giselbertus, notarius sacri palacii, ibi fui et hunc brevem scripsL

18

1.	lohannes et Martinus, filii Iohannis Citi de lovisalta, confitentur se-
ab Alberga et Framiza, Pagani de lovisalta filiabus, duas pecias terrae in curia:
Iovisaltae necnon res mobiles tres libras valentes in dotem accepisse.

2.	Quas terras et res iidem fratres eisdem, ut sponsis suis, reddunt.

Iovisaltae. 1107 (1106). Ian.—

Apographum eiusdem temporis (post 1155).	20.3cm X 19.5cm~

SN Anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo sexto; in mense ianuarii, indicione quinta decima. Manifest! fuerunt lohan-
nes et Martinus, filii condam lohanni Citi de loco louisalta, qui professi fue-
runt lege vivere romana, accepisse in dotem ab Alberga et Framiza sorores,

• Supra lineam. In linea Ribaldum delineatum.	ъ~ъ Supra lineam. e Se-

quitur Albertus delineatum. d Sic. ® Foramine deletum.
filie condam Pagani de iam dicto loco, due pecie de terra iuris earum, que iacet
in curia louisalta. Prima pecia buschiva et iacet in Albareto, et iugera duo.
Coheret ei a mane et a meridie et a monte Sancti Alexandri, a sera Borsoni.
Secunda pecia iacet ibi prope, et iuger unum: a mane Petrus Odoni, a meridie
et sera Sancti Alexandri, a monte Siperti Bonomi. Et ceteraque mobilia ea
apreciata insuper totum tres libras mediolanenses veteres. Factum est hoc in
predicto loco feliciter. Signum S pro manibus predicti tratres, qui hoc dotale
instrumentum fieri rogaverunt, ut supra. Signum S manibus Amico et Ambro-
xio seu Alberto atque alio Alberto et Johannes, testes.

SN Ego Andreas notarius rogatus scripsi, post tradita complevi et dedi.

SNa Ego Petrus, notarius domini Romani inperatoris Frederici, auten-
ticus huius exempli vidi et legi, et sic in eo continebatur, ut isto legitur exemplo,
nil plus minusve prefer literas, et hoc exemplavi.

SN Anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
sexto, in mense ianuarii, indicione quinta decima. Vobis Alberga et Framiza,
filie condam Pagani de loco louisalta, dilecte sponse et amice nostre, nos qui-
dem Johannes et Martinus, filii condam Johanni Citi de predicto loco, quos
manifesti sumus lege vivere romana, sponsi et donatores vestri presentes pre-
sentibus diximus: quapropter donamus a presenti die dilectioni vestre et in
vestro iure ac potestate per hanc cartam donacionis propter nuptias in vobis
habendum confirmamus, id est tantum de nostris iuris, terrarum ceteraque
mobilia, valentem tres libras mediolanenses veteres. Que res et mobilia iuris
nostri superius dicta ab ac die vobis, que supra, Alberga et Framixe, sponse
nostre» donamus, cedimus, tradimus, conferimus et per presentem cartam in
vobis habendum cumfirmamus, faciendum exinde vos et heredes vestri et
cui vos dederitis iure proprietario nomine, quicquid volueritis, sine omni nostra
et heredum nostrorum contradicione. Insuper promittimus nos, qui supra
Johannes et Martinus, per nos et per nostros [heredes]ъ vobis, qui 'supra, Alberga
et Framiza, amice nostre, vestrisque heredibus et cui vos dederitis istam dona-
cione, qualiter superius legitur, in integrum ab omni homine defensare. Quod
si defendere no[n,]b potuerimus aut si vobis exinde per quodvis ingenium sub-
trahere voluerimus, tunc in duplum eadem donationem, ut supra legitur, vobis
restituere promittimus. Actum est hoc in predicto loco feliciter.

Signa SS manibus istorum iugalium, qui hanc cartam donacionis fieri
rogaverunt, ut supra. Signa SS manibus Amico et Alberto et Ambroxio seu
Alberto et Johannes, testes.

SN Ego Andreas notarius rogatus scripsi, post tradita complevi et
dedi.

SNa Ego Petrus, notarius domini Romani inperatotis, autenticus huius
exempli vidi et legi, et sic in eo continebatur, ut isto legitur exemplo, nil plus
minusve prefer litteras, et hoc exemplavi.

SN idem, quod in initio.

ь Omissum.
19

Lanfrancus, filius Ottonis, de loco Trisolzo, Uberto, episcopo Cremonensi,
beneficium dat in loco lovisaltae in 29 annos et deinde in perpetuum sub ficto
duorum denariorum tenendum, quod beneficium ipse per feudum tenebat a senio-
ribus de Mapello.

In castro Fornovi. 1119. lul. —

26.8 X 26.8cm.

SN Anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti milleximo cente-
ximo nono decimo, mense iullii, indicione duadecima. Placuit atque convenit
inter Lanfrancum, filium condam Octoni • de loco Trisolzo, necnon inter Auber-
tum, eppisscopum • Cremonensis ecclexie, ut in dei nomine debeant dare, sicut
a presenti dederunt, Lanfrancum eidem Auberti episscopi abendum et tenen-
dum seu censum redendum libellario nomine usque ad annos viinti et novem
expletos et deinc inantea usque in perpetuo, hoc est omnem beneficium, que
tenet per feudum ex parte senioribus de Mapello, it sunt Arriprandi et Auberti,
filii quondam Gisilberti de loco Mapello, iacentes in loco et fundo Zouonolta
et in eis territoriis, que ad ipso Lanfrartgo per beneficio pertinere viderunt
in loco et fundo Zouinolta et in eius teritorio inveniri potuerunt, una cum omni-
bus onnoribus, redendibus et continentibus seu usibus ad ipsum beneficium
pertinere videtur, omnia ex omnibus in presenti maneat libello. Ea racione,
ut amodo inantea usque in istum constitutum habere et detinere debeat Au-
berto episcopo aut suis succesoribus vel, cui ipsi dederit isto beneficio, omnia,
qualiter supra legitur, in integrum, et facereb exinde libellario nomine, quic-
quid eorum utilitas fuerit,® ita ut aput eum non pegorentur. Set persolvere
debet exinjde ip]so4 Auberto eupisscopo • aut suos successores eidem Lanfranci
aut eius erhedibus* censum singulis annis usque in isto constitutum per omnem
festum sancti Martini denarii boni dui tibi Lanfranci velatuiserhedes*inloco
Zouinolta. Et [in]super® promittimus et spondeo predicto Lanfrango et tuos
erhedes11 eidem Auberti eupisscopi • et suis succesoribus isto be[ne]ficiof omnes,
qualiter supra legitur, varrentare et ab omni contradicente ommine defen-
sare et, sicut venditor emtori, in autoritate stare usu racione. Quapropter acce-
pimus ipso Lanfrango ab eodem Uberto eupisscopo • libras trex et media. Allia
super impoxita inter eos exinde non fiat. Pena vero inter se posuerunt, ut quis
ex ipsis aut eorum erhedibus * vel sucscessoribus • se de anc conveniencia libelli
removere presumserit et non permanserit in is omnibus, que supra legitur,
tunc conponat pars ilia, que oc non conservaverint, partem fidem ser-
vant! репа nomine libras decern et insuper in eadem conveniencia libelli per-
manere debent, que sic inter nos convenit. Actum feliciter in castro de For-

• Sic. b Correctum e faciat. ® Correctum e fuit. 4 Humiditate deleta.
® in supra lineam. . f Omissum.
nouo. Signa S manuum Lanfranci, qui unc libellum figeri rogavit. Signa S
manuum Algisi de Bonate, Otto de Niardo, Alberto de Douera, Alberto Ardingi,
Petro Minnio, rogati testes. ,

Ego Lazarus notarius scripsi, post traditam complevi et dedi.

20

1.	Picinobonus, filius Mainardi, et Comitissa, filia Rustici Ferarii, coniu-
ges, pretio trium librarian accepto investiunt Nigrum Вопит, filium Iohannis
Guiratae, una pecia terrae fictaliciae in Porta Ariberti.

2.	Eadem die Obizo Ferarius guadiam Nigrobono dat etpromittit fore, ut
Orlinda et Athelasia, filiae Iohannis Boni, cum in aetatem legitimam venerint,
cartam Nigrobono faciant de omnibus, quae eis ex ista terra pertineant.

Cremonae. 1126. Dec. 8.

30.5™ x 17™.

SN Die dominica, que fuit octava dies mensis decembris, in civitate
Cremona, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter leguntur.
Per lignum, quod suis tenebant manibus, Picinobonus, filius quondam Mainardi,
et Comitissa, filia quondam Rustici Ferarii, iugales, isto Picinobono ipsi sue
uxori consentiente investiverunt Nigrum Bonum, filium quondam Iohannis
Guirat^, nominative de omni hoc, quod eis pertinet de pecia una de terra, que
habet edificium lignaminis et aliquantulum muri et iacet in Porta Ariberti,
non longe a monasterio sancti Petri; et est ipsa pecia per mensuram tabula
una sive plus et est fictalicia ad sex denarios, filiis Asprandi nomine ficti sol-
vendos. Coheret ei a mane ingressus, a meridie Otto et Guibertus Sartores,
a sera plaza,sancti Petri, a monte Niger Bonus Cedrarie, si ibi quealie sunt coheren-
tes. Ita ut istus Niger Bonus et eius heredes aut cui dederint ab ilia die inantea
habeant et teneant istam totam eorum partem iste terre et isti edificii, una
cum accessione et ingressu, cum superioribus et inferioribus suis, et faciant
exinde, quicquid voluerint, sine omni istorum iugalium aut eorum heredum
contraditione, solvendo tamen istum fictum. Et insuper promiserunt isti iu-
gales per se et suos heredes isto Nigro Bono eiusque heredibus aut cui dederint
istam investituram ab omni homine defendere. Quod si ab omni homine non
defenderint aut si eis* exinde aliquod subtraere quesierint vel si apparuerit
ullum datum aut factum seu quodlibet scriptum, quod exinde in aliam * partem
dedissent vel fecissent aut emisissent, et claurerit, tunc promis[erunt,] * isti
[iu]gales a per se et per suos heredes isto Nigro Bono * eiusque * heredibus aut
cui dederint istam investituram componere in duplum, sicut pro tempore
fuerit meliorata aut valuerit sub extimatione in consimili loco, et in[super] *
poenam denariorum bonorum mediolanensium libras trex. Et manifesti fue-
runt isti iugales accepisse pro hac investitura nomine precii denariorum bono-

Super rasuram.
rum mediolanensium a isto Nigro Bono solidos triginta et duos. Hoc autem
factum est anno dominice incarnationis millesimo centesimo vigesimo nono,
isto die, inditione octava. Signa S manuum istorum iugalium, qui hoc breve
scribere rogaverunt, ut supra. Ibi fuerunt Adam clericus et Gerardus, filius
Dothonis Meroldi, et Henricus, filius Amizonis de Sancto Marco, et Anselmus
Pistor, testes.

SN Ego Otto notarius interfui et hoc breve scripsi?

In isto die et in ista inditione atque in istorum testium presentia Obizo
Ferarius dedit guadiam isto Nigro Bono, ita ut, cum primum Orlinda et Athe-
lasia, germane et filie quondam Iohannis Boni, venerint in etatem legitimam,
ipse ambe vel, si aliqua iliarum decesserit infra etatem, ipsa que supervixerit
defunctam, aut si ambe decesserint, heredes iliarum facient cartam, qualis
notarius laudabit, de omni hoc, quod illis pertinet de ista terra et de edificio
isto Nigro Bono et eius heredibus aut cui dederint infra duos menses, postquam
requisitum fuerit; precium cuius est adsuper totum quadraginta solidos. Et
si facta non fuerit in isto tempore aut si interim evicta fuerit, quod componet
per se suosb heredes denariorum bonorum mediolanensium libras trex isto
Nigro Bono eiusque heredibus aut cui dederint. Unde fuit fideiussor Oprandus
Ferarius, eius frater, sub eandem poenam trium librarum.

21

Innocentius II canonicis ecclesiae Cremonensis terras et bona omnia con-
firmat, tutelam ecclesiae suscipit atque sancit, ne ulla ecclesia intra terminos mat-
ricis ecclesiae sine capituli licentia de novo construatur.

Bresciae. 1132 (1133). Aug. 29.

Apographum saec. XII.	31.7em X IS.#™— 13.4 е”1.

Pflugk - Harttung. Acta pontificum Romanorum inedita. Stuttgart, 1884, II, pag.
271—272. (Inferius AP). (Ex apographo s. XVII Archivii Munic. Cremonae). — CDC.
109. ne 90 (regest.). (Ex apogr. s. XIV).

Innocentius episcopus,® servus servorum dei, dilectis in Xpisto filiis,
Cremonensis ecclesie canonicis, tarn presentibusd quam futuris, in perpetuum.
Officii nostri nos hortatur auctoritas pro ecclesiarum statu satagere et earum
quieti et utilitati salubriter auxiliante domino providere. Dignum namque
et honestati conveniens esse cognoscitur, ut, qui ad ^cclesiarum regimen assumpti
sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur et beati Petri sancteque
Romane ecclesie® patrocinio muniamus. Ea propter, karisimif in domino
filii, vestris rationabilibus* postulationibus benignitate debita prebentesh
assensum, beat§ Mari$ *, dei genitricis, ecclesiam,k in qua divino vacatis servitio,

“ Omnia, quae infra sequuntur, minutiore scriptura reddita sunt. b Sic.
’ Supra lineam. d AP presentibus. ® AP sancte Romanae ecclesiae.
f AP carissimi. * bi supra lineam. * 11 AP prebentes. 1 AP beatae Mariae.

11 AP ecclesiam.
cum omnibus ad ipsam pertinentibus apostolic^* sedis suffragio communi-
mus. Statuentes, ut quascumque possessions, quecumqueb bona eadem eccle-
sia in presentiarum iuste et legitime possidet aut in futurum concessione ponti-
ficum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis iustis modis
prestante® domino poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et
illibata permaneant. In quibus hecd propriis nominibus annotanda subiunxi-
mus, videlicet: Butanengum,8 Castrum Uetus, Insulam, Radaldiscum, Casam
Nouam,f Butalianum, Azanellum, Fontanella,» capellam sancti Saluatoris,
ecclesiam sancti Petri de Curticella ultra Padum, ecclesiam sanctQ Mari§ de
Marzalengo,11 ecclesiam sancti Michaelis de Marasce,1 in suburbio civitatis
ecclesiam sancti Michaelis cum pertinentiis k earum, oratorium quoque sancti
JVlauricii1 cum omnibus suis pertinentiis et oblationes” altaris sancti Himerii,”
<]ue ad cibum pertinent, necnon ceterorum8 altarium vestry ecclesiQ communi-
tatis vestry usibus in perpetuum semper exhibendas esse censemus. Decerni-
mus ergo,p ut nulli omnino hominum liceat prefatam ecclesiam temere pertur-
bare aut eius possessiones auferre vel ablatas retinere ’ aut aliquibus vexatio-
nibus fatigare. Set'r omnia integra conserventur vestris vestrorumque8 succes-
sorum usibus in posterum omnimodis profutura. Ad hec aditientes precipi-
mus,1 ut nullus episcopus, comes, vicecomes sive procurator de ipsa vos cano-
nica infestare aut de terris eius fodrum vel aliquam dationem vobis invitis
tollere, seu vos vestrosque successores de ipsis terris aliquando sine legali iudi-
tio molestare vel disvestire presumat.” Presenti etiam capitulo sancimus, ut
infra terminos matricis ecclesie¥ absque libero vestri capituli consensu nulla
-de novo ecclesia construatur. Facts1 vero vel refitiende cum suis * cimiteriis
vel oblationibus secundum antiquam consuetudinem in usum vestrum per-
petuo consistant. Statuimus etiam, ut Cremonensi episcopo non liceat canoni-
cam vestram indebitis exactionibus2 aut gravaminibus infestare, set ea44 absque
molestia in sua permaneatbb libertate. Vos autem, in domino filii karissimi,80
oportet mores vestros ab omni malo corrigere et conversationem vestram ad
normam institutionis canonicsdd custodire, ut, quod nomine censemini, re etiam
in diving66 maiestatis oculis esse possitis. Si quis igitur in futurum archiepi-
scopus, episcopus, imperator, rex,ff princeps, dux, marchio, comes, vicecomes,
iudex aut ecclesiastica quelibet** secularisve persona, hanc nostr§bh constitu-
tionis paginam sciens, contra earn temere venire temptaverit, secundo tertiove
commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque
sui dignitate careat reamque se divino iuditio11 existere de perpetrata iniqui-

bb AP permanere. ®® AP carissimi. dd AP constitutionis canonicae. 88 AP
pivina. ff AP aut rex. № AP quaelibet. bh AP nostrae. u AP iudicio.

n AP apostolicae. b AP quecumque. ° AP pr^stante. d AP haec.

8 AP Butaningum. f AP Casamnenam. s AP Fontanellam. h AP Mariae de Mar-

zalingo. ’ AP Marasso. k AP pertinentiis. 1 AP Mauritii. m AP ob-
lationibus. “ AP Imerii; quae sequuntur que... pertinent in AP desunt (.........)	° AP c§-

terum. p AP igitur. i AP retinere, minuere. r AP sed. 8 AP vestris-
que. 1 AP haec adicientes praecipimus. “ AP pr^sumat. v AP ecclesiae.

1 AP facte. y AP reficiende cuiusvis. z AP vexationibus. 44 AP sed earn.
tate cognoscat et a sacratissimo corpore et sanguine dei et domini redempto-
ris nostri Ihesu Xpisti • aliena fiat atque in extremo examine districte ultioni
subiaceat. Cunctis vero prenominat§ ecclesi^ atque canonic§b sua iura servan-
tibus sit pax domini nostri Ihesu Xpisti,® quatenus et hie fructum bone0 actio-
nis percipiant et apud districtum iudicem premia etern§d pacis inveniant. Amen.
Amen. •

Ego Innocentius, catholice ecclesie1 episcopus, subscripsi. В Vй

Ego Guilielmus, Prenestinus episcopus, subscripsi.

Ego Ubertus, presbiter cardinalis tituli sancti Clementis, subscripsi/

Ego Lucas, presbiter cardinalis tituli sanctorum Iohannis et Pauli, sub-
scripsi.

Ego Romanus, diaconus cardinalis sancte Marie in Portuh, subscripsi.

Ego Gregorius, diaconus cardinalis sanctorum Sergii et Bacchi, sub-
scripsi.

Ego Wido, diaconus cardinalis sancte Marie1 in Via lata, subscripsi.

Ego Oddo, diaconus cardinalis sancti Georgii ad Velum aureum, subscripsi.

Ego Wido, diaconus cardinalis sanctorum Comse et Damiani, subscripsi..

Datum Brixie per manum Almerici, sanct$ Romany ecclesi$k diaconi
cardinalis et cancellarius.1 Ill I Kalendas septembris, indicione X, incarnatio-
nis dominice™ anno M. С. XXXIII, pontificatus “ domini Innocentii pape II
anno III.

22

In praesentia Oberti, episcopi Cremonensis, Prandus de Muiza, per para-
bolam Bernardi Baldecionis, senioris sui, Bernardum archipresbyterum nomine
beneficii investit una pecia terrae cum busco in Puncocavo, accipiens pro investi-
tura qiiinquaginta solidos.

In canonica s. Mariae (Cremonae). 1134 (1133). Mart. 20.

Зб.4ст X 19>6cm — 17Cm •

SN Die martis, qui fuit tercio decimo Kal. aprilis, in canonica sancte
Marie, in presencia Oberti episcopi et bonorum hominum, quorum nomina
subter leguntur. Per lignum, quod in sua tenebat manu, Prandus, qui dicitur
da Muiza, investivit Bernardum archipresbiterum per parabolam Bernardi
Baldecionis, seniore suo, nominative de pecia una de terra cum busco super
habente, et eius est per beneficium ex parte isti Bernardi, que iacet a busco
de Runcocauo et est per mensuram iugera sex. Coheret ei a mane Oliuerii de
Pladena, a meridie episcopii, a sera Iohannis Canis, a monte Curtisii, vel si qua

a AP Christi. b AP autem prenominatae ecclesiae atque canonicae.

c AP bonae. d AP praemia eternae. » AP Amen. Amen. Amen. 60 R = rota.
f AP catholicae ecclesiae. ff BV = bene valete.	g Пае tres in media parte-, sequentes

quattuor subscriptiones in sinistra et duae aliae in dextra parte. 11 AP Mariae in Porticu.

1 AP Mari?. k AP ecclesiae. 1 AP cancellarii. m AP dominicae. n AP

pontificatus vero.
alia est ei coherencia. In tali vero tenore, ut amodo dehinc inantea semper
habeant et teneant istus Bernardus archipresbiter et cui ipse voluerit dare,
ista pecia de terra cum busco et faciant exinde secundum sua iura, una cum ac-
cessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, quicquid voluerint,
sine omni isti Prandonis et heredum suorum contradictione, ita ut persolvat
anualiter censum in Sanctum Martinum aut de mense novembris pro ficto ipsius
terre, si requisitum fuerit a parte isti Prandi, denarium unum bonum mediola-
nensium.* Insuper promisit ipse Prandus per se et per suos heredes, ut si de ista
pecia de terra cum busco agere aut causare vel requirere presumserint vel
si aparuerit ullum datum aut factum seu quodlibet scriptum, quod exinde
in aliam partem dedisset aut fecisset, et claruerit, et ab omni homine contra-
dicente non defensaverit, promisit et spopondi(di)t * ipse Prando per se et per
suos heredes componereb isto Bernardo archipresbitero seu, cui voluerit dare,
ista pecia de terra cum busco in duplum, sicut pro tempore fuerit meliorata
aut valuerit sub extimacione in consimili loco, et insuper penam argenti solidos
centum, et manifestavit ipse Prando se accepisse a isto Bernardo archipresbi-
tero pro istam investituram solidos quinquaginta. Anno dominice incarnacionis
millesimo centesimo trigesimo tercio, isto die, indictione duodecima.

Signum S manus isti Prandi,® qui hoc breve fieri rogavit et istum precium
accepit et istam penam obligavit, ut supra.

Signum S manus isti Bernardi, qui eidem vasallo suo parabolam dedit,
ut supra.

Signum S manuum Pugnatonis marchionis, Rainaldi, filius Dodonis,
Vchicionis, filius Andrae, Petri da Solarolo, Renzi, qui interfuerunt, rogati
testes.

SN Ego Otto, notarius sacri palacii, hoc breve scripsi et interfui.

23

Lanfrancus et Johannes Novolsi, filii Alberti Baitae de loco Casalis Maio-
ris, Oberto, episcopo Cremonensi, omnia praedia renuntiant in loco Sorbeta
in Casali Maiore et casamentum in burgo, quae ab episcopio tenebant, et pro
hac transactione viginti quinque solidos accipiunt.

In loco Casalis Maioris. 1145 (1144). Ian. 29.

31cm X 18cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
quadragesimo quarto, die lune, quarto Kalendas februarii, indictione VIII.
Tibi Oberto, Cremonensis ecclesie episcopo, per Otonem, gastaldium Casalis
Maioris, tuum missum, nos Lanfrancus et Johannes, qui Nouolsi dicimur, filii
quondam Alberti Baitae de loco Casalis Maioris, qui professi sumus lege vivere
romana, presentes presentibus diximus. Promittimus et obligamus nos nostros-

* Sic. b Sequitur tibi expunctum. 6 Correctum e Prandonis.
que heredes tibi suprascripto episcopo per suprascriptum Otonem, missum tuum,
ut nullo unquam in tempore habeamus licentiam vel potestatem per ullumvis
ingenium ullamve occasionem, qu§ fieri posset, agendi aut causandi adversum
te tuosque successores vel §cclesi§ sanct§ Mari$ ministros, nominative de omni-
bus rebus territoriis iuris prefat§ ecclesie, quas habere et detinere videbamur
in loco Casalis Maioris ad locum, ubi dicitur Sorbeta, et sunt iugera quinque,
sive plus possunt comprehendi, in integrum, et casamentum unum in burgo,
dicendo, quod nobis exinde aliquid pertinere debeat per sortem vel per investi-
turam, concessa et data omni actione nostra et usu in predicta ^cclesia eiusque
ministris. Quod si amodo aliquo in tempore suprascripti fratres aut nostri here-
des de predictis rebus agere aut causare vel removere presumpserimus, per nos
aut per a nobis submissas personas, et omni tempore exinde taciti et contenti
non permanserimus, vel si apparuerit ullum datum aut factum seu quodlibet
scriptum, quod nos exinde in aliam partem fecissemus aut emisissemus, et cla-
ruerit, tunc componamus suprascripti fratres aut nostri heredes tibi preno-
minato episcopo tuisque successoribus aut iam dict§ $cclesi§ ministris penam
dupli ipsarum rerum, sicut pro tempore fuerint meliorate aut valuerint sub
extimatione in consimilibus locis. Quidem ad hanc cartam transactionis confir-
mandam suprascripti fratres accepimus a te % suprascripto Otone, misso episcopi
iam fati, denariorum bonorum mediolanensium solidos viginti quinque, ut h$c
carta transactionis firma et stabilis semper permaneat. Actum in loco Casalis
Maioris libenter. Signa S manuum suprascriptorum fratrum, qui hanc cartam
transactionis fieri rogaverunt et suprascriptos denarios acceperunt, ut supra.
Signa SSS manuum Bernardi et Arnulfi de Arnulfo atque Alberti de Diacono
sive Marchio Garui seu Ricardi Guilmarii, rogatorum testium.

SN Ego Rodulfus, notarius sacri palacii, hanc cartam transactionis
scripsi, postraditam complevi et dedi.

24

1.	Finibertus, filius Arlembaldi Sicherio de Mediolano, et, consensu propin-
quorum, Stafiria, uxor eius, pro pretio viginti librarum vendunt Oberto, episcopo
Cremonensi, septendecim pecias terrae in curte Fornovi et alias in curte de Corenzio.

2.	Eodem die et loco eisdemque testibus praesentibus Finibertus guadiam
episcopo dat et fideiussorem indicat.

Mediolani. 1145. Dec. 13.

36 cm — 44.2cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo centesimo quadragesimo
quinto, tertio decimo die mensis decembris, indictione nona. Constat nos Fini-
bertum, filium quondam Alembaldi, qui dicebatur Sicherio de civitate Medio-
lani, et Stafiriam, iugales, qui professi sumus lege vivere longobardorum, michi

Supra lineam.
predicte Stafirie consentiente isto Finiberto, viro meo, una cum notitia
propinquorum parentum meorum, quorum nomina hie subter leguntur, a quibus
interrogata et inquisita professa sum, quod nec ab ipso viro meo nec [ab ullo]a
homine nullam patior violentiam, set mea sponte hanc cartam vendicionis cum
predicto viro meo facere visa sum, accepisse, sicuti et in presentia testium mani-
fest! sumus, quod accepimus a vobis, domno Oberto, dei gratia Cremonensis
ecclesie episcopus, per missum vestrum Girardum, qui dicitur Dolzono [de]a
loco Fornouo, argenti denarios bonos veteris monete libras viginti, finite pretio,
sicut inter nos convenit, pro omnibus universis rebus territoris iuris nostri,
reiacentibus in curte de isto loco Fornouo et in curte Corenzio aut in eorum
territoriis vel in finitis, in integrum, sicut aquisivi ego, qui supra, Finibertus
ab Oprando, filio Mantegatiide Carauazo, et abRichelda, coiugeb eius et filia
•quondam Mascaronis de isto loco Fornouo, sicut legitur in carta aquisti, prefer
iugeras decern de busco et prato et mosa in ista curte de Carenziob ad locum,
ubi dicitur Ceredo et Fonta[na]c Nigra, sicut legitur in carta vendicionis a nobis
factam in ecclesia sancti Iohannis de isto loco Fornouo, omnes alie res prefer
exeptatis in integrum. Prima pecia dde terrad de curte Fornouo iacet ad locum,
ubi dicitur Ad Fossatum; coheret ei a mane et sera heredum quondam Enrici,
a meridie Petri Muxo, a monte via; et est per mensuram iustam perticas novem
et tabulas quadtuordecim. Secunda dicitur In Bredella; a mane Ottonis Pixo,
a meridie Guidrici, a sera et a monte Aqua Curia; perticas duodecim et tabulas
quindecim. Tertia dicitur Ad Prata; a mane et a meridie* Osberti, perticas sex
tabulas tres minus. Quarta iacet ibi prope et est pratum; a mane et a meridief
Aqua Curia, a sera Osberti, a monte Sancte Marie; perticam unam et dimidiam.
Quinta dicitur A la Longoira; a mane et a meridie Sancte Marie, a sera Iohan-
nis Imizane, a monte Petri Muxo; perticas septem et tabulas quadtuordecim.
Sexta item dicitur In Bredella; a mane et a meridie Sancte Marie, a sera Aimisa-
rionis, [a monte]f Guiderici; pertica una et tabulas sedecim. Septima dicitur
Ad Gairola, perticas duas et tabulas quadtuor; a mane et a meridie Sancte
Marie, a sera Rasini, a monte Aqua. Octava dicitur A Leuite de Logarxano;
perticas sex et tabulas tredecim; a mane heredum Enrici; a meridie et a sera via,
a monte Andre§. Nona dicitur In Campora, perticas novem; a mane heredum
Enrici, a meridie via, a monte Bonummi de Moza, a sera Petri Uitalis. Decima
dicitur In Gauazolo; a mane et a monte de Quadtuorcongia, a meridie heredum
Richelde; perticas tres. Undecima dicitur similiter In Gauazolo; a mane Bara-
baxi, a meridie et a sera heredum Rich[elde],f a monte Iohannis Conte, perti-
cas quinque. Duodecima dicitur similiter; a mane Barabasi, a meridie via,
a sera Petri Zopo, a monte Rasini; perticas novem et tabulas sedecim. Tertia
decima dicitur similiter; a mane Petri Zopo, a meridie Rasini, a sera via, a monte
heredum Richelde; perticas quadtuor et tabulas octo. Quarta decima dicitur

a Foramine deleta. b Sic. c Supra lineam. d-d Supra lineam.

• Sequitur Olderici expunctum et delineatum. f Aetate contrita non leguntur.
similiter; perticas quadtuor et tabulas sedecim; a mane ... ,s a meridie ... ,E
a sera ..., * a monte ... * Quinta decima dicitur Ad Longoira de Torculo,
perticas duodecim; a mane via, a meridie Rasini, a sera Petri Muxo, a monte.. Л
Sesta decima dicitur A Pascesingo; perticas septem; a mane Osberti, a meridie
Coduiro, a sera Michaellis, a monte Petri Muxo. Septima decima dicitur Glaira
de la Nuce Gaifaxi; perticas quadtuor et tabulas octo; a mane Sancte Marie,,
a meridie Petri Muxo, a sera heredum Enrici, a monte via. In curte de Corenzio,
quantumcum[que]b nobis pertinet, in integrum preter exeptate, omnia et ex omni-
bus, quantumcumque iam dicte res superius mensura et coerentias invente sint
aut inveniri potuerint, in integrum. Quas autem res superius dicte, cum supe-
rioribus et inferioribus seu cum finis et accessionibus earum, una cum omnibus
pascuis divi[si]sb et indivisis, aquarii[s]b, aquarumque ductibus, usu vel iure, no-
bis vel ad ipsas res pertinentibus, in integrum ab hoc die vobis, iam dicto domnoc
Oberto episcopo, per hanc cartam et isto pretio vendimus, tradimus et emanci-
pamus, ut faciatis exinde vos et, cui vos dederitis, vestrique successores ad par-
tem predicte ecclesie sancte Marie presenti die et ora iuris proprietario nomine,
quicquid volueritis, sine omni nostra et heredum nostrorum contradictione.
Quidem spondemus atque promittimus nos, qui supra iugales, una cum nostris-
heredibus vobis, predicto domno episcopo, vestrisque successoribus seu, cui
vos dederitis, iam dicte res omnes® ab omni contradicente homine defendere
et guarentare iure et ratione. Quod si defendere non potuerimus aut si contra
hanc cartam venditionis per quodvis ingenium agere aut causari presumpse-
rimus, tunc in duplum vobis prefate res omnes restituamus, sicut pro tempore
fuerintd aut valuerint sub estimatione in conscimilibus locis, quia sic inter nos
convenit. Actum ista civitate Mediolani. S Signa manuum istorum Finiberti
et Stafirie, iugalium, qui hanc cartam vendicionis, ut supra, fieri rogaverunt,
et ipse Finibertus eidem coiuged sue consensit, ut supra. S Signa manuum
Ambrosii, qui dicitur de Pero, patrui isti femine, et Mussonis, qui dicitur simi-
liter de lo Pero, consubrini sui, qui earn interrogaverunt et ad hanc cartam con-
firmandam manum posuerunt, ut supra. SSS Signa manuum Alberici de Laude
et Dalmazii et Onrigoni, qui dicuntur Cararia, et Iohannis Lutria et Alberti
Canis, testium.

Ibique statim presentibus ipsis testibus dedit guadiam predictus
Finibertus isti Girardi ad partem predicti domni episcopi, quod si eidem domno
episcopo vel suo successori seu cui dederint aliquo tempore lix vel intentio
aparuerit de iam dictis rebus in toto vel in parte, vel si in alia parte sint invasate
vel obligate, defendere et guarentare seu dispiliare et disvasare habet iure
et ratione. Et de hoc adinplendo posuit fideiussorem Pingirolum, qui dicitur
Cuminus, de ista civitate Mediolani, qui obligavit se in penam dupli ipsius.
pretii tantum modo usque ad annos quinque. Et similiter ibi statim consultum
fecit ipse Finibertus predicte coniugi sue de libris viginiti nove monete, qui

a Spatium vacuum duarum vel trium vocum a notario relictum. ъ Omissum.

• Supra lineam. d Sie.
sunt de faderfio suo in omnibus casis et rebus territoriis et decime, quas habet
in loco et fundo Darziano vel in eius territorio in integrum.

SN Ego Anselmus, iudex sacri palatii, interfui et scripsi?

SN Ego Arduinus, iudex ac missus domni secundi Chunradi regis,
scripsi et interfui seu post traditam complevi et dedi.

25

Obertus, episcopus Cremonensis, investit lohannem Cocum de lovisalta una
pecia terrae lovisaltae, ut annualiter tertiam vini et trium hominum pastum
«super vindemiam» episcopio solvat. Cuius peciae redimendae pretio duodecim
denariis minore, quam cuilibet alii, ius episcopo reservatur.

lovisaltae. 1146 (1145). Mart. 10.

17.5е™ x 23.3е™

SN Die dominico, qui fuit decimus intrante mense martii, in loco loui-
salta, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter leguntur. Per lignum,
quod sua tenebat manu, dominus Obertus, Cremonensis episcopus, investivit
lohannem Cocum da louisalta nominative de petia una de terra iuris episcopii
Cremone partim cum vitibus novellis, quas idem Johannes plantavit, et partim
vacua, que iacet bin curte Iouisalteb a la Costa de la Frata, prope vineas filiorum
Uenerandi et Petri Coci, et est ipsa petia de terra iuxta perticas septem. Coheret
ei a mane et meridie et sera via, a monte ista vinea Petri Coci, sive plus quanta-
cumque inveniatur sibique alie sint corehentes. Ita quod istus lohannes et eius
heredes et cui dederint habeant et teneant istam petiam de terra et fatiant
de ea, quicquid voluerint, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus
et inferioribus suis. Et plantent in ea vineam usque sex perticas et fatiant vineam
et terram vacuam crassas et retineant eas crassas sine omni isti domini episcopi et
eius successorum contraditione, annualiter solvendo tert[ium]c de puro vino
et pastum tribus personis super vindemiam de duabus carnibus et uno capono
arstitod et trahendo in canebam isti domini episcopi in loco louisalta, et ibi
commedere debent • duo homines, qui venerint cum predicto tertio vini, panem
et vinum et caseum. De alia vero, ubi vinea non erit, et etiam de hac usque
ad vindemiam solvendo quartum et trahendo in istam canebam; et studiose
debent laborare istam vineam et terram vacuam. Нас etiam alia lege inserta,
si istus lohannes et eius heredes istam petiam de terra vendere voluerint et istus
dominus episcopus et eius successores emere, quod debent habere earn per duo-
decim denarios minus, quam alius. Sin autemf vendant earn per eorum parabolam
et tantum habitatoribus louisalte et illis, qui sint de districto episcopi, et pro
parabola habeant duodecim denarios. Alia super imposita eis fieri non debet.
Et insuper promisit istus dominus episcopus per se et suos successores isto

» Subscripts autogr. alia manu. b—b Supra lineam. ® Supra lineam fine
wulso. d ?	• Supra lineam. f Sic.
lohanni Coco et eius heredibus et cui dederint istam petiam ab omni homine
defendere. Quod si non defenderint aut si eis exinde aliquod subtrahere que-
sierint vel si aliam super impositam fecerint vel si apparuerit datum, ab illo
exinde factum, tunc promisit earn componere in dupium, sicut pro tempore
fuerit meliorata aut valuerit sub extimatione in consimili loco; et nomine репе
solidos viginti. Et accepit Malauota pro investiture iste terre a isto lohanne,
ut confessi fuerunt, denarios sex. Hoc autem factum est anno dominice incarna-
tionis millesimo centesimo quadragesimo quinto, isto die, inditione nona. Ibi
fuerunt rogati testes, Caffus de Schinca et Nicola Prebornengi et Albertonus
Ghezonis. Unde duo brevia uno tenore scripta sunt.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve per parabolam isti
domini episcopi scripsi.

26

Abbus, filius Ribaldi de Concesa, pretio quindecim librarum accepto (1)
facit finem et refutationem Oberto, episcopo Cremonensi, omnium rerum, quas
Fornovi habebat, et (2) iurat «se taciturn et contentum» permansurum.

Fornovi. 1147. lun. —

16.5cm X 43.4cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
quadragesimo septimo, mense iunii, indictione decima,presentia bonorum homi-
num,quorum nomina hie subter leguntur.Cum ligno et cartula, quorum utrumque
manu tenebat, Abbus, filius quondam Ribaldi, qui dicebatur de Concesa, iam
nunc vero Fornouensis incola, fecit finem et refutacionem in manu et potestate
Belincase, gastaldi episcopi, in vice eiusdem domini Oberti, [venerabilis] * memo-
rie Cremonensis episcopi, nominative omnium eorum, que iam dictus Abbus
in prenominato loco Fornouo habebat et tenebat aut quocumque modo possi-
debat, tarn agris, quam aliis territoriis, sive sint in villa sive in castro atque foris
villam, omnia et ex omnibus, quanteciimque fuerint vel inveniri potuerint,
in integrum nec magis ea, que sub nomine fidelitatis tenebat quamque aliter
possidebat. Eo videlicet ordine, quod ipse Abbus cum omnibus suis heredibus
de cetero in perpetuum sit tacitus et contentus universaliter de predictis rebus.
Alioquin, si predictus Abbus vel sui heredes aliquo tempore contra predictum
dominum episcopum de predictis omnibus rebus vel de parte earum vel contra
successores eius egerit aut causaverit vel aliquo molestaverit modo, eciam
si aparuerit ullum datum aut factum vel quodlibet scriptum, quod inb aliam
partem fecisset aut dedisset, et omni tempore cum suis heredibus tacitus et
contentus non permanserit, tunc conponere debet ipse Abbus vel eius heredes
eidem episcopo vel suo catholico successori argenti denariorum bonorum medio-
lanensium veteris monete libras triginta et insuper in eadem fine tacitus et con-

Aetate contrita una vox, fortasse venerabilis.

ъ in bis scriptum.
tentus esse et permanere debet. Quam proprer refutacionem accepit ipse Abbus
ab eodem gastaldo vice episcopi argenti denariorum bonorum mediolanensium
veteris monete libras quindecim, quia sic inter eos convenit. Actum est loco
Fornouo. Signum S manus isti Abbi, qui hanc cartam finis et refutacionis
fieri rogavit et predictum precium accepit, ut supra. Signum S manus Dal-
macii, Speronis et Mathei atque Gariuoldi seu Iohannis Bertari et Baracci atque
Bonati, testium.

SN Ego Ottobellus, notarius et iudex, hanc cartam finis et refutacionis
tradidi et scripsi.

Ibique in eorum testium presencia iuravit ipse Ambus * iuraeiurando super
sancta dei euuangelia se taciturn et contentum permansurum in hac fine et in
hac refutacione et predictas possesiones nullo modo esse invasatas vel inpeditas.
Et si forte aliqua invasio vel inpedicio in eis perciperetur, earn liberare et omni
modo expedire similiter iureiurando promisit. Prete'rea, si aliqua diminucio
in hac refutacione aliquo modo invenietur, ipse debet adimplere, si requisita
fuerit quolibet tempore.

27

Petrus Bonus Gandulfi de Cremona consensu propinquorum finem et refu-
tationem episcopio Cremonensi facit ficti sex denariorum, quod sibi ex terris Crotae
sitis debebatur, Guarizoni Divicioli a se venditis, quas ipse Petrus in feudum
ab episcopio tenebat.

—1148. Apr. 13.

12m X 21 cm,

SN Die martis, qui fuit tertius decimus intrante mense aprilis, in casa
Guarizonis Diuicioli, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter legun-
tur. Per lignum, quod sua tenebat manu, Petrus Bonus, qui dicitur Gandulfi, de
vicinia sancti Donati de burgo civitatis Cremone, finem et refutationem et datum
fecit archipresbitero Bernardo, procuratori in hoc domini Oberti, Cremonen-
sis episcopi, et nomine episcopii per consensum et parabolam Umberti et Martini,
agnatorum ipsius Petri Boni Gandulfi et quondam filiorum Adroldi, fratris sui,
qui consenserunt et parabolam dederunt in solidum et unusquisque in solidum,
nominative de ficto sex denariorum, quod eidem Petro Bono debebatur ex
venditione, quam fecerat Guarizoni Diuicioli de hoc, quod Fantebellus de la
Crota tenebat ab eodem Petro Bono per feudum in curte et pertinentia isti loci
Crote. Et idem Petrus Bonus tenebat per feudum ab ipso episcopio Cremone
iugera duodecim, aut si amplius sit, in integrum, sicut idem Fantebellus tenet.
Et de quo feudo similiter idem Guarizo Diuicioli fecit venditionem eidem Fante-
bello pro pretio librarum trium et solidorum quinque, sicut continetur in instru-
ment© emptionis ipsius Fantebelli. Cui Fantebeljo idem dominus episcopus dedit

* Sic.
parabolam, ut emeret ab ipso Guarizone. Quas quidem venditiones isti Umbertus
et Martinus confirmaverunt in solidum, scilicet unusquisque scilicet venditionem,
quam fecerat idem Petrus Bonus Gandulfi ipsi Guarizoni de isto feudo, et illam,
quam fecit idem Guarizo cum suis filiis eidem Fantebello de ipso feudo et
eorum presentia. Et ibi erant Guarizo et Fantebellus, qui hanc confirmationem
acceperunt a istis Uberto • et Martino. Et similiter finem et datum fecit idem
Petrus Bonus eidem archipresbitero, procuratori episcopi, et per consensum
et parabolam istorum Martini et Umberti de omni hoc, quod ei pertineret ultra
ipsum fictum, si quid ei pertineret in isto feudo, quod tenebat idem Fantebellus
ab ipso Petro Bono et ipse Petrus Bonus ab episcopio et quod vendiderat idem
Petrus Bonus eidem Guarizoni et Guarizo ipsi Fantebello. Ita quod istus Petrus
Bonus neque eius heredes neque persona ab eis submissa ullo umquam in tem-
pore moverint litem nec, controversiam predicto domino Oberto episcopo neque
eius successoribus neque parti episcopii neque cui dederint, nominative de isto
ficto sex denariorum neque de aliqua re nomine isti feudi, set sint taciti et contenti
et pars episcopii secura, soluta et indempnis. Et insuper promisit idem Petrus
Bonus per se et suos heredes eidem procuratori, archipresbitero Bernardo, nomine
episcopii isti et eiusdem domini episcopi, ut si umquam in tempore moverint
litem vel controversiam ipse aut sui heredes aut persona ab eis submissa adversus
prefatum dominum episcopum aut adversus eius successores vel partem episcopi,
vel si apparuerit datum a se factum de isto ficto alibi, tunc promisit id compo-
nere in duplum, sicut pro tempore magis valuerit, et insuper nomine репе soli-
dos centum denariorum bonorum mediolanensium et репа soluta fine in suo
statu permanente. Hoc autem factum est anno dominice incarnationis mille-
simo centesimo quadragesimo octavo, isto die, inditione octava. Signum S isti
Petri Boni, qui hoc breve scribere rogavit, ut supra. SignaSS istorum Cmberti
et Martini, qui consenserunt in hac re in solidum. Ibi fuerunt rogati testes Oddo
Runcius et Bernardus Muratore et Sesclalcus • et Bastardus et Montenanus
de la Crota.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve rogatu isti Petri Boni
Gandulfi scripsi.

28

lohannes, presbyter For novi, Michael, frater eius, necnon Gisila uxor et
Benedicto, filia Michaelis, quae nullam se a mundoaldis violentiam pati decla-
rant, vendunt Oberto, episcopo Cremonensi, pro pretio duodecim librarum et octo
solidorum duodecim pecias terrae in curte et pertinentiis Fornovi.

Fornovi. 1149. Mart. 24.

38.5™ X 24.5™.

SN Anno dominice incarnationis millesimo centesimo qiiadragesimo
nono,' octavo die exeunte meqse martii, indictione duodecima. Constat nos,
lohannem, presbiterum de loco Fornoui, seu Michaelem, fratrem eius, et Gisilam,

* Sic.
uxorem suam, seu Benedictam, filiam ipsius Michaelis et uxorem Ugonis, qui
•dicitur lunius, et lohannem, abeaticum ipsius Michaelis et filium quondam
Petri, qui dicebatur de Corentio, qui professi sumus lege vivere longobardorum,
prefer presbiterum lohannem, qui vivit romana lege, mihi iste Gisile consen-
tiente iam dicto Michaele, iugali et mundoaldo meo,* et mihi iste Benedicte
>consen[tiente iam dicto]b Ugone, iugali et mundoaldo meo, ut legis habet aucto-
ritas, una cum noticia de propinquioribus nostris parentibus, hii sunt lohannes
•et Petrus, propinqui Gisile, et lohannes seu Quatuorquondio, propinqui Benedicte,
a quibus interrogate in eorum presentia et testium confesse sumus nos, iste
iemine, nullam pati violentiam ab ipsis iugalibus et mundoaldis nostris vel
ab alio homine, nisi nostra bona et spontanea voluntate hanc cartam vendicionis
facere vise sumus, accepisse, sicuti et in presentia testium manifesti sumus nos
isti venditores, quod accepimus a te, domno Oberto, Cremonensi episcopo, per
presbiterum Oldonem, missum tuum, argenti denarios bonos mediolanenses
veteris monete libras quatuordecim et solidos octo, finito pretio, sicut inter
nos convenit pro homnibus rebus territoriis illis iuris nostri, quas habere visi
sumus in curte ipsius loci Foronoui et in territoriis, pertinentiis et confinibus,
fiampis, pratis, vineis, silvis ac paludibus, pascuis, aquariis aquarumque
•ductibus, cultis et incultis, homnia et ex homnibus nobis pertinentibus in inte-
grum. Et predicte terre dicuntur in duodecim petiis iacere. Prima quarum iacet
ad locum,, ubi dicitur Aculliolo, et sunt per mensuram pertice due et tabule sex
£t pedes novem; coherent ei a mane Ruini, a meridie Lanfranci Crevenelli,c
a sera Sdaui, a monte Sancti Petri. Secunda iacet ad locum, ubi dicitur Ad Tor-
•cular, et sunt tabule sedecim et dimidia; a mane Maldoti de Mornico, a meridie
Petri Zorzonis, a sera Guiderici, a monte Ambrosii de Uaueri. Terci iacet ad
locum, ubi dicitur Mortali; a mane Mafldotti de Mor]nico,a a meridie Aqua
Curia, a sera...,® a monte.. et sunt pertice due et si amplius. Quartaiacet
ad locum,ubi dicitur in Rdzuncolo; a mane et a meridie et a sera Maldoti, a monte
•episcopi, et sunt tabule sedecim et dimidia. Quinta similiter in Rozonculo; a mane
et a meridie de Sclauis, a sera Maldoti, a monte Ambrosii dicitur de Uaueri,
et sunt pertice due et pedes quatuor et dimidia. Sesta in Rozonculo, a meridie
Oprandi Daiberti, a monte Maldoti, a mane... ,* a sera...; et sunt pertice
tres et tabule tres et pedes novem. Septima vero in Rozonculo; a mane et a meri-
die Maldoti, a sera et a monte Rasini, et sunt pertice due et tabule sex. Octava
in Rozonculo, a mane via, a meridie Ambrosii Sclaui, a sera Maldoti et heredis
Tutbelli, a monte heredum Ribaldi; et sunt pertice viginiti et tres et tabule
quinque. Nona iacet ad locum, ubi dicitur In Campo de Morgola; a mane
•et a meridie Maldoti; a sera Morgula, a monte Petri Uitalis; et sunt pertice
undecim minus tabula una. Decima vero iacet ibi, ubi dicitur In Paxesengo;
a mane Iohannis comitis, a meridie Oprandi Daiberti, a sera aqua, a monte
filiorum Ribaldi; et est pertica una. Undecima in Pascescengo, a mane...,®
a sera... ,* a monte...; ® et sunt pertice tridecim et tabule sedecim. Duodecima

* Supra lineam. b Cum parte marginis evulsa. ° ? d Foramine deleta.

* Spatium vacuum duarum fortasse vocum a notario relictum.
in Pascescengo, a mane et a monte via, a meridie filiorum Enrici, a sera filiorum
Ribaldi; et sunt pertice quatuor et tabule tridecim et pedes octo. Et si amplius
predicte petie terrarum de nostro iure infra ipsas coherentias inveniri potu-
erint, in presenti maneat vendicione. Que autem predicta vendita, cum superio-
ribus et inferioribus seu cum finibus et accessionibus suis, in integrum ab hac
die tibi, iam dicto episcopo, pro isto pretio nos, predicti venditores,* veridimusr
tradimus, emancipamus, et facias exinde a presenti die tu et successores tui seu,
cui vos dederitis, iuris proprietarii nomine, quicquid volueritis, sine homni
nostra et heredum nostrorum contradictione. Quidem spondemus atque pro-
mitimus nos, isti venditores, una cum nostris heredibus tibi, predicto episcopo,.
tuisque successoribus seu, cui vos dederitis, iam dicta vendita, qualiter supra
legitur, in integrum ab homni contradicente homine defensare. Quod si defen-
der non potuerimus vel si contra hanc cartam venditionis per quodvis ingenium
agere vel causari presumpserimus, tunc predicta vendita in dupium vobis resti-
tuamus, sicut pro tempore fuerint meliorata a[ut]b valuerint in eodem vel in
consimilibus locis sub estimatione. Quia sic inter nos convenit. Actum in
loco Foronovi.

S Signum manuum istorum Iohannis presbiteri seu Michaelis et Gisile
iugalium seu Benedicte et Iohannis, qui hanc venditam fieri rogaverunt, ut
supra.

S Signum manus isti Ugonis, qui eidem Benedicte, coniugi sue, consen-
sit et in hanc cartam ad confirmandam manum posuit, ut supra.

S Signum manuum istorum Iohannis et Petri, propinqui Gisile, seu
Quatuorcondie et Iohannis, propinqui Benedicte, qui eas interrogaverunt
et in hanc cartam manus posuerunt,' ut supra.

S Signum manuum Cremoxani de Foronouo et Benetibifacio, fratris.
eius, seu Dalmatii et Beneincase Castaldii seu Faustini et Uilani et Saluangni
et Petri Burdigarii seu Iohannis Raifredi et Oraboni et Iohannis Ballioni,
testium.

SN Egpo Litulfus notarius tradidi et rogatus scripsi.

Ibique dedit vadiam Cremoxanus, qui dicitur de Foronouo, in manu pres-
biteri Oldonis in репа decem librarum, quod debent varentare atque defender
predicta vendita arasinob iure iam dicto episcopo, fideiusor Dalmatius Cararia.

Similiter dedit vadiam ipse Michael in manu predicti Oldonis pro
Benedicta, filia sua, in репа centum solidorum, quod non debet agere nec
causari de predicta vendicione contra predictum episcopum nec contra suos.
successores, fideiusor Ugo lunius, maritus eius. Ibique iuravit ipsa Gisila
ad sancta dei euuangelia per se neque per interpositam personam aliquo
sufragio iurisb vel aliquo modo predicta vendita non inrumpere, sed ratam
semper abebit.

Post venditores delineatum una cum nostris heredibus.

b Supra lineam.
29

Obertus, episcopus Cremonensis, Origono Carariae permutationis nomine
in proprium concedit duas pecias terrae septem iugerum in curte Fornovi, quas
Origonus nomine feudi paterni ab episcopio tenebat. Ipse autem episcopus quin-
que alias pecias septem iugerum et quindecim perticarum in loco Maxano accipit,
quas Origono, ut feudum paiernum, ab episcopio tenendas relinquit.

In palatio Cremonae. 1152. Nov. 20'.
«» x 22.5™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo quinquagesimo secundo, duodecimo Kalendas decembris, inditione prima.
Permutatio bone fidei noscitur esse contractus et vice emptionis optinet fir-
mitatem, eodem nexu obligat contrahentes. Placuit itaque et bona voluntate
convenit inter dominum Obertum, Cremonensem episcopum, et Origonum
Carariam, ut in dei nomine debeant dare vicissim sibi unus alteri permutatio-
nis nomine scilicet petias plures de terra, prout hie inferius designabitur. In primis
itaque dedit idem dominus Obertus episcopus eidem Origoni Cararie petias
duas de terra iuris eiusdem sui episcopii Cremonensis, que iacent in curte loci
Fornoui, in loco, qui dicitur Mogi^, et quas petias de terra idem Origonus tene-
bat per feudum ab eodem episcopio, et erat feudum paternum. Et ideo Dalma-
cius Cararia, frater ipsius Origoni, dedit parabolam et consensit in solidum
huic permutationi, set deinceps debet idem Origonus habere et detinere eas
petias duas de terra ad proprium propter hanc permutationem. Prima petia
de terra est aratoria et per mensuram iuxta iugera sex. Coheret ei a mane ip-
sius episcopii et in parte via, a meridie Speronus tenet per feudum a parte
episcopii et in parte Gaidettus da Carauazo, et est iuris episcopii; a sera Ruma-
nus Carerius et filii quondam Berondi de Carauazo, et sunt iuris similiter
episcopii; a monte Petrus Operti tenet per feudum a parte eorundem Dalma-
cii et Origoni, et idem Origonus et Dalmacius tenet illud feudum a parte epi-
scopii. Secunda petia de terra iacet ibi prope et est iugerum unum. Coheretei a
mane tenet Bonavitha de la Porta, et est iuris episcopii; a meridie tenet filius-
quondam Iohannis Biuulci, et est iuris episcopii; a sera tenet Baionus, et est
iuris episcopii; a monte tenet istus Speronus, et est iuris episcopii. Unde ad
invicem recepit idem dominus episcopus Obertus Cremonensis a predicto Ori-
gono Cararia et nomine permutationis videlicet quinque petias de terra sui
iuris, set deinceps debet tenere eas per feudum et ut paternum ab eodem epis-
copio Cremone. Qui dominus episcopus investivit per feudum et ut paternum
eundem Origonum de eisdem quinque petias de terra, que iacent in curte loci
Maxani. Prima petia de terra iacet prope istum locum Maxanum in braida
ipsius Origoni et a mane parte ipsius braide; que braida est similiter a parte
mane ipsius iam dicti loci Maxani, et est ipsa petia de terra per mensuram iuxta
iugera quinque. Coheret ei a mane et meridie et monte via; a sera in se reservat
alteram partem ipsius braide. Secunda petia iacet in Gazano et est iugerum
unum. A mane via, a meridie heredes Ricardi Ferarii, a sera heredes* Tatho-
nis de Carauazo, a monte tenet idem Origonus per feudum a parte episcopii.
Tertia iacet ibi iuxta, a parte meridie iste-vie prosime hie designate et est
iugerum unum. Coheret ei a mane ecclesia sancti Uitalis da Maxano, a meri-
die istus Dalmatius, a sera ista via, a monte alia via. Quarta petia de terra
iacet prope viam, que dicitur Dal Brolo et non longe a castro ipsius loci Maxani
et est per mensuram iuxta perticas septem. Coheret ei a mane Dalmacius, a
meridie heredes Uitalis Pollonis, a sera Dalmacius et in parte filius quondam
Florini, a monte via. Quinta petia de terra est bosschia et iacet in loco, qui
dicitur Selva Maiore, et est per mensuram iuxta perticas octo. Coheret ei a
mane et sera et monte Dalmacius, a meridie heredes Uitalis Pollonis, sive plus
sibique alie sunt coherentes. Quas autem istas petias de terra isti permutato-
res, id est dominus Obertus episcopus et Origonus, tradiderunt vicissim sibi
unus alteri permutationis nomine et ad proprium eas petias de terra inter se
habendum dederunt, et prout superius designate ipse petie de terra sunt. Ita
ut deinc inantea ipsi permutatores et eorum heredes et successores et cui
dederint habeant et teneant istas petias de terra, sicut sunt designate, et faciant
de eis, una cum accessionibus et ingressibus seu cum superioribus et inferio-
ribus earum, iure proprietario, quicquid voluerint. Prefer quod idem Origo-
nus et eius heredes tenere debent per feudum et, ut patemum et avitum, illas
quinque petias de terra, quas dedit permutationis nomine eidem domino epi-
scopo, sicut supra dictum est, sine omni* unius alterius et eorum heredum et
successorum contraditione. Insuper promiserunt idem permutatores, scilicet
dominus Obertus episcopus et Origonus, per se et suos successores et heredes
vicissim sibi unus alteri et suis heredibus et successoribus et cui dederint
et, prout superius determinatur, istas petias de terra ab omni homine defendere,
videlicet episcopus eas, quas dedit Origoni, et Origonus eas, quas dedit epi-
scopo. Quod si non defenderint aut si eis exinde aliquid inter se subtrahere
quesierint vel si apparuerit datum alibi factum, tunc promiserunt eas compo-
nere in dupium, sicut pro tempore magis valuerint. Item dedit guadiam et
promisit idem Oricusb eidem domino Oberto episcopo, quod faciet per se et
suos heredes, quod nurus sua Fontanella et uxor filii sui Ottucii et eius-
dem Fontanelle heredes nunquam facient brigam nec controversiam predicto
episcopio Cremone neque parti episcopii neque ei, qui a parte episcopii tenue-
rit, videlicet de istis quinque petiis de terra, quas eidem domino episcopo dedit
et nomine sui episcopii in causa permutationis, et quod disbrigabit eis, si ista
briga vel controversia apparuerit. Et si contra factum fuerit, tunc promisit
per se et suos heredes idem Origonus eidem episcopo Oberto id componere
in dupium, quod venerit in controversia, sicut pro tempore magis valuerit.
Et Girardus Dolzoni de Fornouo fideiussit. Unde due cartule uno tenore scripte
sunt. Actum in palatio Cremone feliciter. Signum eiusdem Origoni, qui hanc
cartam una cum ipso domino episcopo scribere rogavit, ut supra. Ibi fuerunt

Sequitur Taxoni sublineatum.

b Sic.
ogati testes, Dalmatius Cararia et Albertus Lanterii de Carauazo et Manfre-
ius de Douaria et Surlionus Uicedomini et Girardus Dolzoni de Fornouo.

Ego Obertus, Cremonensis episcopus, subscripsi.

SN Ego louisalta, notarius ipsius domini episcopi et comitis Cremo-
lensis, interfui et hanc cartam iussu ipsius domini et Origoni rogatu scripsi.

30

Ugozonus Satta, dericus Cremonensis, finem et refutationem fadt Oberto,
episcopo Cremonensi, omnium rerum, quas habebat et tenebat in quadam insula
Padi inter Gambinam et Polixinum.

In palatlo episcopii Cremonae. 1156. Maii 6.

19.2c”> X 20.6™.

CDC. 121. n° 170 (regest.). (Ex autorg. archivii episcop. Cremon.).

SN Die dominico, qui fuit sextus intrante mense madii, in palatio epi-
scopii Cremone, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter leguntur.
Per lignum, quod sua tenebat manu, Vgozonus Satta, clericus de predicta civitate,
finem et refutationem fecit domino Oberto, Cremonensi episcopo, nominative
de omni hoc, quod habebat et tenebat in quadam ysola Padi, que adiacet inter
Gambinam et Polixinum et est de curte Suspiri. Et erat pars ipsius Ugozonis
quarta pars, tarn in salicto et terra, quam in pescheria et aliis rebus, et fuit de
feudo quondam marchionis Bernardi. Ita quod idem Ugozonus nullo unquam
in tempore movebit litem nec controversiam nec brigam aliquam faciet nec
eius heredes nec persona submissa ab eis prefato domino episcopo neque eius
successoribus neque cui dederint neque parti ipsius episcopii, nominative
de istis rebus, quas habebat et tenebat idem Ugozonus in ista ysola Padi, set
sint exinde taciti et contend et pars episcopii secura, soluta et indempnis. Quod
si ullo unquam in tempore moverit litem vel controversiam aut brigam aliquam
faciet idem Ugozonus vel eius heredes aut persona submissa ab eis prefato
domino episcopo vel eius successoribus aut cui dederint vel parti ipsius epi-
scopii, nominative de ista ysola et prefatis rebus, vel si apparuerit datum exinde
alibi factum, tunc promisit earn rem componere in duplum, sicut pro tempore fue-
rit meliorata aut valuerit sub extimatione in consimili loco. Item idem Ugo-
zonus ibidem in presentiarum fecit suum missum Degoldeum de Episcopo,
ut daret tenutam ipsi domino episcopo vel suo misso de ista sua parte. Hoc
autem factum est anno dominice incarnationis milleSimo centesimo quin-
quagesimo sexto, isto die, indicione sexta. Signum S isti Ugozoni, qui hoc breve
scribere rogavit, ut supra. Ibi fuerunt rogati testes, comes Alcherius et Naza-
rius de Sabloncello et Manfredus et Otto de Douaria.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve rogatu ipsius Ugozoni
scripsi.
31

Tedaldus Rationatus de lovisalta, qui in vicinia s. Agathae Cremonae
habitat, et Martinus Testor pretio quattuor solidorum accepto vendunt Omnibene,
cognomine de S. lacobo, unam peciam terrae in loco lovisaltae Zuncata, uxore
Tedaldi, consentiente.

In vicinia s. Agathae (Cremonae). 1159. Oct.—

20.7™ X — 17™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo quinquagesimo nono, in mense octubri, indictione nona. Constat
nos Tedaldum, qui dicitur Rationatus, de loco louisalte, set nunc est habitator
in vicinia sancte Agathe civitatis Cremone, atque Martinum, qui cognomi-
natur Testorem, qui professi sumus lege vivere longobardorum, accepissemus
nos communiter, sicuti in presentia testium manifest! sumus, quod accepi-
mus a te Omnibene, qui cognominatur de Sancto lacobo, civitatis Cremone,
argenti denariorum bonorum mediolanensium solidos quattuor, finito precio
pro petia una de terra aratoria iuris nostro, quam habere visi sumus in isto
loco louisalta, et iacet ad locum, ubi dicitur Englare, et est per mensura iusta
pertice quattuor sive amplius est. Coheret ei a mane et a meridie sive a monte,
qui supra, emptori, a sera Roba vel sibique alie sunt coherentie. Que autem
ista petia de terra aratoria iuris nostrorum superius dicta, una cum accessione
et ingressu, cum superiore et inferiore seu cum fine sua, in integrum ab hac
die tibi, qui supra, Omnibene pro isto precio vendimus, tradimus et emanci-
pamus nulli alii venditam, donatam, obnoxiatam vel traditam, nisi tibi. Et
facias exinde a presenti die tu et heredes tui et, cui vos dederitis, iuris pro-
prietario nomine, quicquid volueritis, sine omni nostra, qui supra, venditores
et heredum nostrorum contradictione. Insuper promittimus nos, qui supra,
Tedaldus et Martinus una cum nostris heredibus tibi, qui supra, Omnibene
tuisque heredibus et, cui vos dederitis, istam venditionem, qualiter supra legi-
tur, in integrum ab omni homine defensare. Quod si defendere non potueri-
mus aut si vobis exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesieri-
mus, tunc in duplum eandem venditionem, ut supra legitur, vobis restituamus,
sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub estimatione in consimili
loco. Et Zuncata, uxor predicti Tedaldi, renuntiavit omne ius suum, quod
habet in hac venditione, ipso viro suo ei consentiente. Actum in ista vicinia
sancte Agathe feliciter.

Signa SS manuum istorum Tedaldi et Martini, qui hanc cartam vendi-
tionis fieri rogaverunt et istum precium acceperunt, ut supra.

Signa SSS manuum Alberti Roba atque Petri Fauacii seu Ottolini de
Fornouo, qui ibi fuerunt rogati testes.

SN Ego Petrus, Frederici imperatoris notarius, hanc cartam venditio-
nis tradidi et rogatus scribere scripsi.
32

Obertus, episcopus Cremonensis, Alcherio comiti, a Frederico imperatore
ad hoc delegato, queritur, quod prior et monachi Pontidae sententiam de ecclesia
s. Salvatoris latam non observant. Cuius querimoniae contextus sequitur.

In palatio episcopii civitatis Cremonae. 1160. Nov. 19.

19.7«»» X 20.2™.

SN Die sabati, qui fuit tertio decimo Kalendas decembris, in palatio
episcopii civitatis Cremone, presentia bonorum hominum, quorum nomina
subter leguntur. Dominus Obertus, Cremonensis episcopus, conquestus fuit
comiti Alcherio, quern imperator Fredericus delegaverat et constituerat
iudicem ad cognoscendum et iudicandum de omnibus querimoniis et lamenta-
tionibus et controversiis rerum et personarum, de quibus vellet conqueri idem
dominus episcopus ipsi comiti, excepta persona ipsius imperatoris, videlicet
de priore et monacis de Pontida, scilicet,® quia non observabant sententiam,
Jatam inter ipsum episcopum et ipsos monachos et priorem de ecclesia sancti
Saluatoris de Morengo et de spiritualibus et populo et oblationibus ipsius
ecclesie et de quarta parte decime ipsius [loci]b Morengi. Item conquestus fuit
idem episcopus ipsi comiti de ipso priore et monacis de reliquis tribus parti-
bus decime [ipsius]b loci et curtis Morengi. Et etiam porexit et dedit idem epi-
scopus ipsi comiti libellum ipsiusquerimonie. Verba libelli talia...® Ego Obertus,
Cremonensis episcopus, conqueror tibi, comitid Alcherio, de priore et monacis
de Pontida, quia non observant sententiam, quondam datam ab episcopo Noua-
driensi inter me et eos de ecclesia sancti Salvatoris de Morengo et de spiritua-
libus et populo et oblationibus ipsius ecclesie et de quarta parte decime ipsius
loci. Item conqueror de tribus partibus decime ipsius eiirtis. Hoc autem factum
est anno dominice incarnationis millesimo centesimo sexagesimo, illo die, indic-
tione nona. Ibi fuerunt rogati testes, Surdus de Gaidoldis et Pizo et Dugninus
de Burgo et Lanfrancus Carneuale et Bonus Martinus de Platena.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve querimonie per aucto-
ritatem ipsius comitis scripsi.

33

Otto, filius Iohannis Benni de civitate Cremona, ecclesiae s. Spiritus et
hospitali ultra Padum sitae sex pecias terrae in curia Rutae, ad S. Basianum,
omnesque res suas concedit exceptis quadraginta solidis nonnulisque rebus mobi-
libus (frumento, vegete, culcitra, plumacio etc), quas Sibiliae, socrui suae, aliis-
que mulieribus concedit.	rz> 7	„

v	[Cremonae]. 1161. Apr. 29.

36.8™ у 16.3™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu • Xpisti millesimo cen-
tesimo sexagesimo primo, tercio die Kalendas madii, indictione nona. Tibi,

* Post scilicet: de ecclesia sancti sublineata. b Aetate contritum non legitur.
* Duae voces, fortasse sunt scilicet non leguntur. d comiti bi iscriptum.	•'Sequitur

tnilles delineatum.
ecclesie Spiritus sancti et hospitali •, site ultra Padum, ego Otto, filius quondam
Iohannis Benni de civitate Cremona, qui professus sum lege vivere longobar-
dorum, presens presentibus dixi: Quisquis in sanctis ac venerabilibus locis
ex suis rebus aliquid contulerit iuxta auctoritatis vocem, in hoc seculo centu-
plum accipiet, insuper, quod melius est, vitam possidebit eternam. Ideoque„
qui supra, Otto predict^ ecclesi^ et hospitali dono, concedo, confero et per
presentem cartam donationis mee in predicta ecclesia et hospitaliъ inter vivos,
confirmo, id est sex iugera terre aratoriae et prativae in quattuor peciis, que
iacent in curia, que vocatur Ruta, quamc istus lohannes, pater isti Ottonis^
acquisivit a domino Alberto, abbate monasterii sanct$ Mari$ Castelionis, ad.
duos denarios fictum, ut legitur in carta acusti. Prima pecia est aratoria et
prativa; coheret ei a mane Nauareza, a meridie in parte via et in parte Gambina,.
a sera Lafleschena, a monte Bernardus de Rogerio. Secunda pecia est aratoria
et prativa et iacet in Casaliclo et habet incisam et aliquantulum est buschiva;
coheret ei a mane Ermiciones et ecclesia Castelionis, a meridie via et Guido
Gaiardus, a sera filius Ugonis de Gandulfo et Guido Bosellus, a monte li Rega-
les et Boueclo. Tercia est tantum aratoria;4 coheret ei a mane lohannes de
Gisila, a meridie via, a sera Mutus, a monte agger. Quarta est aratoria et iacet
in Gazolo; coheret ei a mane Engus Pezo, a meridie Corsi, a sera via, a monte
Fischena. Et aliam peciam de terra vidata, quam idem Otto acquisivit a lohanne
Beccario et Alberto, eius filio, que iacet ad Sanctum Predengum et est per men-
suram pertice tres et dimidia vel plus; et dat fictum Lafranco Oldoino quattuor
denarios pro unaquaque pertica et decimam; coheret ei a mane et a meridie
Lanzacaualli, a sera Petracius Manera, a monte Osbertus Burdonus. Et aliam
peciam de terra aratoria sui iuris, que iacet ad Sanctum Basianum in loco,,
qui dicitur Tohelingus, in campo Guiberti, et est per mensuram pertice quinque
sive plus; quam istus lohannes, pater eius, emit a Ribaldo, filio quondam Io-
hannis Boniamici de loco Sancti Basiani. Et omnes res mobiles et immobilesr
quas nunc h[abeo]e et teneof vel ahquis alius pro me« vel que michih perti-
nent aliquo modo, et do et mando omne ius et omnes acciones, quod et quas
habeo et michi pertinent in rebus et in personis per Tidinum presbiterum et
Bezum, conversum iste ecclesie et hospitalis, ubicumque sint. Exceptis triginta
solidos, viginti'quinque quorum do Sibilie, socrui mee, et quinque illorum Otte,
femine illius Sibilie; et excepto frumento, quod in domo iste Sibilie habeo et
quod ei do; et exceptatis una yegete et una pariola et una catena et una tina
cum una culcitre et uno plumacio, que eidem Sibilie do et concedo; et exceptis
decern solidos, quinque quorum do * filie Manfredi et alios quinque filie Brage-
rii. Quam autem istam terram fictaliciam et iuris mei superius dictam et pre-
dictum ius et acciones et iste res mobiles et immobiles superius dicte iste ecclesie
et hospitali dono, concedo, trado, confero et per presentem cartam donationis

• Ante hospitali expunctum о. ъ Sequitur confirmo delineatum. ® Correction
a notario e que. 4 Sequuntur delineata et iacet in Gazolo. 9 Supra lineam. In
inea ht7 f Correction e tenet. & Supra lineam. In linea eo expunctum. h Supra
lineam. In linea sibi delineatum. lCorrectum e dat.
confirmo, faciendum exinde a presenti die ipsi ecclesie aut, cui pars ecclesie
et hospitalis dederit, quicquid voluerint, sine omni mea et heredum meorum
contradictione pro remedio anime mee. Insuper promitto per me et per meos
heredes iste ecclesie et hospitali aut, cui pars ipsius ecclesie dederit, istam terram
et predictum ius et acciones et istas res mobiles et immobiles ab omni homine
defendere. Quod si defendere non potuerimus aut si aliquid per quodvis inge-
nium subtrahere quesierimus, tunc promitto per me et per meos heredes compo-
nere iste ecclesie et hospitali aut, cui pars ipsius ecclesie et hospitalis dederit,
in duplum, sicut pro tempore fuerint meliorate aut valuerint sub estimatione
in consimili loco et precii. Factum est hoc in predicta civitate et predicto die °
et indictione ista. Signum S pro manu isti Ottonis, qui hanc cartam scribere
rogavit, ut supra. Ibi fuerunt Obertus de Gaidoldis et Mainardus Motarus et
Petrus Bullak et Medius Apostolus, rogati testes.

SN Ego Petrus, notarius sacri palacii, interfui et hanc cartam rogatus
scribere scripsi.

34

1.	Ariprandus, Guibertus, Martinus, Guilieimus, lohannes, Otto et item
Guibertus, omnes de Cortesiis, habitaiores Castri Novi de Aspice, finem et refu-
tationem faciunt Presbytero, episcopo Cremonensi, totius feudi sexaginta quat-
tuor iugerum in curte Castri Novi et in loco Capellae, quod ipsi et antecessores
eorum ab episcopio Cremonensi vel a senioribus Castri Novi, Osberto et Bernardo,
vassallis episcopii, tenebant, de quo etiam ipsi et consors eorum, Albertus В ar ills,
filius Graxperti, litem cum episcopio habebant.

2.	Eodem die Albertus Barilis hanc refutationem confirmat.

3.	Eodem die Presbyter, episcopus Cremonensis, pro hac refutatione sol-
vit praenominatis viris quinquaginta libras vet. monetae mediolanensis.

In palatio episcopii Cremonae. 1165 (1164 ). Ian. 3.

49 cm X 19c™.

SN Die dominico, qui fuit tertius intrante mense ianuarii, in palatio
episcopii Cremone, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter legun-
tur. Per lignum, quod suis tenebant manibus, Ariprandus et Guibertus et Mar-
tinus et Guilieimus et lohannes et Otto et item Guibertus, omnes habitatores
Castri Noui dal Axpexe, qui cognominantur de Cortesiis, finem et refutatio-
nem fecerunt et quisque eorum in solidum et similiter ipsi inter se in solidum
consenserunt, videlicet domino Presbytero, Cremonensi episcopo, suo seniori,
et etiam transactionem fecerunt, nominative de toto illo feodo, quod ispi et
sui antecessores tenuerunt ab episcopio Cremone vel a senioribus de Castro
Nouo, Osberto et Bernardo, vasallis episcopii Cremone, et quod modo tene-
bant scilicet in curte Castri Novi dal Axpe[xe] ° et eius pertinentiis in castro

Sequuntur et ist delineata.

b Sequitur rogati delineatum.

c Omissum.
et villa et de foris et in loco et fundo Capella vel alibi, ubicumque inventum
fuerit illud feodum adiacere. Et est illud feodum inter sedimina in castro Castri
Noui isti et villa et vinee et prata et terre arabiles et silve iugera sexaginta
quatuor, ut manifesti fuerunt isti vassalli, vel si plus inventum fuerit, in integ-
rum in hac fine et refutatione et transactione persistat, sicut umquam ipsi
et sui antecessores tenuerunt ab episcopio Cremone vel ab Osberto et Bernardo
de Castro Nouo, qui tenebant* per feodum eas res ab episcopio Cremone et
ipsam curtem Castri Noui. De quo quidem feodo erat lis inter istum dominum
episcopum et istos vasallos suos et item Albertum Barile, filium quondam Grax-
perti, eorum consortem in hoc feodo, sub paribus curie Cremone, electis ab
illis seniore et vasallis, scilicet comite Alcherio et Gratiano, advocato episcopi.
Quia idem episcopus dicebat predictum feodum esse de scutiferis et predictos
vasallos servisse illud feodum, ut scutiferi, et eorum antecessores suo ante-
cessori, domino Oberto episcopo, et predictis Bernardo et Osberto de Castro
Nouo. Et etiam dicebat idem episcopus eos vasallos illud feodum amisisse.
Que ipsi vasalli inficiebantur. Ita quod isti vasalli, Ariprandus, Guibertus,
Martinus, Guilielmus, lohannes, Otto et item Guibertus nullo umquam in
tempore movebunt litem vel controversiam nec brigam aliquam facient neque
eorum heredes neque persona ab eis submissa predicto domino episcopo neque
eius successoribus neque cui dederint neque episcopio Cremone, nominative de
isto feodo neque pro parte neque in nichillum, set sint exinde taciti et contenti
et episcopium et eius pars et cui dederint securi, soluti et indempnes. Quod
si ullo umquam in tempore moverint litem vel controversiam vel brigam ali-
quam fecerint predicti vasalli vel eorum heredes aut persona ab eis submissa
predicto domino episcopo vel eius successoribus vel cui dederint vel parti epi-
scopii nominative de isto feodo, vel si apparuerit datum, exinde alibi factum,
tunc promiserunt id componere in dupium, sicut pro tempore fuerit melio-
ratum aut valuerit sub extimatione in consimilibus locis, et insuper nomine
репе denariorum bonorum imperialis monete libras trecentum, et репа soluta
fine et refutatione et transactione in statu permanente. Ibidem in presentia-
rum predicti omnes vasalli fecerunt suum missum Albertum Cartelatum, ut
daret et mitteret in tenutam de isto feodo vice eorum predictum dominum
episcopum vel suum missum. Et tunc idem dominus episcopus fecit suum missum
ad illam tenutam feodi accipiendam Bregundium, canebarium suum, ut vice
sui accipiat illam tenutam feodi isti et suo nomine episcopi. Item predicti pa-
res, comes Alcherius et advocatus Gratianus, fecerunt suum missum Malman-
tellum, ut vice eorum daret tenutam de isto feodo b ipsi episcopob pro parte
Alberti, qui dicitur Barile, qui adfugerat et contumaciter aberat ideo, quia
nolebat facere rationem de isto feodo ipsi domino episcopo. Et idem episcopus
fecit suum missum® Andriolum, scutiferum Alberti Cartellatti, ut vice epi-
scopi et eius nomine acciperet illam tenutam. Insuper etiam istus Otto, filius
quondam Azonis de Cortesiis, et lohannes et Guibertus, filii quondam Grax-

• Sequitur eas sublineatum.

b—b Supra lineam.

e Supra lineam.
perti et fratres isti Barilis, iuraverunt tactis sanctis scripturis et Sacramento
corporaliter prestito quisque per se et separatim, quod omni tempore firmam
habebunt istam finem et refutationem et transactionem, prout supra legitur;
et quod nunquam exinde facient brigam ipsi domino episcopo neque eius suc-
cessoribus neque cui dederint neque episcopio de isto feodo. Hoc autem factum
est anno dominice incarnationis millesimo centesimo sexagesimo quarto, isto
die, indicione tertia decima. Signa SS istorum omnium vasallorum, qui hoc
breve scribere rogaverunt et in solidum quisque hanc finem et refutationem
et transactionem fecerunt et inter se consenserunt et parabolam dederunt, ut
.supra. Ibi fuerunt rogati testes, comes Alcherius et Gratianus advocatus et
Enricus de Orsecasale et Obizo de Pozale et Ambrosius Curtus et Gherbellus
de Ante Ecclesia et Redaldus de Medolago et alii quamplures.

Item die veneris, qui fuit octavus intrante isto mense ianuario, in pala-
tio ipsius episcopii Cremone, in presentia istorum testium, scilicet comitis Alcherii
et Gratiani advocati et Ambrosii Curti et Redaldi de Medolago et Gherbelli
et aliorum, predictus Albertus, qui dicitur Barilis, filius quondam Graxperti
•de isto loco Castro Nouo, firmavit in solidum predicto domino episcopo Pres-
bytero, seniori suo, nomine episcopii Cremone istam finem et refutationem et
transactionem, quam fecerant predicti consortes et fratres sui ipsi domino epi-
scopo nomine episcopii sui de isto feodo; et etiam consensit in solidum huic fini
et refutation! et transaction!. Insuper etiam idem Albertus Barilis fecit finem
et refutationem et transactionem et in solidum isto domino episcopo nomine
sui episcopii nominative de isto feodo. Et isti consortes sui, Ariprandus, Gui-
"bertus et Martinus et Guilielmus et Otto et item Guibertus, consenserunt et
parabolam dederunt in solidum ipsi Alberto Barili, et ipse Albertus Barilis
similiter eis in solidum consensit. Ita quod idem Albertus Barilis nullo umquam
in tempore movebit litem vel controversiam nec brigam aliquam faciet neque
«ius heredes neque persona ab eis submissa predicto domino episcopo neque
«ius successoribus neque episcopio neque cui dederint de isto feodo. Quod si
ullo umquam in tempore moverint litem vel controversiam vel brigam fecerint
ipsi episcopo vel eius successoribus vel cui dederint de isto feodo vel, si appa-
ruerit datum exinde alibi factum, tunc promisit id componere in duplum, sicut
pro tempore fuerit melioratum aut valuerit sub extimatione in consimilibus
locis. Signum S isti Alberti Barilis, qui hoc breve scribere rogavit, ut supra.

Item in istorum testium presentia ibidem in presentiarum predictus
dominus episcopus solvit istis Ariprando et Guiberto et Martino et Ottoni et
istis Alberto Barili et lohanni et Guiberto, filiis isti quondam Graxperti, et
similiter isto Guilielmo, filio quondam Ardicionis Garde, pro ista fine et refu-
tatione et transactione, prout supra legitur, libras quinquaginta veteris monete
Mediolani. Item isti lohannes et Guibertus, filii quondam Graxperti, et istus
Otto, filius quondam Azonis de Cortesiis, dederunt guadiam et promiserunt
ipsi domino episcopo, quod omni tempore firmam habebunt et eorum heredes
istam finem et refutationem et transactionem, de isto feodo factam, et istam
solutionem istorum denariorum, factam sibi a isto domino episcopo, et quod
nunquam ea coruperint aliqua de causa et quod nunquam exinde brigam fece-
rint neque eorum heredes de isto feodo ipsi domino episcopo neque eius suc-
cessoribus neque cui dederint. Et si contra factum fuerit, promiserunt id
componere in duplum. Et Pansumus de Sesenica fideiussit pro eis et promisit
se soluturum istum duplum, si contra factum fuerit, et renuntiavit nominatim
omni iuri intercessorio, sibi patrocinanti in hoc, id est ne conveniatur, nisi
prius convento principal! reo, set indistincte possit debeatque conveniri.

SN Ego lovisalta notarius in his omnibus interfui et hoc breve rogatu
istorum omnium scripsi.

35

Anselmus, filius Andreae de Braida, Berta, matre sua, consentiente irtve-
stit nomine venditionis Aricum Capram duabus peciis terrae (4 perticarum et
13 tab.) Bagnaroli, accipiens pro investitura 39 sol.

Cremonae. 1167 (1166). Mart. 12.

19™ x 76.5е»».

SN Die dominico, qui est duodecimus mensis martii, in civitate Cremona,,
presencia quorundam hominum, quorum nomina subter leguntur. Anselmus,
filius quondam Andree de Braida, Berta, eius matre, consentiente et iuri pigno-
rique suo renuntiante investivit nomine vendicionis Aricum Capra de duabus
petiis de terra vidata et boschia, que iacent Bagnarolo et sunt pertice quat-
tuor et tabule tredecim. Prima pecia vidata pertice due et tab[u]le* decern..
Coheret a mane et a meridie emptor, a sera et a monte via. Secunda pecia bos-
chia, pertice due et tabule tres. A mane Sanctus Thomas, a meridie et a monte
emptor, a sera lohannes Caregatus, si ibi que alie sunt coherentie. Ita vero,
ut istus Aricus et sui heredes seu, cui dederit, dehinc inantea habeat et teneat
istas pecias de terra et faciat de eis, una cum accessione et ingressu seu cum
superioribus et inferioribus suis, quicquid voluerit, sine sua et heredum suorum
contradictione solvendo anualiter fictum in Sancto Martino vel de mense novem-
bris, si requisitum fuerit, unum denarium et medium episcopio Cremone. Insu-
per promisit istus Anselmus una cum suis heredibus defendere ab omni homine
istam investituram prefato Arico et suis heredibus seu cui dederit. Quod si
defendere non potuerit vel si apparuerit ullum datum aut factum seu etiam
scriptum, quod exinde in alliam partem factum habeat, componere istam
investituram in duplum, sicut pro tempore fuerit meliorata aut value-
rit sub estimacione in consimili loco. Et manifestus fuit se accepisse pro ista
investitura triginta novem solidos. Factum est hoc anno ab incarnacione domini
nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo sexagesimo sexto, indictione quinta
decima. Ibi fuere Cigardus da Torlino et lohannes Gazolus et Guilieimus Fera-
rius et Otto de Donella, rogati testes.

SN Ego Acerbus, notarius sacri palacii, interfui rogatusque scripsi.

a Omissum.
36

Septem testimonia de plebe Morengi: utrum in spiritualibus ad episcopium.
Cremonae pertinent necne.

— 1163. Febr—1167. Apr.—

Apographum eiusdem temporis. 24.8 X 20.9 <™.

Lanfrancus Gastaldius de Mozanica iurato dixit se vidisse presbiteros
Lanzonem et Ottonem recipere crisma a plebe Fornoui et ipsemet Lanfrancus
accepit ipsum crisma a plebe iussione presbiteri Lanzonis, quia ipse Lanfran-
cus stabat cum monacis et ipsemet ivit ad episcopum Obertum cum filia Gastal-
dii, quam acceperat in uxorem, et tempore, quo habitat ibi, et fuerunt sepa-
rati ab episcopo, scilicet eorum matrimonium. Et vidit presbiteros Ottonem
et Gumbertum tenere et servire ecclesiis de Morengo per episcopuma Cremo-
nensem. Quod hoc modo scit, quia vidit ipsos presbiteros venisse ad episco-
pum, ut suum episcopum, et serviendo episcopo, ut suo episcopo, et dando
aportos. Et vidit Andream de Dulci Catanio peti a vicinis de Morengo mitti
•clericum in ecclesia sancti Martini.

Ottuzo Carario iurato dixit se vidisse Obertum, episcopum Cremonensem,
crismasse in ecclesia sancti Saluatoris de Morengo homines et feminas et pueros
de Morengo et ipsemet tenuit quandam feminam de Morengo ad crisma. Et
vidisse homines de Morengo, scilicet Barianum et quemdam alium Taiandum
et Berlendam, filiam Iohannis Alcardi, venisse sub episcopo Cremonensi causa
matrimonii. Et vidisse episcopum Obertum clericasse “Andream Dulzonib
in ecclesia sancti Martini et mississe Oldonem, qui modo est archipresbiter in
•ecclesia sancti Martini, pro clerico et fratre in eclesia ipsa et Dalmatiolum
similiter. Et se scire spiritulia de loco Morengo excepta porta Roese pertinere
ad episcopum Cremonensem et ecclesias et presbiteros. Quod hoc modo scit,
quia vidit presbiteros canere missam populo de Morengo et sepellire eos, et
episcopum Obertum albergasse ecclesiam sancti Martini, ut suas, et, ut episco-
pus suus, ibi receptus fuit a presbiteris.

Andreas, clericus de Morengo, iurato dixit locum de Morengo esse de
episcopatu Cremonensi excepta porta Roese, et vidit Obertum episcopum mis-
sisse prebiterum Ottonem in ecclesia sancti Martini et inde abstulisse, et pres-
biterum Gumbertum ibi esse missum per episcopum; et vidisse ipsos presbi-
teros et servire et tenere ipsas ecclesias per episcopum canendo ibi missas po-
pulo de Morengo, sepeliendos mortuos, et ipsemet clericus fuit factus in eccle-
sia sancti Martini et ordinatus per episcopum Obertum et remotum et modo
positum per presentem episcopum* 1 hunc. Et vidisse episcopum Obertum et

‘ Sequitur Obertum expunctum. b b Clariore atramento.

1 Scriptum est, videlicet, tempore successors Oberti, episcopi Presbyteri de Medolago
(1163 20. 1—1167 1. V).
hunc episcopum1 fuisse receptos in istis ecclesiis, ut proprios episcopos, et
vidisse ipsum episcopum Obertum crismasse homines de Morengo et pueros
in ecclesia sancti Saluatoris. Et vidit presbiteros mittere ad plebem Fornoui
causa recipiendi crisma et baptizare in ecclesia sancti Salvatoris; et ipsemet
accepit ipsum crisma a plebe iussu presbiteri; et batismum fuit factum ibi ex
eo crisma. Et vidit presbiterum Gumbertum ire cum Taiando ad episco-
pum presentem1 causa matrimonii et suposuit se iureiurando sub episcopo
et cum lohanne Alene pro criminalibus ad plebem et ipsemet ivit cum
presbitero.

Presbiter Gumbertus testatur episcopum Obertum posuisse se in eccle-
sia sancti Martini et se servisse ipsam ecclesiam sancti Martini et sancti Salua-
toris et tenuisse per eundem episcopum et per hunc batizando in ecclesia sancti
Saluatoris et canendo missas in ipsis ecclesiis et sepeliendo mortuos; et se acce-
pisse sepius crisma a plebe de Fornouo et batizasse ex eo. Et vidisse presbi-
teros Ottonem et Anselmum et Umbertum tenuisse istas ecclesias et servisse
per episcopum; et presbiterum Ottonem accepisse crisma a plebe et batizasse;
et vidisse archipresbiterum Beneinca[sa] • benedixisse indicium in ecclesia
sancti Saluatoris et portatum fuisse. Et dixit se ivisse cum lohanne Elene pro
criminali ad plebem et accepit ibi penitentiam et stetit in carena ad eclesiam
sancti Saluatoris; et vidisse presbiterum Ottonem ivisse episcopum Obertum
in loco Bariano cum Guiia causa martimonii separandi; et vidisse placitum inter
earn et maritum, lohannem de Uetulo, sub episcopo. Et episcopus Presbiter
albergavit et receptus fuit, ut episcopus, in ecclesia sancti Martini; et simili-
ter dedit sibi in fratrem istum clericum Andream in ipsa ecclesia.

Guiia de Morengo iurato dixit Obertum, episcopum Cremonensem, cris-
masse in ecclesia sancti Saluatoris masculos et feminas et pueros et ipsamet
fuit crismata ibi ab eo et fuit separata ab ipso episcopo a marito, lohanne de
Uetulo.

lohanes de Tiiuno iurato dixit, quod audivit dici, quod pater suus et sui
patrui tenebant decimam de Morengo per feodum a senioribus de Arciago;
et audivit patrem suum et patruos, quod illi de Arciago erant sui seniores pro.
hac re, ut audivit dici, et Lanfrancum audivit guarentare, quod ipsi da Taiuno
erant sui vasalli, videlicet pater eius et frater eiiis, et audivit dici, quod pater
suus et patrui sui diviserunt decimam de Moren[go],‘ et decima venit in partem
domno Alberico, et Albericus vendidit senioribus de Benate, ut audivit dici,,
excepta ilia parte, quam tenebat Ardericus, si quam partem tenebat; et vidit,
quod Ardericus erat scutifer Alberici et Bertrami pro hac re. Et dicit, quod
pater suus et patruus, scilicet dominus Oddo, erant sui vasalli pro hac decima,
donee tenuerunt earn.

Albericus de Taiuno iurato dixit se vidisse Ardericum de Ciuithino tenere
per feodum partem decime de Morengo a pStre suo, scilicet ilia de porta de

* Omissum.

1 Scriptum est videlicet, tempore successors Oberti, episcopi Presbyteri de Medolago
(1163 20. 1—1167 1. V).
Roese Sancti Iohannis, et vidisse ilium Ardericum servire patri suo pro hac re
cum’equo portando secum scutum et malam et, ut scutifer, et pater suus tenebat
hanc decimam a senioribus de Arciago. Et, ut audivit dici, ipsi de Arciago
tenebant earn ab episcopo Cremonensi et similiter se habuisse placitum sub
potestatibus Manfredo de Madegnano; vidit et Gumbertum Lanzoni cum de
monacis de Pontida de hac decima, et ipsi monaci dicebant se adquississe hanc
decimam a predicto Arderico et ostendebant cartam?

37

Decern testimonia de confinibus episcopates Cremonae et episcopates Per-
garni ( Bergamo).

—1169. Nov. 4..

Apographum eiusdem temporis 37.50^X10.8^.

Cf. С. Ушаков. Спор о границах приходов—«Средневековый быт», Ленинград, 1925„
стр. 161—178.

Factum est hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti
MCLXVIIII, indictione tercia, die martis, qui fuit IIII intrante mense novem-
bris. Rvmanus de Duce de Rvmano iurato dixit, quod tres porte Rvmani homi-
num francorum ibant ad plebem Calsi, silicet domus illorum de Zevetho et
illorum, qui vocantur Pedreciani, et omnes illi, quiъ erant de Porta Aqve, et
domus Petri Andr$$ et omnium illorum, qui vocantur Andr^, et lohannes
Bonus Tininbergi et Redulfus Gorgonus et Romanus, eius frater, et omnes,
qui erant de tribus portis, ibant ad ipsam plebem, et Masinata® Donica ibat
[ad]d Gixalbam, et Porta Rigosa ibat similiter ad Gixalbam. Et dixit, quod
confines episcopatus Cremone et Pergami sunt, sicuti vadit Grummum Galeiti
et crux, que vocatur Redonum Couelli. Et ita semper vidit teneri a teremoto
infra usque modo, et audivit suis maioribus ita dici. Et ecclesia sancte Marie
de Rvmano tenetur pro episcopo Pergami et est vicinalis, et esclesia sancti
Georgii de Rvmano tenetur pro episcopo Cremone et est vicinalis, et vicissim
vadunt ad unam et ad aliam, et quando vadunt post lettanias, crux Sanct§
Marie levatur, et presbiteri utriusque ecclesi? simul vadunt. Et tres partes
decime donicatus sunt Sancti Vincencii de Pergamo et quarta est ecclesie
sancte Marie, et decima sediminum loci Rvmani est ecclesie sancte Marie,
silicet maior pars, et alia pars est ecclesie Couelli et Rvbei de Morengo. Et dixit,
quod unum Zevedum est, set illi de Porta Aqve dicunt Zevedum * et illi de Porta
Serii dicunt Zevedum. Et iste due porte surit Cremone, una dicebat1 Zevedum
de Subtus, et alia dicebatg Zevedum de Supra. Et ecclesia sancti Evsebii est de

• Alia manu et clariore atramento additum est ut credit. b Delineatum vocantur.
0 Correctum e Maxinata. a Omissum. ® Sequitur delineatum de subtus. f Sic.
g Expunctum Zebat.
episcopatu Cremone, et sui maiores fundaverunt earn in suo alodio. Interrogatus,
quomodo scit, respondit, quia episcopus Cremone mittebat in ea clericos et con-
versos, et dixit, quod ecclesia sancti Evsebii cooperiebatur per domus hominibus
de Zevedo, quando ibi stabant, et postea cooperta fuit per vicinos; et illi de
Zevedo habebant comune per se, silicet Olziam et Brvxatvm; et illi da Rigosa
carpe[ne]tias“ cum habebant per se comune.

lohannes prior iurato dixit idem de tribus portis et de confinibus. Et eccle-
sia sanct$ Marie est vicinalis; et maior pars hominum vadunt ad ecclesiam
sanct§ Marie semper, et non vidit in alia ecclesia baptizari, nisi in ilia. Et ecclesia
sancti Georgii est vicinalis semper. Et dixit, quod decima domicultorum est
multorum hominum et tenetur per comites da Martinengo; et comites tenent
per episcopum Pergami; et decima sediminum est ecclesie sancte Marie prefer
decimam trium sediminum, qu$ est Guielmi de Morengo et ecclesi§ Couelli.
Et dixit, quod vidit conversus stare in ea ecclesia per presbiterum sanct§ Marie
et clericus erat ibi, silicet Albertus da Gorgolato, per episcopum Cremone.
Et episcopus Cremone preterito anno fecit earn cooperire; et dixit, quod solebat
tantum cooperiri per domum illorum da Zevetho; de comunibus illorum dixit
idem, quod Rvmanus.

Albertus Zoppus iurato dixit, quod tres porte Rvmani sunt episcopatus Cre-
mone. Interrogatus, quomodo scit, dixit, quod ibant ad plebem Calsi ad scruti-
nium; et fines episcopatus Cremone et Pergami sunt, sicuti vadit Grvmmum
Galeiti et Crux de Redonis.

Robertus de Couo iurato dixit idem de finibus, quod Albertus Zoppus,
et dixit, quod vadit ad domum ducum cum nuncio episcopi Cremone ad colli-
gendum deciman.

Albertus Corlerus iurato dix[it]b de tribus portis et de finibus et de tempore,
quod Rvmanus, et audivit dicfere suos maiores ita.

lohannes Grilius da Couo iurato dixit idem de finibus et de tempore,
quod Rvmanus.

Berardus da Covo iurato dixit, quod audivit patrem suum dicere, quod
ibi, ubi est crux, est confines episcopatus Cremone et Pergami.

Albertus Gosperti iurato dixit idem de confinibus et de tribus portis,
quod Rvmanus, excepto quod dixit de tempore XL annorum.

Alexandrus* de Antiquis iurato dixit idem de finibus et de tempore
et tribus portis, quod Rvmanus.

Albertus Roperghi iurato dixit idem de finibus et de tribus portis Rvmani,
quod Rumanus,® et de tempore, et recordatur, quod nullus baptizabatur in
ecclesia sanct? Marie de Rvmano, prefer Maxinatam Donicam; et dixit, quod
est locus Rvmani de comitatu Pergami. Interrogatus, quomodo scit, respondit,
quod ita audivit dici suis maioribus semper.

ne supra lineam.

b Omissum.

® Sic.
38

Offredus, episcopus Cremonensis, et Oldo, presbyter plebis s. Iohannis
Fornovi, concessionem faciunt ecclesiae s. Ambrosii Pianengi, quae est capella
plebis s. Iohannis, ut percipiat et habeat crisma ab ipsa plebe, solvens annua-
liter duos denarios plebi.

In civitate Cremona. 1170 (1169). Ian. 9.

32.4™ X 20™.

SN Die veneris, qui fuit nonus intrante mense ianuarii, in civitate
.Cremona, in palatio episcopi, presentia bonorum hominum, quorum nomina
subter leguntur. Dominus Offredus, Cremonensis episcopus, et presbiter Oldo
plebis sancti Iohannis de Fornouo, huiusmodi dispositionem et concessionem
ffecerunt ecclesie sancti Ambrosii, site in loco Pianengo, que est de plebatico
.et parochia ipsius plebis sancti Iohannis loci Fomoui per presbiterum Airaldum,
rectorem et magistrum ipsius ecclesie sancti Ambrosii. Et similiter eidem pres-
bitero Airaldo nomine ipsius ecclesie sue sancti Ambrosii eandem concessionem
.et dispositionem et hordinationem fecerunt. Et idem presbiter Oldo fecit earn
hordinationem et dispositionem et concessionem ipsi ecclesie sancti Ambrosii
.et presbitero iam dicto nomine fratrum suorum ipsius plebis et eorum parabola
et consilio, ut confessus fuit, scilicet Dalmatii, sui fratris consanguinei, et
Alberti, clerici ipsius plebis. Videlicet, ut ipsa ecclesia sancti Ambrosii loci
Pianengi, que est capella ipsius plebis loci Fornoui, de cetero in perpetuum per-
xipiat et habeat crisma ab ipsa plebe sua sancti Iohannis de Fornouo causa
batizandi pueros tantum illius loci Pianengi. Et hoc crisma annualiter debet
-dari a rectoribus ipsius plebis missis ipsius eccelsie sancti Ambrosii in die
veneris sancti vel in sabato sancto sequenti, si non potuerit dari in ipso die
veneris sancti. Et missi ipsius ecclesie sancti Ambrosii debent dare nomine
census et solvere ipsi plebi annualiter, cum receperint ipsum crisma, in isto
die veneris vel sabati sancti pro ipsa ecclesia sancti Ambrosii duos denarios
bonos veteres Mediolani. Quia hoc modo fecerunt idem dominus episcopus et
.presbiter Oldo hoc constitutum recipiendi crisma ab ipsa plebe, scilicet iste
-ecclesie sancti Ambrosii, ut ipsa ecclesia, capella sancti Ambrosii, annualiter
persolvat nomine census istos duos denarios predicte plebi pro hac concessione
receptionis crisme nullo videlicet alio iure plebis remisso ipsi capelie sue sancti
Ambrosii in aliis rebus et causis. Insuper etiam idem dominus episcopus Offre-
<ius et presbiter Oldo, qui modo est prepositus ecclesie sancti Michaelis et
sancti Gregorii, site in burgo prefate civitatis, investiverunt istum presbiterum
Airaldum nomine iste ecclesie Sue de Pianengo et idem presbiter Oldo nomine
jstorum fratrum iste plebis et per datam parabolam, ut dixit, nominative de
iure recipiendi et habendi predictum crisma annualiter ab ipsa plebe in isto
die veneris sancti vel sabato sancto ad istum censum solvendum isto modo
ipsi plebi. Et similiter licentiam et parabolam dederunt ipsi presbitero Airaldo
nomine ecclesie sue sancti Ambrosii exigendi et requirendi predictum crisma
annualiter in constitute termino a predicta plebe de Fornouo et a ministris.
ipsius plebis. Et etiam expresim confirmaverunt ipsi presbitero Airaldo nomine
ecclesie sue idem dominus episcopus et presbiter Oldo tenutam et longisimam
possessionem, quam ipsa ecclesia sancti Ambrosii habebat de ipso crisma reci-
piendo a plebe isto modo, ut confessi fuerunt idem presbiter Oldo et presbiter
Airaldus. Et hanc investituram et hordinationem et concessionem et con-
stitutionem fecerunt idem dominus episcopus et presbiter Oldo eidem ecclesie
sancti Ambrosii et presbitero Airaldo nomine ipsius ecclesie in presentia cano-
nicorum maioris Cremonensis ecclesie et eorum consilio, scilicet magistri Bene-
inca[sa]* presbiteri et presbiteri Alberti et magistri Arditionis presbiteri et
presbiteri Petri. Hoc autem factum est anno dominice incarnationis millesimo
centesimo sexagesimo nono, isto die, inditione tertia. Ibi. interfuerunt rogati
testes, Blancasola causidicus et Lanfrancus Riparius et lohannes de Tatho de
Pianengo et Lanfrancus Rasinus de Fornouo.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve concessionis habendii
crisma iussu domini episcopi et presbiteri Oldonis scripsi.

39—40

Poltinerius, filius Dugnini Bonseri de Cremona, pro remedio animae suae
donat ecclesiae Cremonensi unam peciam terrae in loco Suncino eo pado, ut ecclesia
s. Petri cum cimeterio in ea terra aedificetur. Magister Dux ab episcopo missus
nominatur, ut nomine episcopii in tenutam terrae donatae intret, crucem in loco
futurae ecclesiae ponat ipsumque locum fuste pastorali per confinia designet,,
ut moris est.

Cremonae.* 1 1170. Apr. 16.

A • 33 cm	7 Q cm )

(7 foramina) В : 36.5™ X18.5™ } ambo ^ographa.

CDC. 137. n° 256 (regest.). (Ex autogr. archivii episc. Cremon.).

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo septuagesimo, [die iovis]1’ sexto decimo die intrante mense aprilis, inditione
tertia. [Vobis, domino]0 Offredo, Cremonensi episcopo, ego [Po]ltinerius,d filius;
quondam Dugnini Bonseri civitatis Cremone, qui professus sum lege vivere
romana, [donator]9 in eodem episcopio Cremone, prout infra£ apparebit, presens
presentibus dixi. Quisquis in [sanctis ac] ° venerabilibus locis aliquid de suis.
contulerit rebus, centu[plum accipie]t ° et insuper vitam possidebit eternam.
Quapropter ego, prefatus Poltinerius/ dono inter vivos [pro mercede et] ° reme-
dio anime me[e et quon]dam® patris ac matris meih [ac mee]‘ et parentum
meorum vobis, domino Offredo, Cremonensi episcopo, nomine episcopii vestri
[Cremone, scili]cet ° petiam unam de terra, que eratk sedimen iuris mei, que iacet

a Omissum ъ В omittit. ° В foramine deleta. d В foramine deletum. * В aetate-
contritum. fBinferius. g В Pultinerius. 11В mee. 'Bomissa. kB est.

i CDC (Cremonae?).
in villa loci Suncini a mane parte castri veteris de Suncino et non multum
distat longe® ab ipso castro, et est pertica una, sive plus sit, in integrum in
hac donatione persistere debet. Coheret ei a mane Caluus de Galligariisb et
filius Alberti Asini, a meridie abiatici quondam Bellotti Dugnini Bonseri, a sera
et monte via publica, sibi que alie sunt coherentes. Нас lege et tenore inserto
insertave® a me donatore in hac donatione, ut ecclesia inibi fiat sub voca-
bulo sancti Petri et fundetur ab ipso domino episcopo vel aliisd per eum et
nomine episcopii. Et sit ipsa ecclesia de parochia plebis de Suncino. Et simili-
ter hac lege inserta in hac donatione, ut id terre hius® donationis, quod
supererit et reliquum fuerit ab ea parte terre illius/ in qua erit corpus eccle-
sie8 hiuse, scilicet sit et spectet ad ipsam ecclesiam sancti Petri [et in eius
bonis sit perpetuo];h salvo tamen, quod ipsa ecclesia sancti Petri debet habere
cimiterium. lEt quod supererit et reliquum fuerit1 a corpore et cimiterio
ipsius ecclesie, sit ipsius ecclesie, ut supra legitur. Quam autem istam petiam
de terra iuris mei superius dictam tibi, domino Cremonensi episcopo, nomine
episcopii tui Cremone ego, donator Pultinerius Bonseri1, dono, cedo, trado, con-
ferro1 et omnia iura et acciones et rationes, “ que mihi in hac rem et hius •
rei nomine competunt® in rem vel personam, tibi domino episcopo episcopii
tui nomine do et mando et cedo® et per presentem5 cartam donationis in
te, 8dominum episcopum8, habendum confirmo, prout supra legitur. Et do
etiam ego donator tibi domino episcopo parabolam intrandi in tenutam hius ♦
rei donate per te rvel vestrum* missum. Faciendum8 exinde, tu dominus epi-
scopus vestriqueг successores et episcopium vestrum “ Cremone,v iure proprie-
tario nominev de ista pecia de terra et ecclesia futura, prout supra legitur,
quicquid volueritis, sine omni mea, donatoris Pultineriix et heredum meorum
contraditione. Et insuper promitto ego, donator Pultinerius, per me meosque
heredes vobis, domino episcopo, nomine episcopii vestri Cremone vestrisque
successoribus et episcopio eidem istam petiam de terra ab omni homine defen-
dere. Quod si non defenderimus aut si vobis exinde aliquid subtrahere quesi-
erimus vel si apparuerit datum, exinde alibi factum, tunc promitto ego, donator
Pultinerius, per me meosque heredes vobis, domino episcopo, tuisque* suc-
cessoribus et episcopio Cremone, earn petiam8 de terra componere in dup-
ium, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub extimatione in con-
simili loco. Insuper etiam idem dominus episcopus fecit ibidem in presen-
tiarum suum missum dominum magistrum Ducem, canonicum suum maioris
Cremonensis ecclesie, ut intret in tenutam de ipsa pecia®® de terra nomine
ipsius episcopi et episcopii et ponatbb crucem in ipsa terra, scilicet ibi, * 11

• В omissum. b В Galgariis. ® В lege inserta et tenore. a В ab
aliis. * Sic AB. f В illius terre. 8 В hius ecclesie. h В omissa.
i—» В et reliquum quod supererit. k В Dugnini Bonseri. 1 В confero.
m—m g quas habeo in hac re. n В omissum. 0 В do, cedo et mando.
p В hanc. я—а В omissa. г~г В tuumque. 8 В fatiendum. * В tuique.

11 В omissum.	T—v В proprietario iure post pecia de terra. x В Poltinerii.

у В vestrisque. z В peciam. aa В petia. bb В et ut ponat.
ubi ipsa ecclesia debet fundari et fieri per ipsum episcopum, et similiter ut
designet idem magister Dux, scilicet vice ipisius domini episcopi, cum* * fuste
pastorali et episcopal! earn partem terre predicte, ubi fuerit posita crux, in qua
debet fieri ipsa ecclesia, et cum ipso fuste circumdet earn partem terre, sicut
moris est fieri. Insuper etiam idem donator Pultinerius fecit suum missum Fru-
gerium Ottonis Parini de Suncino, ut vice sui daret tenutam ipsius terre do-
nate ipsi episcopo vel eius misso. Et episcopus etiamb fecit suum missum ad
earn® tenutam accipiendam Martinum de Girardis de eodem loco Suncino.

Actum in palatio episcopii Cremone feliciter. Signum S ipsius Pulti-
nerii donatoris, qui hanc cartam scribere et fieri rogavit, ut supra. Signa
SS Oddonis Gualdemanni et Ottonis Scorticasanctusd et Ugozonus* Bonseri
et lacobi Восса de Torculo de civitate Cremona et item isti Martini de
Girardis et Frugerii Pa(ra)rinif et et Oldonis da Couello et Martini dal
Porto de isto loco Suncino, qui interfuerunt rogati testes.

Item eodem die et presentia eorundem testium, in domo eiusdem
donatoris Poltinerii® in civitate Cremona, Adelasiah uxor ipsius Poltinerii,
et eius consensu renuntiavit omni iuri suo pignoris et ipothece et omni alii
suo iuri in ista pecia de terra et confirmavit ipsam donationem, factam a
marito suo eidem domino episcopo, cui renuntiavit predicto iuri1 suo me
lovisalta notario existente eius misso in hoc.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hanc cartam donationis rogatu
isti Poltinerii« scripsi.

41

Cirutus de La Pilla et Serafina, uxor eius, pretio quinquaginta librarum
accepto renuntiant Offredo, episcopo Cremonensi, terram in curte Casalis Maioris
in loco Sorbera, quam quondam Bernardus Arnulfi, eiusdem Serafinae pater,
ienuit, de qua et lis inter praenominatos coniuges et episcopum erat.

In palatio civitatis Cremonae. 1171 (1170). Febr. 14.

34.2™ x 17.5™.

SN Die iovis, qui fuit sexto decimo Kalendas martii,in palatio civitatis
Cremone, presentia quorundam hominum, quorum nomina subter leguntur.
Per lignum, quod suis tenebat manibus, Cirutus de La Pilla, filius quondam
Guilinzoni de La Pilla, et eius uxor Sarafina, filia quondam Bernardi Arnulfi
de la canevaria prefate civitatis, marito ei consentiente fecerunt finem et refuta-
tionem et transactionem et pactum de non petendo domino Offredo, Cremonensi
episcopo, notnine ipsius sui episcopii, nominative de tota ilia terra, quam idem
dominus episcopus habebat et tenebat nomine ipsius episcopii, vel ipsum epi-

* В et cum. ъ В omissum. ® В eandem. d В Scorticasancti.

* В Ugozoni. f Sic A; В Parini. * В Pultinerii. h В Adelaxia.
1 В predicto omni iuri.
scopium tenebat in curte loci Casalis Maioris in loco, qui dicitur Sorbera, quam
predictus quondam Bernardus Arnulfi, pater ipsius Serafine, habuit et tenuit
in isto loco Sorbera et eius pertinentia, in integrum, quantacumque sit, sive
viginti due bubulce, sive plus minusve sit in integrum. Que iacet in quatuor
peciis terre seu in pluribus vel paucioribus peciis inventa fuerit adiacere. Et
similiter de omni hoc, quod idem episcopus vel episcopium habebat et tenebat
in ipsa curte Casalis Maioris, in ipso loco Sorbera vel alibi. De qua quidem terra
de Sorbera erat controversia et lis inter ipsum dominum episcopum et ipsos
virum et uxorem sub potestatibus pignoribus datis hinc inantea. Et similiter
finem et refutationem et transactionem et pactum de non petendo fecerunt
idemviret uxoreidem domino episcopo nomine episcopii de restitutione posses-
sionis predicte totius terre et de fructibus ipsius terre preceptis ab eodem episcopo
et a quondam predecessore suo episcopo Oberto, que ipsi petebant sub ipsis
potestatibus. Ita quod ipsi vir et uxor nullo unquam in tempore movebunt
litem vel controversiam' nec brigam vel petitionem aliquam facient nec eorum
heredes nec persona ab eis submissa, videlicet eidem domino episcopo neque
eius successoribus neque episcopio Cremone neque cui dederint, silicet de pre-
dictis rebus et causis neque in solidum neque pro parte, set sint exinde taciti
et contenti, et episcopium et episcopus securi, soluti et indempnes et cui dede-
rint. Quod si ullo unquam in tempore moverint litem vel controversiam aut
brigam vel petitionem fecerint idem iugales Cirutus, Serafina vel eorum here-
des aut persona ab eis submissa, videlicet contra ipsum dominum episcopum
vel eius successores vel contra episcopium aut cui dederint de predictis rebus
et causis, prout supra legitur, vel si apparuerit datum, exinde alibi factum, tunc
promiserunt idem iugales, scilicet vir et uxor, eidem domino episcopo, episcopii
sui nomine scilicet, per se suosque heredes idem iugales et ipsi episcopio et suc-
cessoribus ipsius domini episcopi et cui dederint prefatas pecias de terra et
ipsos fructus terre copiponere in dupium, sicut pro tempore fuerint meliorate
ipse res, scilicet terra et fructus, aut valuerint sub extimatione in consimili loco;
si fuerit res inmobilis vel si fuerit res mobilis, sub extimatione pretii; et insuper
nomine репе libras quinquaginta veteris monete Mediolani; et репа soluta
ista fine et refutatione et pacto et transactione in statu et robore suo et firmitate
permanentibus. Et pro hac fine et refutatione et transactione et pacto de non
petendo acceperunt ibi idem vir et uxor ab eodem domino episcopo solidos
quinquaginta veteris monete Mediolani. Et istam finem et refutationem et
transactionem et pactum de non petendo fecerunt • idem Cirutus et Serafina
et quisque eorum in solidum de predicta terra et fructibus et de eius restitutione
et expresim confirmaverunt eidem episcopo ipsi iugales tenutam et possessio-
nem predicte terre, quam episcopus et episcopium habebant. Hoc autem factum
est anno dominice incarnationis millesimo centesimo septuagesimo, isto die,
inditione tertia. Signa S istorum Ciruti et Serafine iugalium, qui queve hoc
breve scribere et fieri rogaverunt, ut supra. Ibi interfuerunt rogati testes, comes

Sequitur quisque sublineatum.
Boccapanis et Gratianus Aduocatus et Enricus de Orsecasale et Conradus de
Gaidoldis et Rogerius Riparius et Armaninus, canebarius episcopi.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve finis et refutationis
et transactionis et pacti rogatu istorum iu.galium scripsi.

42

Blancasola et Bertramus Cants, pares curiae Cremonae et potestates placiti,
testibus auditus et consilio sapientium Parmae, Mantuae et Veronae habito senten-
tiam proferunt de Ute inter episcopium Cremonae et comites de Sospiro existenti
terrae causa, quam olim Lanfrancus Malalacca tenuit.

In palatio Cremonae. 1171. Aug. 26.

36.5™ X 16cm.

CDC. 139. n° 268 (regest.). (Ex autogr. archivii episcop. Cremon.).

SN Die iovis, qui fuit septimus Kalendas Septembris, in palatio Cremone,
presentia bonorum hominum, nomina quorum inferius leguntur. Blancasola
et Bertramus Canis, pares curie Cremon§ et potestates inter dominum Offredum,
Cremonensem episcopum, et comites de Sospiro, silicet Obertum et eius fratrem
Bernardum et Anselmum, eorum agnatum, filium condam Uberti comitis,
de lite et negotio, quod vertebatur inter eos. Que lis talis erat: dicebantenim
comites, quod tota ilia terra, quam condam Lafrancus Malalacca* et eius
pater tenuerunt in loco, qui dicitur Insula, quod ab illis comitibus per feudum
tenuerunt, silicet glaream et terram veterem, et ideo petebant restitucionem
predicte terre ab ipso episcopo excepto uno iugero ecclesie in eo construct^,
de quo non erat controversia, silicet per actionem in factum redditam loco
interdicti unum iu[gerum].b Item petebant ipsam terram excepto isto iugero
terre ab eodem episcopo per utilem actionem in rem, quam dicebant esse suum
feudum et fuisse suorum antecessorum ex parte episcopii. Que quidem idem
episcopus inficiabatur et dicebat totam predictam terram esse iuris episcopii
et in curte Sospiri et predictum Lanfrancum Malalaccam et eius antecessores
ab episcopio earn totam per feudum tenuisse excepto longora, que dicitur
Bonaldi, in qua adiacet predictum iugerum terre ecclesi^ et ipsa ecclesia; de
qua interrogatus non respondebat. Ad que probanda utraque pars multos testes
induxit. Visis siquidem et cognitis rationibus utriusque partis et dictis testium
diligenter inquisitis et examinatis et abito consilio sapientum virorum Parme,
MantUQ atque Ueron$ et utraque parte presente et sacramento defensionis,
prout usus tenet, ab ipsis potestatibus paribus episcopo dato et prestito et
remisso sacramento ab ipsis comitibus sacramentalium hanc sententiam in
scriptis protulerunt. Verba cuius sentence talia erant. In nomine domini nos
Bertramus Canis et Blancasola, pares curie et potestates de placito, quod est
inter Offredum, Cremonensem episcopum, et comites de Sospiro, silicet Obertum
et eius fratrem Bernardum et Anselmum, eorum agnatum, de terra, que est
in Insula, quam tenuit Lanfrancus Malalacca et pater eius, silicet tota excepto
uno iugero, in quo est ecclesia, visis et cognitis allegationibus utriusque partis
et consilio sapientum Parm?, Mantu? atque Ueron?, absolvimus supradictum
episcopum ab actione in factum, per quam petebant comites possessionem,
et ab utili in rem, per quam petebant ipsam rem, excepto de eo, quod superest in
longora Bonaldi a iugero uno facto ecclesi?, de quo condempnamus episcopum,
ut restituat comitibus usque ad octto8 dies. Quam sententiam idem Blancasola
in con[cor]diab predicti sotii sui Bertrami et eius parabola protulit et legit et
explanavit et absolvit ipsum dominum episcopum a pedicta peticione resti-
tucionis possessionis predicte totius glare? et terre veteris excepto iste longor?
Bonaldi, in qua est istum iugerum terre ecclefi? et ipsa ecclesia, quam petebant
per actionem in factum idem comites; et item absolvit eundem dominum epi-
scopum a peticione predicte totius glare? et terre veteris excepto, ut supra,
predicte l[on]gor?,« quam petebant idem comites, silicet per utilem actionem in
rem. Item versa vice condempnavit ipsum episcopum, ut restituat
usque ad octo dies ipsis comitibus id, quod relicum est et superest in ista
longora, que dicitur Bonaldi, silicet a isto iugero terre ecclesi?. Factum est hoc
in isto loco anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
septuagesimo primo, indictione quarta. SS Signa manuum istorum potestatum,
qui hanc cartam fieri rogaverunt, ut supra legitur. Ibi fuerunt Otto de Douaria
et Oddo de Iohannis Bonis Guilielmi et Petracius Manaria et Lanfrancus et
Ottobonus Riparii et Cazaguerra de Cantoribus et Guido Malesilie et Ugutionus
Montenarius et Ambrosius de Gasono et allii quam plures rogati testes.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et hanc car-
tam rogatus scripsi.

43

Girardus de Caffa et Mastirolus fratres, filii Caffi de Civithino de lovisalta, renun-
tiant Offredo, episcopo Cremonensi, duas pecias terrae lovisaltae, quas tenebant
in feudum ab episcopo.

In loco lovisalta Nova. 1172. Apr. 24.
25.5™ x 21.8™.

SN Die lunis,a qui fuit octavo Kalendas madii, in loco louisalta Noua,pre-
sentia quorundam hominum,quorum nomina subter leguntur. Per lignum, quod
suis tenebant manibus, Girardus, qui dicitur de Caffa, et Mastirolus, eius frater,
filii quondam Caffi de Ciuithino de ipso loco louisalta, qui inter se consenserunt,
unus scilicet alteri, finem et refutationem et pactum de non petendo fecerunt
«et quisque eorum in solidum, scilicet magitsro Clerico, misso et procuratori

8 Sic. * cor supra lineam. ® Omissum. 8 s correctum ex i.
in hoc domini Offredi, Cremonensis episcopi, et ipsius domini episcopi et episcopii
Cremonensis nomine, nominative de peciis duabus de terra iuris ipsius episcopii et
eorum germanorum feodum ex parte ipsius episcopii Cremone, que iacet in ipso
loco et curte louisalta. Prima pecia de terra est sedimen et facet in villa ipsius loci»
louisalte non longe a porta ipsius viile, que est a sero parte,et est pertica una,.
sive plus minusve sit in integrum. Coheret ei a mane via, a meridie lohannes,
Osberti, qui tenet per feodum ab episcopio; a sera fossatus ipsius viile; a monte
Gilius Caluus. Secunda pecia de terra est roncus et iacet in ipsa curte in loco,,
qui dicitur Munellus, et est pertice quadraginta idem roncus, sive plus minusve
sit. Coheret ei a mane et meridie ipsius episcopii Cremone, a sera tenent filiii
quondam Ambrosii Mirati per feodum ad episcopio; a monte aqua, que dicitur
Gambalonus, sibique alie sunt coherentes. Ita quod isti germani Girardus et
Mastirolus, qui professi fuerunt Se lege longobardorum vivere, et idem Masti-
rolus confessus fuit se plenam etatem habere, nullo scilicet unquam in tempore
movebunt litem vel controversiam nec brigam nec peti[ti]onem • aliquam fatient
nec eorum heredes nec persona, ab eis submissa vel submittenda, versum istum
dominum episcopum, seniorem suum, neque eius successores neque versum
episcopium Cremone neque cui dederint, videlicet de istis duabus peciis de terra,
nec in solidum nec pro parte, set sint idem vasalli exinde taciti et contenti
et idem senior, dominus episcopus, et eius successores et episcopium Cremone
securi, soluti et indempnes et cui dederint. Quod si ullo unquam in tempore;
moverint litem vel controversiam vel brigam vel petitionem aliquam fecerint.
isti germani vel eorum heredes vel persona ab eis submissa, scilicet isto seniori.
suo, domino episcopo, vel eius successoribus aut episcopio Cremone vel cui dede-
rint, vel si apparuerit datum, exinde alibi factum, tunc promiserunt idem
germani per se suosque heredes eidem procuratori ipsius domini episcopi, scili-
cet magistro Clerico, ipsius domini episcopi et episcopii nomine et eius succes-
soribus et cui dederint, scilicet predictas pedas de terra componere in dupium,.
sicut pro tempore fuerint meliorate aut valuerint sub extimatione in consimi-
libus locis. Et pro hac fine istarum duarum peciarum de terra confessi fuerunt
idem germani Girardus et Mastirolus accepisse ab ipso domino episcopo. solidos.
quadraginta tres veteris monete Mediolani. Et similiter idem germani Girardus-
et Mastirolus dederunt et mandaverunt eidem procuratori, magistro Clerico,.
nomine ipsius domini episcopi et episcopii Cremone omnia iura et acciones.
et rationes, que ipsi habebant et eis competebant in rem vel in personam in istis.
peciis duabus de terra et earum nomine. Insuper iuravit idem Mastirolus.
tactis ibi sanctis scripturis et Sacramento corporaliter prestito, quod omni tem-
pore firmam habebit istam finem et refutationem. et datum istarum duarum
peciarum de terra et nunquam contra ea veniet nec brigam nec pe[ti]tionem
exinde fatiet et similiter quod omni tempore’firmam habebit solutionem isto-
rum denariorum. Hoc autem factum est anno dominice incarnationis millesimo
centesimo septuagesimo secundo, isto die, inditione quinta. Signa S istorum.

• Omissum.
germanorum vasallorum, qui hoc breve finis et refutationis et dati istarum
duarum peciarum de terra, eorum feodum, scribere rogaverunt, ut supra. Ibi inter-
fuerunt rogati testes, lohannes Bonanni et Osbertallus deComignano et Albertus,,
eius frater, et Nasus, gastaldius episcopi, et Ugo de la canevaria civitatis Cremone..

SN Ego lovisalta notarius interfui et hoc breve finis et refutationis
et dati istarum duarum peciarum de terra rogatu istorum germanorum vas-
sallorum episcopi scripsi.

44

Testimonia a testibus Offredi, episcopi Cremonensis, praestita de lite inter
episcopium Cremonae et episcopium Placentiae existenti ecclesiae causa s. Lauren-
tii de Ripalta.

Mediolani. 1174. Apr. 15.

Apographum eiusdem temporis. (Fortasse 1174—1194).	24<’тХ19ст-

SN Anno domini MCLXXIIII, XV die mensis aprilis, indictione VII,
testes domni Onfredi, episcopi Cremon$, dati sub domno Galdino, archiepiscopo
Mediolanensi, de causa, quam habebat cum episcopo Placentie de ecclesia
sancti Laurentii, que est intus castellare de Ripalta. Presbiter Iohannes.de
Ripalta iurato dixit: Ego per annos XXXIIII et plus vidi ecclesiam sancti
Laurentii de intus castellare Ripalte teneri per episcopum Cremon^, videlicet
per Gualdricum clericum, quern credo et audivi fuisse titulatum per quondam
Obertum, episcopum Cremone, et ab illo audivi. Presbiter Girardus, patruus
meus, et egosepenumerooffitia[vijmus‘ illam ecclesiam per eundem Gualdricum
et per Guilielmum, modo presbiterum ecclesie de Montodano, qui tunc erat
clericus et frater ist§ ecclesi?, ibi titulatus per eundem episcopum, et modo
offitiatur per Amizonem, presbiterum Cremonensem, ex parte episcopi Cremon?.
Et credo ipsam ecclesiam in territorio episcopatus Cremone esse fundatam,
quia decima sediminum et terarum circumstantium colligitur per episcopa-
tum Cremon^, scilicet per vasal los ecclesi? Cremon$. Set audivi ab annis
V supra et totidem infra dici, quod ipsa ecclesia erat episcopatus Placentia,
set non credo. Interrogatus, si de ipsa ecclesia vidit controversiam inter istos
episcopos, dixit non. Interrogatus, si vidit ipsam ecclesiam teneri per aliquem
clericum episcopi Placentie, dixit non.

Presbiter Guilielmus de Montodano iurato dixit idem de tempore, quod
vidit ipsam ecclesiam teneri per episcopum Cremone per istum Gualdricum
et per se ipsum per annos III I et plus, et dixit se in ipsa ecclesia fuisse per
eundem episcopum titulatum et accepisse quattuor minores gradus. Set dixit:
Dum starem ibi, duo missi de Placentia venerunt in curte ipsius ecclesie et dixe-

vi supra lineam.
runt: Ubi est clericus istius ecclesi?? Et mea mater nolebat me indicare, quia
timebat, ne veilent mihi facere malum. Attamen ego exivi et dixi: Quid vultis?
Illi dixerunt: Cuius nomine stas hie et pro quo tenes istam ecclesiam? Et ego
respondi: Per dominum meum, episcopum Cremone. Et illi dixerunt: Dimitte
earn, quia nostra ecclesia est. Et audivi, quod tunc investiverunt Daibertum
de Limidi de avocatia ecclesie per vectem hostii ecclesie, verumtamen ego
nichil dimisi nec promisi ilium Daibertum intromittere de aliquo et placitum
non vidi de ilia ecclesia inter ipsos episcopos. Isti missi de Placentia erant Otto
monachus et Fradennonus clerici.Et ab annis XXVII supra audivi, quod ipsa
ecclesia erat de episcopatu Placentino, sed magis credo, quod sit de episco-
patu Cremon?, quia decima sediminum et terrarum ibi circumquaque est pro
tribus partibus vasallorum n ecclesi? Cremon?,* et quarta est ecclesie ipsius
sancti Laurentii, et in ea nunquam vidi clericum aut conversum per episcopum
Placentie. Et dixit se habere annos XLVII et plus. De ceteris idem, quod
presbiter lohannes, scilicet de offitiationibus.

Lanfrancus Zopus de Ripalta iurato de tempore dixit per annos XXX
et plus et asseruit de facto ipsius presbiteri Iohannis hoc, quod presbiter
lohannes de se dixit, et de ceteris idem, quod presbiter lohannes, prefer quod
audivit, quod Orricus de Sabiono cum quodam misso de Placentia venit in
curtem ipsius ecclesi? et fecerunt suas minas dicentes: Neminem dimittemus hie,
nisi steterit per episcopum Placentie.

Merondus de Ripalta iurato dixit idem, quod Lamfrancus, prefer quod
de tempore dixit annos XL.

Albertonus Protasii iurato dixit idem, quod Lanfrancus.

Daibertus de Limidi iurato dixit idem, quod presbiter Guilieimus de
contradicione missorum episcopi Placentie et de investitura, quam sibi fecerunt;
et dixit, quod fuit ante destructionem Crem?, et nunc ex novo anni II sunt,
quod episcopus Placentie investivit eum de ilia ecclesia, ut custodiret earn,
sed non misit eum in tenuda, et deinde idem, quod Merondus.

Ego Gualdricus Paliarius, notarius sacri palatii, istos testes in presentia
magistri Filippi et Ugonis de Ozano atque Girardi camerarii interogavi et
mandato domni Galdini archiepiscopi perpetuavi et scripsi. Actum in Medio-
lano in palatio domni archiepiscopi.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, autenticum huius
exempli vidi et legi et sic inibi continebatur, ut in isto legitur exemplo, nil
plus minusve prefer litteram vel silabam, et signa et nomen notarii et hoc
exemplavi.

*—a Inverse ordine, cum signo transferendi.
45

Testimonia, a testibus episcopi Piacentini de eadem lite praestita. Adnexae
sunt litterae episcopi, Galdino, archiepiscopo Mediolanensi missae.

—1174. Maii 18.

Apographum eiusdem temporis. 42™ X 27.3cm — 24.4 <»».

SN In nomine domini M C LXXII11, XVIII die mensis magii, indictione
VII. Testes prepositi ecclesie de Pallacio nomine episcopi Placentie. Tedoldus
de castelate de loco Rivolta iurato dixit: Plus annis XXX sunt usque modo,
•quod auditum habeo dicere Tedoldum de Carauatio, quod ecclesia sancti Lau-
rentii, sita in loco Rivolta, est de episcopatu Placentino, et multos alios similiter
audivi dicere, et talis est fama circumstantium, et ego sic credo. Interrogatus,
si vidit aliquem tenere ipsam ecclesiam nomine episcopi Placentie, respondit
non. Set dixit, quod semper est offitiata per presbiterum lohannem et presbi-
terum Girardum ab annis XXIIII infra, qui sunt sacerdotes ecclesie sancti
Amerii de ipso loco, que est de episcopatu Cremone. Interrogatus de decima,
que de territortio curcumstati4 redditur, cuius sit, respondit: Quarta pars est
ipsius ecclesie sancti Laurentii, et aliam colligit Adam Garefus; cuius nomine
colligat, nescit.

Albericus Litifredi, qui fuit de Castello Nouo et modo habitat in loco
Rivolta, iurato testatur idem per auditum usque ad hanc litem, quod est
ipsa ecclesia de episcopatu Placentie, et talis fama est, et ipse sic firmiter credit.
Interrogatus, si tenetur per episcopum Cremone ipsa ecclesia, respondit: Ego
nescio aliam tenutam, nisi quod vicini castri Creme dederunt nobis de Rivolta
ipsam ecclesiam, et nos facimus ibi venire presbiterum Amizonem, qui fuit
de Crema, et est sub episcopo Cremone et facit nobis missam. Et ante quam
vicini dedissent illis de Rivolta, faciebat missam ipse sacerdos in eadem eccle-
sia. Interrogatus de decima, dixit, quod nichil sciebat.

Beltramus Torta de ipso loco Rivolta iurato dixit: Ego recorder terre
motum et ab eo tempore infra habeo frequentatos locos et regiones circumstan-
tes ipsius ecclesie; ego non audivi dicere, quod episcopus Cremone aliquid habe-
ret ad requirendum in ipsa ecclesia sancti Laurentii, nisi ab hac lite infra, set
habeo auditum et firmiter credo, quod est de episcopatu Placentie, et fama
talis. Et decima territorii circumstantis tenetur per comites Girardum et Lan-
telmum, qui earn tenent ab episcopo Placentie, quia sic habeo auditum semper.
Et dixit, quod quidam Guilielmus, qui fuit filius Tedoldi Richirende, ibi sta-
bat in ipsa ecclesia et ivit ad episcopum Cremone et accepit clericatum ab eo
•et, cum hoc audisset quidam prepositus ecclesie de Pallatio, de cuius nomine
non reminiscor, misit ad ipsam ecclesiam, ubi erat ipse Guilielmus, Ardricum
de Sablono clericum et alios secum, et expellerunt inde ipsum Guilielmum ideo,

* Sic.
quia offitium acceperat ab episcopo Cremone. Et hoc audivit et bene certus
est, quia prope erat, et possunt esse anni XXV. Et dixit, quod ab annis 111
dixit eidem presbitero Guilielmo, ut veniret stare et servire eidem ecclesie
sancti Laurentii, quia ibi erant parentes et noti eius, et ego irem secum ad.
episcopum Placentie et facerem eum ibi ab ipso episcopo confirmari. Et ipse
presbiter Gulielmus respondit: Non audeo hoc facere, quia episcopus Cre-
mone auferret mihi ministerium, quia ego sum eius clericus. Et dixit, quod,
ideo, quod presbiter Amizo parabola episcopi Cremone facit missam ad ipsam
ecclesiam sancti Laurentii, quod anni 111 sunt, quod noluit missam ab eo audire
neque penitentiam accipere, quia firmiter credit, quod est episcopi [Piacentini] *

[O]ttoa de Morengo, qui habitat ad Sanctum Andream, iurato dixit:
Ego recorder per annos XL et ab eo episcopo infra septem et sepius habeo,
auditum dicere veteres et antiques homines, quod ipsa ecclesia est episcopi
Placentie, et sic ego firmiter credo, et talis est fama maioris partis circum-
stantium. Et dixit, quod audivit dicere, quod ipse presbiter Guilielmus, qui
erat de parentella illorum, qui ipsam ecclesiam fundaverunt, fuit ibi positus per
episcopum Cremone et tunc fuit expulsus per vicinos ecclesie ideo, quia per
ipsum episcopum ibi positus erat. Et dixit, quod modo tenetur per episcopum
Cremone. De decima dixit, quod nichil sciebat.

Presbiter Daibertus ecclesie sancte Margarite de loco Baniolo iurato-
dixit: Ego eram in loco Pallatio, ubi erat episcopus lohannes de tertio civi-
tatis Placentie, et tunc fecit me ipse episcopus ad se venire et iniuxit mihi„
ut irem ad predictam ecclesiam sancti Laurenti canere ibi missam, quia tunc,
erat festum sancti Laurentii. Et cum ibi venissem, inveni ibi Gualdricum,.
qui erat clericus ipsius ecclesie, et tunc interrogavi eum, quid agere volebat,
et ipse respondit: Ego veni pro missa facienda.Et tunc interrogavi eum, cuius
nomine tenebat ipsam ecclesiam; et ipse dixit: Nomine episcopi Placentie,
et sic ibi coram me confessus est, quod clericus erat episcopi. Et ego dixi: Si
eius clericus es, quare ante eum non es representatus? Et ipse dixit: Vos vide-
tis, quomodo sum indutus; non habeo honesta vestimenta, set tamen hodie
vel eras его ante ipsum episcopum. Et credo, quod eo die aut alio sequent!
fuit ante eum. Et sunt minus annis XX. Set tamen circa illud tempus est
et bene est fama illius pagi, Quod ipsa ecclesia est episcopi Placentie.

Prepositus Albericus ecclesie de Pallatio iurato dixit: Ego semel fui inter-
pellates in quodam festo sancti Laurentii a quibusdam, qui tenebant vel sta-
bant ad istam ecclesiam, ut irem in eo festo canere missam; et ivi et feci ibi
missam quiete; de tempore non recorder. Et ego postea precepto huius epi-
scopi Placentie, qui modo est, posui in possessionem ipsius ecclesie Guidonem
clericum, qui postea fuit frater meus, et dedi in manu sua de panno altaris
eiusdem ecclesie quiete. Set non habitavit ibi, quia non erat ibi habitaculum.
Et eodem tempore ipse lohannes clericus de Orsago quesivit a me parabolam,
ut ego dimitterem eum in ipsa ecclesia offitiare, et dicebat, quod episcopus

Foramine deletum.
Tedaldus dixerat ei, ut se intromitteret, quia dicebat eum Brixie invenisse,
et mihi videtur, quod ab annis V infra fuit.

Testes episcopi de Placentia. Ongaro de Bagniolo iurato dixit: Ego scio,
quod ecclesia sancti Laurentii de castellare de Ripalta pertinet ad episcopum
Placentinum. Interrogatus, quomodo sciret, respondit: Ego scio, quod comi-
tes Giselbertus et alii sui consortes vel eorum vassalli per eos tenent tres par-
tes decime de curia Bordalengi integraliter et quartam habet ipsa ecclesia
sancti Laurentii, que sita est in prefata curia. Et mei consanguinei adhuc tenent
per heredes Giselberti unam de tribus partibus per feudum et equaliter divi-
dunt cum ipsa ecclesia. Interrogatus, cuius episcopatus sit curia ipsa, respon-
dit: Piacentini episcopatus, turn propter decimationem, que tenetur in feudum
per Placentinum episcopum, turn propter divisionem antiquissimam, sicut
audivi a m[ai]oribusa meis factam per XII homines, electos a parte episcopi
Cremonensi et a parte episcopi Piacentini, qui iuraverunt diffinire fines ipsd-
rum episcopatuum; qui omnes concorditer posuerunt ipsam curiam in episco-
patu Placentino; et hue usque episcopus Placentinus fuit in quieta possessione
ipsius curie et ipsius ecclesie. Interrogatus de Gualderico clerico, cuius nomine
colligat decimationem ipsius ecclesie, respondit: Nescio. Interrogatus de pres-
bitero Amizone, per quern episcopum servierit ipsam ecclesiam, respondit:
Nescio, quia ego habito Laude et nescio de huius modi, et nec esset discordia
de ipsa ecclesia, quin esset episcopi Piacentini, nisi propter novos habitatores
inhibi nunc habitantes. Et dixit, quod publica fama est per totam terram
istam curiam et ecclesiam esse episcopi Piacentini.

SN Ego Lanfrancus, qui dicor Bandus, notarius sacri palatii, dicta pre-
dictorum testium ex autentico exemplavi. Sic in eis continebatur, sic et in
istis legitur exemplis extra litt[er]as“ plus minusve.

SN Venerabili parti Galdino, dei gratia sancte Mediolanensis ecclesie
archiepiscopo, apostolice sedis legato. T.,1 Placentine ecclesie episcopus licet
indignus, cum omni devotione obsequium. Meminisse patet paternitas vestra,
quod in causa, quam cum venerabili fratre nostro Cremonensi episcopo habe-
mus super ecclesiam sancti Laurentii, magistrum Porcellum procuratorem
constituimus. Set quoniam cause, ut asserit, impeditus adesse non potest,
dilectum filium nostrum Obizonem, presbiterum plebis Palatii, in eadem causa
nobis consentientibus procuratorem constituit. Unde vobis rogando mandamus,
ut predictum presbiterum, sicut magistrum Porcellum, in hac causa suscipiatis
et testes, quos Cremonenses nobis auferunt, veritatem dicere in hac causa ex
offitio vestro compellatis.

SNb Ego Lanfrancus, qui dicor Bandus, notarius sacri palatii, hoc exem-
plum ex autentico exemplavi. Sic in eo continebatur, sic et in isto legitur exemplo
citra litteras plus minusve.

'Omissum. ъ Signum ubique idem.

. 1 Tedaldus (Theobaldus): 1167. lun. (intr.)—1192. Maii 25 (mart.). Cf. Gams. Series
episcoporum eccl. cath., Ratisbonae, 1873, pag. 746.
46

Offredus, episcopus Cremonensis, nomine feudi investit Rogerium Rosa-
num una pecia terrae in pertinentiis Castelli Novi, in Campo s. Iohannis, non
obligatus de evidione, nisi reddendo Rogerio terra, quam ab illo pro cambio huius
peciae recepit.

In palatio civitatis Cremonae. 1174. lun. 3.

18.3^X21.5^.

SN Die martis tercio intrante iunio, in palatio civitatis Cremon$, pre-
sentia infrascriptorum testium. Cum ligno, quod in sua tenebat manu, inve-
stivit dominus Offredus, Cremonensis episcopus, Rogerium Rosanum per
feudum nominative de petia una de terra, qu$ iacet in Castello Nouo sive in
eius pertinentia et dicitur Campus sancti Iohannis. Ita ut predictus Rogerius
habeat et teneat earn et faciat de ea, quicquid voluerit, secundum usum feudi.
Et etiam istus dominus episcopus cessit eidem Rogerio atque mandavit omnia
iura et acciones in rem et in personam, qu§ sibi competebant huius rei nomine.
Hoc tamen pacto inter eos inserto, ut istus dominus episcopus non teneatur
aliter de evictione ipsius terre predicto Rogerio vel eius heredibus, si eis devicta
fuerit, nisi quod debet dare dominus episcopus ipsi Rogerio illam terram, quam
Rogerius dedit pro cambio ist? peti$ terr$ prefato domino episcopo, si earn
habuerit. Et si earn tunc non habuerit, debet ei dare omnia iura et actionem
in rem et in personam, qu§ sibi aliquo modo competent nomine vel occasione
ipsius terr$, quam predictus dominus episcopus accepit in cambio a predicto
Rogerio. Et hoc fuit actum inter eos, quod dominus episcopus non debet ei
aliud facere. Et insuper istus dominus episcopus fecit...* suum missum, ut mit-
tet in tenutam ipsum Rogerium de ista terra. Et ibi in presentiarum iam dic-
tus Rogerius iuravit ei fidelitatem et etiam fecit predictus Rogerius finem
et refutationem et pactum de non petendo in manu isti domini episcopi nomi-
native de omnibus fructibus et redditibus, perceptis ab ipso domino episcopo
de ista terra tota. Ita ut non sit licentia isto Rogerio movere litem vel contro-
versiam de istis fructibus per se nec per suos heredes nec per suum missum contra
istum dominum episcopum vel contra suos successores vel contra cui dedis-
sent, set omni tempore tacitus et contemptus permanebit et istus dominus.
episcopus solutus et indempnis. Et si contra fecerit, promisit ei dare репе no-
mine dupium de omni eo, quod in querimoniam deductum fuerit. Factum est
hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
septuagesimo quarto, indictione septima. SS Signa manuum istorum domini
episcopi et Rogerii, qui hanc cartam fieri rogaverunt, ut supra legitur. Ibi
fuerunt Petracius Manaria et louisalta notarius et Ugutionus Montenarius-
et Oldefredus de Pignole et Petrus Spina in Butta, rogati testes.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et hanc car-
tam rogatus scripsi.

Nomen deest spatio vacuo relicto.
47

Redulfus et Oncus de Soncino, filii Martini de Soncino, renuntiant Offredo,
episcopo Cremonensi, decimam et decimariam loci Brugnani, quam nomine feudi
tenent ab episcopio, excepta ilia parte, quam ab ipsis tenet Guilincionus de La
Pissina. Episcopus autem praefatis fratribus quattuordecim libras solvit, quas
ab eis mutuo daias habebat.

In loco Soncini. 1174. Sept. 26.

39.5ст X 20.4<™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cen-
tesimo septuagesimo quarto, die iovis sexto Kalendas octubris, inditione octava,
in loco Soncina, in canonica ecclesie sancti Siri ipsius loci, presentia quorun-
dam hominum, quorum nomina subter leguntur, et presente magistro Clerico,
misso et procuratore domini Offredi, Cremonensis epicopi, ad causam infra-
scriptam ab eo constitute. Confessi quidem fuerunt Redulfus et Oncus de Son-
cina, filii quondam Martini de Soncina de loco Colono Onci, se fore vasallos
episcopii Cremone et ipsius domini Offredi, Cremonensis episcopi, et se tenere
per feodum ab ipso domino episcopo nomine episcopii Cremone, scilicet inte-
gral! ter decimariam et decimam loci et fundi et curtis et terretorii loci Brugnani.
Et constituerunt se possidere ipsam decimam et decimariam ipsius loci et cur-
tis et terretorii Brugnani integraliter nomine ipsius domini episcopi, senioris
sui, et episcopii*, ut idem dominus episcopus et episcopium sint possessores
ipsius decime et decimarie ipsius curtis et terretorii et loci Brugnani et earn
possessionem vel quasi possessionem ipsius decime et decimarie episcopus et
episcopium Cremone habeat, quam ipsi vasalli habebant. Eo tamen salvo et
excepto et sibi vasallis Redulfo et Onco retento, scilicet, quod Guilincionus
de La Pissina, civis Mediolanensis, vasallus eorum, tenet ab eis per feodum de
ipsa decima et decimaria et in ipsam decimam et decimariam eiusdem curtis
et loci Brugnani, nomine cuius rei non constituunt ipsi vasalli se possidere
nomine episcopi nec episcopii. Insuper etiam ibi incontinenti idem
Redulfus et Oncus, qui inter se consenserunt vicissim, unus alteri in soli-
dum consensit, fecerunt finem et refutationem et pactum de non petendo,
quisque eorum videlicet in solidum et in totum, eidem magistro Clerico, misso
ac procuratori in hoc ipsius domini episcopi Offredi, videlicet ipsius domini
episcopi et episcopii Cremone nomine, nominative de ista decima et decimaria
ipsius loci et curtis et terretorii iam dicti loci Brugnani integraliter excepto,
ut supra, hoc, quod iam dictus Guilincionus de La Pissina tenet ab eis per
feodum de ipsa decima. Et similiter idem vasalli Redulfus et Oncus ipsius
domini episcopi dederunt et mandaverunt ac cesserunt eidem magistro
Clerico, ipsi episcopii Cremone et episcopi nomine constituti possessoris ipsius

* senioris sui post episcopii cum signo tranferendi.
decime et decimarie loci et curtis Brugnani, quam ipsi vasalli tenebant ab eo
per feodum, excepto, ut supra, videlicet omnia iura et acciones et rationes,
que ipsis vasallis competebant aliquo modo vel nomine in rem et in personam
in ista decima et decimaria et nomine ipsius decime et decimarie. Et etiam para-
bolam dederunt intrandi in tenutam ipsius decime et decimarie ipsi magistro
Clerico nomine episcopi et episcopii et ipsi domino episcopo et iam datam
tenutam confirmaverunt eidem domino episcopo et episcopio. Ita quod nullo
unquam in tempore ipsi vasalli Redulfus et Oncus movebunt litem nec con-
troversiam nec brigam aliquam fatient nec eorum heredes nec persona, submissa
vel submitenda ab eis, eidem episcopio et domino episcopo nec eius successoribus
nec, cui dederint earn, nominative de predicta decima et decimaria ipsius loci
.et curtis Brugnani universaliter excepto, ut supra, hoc, quod tenet ab eis pre-
dictus Guilincionus de La Pissina set sint exinde taciti et contenti, et episco-
pus et episcopium Cremone et cui dederint sint securi, soluti et indempnes.
Quod si vero unquam in tempore moverint litem vel controversiam vel bri-
gam exinde* fecerint idem vasalli vel eorum heredes vel persona, ab eis sub-
missa, vel si apparuerit datum, exinde alibi factum, tunc promiserunt idem
vasalli germani per se eorumque heredes et per submissas personas eidem magi-
stro Clerico nomine ipsius domini episcopi et episcopii et eius successoribus
et cui dederint earn decimam componere in duplum, sicut pro tempore fuerit
meliorata aut valuerit sub extimatione in consimili loco, et dupla soluta fine
hac et refutatione et pacto de non petendo in suo statu et firmitate permanen-
tibus. Item ibidem in presentiarum idem magister Clericus solvit nomine ipsius
domini episcopi et per eum eisdem fratribus Redulfo et Onco de Soncina tot
denarios inforciatos cremonensis monete et mediolanensis, qu[ot]b compre-
henderunt libras quatuordecim veteris monete Mediolani. Quos idem dominus
episcopus eis debebat ex causa mutui et quos ipsi dicebant se mutuo ab aliis
accepisse per ipso domino episcopo et eos domino episcopo mutuo dedisse et
eos dominum episcopum dedisse luliano de Piroualo® pro disbriganda ea decima
ab eo. Et de his denariis et de guademono, quod dicebant idem fratres se fecisse
creditoribus suis pro his denariis, mutuo acceptis pro ipso domino episcopo,
finem et refutationem et pactum de non petendo fecerunt idem Redulfus et
Oncus eidem magistro Clerico nomine ipsius domini episcopi et episcopii sub
репа dupli promissa prestanda, si contra hec venerint. Et renuntiaverunt
idem Redulfus et Oncus exceptioni non numerate iste pecunie et guademoni,
quod guademonum confessi etiam fuerunt sibi solutum esse et redditum ab
ipso domino episcopo. Actum in ista canonica ecclesie sancti Siri loci Soncine
feliciter. Signa 5 istorum Redulfi et Onci, qui hanc cartam scribere et fieri
•rogaverunt, ut supra. Ibi interfuerunt rogati testes, Tolomeus et Lazarus,
clerici ipsius ecclesie sancti Siri, et Stephanus de Redenassco et Musus
de Manenis et Maurinus de Belincamisia, omnes de ipso loco Soncina, et
Monicus Belletti Mastallii et presbiter Carneualis ipsius ecclesie sancti Siri,

Super rasuram.

b Omissum.

® Sub macula. Dubie.
•et presbiter Adam alterius ecclesie sancte Marie ipsius loci ibi etiam
interfuerunt.

SN Ego lovisalta notarius interfui et hanc cartam finis et refutationis
et concessionis et ceterarum, prout supra legitur, rogatu predictorum Redulfi
et Onci scripsi.

48

Zanonus, Albertus et Girardus, filii Tethaldi de Cavethalis de Cremona,
renuntiant Ottoni de Barco molendinum lovisaltae, in loco nominato Molinus
da Ponte, cum alveis et ripis, «cum aqua ductili et omni ordinatione de masinare».

In vicinia s. Agathae civitatis Cremonae. 1176. lun. 17.

23cm X 16.5cm.

SN Die iovis quatuordecimo exeunte* mense iunii, in vicinia sancte
Agathe civitatis Cremone, presentia bonorum hominum, quorum nomina
inferius leguntur. Zanonus et Albertus et Girardus fratres, filii Tethaldi de
Cauethalis de civitate Cremona, fecerunt finem et refutationem et datum et
pactum de non petendo in Ottone de Barco, filio condam Otto da Barco, nomi-
native de molendino uno cum alveis et ripis seu cum aqua ductili atque cum
•omni ordinatione de masinare, ad ipsum molendinum pertinentem, quod iacet
an curte louisolte in lo[co],b quod dicitur® Molinus de Ponte. Coheret ei a mane
et meridie et a monte et a sera domini episcopi. Ita quod ab ilia die inantea
an nullo tempore agent aut causabunt isti Zanonus et Albertus et Girardus
per se vel per suos heredes aut per eorum submissam personam contra predic"
turn Ottonem suosque heredes aut, qui causam ab eis habuerint, de isto molen-
dino cum alveis et ripis seu cum aqua ductili dicendo, quod istus molendinus
•cum alveis et ripis seu cum aqua ductili atque cum omni ordinatione de masi-
nare, ad ipsum molendinum pertinentem, sibi pertineant et pertinere debeant
per feudum vel pro investitura vel quolibet alio modo, set omni tempore taciti
<et contenti permanebunt. Et si isti Zanonus et Albertus et Girardus per se
vel per suos heredes aut per submissam personam contra predictum Ottonem
suosque heredes aut, cui dederint istum molendinum, agerent aut causarent
et omni tempore taciti [et]b contenti non permanerent, vel si apparuerit ullum
datum aut factum seu quodlibet scriptum, in aliam partem factum, et claruerit,
tunc promiserunt per se et suos heredes isto Ottoni suisque heredibus, aut cui dede-
rinta istum molendinum, in dupium cumponere, sicut pro tempore fuerit rnelio-
ratum aut valuerit sub extimatione in consimili loco. Factum est hoc anno ab
incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo septuagesimo
sexto, isto die, indicione nona. SS Signa pro manibus istorum Zanoni et
Alberti et Girardi, qui hoc breve fieri rogaverunt, ut supra. Interfuere Pelotus
da Isso et Bernardinus, filius Lafranci, Magister et Acerbus et Agenueigna
da louisolta, rogati testes.

SN Ego Aldus notarius hoc breve rogatus scripsi.

a Super rasuram. b Omissum. ® Supra lineam. d dedederint.
49

Otto, filius Ottonis de Barchae, consensu propinquorum, renuntiat Offredo*
episcopo Cremonensi, molendina de ponte Iovisaltae cum vado et ripis et omni-
bus instrumentis pro pretio quattuordecim librarum, quorum sex antea solutae
sunt.

In palatio civitatis Cremonae. 1176. lul. 26.

40.3cm X 76.6 m — 77.2 cm~

SN Die lune sexto exeunte iulio, in palatio civitatis Cremon^, presentia
infrascriptorum testium. Cum ligno, quod in sua tenebat manu, Otto, filius
condam Ottonis de Barche, consensu et parabola Alberti nepotis sui, filii condam
Baldoini de Barce, qui confessus fuit lege vivere longobardorum et habere
plenam etatem et etiam consensit isto Ottoni in solidum, suo nomine et nomine
fratrum suorum, Ottonis et Arditionis et Bertrami pupillorum, quorum tutor
erat, ut ipse dicebat, fecit finem et refutationem et pactum de non petendo
domino Offredo, Cremonensi episcopo, nomine episcopii sui, nominative de
molendinis de ponte et de vado ipsorum molendinorum et de ripis et omnibus
instrumentis, pertinentibus ad ipsa molendina, et de tecto eorum molendinorum.
Et qu$ molendina istus Otto tenebat per feudum ab ipso domino episcopo,
ut dominus et vasallus confessi fuerunt, et etiam confessi fuerunt isti Otto et
Albertus ea devenisse in partem ipsius Ottonis per divisionem, factam inter
predictum Ottonem et predictum Baldoinum, patrem isti Alberti et predicto-
rum pupillorum. Quq molendina iacent in louisalta ad pontem. Coheret ipsis
molendinis a mane et meridie et sera et monte predictus dominus episcopus,
vel si ibi alie sunt coherentie. Ita ut non sit licentia isto Ottoni* movere litem
vel controversiam de istis rebus per se vel per suos heredes vel per submissam
personam contra istum dominum episcopum vel contra suos successores vel
contra cui dederit, set maneat solutus et indempnis. Et etiam istus Albertus-
fecit isto modo et ordine per consensum isti Ottonis finem et refutationem et
pactum de non petendo isto domino episcopo de istis rebus suo nomine et pre-
dictorum pupillorum. Et insuper promiserunt isti Otto et Albertus, ipse Alber-
tus suo nomine et predictorum pupillorum, per se et suos heredes isto domino
episcopo suisque successoribus et cui dederit, ut si unquam in ullo tempore
litem vel controversiam de istis rebus movere presumpserint per se vel suos
heredes aut per suum missum adversus istum dominum episcopum vel suos-
successores vel cui dederint et omnes rationes, quas in istis rebus habebant,
ab omni homine non defensaverint, vel si apparuerit ullum datum exinde de
istis rebus ab eis vel a suis antecessoribus in aliam partem factum, et clarue-
rit, tunc promiserunt isti Otto et Albertus, idem Albertus per se et supradic-
tos pupillos, isto domino episcopo nomine episcopii sui istas res in duplum.

* Ottoni super rasuram; quae sequuntur et Alberti delineata.
:omponere, sicut pro tempore fuerint meliorate aut valuerint sub estimatione
in consimili loco, et insuper pen$ nomine duplum quattuordecim libras argenti
denariorum bonorum mediolanensium veterum. De quibus accepit ibiOtto
a isto domino episcopo pro ista fine tot denariorum, quod comprehenderint
ibras sex mediolanensium veterum, et alias octo libras confessus fuit istus
Otto accepisse pro ista fine et renuntiavit exceptioni non numerate seu non
solute pecuni?, et репа soluta finis hec remaneat in suo robore ac firmitate.
Et insuper promisit istus Otto et dedit guadiam isto domino episcopo, quod
faciet ita, quod predicti pupilli, nepotes sui, semper habebunt firmam et sta-
bilem istam finem et quod ipsi vel, qui ad eorum hereditatem venirent, firma-
bunt infra unum mensem istam finem, postquam eis requisitum fuerit et ple-
nam etatem habuerint, in laudamento sapientis hominis sine alio pretio adiunc-
to a requisitione isti domini episcopi vel successorum eius vel cui dederit.
Et etiam promisit idem Otto, quod conservabit istum dominum episcopum
et episcopium suum solutum et indempnem a istis pupillis et ab eis, qui ad
eorum hereditatem venirent. Et si ita non adtenderit, promisit idem Otto isto
domino episcopo nomine episcopii sui, quod componet nomine репе ei dup-
lum totius dampni, quod ob hoc habuerit istus dominus episcopus vel sui suc-
cessores vel episcopium suum vel cui dederint. Et sub omnibus predictis pro-
missionibus et penis fideiussit pro ipso Ottone Pellottus de Isce aput istum
dominum episcopum et renuntiavit omni iuri, quo posset tueri, quod princi-
palis reus prius esset conveniendus, quam fideiussor seu intercessor, et omni
alio fideiussorio iuri. Factum est hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu
Xpisti millesimo centesimo septuagesimo sexto, indictione nona. SSS Signa
manuum istorum Ottonis et Alberti et Pellotti, qui hanc cartam fieri rogave-
runt, ut supra legitur. Ibi fuerunt Petratius Manaria et Bernardus Pizenus et
louisalta notarius et Uicecomes de Maleo et Lanfrancus Sescalcus, rogati testes.
Et ettiamb dederunt parabolam isto domino episcopo intrandi in tenutam de
istis rebus.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

50

Pretium supra nominatorum molendinorum eidem Ottoni solvitur ab epi-
scopio Cremonae.

[Cremonae]. 1176. Aug. 13.

In una charta cum n° praecedenti.

SN Die veneris tercio decimo intrante augusto, sub porticu iusta cane-
vam domini Offredi, Cremonensis episcopi, presentia infrascriptorum testium.
Magister Clericus solvit nomine domini Offredi episcopi Ottoni, filio condam

a ibi supra lineam.

b Sic.
Ottonis de Barche, tot denarios, qui qomprehenderunt octo libras mediola-
nensium veterum, ex quattuordecim libris, quas confessus fuit accepisse a isto
domino episcopo pro molendinis de ponte de louisalta, et alias sex libras acce-
perat a isto domino episcopo pro ipsis molendinis, ut continetur in quodam
publico instrumento. Factum est hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu
Xpisti millesimo centesimo septuagesimo sexto, indictione nona. S Signum pro
manu isti magistri Clerici, qui istos denarios solvit nomine isti domini epi-
scopi isto Ottoni, qui hoc instrumentum fieri rogavit, ut supra legitur. Ibi fue-
runt Anselmus de Paterno et Otto de Douaria et Lanfrancus Sescalcus et Uice-
comes de Maleo, rogati testes.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et hoc instru-
mentum rogatus scripsi.

51

Enumeratio reddituum, quos habet episcopus Cremonensis Fornovi.

— 1176. [Ian. —Sept.]
48 cm — 34 cm 42,6	— 14 c™.

(Forma irregular i).

In nomine domini.• Marchisius Taiabouem quattuor sestaria milii de
tribus perticis et dimidia, quq iacent in Oneta, et duo sestaria siliginis et duo
milii de V perticis in Campo Longo, et fuit Pistorum, et duo sestaria milii et
duo siliginis pro IIII perticis, quq iacent in Pluzano, et IIII denarios pro sedi-
mine villq et sex denarios pro buscho Uicinorum, 11 denarios pro prato de Nusi-
cula. Nantelmus Ottonis Guilielmi tria sextaria, medietas milii et medietas
siliginis, de tribus perticis terre in Campo Longo et Illi denarios pro buscho
de Roncho. Ambrosius in Coppa Lolda V sestaria siliginis et V milii pro X
perticis terrq in Bultrina et duo sestaria et dimidium siliginis et totidem milii
pro prato de Buiocco, et fuit Ulcelatorum, et 1111 denarios pro buscho de Mor-
dofio et III denarios pro buscho Ui[ci]norumb et tres denarios pro sedimine,
in quo habitat, et II11 denarios pro quodam alio. Malcorettus unum sestarium
et I minam blavq pro tercia parte quinque perticarum terr$ in Caselie et tres
denarios pro boscho de Mordofio. lohannes Anto III I sestaria milii pro III I
perticis de subtus de Cosan, et fuit Petri Gabbi, et I sestarium milii pro mosa,
quq iacet ad perticam, et VI denarios pro buscho Uicinorum et III c.° pro
sedimine castri. Lanfrancus Dominicanus I sestarium et dimidium sili-
ginis et totidem milii pro VI perticis terre in Campo Longo, et fuit Iohannis
Bubulci, et II sestaria siliginis et duo milii pro VI perticis ad fontem de Alo-
dio et II sestaria siliginis et II milii pro V perticis in Mordofio et VII denarios
pro prato et buscho ad Guardam, et fuit Alberti Degani, et I denarium pro
pertica in Somonza et II denarios pro oneta Petri de Com.aaet VIII denarios

a Contextus in tribus columnis scriptus est. b Foramine deletum. ° Cf.
inferius: cremonenses. aa Sic.
pro sedimine vill§ et 4 denarium pro sedimine castri et pastum tribus homi-
nibus. Vitus de Rescanab VI sestaria milii pro b VI perticis terre aput Campum
Buzonib et 11 sestaria milii et I minam pro 11 perticis in Campis Milionum et
III sestaria milii pro III perticis in Somonza et II sestaria milii pro II perticis
in Boldenesca, et fuit Airoldini Bratti, et VIIII denarios pro sedimine vill§,
et fuit de bubulcia, et 1111 denarios et dimidium pro buscho, et fuit Pistorum,
et V cremonenses® pro sedimine castri. Petrus Ricardi XIIII sestaria milii
pro tota ilia terra, quam tenet in Bultrina, et III sestaria siliginis pro III per-
ticis in Mordofio, pro sedimine ville V denarios, et fuit Petri Gabbi arimanni,
et terra similiter. Sabatinus I denarium pro sedimine vill§ et tria * cremonenses4
pro sedimine castri. Albertus Molinarius III denarios pro III perticis terre
in Crefero et duos denarios pro 1111 perticis de subtus da® Cosan et II sestaria
et I minam milii pro duabus perticis ad Cretherum, et fuit Petri Gabbi arimanni,
fet I denarium pro sedimine.f Albertus Uaim I sestarium et I minam siliginis
et totidem milii pro tribus perticis in Campis Milionum et II sestaria milii
pro terra de sursum de Cosan. Metalia I sestarium frumenti pro pertica una
terre in Campo de Nuce. Albertinus de Carauagio IIII sestaria milii pro terra,
que iacet in Bultrina, et VIII denarios pro sedimine villQ et VII11 denarios
pro quodam alio sedimine et II denarios pro buscho, quod est in Stacheta et
fuit [Pi]storum.e Petrus Ferarius VI* pro sedimine villQ. Pizenatus I sestarium
milii et I siliginis pro II perticis in Roncho et I sestarium pro terra, que iacet
in Campo Romane. Petrus Pistor X et VIII denarios et unum caponem pro
sedimine et orto. Bastonus III sestaria milii pro tribus perticis in Bultrina et
XII denarios pro sedimine vill$ et VI denarios pro alio sedimine, et fuit Alberti
Degani arimanni. Marchisius de Carauagio XVI denarios pro sedimine vill?
et II denarios pro buscho. Zeno I denarium et dimidium pro pertica I et dimi-
dia in Campo Martio et unam minam siliginis pro terra, qu$ est in Campo Ro-
many. Michael 1111 sestaria siliginis et 11II milii pro terra de Somunza et III
sestaria frumenti pro terra Petri Enrici, que iacet de subtus Castri Rupti et III
denarios pro terra, que est in Somonza, et X denarios pro sedimine. Rizii VIIII
sestaria frumenti pro terra, que est in Crethero et fuit Pistorum, et VI sesta-
ria frumenti et III I milii pro X perticis terre in Campis Milionum, et fuit Alberti
Degani [et]h Petri Gabbi arimanni, et VIII sestaria milii pro terra, que est
in Campo Longo et fuit Pistorum, et II sestaria siliginis et duo milii pro IIII
perticis terre in Crethero, et fuit de bubultia, et III sestaria milii pro pratis
et mosis in Mordofio, et fuit Pistorum, et VI denarios pro buscho de Buiocco
et V denarios pro sedimine ville et 1111 pro sedimine castri. Marchisius Rozo-
nus I sestarium et I quartarium pro terra de Caselle, et fuit feudum Enricorum.
Sanctus Antoniuus 11IIa pro oneta, qu$ est iusta ecclesiam. Drizacarrus VIIII
denarios pro sedimine vill§. Adam Bassus 11II denarios pro sedimine vill$ et
III crfemonenses]1 pro sedimine castri. Inginus duodecim denarios pro sedi-

a Sic. b—b Super rasuram. ° Super rasuram; -ses supra lineam. d Super
rasuram; -nenses supra lineam. • Supra lineam. t—t Supra lineam. s Contri-
tum, vix legitur. 11 Aetate contritum. 1 Erasum.
mine vill? et III denarios pro oneta et sedimine, quod fuit Baionis. Petrus
Ugotti П sestaria et unum terzarium milii pro terra, qu§ est in Ueloso. Petro-
zanus VI denarios pro sedimine ville. Dalfinus Belexore IIP sestaria et unam
minam siliginis et totidem milii pro glarea de Mordofio et totidem pro alia petia,
que est in Saliceta, et fuit de bubultia, et IIII denarios pro boscho Uicinorum
et II denarios pro alio buscho et III denarios pro sedimine, quod fuit Iohan-
nis de Limaia, et I sestarium blave pro terra Petri Enrici. Roberzonus VII dena-
rios pro sedimine vill$. lohannes Caneuarius VI denarios pro sedimine ville
et IIII denarios pro alio sedimine et III cremonenses* pro sedimine castri.
Ughettus de Pezola VI denarios pro sedimine suo. lohannes Amicotti XIIII
denarios pro sedimine et unum caponem. Patronus V sestaria frumenti pro
VI perticis terr§ de Leuato et IIII sestaria siliginis et totidem milii pro terra,
qu$ est in Rasolo, que fuit de bubulcia, et I sestarium siliginis et I milii pro
aliis duabus perticis in Rasolo et II sestaria siliginis et duo milii pro longora
Zioli et VI denarios pro Campo Romany, et est X pertice, et VI denarios pro
sedimine vill$. Albertus Siccus III denarios pro tribus perticis in Cereto et
IIII sestaria siliginis et IIII milii pro VIII perticis terr$, quQ fuit Bugatti. Pet-
rus Griberti I sestarium siliginis et I milii pro duabus perticis in Rasolo, et
fuit de bubulcia, et I denarium et dimidium pro prato. Anselmus Roperti VIII
sestaria milii pro IIII perticis ad Mulinellum et pro aliis IIII iusta Leuatum.
lohannes Girardi IIIе pro buscho ultra Scenam. Otto Caneuarius I sestarium
milii, et fuit lavorenti, et I terzarium pro terra, que fuit Uitalis Alexandri,
et II denarios pro sedimine vill$, quod tenet per feudum. Mazocus V sestaria
milii pro longora Zioli et I sestarium milii pro pertica una, que est in Roncho,
et II sestaria milii pro vineis suis et V denarios pro sedimine ville. Viuianus
IIII denarios pro sedimine vill$ et I pro alio sedimine.d

Vitalis Griberti II sestaria siliginis et duo milii pro IIII perticis prati
et unum sestarium siliginis et unum milii pro clusura Cazuli et II denarios pro
sedimine et I denarium et dimidium pro prato. Maiolus unam minam frumenti
pro vineis suis. Robertus cum nepotibus VI sestaria siliginis et milii pro VI
perticis * terre in Campo Romany, et fuit lavorenti, et 111 sestaria siliginis et
milii pro tribus perticis in Sal[ic]etaf et III sestaria siliginis et milii pro lon-
gora Zioli et III denarios pro sedimine Iohannis de Limagna et nepotes Roperti
per se III quartaria siliginis vel panitii pro feudo Petri Enrici. Ropertus simi-
liter cum nepotibus V cremonenses8 pro sedimine castri. Petrus Benica V se-
staria siliginis et milii pro V perticis terre in Semonza, et fuit Pistorum. lohan-
nes Benica cum duobus fratribus suis V sestaria milii et siliginis pro terra, que
est in Culcignano et fuit Pistorum, et VI sestaria milii pro IIII perticis in Bul-
denasca. lacobinus II sestaria milii pro longora Zioli et II denarios pro terra,
que fuit Zioli ad Leuatum, et duos denarios pro terra, qu§ fuit lavorenti, et
VI denarios pro buscho ultra Scenam. Beccus I denarium et dimidium pro per-

a Erasum. b Super rasuram-, -ses supra lineam. ® Sic. d Hie est primae
columnae finis. ® Supra lineam. { Aetate contritum. s Supra rasuram; -es
supra lineam.
tica, qu$ iacet a La Securi. lohannes Mathei 111 denarios pro sedimine, in quo
fuit stupa episcopi, et VI denarios pro quodam alio sedimine, quod est Masiani.
Filii Ambrosii Curti VIHI denarios pro duobus sediminibus. Otto magister
I denarium pro sedimine suo et I denarium pro vineis suis. Ecclesia sancti
Uitalis de Maxiano XII denarios et II capones pro sedimine suo, quod fuit
de sorte Guidonis de Colonio. Petrus Dulzonus V sestaria milii pro prato, quod
«est iusta Flumicellum, et duo sestaria milii pro 11 perticis terr§ in Ualicella et
IIII denarios pro sedimine suo. Andreas Dulzonis I sestarium milii pro pertica
I terr§ in Ualicella et IIII denarios pro sedimine suo et III denarios communi-
ter cum Petro pro terra de Grumestafolo. Petrus Ingini duos denarios pro
sedimine suo. Petrus Maisende II denarios pro sedimine, quod tenebat Paga-
nus Taiafer. Filii Petri Ambulati III sestaria milii. Filii Fornoui III® milii pro
III* terr§ in Cul^ignano et I sestarium frumenti et I milii pro prato, quod fuit
pars Curoli, et XII denarios et duos capones pro sedimine, quod fuit Curoli.
Garnelualus Girardi Dulzonis IIII sestaria milii etb 1111 siliginis pro roncho
Zioli. Falauus II sestaria milii pro longora Zioli et II denarios pro II perticis
ad Leuatum et duos denarios pro prato in Cereto, et fuit lavorenti. Ornix I
sestarium siliginis pro parte feudi Petri Enrici. Arzo IIII denarios pro sedi-
mine. Ariprandus IIII sestaria milii pro IIII perticis terre in Roseto et IIII
sestaria milii «pro IIII perticis terrec ad Frumixellum et unum cre-
monensem pro sedimine suo. Vitus Molinarius XII denariosb pro campo de
Gauazolo et IIII denarios pro Sgruzo de Piro. lohannes de Platena VI sesta-
ria milii et siliginis pro VI perticis in Uideto et II sestaria milii et siliginis pro
terra de Prato Taiato et V sestaria et I minam siliginis et milii pro terra de
Insula, que fuit de sorte Amicotti, et X et octo denarios pro sorte et VI dena-
rios pro sedimine vill§ et III sestaria milii. lohannes de Azano III sestaria
milii et siliginis pro 111 perticis in Insula et V sestaria milii et siliginis pro terra
de Roseto. Buccardina I denarium pro ronchetto Zanucii. Gvidrisius VI sesta-
ria siliginis, ordei et milii et panitii pro sorte Alberti, Filii Alchiroli IIII sesta-
ria milii pro IIII perticis terrain Insulaet IIII milii pro terra in Curtis et IIII
sestaria siliginis pro prato in Grameneto, et fuit de arimania, et IIII sestaria
milii in Grameneto et VIII denarios pro sedimine. Filii Petri Cerri III sesta-
ria milii et III siliginis pro prato de Budrio, et fuit de sorte Alberti Uitalis
hodie Carlo, et VI denarios pro sedimine et unum sestarium milii pro prato,
quod est in Buriero. Petrus Oprandi 111 denariosb et I cremonensemd pro sedi-
mine suo. Bonattus XVI sestaria milii et siliginis pro campo de Buriero, et
est XX pertice, et duodecim sestaria milii et siliginis pro IIII perticis prati,
quod iacet ultra Flumexellum, et sunt tredecim pertice, et fuit Rubei de Uado
arimanni, et VIII denarios pro sorte Maldotti de Mornigo et XII denarios pro
sedimine vill§ et II denarios pro sedimine castelli et pastum tribus hominibus.
Gilius V sestaria milii et siliginis pro V perticis terre in Roseto. lohannes Aca-

B Sic. b Supra lineam. c-« Supra lineam. d Supra rasuram; -sem
supra lineam.
ronus tria sestaria siliginis et III ordei et III milii et III panitii pro sorte Abetti
et IIII sestaria milii et siliginis pro IIII perticis in Buriero et 111 sestaria milii
pro terra, qu§ fuit de sorte Uilani et iacet in Bredella, et II denarios pro П
perticis prati in Prato Cluso et 111 sestaria vini pro prato, quod est iusta vil-
lam, et unam minam milii pro ilia terra, que fuit de sorte Brucardi. lohannes-
Dominici Umberti III sestaria milii pro III perticis in Insula. Albertinus Lan-
franci de Muzanica I sestarium milii pro prato, quod fuit Petri Enrici, et VIIL
denarios pro sedimine, quod fuit Petri Enrici comuniter cum fratre suo. Marchi-
siusNoro V denarios pro sedimine suo. Cerro III sestaria milii’et III siliginis pro
prato de Budrio et I sestarium milii pro prato de Buriero et V III denarios et 11 ca-
pones pro sedimine et I denarium novum pro Mosa de Canto cum nepotibus suis.
et III denariospro sedimine castri et pastum tribushominibus cum Pugnettopro
sorte Procardi. Pugnettus I denarium novum pro Mosa de Canto et duo sesta-
ria milii et siliginis pro Sgruzo de Piro et 11 sestaria milii et siliginis pro 11 perti-
cis, qu§ iacent ad vadum de Ualputrio, et V sestaria milii et siliginis pro II
petiis de terra, qu§ fuit de sorte Amicotti et iacet inGrameneto et est X pertice,
et IIII sestaria milii et siliginis pro prato de Budrio, et fuit Rubei arimanni,.
et I sestarium et I minamfrumenti ‘pro terra, ‘ quefuit Alberti Decani arimanni,.
et I sestarium et I minam frumenti pro terra de Campora, que fuit Bellisi?,.
pater cuis fuit arimannus, et VI denarios pro sedimine vill§ et III denarios pra
sedimine castri. Immilda de Basa V denarios pro sedimine. Traiferus II dena-
rios pro prato Dal Mortizo et VI sestaria milii pro prato de Pozo et XI sestaria
milii pro terra de Ualpurio, et fuit Alberti Uitalis et Beleboni, et IIII sestaria
milii pro scruzo, quod iacet in Buriero, et V denarios pro sedimine?

Filii Albertini de Porcaria VI denarios pro sedimine et II sestaria frumenti.
pro glarea, que est iusta Riuum Tortum et fuit Belleboni. Petrus Burdigarius.
duo sestaria milii pro 11 perticis, que iacent ad Nucem de Prata, et VI sestaria
milii pro longora, et est VI pertice, et III sestaria milii pro III perticis terre
in Pre[derio]c et III sestaria milii pro III perticis in Buriero, et fuit Rubei
arimanni, et II sestaria et I minam pro terra, qu$ fuit de sorte Amicotti, et IIII
sestaria milii pro prato de Budrio, et fuit Rubei arimanni, et II sestaria pro
prato quod estd in Grameneto et fuit de sorte Uilani, et XII denarios pro duo-
bus sediminibus vilkj. Vilielmus Burdigarius X denarios et 11 capones pro sedi-
mine suo. Albertinus de Doda VI denarios pro sedimine vill§. Albertinus Basa
IIII sestariamiliipro IIIIperticis iusta vadum Flumicelli et Isestarium miliipro
terra, que est in Dosso de Rosero, et 111 sestaria milii pro 111 perticis prati in Bu-
riero, et fuit Belleboni. lohannesBaracXVIII sestaria siliginiset miliietXIIde-
narios pro omni conditione sortis, quam tenet, absque albergatura equorum et
absque fulcro, quod debet dare, et IIII sestaria milii pro prato, quod est in
Ualera, et II denarios pro sedimine, quod est ab inferiori parte sui sediminis.
Albertus Basa I sestarium milic$ pro glarea, que est in Nuceto, in superior!

Supra lineam. b Finis secundae columnae. ° Aetate contritum. d Supra

lineam.
parte sui campi, et fuit de sorte Amicotti. Osbertus Enrici VI sestaria:
siliginis et milii pro prato, quod est iusta Frumexellum, et I denarium pro
sedimine, in quo sunt salices, quod est iusta pontem de La Lagna. lohannes.
Ime^e V sestaria siliginis et ordei et milii et panitii pro sorte Abetti et
II denarios pro campo, qui est iusta villam, et III denarios pro buscho
Uicinorum et III denarios pro III perticis in Braida Bezonis et IIII pro
Sgruzo de Piro et III denarios pro sedimine vill§, in quo habitat. Pegolottus.
I sestarium et I minam milii pro I pertica et dimidia in Insula et tantundem
pro Sgruzo de Uale^a et IIII denarios pro sedimine, in quo habitat, et III dena-
rios pro quodam alio ibi prope. lohannes Umberti cum Dominico fratre suo XX
sestaria milii et siliginis pro tribus petiis terre, qu§ iacent in Insula et in Caste-
gnatello. lohannes per se VIII denarios et II capones et duas polastras pro
sedimine, in quo habitat. Ot[to]a Masculus VI sestaria milii et siliginis pro terra,,
quam tenet in Insula, et IIII sestaria frumenti pro terra, quam tenet in Bredella,.
et VI denarios pro sedimine, in quo habitat. £oncus VIII denarios pro herbatico
et I sestarium milii pro ronchetto, quod tenet in Clusa Dritta, et I spallam pro
sedimine castelli. Garganellus unum modium siliginis et milii pro prato, quod
tenet in Clusura Moroni, et I denarium pro sedimine, in quo sunt salices, et est
iusta pontem de Lagna. Vvilielmus Burdigarius unum modium siliginis et milii
pro prato, quod tenet in Clusura Moroni. Filii Ambrosii Zoppi 111 sestaria milii
et siliginis pro prato, quod est in Buriero, et III sestaria milii et siliginis pro
tribus-perticis terre, quam tenet in Insula, et IIII denarios pro sedimine vill$
et III denarios pro sedimine castelli et XII sestaria siliginis et milii pro prato,
quod tenet iusta vadum Flumexelli. Guidrisius III denarios pro buscho Uici-
norum et duos denarios pro clusura, qu§ est ibi iusta villam. Gribertus Rui VI
denarios pro sedimine, in quo habitat, et X III I sestaria...ъ V sestaria pro prato,
quod est in Buriero, VIII sestaria.. .c pro terra, qu^iacetinGauazoloetestVIII
pertice, et pro prato, quod est in Grameneto et est pertice III, et duos denarios.
pro terra, qu$ iacet in Clusa Reza. Lanfrancus Buldrisii modium unum sili-
ginis et milii pro prato Clusur$ Moronis et IIII sestaria milii et siliginis pro
terra de B..uado.• Enrighettus Mussus VI denarios pro sedimine vill? et
IIII denarios pro rebus domini, quibus utitur.

Hoc autem actum est anno ab incarnatione domini nostri Ihesv Xpisti
millesimo centesimo septuagesimo sexto, indictione nona.

52

In praesentia Offredi, episcopi Cremonensis, rogati testes agnoscunt Egi-
dium filium esse Griberti Ghezonis de civitate Cremona et uxoris eius, Caesareae,
filiae Lanfranci de Papia.

Cremonae. 1178. lul. 2.

24 cm — 25.5cm X 2$cm..

a Aetate contritum. ъ Tres vel quattuor voces desiderantur spatio vacuo relicto.
c Una vox desideratur spatio vacuo relicto.
SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
septuagesimo octavo, die dominico secundo intrante iulio, inditione undecima,
in camera domini Offredi, Cremonensis episcopi et comitis, Cremone, presentia
ipsius domini episcopi et comitis et eo dante suam publicam auctoritatem fidei
testium iuratorum inferius apparentum, ad etern§ rei memoriam et probationem
habendam et retinendam, quos testes inducebat Egidius, filius quondam Gri-
berti Ghe^onis de civitate Cremona, causa publicandi ad demonstrandum se
fuisse filium isti quondam Griberti et Cesare^, quondam ipsius Griberti uxoris,
et qualiter ipsa Cesarea fuit uxor quondam isti Griberti, et quomodo postea
natus est ipse Egidius de prenominatis Griberto et Cesarea iugalibus. Itemque
presentibus aliis hominibus, quorum nomina subter leguntur, iurato testatus
est Lanfrancus de Papia tactis sacrosanctis scripturis, quod istus Gribertus
Ghe?onus iuravit per sancta dei euuangelia accipere prenominatam Cesaream,
filiam ipsius Lanfranci, in uxorem et dedit ei aurum et subarravit earn anulo,
et postea vidit eundem Gribertum habere et tenere earn pro sua uxore et stare
secum in una domo, et postea natus est predictus Egidius de predictis Griberto
et Cesarea coniugalibus. Deinde ibi incontinent! Immilda, uxor isti Lanfranci,
matris • ist§ Cesare^, tactis sacrosanctis scrijituris iurato testata est, quod iste
Gribertus iuravit per sancta dei euuangelia accipere istam Cesaream, filiam isti
Lanfranci et suam, in uxorem et dedit ei aurum et subarravit earn anulo, et postea
vidit eundem Gribertum habere et tenere ipsam pro sua uxore et stare et uti
secum in eadem domo, sicuti mariti stant et utuntur cum suis uxoribus, et po-
stea natus est predictus Egidius de prenominatis Griberto et Caserea iugalibus.
Preterea ibi statim Scopardus de Ardolo Sacramento corporaliter prestito
iurato testatus est se vidisse istum.Gribertum habere et tenere istam Cesaream
pro sua uxore et tunc vidit earn portare aurum et anulum, et postea de ea
natus est prenominatus Egidius. His itaque sacramentis, qualiter prelegitur,
peractis et testimoniis ab eis, ut supra legitur, dictis idem dominus episcopus
et comes pro tribunali existens precepit in his actis et scripturis pubiicis redigi
et insinuari ad §tern§ rei memoriam habendam et retinendam et probationem.
Ibi interfuerunt Marcius de Ghixalba et Albertus Maga et Lanfrancus Sescai-
cus et Widottus de la Curte et Anselmus de Sparoaria et Wido de la Crotta
et Petrus Caneuarius, rogati testes.

SN Ego Ago, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
publicationis depositionis attestationum testium per auctoritatem et iussionem
isti domini episcopi et comitis scripsi et in actis et scripturis pubiicis, prout
supra legitur, redegi et insinuavi ad eterng rei memoriam et probationem haben-
dam et retinendam.

• Sic.
-------------------------------------------------------------,-----,----i------

53

Eadem die iisdemque testibus praesentibus Egidius, qui supra, investit
Offredum, episcopum Cremonensem, venditionis nomine «ad proprium allodium»
omnibus bonis, quae lovisaltae habet, pretium trium solidorum pro unaquaque
pertica se accepisse declarans acceptis ibidem quattuor libris den.

Cremonae. 1178. lul. 2.
35 cm 26 cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
septuagesimo octavo, die dominico secundo intrante iulio, inditione undecima.
Investivit venditionis nomine ad proprium allodium Egidius, filius quondam
Griberti Ghe^onis de civitate Cremona, qui manifestus fuit se ex natione sua lege
vivere longobardorum et maiorem se esse decern et octo annis, dominum Offre-
dum, Cremonensem episcopum et comitem, ipsius episcopii sui nomine, nominatim
de omni, quod ipse Egidius habet et tenet aut quoquo modo sibi pertinet in loco
seu curte louisalta aut per ipsam curtem ipsiusve curtis nomine seu per caput
curtis per loca et vocabula iuris ipsius Egidii in ista curte lovisalte, tarn in
castro, quam extra castrum, cum casis et sediminibus et areis earum et vineis et
terris arabilibus et pratis, pascuis, silvis ac stalariis, montibus, planiciis et ripis,
rupinis ac paludibus, molendinis ac piscationibus, cultis et incultis, divisis et
indivisis, una cum finibus et terminis, accessionibus etiam et usibus aquarum
aquarumve ductibus, cum omnibus iure adiacentiis et pertinentiis earum per
loca, ut dictum est, et vocabula, quantumcumque sit aut in quotquot petiis
reperiatur, pro precio inter predictos emptorem et venditorem convento et
stabilito argenti denariorum bonorum inforciatorum cremonensium et novorum
mediolanensium pro unaquaque pertica ist§ terr§ trium solidorum. Quod
utique precium totum manifestus fuit ibi predictus Egidius se accepisse
a isto domino episcopo et comite pro ista venditione. Cuius precii nomine
exceptioni non numerae pecuni$ seu non soluti precii expressim renuntiavit
predictus Egidius. De quo precio accepit ibi predictus Egidius a isto domino
episcopo et comite quattuor libras prenominat^ monet$. Hoc inter ipsos,
emptorem scilicet et venditorem, expressim acto, videlicet, quod neque ripe
nec id, quod in castro habebat aut se habere dicebat, mensurentur, set pro
isto precio vendite habeantur et a isto episcopio libere possideantur et ipsi
cedant venditioni. Ita quod ab ilia die inantea istus dominus episcopus et
comes et sui successores, qui pro tempore fuerint, et qui ab eo vel ab eis
causam habuerint, habeant et teneant istas res venditas, una cum accessione
et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciant de eis, qualiter
superius legitur, in integrum iure proprietario nomine, quicquid voluerint, sine
omni isti Egidii suorumque heredum contradictione. Preterea dedit et cessit
atque mandavit istus Egidius isto domino episcopo et comiti, prenominat*
episcopii sui nomine, omnia iura omnesque acciones seu rationes, qu$ ei compe-
tunt, tarn in rem, quam in personam, in istis rebus venditis ipsarumve rerum no-
mine contra quascumque personas etiam in agendo et defendendo seu excipiendo.
Et fecit ipsum episcopum et comitem procuratorem in rem propriam nomine
episcopatus et dedit ipsi domino episcopo et comiti parabolam intrandi in tenu-
tam ist§ vendit§. Insuperque promisit istus Egidius per se et sibia heredes pre-
nominato domino episcopo et comiti et eius successoribus, qui pro tempore
fuerint et qui ab eo vel eis causam habuerint, nomine, ut dictum est, episcopatus,
istas res’ venditas ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerit
aut si eis exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierit vel si
aparuerit aliquod datum seu quodlibet scriptum, quod inde in aliam partem
dedisset aut fecisset, et claruerit, tunc promisit istas res venditas in duplum com-
ponere, sicut pro tempore fuerit mei iorat a * aut valuerit sub estimatione in con-
similibus locis. Deinde iuravit istus Egidius sacramento corporaliter prestito
per sancta dei euuangelia, quod omni tempore habebit rata ‘ istam venditionem
et promissionem et iuris et accionum datum et cessionem et tenut§ iussionem
et precii confessionem et renuntiationem et predicti precii solutionem et pactum-
et conventionem, nec aliquo tempore petet precium aut fructus de ipsa vendi-
tione aut ipsius venditionis nomine. Et omni tempore, qualiter prelegitur, omnia
habebit rata et firma nec ullo tempore conabitur ea infringere aut contra
ea veniet occasione seu etiam ratione cuiuslibet iuris; et quod non habet cartam
ullam aquisti nec dolo desinit habere et quod infra mensem unum, postquam eas
habuerit, dabit eas per se vel sitn• heredem aut missum isto domino episcopo
et comiti aut eius successori vel misso. Actum est hoc in camera isti domini epi-
scopi et comitis Cremone feliciter. Signum S pro manu isti Egidii venditoris, qui
hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi interfuerunt Marcius de Ghixalba
et Albertus Ma?a et Lanfrancus Sescalcus et Widottus de la Curte et Anselmus
de Sparoaria et Wido de la Crotta et Petrus Caneuarius, rogati testes.

SN Ego A90, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

54

Albertus et Lanfrancus Manfredi de Medolago, patris sui, parabola permu-
tationis nomine investiunt Offredum, episcopum Cremonensem, una pecia terrae
unius iugeris in curte Iovisaltae, in Clauso Episcopi, recipientes ab eo duas alias
pecias ibidem, in Mortadelle, viginti duarum perticarum cum dimidia.

Cremonae. 1180 (1179). Ian. 30.

27cm X 15cm'.

SN Die mercurii secundo exeunte mense ienuarii, in civitate Cremona
et in domo Manfredi de Medolago, presentia infrascriptorum testium, predictus
Manfredus de Medolago dedit parabolam et iusit filiis suis, scilicet Alberto
et Lanfranco, ut faciant datum et cartam permutationis cum domino Offredo,
-episcopo Cremone et comite, de una petia terre aratorie iuris filiorum suorum,
adiacentem in curte louisalte ibi, ubi dicitur Clausum Episcopi. Et est iugerum
unum plus minusve. Coheret ei a mane Ognabene Sancti lacobi, ab aliis partibus
predictus episcopus. Et ut ipsi filii promittant de evictione sub репа dupli.
Et dedit idem Manfredus Petro Caneuario nomine episcopi et episcopatus omne
ius omnesque acciones, quod et quas habebat in predicta terra in rem et in per-
sonam. Item in eodem die et in palatio episcopi predicti fratres, scilicet Albertus
et Lanfrancus, et in presentia infrascriptorum testium, per lignum, quod
in suis tenebant manibus, investiverunt nomine permutationis predictum domi-
num Offredum episcopum nomine episcopii sui de ista petia terre, sicut supra
legitur. Versa vice predictus dominus Offredus episcopus investivit premuta-
tionis nomine predictos fratres, scilicet Albertum et Lanfrancum, ad invicem
nomine episcopatus de duabus petiis terre iuris episcopatus. Et iacet in [e]adem *
curte ibi, ubi dicitur Mortadelle. Et est adsuper totum viginti et duas perticas
et dimidiam. Prima petia perticas decern et octo, partim aratoria et partim pra-
tiva. Coheret ei a mane predicti fratres, a meridie episcopus et plebs sancti
Laurentii, a sera idem episcopus, a monte flumen Lixi. Secunda petia ibi prope,
perticas quattuor et media, plus minus, et est prativa et buschia. A mane pre-
dicta plebs, a meridie Albertinus Bozus, a sera Paganus de Riboldis, a monte
predicti fratres, si ibi que alie sunt coherentie. Ita ut predicti permutatores
habeant et teneant predictas petias terre, sicut supra legitur, una cum accessione
et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciant predicti fratres
et eorum heredes et cui dederint de predictis duabus petiis in integrum, quicquid
voluerint, sine omni predicti episcopi et suorum successorum contraditione.
Et idem episcopus faciat de ista petia terre ipse et eius successores et cui dede-
rint in integrum, quicquid voluerint, sine omni predictorum fratrum et eorum
heredum contraditione. Et insuper predicti permutatores dederunt et manda-
verunt inter se vicissim unus alteri omnia iura omnesque acciones, quod et quas
habebant in predictis petiis terre in rem et in personam. Et confirmaverunt
inter se tenutam et pater istorum fratrum similiter confirmaverat tenutam.
Et insuper promiserunt inter se vicissim unus alteri predictam terram ab omni
homine defendere. Quod si defendere non potuerint aut per quodvis ingenium
unus alteri subtrahere quesierint vel si aparuerit ullum datum aut factum seu
quodlibet scriptum et claruerit, tunc promiserunt inter se vicissim predictam
terram conponere in dupium, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit
sub exstimatione in consimili loco. Et insuper predictus Albertus promisit isto
episcopo interogante se defensurum istam terram ab uxore sua Gisela. Et si
non potuerit defendere et damnum aliquod passus fuerit, promisit totum danum*
in dupium ei resarcire. Ibique Homobonus de Medolago fideiusit pro Alberto
predicto sub eadem репа aput predictum episcopum, scilicet promittendo ei
per stipulat[i]onem“ subnixam. Et renuntiavit iuri fideiusorio dicendo, quod
debitor prius sit conveniendus, quam fideiusor, et omni alio auxilio fideiusorio
Factum est hoc anno millesimo centesimo septuagesimo nono, indictione
tertia decima. Signa SS manuum istorum permutatorum, qui hanc cartam
fieri rogaverunt, ut supra. Ibi fuerunt Petrus, canevarius episcopi, et Vitalis
Castelii Novi et Nasus et Corisius et Homobonus de Medolago, testes rogati.

S2V Ego Caragoius, sacri palatii notarius, rogatus interfui et hanc
cartam scripsi.

55

1. Isopinus, filius Iohannis de Nigris, iure venditionis, suo et Homodei
fratris sui, nomine, investit Petrum, canevarium Offredi, episcopi Cremonensis,
pro episcopio una pecia terrae vidatae decern perticarum in Braida Botaria pretio
septem librarum cum dimidia accepto. 2. Quae venditio ut ab Homodeo semper rata
habeatur, se effecturum promittit, pro pignore autem investit Petrum una pecia
terrae cum casa in vicinia maioris ecclesiae in burgo S. Stephani. 3. Bellacara,
uxor Isopini, ius dotis suum renuntiat, tarn in ipsa re vendita, quam in pignore.

Cremonae. 1181 (1180). Mart. 7.

52.2™ X 23.8 ™..

SN Die sabbati septimo intrante marcio, Cremone, presentibus
testibus infrascriptis. Cum ligno, quod sua tenebat manu, Ysopinus, filius
quondam Iohannis de Nigris, investivit venditionis nomine, suo et Homodei
germani sui nomine, Petrum, domini Offredi, Cremonensis episcopi et comitis,
canevarium, nomine episcopatus Cremon^, nominative de una petia terr§ vidat?
iuris isti episcopatus, qu$ pertinebat predictis germanis per investituram
a parte isti episcopatus ad medium fructus et pastum omni anno per novum
tempus solvendum isto episcopatui. Qu$ iacet in Braida Botaria et est pertice
decern, aut quantacumque sit infra hac coherentias, in hac investitura perma-
neat. Coheret ei a mane filii quondam Nichole de la Bellenf ana, a meridie via,
a sera Malagaida, a monte episcopatus et in parte Hermiones, et si que alie
sint coherentes. Et per hanc venditionem dedit et cessit atque mandavit, suo et
predicti germani sui nomine, predictus Ysopinus nomine episcopatus isto Petro
canevario, ipsius episcopatus nomine accipienti, omnia iura omnesque acciones
seu rationes, qu$ eis aut cuique eorum competunt, tarn in rem, quam in perso-
nam in ista terra et ipsius terre nomine contra quascumque personas etiam
in agendo et defendendo seu excipiendo, et fecit ipsum Petrum canevarium
nomine episcopatus procuratorem in rem propriam episcopatus. Ita quod ab
ilia die inantea istus episcopatus et, cui pars episcopatus dederit, habeat
et teneat istam terram et ista iura et acciones seu rationes et faciat de ea, quic-
quid voluerit, sine omni istorum germanorum suorumque heredum contradicti-
one. Deinde promisit istus Ysopinus per se et sibia heredes, suo et predicti Homo-
dei, germani sui, nomine, et per suos heredes isto Petro canevario, nomine isti
episcopatus et, cui pars episcopatus dederit, istam terram et predicta iura et

• Sic.
acciones et rationes ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerint
aut si ei exinde aliquid perquodvis ingenium subtrahere quesierint vel si apparue-
rit aliquod datum seu quodlibet scriptum, quod inde in aliam partem dedissent
aut fecissent, et claruerit, tunc promisit istam terram et predicta iura et accio-
nes et rationes in duplum componere, sicut pro tempore fuerit meliorata aut
umquam valuerit sub estimatione in consimili loco, et insuper pen? nomine
duplum argenti denariorum bonorum inforciatorum cremonensium et novorum
mediolanensium septem librarum et dimidi?. Quos accepit ibi predictus Ysopi-
nus, suo et predicti germani sui nomine, precii nomine pro ista investitura a isto
Petro canevario nomine isti episcopatus. Quod utique precium manifestus fuit
ibi predictus Petrus canevarius esse de predicto episcopatu. Preterea Bellacara,
isti Ysopini uxor, eius consensu omni suo iuri, quod sibi in presenti venditione
competit, et maxinie nomine dotis vel donationis, pignoris etiam vel hypothec?
aut quart? et omni alii iuri seu exceptioni renuntiavit. Factum est hoc anno
ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo octuagesimo,
isto die, inditione quarta decima. Signum S pro manu isti Ysopini, qui hanc car-
tam, ut prelegitur, scribi rogavit et predictum Petrum canevarium in tenutam
ist? investitur? et dati nomine isti episcopatus intrare iussit. Ibi interfuerunt
Uguicionus Montenarius et Lanfrancus Sescalcus et lohannes Allamannus et
lohannes de Prato et Guarino Runcius, rogati testes.

SN Ego A?o, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

SN Isto autem eodem die et loco et eorundem testium presentia predicto
Petro, predicti domini Offredi, Cremonensis episcopi et comitis, canevario,
prenominati episcopatus nomine stipulanti, promisit predictus Ysopinus effec-
turum se, quod omni tempore predictus Homodeus vel, qui ad eius veniret
successionem, habebit rata istam venditionem et promissionem et accionum
datum et cessionem et precii solutionem et tenut? dationem et omnia, qualiter
superius legitur, in integrum. Et quod nullo tempore ipse Homodeus vel, qui
ad eius veniret successionem, inquietabit seu imbrigabit predictum episcopatum
eumve, qui ab episcopatu causam habuerit, de ista terra aut de isto iure et
accione seu ratione, qu? in anteriori superiorive instrumento continentur, aut
de eius fructibus aut de pretio ipsius rei vendit?. Et quod omni tempore stabit
ipse Homodeus et, qui ad eius veniret successionem, taciti et contenti de ipsa
venditione et iure et accione et precio et fructibus. Et infra mensem unum,
postquam ipsi Ysopino aut eius heredi requisitum fuerit a isto episcopatu vel
a parte ipsius episcopatus aut ab eo, qui causam ab episcopatu habuerit, quod
firmabit predictus Homodeus vel, qui ad eius veniret successionem, istam vendi-
tionem et tale datum et cartam de ista terra et iure et accionibus et precio et
fructibus faciet isto episcopatui vel, qui ab episcopatu causam habuerit, qualem
sapiens homo predicti episcopatus laudare ausus fuerit, sine aliquo precio adiunc-
to. Insuper etiam promisit ipse Ysopinus per se et sibitt heredes isto Petro,
episcopatus nomine stipulanti, et cui pars episcopatus dederit, istam terram
et iura et acciones et rationes specialiter et nominatim a isto Homodeo et eius
herede defendere. Quod si ita non fecerit aut si, qualiter prelegitur, in omnibus
et per omnia factum non erit aut adversus ea factum erit, promisit se daturum
ipsi Petro, episcopatus nomine stipulanti, репе nomine dupium eius, quod in
querimoniam deductum erit, dampnique, quod inde ipsi episcopatui accident,
ipsi scilicet episcopatui. Promisit etiam Ysopinus predicto Petro, episcopatus
nomine stipulanti, quod, si quas umquam ob defensionem predict^ terre seu
venditionis predictus episcopatus vel, qui ab eo causam habuerit, a isto Homo-
deo eiusve herede fecerit expensas, quod resarciet eas in dupium ipsi episcopatui.
Et pro istis omnibus, in omnes istas promissiones et obligationes firmandas
obligavit et investivit predictus Ysopinus per pignus istum Petrum nomine isti
episcopatus de una petia terre cum casa muri super habente, que iacet in vici-
nia maioris ecclesi?, in burgo videlicet Sancti Stephani, tabula una et dimidia,
aut quantacumque sit infra has coherentias, in hoc pignore permaneat. Coheret
ei a mane Beccus, a meridie Bellosus, a sera via, a monte Wifredus de Cuppa-
duxo, et si que alie sint coherentes. Ita et ea lege, ut si, qualiter prelegitur,
in omnibus et per omnia factum non erit aut adversus ea factum erit, liceat
episcopatui et, cui pars episcopatus dederit vel qui ab episcopatus causam
habuerit, ingredi in hoc pignus et possidere et uti et vendere. Et quoad omnia
expedita fuerint, habeat episcopatus vel, qui ab eo causam habuerit, fructus omnes
predicti pignoris dono, ita quod nullo tempore in eo, quod debitum fuerit, com-
putentur. Et promisit predictus Ysopinus per se et sibi* heredes isto Petro cane-
vario, nomine predicti episcopatus stipulanti, et cui pars episcopatus dederit vel
qui ab eo causam habuerit, de evictione seu defensione isti pignoris in dupium.
Insuperque Bellacara, prenominati Ysopini coniux, eius consensu omni suo iuri,
quod sibi in predicto pignore competit, et maxime nomine dotis vel donationis,
pignoris etiam aut hypothec^ vel quarte et omni alii iuri seu exceptioni in
predictum episcopatum renunciavit. Signum S pro manu isti Ysopini, qui
lianc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit et predictum Petrum canevarium in
tenutam isti pignoris episcopatus nomine intrare iussit.

SN Ego A90, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

56

Albericus, episcopus Laudensis, ad hoc a summo pontifice delegatus, trans-
actionem laudat in Ute inter Offredum, episcopum Cremonensem, et monasterium
5. Benedicti Cremae de tertia parte ecclesiae s. Petri de Vailate.

Laudae. 1181. lun. 15.

26 cm X 31 cm.

CDC. 152. n° 364 (regest.). (Ex autogr. archiv. civitatis Mediolani).

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo octuagesimo primo, quinto decimo die iunii, indicione quarta decima, presen-

»Sic.
tia bonorum hominum, quorum nomina subter leguntur. Cum lis [ver]teretur* * ante
dominum Albericum, dei gratia Laudensem episcopum et ex delegatione domini
pape cognoscentem, et ante magistrum Viuianum et Albertum de Soma Ripa,
asesores isti domini episcopi, inter dominum1’ Offredum, dei gratia Cremonen-
sem episcopum, per presbiterum Andream Sancti Petri de Uailate et per Blan-
casolam iudicem, constitutes procuratores a isto Cremonensi episcopo coram
Laudensi episcopo, quibus etiam concessum erat a Cremonensi episcopo, trans-
iere® ante predictum Laudensem episcopum; et ex altera parte inter dominum
lohannem et magistrum Girardum, officiates Sancti Benedicti de Crema, sive
etiam inter abatem Sancti Benedicti Casinensis per predictum magistrum Girar-
dum, constitutum procuratorem a isto abbate ad hanc causam et ad ceteras
eausas Sancti Benedicti de Crema, sicut ex litteris isti abbatis abparuit; quibus
etiam comes Henricus de Crema, fondator et avocatus monesterii* sancti Bene-
dicti de Crema, ad agendum consensit. Que lis talis erat. Petebant siquidem
isti magister Girardus et dominus lohannes a parte ecclesie sancti Benedicti
de Crema a isto Cremonensi episcopo terciam partem ecclesie sancti Petri
de Vailate cum possessionibus et rationibus et onoribus et conditionibus et
oblationibus et cum omni usu et dricto, ad earn terciam partem pertinentibus;
et petebant libras octo imperialium nomine fructuum preteritorum tercie partis,
quia dicebant * istam terciam partem cum omnibus1 supradictis ad istam eccle-
siam sancti Benedicti de Crema pertinere. Et isti vero presbiter Andreas et
Blancasola penitus inficiebantur, adserentes’ totam ecclesiam integraliter cum
omnibus supradictis ad istum episcopum Cremonensem pertinere. Ad quod pro-
bandum utraque pars suos testes produxit. Visis testibus et privilegiis et sen-
tentiis et rationibus, ab utraque parte prolatis, utraque pars factis securita-
tibus in manum isti domini episcopi Laudensis nomine transactionis se posuit.
Qui ex con[sen]suh utriusque partis et ex consilio istorum asesorum transac-
tionis nomine ita laudavit et ordinavit, ut in primis habeat ecclesia sancti
Petri de Uailate et per earn istus Cremonensis episcopus totam decimam et
ius decimationis, que videtur spectare ad ipsam ecclesiam, ubicumque inve-
niri potuerit, tarn in rebus alienis, quam in rebus ipsius ecclesie, et tarn in ipsis
rebus, que Sancto Benedicto transactionis nomine conceduntur, quam in illis,
que penes ipsam ecclesiam remanent. Et insuper habe[at]1 ecclesiam ipsam cum
omni integritate nec liceat ulterius illis de Sancto Benedicto aliquod ius in pre-
dicta ecclesia sibi vindicare; et cum sedimine, in quo modo presbiter Andreas
abitat, eo excepto, quod infra [ex]cipietur;k et habeat libros omnes et paramenta
ecclesie et omnes res mobiles, quascumque predictus presbiter tenet, ubicumque
sint. Et habeat omnes res et possessiones, quascumque aliquis contulit ipsi
ecclesie a tempore, quo electus fuit episcopus Presbiter de Medolago, et habeat,
quicquid ipsa ecclesia dehinc inantea adquirere vel adipisci iuxte et canonice

* Aetate contritum. b Supra lineam. ® Sequitur c expunctum. a Sic.

* Sequitur omnia delineatum. f Sequitur istis expunctum.	g Post ad: quod utraque

pars delineata. h sen supra lineam. 4	1 at supra lineam; sequitur ist expunctum.

k Supra lineam ex ; post infra in expunctum.
undedumque poterit. Et illi de Sancto Benedicto de Crema habeant sedimen
in solidum et totum, quod est a meridie et in quo soliti erant abitare illi de
Sancto Benedicto, et habeant terciam partem homnium possessionum, quas
predicta ecclesia modo habet et tenet, ubicumque inveniri potuerint, sine
honere prestando episcopo Cremonensi vel predicte ecclesie exceptis his, que
supra data sunt episcopo Cremonensi vel ipsi ecclesie. Et ita quod ipsa ecclesia de
Vailate habeat tantum de campo, qui iuxta sedimen, in quo abitat sacerdos,.
quantum faciunt due partes illius sediminis, quod est asignatum illis de Sancto
Benedicto, silicet, iuxta sedimen, in quo habitat prefatus sacerdos. Et omnia
ista* valeant iure transactionis, facte per presbiterum Andream de Uailate
et Blancasolam iudicem, nuncios isti domini Cremonensis episcopi, et ipsius
parabola, data coram isto Laudensi episcopo, cui hec causa comissa erat a domino
papa, et facte ex altera parte per dominum lohannem et magistrum Girardum
et consensu isti comitis Henrici de Crema, fondatoris et avocati iste ecclesie
sancti Benedict! de Crema et constituti procuratoris Sancti Benedict! de Crema
per abbatem Sancti Benedicti de Monte Casino. Et insuper presbiter Andreas
et Blancasola promiserunt et guadiam dederunt, obligantes omnia sua bona
pignori in репа quinquaginta librarum imperialium predictis domino lohanni
et magistro Girardo, a parte iste ecclesie sancti Benedicti de Crema stipulan-
tibus, quod facient stare predictum Cremonensem episcopum et successores
eius tacitosb et contentos in predicta transactione, et posuerunt indec fideius-
sores Martinum Faxolum et Obertum Rothonum et Manfredum de Seriate,
ita ut quisque teneatur et conveniri possit in solidum, obligantes omnia sua
bona pignori in eadem репа. Et ex altera parte isti dominus lohannes et magi-
ster Girardus obligando omnia sua bona pignorid promiserunt et guadiam dede-
runt istis presbitero Andree et Blancasole, stipulantibus a parte isti Cremo-
nensis episcopi et iste ecclesie sancti Petri de Vailate in репа quinquaginta
librarum imperialium, quod facient stare taciturn et contentiim istum abba-
tem de Monte Casino et successores eius et illos de Sancto Benedicto de Crema
et successores eorum. Et posuerunt in fideiussorem prefatum comitem Hen-
ricum, qui obligavit se et omnia sua bona pignori in eadem репа cassatis omni-
bus privilegiis et sententiis et cartis, que huic transactioni obviare videantur.
De fructibus vero preteritorum annorum non teneatur restituere predictus pres-
biter Andreas vel eius successor, exstantes vero percipiant illi de Sancto Bene-
dicto de Crema, si fuerint in ea parte fondorum, que eos contiget in presenti
divisione tercie partis. Et insuper finem fecerunt inter se una pars alteri de
omnibus istis controversiis in ista репа, et sic causa finita est. Actum est hoc
in Laude in lobia Laudensis episcopi. Interfuerunt ibi testes, presbiter de Sale-
rano et Vbertus Saccus et Manfredus de Soltarico et Albertus Ferarius et lohan-
nes Fante6 et presbiter Lorencius et alii quam plures, et due cartule inde fieri
rogate sunt uno tenore.

* Sequitur die delineatum. b Post ta delineatum ti; ® Sequitur po delineatum~
d Supra lineam; in linea sequitur delineatum istis. ® Correction e Fancte.
S Ego Albertus de Summa Ripa, iudes et asesor isti domini Laudensis
episcopi, huic transactioni interfui, consensi et subscripsi. S*. -|- Ego Albericus,
indignus Laudensis episcopus, subscripsi? S Ego magister Viuianus, Lauden-
sis canonicus, subscripsi.*

SN Ego lacobus, notarius sacri palacii, interfuib et iusu isti domini
Laudensis episcopi et Alberti de Soma Ripa et magistri Viuiani, assesorum
eius, hanc cartam transactionis scripsi.

57

Offredus, episcopus Cremonensis, investitus permutationis nomine a Redulfo
de Carbone de Casali Maiore una pecia terrae duarum perticarum in villa Guxola,
investit Redulfum alia pecia Casali Maiore eo pacto, ne ulla turris vel munitio,
quae ibi construi possit, episcopii detrimento fiat.

In camera episcopii Cremonae. 1181. Nov. 30.

30.8™ X 20.3™

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cen-
tesimo octogesimo primo, die lune ultimo exeunte novembre, inditione quinta
decima. Placuit atque convenit inter dominum Offredum, Cremonensem
episcopum, episcopii nomine et Redulfum, qui dicitur de Carbone de Casali
Maiore, ut in dei nomine debeant dare, sicuti a presenti die dederunt vicissim
sibi unus alteri permutationis nomine, videlicet: in primis investivit predictus
Redulfus commutationis nomine istum dominum episcopum episcopii nomine,
nominatim de una petia terre sediminis et aratorie iuris ipsius Redulfi, que
iacet in villa de la Guxola, pertice due, aut quantacumque sit infra has coheren-
tias, in hac permutatione permaneat. Cui coheret a mane Teutonicus de Tor-
lino, a meridie lohannes Bellus de Torlino, a sera via, a monte sibi reservat
ipse Redulfus; et si que alie sint coherentes. Ita quod ab ilia die inantea istus
dominus episcopus et sui successores et cui daret habeat et teneat istam terram,
una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et
faciat de ea, qualiter superius legitur, in integrum iure proprietario nomine, quic-
quid voluerit, sine omni isti Redulfi suorumque heredum contradictione. Et
per hanc commutationem dedit et cessit atque mandavit predictus Redulfus
isto domino episcopo episcopii nomine omnia iura omnesque acciones seu ratio-
nes, qu§ ei competunt, tarn in rem, quam in personam, nomine ist§ peti§ terr§,
et fecit ipsum [dominum]6 episcopum nomine episcopii procuratorem in rem
propriam et iussit dominum episcopum episcopii nomine intrare in tenutam
ist§ peti§ terre. Et ambo, scilicet dominus episcopus et Redulfus, fecerunt
Vguicionem Montenarium suum missum, ut nomine episcopii intret et adhi-
piscatiir possessionem et tenutam ist§ peti§ terre. Et promisit istus Redul-
fus per se et sibi heredes isto domino episcopo episcopii nomine et eius succes-

* Subscriptiones autographae. b Corre.tum ex interfuit. 6 Cum parte marginis
evulsum.
soribus et cui daret istam terram ab omni homine defendere. Quod si defen-
dere non potuerit aut si eis exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere
quesierit vel si apparuerit aliquod datum seu quodlibet scriptum, exinde alibi
factum, et claruerit, tunc promisit istam terram in duplum componere, sicut
pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub estimatione in consimili loco.
Equidem commutationis nomine pro ista investitura investivit predictus domi-
nus episcopus episcopii nomine istum Redulfum de Carbono per feudum,
nominatim de una petia terr$ sediminis iuris episcopii, qu$ iacet ad Casale Maius
prope ecclesiam sancti Stephani. Id ipsum enim est sedimen, quod fuit Bonidiei
de Ricardo de Gulmario; quantacumque sit infra has coherentias, in hoc feudo
permaneat. Coheret ei a mane via, a meridie et a sera Albertus de Guidone de
Wifredo, a monte lohannes de Lusco; et si que alie sint coherentes. Ita quod
ab ilia die inantea istus Redulfus et sui heredes habeant et teneant istum feudum
et faciant de eo secundum usum feudi, quicquid voluerint, sine omni
isti episcopi suorumque successorum contradictione. Et dedit et cessit atque
mandavit istus dominus episcopus episcopii nomine isto Redulfo secundum
drittum feudi omnia iura et acciones et rationes, qu$ ei episcopii nomine com-
petunt, tarn in rem, quam in personam, nomine isti sediminis contra quascum-
que personas etiam in agendo et defendendo, et iussit eum intrare in tenutam
ipsius sediminis nomine feudi. Ad hoc et ea lege inserta, quod si predictus ali-
quando Redulfus aut eius heredes vel, qui ab eo causam habuerit aut in quern
vel in quos sedimen illud umquam pervenerit, hedificaverit ibi aliquod hedi-
ficium aut turrem aut solarium aut municionem aliquam, nullo modo debet
nocere episcopatui neque contra episcopatum esse, set semper debet esse in
defensionem et munitionem et tuicionem episcopatus seu episcopii et eius parti.
Preterea promisit predictus dominus episcopus per se et sibi successores epi-
scopii nomine isto Redulfo et eius heredi et, cui iure feudi daret, istum feudum
ab omni homine defendere. Quod si non defenderit, promisit ei dare consoltum
ipsius feudi in consimili loco. Deinde iuravit ibi predictus Redulfus fidelitatem
isto domino episcopo salvis fidelitatibus anteriorum seniorum et excepta per-
sona imperatoris. Actum est hoc in camera episcopii Cremone feliciter, presen-
tia Blancasol? causidici et Ottonis de Douaria et Vguicionis Montenarii, vas-
sallorum isti domini episcopi, ad hoc ibi vocatorum et rogatorum, necnon
presentibus Petro Cererario et Rodegherio et Rolando de Carbono, rogatis
testibus.

SN Ego A^o, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

58

Lanfrancus Sescalcus et Martinus Taiacanglerius litigant de duabus peciis
ierrae sex iugerum ab episcopio Cremonae tenendis in curte Castelli Novi de As-
pice necnon de novem solidis et duodecim denariis, quos Sescalcus solvendos sibi
•a Martino affirmat pro feno, vino, grano et legumine retentis et pro dimidia parte
redditus duarum perticarum terrae. Fredericus de Comesaccio, potestas et cognitor
placiti, condemnat Martinum, quod ad terrdm pertinet, sed, quod ad fictum,
absolvit.

Cremonae. 1181. Dec. 19.

26.8cm X 18.2cm,

SN Die sabbati quarto decimo Kalendas ianuarii, Cremone, presentibus
testibus infrascriptis. De placito, quod vertebatur inter Lanfrancum Sescal-
cum ex una part§ et Martinum Taiacanglerium ex alia parte sub Frederico
de Comesafio, illius placiti potestate et cognitore per iustitiam. Quod quidem
placitum tale est. Dicebat enim predictus Lanfrancus ipsum Martinum labo-
rasse terram, videlicet sex iugera aut quantacumque sit, qu§ iacet in curte
Castelli Noui de Aspixe, partim vidate et aratorie et boschie et pratie, et iacet
in duabus petiis, de qua quidem terra ipsae* Martinus convenit reddere sin-
gulis annis per novum tempus tercium de fructibus episcopo Cremone. Et
dicebat idem Lanfrancus fore se investitum per feudum a domino Offredo,
Cremonensi episcopo, episcopii nomine de ista terra et dicebat similiter idem
Lanfrancus, quod predictus dominus episcopus mandaverat sibi iura et accio-
nes episcopii nomine, que habebat in ipsa terra secundum usum feudi. Et dice-
bat, quod ipsa terra est allodium episcopatus. Unde petebat predictus Lanfran-
cus ab ipso Martino, ut dimitteret sibi predictam terram et ut amplius non
imbrigaret earn sibi. Insuper etiam dicebat Lanfrancus ipsum Martinum reti-
nuisse tantum fenum de ratione Lanfranci, unde venisset sibi duo carra feni.
Unde petebat ipsi Martino quattuor solidos nomine ipsius feni. Item petebat
Lanfrancus duos solidos ab ipso Martino pro rapiciis, quas dicebat ipse Lan-
francus ipsum Martinum retinuisse de ratione ipsius Lanfranci. Item dicebat
Lanfrancus, quod inter Martinum et suam conductam habuerat tantum inter
granum et vinum et legumen de ratione ipsius Lanfranci, quod valebat tres
solidos. Unde petebat ipse Lanfrancus tres solidos pro ipso grano et vino et
legumine. Insuperque dicebat Lanfrancus, quod predictus Martinus debebat
reddere medium de duabus perticis ist$ terr§, unde nichil sibi reddidit. Unde
petebat ipse Lanfrancus ab ipso Martino XII denarios. Quod quidem totum
diffitebatur predictus Martinus, excepto quod non negabat ipsam terram esse
allodium episcopatus, et confitebatur, quod debebat trahere de ravicibus ad
Castellum Nouum, si dominus episcopus aut eiusb nuntius dixisset ei, set nec
dominus episcopus quesivit nec ipse traxit. Immo etiam dicebat predictus
Martinus ipsum fore investitum a domino episcopo de ista terra, ante quam
predictus Lanfrancus fuisset investitus. Ei Lanfrancus dicebat, quod episco-
pus tantum dederat ipsi Martino ipsam terram ad laborandum ad tercium et
certas conditiones. Unde visis allegationibus et responsionibus utriusque par-
tis et data defensione Martino et ab eo prestita, quod nichil remansit in se de
ratione Lanfranci nomine predicti tercii de feno aut de rapicibus vel grano

* Sic. b Supra lineam.
aut vino vel legumine, et quod non debebat reddere medium de duabus perti-
cis predict^ terre, predictus Fredericus talem tuiit sententiam, scilicet, quod
absolvit Martinum a petitione Lanfranci de quattuor solidis de feno et de tri-
bus solidis de grano et vino et legumine et de duodecim denariis, quos pete-
bat Lanfrancus nomine medii duarum perticarum; et ibi idem Fredericus con-
dempnavit predictum Martinum ibi presentem et iussit eum, quod non am-
plius dehinc inantea imbrigaret istam terram predicto Lanfranco, eo quod co-
gnovit per quoddam instrumentum publicum ipsum Lanfrancum fore investi-
tum per feudum a isto domino episcopo episcopii nomine de ista terra et acqui-
sisse acciones et iura secundum usum feudi de ea terra a isto domino episcopo.
Factum est hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo
centesimo octuagesimo primo, isto die, inditione quinta decima. Signum S pro
manu isti Frederici, qui hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi interfue-
runt Strangoxatus Tinctor et lohannes, filius eius, et Otto de Botaiano, rogati
testes.

SN Ego A90, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

59

Consules loci Caravazii, nomine communis, finem in lite et refutationem
faciunt Offredo, episcopo Cremonensi, quinque peciarum terrae in Mordofio et
viae de Mordefrasca necnon aliarum viarum, quibus Roncaliam per episcopi
nemus itur. Vice versa episcopus investit consules pro communi octo iugeribus
terrae cum dimidio et via in Massathoro eo pacto, ut annuatim fictum septendecim
inforciatorum solvant, nullas alias vias per Massathorum faciant, fossis terram
et viam circumcludant, tempore belli autem viam cavantes stodegardam desuper
exstruant.

In ecclesia s. Iohannis de Fornovo*. 1182. Nov. 22.

53.3™ X 16.5™— 17.7™.

SN Die lune nono exeunte mense novembris, in ecclesia sancti Iohan-
nis de Fornouo, presentia infrascriptorum testium. Cum ligno, quod in suis
tenebant manibus, Nicola Caligarius et Paucipanni et Adam Caluus, consules
loci Carauazii, ut ipsi dicebant, nomine communis ipsius loci et per parabolam
vicinorum ipsius loci Carauazii presentium ibi, scilicet Lanfranci de Prata
et Andrej Inueroni et Andree Degani et Petri Sicci et Iohannis Zenarii et Bohi-
hominis Traduini et Rumani de Prata et domini Cres[c]entis* Inguerra de
isto loco Carauazio, ex causa transactionis fecerunt finem et refutationem et
pactum de non petendo et datum suarum actionum in manu domini Offredi,
Cremonensis episcopi et comitis, nomine episcopii sui, nominative de quinque
peciis terre, qu$ iacet in Mordofio in curia Fornoui et Mozanegs ab una parte

Omissum, cf. inferius.
et ab alia rii, in quantis peciis sit vel quart[ta]cumque“ sit, et de via de Mor-
defrasca et de omnibus aliis viis, quibus utebantur ad Roncaliam, qu? erant
per nemus isti domini episcopi, de quibus omnibus lis erat inter istum dominum
episcopum et istum commune Carauazii. Prima pecia ist§ terr? iacet in bucca
de Mordefrasca, quantacumque sit. Coheret ei a mane et a sera et a monte epi-
scopium, a meridie Madii de Carauazo. Secunda pecia iacet a mane rii de curte
Mozanic?, quantacumque sit; a mane istum episcopium Cremon?, a meridie
Rizi de Fornouo, a sera flumen, a monte istum episcopium. Tercia pecia iacet
in Mordofio, quantacumque sit; a mane flumen, a meridie Marchisius Taia-
bos, a sera episcopium, a monte Madii de Carauazo. Quarta pecia iacet in eodem
Joco Mordofii, quantacumque sit; a mane presbiter Mozanic?, a meridie Pas-
sari, a sera flumen, a monte episcopus Cremon?. Quinta pecia iacet in eodem
.loco Mordofii, quantacumque sit; a mane lohannes Speronus, a meridie epi-
scopium, a sera filii quondam Airoldi Azonum, a monte Oxelli; si ibi que ali?
sunt coherentes. Ita ut a presenti die deinceps nullo tempore liceat istis consuli-
bus Carauazii nec eorum successoribus nec eorum heredibus dicere istam terram
et istas vias sibi pertinere per proprietatem vel per possessionem vel per commune
vel pro diviso, set omni tempore sint taciti et contempti, et istus dominus epi-
scopus nomine episcopii isti solutus et indempnis permaneat sub репа quiqua-
ginta librarum imperialium, et репа soluta omnia ista in suo statu permaneant.
Item isto domino episcopo nomine isti episcopii interrogante promiserunt isti
consules nomine communis Carauazii, quod non utentur de cetero predictis viis
et quod non facient per commune nec per divisum aliam viam nec alias vias per
ipsum nemus nec per terram isti domini episcopi sub ista репа quinquaginta
librarum imperialium, si contra hoc facerent; et репа soluta ista promissio in
suab stabilitate permaneat. Et parabolam intrandi tenutam ei dederunt de ista
terra et istis viis. Et propter hanc finem et refutationem et pactum de non pe-
tendo et datum et ex eadem causa transactionis cum ligno, quod in sua
tenebat manu, istus dominus Offredus, Cremonensis® et comes, nomine
isti episcopii investivit istos consules loci Carauazii, scilicet Nicolam, Pau-
-cospannos et Adam Caluum nomine communis Carauazii, nominatim de
octo iugeribus et dimidio terr? per mensuram cum via, qu? inferius legitur,
que debet esse ampla decern et octo brachia, quod totum est iuris isti
•episcopii, qu? iacet in curia Fornoui, qu? iacet in loco, ubi dicitur Massa,
thorus. Cui coheret a mane et a meridie istum episcopium, a sera domini
•de Carauazo et commune Carauazii, a monte isti Paucipanni, si ad istam
terram alie sunt coherentes. Ita ut a isto die deinceps isti consules Carauazii
•et eorum successores et eorum heredes aut cui dederint nomine com-
munis Carauazii habeant et teneant istam terram et istam viam et faciant de
ea, quicquid facere voluerint, nomine communis isti loci Carauazii, cum omni
eius accessione in integrum, sine omni isti domini[episco]pid eteius successorum

л Omissum. ъ Supra lineam. e Sict omissum episcopus. d Foramine
deletum.
contradictione persolvendo annuatim de ea in Sancto Martino pro ficto vel de
mense novembris isto episcopo vel eius nuntio in loco Fornoui decem et septem
infortiatos sub pe[na] • dupli isti ficti, si ita non adtenderent. Que terra debet
esse ampla per capita et in medio quinquaginta capicia ad perticam rationatoris.
Ad quam terram debet istum commune Carauazii habere viam per Masathore
per terram isti domini episcopi ab eadem terra, quam eisdem consulibus.
dedit, ut dictum est superius, ad fictum, per viazolam de medio usque
ad prata vicinorum de Carauazio, que appellantur Ronchus Nouus. Qu§ via
debet esse ampla decem et octo brachia, et aliam viam non debet ha-
bere istum commune Carauazii per istum Masathore. Iusta quam viam debet
istum commune Carauazi facere ab utraque parte fossatum, amplum desuper
quattuor brachia et in fondo tria brachia et altum tria brachia. Et debet istum
commune Caravazii facere fossata circa istam terram, de qua istus dominus
episcopus eos investivit, ut dictum est supra. Que fossata debent esse inter
terram isti domini episcopi et terram communis Carauazii et que fossata de-
bent esse ampla desuper quattuor brachia et in fondo tria et in altum tria bra-
chia; et proicere debet commune Carauazii terram a parte isti domini episcopi
et retinere ista fossata in eodem statu. Hoc etiam acto inter eos, ut si istus do-
minus episcopus nomine episcopii haberet guerram aut civitas Cremon$, istum
commune Carauazi debet cavare viam ab utroque latere, nisi tantum quod unum
plastrum possit duci inde. Et si commune isti Carauazi hoc non faceret, domi-
nus episcopus et eius nuntii habeant potestatem hoc faciendi. Et aliam viam
commune Carauazii non debet facere per istum Masathore prefer istam. Hoc
etiam acto inter eos, quod istum commune Carauazii debet facere stodegardam
de lignis ipsius nemoris, quod est episcopi, et retinere super viam cavatam, usque
quo guerra teneret. Guerra quidem cessata predicta via debet restitui ad pri-
stinum statum. Et hec omnia promiserunt isti consules isti Carauazi nomine
communis isti loci per se et suos successores et per eorum heredes isto domino
episcopo, nomine isti episcopii interroganti, adtendere sub ista репа istarum
quinquaginta librarum imperialium. Et репа soluta omnia ista in sua stabili-
tate permaneant. Et de hoc dederunt guadiam in manus isti domini episcopi
ita adtendere, de qua fideiussit pro eis per stipulationem subnixam Crescens-
Inguerra de Carauazo aput istum dominum episcopum et renuntiavit illi iuri,
quo se tueri potest fideiussor, quod dicit: primo est conveniendus principalis
debitor, quam fideiussor, et omni alii exceptioni fideiussori§. Item istus domi-
nus episcopus promisit nomine isti episcopii per se et suos successores istis
consulibus Carauazii, interrogantibus nomine isti communis Carauazii, et
eorum successoribus et eorum heredibus aut cui dederint istam terram
et istam viam defendere ab omni homine et nominatim ab illis vasallis,.
qui habent de ista terra per feudum vel etiam ad fictum, sub репа ista
quinquaginta librarum imperialium. Et репа soluta ista omnia in sua
stabilitate permaneant. Et dedit eis parabolam intrandi tenutam de ista

• Supra lineam.
terra et via et fecit suum missum istum Crescenguerram, ut mitteret
eos in tenutam nomine isti communis Carauazii de ista terra et via.
Et etiam istus dominus episcopus dedit guadiam in manu istorum consulum
Ca[ra]uaziia ita adtendere, de qua fideiussit pro eo dominus OsbertusTalamatius
per stipulationem subnixam apud istos consules nomine isti communis Cara-
uazii renuntiando illi iuri, quo se tueri potest fideiussor, quod dicit: primo est
conveniendus principalis debitor, quam fideiussor, et omni alii exceptioni fide-
iussoriQ. Factum et hoc anno dominie^ incarnationis millesimo centesimo
octuagesimo secundo, indictione prima. Ibique fuerunt testes rogati, istus
Crescenguera et Lanfrancus de Prata et Andreas Inueronus et Andreas Dega-
nus et Petrus Siccus et lohannes Zenarii et Bonushomo Trathuinus et Rumanus
de Prata de isto loco Carauazii. Item testes rogati ibi fuerunt Gribertus Ricius
et Bonushomo Ricius et Petrus Dominigenus et Pizenattus et Sabatinus et
Bonattus et Albertus Basa et Garganellus et Pugnettus de Basa et Petrus de
isto loco Fornouo.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et duas car-
tas in tali tenore, ut supra legitur, rogatus scribere hanc cartam scripsi.

60

Ferramula, filius Ognabeni de S. lacobo de Cremona, venditionis nomine
«ad proprium allodium» investit Offredum, episcopum Cremonensem, septem
peciis terrae quattuordecim iugerum cum dimidio in curte et pertinentiis lovi-
saltae. Ghisla et Adelasia, venditoris filiae, omne ius, quod sibi in hac re vendita
a matre pertinet, renuntiant.

Cremonae. 1184 (1183). Mart. 6.

Z 40cm X 26c™-

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo octogesimo tertio, die veneris nono intrante marcio, inditione secunda.
Cum ligno, quod sua tenebat manu, Ferramula, filius quondam Ognabeni, qui
dicebatur de Sancto lacobo de civitate Cremona, investivit venditionis nomine
ad proprium allodium dominum Offredum, Cremonensem episcopum, Cremo-
nensis episcopii nomine, nominatim de quattuordecim iugeribus terr§ et dimidio
sui iuris, que iacet in curte et pertinentiis louisalta in septem petiis. Prima
quarum petiarum iacet iuxta Ripas Malsanorum, iugera quinque et pertice
due et dimidium tabule. Coheret ei a mane predicte Rip$ Malsanorum et lohan-
nes de Grumello, a meridie episcopus et Andreas de. Telegato et ecclesia sancti
Laurentii, a sera strata et Malauothi, a monte Malauothi et Andrae? Secunda
petia in Inglare, pertice quattuor et tabule XI; a mane ista ecclesia sancti Lauren-
tii, a meridie et a sera lohannes de Grumello, a monte Petrus de Grumello.
Tertia petia ibi prope, pertice quattuor et tabule octo; a mane Petrus de Tele-

*ra supra lineam nigriore atramento.

b Sic.
gato, a meridie ista ecclesia, a sera via, a monte Petrus Zuc.“ Quarta petia ibi
prope, pertice decernet tabule XVII et dimidia; a mane. ..,ъ a meridie et a monte
ista ecclesia, a sera via. Quinta ibi prope, pertice viginti et quattuor minus
octo tabulis; a mane rivus, a meridie Otto de Lumbardia, a sera episcopus,
a monte Discajatus. Sexta ibi prope, pertice tres; a mane et a meridie via, a sera
episcopus, a monte istus Otto. Septima ibi prope, iugera quinque et pertice
quinque et tabule quattuor; a mane et a sera et a meridie rivus, a monte An-
dreas de Telegato; et si que alie cuique predictarum petiarum sint coherentes.
Et iacent predicte petie omnes in Inglario excepta prima, partim aratorie
et partim prativ§ et partim boschi§ et cum aqua in se continens; aut quanta-
cumque sit queque ipsarum petiarum infra predictas coherentias, cum aqua
et cum usibus aqu§ aquarumve ductibus, molendinorum vadis, piscationibus,
silvis, boschis, pascuis, zerbiis, vegris paludibusque, pratis, ripis, rupinis,
cultis et incultis, divisis et indivisis et cum omnibus honoribus et conditioni-
bus atque districtis seu conditiis, ad ipsas petias terre pertinentibus, in hac
venditione permaneat. Et per hanc venditionem dedit et cessit atque mandavit
prefatus Ferramula venditor iam dicto domino episcopo episcopii nomine omnia
iura omnesque acciones seu rationes, que ei conpetebant, tarn in rem,
quam in personam, nomine istarum petiarum terre contra quascumque perso-
nas etiam in agendo et defendendo seu excipiendo. Et fecit ipsum dominum
•episcopum episcopii nomine procuratorem in rem propriam episcopii,. ipsius
episcopii nomine, et ratam fecit ibi tenutam, quam ipse dominus episcopus
habebat de ipsa terra, et etiam iussit eundem dominum episcopum episcopii
nomine intrare et stare in tenutam ipsarum petiarum terre. Ita quod ab ilia
die inantea istus dominus episcopus et eius successor et cui daret seu predic-
ctum episcopium vel, qui ab episcopio causam habuerit, habeat et teneat istas
petias terre, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus
suis, et faciat de eis, qualiter superius legitur, in integrum iure proprietario
nomine, quicquid voluerit, sine omni isti venditoris et eius ° heredum contradic-
tione. Deinde promisit istus venditor per se et per suos heredes isto domino
episcopo suisque successoribus et cui daret seu, qui ab episcopo causam ha-
buerit, prefatas petias terre et iura et acciones ab omni homine defendere.
Quod si defendere non potuerit aut si eis exinde aliquid per quodvis ingenium
subtrahere quesierit vel si apparuerit ullum datum seu quodlibet scriptum,
quod exinde in aliam partem dedisset vel fecisset, et claruerit, tunc promisit
ipsam terram репе nomine in duplum conponere, sicut pro tempore meliorata
fuerit aut valuerit sub estimatione in consimilibus locis. Et manifestus fuit
ibi istus venditor se accepisse a prefato domino episcopo pretii nomine pro ista
venditione argenti denariorum bonorum infortiatorum viginti et septem libras
minus XII infortiatis, quorum denariorum nomine exceptioni non numerate
pecuni$ seu non soluti pretii expressim renuntiavit ipse venditor. Preterea
domina Ghisla, filia isti Ferramul^, que manifesta fuit ibi se lege vivere lon-

• Sic. b Spatium vacuum relictum unius vel duarum vocum. 0 Aetate contritum.
gobardorum propter legem mariti sui, consensu Eiistachii de Medolago, viri
sui, una etiam cum interrogatione predicti patris sui et Martini de Medolago,
in quorum et testium presentia certam fecit manifestationem se nullam pati
violentiam a quopiam homine neque ab ipso viro suo et mondoaldo, set sua
bona et spontanea voluntate; et domina Adelaxia, adulta filia eiusdem Ferra-
mul§, ipsius patris sui consensu, omni suo iuri, quod cuique earum in prefata
venditione conpetit pro avere seu dritto, quod quondam domina Atelea, mater
earum, aliquo tempore habuit in bonis vel domo isti Ferramul§, patris sui,
et maxime nomine dotis vel pignoris aut hypothece et omni alii iuri seu excep-
tion! queque earum expressim renuntiavit. Deinde iuravit ista Adelasia adulta
per sancta dei euuagelia,* quod omni tempore habebit rata venditionemb istam
et renuntiationem et quod nullo tempore inquietabit seu imbrigabit istum
episcopium vel, qui ab episcopio causam habuerit, de predictis petiis terre aut
earum possessione vel fructibus aut pretio vel usuris seu alicuius accessionis
nomine, nec ullo ® tempore contra ea veniet occasione etatis vel ratione aliqua.
Item iuravit istus venditor per sancta dei euuangelia, quod se sciente non
habet cartas acquisti de ista terra, nisi illas, quas dedit domino episcopo, nec
fraude desinit habere et quod bona fide dabit operam ad ipsas inveniendas,
quibus inventis dabit ipsi domino episcopo aut eius successori. Actum est hoc in
camera episcopi Cremone feliciter. Signum S pro manu isti venditoris, qui hanc
cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi interfuerunt Otto de Douaria et
Martinus de Medolago et Aqo notarius et Wido et Nicola, servitores domini
episcopi, rogati testes.

SN Ego Anselmus, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

61

Offredus, episcopus Cremonensis, perpetuae locationis nomine Calvum de
S. Stephano loci Casalis Maioris sex peciis terraefW1^ bibulc. et P/g pertic.)
investit in curte Casalis Maioris, ut annualiter quartum de fructibus, tertium de puro
musto, pastum duarum personarum, duos capones, triginta duos infortiatos episco-
pio solvat, fodrum et albergarias praebeat.

In camera episcopii Cremonae. 1184. Maii 3.
15е”* x 24.5«“.

SN Die iovis tercio intrante madio, in camera episcopii Cremone, pre-
sentibus testibus infrascriptis. Dominus Offredus, Cremonensis episcopus, epi-
scopii nomine investivit perpetue locationis nomine Caluum da Sancto Stephano
de loco Casalis Maioris, nominatim de novem bibulcis terre iuris predicti epi-
scopii, qu$ iacet in sex petiis in curte Casalis Maioris. Prima petia quarum iacet
in loco, ubi dicitur Fontana, partim vidata et partim aratoria, bibulce due;

• Sic. b Super rasuram. e Bis scriptum.
cui coheret a mane Prezanni, a meridie presbiteri, a sera Gheruus de Buxanis
et nepos eius, a monte Prezanni. Secunda vero iacet prope Sanctum Stephanum
et est sedimen, pertica una et dimidia, cum casis et curte et orto et parum
vine§ super habente; a mane et a monte Bonsegnori, a meridie et a sera filii
Oberti Obizonis de Ysacco. Tertia autem petia ad lacum de Baselega, aratoria,.
bibulca una et dimidia; a mane et a monte dominus episcopus, a meridie marchio
Supramons, a sera via. Quarta quoque ibi prope aratoria, bibulce tres; a mane
et a monte Bonsegnori de Gheruo, a meridie ista tercia petia, a sera via. Qui[n]ta
etiam ibi prope aratoria, una bibulca; a mane dominus episcopus, [a me]ridie *
pred[icta quar]ta* petia, a sera Grapella, a mone Oldeuoldi. Sexta vero iacet
in lamma Sancti Stephani, aratoria, bibulce tres; a mane Albertus de Oliua
et a meridie idem A[lbertus, a sera et]* a monte Oldeuoldi. Et si qu$ alie cuique
predictarum petiarum sint coherentes aut quantacumque sit queque ipsarum
petiarum, in hac investitura permaneat. Ita quod ab ilia [die]ъ inantea...® Caluus
et sui heredes masculi ex eo descendentes habeant et teneant istam terram et
colant sine omni isti domini episcopi suorumque successorum contradictione
ad hoc, ut exinde reddant singulis annis per novum tempus quartum de fructi-
bus, quos dominus annue supra ipsam terram dederit, et tercium de puro musto
et pastum ad grossum et ad minutum duabus [personis... ca]rnibusd et triginta
et duos infortiatos pro sedimine in Sancto Martino et duos capones predicto
episcopio omni anno et fodrum et albergarias. Et quicquid reddiderint, debent
trahere ad canevam domini episcopi in Casali Maiore et designare per se vel
per suum missum isto domino aut eius successori vel misso. Et promisit istus
dominus episcopus per se et suiim successorem predicto Caluo et eius heredibus,
quod nullo tempore per se aut successorem removebit ipsum Caluum eiusve
heredem masculum ex eo descendentem ab huiusmodi conductione nec ullo
tempore dabit aut concedet ius suum alicui, qui possit aut debeat ipsum con-
ductorem eicere aut removere de ipsa conductione. Factum est hoc [anno
dominice]d incarnationis millesimo centesimo octuagesimo quarto, isto die,
inditione secunda. Signa S pro manu isti domini episcopi, qui hanc cartam,
ut prelegitur, scribi rogavit et [istum]a Caluum in tenutam ist$ terr$ intrare
iussit. Ibi interfuerunt Bonusuicinus gastaldus et Ragimondinus Alberti de
Diacono et Picinus de Grapella et Petrus canevarius, rogati testes.

SN Ego Anselmus, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

• Textus partim foramine deletus. b Aetate contritum. ® Una vox (fortasse
ipse) foramine deleta. d Foramine deleta.
62

Petrus Oprandi de Fornovo pretio octo solidorum accepto vendit Offredo,
episcopo Cremonensi, unam peciam terrae undecim tabularum in villa Fornovi
iacentem.

 Fornovi. 1184. Nov. 19.

19.5™ X 15™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
octogesimo quarto, tercio decimo Kalendas decembris, indictione tercia. Constat
me, Petrum Oprandi, habitatorem in Fornouo, qui professus sum lege vivere
longobardorum, accepisse, sicut in presentia testium manifestus sum, quod
accepi, a(t)te* Urso, capellanus domini Ofredi, episcopus Cremone, nomine
isti episcopi et isti episscopatusл solidos octo denariorum bonorum imperialium,
renontians exceptioni non numerate pecunie, finito pretio, sicut inter nos
-convenimus, pro pecia una terre, que est sedimen iuris mei, iacente in villa
Fornoui, et est per mensuram tabule undecim et, si plus est, in hac vendicione
permaneat. Coheret ei a maneb et a monte et a sera isti domini episcopi, a meri-
die heredum Riboldi. Quam autem istam vendicionem iuris mei, ut superius
legitur,0 cum accessione et ingressu® tibi, isto episcopo nomine isti episcopatus,
per istum missum tuum pro isto pretio vendo, cedo, trado, nulli alii venditam,
•donatam, allienatam, nisi ty?i,d nomine isti episcopatus fatiendum exinde tu et
successores tui aut, cui vos dederitis, iure prorpietario nomine, quicquit facere
volueritis, sine omni mea et heredum meorum contradictione. Et insuper ego,
istus venditor, promitto per me et per meos heredes tibi, isto episcopo nomine
isti episcopatus, per istum missum tuum tuisque successoribus aut, cui vos
dederitis,’ istam vendicionem ab omni homine defendere. Quod si defendere non
potuerimus aut si vobis earn vel alliquit per quodvix ingenium subtrahere
quesierimus vel si aparuerit ullum datum vel factum seu quodlibet scriptum,
quod exinde in alliam partem fecissemus, et claruerit, tunc in duplum istam
vendicionem, sicut pro tempore magis valuerit aut meliorata fuerit sub extima-
tione in conscimili loco, restituere promittimus. Et insuper cedo, do, mando
tibi, isto episcopo nomine isti episscopatus,* per istum missum tuum omne
ius omnesque actiones et rationes, quod vel quas habeo in ista vendicione in rem
et in personam. Ibique promisit ipse venditor isto Urso, stipulanti nomine isti
episcopi, quod ipse defendet istam vendicionem iure et usu omni tempore ab
omni homine sub репа dupli. Et pro istis omnibus promissionibus et penis
fideiussit Rainerius Cararia renontiando omni iuri et omni auxilio legis et nove
constitutionis et constituit se debitorem in istis promissionibus. Actum
in Fornouo. Et precepit isto Urso, ut intraret in tenutam nomine isti episcopi

* Sic. ь Sequitur Lagor^ani delineatum. c-e Supra lineam. d Supra
Jineam.
iste vendicionis. Signum S manus isti venditoris, qui hanc cartam fieri rogavit-
Interfuerunt testes rogati, lohannes Donexanus et Uitalis Rusticonum et Lafran-
cus* Barianus.

SN Ego Petrus, notarius sacri palatii, hanc cartam rogatus scripsi.

63

Ydo Terdonensis, aulae imperialis iudex, una cum Bonifacio, episcopo-
Novariensi, et magistro Metello, eiusdem aulae vicariis, sententiam profert de lite,,
quam Offredus, episcopus Cremonensis, et lordanus de Melegnano (suo nomine
necnon filiorum Arduini et haeredum Alberti) habent: episcopum condemnat,.
ut lordano medietatem castri et curtis Malei restituat, de quarta autem parte eius-
dem possessionis, quam haeredes Alberti sibi restituendam dicebant, quaestionem
ad curiam episcopi Cremonensis remittit.

Apud bur gum S. Domini. 1185. lul. 13.

23™ x

CDC.160. n° 413 (regest.). (Ex apogr. archiv. episc. Cremon. et autogr. Caroli Morbii)^

SN Anno dominice incarnacionis millesimo centesimo octuagesimo qu-
into, indicione tercia, die sabbati tercio decimo mensis iulii, apud burgum Sancti
Domini. De controversia, que vertitur inter dominum Offredum, Cremonensem
episcopum, necnon et ex altera parte lordanem d§ Melegnano, pro se et filiis
Arduini et pro heredibus quondam Alberti, de medietate possessionis castri
et curtis Ma[lei]ъ de quarta parte possessionis illius castri et curtis. Quam °
possessionem predicte quartis • dicebant Guido et Albertus sibi fore restituen-
dam a predicto episcopo ea videlicet ratione, quia quondam Oddo clericus
predictam quartam nomine usufructuario possidebat, et predictum Ottonem
nullum preiudicium eis de predicta possessione facere potuisse allegabant.
E contrario predictus episcopus dicebat eum non fuisse fructuarium, set pecu-
nia accepta feudum episcopo Vberto, predecessori suo, refutasse. Ego Ydo
Terdonensis, imperialis aule iudex, domino Bonefacio, Nouariensi episcopo,
et magistro Metello, imperialis aule vicariis, sedentibus pro tribunali, conscilio
et voluntate sociorum meorum, visis et auditis racionibus et allegacionibus
utriusque partis et diligenter inspectis condempno predictum episcopum,
ut restituat possessionem medietatis predicti castri et curtis cum omnibus
suis pertinenciis lordano et heredibus Balduini et aliis heredibus quondam
Alberti. De quarta vero, quam alienavit Oddo clericus, Guidonem et Albertum
et filios Vuilielmi ad iudicium curie predicti Cremonensis episcopi, tam super
possessionem, quam super principal! causa remitto. De principal! questione
predicte medietatis similiter ad curiam ipsius episcopi eos esse debere iudico.
Preterea ex officio nostro statuimus, ut dominus Offredus episcopus predicto

a Sic,

b -lei supra lineam.

c Supra lineam.
Guidoni et Alberto usque ad festum sancti Michaelis de predicta quarta racio-
nem in curia sua faciat, nisi pro istis de Melegnano steterit. Alioquin post predic-
tum terminum de eorum causa audiemus. Predictus Ydo hoc instrumentum fieri
precepit. Interfuerunt lohannes Caza de Cumis, Niger de Putheo de Cumis,
lacomus Facii de burgo Sancti Domini, Luito Vicentinus iudex, Valerianus
de Greco de Verona, lohannes Vicedominus de Mantua, Otto de Casale Morani,
Onghinus Bonifacius, Blancasola Cremonensis iudex, Pinamonsscoua Luccus,
Guilielmus de Rodano atque Guidottus de Pouilio, testes.

Ego Ydo Terdonensis, imperialis aule iudex, hanc sententiam dedi et
subscripsi?

SA' Ego Martinus Filippi, imperialis aule et Papiensij notarius, inter-
fui et precepto iam dicti Ydonis hoc instrumentum scripsi.

64

Teutaldus Capitalis eiusque filii lanonus Girardus et Albertus, inves-
tiunt nomine venditionis pro pretio 69 librarum Petrum, canevarium Sicardi,
episcopi Cremonensis, pro episcopio tota terra viginti quattuor(vel paulo plus)
iugerum, quam in curte lovisaltae et in curte Montironi habent. Teutaldus pro-
mittit nepotes suos hanc venditionem semper ratam habituros et fideiussorem insti-
tuit. Rosa, uxor lanoni, consentiens venditioni, ius suum renuntiat.

In caneva episcopi Cremonae. 1187 (1186). Mart. 24.

42.5™ X 24™.

SN Die octavo exeunte marcio, in caneva domini episcopi Cremon^,
presentia infrascriptorum testium. Cum ligno, quod in suis tenebant manibus,
investiverunt Teutaldus Capitalis et lanonus atque Girardus seu Albertus,
filii ipsius Teutaldi, quibus filiis ipse Teutaldus consensit, et cui patri predicti
fillii in totum consenserunt, et predicti filii consenserunt inter se unus alteri
in totum, videlicet Petrum, canevarium domini Sycardi, Cremonensis episcopi,
nomine iam dicti domini episcopi et episcopii sui nomine, nominative de tota
ilia terra, quam ipsi habebant aut tenebant aut quam erant soliti aut visi habere
vel tenere in tota curte louisalte et in tota curte Montironi et in omnibus locis
vel contratis, ad ipsas curtes pertinentibus, sive sit in villa, sive sit extra villam
vel si sit aratoria aut vidata seu pratia vel buschia sive sediminata .seu sit
culta aut inculta sive sit viginti quattuor vel viginti quinque aut viginti sex
iugera seu quantacumque sit, in ipsa permaneat investitura, vendictionis nomine
facta. Ita ut istus dominus episcopus Sycardus et sui successores aut, cui datum
habuerit, nomine iam dicti episcopii habeat et teneat istam terram et faciat
de ea, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribusb suis,
qualiter supra legitur, in integrum iure proprietario nomine, quicquid voluerit,
sine omni istorum venditorum et eorum heredum contradictione. Et insuper

Subscriptio autographa.

b - ioribus nigriore atramento (correctum).
isti Teutaldus et lanonus atque Girardus et Albertus venditores promiserunt
per se et suos heredes iam dicto Petro canevario, nomine prefati domini epi-
-scopi et episcopii nomine, prefatam terram totam ab omni homine defendere.
Quod si non defenderint aut si ei exinde de ista re vendita aliquid subtrahere
qu^sierint vel si apparuerit ullum datum aut factum seu quodlibet scriptum,
exinde ab eis in aliam partem factum, et claruerit, tunc promiserunt isti vendi-
tores per se et suos heredes prefato Petro canevario, nomine iam dicti domini
episcopi et episcopii Cremon^ nomine, istam terram totam in duplum compo-
nere, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub estimatione precii
in consimilibus locis. Et insuper репе nomine duplum sexaginta et novem
.libras inforciatojum et undecim solidos inforciatorum, quorum partem ibi
acceperunt a isto Petro canevario, nomine iam dicti domini episcopi, et aliam
partem fuerunt confessi accepisse ab eodem Petro, nomine iam dicti domini
episcopi et episcopii sui nomine; et expressim tocius- isti precii renontiaverunt
exception! non numerati seu non soluti precii sibi. Et insuper isti venditores
dederunt atque cesserunt et mandaverunt isto Petro, nomine prenominati
domini episcopi et episcopii Cremon^ nomine, omnia iura et actiones seu ratio-
nes in rem et in personam et contra quascumque personas, qu$ sibi aliquo
modo competebant nomine vel occasione ist$ rei venditQ aut in eius coheren-
tiis vel adiacenciis, et fecerunt eundem Petrum, nomine prefati domini episcopi
et episcopii dicti nomine, procuratorem in rem propriam ipsius palatii. Etiam-
que confirmaverunt ei tenutam, quam confessaverunt ei dedisse, dicti domini
episcopi et episcopii sui nomine. Et insuper preceperunt ipsi Petro, ut intraret
in tenutam de ista terra tota, nomine predicti domini episcopi et episcopii
nomine. Preterea ibi incontinent! isto Petro, stipulanti nomine iam dicti domini
episcopi et episcopii supradicti nomine, promisit idem Teutaldus, quod faciet
ita, quod filii isti lanoni, scilicet Guilieimus et Lanfrancus, et filia isti Girardi,
scilicet Ongara, semper ante etatem et post etatem habebunt firmam istam
vendictionem et precii solutionem et tenut§ atque rationum dationem; et quod
non corrumpent earn occasione minoris etatis neque pro dote aut donatione vel
quarta sive ypotheca quondam matrum eorum; etquod firmabunteam vendic-
tionem, postquam etatem habuerint, infra unum mensem, postquam ei requisi-
tum fuerit, sine alio precio adiuncto; et quod facient finem de tota ista terra
isto episcopio, et hoc totum in laudamento sapientis a parte episcopii isti. Et si
ita non. adtenderint vel si contra factum fuerit, promisit ei idem Teutaldus
dare nomine pen$ duplum de omni eo, quod in querimoniam deductum fuerit,
et duplum omnium expensarum, qu§ inde fact§ fuerint, si aliquod placitum
inde esset. Ita ut репа soluta, quod omnia ista firma permaneant atque persi-
stant. Et de hoc dedit istus Teutaldus guadiam iam dicto Petro et securitatem,
de qua lanonus, filius predicti Teutaldi, et eius iussu in omnes promissiones et
penas et in omnem causam fideiussit pro isto Teutaldo aput istum Petrum,
recipientem nomine iam dicti domini episcopi et episcopii sui nomine, et renun-
tiavit omni fideiussorio iuri et specialiter auxilio nov$ constitucionis. Itemque
iam dicti .venditores renuntiaverunt illi iuri, ne possint dicere, quod ista terra
foret vendita minus dimidi$ iusti precii. Factum est hoc anno dominie^ incarna-
tionis millesimo centesimo octuagesimo sexto, isto die, indictione quinta. SSSS
Signa pro manibus istorum venditorum, qui hanc cartam fieri rogaverunt,
ut supra legitur. Ibi fuerunt Blancasola causidicus et Brauus de Augustis et
Anselmus de Bornado notarius et Bonusdies notarius et Imbaldus et Paganus
de Casalaschis et Vicecomes de Maleo et lohannes Alamannus et Petronus,
rogati testes. Postea vero eodem die ad casam de Capitalibus prope Sanctam
Agatham, in presentia isti Bonusdiei et Lanfranci Montenarii et Prudenzalis
de Capitalibus, Rosa, uxor isti lanoni et nurus iam dicti Teutaldi, et eorum
consensu in ista vendictione renuntiavit omni suo iuri pignoris vel ypothece
vel dotis aut donationis seu quatr$ vel alterius iuris. S Signum pro manu iste
Ros§, qu$ istam renuntiatiohem scribere rogavit, ut supra legitur.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, his omnibus interfui
<et hanc cartam rogatus scripsi.

65

Paganus, filius Albertoni de Ribaldis de Cremona, pro pretio quinqua-
ginta librarum vendit episcopio Cremonae «ad proprium allodium» duodecim
pecias terrae, partim in vassallatico, quas in locis Iovisaltae et Montironi habet,
Beilina, uxore Pagani, ius suum renuntiante.

Iovisaltae. 1188 (1187). Ian. 24.

37.8cm X 20.8 cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
•octogesimo septimo, die dominico octavo exeunte ianuario, inditione sexta, pre-
.-sentia infrascriptorum testium, venditionem et datum fecit Paganus, filius quon-
dam Albertoni de Ribaldis de civitate Cremona, ad proprium adlodium in manu
Petri canevarii, nomine episcopii Cremone accipientis, et ipsius episcopii nomine,
nominatim de toto eo, quod habet et tenet seu possidet aut habere vel tenere
;seu possidere videtur in loco et curte seu pertinentiis louisalte et Montironi,
quantumeumque et quale sit aut in quotquot petiis reperiatur, tarn in castro,
quam extra castrum, et in villa et spaldo, pratis, vineis, sediminibus, terris
etiam arabilibus, boschis, silvis, aquis, nemoribus, usantiis, communantiis,
•cultis et incultis, ripis, rupinis, divisis et indivisis, omnia et ex omnibus in
integrum. Et similiter de omni eo, quod habet in vassallatico in curte louisalte
et Montironi, scilicet Petro Bono de Comite et Galicio et Mannino et heredibus
quondam Caffi et Suggo de Porcariis, in hac venditione permanent. Id ipsum
enim est duodecim peti$ terre sui iuris et in parte in vassallatico sive in pluribus
petiis reperiatur. Prima quarum petiarum est sedimen et iacet in castello loui-
salte cum quadam domuncuia super habente. Cui coheret ab omnibus partibus
episcopium, et est tabule due. Secunda vero petia in villa Iouisalt§, et sunt
sedimina duo, et currit aqua Deim$; per intus unum sedimen et aliud, pertice
tres, et cum quadam domo in uno sediminum. A mane cuius coheret viazola,
a meridie Egidius Caluus, a sera strata, a monte Delma. Tertia petia in runchis
prativa, bibulce sex. A mane et a meridie episcopium, a sera bucchi, a monte
plebes sancti Laurentii et in parte episcopium. Quarta petia in curte Montironi
aratoria, videlicet in campania, bibulce quattuor; et ibi iuxta in ipsa petia
in unum se tenente tenent Manfinus per feudum sex perticas et Suf?us de
Porcariis alias sex perticas. Cui coheret adsuper totum a mane strata, a meridie
ecclesia Montironi, a sera bucchi, a monte via. Quinta in eadem curte aratoria,
quam tenet Galicius per feudum, pertice septem; a mane et a meridie episcopium,
a sera aqua Ixi, a monte ecclesia sancti Petri de Montirono. Sexta petia ad
Riadhellum in ipsa curte Montironi aratoria, bibulce quinque; a mane episco-
pium, a meridie plebes louisalte, a sera Albertus Bocius, a monte Wifredus
de Storclino. Septima ibi prope in curte louisalta aratoria et prativa, iuger
unum; a mane heredes quondam Alberti Ma$i§, a meridie et a sera episcopium,
a monte Sanctus Laurentius. Octava petia in eadem curte louisalt? partim
vidata et partim aratoria, iuger unum; a mane Scor$anappus, a meridie heredes
quondam louisalta, a sera* fossatum Agacin$ et episcopium, a monte episco-
pium. Nona ad Cultellam aratoria et prativa, iugera tria, a mane Ognabenus
de la Porta, a meridie illi de Laude, a sera aqua Agacin§, a sera1* Sanctus
Laurentius. Decima in Agacina, quam tenet Petrus Bonus de Comite per feudum,
aratoria; a mane Malauothi, ab aliis partibus episcopium. Undecima in campa-
nia Uill§ Ueteris, quam tenet idem Petrus Bonus per feudum, aratoria, bibulce
quinque. Coheret ei ab omnibus partibus episcopium. Duodecima vero petia
prativa et iacet in curte Montironi, videlicet in Gago, quam tenent heredes
quondam Caffi. Cui coheret a monte idem heredes, ab aliis partibus episcopium,
et si qu§ alie cuique predictarum petiarum sint coherentes aut quantacumque
sit queque earum petiarum. Ita quod ab ilia die inantea istum episcopium
vel, qui ab episcopio causam habuerit, habeat et teneat istam terram, una cum
accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciat de ea,
qualiter superius legitur, in integrum iure proprietario nomine, quicquid volue-
rit, sine omni isti Pagani suorumque heredum contradictione. Et per hanc
venditionem dedit et cessit atque mandavit istus Paganus prefato Petro
episcopii nomine omnia iura omnesque acciones seu rationes, qu§ ei compete-
bant, tarn in rem, quam in personam nomine vel occasione iste venditionis et
predictarum petiarum terr? contra quascumque personas et maxime contra
predictos vassallos etiam in agendo et defendendo seu excipiendo. Et fecit
ipsum Petrum procuratorem in rem propriam episcopii ipsius episcopii nomine
et iussit eum intrare in tenutam ist§ venditionis predicti episcopii nomine, et
etiam fecit suum missum ipse Paganus lohannem de Uolentera, ut mitteret
in tenutam iam dictum Petrum episcopii nomine de ista venditione et predic-
tarum petiarum terr? vel eius missum. Deinde promisit istus Paganus venditor
per se et per suos heredes prefato Petro emptori Cremonensis episcopii nomine
vel, qui ab episcopio causam habuerit, predictam terram ab omni homine defen-

Supra lineam.

ь Sic: pro monte (?)
dere. Quod si de[fendere]a non potuerit aut si exinde aliquid per quodvis inge-
nium subtrahere quesierit vel si apparuerit ullum datum seu quodlibet scrip-
turn, exinde in aliam partem datum aut factum, tunc promisit ipsam terram
репе nomine in duplum componere, sicut pro tempore meliorata fuerit aut
valuerit sub estimatione in consimilibus locis, et insuper duplum infrascripti
pretii. Et manifestus fuit ibi istus Paganus venditor se accepisse pretii nomine
pro ista venditione a prefato Petro canevario episcopii nomine argenti denario-
rum bonorum infortiatorum cremonensium quinquaginta libras. Quorum denario-
rum nomine exceptioni non numerate pecuni$ expressim renuntiavit ipse
Paganus. Preterea domina Beilina, uxor isti Pagani, ipsius yiri sui consensu
omni suo iuri, quod sibi in ista venditione competit et presertim nomine dotis
et donationis, pignoris etiam aut hypothece vel quarte, et omni alii iuri seu
exceptioni expressim renuntiavit et omnia iura omnesque acciones seu rationes,
tarn im rem, quam in personam, in eadem venditione sibi competentes, isto
Petro episcopii nomine dedit et cessit atque mandavit et fecit eum procurato-
rem in rem propriam episcopii ipsius episcopii nomine. Actum est hoc in loco
louisalta feliciter. Signum S pro manu predicti Pagani venditoris, qui hanc
cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi interfuerunt Blancasola causidicus
et Vgo de Piscariolo et Imbaldus Calalascus et Petrus Bonus de Comite et Gali-
cius et Brixianus et lohannes de Uolentera et quamplures alii rogati testes.

SN Ego Anselmus, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

66

Oddus de Botaiano et Ottus de la Carpeneta sententiam proferunt de lite,
inter episcopium Cremonae et Bertonum de Axola existenti: Bertonum enim
condemnant, ut in octo dies terram contestatam, ad Contiolum, episcopio resti-
tuat, sed a quattuordecim solidis ficti nomine solvendis liberant.

In ecclesia maiore Cremonae. 1188 (1187). Mart. 8.

18™ X 15™.

SN In nomine domini. Die octavo intrante martio, in ecclesia maiori de
Cremona, ibi ubi erant Albussol et lohannes, presbiter ecclesie sancti Sepulcri,
atque Guido Manera et Petrus apothecarius et plures alii, qui fuere testes de
lite, que erat inter prepositum Sancti Michaelis.de ista civitate, sindicum domini
Sicardi, dei gratia eiusdem civitatis episcopi, ad ipsam litem pro ipso episcopio
datum, ut ibi dictum fuit, ex una parte et Bertonum, qui dicitur de Axola,
set est de eadem civitate, ex alia parte. Oddus de Botaiano atque Ottus
de la Carpeneta talem dederunt sententiam, videlicet, quod condempnaverunt
istum Bertonum ibi presentem, ut usque ad octo dies restitueret istum prepo-
situm nomine isti episcopii in terra, quam habebat ad Contiolum tempore
litis sub se contestate, et de qua placitum sub se erat et hoc rei vendicatione,
ideo quia viderunt per testes ipsum Bertonum sub se confessum fuisse, quod
ista terra erat allodium isti episcopii, quod verum fore per istos testes credide-
runt, detracto de ipsa restitutione quarto et tertio et duodecim denariis et duo-
bus caponibus ideo, quia viderant per testes et crediderant istum Bertonum et
suos predictum quartum et tertium et istos denarios et capones per quadraginta
annos et plus de ista terra habuisse. Et absolverunt eundem Bertonum a peti-
tione isti prepositi, quam fecerat pro isto episcopio de quatuordecim solidis
denariorum, quos petebat de quatuordecim annis pro ficto iste terre. Actum
fuit hoc anno dominice incarnationis millesimo centesimo octogesimo septimo,
inditione sexta, in presentia istorum testium et istarum ambarum partium.

SN Ego Vuido, comitis palatii notarius, istis interfui et hanc cartam
scripsi.

67

Sicardus, episcopus Cremonensis, investit ad fictum (frumenti et siliginis)
reddendum Vetutum et Petrum fratres de Cristinis de Tortexana medietate pro
indiviso trium peciarum terrae in curte Castelli Novi de Aspex.

In palatio episcopi Cremonensis. 1188. Aug. 10.

Apographum eiusdem temporis (fortasse 1196—1219).	27.3™ X 14.3™.

SN Die mercurii decimo intrante augusto, in palatio episcopi Cremo-
nensis, presentibus testibus infrascriptis. Cum ligno, quod in sua tenebat manu,
dominus Sycardus, Cremonensis episcopus, investivit nomine episcopii Vetulum
et Petrum germanos, qui dicuntur de Cristinis, de Tortexana, suo et Lanfranci
et Dulcis germanorum suorum nomine, nominatim de medietate pro indiviso
trium peciarum terre aratorie et partim pratie iuris episcopii, que iacet in
curte Castelli Noui de Aspex, videlicet in loco, ubi dicitur Lama Grasoni. Prima
quarum est aratoria et partim prati, bibulce decem et septem adsuper tota
minus una pertica. Cui coheret adsuper totum a mane via, a meridie Vgo Aduo-
catus et lohannes Petroni, a sera episcopium, a monte Clirob? Secunda ibi
prope aratoria, iugerum unum et tabule novem. A mane lohannes Petroni,
a meridie episcopus et via, a sera via, a monte Clirob. Tercia pecia est ara-
toria, pertice novem minus tabulis decem adsuper tota. A mane lohannes
Petroni et episcopus, a meridie et a monte lohannes Petroni, a sera lohannes
Petroni et Clirob. Et si que alie'cuique predictarum peciarum sint coherentes*
aut quantacumque sit queque earum peciarum infra has coherentias*, medie-
tas pro indiviso in hac investitura permaneat. Ita quod ab ilia die inantea
isti germani et eorum heredes et cui darent habeant et teneant istam terram,
una cum accessione et ingressu, cum superioribus et inferioribus suis, et faciant
de ea, quicquid voluerint, sine omni isti domini episcopi suorumque succes-
sorum contradictione, solvendo tamen annuatim ficti nomine isto domino

• Sic.
episcopo aut eius successori vel misso per totum mensem augusti de unaquaque
bibulca iste terre tres minas inter frumentum et siliginem, medietatem scili-
cet frumenti et medietatem siliginis; tracto et consignato eo ficto Cremonam
in caneva episcopi su[m]tpibusa conductorum. Quod quidem fictum promise-
runt solvere isti Uetulus et Petrus prefato domino episcopo, nomine episcopii
interroganti, ut prelegitur, sub репа dupli ipsius ficti. Et [si] * predicti germani
totam istam terram vendere voluerint, debent earn vendere domino episcopo
aut eius successori, emere volenti, per XII denarios minus, quam alii alicui.
Et si emere noluerit, vendant, cui voluerint, excepto militi vel civi aut ecclesie
vel ospitali aut servo, set homini tantum, qui earn colat. Si vero partem vendi-
derint, debent vendere earn partem, sive dimidiam vel qualisqualis pars fuerit,
isto domino aut eius successori pro tanto minus, sicuti comprehenderit pars,
vendita pro rata duodecim denariorum. Sin autem totam istam terram emere
noluerit dominus, debet habere XII denarios de venditione et similiter debet
habere de parte, que vendita fuerit, tantum, quantum comprehenderit pro
rata XII denariorum. Deinde promisit istus dominus episcopus episcopii
nomine per se et suos successores istis Uetulo et Petro, suo et predictorum
germanorum nomine, predictam terram ab omni homine defendere sub репа
dupli ipsius terre, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub estima-
tione in consimili loco. Et iussit eos intrare in tenutam de ista terra et ut mit-
teret alios suos fratres in tenutam de ea terra. Et manifestus fuit ibi istus domi-
nus episcopus se accepisse a istis Uetulo et Petro pro hac investitura VIII
solidos inforciatorum. Factum est hoc anno dominice incarnationis millesimo
centesimo octogesimo octavo, isto die, inditione sexta. Signum S pro manu
isti domini episcopi, qui hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi inter-
fuerunt Lafrancus de Pescarolo et Bocardus Casalascus et Albertonus Maioc-
cus et Uitalis de Castello Nouo et Ribaldus Uilicus, rogati testes.

SN Ego Ramundus, notarius domini Enrici imperatoris, exemplum
huius instrumenti, factum ab Anselmo, notario sacri palatii, vidi et legi
et, ut in illo continebatur, ita hoc scripsi nullo addito vel diminuto prefer
litteras forte vel siliabas.

68

Sicardus, episcopus Cremonensis, investit Albertum Faxolum de Ripa Olei
quinque peciis terrae in curia S. Felicis ad fictum (vini, fructuum, denariorum)
annualiter reddendum eo pacto, ut ius huius terrae redimendae pretio tribus
solidis minore, quam cuilibet alii, episcopo reservetur neve terra ipsa ecclesiae,
militi aut servo vendatur.

In palatio episcopii Cremonae. 1188. Aug. 20.
3O‘m X 17 cm.

SN Die sabbati duodecimo exeunte augusto, in palatio episcopii Cre-
mona, presentia infrascriptorum testium. Cum ligno, quod in sua tenebat manu,

• Omissum.
dominus Sicardus, Cremonensis episcopus et comes, investivit episcopii sui
nomine Albertum Faxolum de Sancto Felice de Ripa Olei nominative de quin-
que peciis terry aratoriy et vidaty iuris isti episcopii cum casa et curte supra.
Et est adsuper totum pertice qui[n]decim* et dimidia vel quanta sit et iacet
in curia Sancti Felicis. Prima pecia est vidata et est pertice due vel quanta sit;
coheret ei a mane lohannes Faxolus, a meridie11 idem Albertus, a sera via, a monte
istus Albertus. Secunda pecia est sedimen cum casa et curte supra, et est pertica
una vel quanta sit; a mane Bernardus de Pagano, a meridie ipse Albertus,
a sera via, a monte ecclesia sancti Felicis. Tercia pecia pertica una et dimidia
vel quanta sit; a mane lohannes Faxolus, a meridie lohannes Bomattus, a sera
via, a monte idem Albertus. Quarta pecia iacet ad gazolum de ipsa curte et
est duy bibulcy plus minusve sit; a mane episcopium Cremony, a meridie braida
domini episcopi et a sera, a monte heres Recucchi et Bertramus Canis. Quinta
pecia iacet ad Spinum et est perticy tres vel quanta sit; a mane via, a meridie
episcopium Cremony, a sera et a monte illi de Pignolo, vel si alicui ipsarum
peciarum aliy sint coherently. Ita ut iam dictus Albertus et sui heredes aut
cui ipsi dederint, habeant et teneant istas pecias de terra et faciant de eis, una
cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, quicquid
voluerint, sine omni isti domini episcopi et eius successorum contradictione
persolvendo annualiter per novum tempus recolectionis de ista prima pecia,
quy est vidata et est perticy duy, tercium puri vini et aliorum fructuum, quos
dominus dabit in ista terra, et pastum uni homini super particionem, ut decet
dominum et mos est honorifice; et in omni festivitate sancti Martini sex infor-
ciatos pro ficto; et solvendo annualiter de aliis quattuor peciis pro ficto in
Sancto Martino decern et octo inforciatos Cremony. Et omne totum, quod
reddiderint, dare ac trahere debent ad canevam isti domini episcopi de Cre-
mona et designare per se et suos heredes vel per suum missum isto domino
episcopo vel eius successor! aut suo misso. Et ipsi debent dare comedere, ut
mos est, hominibus ducentibus ipsum tercium, scilicet duobus hominibus. Et si
istus Albertus earn vendere voluerit, per duos solidos inforciatorum debet earn
minus dare isto domino episcopo, quam alii, si emere voluerit. Set si emere
noluerit, vendat, cui melius potuerit, excepto quod non debet vendere eccle-
siy nec militi neque servo. Ita tamen, ut istus dominus episcopus inde habeat
duos solidos inforciatorum pro parabola danda ad investituram, quy etiam
debet fieri ante eum. Et hoc fuit inter eos actum, quod omnes rationes et omnes
honores domini episcopi et episcopii sui debe[n]ta esse salvi et retempti in ipso
episcopio. Et insuper promisit istus dominus episcopus per se et suos succes-
sores nomine isti episcopii isto Alberto et eius heredibus aut, cui ipsi dederint,
istam terram ab omni homine defendere. Quod si non defenderint aut si eis
exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierint, tunc promisit
istus dominus episcopus per se et suos successores isto Alberto et eius heredi-
bus aut cui dederint istam terram in duplum componere, sicut pro tempore plus

• Omissum.

b Aetate contritum.
valuerit in consimilibus locis, et insuper nomine pen$ duplum trium librarum
inforciatorum Cremona, quos confessus fuit accepisse a isto Alberto pro ista
investitura, et renuntiavit exception! non numerati seu non soluti precii. Fac-
tum est hoc anno dominie^ incarnationis millesimo centesimo octuagesimo
octavo, indicione sexta. Et etiam confirmavit istus dominus episcopus nomine
episcopii sui isto Alberto tenutam ist$ terr§, quam confessavit ipsum Albertum
habere. S Signum pro manu isti domini episcopi, qui hanc cartam* fieri rogavit,
ut supra legitur. Ibi fuerunt presbiter Petrus et magister Guarinus et Petrus
canebarius et Vicecomes de Maleo et Nasus et Guidettus, rogati de hoc testes.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et hanc car-
lam rogatus scribere scripsi.

69

Nomine communis Cremonae in publica eius contione comes Ghirardus
potestas immunes facit consules et vicinos Fornovi, Bariani et Mozanicae necnon
.omnes alios homines, qui ibi habitabunt in locis, auctoritate episcopi Cremonensis
nuper aedificatis, ab omni genere praestationum communi pertinentium.

Cremonae. 1189 (1188). Febr. 7.

20cm x 31.7

SN In nomine domini nostri Ihesu Xpisti dei eterni. Anno ab incar-
natione eius millesimo centesimo octogesimo octavo, die martis septimo intrante
februario, regnante domino Frederico, Romanorum imperatore et semper augu-
sto, inditione septima. Dominus comes Ghirardus, Cremonensis potestas, nomine
comunis Cremone absolvit et liberos et immunes fecit Bonnumum Ricium
et Pertum Fornouum et Albertum Basam et Albertonum Osberti, consules
de Fornouo, una cum lohanne Bonatti et Раздо Taiaboue et Bouetto Caxogi
et Petro Lanfracib Domenegheni, vicinis de Fornouo, atque Raimundum Baria-
num et Henricum Iohannis Ottonis, consules de Bariano, et similiter Uita-
lem, gastaldum domini episcopi et rectorem de Mofanica, et Gariboldum et
Albertinum Adelasie, consules de Mofanica, una cum Ambrosio Redulfi Pal-
meni et Lanfranco Afone et Alberto Fenile, vicinis de Mo^anica, suo nomine
et omnium aliorum hominum de Fornouo et de Mofanica et de Bariano nomine
et vice et generaliter omnium aliorum hominum nomine, qui venerint habitare
in loco, quod nuper hedificatus et ordinatus fuerit a Cremonensi episcopo in
curte Fornoui vel Bariani aut Mo£a[n]icee vel in ipsorum locorum pertinen-
tiis, ad quas curtes iste pertineant, et qui iuraverint fidelitatem episcopo
Cremone et civitati Cremone et ipsi loco, qui hedificatus fuerit a predicto domino
episcopo. Videlicet a prestatione fodri et fovatici a?oia Cremone et a presta-
tione angariarum et perangariarum et albergariarum, a prestatione curature
in civitate Cremona et in episcopatu Cremone et ab exactione arcatorum et

Sequitur fie (ante fieri/

ь Sic.

e Omissum.

a?.
cavatorum. Veluti videlicet homines de Suncino, eos liberos et absolutos fecit
et omnem exactionem ex parte comunis Cremone eis remisit. Et cum ligno
de manu sua idem comes Girardus nomine comunis Cremone de predicta liber-
tate et absolutione atque inmunitate investivit predictos omnes suo et omnium
aliorum hominum nomine, qui in ipso loco habitare venturi sunt et fidelitatem
domino episcopo et civitati Cremone et memorato loco iuraverint. Et hoc salvo
honore et districtu domini episcopi Cremon? [et]B episcopi[i]b Cremone. Actum
est hoc in publica contione Cremone consensu et parabola populi feliciter
ista potestate assistente. Signum S pro manu eiusdem potestatis, qui
hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi interfuerunt lanonus et Vgo
et Rogerius Aduocati et Albertus de Summa Ripa et Homobonus de Tre? et Oddo
de Iohannis Bonis et Wari?o de Michara et Rapinus Catena et Bertrammus de
Calso et Albertus de Be?anis et Nasus et Balduinus de Ribaldis et Petracius
Manaria et Sachettus et Teutaldus preco et magister lohannes de Laude et Leo
Currerius et multi alii, rogati testes.

SN Ego Anselmus, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam ro-
gatus scripsi.

70

Sicardus, episcopus Cremonensis, quadraginta quattuor solidis acceptis
investit nomine conductae ad fictum (duorum solidorum et duorum caponum)
reddendum Martinum de Picheldi cum fratribus, Gandulfum Teizonem, magi-
strum Travazum et lohannem de Aimerico, omnes de loco Carciago, una pecia
terrae duodecim perticarum in curte Platenae eo pacto, ut ipse episcopus hanc
terram pro pretio duobus solidis minore, quam quislibet alius redimere possit,
conductores autem, nisi fictum solverint, ius suum perdant.

In loco Platenae. 1189. lul. 4.

18.4 cm X 18.1 cm.

SN Die martis quarto intrante iulio, in loco Platene, presentibus tes-
tibus infrascriptis. Cum ligno, quod in sua tenebat manu, dominus Sychardus,
Cremonensis episcopus, episcopii nomine investivit Martinum de Richeldi suo et
Ugonis et Alberti, fratrum suorum, nomine et Gandulfum Tei?onem atque magi-
strum Traua?um et lohannem de Aimerico, omnes de loco Car?iago, nominatim
de una pecia terre pratie iuris episcopii, que iacet in curte et regona Platene,
videlicet invalle de Sacco, pertice duodecim, sive plus vel minus sit. Cui coheret
a mane heredes quondam Ottonis de Schenardo, a meridie Oldradus Ursonum
et episcopus, a sera Guarinus de Platena, a monte Raua?olus et Vgo de Eccle-
sia, et si que ali? sint coherencie. Ita quod ab ilia die inantea isti fratres et
Gandulfus et magister Traua?us et lohannes de Aimerico conductoresc et eorum
heredes et cui darent habeant et teneant istam terram, una cum accessione

* Aetate contritum.

b Omissum.

c Cf. pag. 185, a.
et ingressu, et faciant* de ea, quicquid voluerint, sine omni isti domini episcopi
suorumque successorum contraditione. Ad hoc ut isti conductores et eorum
heredes aut cui darent exinde solvant singulis annis ficti nomine in festo
sancti Martini duos solidos inforciatorum et in festo sancti Stephani duos capo-
nes in loco Platene. Quod quidem fictum et capones promisit quisque predic-
torum conductorum ad predictos, ut prelegitur, terminos prefato domino
episcopo aut eius successori vel misso in solidum hoc acto, ut sint quattuor
rei debendi et promittendi sub репа dupli iam dicti ficti et caponorum sol-
vere.* Quisque similiter quorum expressim renuntiavit illi iuri, quo posset alle-
gare, quod tantum pro parte ficti et caponorum debeat teneri et conveniri.
Hoc insuper nominatim acto, quod quicumque illorum conductorum non sol-
vent predictum fictum, ut prelegitur, et capones ad predictos terminos, per-
dat ius suum, et ad episcopium revertatur cum omni emolumento et sine honere.
Нас quippe lege inserta, quod si conductores aut eorum heredes vel cui darent
voluerint vendere ius, quod habent in predicta terra, debent denunciare
domino episcopo vel eius successori et, si dominus episcopus vel eius successor
aut, cui daret ipsam terram, ius ipsum emere voluerint, pro duobus solidis
inforciatorum minus debent eis dare, quam alii homini. Et si emere noluerint,
venda[n]tb alii parabola domini episcopi domino habente duos solidos infor-
ciatorum de venditione. Ita tamen quod neque ecclesie neque hospitali neque
militi neque servo aut homini de civitate vel suburbio civitatis unquam possit
dare. Insuperque promisit istus dominus episcopus per se et per suos succes-
sores episcopii nomine istis conductoribus suisque heredibus et cui darent
istam terram ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerit aut
si eis exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierit vel si apparue-
rit ullum da[tum a]ut ® factum seu quodlibet scriptum, quod exinde in aliam
partem dedisset aut feccisset, et claruerit, tunc promisit istam terram in dup-
ium componere, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sica extimatione
in consimili loco. Preterea manifestus fuit idem dominus episcopus episcopii
nomine se accepisse a istis conductoribus pro ista investitura argenti denario-
rum bonorum inforciatorum solidos quadraginta et quattuor. Factum est hoc
anno dominice incarnationis millesimo centesimo octogesimo nono, isto die,
inditione septima. Signum S pro manu isti domini episcopi, qui hanc cartam,
ut prelegitur, scribi rogavit. Ibi interfuerunt A$o notarius et Presbiter de Wis-
cardo de Platena et Rubeus de Martino Buchetta et lohannes gastaldus, rogati
testes.

SN Ego Ottobellus, regis Henrici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

* Undecim lineae superiores humiditate pallidiores factae sunt, haec autem vox verum.
atramenti colorem servavit. b Omissum. ® Sub macula.	d Sic: pro sub.
71

Sicardus, episcopus Cremonensis, castrum Fornovi aedificaturus, quod
comes Ghirardus, Cremonae protestas iam antea liberum fore statuit, reservat
sibi iura investiturae, altae, mediae et bassae iustitiae; concedit consulibus castri
iustitiam «de feritis et assaltibus» episcopo absente faciendam necnon ius «salecti
roncandi» eo pacto, ut decimam fructuum per duodecim annos solvant, deinde
autem salectum «remaneat apud commune»; usum denique feudorum et allodio-
rum ad castrum pertinentium instituit.

In ecclesia s. Antonini Fornovi. 1189. Sept. 4-

Apographum eiusdem temporis.	44™'X32ctn.

CDC. 176. n° 476. (E codice Sicardi). — Galantino. Storia di Soncino. III. 466.

SN* Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpistib millesimo cen-
tesimo octogesimo® nono, die lune quarto intrante septembre, indicione4
septima, presentia bonorum hominum, quorum nomina subter® leguntur.
Dominus Sychardus,f dei gratia Cremonensis comes et episcopus, decrevit
et constituit hedificare/ castrum et construere in loco seu curte Fornoui. Quod
quidem castrum comes Ghirardus tunc temporis, quando erat potestas civi-
tatis Cremone, nomine communis Cremone statuit esse liberum, sicut est
castrum Soncini, sicut continetur in quodam alio publicoh instrumento, ab
Anselmo notario scripto. In qua vero constitutione seu decreto, concordia et
presentia Alberti Base1 et Petri Fornoui et Albertoni Arisii et Bonnumik
Ricii, consulum de Fornouo, vice eorum consulum et omnium aliorum hominum,
qui in iam dicto castro habitaverint et iuraverint fidelitatem Cremonensi episcopo
et memorato castro et civitati Cremone, retinuit in se memoratus dominus episco-
pus episcopii nomine districtum et honorem plenarie 1 et iurisdictionem totius1
castri illius et curtis etbanna et m emendationes et mulctas etiustitiasm seu
placita, videlicet de homicidiis, adulteriis “ violentis, furtis, rapinis, periuriis,
falsis testimoniis, de pace rupta, fornicatibne violenta, de raptu mulierum, 'ita
ut huiusmodi ®maleficia per episcopum0 puniantur et mulctentur. Placita uni-
versaliter ordinaria et appellationes seu provocationes placitorum per episcopum
cognoscantur et decidantur, curaturas quoque, piscationes et pascua et similia,
que integre ad honorem p capitis curtis pertinere possent, et pectora similiter
bourn etvaccarum4 et lumbolos porcorum etficta locorum in foro et sextaria salis
et cetera omnia, que ad publicam* pertinent functionem, debet habere dominus
episcopus. Ex quibus omnibus concessit memoratus dominus episcopus iam dictis

a CDC deest; documentum acto autenticationis a. 1264 nov. 6 inclusum est. b CDC
Jesu Christi. ° CDC octuagesimo. 4 CDC indictione. ° CDC subtus.
f CDC Sicardus. s CDC edificare. h CDC pubblico. * CDC Basse. kCDC
Bonomi. 1—1 CDC iurisdictione tocius. “ CDC exinde dationes et multas et iusti-
cias. “ CDC adhulteriis.	°—° CDC malefitia per dominum episcopum. ₽ CDC

honorum. ’CDC bovum et vacarum. ZCDC pubblicam.
consulibus, vice ipsorum consulum, et qui in ipso castro pro tempore consules
erunt, facere iustitiam de feritis et asaltibus et placitis hominum, volentium
litigare sub consulibus prenominati castri, salvo eo, quod supra legitur de his*,
que in se episcopii nomine retinuit dominus episcopus. Et concessit similiter et
remisit prefatus dominus episcopus prefatis consulibus wadias de assaltibus*
et feritis, nisi assaltisc et ferite fierent, quando Cremonensis episcopus esset
in curte Fornoui aut Bariani vel Mo^anicQ, et nisi iam fati consules castri minime
4possent aut nollent* inde iustitiam facere, aut homines nollent sub consulibus
litigare. Tunc enim predicta omnia, scilicet iustitia® et placita et wadief de assal-
tibus et feritis, pertineant ad episcopum. Hoc inter memoratum dominum epi-
scopum et prefatos consules nominatim acto, quod contractus facti firmi tene-
antur persolventibus acceptoribus illud, quod convenerunt,* et quod electioh
portenarii sit consulum castellanorum in concordia ministerialis episcopi. Inve-
stiture et confirmatio et exactio pro investiture sit1 domini episcopi. Hoc simi-
liter inter iam dictum dominum episcopum et prefatos consules nominatim
acto, quod non possint eligere nec debeant potestatem ullam. Preterea con-
cessit eis dominus episcopus, ut possintk roncare commune, quod Salictum
vocatur. Ad hoc ut ipsi reddant singulis annis per novum tempus episcopio1
decimam partem de omnibus fructibus, quos ibi dominus ” annue dederit, et
designent per se vel sibi heredes aut missum isstoB domino episcopo aut suc-
cessori vel misso. Ea lege inserta, quod non sit eis vel alicui eorum licentia
alienandi de eo aut dividend! inter eos, nisi ad laborandum, neque pignorandi®
neque vendendi aut infeudandi. Sed usque ad duodecim annos sit penes commune
persolvendop de fructibus debitum communis et post duodecim annos omni
tempore remaneat apud comunQ ad utilitatem prenominati castri, scilicet
munitiones faciendas et similia. Hoc nominatim inter predictum dominum
episcopum et iam fatos consules acto, quod si aliquis hominum loci Fornoui
habuerit allodium’ in terra, ubi1 castrum hedificabitur,* dabit illud domino
episcopo ad proprium, et dominus episcopus dabit cambium de foris in arbitrio
boni viri insuperque dabit sedimen ‘ unum in feudum in castro in ea quantitate,
in qua reliquis assignabitur.0 Et si habuerit ibi feudum, retinebit sibi unum
sedimen in castro per feudum, in ea quantitate, in qua reliquis assignabitur.
ResiduumT vero refutabit domino episcopo, et dominus episcopus dabit ei con-
soltum de eo residuo de foris in arbitrio boni viri. Quod quidem consoltum
tenebit ab episcopo per feudum. Dominus quidem episcopus debet investir^
de sediminibus, de quibus reddi fictum debetx in se et suis heredibus et cui
darent reddendo singulis annis episcopio in festo sancti Martini aut octo

*CDC hiis. b CDC guadias de asaltibus. ®CDC asalti.	d—ACDC

vellent aut possent. • CDC iusticia. f CDC guadie. * CDC convenerit
h CDC ellectio. 1 CDC sint. k CDC possit. 1 CDC episcopo. m CDC
deus. “ CDC suprascripto. ° CDC pignerandi. p CDC pro solvendo.
q CDC alodium. r CDC ibi ubi. ’ CDC edificabitur. 4 CDC sedumen.
° Sequuntur Residuum vero delineata. CDC Et si... assignabitur dcsunt. T CDC ressi-
duum. *CDC reddi debet fictum.
diebus ante vel octo diebus postea ficti nomine de unaquaque* tabula ipsius
terre per se vel per suos heredes aut cui dederintb vel per suum missum isstoc
domino episcopo aut eius successori vel misso aut cui daret duos inforciatos
cremonenses? Ea quippe lege inserta, quod quicumque acceptorum aut
eorum heredes yel cui dederint voluerint ius vendere, quod ipsi habent
in sedimine,® domino episcopo vel ei successori vel cui daret debet notificare..
Si accipere voluerint, pro duodecim inforciatis* 1 minus debet dare, quam alicui
alii homini. Et si accipere noluerit, domino episcopo habente duodecim infor-
ciatos de vendicione, parabola domini episcopi interveniente vendatg alii ibi inha-
bitant! et facienti fidelitatem Cremonensi episcopo et iam dicto castro et civitati
Cremonensi? Нас similiter lege inserta, quod non liceat alicui altius quinde-
cim brachiis hedificare sine licentia Cremone1 episcopi. Et ista lege expressim
inserta, quod nullus possit alienare vel alii concedere de predictis sediminibusk,
nisi habitanti ibi et iuranti fidelitatem Cremonensi episcopo et iam fato castello
et civitati Cremone contra omnes homines. Hoc similiter inter memoratum
dominum episcopum et prenominatos consules nominatim acto, quod nulli
eligantur1 in consules prefati castri seu loci, nisi habitaverint in ipso castro
et iuraverint fidelitatem Cremonensi episcopo et iam dicto castro et civitati
Cremony, ut supra legitur. Actum est hoc in ecclesia sancti Antonini de For-
nouo feliciter. Signa S pro manibus istorum” domini episcopi etcomitis et con-
sulum, qui duo instrumenta in uno tenore scripta scribi rogaverunt, ut supra.
Ibi interfuerunt magister Warinus” et Oldefredus Aduocatus et Busius et Ber-
nardus de Ghiroldis et Vbaldus Casalascus et Andreas Marescalcus® et Nasus
et Vicecomes et lohannes de Preganng et Ghirardus Amicoti₽ et Petrus Iohan-
nis Boni Ghirardi et Petrus de lunco et lohannes Bonatti4 et Lanfrancus
Baldrixii, rogati testes.

S Ego Sycardus, dei gratia Cremonensis episcopus et comes, hoc de-
crevi, hoc statui, hoc, ut prelegitur, rogatum et firmum esse volo per me meos-
que successores in perpetuum et subscripsi.

SN1 Ego Ago, imperatoris Frederici notarius, interfui et duo instru-
menta inde rogatus scripsi.

SN Ego Otto, sacri palatii notarius, huius autenticum vidi et legi.’

72

Sicardus, episcopus Cremonensis, commutationis nomine concedit Osberto,
Piscinae et Lanfranco, filiis Otto belli de la Piscina, unam peciam terrae in

• CDC unoquaque. ъ CDC dederit. ° CDC suprascripto. d CDC
infortiatos Cremone. « CDC sedumine. f CDC per... infortiatos. g CDC
vendere. h CDC Cremone. 1 CDC Cremonensis. k CDC seduminibus.

1 CDC elligantur. m CDC suprascriptorum. “ CDC Varinus. ° CDC Meres-
calcus. p CDC Amicotti. q CDC Bonati. r Azonis proprium, idem, quod
supra. 8 Subscriptiones omnes eadem manu, qua contextus, scilicet manu Azonis. CDC:
sequuntur autenticationes Redulfi de Andrachis et lacopi de Cropello.
pertinentiis Crottae, accipiens ipse duas alias pecias ibidem omne ius quo-
rum (nomine dotis, donationis, hypothecae etc) Viridilia, Lanfranci uxor,
renuntiat.

In palatio episcopii Cremonae. 1190. Mart. 10.

23 °“X 20«”‘.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo octogesimo nono, die sabbati decimo intrante marcio, inditione octava.
Placuit et bona voluntate convenit inter dominum Sychardum, Cremonen-
sem episcopum, episcopii nomine necnon et Osbertum et Piscinam et Lanfran-
cum germanos, filios quondam Ottobelli de la Piscina de civitate Cremona,
ut inter se commutarent. In primis prefatus dominus episcopus episcopii nomine
fecit datum commutationis ad proprium istis Osberto et Piscine et Lanfranco
germanis, nominatim de una petia terre aratori? et partim fratt? et zerbii
iuris episcopii. Que iacet in curte et pertinentiis de la Crotta ultra Aduam,
iugera quinque minus circa tres perticas, aut quantacumque sit intra has cohe-
rentias, in hac commutatione permaneat. Cui coheret a mane episcopium et
Adua, a meridie episcopium, a sera et a monte Brancus, et si que alie sint cohe-
rentie. Et per hanc commutationem dedit et cessit atque mandavit prefatus
dominus episcopus episcopii nomine iam dictis germanis omnia iura omnes-
que acciones seu rationes, que ei episcopii nomine aut ipsi episcopio compete-
bant, tarn in rem, quam in personam nomine iste petie terr? contra quascumque
personas etiam in agendo et defendendo seu excipiendo. Et fecit eos procurato-
res in rem suam propriam et in tenutam ipsius petie terre eosdem germanos
:intrare iussit. Ita ut a presenti die inantea iam dicti germani et eorum heredes et
cui darent habeant et teneant istam petiam de terra, una cum accessione et in-
gressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciant de ea, qualiter superius
legitur, in integrum iure proprietario nomine, quicquid voluerint, sine omni
isti domini episcopi suorumque successorum contradictione, retenta modo in se
et episcopio ipse dominus episcopus decima omnium fructuum a ipsius terre
et nascentium, si habitatores ibi fuerint, salvo etiam generali honore et districtu
curi? episcopio in ea terra. Deinde promisit prefatus dominus episcopus episco-
pii nomine per se et suos successores de evictione seu defensione iste petie
terre ab omni homine in dupium. Equidem ad invicem, commutationis simili-
ter nomine, prefati Osbertus et Piscina et Lanfrancus germani fecerunt datum
in prefatum dominum episcopum, nomine episcopii accipientem, de duabus petiis
terre iuris ipsorum germanorum, que iacet in eadem curte Crotte ex hac parte
Adue. Prima quarum est pratia et iacet, ubi dicitur In Olzia, iugera tria et
dimidium et tabule octo per mensuram. Cui coheret a mane episcopium et
Balditioni, a meridie Widottus de Balditionis, a sera et a monte commune
Crotte. Secunda petia aratoria et iacet ad Rouorem Ariberti, iuger unum et
tabule sex mensuratum; a mane...b a meridie Wizardus Riuarius, a sera Fredhen-

B—* Supra lineam.

ь Spatium vacuum relictum unius vel duarum vocum.
zoni, a monte episcopium et Paganus Curtus, et si qu§ alie cuique ipsarum
petiarum sint coherentie. Ita ut a ista die inantea istus dominus episcopus
et eius successores et cui daret seu episcopium et, qui ab episcopio
causam habuerit, habeat et teneat istas petias de terra, una cum accessione
et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciat de eis iure proprie-
tario nomine, qualiter superius legitur, in integrum, quicquid voluerit, sine omni
istorum germanorum aut alicuius eorum suorumque heredum contradictione.
Et per hanc commutationem dederunt et cesserunt atque mandaverunt pre-
dicti germani memorato domino episcopo episcopii nomine omnia iura omnes-
que acciones seu rationes, que eis aut alicui eorum competebant, tarn in rem,
quam in personam nomine istarum petiarum terre contra quascumque perso-
nas etiam in agendo et defendendo seu excipiendo. Et fecerunt ipsum dominum
episcopum episcopii nomine procuratorem in rem propriam episcopii et in
tenutam ipsarum petiarum terre eundem dominum episcopum episcopii no-
mine intrare iusserunt. Insuperque promiserunt predicti germani per se et
suos heredes isto domino episcopo aut eius successoribus, vel cui daret seu, qui
ab episcopio causam habuerit, predictas petias de terra ab omni homine defen-
dere sub репа dupli ipsarum petiarum terre, sicut pro tempore meliorate fue-
rint aut valuerint sub estimatione in consimilibus locis. Preterea domina
Viridilia, isti Lanfranci coniux, ipsius viri sui consensu, omni suo iuri dotis
et donationis, pignoris etiam aut hypothece vel quarte et omni alii iuri, in istis
duabus petiis terre sibi competenti, expressim renuntiavit. Actum est hoc
in palatio episcopii Cremone feliciter. Signa SSSS pro manibus prefati domini
episcopi et predictorum germanorum, qui duo inde instrumenta uno tenore
scribi rogaverunt. Ibi interfuerunt Marchisius Zurla et Rusticus, eius frater,
et Azo de Communi et Vicecomes et Nasus et Wido de Curtesiis, rogati testes.

SN Ego Anselmus, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

73

Inforciatus, filius Serileonis de Vicedominis, pro pretio 10 librarum et
14г/в solidorum vendit episcopo Cremonae undecim iugera minus tribus perticis
terrae feudi necnon medietatem pro indiviso quattuordecim perticarum terrae
allodii, quas terras Iovisaltae citra flumen Oleum habebat et tenebat.

In palatio episcopii Cremonae. 1190. Mart. 23.

29.3 °»X 23 »».

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
octogesimo nono, die veneris decimo Kalendas aprilis, inditione octava, in palatio
episcopii Cremone, presentia Vicecomitis et Corixii, vassallorum domini Sychardi,
dei gratia Cremonensis episcopi et comitis, sicut ipse dominus et vassalli
guarentaverunt ibi, necnon presentia Petri canevarii et Cremosiani Ursonis
et magistri Warrini et Nigri clerici, testium ibi rogatorum, nomine episcopii
Cremone. Constituit se Inforciatus, filius quondam Serileonis de Vicedominis,
possessorem de omni, quod ipse Inforciatus habet et tenet aut possidet seu habere
vel tenere seu possidere videtur in curte et loco seu pertinentiis aut territorio
louisalt? citra flumen Olei, exceptis vassallis, quantumcumque sit aut in quotquot
petiis reperiatur. Quod quidem dixit ibi et warentavit fore undecim iugera terr?
minus tribus perticis sui feudi ex parte isti episcopii memorato domino episcopo
illud idem warentante. Et similiter medietatem pro indiviso quattuordecim perti-
carum terr?, qu? iacet in tribus petiis sui iuris. Ibique postea titulo venditionis
dedit et cessit atque mandavit predictus Inforciatus isto domino episcopo, no-
mine isti episcopii accipienti, omnia iura omnesque acciones seu rationes, qu?
ei competebant, tarn in rem, quam in personam nomine istarum terrarum, feudi
scilicet et allodii, et omnis similiter eius, quod ipse habebat et tenebat et possi-
debat seu habere et tenere aut possidere videbatur in ista curte et loco et perti-
nentiis seu territorio citra Oleum exceptis vassallis, quantumcumque sit aut .in
quotquot petiis reperiatur. Insuperque finem et refutationem et pactum de non
petendo fecit predictus Inforciatus in manu isti domini episcopi, accipienti
nomine isti episcopii, nominatim de istis terris, feudo scilicet et allodio, et de
omni similiter, quod habebat et tenebat et ad eum quoquo modo pertinebat
seu habere et tenere videbatur in ista curte et loco et pertinentiis et territorio
citra flumen Olei, exceptis, ut dictum est, vassallis, quantumcumque sit aut in
quotquot petiis reperiri possit. Ita quod ab ilia die inantea istus dominus episcopus
et sui successores et, qui ab episcopio causam habuerit, habeat et teneat istas
terras et ista omnia et faciat de eis, qualiter superius legitur, in integrum, una cum
accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, quicquid voluerit,
sine omni isti Inforciati suorumque heredum contradictione. Et ita similiter,
quod ab ilia die inantea in nullo tempore aget aut causabitur istus Inforciatus
per se aut sibi heredes aut submissam personam adversus istum dominum epi-
scopum aut adversus eius successorem aut adversus eum, qui ab episcopio causam
habuerit.Quod si in aliquo tempore adversus aliquem predictorum alicuius istarum
rerum nomine vel iuris agere aut causari presumpserit vel si apparuerit aliquod
datum seu quodlibet scriptum, quod inde in aliam partem dedisset aut fecisset,
et claruerit, tunc promisit id, quod in querimoniam deductum fuerit, pen? no-
mine in duplum componere, sicut pro tempore fuerit melioratum aut valuerit sub
estimatione in consimili loco, hoc acto, ut репа soluta omnia predicta in suo
statu perdurent. Ibique manifestus fuit predictus Inforciatus se accepisse a isto
domino episcopo precii nomine pro ista venditione et fine argenti denariorum
bonorum inforciatorum cremonensium decern libras et quattuordecim solidos
et dimidium. Quorum denariorum nomine exceptioni non numerat? pecuni?
expressim renuntiavit ipse Inforciatus et illi similiter iuri, quo posset allegare,
quod predicta forent vendita minus dimidia iusti precii. Signum S pro manu
isti Inforciati, qui hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit.

SN Ego Azo, imperatoris Frederici notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.
74

1.	Ursus, clericus plebis Fornovi, episcopio Cremonae nomine donationis
inter vivos unam peciam terrae in loco Maxano concedit, ut ecclesia s. Vitalis ibi
aedificetur sub patronatu donatoris necnon Aldi archipresbyteri et clerici Dalmatii.

2.	Eisdem die et loco episcopus investit Aldum omnibus possessionibus
veteris ecclesiae s. Vitalis, Ursus autem donat eidem nomine futurae ecclesiae
quinque iugera terrae in loco Maxano.

Fornovi. 1192 (1191). Ian. 22.

35<™X 24.5 «».

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo nonagesimo primo, die mercurii undecimo Kalendas februarii, inditione
decima. Dominus Ursus, plebis de Fornouo frater et clericus, dedit donationis
nomine inter vivos domino Sychardo, dei gratia Cremonensi episcopo, nomine
episcopii accipienti, unam petiam terre sui iuris partim sediminis cum hedifitiis
lignaminis superhabente et partim pratie. Que iacet in loco Maxano, a mane
parte ville Maxani, pertice due, aut quantacumque sit infra has coherentias,
in hac donatione permaneat. Coheret ei a mane et a meridie ipse donator sibi
reservat, a sera Cararii, a monte via, et si que alie sint coherentie. Et per hanc
donationem dedit et cessit atque mandavit istus donator memorato domino
episcopo, episcopii nomine accipienti, omnia iura omnesque acciones seu rationes,
que ei competebant, tarn in rem, quam im personam nomine iste pecie terre
contra quascumque personas, in agendo videlicet et defendendo seu excipiendo.
Et fecit dominum episcopum procuratorem in rem propriam episcopii nomine
et dedit ei parabolam intrandi tenutam de ista petia terre. Et etiam constituit
se possessorem ipse donator de ista petia terre nomine episcopii, ad hoc videli-
cet, ut supra earn terram hedificetur et construatur ecclesia ad honorem dei et
sancti Uitalis. Ius patronatus cuius ecclesie future retinuit ipse donator sibi
et presbitero Aldo, prefate plebis archipresbitero, et Dalmatio clerico, ita quod
nullo umquam in tempore ius patronatus ad laicos transeat. Quod quidem ius
patronatus prenominatus dominus episcopus eis concessit et confirmavit
ea lege, quod nunquam ad laicos deve[niret].‘ Insuperque promisit istus
donator per se et suos heredes isto domino episcopo et eius successori, episcopii
nomine stipulanti, istam petiam terre ab homni homine defendere. [Quod] si •
defendere non potuerint aut si eis exinde aliquid per quodvis ingenium subtra-
here quesierint vel si apparuerit aliquod datum seu quodlibet scriptum, exinde
alibi factum, et claruerit, tunc promisit ipse donator istam petiam terre репе
nomine in duplum componere, sicut pro tempore fuerit meliorata aut magis
valuerit sub extimatione in consimili loco. Preterea consensu predicti donato-
ris iam fatus dominus episcopus episcopii nomine investivit istum archipres-

Sub macula.
.biterum Aldum, nomine iam fate future ecclesie accipientem, nominatim de
omnibus possessionibus et bonis mobilibus et immobilibus donationis nomine
inter vivos, que* fuerunt aut sunt quondam ecclesie antique sancti Uitalis,
olim site in iam dicto loco Maxano iusta castellum ipsius loci. Et per hanc dona-
tionem dedit et cessit* atque mandavit memoratus dominus episcopus
episcopii nomine isto archipresbitero Aldo, nomine iam dicte future ecclesie
accipienti, omnia iura omnesque acciones seu rationes, que ei [episcopii no-]
mine* competebant, tarn in rem, quam in personam nomine istarum possessionum
bonorumve mobilium et immobilium contra quascumque personas, in agendo
videlicet et defendendo et excipiendo et exigendo, et fecit eum procuratorem
in rem propriam memorate future ecclesie hedificande, ut dictum est, et con-
struende in honore sancte Marie et sancti Uitalis. Et dedit predictus dominus
episcopus parabolam isto archipresbitero intrandi in tenutam de predictis posses-
sionibus et bonis nomine iste future ecclesie. Ita quod ab ilia die inantea memo-
<rata futura ecclesia et, qui pro tempore in ipsa futura ecclesia fuerint et qui
causam ab ea habuerint, habeant et teneant istas possessiones et bona et faci-
ant de eis, quicquid facere voluerint, sine omni predicti domini episcopi suorum-
que successorum contradictione. Hoc nominatim acto, quod episcopus Cremonen-
sis singulis annis in festivitate sancti Martini habeat de iam dicta futura ecclesia
censum, videlicet unam libram cere, et pro cathedratico omni anno habeat
duos solidos inforciatos. Ad hec statuit predictus dominus episcopus, ut in iam
«dicta futura ecclesia sint fratres et clerici predictus archipresbiter et predicti
Vrsus et Dalmatius. Actum est hoc in loco Fornoui feliciter. Signa SSS pro
manibus istorum domini episcopi et archipresbiteri et Ursi, qui hanc cartam, ut
prelegitur, scribi rogaverunt. Ibi interfuerunt dominus Marchisius, ecclesie
sancti Michaelis prepositus, et A?o notarius et Uicecomes et Vbaldus Casa-
lascus et Andreas Marescalcus, rogati testes.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus
scripsi.

Postea vero iam dicto die et loco et eorundem testium presentia predictus
«dominus Vrsus dedit donationis nomine inter vivos prenominato archipresbitero
Aldo, nomine prefate future ecclesie sancti Uitalis accipienti, nominatim quin-
que iugera terre sui iuris, que iacet in iam fato loco Maxano in quampluribus
.petiis. Quam quidem terram emerat ipse dominus Vrsus a predicto Dalmatio
•clerico. Ita quod ab ilia die inantea ista futura ecclesia sancti Vitalis et, qui pro
tempore in ipsa ecclesia fuerint et qui ab ipsa ecclesia causam habuerit, habeat et
teneat ista quinque iugera terre, una cum accessione et ingressu seu cum superio-
ribus et inferioribus suis, et faciat de eis, qualiter superius legitur, in integrum
jure proprietario nomine, quicquid voluerit, sine omni isti domini Vrsi suorumque
heredum contradictione retento in se usufructu ipsorum quinque iugerum terre,
xq.uamdiu vixerit ipse donator. Et per hanc donationem dedit et cessit atque man-
davit istus donator prenominato archipresbitero, nomine iam fate future ecclesie
sancti Uitalis accipienti, omnia iura omnesque acciones, que ei competebant, tarn
in rem, quam in personam nomine istorum quinque iugerum terre contra quas-
cumque personas, in agendo videlicet et defendendo seu excipiendo. Et fecit
ipsum archipresbiterum procuratorem in rem propriam iste future ecclesie
sancti Vitalis, ipsius ecclesie nomine, et constituit se possessorem ipsorum
quinque iugerum terre, nomine iam fate future ecclesie, retento, ut prelegitur,.
in se usufructu ipsius donationis ipse donator, quoad vixerit. Deinde promisit
ipse donator per se et suos heredes iam- fato archipresbitero, stipulanti no-
mine iste future ecclesie sancti Uitalis, ista quinque iugera terre ab omni
homine defendere. Quod si defendere non potuerint aut si eis exinde aliquid
per quodvis ingenium subtrahere quesierint vel si apparuerit aliquod datum
seu quodlibet scriptum, exinde alibi factum, et claruerit, tunc promisit ista
quinque iugera terre репе nomine in dupium componere, sicut pro tempore,
fuerint meliorate aut valuerint sub extimatione in consimili loco. Signum S
pro manu isti donatoris, qui hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit. Signum
proa manu domini Sychardi, dei gratia Cremonensis episcopi et comitis, pro
tribunali residentis, qui huic donationi, ut magis valeat, et suam, ut iudex,
publicam auctoritatem prestitit hancque inde cartam scribi rogavit.

SN- Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

75

Sicardus, episcopus Cremonae, permutationis nomine concedit Lanfranco'
et Petro de S. Basiano duas pecias terrae novem iugerum et sex perticarum lovi-
saltae, accipiens ipse duas alias pecias novem iugerum minus duabus perticis
in Carpeneta et Villa Veteri. Suriana, uxor Lanfranci, et Richelda, uxor Petri,,
consentientes permutationi, omne ius suum dotis, donationis, hypothecae etc
renuntiant.

lovisaUe. 1192 (1191). Ian. 24.

18.5 cm X 20.3 cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo nonagesimo primo, die veneris nono Kalendas februarii, in loco louisalte,
indicione decima, presentia Alberti de M090 et Adonis notarii et Bonidiei de loui-
salta et Ade de Storclino et Diaconi, clerici de louisalta, et Bertrammi de
Uescore, testium ibi rogatorum. Datum fecit permutationis nomine dominus
Sychardus, dei gratia Cremonensis episcopus, episcopii nomine Lanfranco et
Petro germanis, filiis quondam Iohannis de Sancto Ba[sia]no,b habitatdribus
in loco Son^ino, qui germani manifesti fuerunt ibi se lege vivere longobardorum,
nominatim videlicet de duabus petiis terre iuris ep[iscopii],b que iacent in

B Spatium vacuum relictum in loco signi. Postea sequitur pro bis scriptum. b Sub
macula.
curte louisalte, videlicet in Engla. Prima quarum sunt iugera novem et pertice
quattuor, partim aratorie et partim boschie et partim pra[tie]a et aquose. Cui
coheret a mane lamma et illi de Glarea, a meridie lohannes de Ualle Nigra,
a sera predicti germani et episcopium, a monte heredes quondam Ugonis de
Sancto Gallo. Secunda vero petia ibi prope aratoria pertice sex; a mane via,
a meridie heredes quondam Obli^onis de Telegatho, a sera Aliottus de Glariola,
a monte heredes quondam Ugonis de Sancto Gallo. Et per hanc commutationem
dedit et cessit atque mandavit istus dominus episcopus episcopii nomine istis
germanis omnia iura omnesque acciones seu rationes, que ei nomine episcopii
competebant, tarn [in rem],b quam in personam nomine istarum duarum petiarum
terre contra quascumque personas, in agendo videlicet et defendendo seu exci-
piendo, et fecit eos procuratores [in rem propriam]* et dedit eis parabolam in-
trandi in tenutam ipsarum duarum petiarum terre, et hoc salvo honore et di-
strictu iste curie. Equidem commutationis nomine accepit iam dictus dominus
episcopus episcopii nomine a prenominatis germanis alias duas petias terre ipso-
rum germanorum iuris. Prima quarum iacet in Carpeneta, iugera novem minus
pertice quattuor, partim aratorie et partim boschie et partim pratie. Cui cohe-
ret a mane via, a meridie episcopium, a sera domini de Summo, a monte Cla-
putius. Secunda petia in Uilla Ueteri sedimen, pertice due; a mane et ab aliis
partibus episcopium, et si que alie sirtt coherentes. Et per hanc commutatio-
nem dederunt et cesserunt et mandaverunt predicti germani isto domino epi-
scopo, nomine episcopii accipienti, omnia iura et actiones seu rationes, que
eis competebant et in rem et in personam nomine ipsarum duarum petiarum
terre contra quascumque personas, et fecerunt dominum episcopum episcopii
nomine procuratorem in rem propriam episcopii et dederunt ei parabolam in-
trandi in tenutam ipsarum duarum petiarum terre et constituerunt se.posses-
sores de ipsa terra nomine episcopii. Insuperque promiserunt predicti permu-
tatores, videlicet dominus episcopus nomine episcopii per se et per suos suc-
cessores istis germanis et eorum heredibus et cui darent, et predicti germani
per se et suos heredes isto domino episcopo et eius successor! et cui daret,
sibi vicissim stipulantibus, predictas res, ut prelegitur, inter se commutatas,
ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerint, aut una pars
alteri exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierint, vel si appa-
ruerit aliquod datum seu quodlibet scriptum, exinde alibi factum, et claruerit,
tunc promiserunt predicti permutatores, sibi vicissim stipulantibus, eas res,
prout superius legitur, commutatas, репе nomine in duplum componere, sicut
pro tempore fuerint meliorate aut valuerint sub extimatione in consimilibus
locis. Preterea eodem die in loco Soncino presentia predicti Alberti de Mo$o
et lacobi de Pistore et [U]gonisc de Gaida et Otelli de Pontolio, testium ibi
rogatorum, domina Suriana, uxor predicti Lanfranci, et domina Richelda
coniux predicti Petri, queque quarum virorum suorum consensu, omni iuri,
quod cuique earum in presenti commutatione competit, et maxime nomine

Sub macula.

b Aetate contrita.

«U omissum.
dotis, donationis, pignoris, hypothece et quarte et omni alii iuri seu exceptioni
expressim renuntiavit. Signa SSS pro manibus predictorum domini episcopi
et germanorum, qui duas cartas commutationis uno tenore, ut prelegitur,
scribi rogaverunt.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et duas cartas com-
mutationis uno tenore scriptas rogatus scripsi.

76

Sicardus, episcopus Cremonae, permutationis nomine concedit Adae,
filio Storclini de lovisalta, duas pecias terrae octo perticarum in curte Montironi,
accipiens ipse alias duas ibidem quinque perticarum. Imilda, Adae uxor, omne
ius suum renuntiat.

lovisaltae. 1192 (1191). Ian. 25.

18.4™ X 19.7™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo
nonagesimo primo, die sabati octavo Kalendas februarii, indicione decima.
Datum fecit commutationis nomine dominus Sychardus, dei gratia Cremonen-
sis episcopus, episcopii nomine Ade, filio quondam Storclini de louisalta,
nominatim de duabus petiis terre iuris episcopii, que iacent in curte Monti-
roni. Prima quarum iacet ad Ulmum aratoria, pertice quinque; a mane et a
meridie et a sera ipse Adam, a monte ecclesia. Secunda petia ibi prope aratoria.
pertice tres; a mane Albertus de Storclino, a meridie et a sera ipse Adam,
a monte Albertus de Marotra. Equidem accepit ipse dominus episcopus
in causam commutationis episcopii nomine a prefato Adam duas alias
petias terre iuris ipsius Ade, que iacent in eadem curte. Prima quarum fuit
sedimen, pertice due; a mane Otto de Petro Cremosiani, ab omnibus aliis parti-
bus episcopium. Secunda autem petia aratoria iuxta Fontanam, pertice tres:
a mane strata, a meridie ecclesia, a sera episcopium, a monte predictus Otto. Et
si que alie sint coherentes aut quantacumque sit queque earum petiarum com-
mutatarum infra istas coherentias, in hac commutatione permaneat. Et per hanc
commutationem dederunt et cesserunt atque mandaverunt predicti commuta-
tores sibi vicissim unus alteri omnia iura omnesque acciones seu rationes,
que eis competebant, tarn in rem, quam in personam nomine istarum petiarum
terre, qualiter superius legitur, inter se commutatarum, contra quascumque
personas. Et fecerunt sibi vicissim unus alterum procuratorem in rem propriam
et sibi vicissim dederunt parabolam intrandi in tenutam, prout superius
commutaverant de predictis terris. Ita quod ab ilia die inantea istus Adam et
sui heredes et cui darent et predictus dominus episcopus episcopii nomine
et eius successores et, qui ab episcopio causam habuerint, habeant et teneant
istas res, prout superius legitur, commutatas, una cum accessione et ingressu
seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciant de eis, qualiter superius
legitur, in integrum iure proprietario nomine, quicquid voluerint, sine omni
unius et alterius suorumque heredum successorumve contradictione. Insuper-
que sibi vicissim promiserunt inter se predicti commutatores, dominus vide-
licet episcopus per se et per suos successores isto Ade suisque heredibus et
cui daret et predictus Adam per se et suos heredes isto domino episcopo et
eius successoribus et, qui causam ab episcopio habuerit, eas res, prout superius
legitur, commutatas, ab homni homine defendere. Quod si defendere non potue-
rint aut si unus alteri exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesi-
erit vel si apparuerit aliquod datum seu quodlibet scriptum, exinde alibi fac-
tum, et claruerit, tunc promisit sibi vicissim stipulantibus unus alteri eas res,
prout superius legitur, commutatas, репе nomine in dupium componere, sicut
pro tempore fuerint meliorate aut magis valuerint sub extimatione in consi-
milibus locis. Preterea domina Imilda, uxor predicti Ade, ipsius viri sui con-
sensu, omni iuri, quod sibi in predicta commutatione pertinet, et maxime
nomine dotis, donationis, pignoris, ypothece et quarte et omni alii iuri seu
exceptioni expressim renuntiavit. Actum est hoc in loco louisalte feliciter.
Signa SS pro manibus istorum domini episcopi et Ade, qui duas cartas uno
tenore scribi rogaverunt commutationis. Ibi interfuerunt Diaconus, clericus
louisalte, et Bonusdies de louisalta et A90 de Comuni et Marchisius, prepositus
sancti Michaelis, et Vicecomes, rogati testes.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et duas cartas com-
mutationis uno tenore rogatus scripsi.

77

Niger, Sicardi, episcopi Cremonensis, missus, investit Bertramum de lovi-
salta decima roncorum novorum et novalium curtis Isengi et curtis Bevenengi
necnon silvae maioris ad fictum septendecim sextariorum grani annualiter red-
dendum.

Soncini. 1193. Oct. 14.

17™ X 16.17™.

SN Die iovis quarto decimo intrante mense octubris, in loco Suncini,
presentia bonorum hominum, quorum nomina inferius leguntur. Niger, misus,
ut aserebat, domini Sicardi, civitatis Cremone episcopi, nomine et vice isti
domini episcopi investivit Bertramum de louisolta de tota decima roncorum
novorum et novalium curtis Isengi et curtis Beuenengi reddendo isto domino
episcopo vel suo misso decern et septem sextaria grani, medietatem milii et
aliam medietatem siliginis. Et traere debet totum, quod reddiderit, dare ac
traere debet in Suncinum vel ad turrim louisolte in electione domini isti epi-
scopi vel sui missi. Et predicta decern et septem sextaria grani debet istus Ber-
tramus dare omni anno. Et similiter investivit eum de decima silve maioris?
Et si ustusb Bertramus ita non attenderet, tunc promisit dare nomine репе

* Post maioris spatium vacuum relictum duarum vel trium vocum (in fine lineae). b Sic.
duplum predicte decem et septem sextaria grani in omni anno, si • ita non atten-
deret. Et istus Niger vice et nomine isti domini Sicardi episcopi promisit isto
Bertramo istam decimam predictorum runcorum et novalium predictarum
curtum Isengi et Beuenengi ab omni homine defendere. Factum est hoc anno
ab incarnatione domini nostri Ihesyb Xpisti millesimo centesimo nonagesimo
tercio, isto die, indictione duodecima. Interfuere Girardus, clericus de Suncino,
et Frumentum ° et lohannes de Acerbo, rogati testes.

SN Ego Aldus notarius hoc breve rogatus scripsi.

78

Guilielmus, filius Oberti Obizi Isacchi de Casali Maiore, permutationis
nomine concedit episcopio Cremonae unam peciam terrae sex perticarum (sine
mensura) in territorio Guxolae cum via, ipse autem nomine feudi antiqui
investitur ab episcopo alia pecia sex perticarum prope plebem s. Stepha-
ni Casalis Maioris, cuius fructuum decimam episcopus sibi retinet. Permu-
tatio eo pacto fit, ut si alterutra pars terrae permutatae «vi Padi» diruta sit, alter
possessor salvus damnum reparare obligetur. Praeterea Guilielmus promittit,
si unquam turris a se vel suis haeredibus in terra accepta aedificata sit, idque epi-
scopo consentiente, se nullo modo contra episcopium ea usurum esse; sin autem
hunc usum quoquo modo violaverit, terram acceptam ad episcopium reverti opor-
tere et investituram irritam fore.

In palatio episcopii Cremonae. 1194. lul. 12.

27 е"» X 24.5cm — 26

SN Anno dominice incarnationis millesimo centesimo nonagesimo quarto,
die mercurii duodecimo intrante4 iulio, indictione duodecima, presentia Azonis
notarii et Omneboni de- Orsolario et Uicecomitis de Maleo, vassallorum domini
Sicardi, dei gratia Cremonensis [episcopi, ut ipsi gua]rentaverunt • ibi, domino
illud idem affirmante, necnon presentia Nicol? notarii et Umberti Bugn?et Nigri
Camerarii et Manfredi ...gheue,f rogatorum testium. Datum permutationis
nomine fecit Guilielmus, filius quondam Oberti Obizi Ysacchi de Casali
Maiore, d[omino Sica]rdo,f dei gratia Cremonensi episcopo, recipienti episecpii
Cremon? nomine, nominatim de una pecia terre sui iuris, partim vidata et par-
tim aratoria cum casamento [et arjea,f que iacet [in territori]o£ de la Guxola
pertice sex aut quanta sit sine mensura. Coheret ei a mane episcopium, a meri-
die Ugo Mutus, a sera et a monte Bonifacii, vel si ei ali? sint coherentes. Hoc
nominatim acto, quod ipse dominus episcopus debet habere viam et sui suc-
cessores aut, cui dederint episcopii nomine, a meridie per viam, qu? venit
ab aggere ab ipsa terra usque ad viam publicam. Insuperque istus Guilielmus
per istam permutationem dedit, cessit atque mandavit isto domino episcopo,

* S criptum supra rasuram. ъ Sic. c Frumtn. 4 Supra lineam. • Aetate
tontrit a et maculata.	f Aetate contritum non legitur.
episcopii sui nomine recipient!, omnia iura et actiones et rationes reales et
personales, utiles et directas, qu§ sibi aliquo modo competebant nomine seu
occasione ist$ terr§ et ist§ vi$, et eum procuratorem in rem propriam episco- •
pii (eum) fecit. Ita ut istus dominus episcopus et sui successores aut, cui ipsi
dederint episcopii nomine, habeant et teneant istam terram et faciant de ea,
una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus, iure prop-
rietario, quicquid voluerint, sine omni isti Guilielmi et eius heredum contra-
dictione. Itemque promisit istus Guilieimus per se et suos heredes isto domino
episcopo eiusque successoribus aut, cui ipsi dederint episcopii nomine, istam
terram ab [omni]* homine defendere. Quod si non defenderint aut si eis exin-
de de ista re aliquid per quodvis ingenium subtrahere qu^sierint vel si appa-
ruerit ullum datum aut fact[um se]ub quodlibetscriptum, exinde ab eis in aliam
partem factum, et claruerit, tunc promisit iam dictus Gu[iliel]mus* per se et
suos heredes prefato domino episcopo et eius successoribus aut, cui dederint
predicti episcopii nomine, istam terram in duplum componere, sicut pro tem-
pore fuerit meliorata aut valuerit sub estimatione in conscimili loco. Et dedit
ei parabolam, ut sua auctoritate intraret in tenutam de ea terra, et et[iam
-constijtuit® se possessorem de ista terra nomine isti domini episcopi et episco-
pii sui nomine. Ibique iam fatus dominus episcopii sui nomine [per cam]biumb
ist? peti§ terr$ investivit per [fen]dum® [honori]fice® istum Guilielmum, utpote
anticum et paternum, nominatim de una pecia terr$ aratorie iuris e[piscopi]i,b
retenta in se decima. Que iacet prope plebem sancti Stephani de Casali Maiore
et est pertice sex aut quantacumque sit cum fossato in circuitu. Coheret ei
a mane Girardus de Ysacchis, a meridie Bernardus de Ysacchis, a sera via,
a monte Caluus de Sancto Stephano, vel si ei ali§ sint coherentes. Item idem
•dominus episcopus, episcopii sui nomine, feudi nomine dedit, cessit atque
mandavit isto Guilielmo omnia iura et actiones, tarn in rem, quam in personam
et contra [quascumque]b personas omnia iura et actiones seu rationes, que
sibi et episcopio suo aliquo modo competebant nomine ist$ terre, retenta in
se decima omnium fructuum ipsius ternj. Ita ut istus Guilieimus et sui here-
des masculi ab eo descendentes habeant et teneant istam terram et faciant
de ea secundum ius et usum feudi, una cum accessione et ingressu, quicquid
voluerint, sine omni isti domini episcopi et eius successorum contradictione.
Insuperque promisit idem dominus episcopus per se et suos successores nomine
isti episcopii iam dicto Guilielmo et eius heredibus masculis de evictione ipsius
feudi in simplo in conscimili loco et dedit ei parabolam, ut sua auctoritate intra-
ret in tenutam de ista terra, sicuti per feudum. Hoc nominatim acto inter
•eos [in con]tractu,b quod neque ipse Guilieimus nec eius heredes neque, qui
•causam habuerint, debent edifficare turrim supra ipsam terram sine consensu
•et parabola domini episcopi vel eius successoris. Et si aliquando ellevata fue-
rit, quod non debent uti ea contra istum dominum episcopum nec contra eius

Foramine deletum.

b Aetate contritum.

® Maculatum.
successores neque contra episcopium per se nec per aliam personam. Et si
istus dominus episcopus aut eius successor pro aliquo suo facto seu episcopii
voluerit ea uti pro sua defensione adversus aliquam personam, idem Guiliel-
mus et eius heredes aut, qui ab eis causam habuerint, debent ei dare et con-
cedes ipsam turrem ad utendam* pro sua defensione, quia sic stetit inter eos-
Нас tamen lege inserta, si non darent earn ei ad utendam* pro sua defensio-
ne, quando pecierint vel petere fecerint earn, vel si aliquo modo umquam
usa fuerit ista turris adversus istum dominum episcopum vel eius successorem
aut contra istum episcopium, quod predicta terra cum omni incremento debet
reverti ad episcopium, ita quod predicta investitura debet esse nullius momenti-
Hoc aliud scimiliter acto inter eos, quod si aliqua de predictis peciis terr? diruta
fuerit vi Padi, quod ille, pars cuius non erit dirupta,* debet dare consoltum illi».
cuius pars diruta fuerit, tantam aliam terram adeo bonam in conscimili loco.
Actum est hoc in palatio episcopii Cremon?, in camera depicta feliciter^
SS Signa pro manibus istorum domini episcopi et Guilielmi, qui hanc cartam
fieri rogaverunt, ut supra legitur.

SN Ego Andreas, Frederici imperatoris notarius, interfui et hanc car-
tam rogatus scripsi.

79

In praesentia Sicardi, episcopi Cremonensis, pariumque curiae lohan-
nes Malavota cum fratre, Ambrosius de Marzo, Egidiolus, filius Iohannis de
Voluntera, Berxanus de Ecclesia, Albertinas Attapizenus, Prevostinus et Wif-
redinus, terras feudi, quas tenent, enumerates, agnoscunt se vassallos esse epi-
scopii Cremonae, quod et episcopus affirmat.

In castro lovisaltae. 1195 (1194). Ian. 4.

17.4 cm x 26.7™.

SN Anno ab incarnacione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cen-
tesimo nonagesimo quarto, quarto die intrante ianuario, indictione tercia de-
cima, in castro lovisalte, in pallacio, quod est iusta turim, in presentia parium
curi?, silicet Girardi Ascheris et Alberti Bozi er Morandi de Caffo et Mangini»
et in presentia istorum testium, silicet Ingrose et Bellini et Bertrami gastaldi
et Gufredi de Storclino, ante dominum Sycardum, dei gratia Cremonensem
episcopum, hec omnia gerente nomine episcopii sui. Confessus fuit lohannes
Malauota, quod ipse et Albertus, eius frater, erant wasalli domini episcopi et
quod ipsi tenebant ab eo nomine episcopii sui in feudum duas petias terre et
non plus. Prima petia iacet in Camporella et est biulce tres; a mane via, a meri-
die et a sera heredes Iohannis Malauote, a monte dominus episcopus. Secunda
petia iacet in curte Montironis in Gariselua et est per mensuram biulc? quin-
que; a mane via, a meridie istus lohannes, a sera et a monte Girardus de Casali
Morato. Ibi in presentia istorum testium et parium confessus fuit Ambroxius

* Sic.
de Marzo se esse wasallum domini episcopi et se tenere in feudum ab eo nomine
episcopii sui duodecim petias terre. Prima quarum est sedimen, pertice media;
a mane, a meridie et a sera epispopatus, a monte Petrus de Conto. Secunda petia
iacet in Engla, pertice tredecim et media; undique episcopatus. Trecia petia
iacet in Camporella, pertice quinque; a mane et a monte Malauotis, a sera via,
a meridie episcopus. Quarta petia iacet ibi prope, pertice due; a monte Preuo-
stinus, postea undique episcopus. Quinta petia iacet ibi prope, pertice tres
et media; undique episcopatus. Sesta petia iacet in Agazina; et a meridie et
a sera et a mane episcopatus, a monte Bonannis. Septima petia ibi prope, undi-
que episcopus. Octava petia iacet al Spi de Casalo, pertice quatuor et media;
undique episcopatus. Nona petia iacet in capite Albareti, pertice quinque;
a mane Sanctus Laurentius, a meridie via, a sera episcopus, a monte illi de
Laude. Decima petia iacet in Albareto et est pertice due et media; undique
episcopus. Undecima petia iacet jn Nauexella, pertice due et media; undique
episcopatus. Duodecima petia iacet in Regona, pertica una et media; undique
episcopatus. Et de hoc feudo debet ei facere sex operas. Ibi incontinenti, in
presentia istorum parium et testium, confessus fuit Egidiolus, filius quondam
Iohannis de Uoluntera, cum actoritate Uitalis Camparii, tutoris sui, se esse
vasallum domini episcopi et se tenere in feudum ab eodem nomine episcopii
sui petiam unam terre, que iacet iusta Molinum de Ponto et est pertice octo,
aratoria et vidata; a monte Sanctus Laurentius, a mane et a meridie et a sera
via. Ibi, in presentia istorum testium et parium, confessus fuit Berxanus de
Ecclesia se esse vasallum domini episcopi et se tenere in feudum ab eodem
nomine episcopii sui petiam unam terre, que iacet al Uideto, pertice quatuor;
a mane ecclesia Montironis, a meridie Berxanus, a sera via, a monte heredes
Petri de Berxana. Secundo die in supradicto loco in presentia parium
curi§, silicet Berxani de Ecclesia et Alberti Bozi et Ambroxii de Marzo, ante
supradictum episcopum, in presentia istorum testium, silicet Bertrami cane-
varii et Malcori et Alberti de Morengo, confessus fuit Albertinus Attapizen[us] *
se esse vasallum domini episcopi et se tenere ab eo nomine episcopii sui
in feudum terciam partem pro indiviso hunius peti? terr? sediminis in loui-
salta, quant[ac]umque“ sit. Coheret ei undique episcopatus. In presentia isto-
rum parium et testium, confessi fuerunt Preuostinus et Wifredinus se esse
vasallos domini episcopi et se tenere ab eo nomine episcopii sui in feudum
tres petias terre et non plus. Prima quarum iacet ad Uillam Ueterem, pertice
duodecim; a mane et a sera et a monte episcopatus, a meridie Egidius Caluus.
Secunda petia iacet in Camporella, pertice octo; a mane et a monte episcopatus,
a meridie Ambroxius de Marcha. Teicia petia iacet a Cer?xole et est pertice
sedecim, coheret ei undique episcopatus. Et pro isto feudo debet unus
illorum servire eidem episcopo in coquina. Omnes supradicte confessiones
fuerunt facte ante istum dominum episcopum, hoc idem ipso confesante.

SN Ego Lanfrancus, notarius Federici inperatoris, interfui et hanc car-
tam rogatu domini episcopi et istorum vasallorum scripsi.

1 Omissum.
80

Tredecim peciae terrae a RiboIdo et Andrea, filiis Petri de Azone de La
Maiore, per feudum ab episcopio Cremonae teneri ipsi fratres et Sicardus epi-
scopus affirmant.

In Castello Novo de Aspice. 1195 (1194). Ian. 27.

16.2™ X 16.3™ — 16.5<*».

S2V Anno ab incarnatione domini nostri Yhesu Xpisti millesimo cen-
tesimo nonagesimo quinto, die veneris quinto exeunte ianuario, inditione
tercia decima, presentia Oldefredi Aduocati et Bertrammi Canis, vassallorum
domini Sychardi, dei gratia Cremonensis episcopi et comitis, sicut ipse domi-
nus et vassalli guarentaverunt ibi, necnon presentia Bocardi Casalasschi et
Nigri Camerarii et archipresbiteri Modii de Calso, testium ibi rogatorum. Ribal-
dus et Andreas, germani,filii quondam “Petri de“ A?one de LaMaiore, guar[en-
taverunt ibi],b quod erant investiti et tenebant per feudum ab episcopio Cre-
mona isto domino episcopo illud idem affirmante et guarentante, videlicet
tredecim petias terrarum iuris episcopii. Quattuor quarum iacent in curte Sancti
Felicis, ubi dicitur ad Casellas, pertice viginti septem per mensuram adsuper
totam minus tribus tabulis. Prim? quarum coheret a mane Morandus, a meri-
die Boldi, a sera episcopium Cremon?, a monte via. Secund? peti? a mane
via, a meridie Ma?occus, a sera ducale, a monte Ambrosius Ghe??us. Terci?
peti? a mane Petrus Ghe??us, a meridie ducale, a sera via et ducale, a monte
via. Quart? peti? a mane Ma?occus, a meridie via, a sera ducale, a monte Ambro-
sius Ghe??us. Quinta petia est aratoria et iacet ad Conam de Naui; a mane
Lantelmus de Boldoris, a sera Confanonerii, ab aliis partibus episcopium Cre-
mon?. Sexta est aratoria, prope Conam; a mane Gubertus de Gun?o et fratres,
ab aliis partibus episcopium Cremon?. Septima aratoria iusta viam de Spi-
nata, a mane Martinus® Ghe^us,® a meridie Petronus, a sera episcopium Cre-
mon?. Octava est ibi, prope viam de curte Barolfi, aratoria; a mane Martinus
Ghe??us, a meridie episcopium Cremon?, a sera via, a monte Faxoli. Nona
est ultra lammas aratoria; a sera via, ab omnibus aliis partibus episcopium
Cremone. Decima ad Clausum de Oliuo aratoria; a meridie et sera via, ab aliis
partibus episcopium Cremon?. Undecima ad Clausum de Puteo, partim aratoria
et partim vidata; a mane et meridie via, ab aliis vero partibus episcopium
Cremon?. Duodecima ibi prope iuxta lammas aratoria; a mane via, a sera illi
de Pignolo, ab aliis partibus Nodotta de Sabluncello. Tertia decima est ibi ultra
viam aratoria; a mane iam dictus Nodotta, a meridie ecclesia sancti Felicis,
a sera via, a monte episcopium Cremon?. Item guarentaverunt ibi predicti ger-
mani, quod fecerant fidelitatem isto domino episcopo pro hoc feudo ipso domino
episcopo et comite illud idem affirmante et guarentante. Actum est hoc in Castello

»-» Supra lineam. b Sub macula. ® Scripta online inverse cum signo
iransferendi.
Nouo de Aspexe feliciter. Signa SSS pro manibus istorum germanorum et
domini episcopi, qui hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogaverunt.

SN Ego Nicholaus, Henrici imperatoris notarius, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

81

Sicardus, episcopus Cremonae, iure conductae investit Mutum cum fratribus,
Ribaldum cum nepotibus, Ambrosium de Gezo et octo alios habitatores Pescaroli
triginta sex peciis et quindecim perticis terrae in curia S. Felicis ad fictum unius
sextarii siliginis e quaque bibulca annuatim reddendum. Ius terrae redimendae
pro pretio duodecim denariis quodque iugerum minore, quam cuilibet alii,
episcopo reservatur. Ius terrae vedendae conductoribus conceditur (episcopo
emere nolente) eo pado, ut nemini, nisi terram laboraturo, earn vendant.

In loco Castri Novi de Aspice. 1195. Nov. 27.

22.5 ™^22.4 <™.

SN Die mercurii terci о exeunte novembre, i[n loco]* Casrti Noui de
Aspex, in curia domini episcopi, presentibus testibus infrascriptis. Dominus
Sychardus, Cremonensis episcopus, nomine episcopii sui investivit Mutum
nomine suo et Albertoni etOrlandini, fratrum suorum, de quinque peciis b terre
aratorie et ...umc de Guncus pro se et lohanne, fratre suo, de X perticis; et
Ribaldum suo nomine et nepotum suorum, scilicet Petri et Lafranchini et Marie
et Iohannis et Otolini, de duabus peciis terre; et Os[bertum de] * Casartis suo
nomine et fratrum suorum, scilicet Martini et Griberti, de duabus peciis terre;
et Ambrosium de Ge?o de quinque perticis; et Gribertinum [Picenonum]* de
quatuor peciis; et Cremoxanum suo nomine et fratris sui lanini de VI peciis; et
Martinum de Boldis pro se et Petro, fratre suo, de tribus peciis; et Ambrosium
•de Castello de quatuor peciis; et lohannem de Boldis et Belhomo de Boldis
nomine patris sui de V peciis; et Bernardum de Boldis de V peciis. Qui omnes
homines sunt de loco Pescaroli, et terre iste iacent in curia Sancti Felicis et sunt
iuris episcopii Cremonensis. Ita tamen, ut omnes isti et eorum heredes et cui
dederint habeant [et teneant istas peci]as* terrarum, una cum accessione et
ingressu, cum superioribus et inferioribus suis, et faciant de eis, quicquid vol[ue-
rint, sicut superius legitur, in integrum sine isti]* domini episcopi suorumque
successorum contradictione solvendo annuatim quilibet istorum consortium pro
qualibet investitura ipsi et suorum heredesb et cui dederint de qualibet bubulca
istarum peciarum iste terre unum sestarium siliginis bone et belle. Et si non
solverint per totum mensem augusti, debent solvere duplum ficti et dampni,
quod exinde contigerit episcopio et episcopo Cremonensi. Et ita promiserunt
omnes isti, qui suo et suorum consorcium nomine receperunt istasd investituras,
attendere et solvere isto domino episcopo, stipulanti sui episcopii nomine, per

* Humiditate evanuerunt. b Supra lineam. c Nomen foramine deletum.
d Correctum ex istam.
se et suos fratres et consortes et suorum heredes et cui dederint, ita quod sit
honus persone et rei. Et si ita non attenderint omnes vel aliquis eorum et si contra
factum fuerit a se vel ab aliquo eorum istorum,‘ promiserunt dare isto episcopo
et episcopio et suo successori duplum ficti et dampnum et expensas, factas pro
isto ficto vel parte eius recuperanda, resarcire in duplum. Et fictum trahere
Cremonam in canevam domini episcopi et episcopii et designare nuntio domini.
episcopi, qui nunc est vel pro tempore erit, vel episcopii. Et qui traxerit fictum,
debet ibi comedere, sicut in curia mox est. Vel debent trahere in Castrum Nouum
de Aspex in canevam episcopii Cremonensis nec debent tunc ibi comedere.
Et istus dominus episcopus promisit istis omnibus, stipulantibus suo et suorum
consorcium nomine et suorum heredum et cui dederint, istam investituram
ab omni homine defendere et [de ev]ictioneb in duplum. Hoc acto nominatim
et expresim, quia si isti conductores et eorum consortes et eorum omnium
heredes et cui dederint istasd terras vel etiam partem vendere volueri[n]te
et istus dominus episcopus vel eius successor vel episcopium emere voluerit,.
debet habere unumquodque iugerum pro duodecim denariis minus, quam aliquis
alius homo, vel debet firmare venditionem et habere duodecim denarios pro inve-
stitura de quolibet iugere, et tunc isti consortes venda[n]t,8 cui melius potuerint,
salvo in hac et in omnibus aliis investituris omni honore et districtu curtis
domini episcopi et episcopii in ista curte. Et hoc acto nominatim et expresim,
quod isti conductores et eorum consortes et sui heredes non debent vendere
militi nec ecclesie nec homini ecclesie nec castellano nec civi neque servo istas
terras nec etiam earum partem, sed tantum suo pari, qui laboret eas et qui stet
in loco Castri Noui de Aspex vel Sancti Felicis vel Pescaroli vel Senegole
de Campo. Electio autem trahendi fictum debet esse domini episcopi et suorum
successorum. Factum est hoc anno dominice incarnationis millesimo cente-
simo nonagesimo quinto, inditione tercia decima, regnante domino Enrico
imperatore et semper augusto. Ibi fuerunt Andreas, gastaldio domini episcopi,
et Garcio, gastaldio eiusdem domini episcopi, et Albertus Stangonus, rogati testes.

SN Ego Ramundus, notarius domini Enrici imperatoris, rogatus hanc
cartam scripsi.

82

Andreas Dal Aqua, habitator Soncini, pro pretio quinque librarum, tredecim
solidorum et quattuor denariorum vendit Lanfranco et Petro de S. Basiano viginti
unam perticam terrae in una pecia in curte lovisaltae.

Soncini. 1196 (1195). Ian. 15.
25.1cm X 18™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo nonagesimo quinto, indictione quarta decima, die martis quinto decimo
intrante genuario, in loco Suncino, sub porticu Teutaldi de Sara, Andriolus, qui

a Sic. b Evanuit humiditate. ° Sequuntur heredes et eorum expunda.
d Correctum ex istam. 8 Omissum.
dicitur Dal Aqua, habitatore in Suncino, qui professus fuit lege vivere lombar-
[dorum, fecit datum venditionis nomine ad proprium allodium in Lafranco et
Petro]a de Sancto Basiano, habita[tori]busb loci Suncini, nominatim de pecia una
terre prative et ripa, que iacet in curte louisalte in vallibus Qereti et est per
mensuram pertice viginti et una. Et si plus reperiatur infra infrascriptas [cohe-
renti]as,b in presenti maneat vendicione. Coheret eia maneet a meridie empto-
rum, a sera via, a monte Qeretum, et si alie sunt coherentie. Et per hanc vendi-
cionem dedit, cessit ac mandavit istus Andreas memoratis emptoribus, silicet
Lafranco et Petro, omnia iura et omnes ac(c)tiones et rationes, que et quas ei
[compete]bant,b tarn in rem, quam in personam pro ista pecia terre. Et in tenutam
<lec ista pecia terre eos iussit intrare et esse et constituit se possesorem in hac
terra nomine eorum et fecit eos procuratores in rem suam propriam. Ita utd a pre-
dicta die inantea isti emptores et eorum heredes aut cui [dede]rintb habeant et
teneant istam terram, una cum accessione et ingressione seu cum superioribus et
inferioribus suis, qualiter superius legitur, in integrum iure proprietario nomine
et, quicquid inde facere voluerint, faciant ipsi emptores sine omni isti Andree
et suorum heredum contradictione. Deinde promisit istus Andreas per se et suos
heredes istis emptoribus eorumque heredibis aut cui dederint istam terram
suis exspensis ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerint aut si
ab eis* exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierint vel si aparuerit
ullum datum aut factum seu quodlibet scriptum, exinde [in]f aliam partem
factum, et claruerit, tunc promisit istus Andreas per se et suos heredes istis emp-
toribus vel eius heredibus aut cui dederint istam terram in duplum componere,
sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub exstimacione in ’consimili
loco, et insuper репе nomine duplum infrascripti precii. Et insuper componet
eis omnes exspensas, factas indefensione predicte terre, in duplum sinesacramento
istorum emptorum. Et ut omnes predicte promisiones firmiores exstant ac per-
durent, istus Andreas obligavit istis emptoribus [omni]ab sua bona pignori
•et in omnibus suis bonis constituit se possesorem nomine eorum. Ita ut si ipse
non attenderet omnia ista de defensione facienda et composicionibus faciendis,
tunc sit licitum istis emptoribus ingredi in omnibus bonis isti Andree et posi-
dere et uti et vendere et omnes fructus suorum bonorum pro dono habere sine
omni isti Andree et suorum heredum contradictione. Et pro precio iste vendi-
cionis accepit istus Andreas a istis emptoribus argenti denariorum bonorum
imperialium libras quinque et solidos tredecim et quattuor denarios. Et nomina-
tim renunciavit omni iuri exceptionis non numerati precii. Et nominatim
renunciavit omni iuri, quo posset dicere se fore deceptum ultra dimidium
iusti precii. Ibi fuerunt rogati testes, Albertinus de Zuchello et Bergaminus
de Patherno et lohannes de Berlenda et Satta Corerus.

SN Ego Teutaldus, sacri palacii notarius, hanc cartam vendicionis
rogatus scripsi.

a Aetate contrita vix legi possunt (singulis litteris). ь Aetate contritum. e Se-
quuntur in tenutam expuncta. d Supra lineam. 6 cis Usscriptum. { Omissum.
83

Petrus Bonus et Aledram et Gribertinus, fratres de loco Perscaroli, agnoscunt
se vassallos esse episcopii Cremonae et iure feudi tres pecias terrae septem iugerum
ab episcopio tenere in curte S. Felicis, in Columbano, et in curte Castri Novi de
Aspice, in Boceda. Quae omnia episcopus Sicardus affirmat.

In loco Castri Novi de Aspice. 1196. Aug. 26.

77 й» X 22.7й».

SN Die lune sexto exeunte augusto, in loco Castri Noui de Aspex,
presentibus infrascriptis testibus. Petrus Bonus et Aledram • et Gribertinus,
fratres de loco Pescaroli, warentaverunt et confessi fuerunt se esse vasallos
domini Sychardi, Cremonensis episcopi, et eius episcopii et quod infrascripte
pecie de terra erant suum feudum a isto domino episcopo et eius episcopio, que
erant septem iugera, parum plus vel parum minus. Prima quarum hec est:
coheret ei a mane et a sera et a monte episcopium Cremonense, a meridie via.
Secunde coheret a mane et a monte Morandus, a meridie et a sera via. Tercie
coheret undique istum episcopium. Iste due, scilicet secunda et tercia, iacent
in curte Castri Noui de Aspex,ъ ubi dicitur Boceda. Prima iacet in curte Sancti
Felicis, ubi dicitur Columbano. Et statim incontinent! istus dominus episcopus
et nomine episcopii sui hec omnia ista warentavit vera esse istis fratribus. Factum
est hoc anno dominice incarnationis millesimo centesimo nonagesimo sexto,
indictione quarta decima. Et isti fratres statim iuraverunt fidelitatem isto domino
episcopo. Ibi fuerunt rogati testes et pares curie, ut ipsi et istus dominus episco-
pus ibi warentaverunt, dominus Bocardus Casalascus et dominus Teotaldus
de Yxo et Persicus de la Doda.

SN Ego Raimundus, notarius domini Henrici imperatoris, rogatus
hanc cartam tractavi et scripsi.

84—85
>

Rainerius, Lodorengus, Origonus et BeTgungonus de Maxano, omnes Cararii,
agnoscuut se vassallos esse episcopii Cremonae et iura terrasque in locis Caravazo^
Mozanica, Maxano, Fornovo etc ab episcopio nomine feudi tenere. Quae omnia
et Sicardus episcopus affirmat.

In loco Fori Novi. 1196. Aug.—

A — autographum................— 19™ X 23™.

В — exemplum eiusdem temporis — 28.5™ X 18.1™.
(fortasse a.a. 1221—1233).

CDC. 193. n° 583 (regest.). (Ex apogr. arch, episcopii Crem.).

S№ Die quodam de mense augusti, in loco Fori Noui, in episcopio Cre-
mone, presentibus infrascriptis testibus et coram domino Sychardo,d Cremonensi

a Sic. b Sequitur prima delineatum. c Exemplum: SN Bartholomei, qui exem-
plavit. d Ex. Sycardo.
episcopo. Omnes Cararii, scilicet Rainerius, Lodorengus, Origonus er Bergungo-
nus“ de Maxano, confessi fuerunt et warentaverunt se esse vasallos isti domini
episcopi et eius episcopii de infrascriptis omnibus rebus. In primisb tota de-
cima, que tenetur pro eis in curte Carauazii, quam tenent lohannes Carara® de
loco Creme, et totum feudum, quod tenent La$ari Gaulperge de eodem loco, et est
feudum ad scutiferum, cum suis consortibus; etestquatuor4 iugerain una pecia;
a mane habent Guariperti, undique postea consortes. In curte Mo^anege® una
pecia prati, pertice decern et octo; a mane et a sera et a monte boscum Sancti
Mari, a meridie ecclesia de Carauazo. Ibi prope VIf pertice nemoris; a mane
et a meridie et a monte nemus Sancti Mari, a sera commune Carauazii. In alia
parte III pertice prati undique h'abet episcopium Cremone. In braida in curte
Maxani pertice sex undique habent Cararii. In Barianesca VI pertice nemoris;
a mane et a meridie episcopium, a sera et monte Raineriue Cararius. In curte
Fori Noui sedimen et vinea et pratum et terra aratoria, totum in una pecia tria
iugera, undique episcopium istum. Et sedimina, que habent in castro Fori Noui,
et aliud sedimen, quod tenet Lodorengus cum suis consortibus, quod est iusta
portam Sancti Antonini. Et sors Amicoti,» ubicumque sit, pro dimidia parte pro
indiviso et feudum Petricinih Cerui, Iohannis Girardi. Prima pecia est pertice de-
cern et octo, a mane Ven$asca, a meridie et a sera filii Iohannis Speroni, a monte
Petrus Fornoui.1 Alia pecia est in Boldinasca, a mane et a meridie filii Speroni,
a sera episcopium, a monte Albertinus Maisendi, et est pertice duodecim. Tercia
pecia est in Moia, pertice octo, a mane episcopium Cremone, a monte via, et hec
est isti Petri et Girardi, consortis sui. Tunc vero incon[tinen]tik istus dominus
episcopus nomine episcopii sui hec omnia ista warentavit istis vasallis et Cara-
riis vera esse. Factum est hoc anno dominice incarnationis millesimo centesimo 1
nonagesimo sexto, indictione quarta decima. Ibi fuerunt pares curie isti domini
episcopi, ut ipsi et istus dominus episcopus ibi warentaverunt, dominus
Gufredus, comes de Curte Noua et dominus Teotaldus™ de Yxo, rogati testes, et
archipresbiter de Mixano.

S№ Ego Raimundus, notarius domini Henrici imperatoris, his omni-
bus interfui et hanc cartam tractavi et scripsi.®

a Ex. Bergongonus. b Ex. de tota. ° Ex. Cararia. 4 Ex. quattuor.
« Ex. Mozanice. f Ex. sex. g Ex. Amicotti. h Ex. Petrocini. * Ex. Fur-
noui.	k Omissum. Ex.incontinenti.	1 Sequitur sexto expunctum. m Ex. Theu-

taldus. “ Ex. deest. ° Ex. sequuntur: SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini
Henrici imperatoris, autenticum huius exempli vidi et legi et, ut in ipso continebatur
autentico, ita in [i]sto legitur exemplo nec plus vel minus, nisi vel sillaba, que non mutat
sensum, et hanc cartam exemplavi et scripsi.
86

lohannus Bonattus de Fornovo pro pretio viginti et duorum solidorum vendit
.Alberto de Manervio, habitatori Pergami ( Bergamo), unam peciam terrae quinque
perticarum Fornovi in Ronzonculo.

Fornovi. 1196. Oct. 8.

13.3 cm X 27.2 cm.

SN Octavo die intrante mense octubris, in Fornouo, presentia
Oprandi de Roari[o]* et Guillielmi Furni atque Iohannis Baraci. lohannes
Bonattus de Fornouo, quib manifestavit se vivere lege longobardorum, investivit
et fecit datum nomine venditionis in manu Alberti, qui [dicitur]* de Maneruio,
habitator Pergami, de petia una de terra aratoria ad proprium alodium, que
Jacet curtis Fornoui, ibi ubi dicitur Ronzonculo, et est per mensuram perticas
quinque. Coheret [ei]* a mane...c Emizeni, a meridie et a sera et a monte
episcopati Cremone, si ibi que alie sunt coherentes. Ita tamen istus Albertus
et sui heredes et cui dederint habeant et teneant istam petiam de terra et
fatiant de ea, quicquid voluerint, sine isti venditoris suorumque heredum contra-
dictione exinde inantea, una cum accessione et ingressu seu cum superiore et
jnferiore suo, iure proprietario, sicut superius legitur, in integrum. Insuper istus
venditor promisit et dedit guadiam per se et per suos heredes isto Alberto suisque
heredibus et cui dederint istam petiam de terra omni tempore ab omni homine
defendere iure et ratione et specialiter cum suo dispendio desbrigared ab omni
persona/ Quod si non defensaverit et non desbrigaverit aut si aparuerit ullum
datum vel factum seu quodlibet scriptum, quod exinde in aliam partem fecisset,
•et [claruerit] * vel si per quodvis ingenium aliquid subtrahere quesierit, tunc
promisit per se et per suos heredes istam petiam de terra componere in dupium,
sicut pro tempore meliorata fuerit aut melius valuerit sub estimatione in con-
simili loco. Et propter hanc investituram et datum confessus fuit istus venditor
se ac[cepi]sse* nomine pretii a isto Alberto viginti et due® solidos ad rationem
imperialium et renontiavit exceptioni non numerate peccunie. Et in omnem
causam fuit fideiussor Guilielmus Bonattus et in omnes promissiones renontiando
auxilio nove constitutionis et epistule divi Adriani. Insuper istus venditor dedit
et cessit isto emptori omnia iura et omnes actiones reales et personales, utiles et
directas, que et quas quidem habebat contra quamcumque personam nomine
iste venditionis pro [ista terra et] * fecit eum procuratorem, ut in rem suam,
et dedit ei parabolam intrandi et standi in tenutam cum s[ua]* auctoritate.
Factum est hocanni domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo nonagesimo
sesto, mense isto, inditione quinta decima.

SN Ego Ardericus, sacri palatii notarius, hanc cartam rogatus scribere
tradidi et scripsi.

* Aetate contritum. b qui supra lineam. e Aetate contritae duae fortasse
voces desiderantur.	d—d Supra lineam. ® Sic.
87

Sicardus, episcopus Cremonae, nomine feudi honorif ice investit Nicolaum
de Gadio cataniatico necnon decima plebis et plebatus s. lacobi detracta quarta
parte huius decimae, quae plebis est, et retenta sibi dispositione temporalium
et spiritualium.

In camera episcopii Cremonensis. 1196. Nov. 10.

30.2 «•» X 30.8 <»».

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo nonagesimo sesto, die martis decimo intrante novembre, inditione quinta
decima, presentia Ghirardi de Summo et Egidii de Urscasali,® Martini de Celia
et Guijardi de Ribaldis et Grandei de Alleo et Leonardi de Babbo, vassallorum
domini Sychardi, dei gratia Cremonensis episcopi, sicut dominus et vassalli
guarentaverunt ibi. Predictus quidem dominus episcopii nomine investivit per
feudum honorifice Nicholaum de Gadio de cataniatico plebis sancti lacobi,
in plebe scilicet et plebatu et decimis iurisue,® decimatis et vassallis, sive
consistat in honore sive in personis seu rebus, detracta quidem quarta predicte
decime, que quarta pertinet ad ipsam plebem; preter similiter de sediminibus
et clausis ipsius plebis salva tamen iusticia ecclesiarum. Et retinuit in se similiter
iam fatus dominus episcopus episcopii nomine liberam dispositionem et ordinatio-
nem in temporalibus et spiritualibus in plebe et capellis. Et per hanc investitu-
ram dedit et cessit atque mandavit dictus dominus episcopus episcopii nomine
isto Nicholao secundum ius feudi omnia iura omnesque acciones et rationes,
que ipsi domino episcopo nomine iam dicti episcopii competebant, tarn in
rem, quam in personam nomine vel occasione suprascripti cataniatici, in
plebe videlicet et plebatu, et nomine decime et iuris decimationis, sive, ut dictum
est, consistet in honore seu rebus, et nomine vassallorum contra quascumque
personas, in agendo videlicet et exigendo et excipiendo et appellando, et fecit
ipsum Nicholaum secundum ius feudi procuratorem in rem suam de ipso feudo,
et parabolam ei dedit intrandi in tenutam de ipso feudo, et eiusdem Nicholai
nomine sepossessorem constituit idem dominus episcopus secundum ius et usum
feudi detracta, ut prelegitur, quarta ipsius decime, que pertinet ad iam dictam
plebem, et preter similiter de sediminibus et clausis ipsius plebis; salva similiter
iusticia, ut prelegitur, ecclesiarum; retenta quidem, ut dictum est, predictus
dominus episcopus nomine episcopii in se liberam ordinationem et dispositionem
in temporalibus et spiritualibus in plebe et capellis. Hoc nominatim similiter
acto, quod neque predictus dominus episcopus nec eius successor teneatur ipsi
Nicholao nec eius heredibus de evictione ipsius feudi de parte nisi® de toto.
Actum est hoc in camera episcopii Cremonensis ista die feliciter. Signum S pro
manu memorati domini episcopi et comitis, qui hanc cartam, ut prelegitur,
.scribi rogavit.

SN Ego lohannes de Sancta Cruce, sacri palatii notarius, interfui et
hanc cartam rogatus scripsi.

• Sic.
88

Riboldus Perliono, Marzo de Dominicis, Petrus, filius Marzi de Dominicis,.
cum fratribus eius, Osbertus Botarelo cum fratre necnon haeredes Dominici de
Dominicis, haeredes Bolzani de Stangoni, haeredes Muti de Dominicis et aliae
novem personae investiuntur a Sicardo, episcopo Cremonensi, quisque pro sua
parte, triginta septem peciis terrae in pertinentiis Castri Novi, Madonicae,
Masandolae, in Rocatono, in Fariolo, in Falapano etc ad fictum unius sextarii
frumenti ex unaquaque bibulca reddendum. Ius terrae redimendae pro pretio
duodecim denariis minore (quodque iugerum), quam cuilibet alii, episcopo reserva-
tur; ius vero vendendi possessoribus conceditur episcopo emere nolente, ita tamen,.
ut ecclesiae, militi, servo aut hospitali non vendant et duodecim denarios pro
parabola vendendi episcopo solvant.

In Castro Novo de Aspice. 1197 (1196). Ian. 31..

54 cm x 20.8cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo cente-
simo nonagesimo sexto, die veneris ultimo exeunte ianuarii, indicione quinde-
cima, presentibusinfrascriptis testibus. Dominus Sycardus, Cremonenses • episco-
pus et comes, nomine episcopii investivit Riboldus Perliono suob nomine et no-
mine Martius,® sui germani, de octo pecie de terra iuris episcopii, que iacet in
pertinencie Castro Nouo. Prima pecia iacet in loco, ubi dicitur Prataci, et est
bibulce quatuor; coheret ei a mane Cremasco, a meridie via, a sera Dominicis, a
monte fosato. Secundapecia iacet in Fariolo, in Roncho et est bibulce XVIII et
media; coheret ei a mane lohannes de Petroni, a meridie Sancta Maria, a sera
Gafo, a monte fosato Dugna. Tercia pecia ibi prope, pertice due; a mane episcopus,
a meridie et a monte Botarela, a sera. Lafrancus de Petroni. Quarta pecia iacet
in Fala[pa]nod et est pertice quinque; coheret ei a mane Gafo, a meridie Egi-
dius Gafo, a sera via, a monte Ghubertiusde Petroni. Quinta® pecia iacet a Roca-
tono et est bibulce tres; coheret ei a mane Sofo da Ponponesco,f a meridie
Rocatono, a sera predictus Ribaldus, a monte via. Sexsta pecia iacet a la Mado-
nica, bibulce due; a mane Albertus Stangono, a meridie via, a sera et a monte
S090 da Ponponesco. Septima pecia ibi prope, due bibulce; coheret ei a mane isto
S090, a meridie via, a sera curia da Pescarolo, a monte bossco de Madonica.
Octava pecia ibi prope, bibulca una; coheret ei a mane Botarelo, a meridie
heredes Osbertus Stangono, a sera lohannes Petroni, a monte Botarelo. Si ibi
que alie sunt coherentie. Item investivit idem dominus episcopus Marfo [dejd
Dominicis suo nomine et nomine nepotibus suis de quatuor pecie de terra ara-

Sic. ъ Scriptum est fuo (quasi servo). c Scriptum est Martu’. Huius nominis
necnon aliquot aliorum, quae in -ius finiuntur, ultimae litterae simili modo indistincte scrip-
tae et abbreviatae sunt, ut hie notarium dubitare inter consuetum Martinus et rarum Martius
putares, alibi vero vacillare in abbreviando -ius. dCum parte marginis deletum est..
c Correctum e quanta. f Correctum e Ponponescco.
toria iuris episcopii, que iacet in ipsa pertinencie de Castro [No]uo.‘ Prima
pecia est bibulce due minus due tabule; coheret ei a mane episcopii, a meridie
heredes Muto de Dominicis, a sera heredes Lafrancus de Palosco, a monte episcopii..
Secunda pecia iacet ad Pratacii, pertice tres cum tribus tabule; coheret ei a mane
heredes Muto, a meridie via, a sera heredes Ghirardus de Luce, a monte Belonus.
Tercia pecia ibi prope in Fariolo et est pertice decern et tabule XX; coheret
ei a mane Martius Perliono, a meridie via, a sera Stangoni, a monte gambina.
Quarta pecia est ultra Gafo in Braudis et est bibulce 111 Ior; coheret ei a mane
heredes Osbertus Stangoni, a meridie heredes Muto de Dominicii, a sera et
a monte via. Si ibi que alie sunt coherentie. Item investivit idem dominus episco-
pus nomine episcopii Petrus et Andreas et Arordus germani, filii quondam Martii
de Dominicis, de tribus peciis de terra iuris episcopii. Prima pecia iacet ad Mado-
nica et est pertice quindecim; coheret ei a mane et a meridie episcopii, a sera
Belonus. Secunda ibi prope, pertice sex et tabule undecim; a mane et a meridie
via, a sera Osbertus de Petroni, a monte Belonus. Tercia pecia in Pratacii et est
perticedue et tabuleXII I; coheret ei a mane gambinab, heredes Muto a maeridie,®
a sera Melonus, a monte gambina. Si ibi que alie sunt coherentie. Item investivit
dominus episcopus nomine episcopii heredes de Dominico de Dominicii de quatuor
pecie de terra sui iuris. Prima pecia iacet a la Masandola d et est pertice quatuor-
decim; a mane episcopii, a meridie, a sera via, a monte plebe Literefani. Secunda
pecia iacet in Pratacii et est pertice due et tabule XVI; coheret ei a mane heredes
Martius de Dominicis, a meridie Marfo de Dominicis, a sera heredes Ghirardus-
de Luce, a monte gambina. Tercia pecia iacet a la Madonica et est pertice septem;
a mane via, a meridie heredes Martius de Dominicis, a sera Osbertus de Johan-
nes Petroni, a monte via. Quarta pecia iacet ibi prope et est bibulce tres; cohe-
ret ei a mane heredes Martius Dominicis, a meridie, a sera episcopii, a monte via.
Si ibi que alie sunt coherentie. Item investivit dominus Sycardus episcopus
nomine episcopatus Andreas de Plola de una pecia de terra aratoria iuris episcopii,.
que iacet in Falapano et est bibulce 111 Ior minus una pertica; coheret ei a mane
heredes Lafrancus da Palosco, a meridie via, a sera Oia, a monte episcopii. Si ibi
que alie sunt coherentie. Item investivit dominus episcopus nomine episcopii
Osbertus Botarelo et Arordus germani de due pecie de terra aratorio.® Prima
pecia iacet a laMadonica et est bibulce IIII0' et media; coheret ei a mane Melo-
nus, a meridie heredes Osbertus Stangoni, a sera Vgo Dodo, a monte episcopii-
Secunda pecia ibi prope et est pertice VI; coheret ei a mane episcopii, a meridie
heredes Martius de Dominicis, a sera via, a monte Gubertinus de Petroni. Si ibi
que alie sunt coherentie. Item investivit dominus episcopus Albertum Losco
de Sta[n]goni, ° suo nomine et nomine nepotes sui de due pecie de terra aratoria
iuris episcopii. Prima pecia iacet a la Mascandola et est bibulce octo. Coheret
ei a mane Sancta Maria, a meridie via, a sera Marfo de Dominicis, a monte Gafo.
Secunda pecia iacet a Pratacii et est pertice sex; coheret ei a mane heredes

* Deletum cum parte marginis. b gambina scriptum est post maeridie cum signa
transferendi. ° Sic. d Masansandola. ° Omissum.
Bolgani, a meridie via, a sera Casamonti, a monte fosato de burgo. Si ibi que
alie sunt coherentie. Item investivit dominus episcopus Petrus Oia de due peciae
de terra aratoria® sui iuris. Prima pecia est septem bibulce minus media pertica;
•coheret ei a mane Andreas Plola, a meridie via, a sera Andreas Gato, a monte
episcopii. Secunda pecia iacet iusta burgo et prativa, pertica una et media;
•coheret ei a mane Martius Perliono, a meridie heredes de Dominico Dominicis,
a sera via, a monte fosato de burgo. Si ibi que alie sunt coherentie. Item inve-
.stivit predictus dominus Borandus Stangono de una pecia de terra aratoria
sui iuris, que iacet a Rocatono et est bibulce tres. A mane Andreas Gato, a meri-
die Martius Perlio, a sera Martii Dominicis et heredes, a monte episcopii. Item
investivit predictus dominus Achius de Stangoni de una pecia de terra iuris
episcopii aratoria, que iacet in Campo de Gandulfo et est bibulce due; coheret
ei a mane et a meridie via, a sera Palosco, a monte episcopus. Si ibi que alie
aunt coherentie. Item investivit predictus dominus Barili de Crestini de una
pecia de terra aratoria sui iuris, que iacet in loco, ubi dicitur Campo Anselmo,
due bibulce;b coheret ei a mane via, a meridie Gago, a sera ecclesia sancti Petri,
a monte via. Si ibi que alie sunt coherentie. Item investivit predictus episcopus
heredes Bolgani de Stangoni de una pecia de terra aratoria iuris episcopii, que
iacet a Pratacii et est pertice VI; coheret ei a mane et a maeridie® via, a sera
Albertus Stangono, a monte fosato. Si ibi que alie sunt coherentie. Item investi-
vit predictus dominus episcopus nomine episcopii Vgo Roba de una bibulca
de terra, que iacet in Fariolo; coheret ei a mane et a meridie et a sera, a monte
Martius Perliono. Si ibi que alie sunt coherentie. Item investivit predictus domi-
nus episcopus nomine episcopii heredes Mutu de Dominicis de tres pecie de terra
aratoria iuris episcopii, que iacet prima pecia a Casamonti et est bibulca una;
coheret ei a mane Casamonti, a meridie via, a sera Palosco, a monte Margo
de Dominicis; secunda pecia iacet a Pratacii, pertica I et media; coheret
ci a mane Riboldus Perliono, a meridie via, a sera Marzo de Dominicis, a monte
heredes Martius Dominicis. Tercia pecia iacet a la Masandola, pertice decem;
coheret ei a mane heredes Osbertus Stangono, a meridie, a sera via, a monte
Margo Dominicis. Si ibi que alie sunt coherentie. Item investivit predictus do-
minus episcopus nomine episcopii Vitalis, filius quondam Gh[i]rardusa de Luce,de
•quinque pertice de terra,® que iacet iusta burgo; coheret ei a mane Margo de
Dominicis, a meridie, a sera via, a monte Loia. Si ibi que alie sunt coherentie.
Item investivit predictus dominus episcopus nomine episcopii Andreas Gato
de due pecie de terra iuris episcopii. Prima percia iacet a Rocatono, due bibulce;
coheret ei a mane Lanfrancus de Petroni, a meridie episcopus, a sera Sogo da
Palosco, a monte via. Secunda pecia iacet a Falapano, bibulce quatuor; coheret
ei a mane Loia,a meridie ecclesia sancti Petri,asera episcopus,a monte episcopus.
Si ibi que alie sunt coherentie. Queque earum terarum et omnia ista terra sunt*
mensurata. Ita ut isti omnes et suis heredes [vel]a, cui ipsi dederint, habeant

• Post aratoria supra lineam una. b due bibulce scriptum est post mane (quattuor
vocibus post), sed signaculo crucis hue translation est. ° Sic. a Omissum. • de terra
supra lineam. f stunt.
et teneant ista[m]‘ terram, una cum accessione et ingresu seu cum superioribus
et inferioribus suis, et faciant de ea, quicquid voluerint, sine omni contradicione
istus dominus episcopus suorumque successorum perso[l]vendoa annualiter
de unaquaque bibulca fictum unum sestarium frumenti boni et beli et sine fraude
per totum mense augusto. Et si non dederint, debe[n]ta dare duplum nomine
репа. Et si steterint per duos annos a solvendum iam dictum fictum, illi debe[n]ta
perdere terram ex sua parte. Et predicti homines debe[n]ta trahere iam dictum
fictum sive ad ipsum Castrum Nouo in caneva episcopii vel a Cremona in caneva
sua in eleccione domini. Si in Cremona duscerint, debet predictus dominus dare
trahentibus comedere panem et vinum et caseu[m]a. Et si venerit ad vendi-
cione earum terarum et predictus dominus emere voluerit, debet habere per
minus duodecim denarios unumquodque iugerum, quam alii alicui. Et si emere
noluerit, venda[n]t a, cui melius potueri[n]t a, homini ipsius vicinie Castri Noui,
salvo onore et districto prefato domino, prefer ecclesia vel servis neque osspi-
talii neque militibus. Ita ut predictus dominus habeat de unumquodque iuge-
rum duodecim denarios pro parabola danda, et alia inposita ei non faciat.
Et insuper promisit istus episcopus, per [se] a et suos successores istam teram
ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerit aut si vobisъ exinde
per quodvix ingenium subtrahere quesierit vel si aparuherit ullum datum
aut factum seu quodlibet scriptum, quod exinde in aliam partem factum ha-
beat,® et claruerit, tunc promisit istus episcopus istam terram componere in
duplum, sicut pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub exstimacione in
consimilibus locis. Et pro hac investitura fuit confesus istus episcopus se acce-
pisse de unoquoque iugero duodecim denarios et renunciavit excepcione de... a
Factum est hoc Castro No[uo] * de Aspice feliciter. S Signum pro ma[nu]8 isti
episcopi, qui hanc cartam fieri rogavit. Ibi interfuerunt archidiaconus maio-
ris ecclesie Sabelono, Albertacius de Aricis, Ghubertus Boracius, rogati testes.

SN Ego Rogerius, notarius sacri palacii, interfui et hanc cartam roga-
tus scri(p)bere scripsi.

89

7. Sicardus, episcopus Cremonae, investit «recto sive legalle et dricturele»
feudo Lanzonem de Curte sive de Comacio, qui fidelitatem episcopo iurat.

2. Eadem die iisdemque testibus praesentibus Lanzo ab episcopo interroga-
tus de feodo suo respondet.

In castro luvenis Altae. 1197. lul. 22.

Apographum eiusdem temporis. 25.8 «"» X 14.5 «*» — 11.6cm.

CDC. 195. n° 599 (regest.). (E cod. A et autogr.).

SN Anno dominice incarnacionis milleximo centeximo nonageximo
septimo, undecimo Kalendas augusti, indicione quinta decima, illorum hominum

• Omissum. b Sic. ° Correctum e habeatis. d Sic abruptum est. Tota
clausula Et pro hac... exceptione de... scripta est post Factum est... feliciter cum nota trans-
ferendi. 8 Supra lineam.
presencia, quorum nomina hie inferius leguntur. Dominus Sycardus, Cremo-
nensis episcopus, investivit dominum Lanzonem de Curte sive de Comacio
nominatim de suo recto sive legalle et dricturele* feudum. Ibique ipse Lanzo
in predictorum hominum presencia iuravit fidelitatem iam dicto domino epi-
scopo, ut mox est gentillis vassalli suo domino iurare. Quod sic inter eos stetit.
Actum est hoc castro luuenis Alte. Ibi fuerunt rogati testes, dominus Cupa de
Pa[sti]dinob et Niger ac Adam Zarzinus et Albertus Castaldus.

Ego Bergondius de burgo Riuolte, notarius domini Henrici regis, qui
nunc est, nuper rogatus hanc cartam investiture tradidi et [scripsi].b

SN Anno dominice incarnacionis milleximo centeximo nonageximo
septimo, undecimo Kalendas augusti, indicione quinta decima, presencia bono-
rum hominum, quorum nomina hie inferius leguntur. Dominus Sycardus,
Cremonensis episcopus, postulavit dominum Lanzonem de Curte sive de Coma-
cio, quod erat illud feudum, quod credebat se tenere vel debere tenere ab ipso
domino. Respondit ei ipse Lanzu dixit: Ego credo, quod erat totum illud per
medium sive per indivisum, quod dominus Guerenzo de Bresanore erat habere
visus et posidere sive tenere et debere tenere cum omni honore et destricto
in isto loco, fundo, territoriis, confinenciis et plebis iste Bresanore et plus, si
inveniretur et inveniri valuerit, ab eodem domino episcopo Cremonensi. Ibique
predictus dominus fuit contentus et confessus fuitc fore et esse verum, quod
ipse Lanzo ei dixerat et allegaverat de isti feudi interrogatione(s). Quia sic inter
eos stetit. Actum est in castro luuenis Alte. Interfuerunt rogati testes, domi-
nus C[upa]b de Pastidino et Niger ac Adam Zarzinus et Albertus Gastaldus.

Ego Bergondius de burgo Riuolta, notarius domini Henrici regis, qui nunc
est, nuper rogatus hanc confessionisd tradidi et scripsi.

SN Ego Petrus,b filius quondam Iohannis, qui dicebatur Seruazanus,
de contrada sancti Petri ad aurum, hec exempla ab autenticis exemplavi, sic
et in eis continebatur, ita et in istis leguntur exempla prefer literas plus mi-
nusve.

90

Sicardus, episcopus Cremonae, nomine feudi haereditarie investit Redul-
fum de Cornu cum fratribus, Albericum Calzolarium et Zugnum Marinum, quem-
que tertia parte unius peciae terrae quinquaginta septem iugerum et duarum per-
ticarum, ad Guxolam in Roncocavo, ut annuatim e quolibet iugere sex sextaria
milicae et duos capones reddant.

In camera episcopii Cremonae. 1198. Apr. 28.

17 X 22

SN Anno dominice incarnationis millesimo centesimo nonagesimo
octavo, die martis tercio exeunte aprile, indictione prima, presentia Adonis

• Sic. ь Aetate contritum. ° Sequitur spatium vacuum unius fortasse vocis.
й Omissum cartam.
de Comuni et Oddonis Gua^afangi [et Martini de] • Sithicis, vassallorum et
parium curie domini Sycardi, dei gratia Cremonensis episcopi. et comitis, sicut
dominus et vassalli ibi warentavere. Predictus quidem [dominus nomine] ®
episcopii investivit per feudum in se et eorum heredibus tantum masculis des-
cendentibus Redulfum, qui dicitur de Cornu, suo nomine et nomine Golte et
Teutaldi, [germano]rum ® eius, nomine recipientem, pro tercia parte et Alberi-
cum Calzolarium pro alia tercia et Qugnum Marinum pro alia tercia, nomina-
tim de pecia una de terra iuris episcopii, partim aratoria [et partim]® pratia,
que iacet ad Guxolam in Roncocauo, iugera quinquaginta et septem et pertice
due. Cui coheret a mane Hermiones, a meridie Hermiones et Carboni, [a
sera] ® Ghirardus et Sertores, a monte heredes quondam Oliuarii de Platina;
aut quantacumque sit ipsa pecia terre infra has coherentias, in hac quidem
.investitura permaneat. [Ita]® quod ab ilia die inantea isti Redulfus et fratres
pro tercia parte et Albericus pro alia tercia etQugnus pro alia quidem tercia et
eorum heredibus masculis, ex eis descendentibus [tantum, habeant]® et teneant
istam peciam terre, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et
inferioribus suis, et faciant de ea pro iam dictis partibus in integrum, quicquid
voluerint, sine orfini isti domini episcopi et eius successorum contraditione
reddendo singulis annis in omni festivitate sancti Martini per se vel per suum
missum isto domino vel eius [successor!]® vel misso in loco Casalis Maioris
aut ibi in ripa Padi in electione domini eorum expensis de quolibet iugere sex
sestaria milice bone et belle sine fraude [et vic]io® et duos capones de quoli-
bet iugere in omni festivitate sancti Stephani. Que quidem fictum et decimam
et capones promiserunt ipsi Redulfus, Albericus et Qugnus isto domino epi-
scopo, nomine iam dicti episcopii stipulanti, sub репа dupli omni anno predicto
modo dare et solvere. Et si per annum steterint, quod ipsum fictum et deci-
mam et capones non solverint, [debent]® cadere a iure suo. Trahentibus vero
-fictum et decimam debet dare commedere bis in anno. Hoc nominatim acto,
quod non debeant nec possint ipsum feudum dare in aliquem, sed eum dent,
si voluerint, ad laborandum ad fictum seu tercium ac quartum, dummodo
non dent alicui ius in re in ipso feudo. Et dedit istus dominus episcopus nomine
episcopii p[ara]bolam ® intrandi in tenutam de isto feudo istis Redulfo, Alberico
et Qugno et earn tenutam, quam habebant, confirmavit idem dominus epi-
scopus. Insuperque promisit memoratus dominus episcopus nomine episcopii
per se suosque successores iam dictis Redulfo, Alberico et Qugno stipulantibus
et eorum heredibus masculis, ex eis descendentibus tantum, istum [feudum] ®
ab omni homine defendere. Quod si defendere non potuerit aut si ex eis indeb
aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierit vel si apparuerit ullum
[datum]c seu quodlibet [scri]ptum,® in aliam partem factum, et claruerit,
tunc promisit idem dominus episcopus ipsum feudum in simplum componere,
sicut pro tempore fuerit melioratum aut valuerit sub exstimatione in consi-

Humiditate evanuerunt: vix leguntur.

b Sic: pro eis exinde.

Omissum.
mili loco. Ibique iuraverunt predicti Redulfus, Albericus et Qugnus per sancta
dei evangelia fidelitatem isto domino episcopo salvis anticorum dominorum
fidelitatibus et excepta imperatoris persona. Actum est hoc in camera episcopi?
Cremone feliciter. Signum S pro manu isti domini episcopi et comitis, [qui] •-
hanc cartam, ut prelegitur, scribi rogavit.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi?

91

Montenarius, gastaldus episcopi Cremonensis, investit Ambrosium Redulfi
et Albertum de Herestina, consules Mozanicae, nomine communis, salecto huius-
loci runcando per sex annos eo pado, ut decima episcopo reservetur.

Fornovi. 1200 (1199). Ian. 8,
7.P cm — 9'4 cm X 70.7 cm~

CDC. 199. n° 611. (regest.). (Ex autogr. archivii episc. Cremon.).

SN Octavo die intrante mense ianuarii, in loco Fornoui, curia domini
episcopi, presentia Cerruti de Palazzo et Trancheri de Fornouo, rogati testes.
Montenarius, gastaldius domini episcopi Cremone in loco Mozzanice, per con-
sillio et parabola Ursonis Carrarie, archipresbiteri de Fornouo, et domini
Malcoris, nontiis isti domini episcopi Cre[mon]e,® investivit predictus Monte-
narius Ambrosium Redulfi et Albertum de Herestina, tunc consules loci Moz-
zanice, nomine comunis isti loci Mozzanice accipienti, de salectu isti loci, sicut
currit Morgola, in Serrio inter unam fractam et alteram usque ad roncos de.
Fornouo exceptis Roncis Ueteris et Fractegalla. Ita quod ipsi consules et
vicinis isti loci Mozzanice, nomine comunis isti loci, a isto die usque ad sex
annos proximos debeant habere roncatum ipsum salectum in omni loco, ubi
utile fuerit eis, et dando decimam isto domino de omnibus fructibus isti salecti.
Et hoc promisit istus Ambrosius et Albertus, consules isti loci Mozzanice, et
obligando omnia sua bona pignori comunis eiusdem loci dederunt guadiam
in manu prenominati Montenarii, nomine isti domini episcopi accipienti, sub
репа centum solidorum bonorum argenti denariorum imperialium, quod ad istum
terminum habebunt roncatum istum salectum sub exstimatione prenominati
gastaldi. Et in omnem causam fuerunt fideiussores Lafrancus de Prezate et
Petrus Caneuario et Albertus Guydoni Ferrario de isto loco Mozzanice ob[li]-
gandod omnia bona sua pignori in solidum, renontiando omni iure fideius-
sorio et auxillio legis, pro quo possint se tueri a isto domino vel a suo misso,.
dicente, quod quisque illorum sit conveniendus pro parte, non in solidum, et
dicendo, quod primis debitoribus prius sint conveniendos, quam fideiusso-
res; et renontiaverunt expressim auxillio epistole divi Adriani. Factum est

• Humiditate deletum. b Inf er ius in margine alia manu et clariore atramento:
Summa dfenariorum] IIII l[ibre] et IIII s[olidi]. Summa campi (?) CXXIIII. * Fora-
mine deletum. d Evulsum cum parte marginis.
hoc anni domini nostri Ihesu Xpisti millesimo centesimo nonagesimo nono,.
inditione prima.

•SN Ego Ardericus, notarius sacri pallatii, interfui et hanc cartam
rogatus tradidi et scripsi.

92

1.	Breve recordationis de denariis, qui annualiter episcopo dantur Fornovi..

2.	Breve recordationis de terris arimannorum, qui fodrurn dant in district»
episcopi.

(Saec. XII exeunte)..

32 cm x 23.2 «« — 25.5

+ Breve recordationis de denariis, qui annualiter debent dari episcopo
in Fornouo.

Zunadus denarios II; Oto Achinelli denarios III; Matheus Anene denarios.
Ill; Albertus Presbiteri denarios VI; Lazarus Biulcus denarios III; Lan-
francus Dulzoni denarios III; Alberga Portanaria denarios III. Isti omnes-
solo modo pro castro dantur. Petrus Uallarius denarios II pro castro et pro
villa IIII*; Euno Sartor pro castro denarios III, pro villa IIII”; Rainerius
Sartor denarios VI pro villa; Vsberto denarios XII pro villa; Petrus Zopusdena-
rios VI pro busco; Ruinus denarios XI. pro villa; Saluagnolus denarium I pro
terra extra villam; filii Enrici communiter denarios II pro villa; Oto Muscio
denarios X pro villa et lohannes Cagabos XII; Grasemondi denarios II com-
muniter et pullum unum pro oneta; Rubeus Gribergi denarios VI et Uiuianus-
VIIIt0 pro villa; filii Andrae Rigizonis denarios VI pro castro et VI pro
busco; lohannes Unifani denarios IIII pro villa et II pro busco; Bonomo de
la Bociapro busco denarium; lohannes Belengerii denarios VIII et lohannes
Enrici VII pro villa; Richelda Riboldi denarios IIII pro busco; Vitalis Poloni
denarios VI et Ugoto VI et Arimondus VI et lohannes Bonizoni denarios II
et Dominicus Daluo denarios V et Giselbertalus IIII; Albertus Focus IIII;
Garimannus IIII. Pro villa isti modo suprascripti. Dulcis de Gabiano denarios
IIII pro castro, pro villa XVI, pro porco et multone XXXII; Vualdinus dena-
rios III pro castro et I pro villa; Richelda Mazia denarios III pro castro et
pro villa V; Petrus Teniosus denarios V et Ota Oprandi V; Ambrosius Cuccus
IIII, Vualpertus Mulinarius IIII pro villa; lacobinus et Ardriginus, abiatici
Andree de Leco, pro villa denarios XVIII, pro busco VI; Arnulfus Bernardi
denarios IIIIOT et Lanfrancus Uiscinellus VI; Omnebonum Piscis VI; Vuiliel-
mus Ferrarius VI; Intopaloda VI; Petrus Burdigaria VII; lohannes Berlinde
de Corinzio denarios VIII; lohannes Serralia XII pro villa; Gribertus Bugat-
tus denarios VI pro prato; lohannes Laurentii denarios XII et lohannesTine-
tor et Consobrinus, abiatici Adam Camparii, III pro villa; Girardus Dulzonis
denarios.. .a; lohannesde Limania denarios II pro busco; Speronus denarios:

* Spatium trium vel quattuor vocum vacuum relictum.
VI;EunoRizio I pro busco; lohannes Bonus de Caneuariis pro prato denarios
III et pro busco IIII"; Albertus del Contado denarios III et Oto Vuilelmusi
IIII pro busco; Lazarus Iohannis Biulci denarios IIII pro busco; Petrus Alberti
Decani denarios VI pro villa; Beradetus de Carauagio pro terra et busco in
petia una denarios XX;MarcheseTalabodenarios III pro villa; lanuarius dena-
rios IIII probusco; lohannes Alberti Decani pro busco denarios VIII, pro vite I;
Vitalis de Baila denarios III pro busco; lohannes Caca in Zonco denarios XII
pro villa et pro busco V; Lanfrancus Dominicene denarios III et Otto Piscis
VI et Alberga Omodei XXI III; Musso Dulzonis XIII; Michael Cazulus X. Isti
pro villa. Villanus denarios XVI; Guntelda XVI; Richelda de Forno XXXII;
Rubeus Grasemondi XXXII; lohannes de Fara XVIII. Isti omnes pro porcis
et multonibus.

Breve recordationis de terris, quas habebant arrimanni, qui dabant fod-
rum et erant de districto episcopi.

Guidrisius habet in Casaligio VIII perticas, que fuerunt Alberti Sclaui
de Mozanica. De terris laborantis de la Porta, qui fuit arimannus, habent
Michelettusb V perticas et plus in Semuncia. Ibi prope Lanfrancus Dominicane
I perticam et mediam. lohannes Siccus de vinea III. In campo Romagnen^
Petrus Pacius cum nepte VIII. Ibi prope Fornouus II et mediam. In Castello
Rutto Adam de Casirade I perticam et mediam de vinea. Girardus Dulcionis
IIII perticas de terra in campo del Ulmo. Abiatici Andre§ Dalecii X iuxta
viam de Corenzo et ibi non longe in Cerreto III. Andreas Ciuertus et lohan-
nes Siccus III iuxta viam de Corenzo. Bellexore IIII iuxta campum Sancti
Iohannis. De tenuta alodio, qui fuit arrimannus Airoldi Bratti, Speronus habet
XII perticas de v[i]tibusc et terra al Cantone. De alodio, quod fuit Alberti
Decani, habent Tadettus de Carauagio IIII perticas desubtus de Cosagno; Leti-
ciam V et meza inter vites et terram, Auno Ricius III. Item de alodio labo-
rentis Guilielmus Qenonis et nepos II perticas de vitibus in Castello Rutto.
lohannes de Limagna vites, quas habet in Castello Rutto.

93

Inblavatus de Puteo Inblavatino filio consentiente pro pretio sex librarum
investit titulo venditionis «ad proprium allodium» Ugonem de Refudato novem peciis
terrae Iovisaltae et Soresinae necnon tota alia terra, quae lacomini de Puteo fuit.

In ecclesia s. Elenae civitatis Cremonae. 1200. Apr. 29.

57.2 cm 13 cm — 13.7 cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo, indictione tertia, die sabati secundo exeunte aprile, in ecclesia sancte
Elene civitatis Cremone, in presentia Alberici Noteuogi et Mutti Palme et
Airoldi Palme et Rainoldi de Caliano, testium rogatorum. Per lingum,® quod

‘ Sic.

b Delineatum.

c Omissum.
in sua manu tenebat, Inblauatus de Puteo investivit tituio venditionis ad
proprium alodium Vgonem de Refudato, nominatim de novem petiis terre,
sive plus sint, scilicet de medietate pro indiviso istarum petiarum terre, quas
iacent in curia louisalte et in curia Sorexine, et est iugera quatuor et sex per-
tice et plus, si ipse Vgo invenire posset, et de tota alia* terra, que fuit quondam
lacommini de Puteo, que et qualis et quantacumque si(n)t et in quantis petiis
reperiatur, et partim est aratoria et pratia partim et boschia. Prima petia iacet
in valle Pulina et est aratoria, pertice decern; coheret ei a mane Artuxius Caluus,
a meridie filii quondam Bellani, asenarii Sorexine; a monte Niger Bonus, a
sera Mussus Marianus. Secunda iacet in ipsa valleyPulinaetestaratoria,pertice
quatuor sive plus; a mane et a monte istus Niger Bonus, a meridie.. .b a sera
istus Mussus. Tertia iacet in Brughano et est aratoria, pertice quinque sive
plus vel minus; a mane §cclesi§ sancti Laurentii louisalte;0 a meridie et a monte
et a sera Teutaldus Caga-in-furno. Quarta iacet ibi prope in Brugnano et est
aratoria, pertice quatuor minus tabule quatuor; a mane ista ^ccelsia et istus
Teutaldus, a meridie Lorentinus Ottoboni, a sera istus Artusius et a monte.
Quinta iacet ibi prope in isto loco et est aratoria, pertice sex sive plus vel mi-
nus; a mane istus Artusius, a meridie istusd Lorentinus, a monte ipse Artusius,
a sera dominus episcopus. Sexta iacet in Runcaiia et est aratoria, pertice decern
sive plus; a mane Gufredus Strugini, a meridie istus dominus episcopus, a sera
via, a monte istus dominus episcopus et Ambrosius de Martio. Septima petia
iacet iusta illam et est aratoria, pertice tres; a mane viax a meridie Scor?anap-
pus, a sera Boschellus, a monte Salarius. Octava petia iacet in Silua Rara et
est boschia, pertice sex; cui coheret (ei) a mane filii Gratia Celi, a meridie Delma,
a sera et a monte dominus episcopus. Nona vero petia iacet in predicta valle
Polina et est aratoria, pertice due sive plus vel minus sint omnes predicte petie;
coheret ei a mane.. .e a meridie...® a sera.. .* a monte .. Л sibi que alie sint
coherentie. Ita ut ab ilia die inantea predictus Vgo et sui heredes et cui daret
habeat et teneat istam terram, una cum accessione et ingresu seu cum superio-
ribus et inferioribus suis, et faciat de ea iure proprietario nomine in integrum,
quicquid voluerint, sine omni sua suorumque heredum contradictione. Et
per hanc venditionem dedit et cessit atque mandavit ipse Inblauatus venditor
isto Vgoni omnia iura omnesque actiones seu rationes, que et quas habebat,
tarn in rem, quam in personam, vel ei competebat nomine vel occasione iste
terre et contra quascumque personas in agendo et defendendo seu excipiendo,
et fecit ipsum emtorem procuratorem in rem suam propriam et constituit
se tunc possesorem de ista terra pro isto Vgone. Insuperque promisit istus
Inblauatus per se et suos heredes isto emtori et suis heredibus et cui daret
istam investituram ab omni homine defendere et etiam ab uxore sua et a fratre
suo lohanne et a suis heredibus et ab heredibus quondam Vgonis, fratris sui,
et ab heredibus quondam lacomini de Puteo. Quod si defendere non potuerit

• ali bis scriptum. b Spatium vacuum unius vocis relictum. ° Aetate contritum.

4 Sequitur toto expunctum. • Spatium unius vel duarum vocum vacuum relictum.
aut si eis exinde aliquid per quodvis ingenium subtrahere quesierit vel si appa-
ruerit aliquod datum seu quodlibet scriptum, exinde alibi factum, et clarueritF
tunc promisit istus Inblauatus istam terram in dupium componere, sicut
pro tempore fuerit meliorata aut valuerit sub extimatione in consimilibus
locis. Et insuper Inblauatinus, filius predicti Inblauati eius parabola et con-
sensu in ista venditione omni suo iuri renuntiavit et datum omnium suarum
rationum fecit in isto Vgone stipulanti. Et pro ista venditione acceperunt
ibi isti pater et filius a isto Vgone pretii nomine sex libras inforciatas et uni(us)
illorum ipse Vgo numeravit et dedit istos denarios parabola alterius. Et insuper
renuntiaverunt exception! non numerati pretii; et renuntiaverunt, quod non
dicent, quod istam terram sit vendita minus dimidia iusti pretii. Et pro isto
Inblauato et filio et pro istis promissionibus et obligationibus fuit fideiussor
cum stipulatione subnixa Oldeprandus de Puteo aput istum Vgonem, qui re-
nuntiavit omni fideiussorio iuri, ne liceat opponere hoc, quod principalis debi-
tor prius sit conveniendus, quam fideiussor seu intercessor, et omni alii auxilio
fideiussorio.

Ibi incontinenti et in isto loco et die et istorum testium presentia, istus
Oldeprandus cum lingo," quod in sua tenebat manu, investivit titulo venditio-
nis ad alodium proprium istum Vgonem de alia medietate pro indiviso ista.. Л

94

Guazo de Albertis, iudex consulum Soncini, sententiam proferens in lite
Todeschi de Dodo et episcopii Cremonae, condemnat episcopium, ut terram Bu~
biaticae iacentem, de qua lis erat, Todesco restituat.

In castro Suncini. 1200. Oct. 29.

//cm X 13.4*".

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo, indictione quinta decima, tercio die exeunte mense octubris, presentia
infrascriptorum testium. De litte, que vertebatur inter dominum Todescum
de Dodo ex una parte et dominum Nigrum de Fodracis nomine episcopatus
ex alia parte, que lis erat sub domino Gua^one de Alberteris, iudice consulum
Suncini. Que lis talis erat. Dicebat enim istus dominus Todescus, quod domi-
nus episcopus habebat et tenebat sex perticas terre, que iacet in Bubiatica,
cocherent ab omnibus partibus domini episcopi, quam istus dominus Todescus
dicebat esse suam, et quod Petrus Aldi tenebat ab eo in feudo, et dicebat, quod
istus Petrus ° vendiderat domino episcopo. Ad quod istus Niger respondebat
et confitebatur, sicuti continebatur in instrumento domini Teutonici. Unde
alegationibus et responsionibus utriusque partibus" visis et viso instrumento
istius domini Teutonici istus dominus Gua^o condempnavit istum Nigrum vice
et nomine domini episcopi Cremone, ut ab ilia die usque ad decern dies resti-

• Sic. b Pars inferior chartae abscisa. c Supra lineam.
tuat predictam terram et fruges, quas habuerat, domino Todesco. Actum est
hoc* in castro Suncini feliciter. Ibi fuerunt rogati testes, Obifo de Guien-
fono et Iniierrardus de Bella et Guidotus Cauaga.

SN Ego Ardericus de Sancto Baxiano, notarius sacri pallatii, interfui
et hanc cartam rogatus scripsi.

95

Sicardus, episcopus Cremonae, nomine feudi investit lohannem Вопит
Favacium una pecia terrae septem bubulcarum et dimidiae in curte Iovisaltae
in Casaleque et Bertrammum de Ottobono Gandulfi alia pecia octo bubulca-
rum ibidem, in Curtelle. Qui ambo fidelitatem episcopo iurant.

Iovisaltae. 1202. lun. 1.
17.4	14.8 °™.

SN Anno domini millesimo ducentesimo secundo, inditione nona, die
iovis primo intrante iunio, in loco louisalte, presentia Ade de Storcho et Uita-
lis de Chare et Lanfrancib Fauaci, parium curie domini Sycardi, Cremonensis
episcopi, sicut ipse dominus episcopus et vasalli ibi guarentaverunt, et Gui-
donis et Tetholdi de Curia, testium ibi rogatorum. Prefatus dominus episco-
pus nomine sui episcopii investivit honorifice per feudum lohannem Bonum
Fauacium, habitatorem louisalte, unius petie terre partim aratorie et partim
boscia iuris predicti episcopii, que iacet in curte louisalte in loco, qui dicitur
Casaleque; bubulce septem et dimidia dicitur esse, plus minusve sit. Cui cohe-
ret a tribus p[artibus... a]b • alia ecclesia sancti Laurentii. Item prefatus
dominus episcopus nomine sui episcopii investivit honorifice per feudum Ber-
trammum de Ottobono Gandulfi, habitatorem loci louisalte, unius petie terre
aratorie iuris predicti episcopii, que iacet in curte louisalte in loco, ubi dicitur
Curtelle, que dicitur esse bubulce octo. Cui coheret a tribus partibus epi-
scopium et ab alia Albricus de Noteuoio; aut quantacumque sit queque illarum
petiarum infra has coherentias, in hac quidem investitura permaneat. Ita
quod ab ilia die inantea predicti lohannes Bonusd et Bertrammus et eorum
masculi heredes tantum habeant et teneant istum feudum et faciant exinde
de eo, ut predictum est, quicquid facere voluerint, sine alicuius contraditione.
Et nomine iam dictarum investiturarum prefatus dominus episcopus dedit,
cessit atque mandavit istis lohanni Bonid et Bertrammo nomine sui episcopii
omnia iura et omnesd actiones et rationes, que et quas sibi competunt nomine
sui episcopii vel contra quascumque personas competere possunt nomine vel
occasione istarum petiarum terre, et dedit unicuique eorum parabolam in-
trandi in tenutam de predictis petiis terre et, si quam habebant, eandem eis
confirmavit fecitque eos procuratores in res suas iure feudi. Et insuper con-

* Sequitur anno expunctum. b Sequitur i expunctum. e Duae vel tres voces
foramine deletae. d Supra lineam.
stituit se possidere istum feudum nomine istorum Iohannis et.Bertrammi. Pre-
terea promisit idem dominus episcopus istum feudum ab omni homine defen-
dere secundum usum feudi, ita tamen, quod non possint nec debeant istum
feudum dare in aliis. Et post predictas investituras, ibi incontinenti factas,
statim predicti lohannes Bonus® et Bertrammus iuraverunt fidelitatem
pro predictis petiis terre isto domino episcopo contra omnes homines.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

96

Sicardus, episcopus Cremonae, iure feudi investit Martinum et lohannem
de Faxanis uno iugere terrae in Roncocavo, ut annualiter sex sextaria mili-
cae, decimam et duos capones episcopo pro ficto solvant neve feudum suum aliis,
nisi ad laborandum, concedant.

In camera episcopii Cremonae. 1202. lun. 7.

18.2 cm X 18.2 cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo secundo, indic-
tione quinta, die sabbati primo intrante iunio, in camera episcopii Cremone,
presenti presbiteri Stephani de Riuarolo et Oliuari Cursoris et Vberti Tiballi,
restium rogatorum, necnon in presentia Oddonis Gua^afangi et Corixii de
Curia,b vassallorum et parium- curie domini Sycardi, episcopi dei gratia Cre-
monensis et comitis, sicut dominus et vasalli ibi guarentaverunt. Predictus
quidem dominus episcopus episcopii sui nomine investivit per feudum Marti-
num et lohannem de Faxanis consanguineos in se et eorum heredibus mascu-
lis, ex se tantum descendentibus, nominatim de uno iugere terre, quod iacet
in duobus locis, partim aratoria et partim pratia iuris predicti episcopii. Prima
quarum iacet in Ronchocauo; a mane via, a meridie lohannes de Pagana, a
sera Bernardus Gallus, a monte heredes quondam Bugni. Secunda pecia iacet
ibi prope in eodem loco; a mane Richus Faxanus, a meridie episcopium, a sera
Redulfus de Cornu, a monte Pernixinus; aut quantacumque sit ipsa terra in-
fra(s) has coherencias, in hac quidem investitura permaneat. Ita quod ab ilia
die inantea isti lohannes et Martinus consanguinei ° et eorum heredibus,d tan-
tum masculis ex se descendentibus, habeant et teneant istas pecias terre, una
cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, et faciant
ex ea pro ia[m di]ctis* peciis terre iure feudi in integrum, quicquid voluerint,
sine alicuius contraditione reddendo singulis annis in omni festivitate sancti
Martini per se vel per suum missum isto domino episcopo vel eius successori vel
misso in loco Casalis Maioris aut ibi in ripa Padi in electione domini et eorum
expensis sex sextaria milice bone et belle sine fraude et decimam et duos capones

* Supra lineam. b Sequuntur testium roga expuncta. ® Sequitur habeant
expunctum. d Correctum e heredes. ® Omissum.
in omni festivitate sancti Stephani. Que quidem fictum et decimam et capones
promiserunt isti consanguinei isto domino episcopo, nomine isti episcopii sti-
pulanti, sub репа dupli omni anno dare et solvere. Et si per annum steterint,
quod ipsum fictum et decimam et caponesa non solverint, cadere debent a
iure suo. Trahentibus vero fictum et decimam debet dare commedere bis in
anno. Hoc nominatim acto, quod non debeant nec possint ipsum feudum dare
in aliquem, set eum dent, si voluerint, ad laborandum ad fictum seu tercium
ac quartum, dum tamen non dent alicui ius in re in ipso feudo. Et dedit istus
dominus episcopus parabolam intrandi in tenutam de isto feudo istis consan-
guineis et earn tenutam, quam habebant, eis confirmavit. Insuperque promisit
istus dominus episcopus nomine sui episcopatus istis Martino et lohanne con-
sanguineis stipulantibus istum feudum ab omni homine defendere. Quod si
defendere non potuerit aut per quodvis ingenium subtrahere quesierit, tunc
promisit eis istum feudum in simplum componere, sicut pro tempore magis
valuerit sub extimatione in consimili loco. Ibique iuraverunt isti consaguinei
per sancta dei evangelia fidelitatem isto domino episcopo. Signum S pro manu
isti domini episcopi, qui de predicto contractu duo instrumenta, ut prelegitur,
fieri rogavit.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

97

Manfredus, filius Ottonis de Dovaria, agnoscens se sex iugera terrae feudi
iuxta castrum de Bina Nova ab episcopio Cremonae tenere, pro licentia a Sicardo
episcopo data huius terrae vendendae concedit episcopio sex alia iugera terrae in
curia Levatae, quibus ab episcopo, ut feudo, investitur.

Cremonae. 1202. lul. 17.

28 cm X 19.8 <•*».

SN Die mercurii quinto decimo exeunte iulio, in camera domini episcopi
Cremonensis in Cremona, presentibus Lumbardo de Stradiuertis et Ardifono de
Crema et Ottone Runcio, paribus curie domini episcopi Cremonensis et eius
episcopii, ut ipsi et dominus Sychardus, Cremonensis episcopus, ibi Warenta-
verunt. Manfredus, filius quondam Ottonis de Douaria, confessus fuit, quod
tenebat a isto domino episcopo et eius episcopio per feudum sex iugera terre
iusta castrum de Bina Noua in episcopio Cremone. Cui coheret a mane Bal-
duinus de Salodo, a meridie Confanonerii et a sera idem Confanonerii, a monte
Ribaldus de Douaria. Et constituit se possidere istam terram pro isto domino
episcopo. Et statim et incontinenti istus dominus dedit parabolam isto vasallo,
ut venderet istam terram ad alodium, et dixit se ratum habiturum, quicquid
istus Manfredus faceret de ea terra. Tunc predictus Manfredus pro his omni-

• Expunctum m in campones.
bus fecit datum in istum dominum episcopum nomine eius episcopii de sex
iugeribus terre, que iacet in curia sive territorio Leuatfe, ubi dicitur Filagnum.
Coheret ei a mane via, a meridie ecclesia de la Leuata et Baldobesius Rosanus,
a sera Egidius de Casali Morano, a monte istus vasallus ad proprium alodium.
Ita quod istus dominus episcopus et sui successores et eius episcopium, et Cui
dederint habeant et teneant istam terram, cum accessione et ingressu, cum supe-
rioribus et inferioribus suis, et faciant de ea, quiequid voluerint, sine isti Manfredi
suorumque heredum contradicione. Item istus Manfredus dedit, cessit atque
mandavit isto domino episcopo et nomine episcopii sui omnia iura omnesque
acciones, (et) que et quas habebat et sibi cumpetebant in ista terra et eius
occasione contra quameumque personam, et fecit eum procuratorem in rem
:suam et constituit se possidere istam terram pro isto domino episcopo. Item
promisit per se suosque heredes isto domino episcopo et eius episcopio suisque
.successoribus cuive dederint istam terram defendere et de eius evictione in
•duplum. Preterea istus dominus episcopus nomine episcopii sui investivit
per feudum honorifice istum Manfredum de ista terra. Ita quod ipse et sui
heredes et cui dederint habeant et teneant earn terram et faciant de ea, quic-
quid voluerint, sine isti domini episcopi suorumque successorum contradicione,
cum accessione et ingressu, cum superioribus et inferioribus suis in integrum
iure feudi, ut supra legitur. Item istus dominus dedit, cessit atque mandavit
isto vasaiio omnia iura omnesque acciones, que et quas habebat et sibi cum-
petebant in predicto feudo et eius occasione contra quameumque personam;
et fecit eum procuratorem in rem suam et constituit se possidere istum feudum
pro isto vasallo et dedit ei parabolam intrandi in tenutam de eo. Hoc acto
inter eos, quod istus dominus et eius episcopium nullo modo teneantur de
evictione neque cambio neque consoito. Factum est hoc anno dominice incar-
nationis millesimo ducentesimo secundo, indicione quinta.

SN Ego Raimundus, notarius domini Henrici imperatoris, rogatus
hanc cartam tractavi et scripsi.

98

Sicardus, episcopus Cremonae, investit Nicolaum, presbyterum ecclesiae
s. Mariae de Porto, decimis totius allodii huius ecclesiae et novalium Castela-
rii et Guazatorae.

In civitate Acconensi. 1203. Sept. 19.
11.3«”» x 13.7™ — 12™.

SN Anno dominice incarnationis millesimo CC tercio, indictione sep-
tima, duodecimo die exeunte septembre, in civitate Acconensi, presentia in-
frascriptorum testium. Sycardus, dei gratia Cremonensis episcopus, cum ligno,
quod in sua tenebat manu, investivit Nicolaum, presbiterum ecclesie sancte
Marie de Porto, nomine ipsius ecclesie de decima sive decimis totius alodii
.iste ecclesie et de decima sive decimis novalium de Castaeiario et de Gua;a-
thora et dedit, cessit atque mandavit omnia iura et acciones, que sibi cumpe-
tebant in predictis decimis, et confirmavit etiam ex parte dei omnipotentis
et sancte Marie Virginis salva ratione aliarum ecclesiarum. Ibi fuerunt Ste-
phanus, sacerdos et capellanus predicti episcopi Sycardi, et Omnebonum, pres-
biter ecclesie sancti Barthoiomei de Squadreto, et Petrus, sacerdos ecclesie
.sancti Iohannis de Longouardore, et Albertus, presbiter sancti Laurentii Farol-
-dis, rogati testes.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et rogatus hanc car-
lam scripsi.

99

7.	lohannes Bonus et Albertus, filii Lanfranci de Castro Novo, quattuor-
decim libris imp. acceptis renuntiant episcopio Cremonae iura, quae nomine
Jeudi ab eo tenebant in Sorte d’Arguiratis (Roncorfani).

2.	Eisdem die et loco Petrus et Panisvinum, filii Lanzi Ferrarii de Roncor-
Jano, investiuntur a Roglerio advocato nomine Sicardi, episcopi Cremonensis,
jnedietate pro indiviso Sortis d’Arguiratis, ut feudo antiquo, et fidelitatem epi-
scope iurant.

3.	Eisdem die et loco lohannes Bonus et Albertus praefati investiuntur
ab eodem Roglerio pro episcopo quattuordecim libris praedictis necnon tribus
peciis terrae Cogozoli (24s pertic. et 3 iugerum) et uno iugere campi ultra fossa-
turn Cremonae. Quibus omnibus rebus, ut feudo antiquo, investiti fidelitatem
episcopo iurant.

Cremonae. 1204 (1203). Febr. 27.

54.2 °” X 20.1«•» — 19.6 cm.

CDC. 207. n° 39. (regest.). (Ex autogr. archivii episcop. Cremon.).

SN Anno domini millesimo ducentesimo tercio, inditione septima, die
tercio exeunte februario, sub porticu caneve episcopii Cremone, presentia
dominorum Bocardi Casalasci, Raimundi de Leuata, Bernardi Panisuini et
Oddonis Roncii, vassallorum predicti episcopii, sicut ipsi et dominus advo-
catus nomine et vice domini Sycardi, Cremonensis episcopi, eiusque episcopii
ibi guarentaverunt, necnon Maicorii Caneuarii, Arduini Corixii et Widonis
de Palatio, testium ibi rogatorum. lohannes Bonus et Albertus fratres, filii
quondam Lanfranci de Castro Nouo, confessi fuerunt ibi se lege vivere
longobardorum et se esse maiores tunc decern et octo annis et renuntia-
verunt, quod non liceat eis aliquo tempore contra has venire confessiones.
Et similiter confessi ibi fuerunt predicti fratres coram prefato advocato vice
et nomine prefati domini episcopi eiusque episcopii se esse vassalios isti domini
episcopi eiusque episcopii de quarto et tractis et pastis octo petiarum terrarum
infrascriptarum, que dicuntur esse iugera sex, que iacent in territorio Ron-
corphani et vocatur Sors d’Aguiratis, et de quattuor vassallis infrascriptis; et
quod pater et avus eorum fuerunt vassalli isti episcopii dudum retro de predic-
tis conditionibus infrascripte Sortis et de infrascriptis vassallis. Et renuntia-
verunt, quod non liceat eis aliquo tempore contra has venire confessiones, et
constituerunt se possessores vel quasi de predictis conditionibus et vassallis
infrascriptis pro isto advocato vice et nomine prefati domini episcopi eiusque
episcopii. Et prefatus dominus Roglerius advocatus vice et nomine prefati do-
mini episcopi eiusque episcopii guarentavit omnia predicta istis fratribus vera
esse. Prima petia predicte Sortis est aratoria, iugerum unum et iacet ad viam
grande; coheret ei ab una parte via, ab alterta Dodus Malfiastrus, ab altera
Adam Cleriginus, ab altera dominus episcopus. Secunda petia aratoria ibi prope,
dertice quattuor; ab una parte Mattus de Ferariis, ab altera Nolis et ab aliis via.
Tercia petia iugerum unum; ab una parte filii Ermeline; ab altera istus Mattus,
ab altera Panisuinum de Altedo et ab altera Pectinus de Altedo. Quarta ara-
toria pertice tres; ab una parte heres quondam Lan?i Ferarii de Roncorphano,
ab altera Albertus Sansomus et ab aliis via. Quinta petia aratoria pertice tres;
ab una parte Albertus Sansomus, ab altera viazola, ab altera Andreas Ferarius
et ab altera Nolis. Sexta petia aratoria pertice tres; ab una parte predictus Mattus,
ab altera Andreas Ferarius, ab altera filius quondam XpistianiBafi, ab altera
filii Ermeline. Septima petia aratoria pertice quinque; ab una parte Adam Cle-
ricus, ab altera Fantinus de Qanono, ab altera via et ab altera lohannes de Mano-
nis. Octava vero petia iacet ad Coa?am, pertice sex; ab una parte Ambrosius.
Bacius, ab altera filii Ermeline, ab altera via et ab altera Andreas Ferarius,
Vel si ibi que alie sint coherentie aut quantecumque sint predicte petie infra has
coherentias, dicte conditiones earum in infrascripta fine et refutatione semper
permaneant. Qui vero predicti fratres statim et incontinent! fecerunt finem
et refutationem et pactum de non petendo et datum de omnibus suis rationibus
isto domino advocato vice et nomine predicti domini episcopi Sycardi eiusque
episcopii de omnibus predictis conditionibus predicte Sortis et de vassallis istis,
nomina quorum hec sunt: Martinus de Ermelina et Pectinus de Ba?is et lohannes
de Qanono et lohannes de Musso de Feruestitis. Et insuper isti fratres promise-
runt per se suosque heredes isto domino Roglerio advocato vice et nomine
sti domini episcopi eiusque episcopii istos fines et refutationes et pactum de non
petendo et datum suarum rationum semper et omni tempore firma et rata
tenere, et quod non veniant contra aliqua ratione seu occassione sub репа
dupli peti* et dampni, contingentis isto domino episcopo eiusque episcopio,
Et insuper promiserunt per se suosque heredes isto domino advocato vice et
nomine prefati domini episcopi eiusque episcopii omnia predicta ab omni ho-
mine defendere et de evictione in dupium de suo facto et pro suo facto et suo-
rum antecessorum tantum. Et pro omnibus istis predicti fratres confess!
fuerunt ibi se accepisse a Petro et Paneuino, filiis quondam Lanfi Ferari de
Ronchorphano, vice et nomine prefati domini Sycardi episcopi eiusque epi-
copii quattuordecim libras ad rationem imperialium et renuntiaverunt excep-
tion! non numerate]ъ peccunie atque sibi date.

• Sic. Pro pretii credo. Cf. tamen alibi (n° 108): sub репа dupli damni petiti et
requisiti. ъ Omissum.
SN Ego lohannes de Lege, sacri palatii notarius, interfui et hanc car-
tam rogatus scripsi.

Postea vero in isto die et loco et presentia istorum vassallorum et testium,
dominus Roglerius advocatus vice et nomine domini Sycardi, Cremonensis.
episcopi,eiusque episcopii, volentibus et consentientibus ei istis vassallis inve-
stivit per feudum honorifice, sicut de feudo antique et paterno, Petrum et Paneui-
num fratres, filios quondam Lan$i Ferarii de Roncorphano, eorum nomine
et nomine Albertini, fratris eorum, de medietate pro indiviso tocius Sortis, que
vocatur de Arguiratis, que iacet in territorio Ronchorphani in octo petiis, que
dicuntur esse iugera sex, plus minusve sit, ut in superiori publico continetur
instrumento, exceptis antepostis et casamentis. Que vero Sors iuris est predicti
episcopii. Aut quantacumque sit ilia Sors infra suas coherentias, scriptas in supe-
riori instrumento, medietas illius Sortis pro indiviso exceptis antepostis et casa-
mentis in hac quidem investitura permaneat. Ita ut dehinc inantea predicti
fratres et eorum heredes tantum masculi,ex se legittime descendentes, habeant
et teneant honorifice per feudum, sicut feudum antiquum et paternum, predic-
tam medietatem pro indiviso iste Sortis exceptis antepostis et casamentis
et faciant ex ea, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et infe-
rioribus suis, in integrum iure feudi antiqui et paterni, quicquid facere voluerint,
sine alicuius contraditione. Et nomine iam dicte investiture prefatus advocatus
vice et nomine isti domini episcopi eiusque episcopii dedit, cessit atque mandavit
omnia iura istis fratribus omnesque rationes et actiones, que et quas isto domino>
episcopo eiusque episcopio in predicto feudo competunt secundum usum et ius
feudi, et dedit eis parabolam intrandi in tenutam predicti feudi et, si quam habe-
bant, earn eis confirmavit. Et constituit se possessorem vel quasi nomine et vice
isti domini episcopi eiusque episcopii pro istis fratribus de predicto feudo.
Et in omnibus et per omnia posuit eos in locum suum in predicto feudo vice
et nomine prefati domini episcopi eiusque episcopii secundum usum et ius feudi.
Preterea prefatus dominus Roglerius advocatus vice et nomine predicti domini
episcopi eiusque episcopii promisit istis fratribus stipulantibus de evictione
isti feudi in simplum, sicut pro tempore magis valuerit sub extimatione in con-
similibus locis. His vero peractis predicti fratres Petrus * et Panisuinum iura-
verunt fidelitatem isto domino episcopo salvis quidem fjdelitatibus anteriorum
dominorum, si habent. Et insuper promiserunt, quod Albertinus, frater eorum,
faciet illam eandem fidelitatem isto domino episcopo Sycardo, anuente deo,
si reversus fuerit de ultra mare, vel successori suo, quando ad plenam pervenerit
etatem.

SN Ego lohannes de Lege, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi?

Postea vero in isto die et loco et presentia testium et vassallorum istorum,
dominus Roglerius advocatus vice et nomine isti episcopi Sycardi Cremonensis
eiusque episcopii volentibus et consentientibus ei istis vassallis investivit hono-

• Sequitur et Panis expunctum. b Omnia, quae sequuntur usque ad finem, clariore
atramento.
rifice per feudum, sicut de feudo antiquo et paterno, lohannem Bonum et Alber-
tum fratres, filios quondam Lanfranci de Castro Nouo, de quattuordecim libris
imperialium, quas confessi fuerunt ibi se accepisse pro istis finis et refutationibus,
set non tenentur eas locare in aliquo loco, nisi ad libitum suum; et in alia parte
de tribus petiis terre, que iacent in loco Cogo^oli. Prima quarum pertice due
et dimidia; a mane Ru^inetus, a meridie idem, a sera Inblauatus de Petre^anis
et a monte idem Rucinettus. Secunda petia est iugerfa]a duo; a mane via
publica, a meridie et a monte Rufinetus et a sera idem Rucinettus. Tercia petia
est iugerum unum; a mane via, a meride Rucinettus, a sera Guarini et a monte
dugalus; vel si ibi que alie sint coherentie. Quas petias tenent Gubertus et Marti-
nus. De istis verobtribus petiisb medietatem quarti debent habere lohannes
Bonus et Albertus de Castro Nouo. Et similiter investivit eos de quodam campo,
qui est ultra fossatum Cremonense et est iugerum unum; a mane et a sera
Guarini, a meridie dugalus et a monte viazola; vel si ibi que alie sint coherentie.
Et dedit iura et actiones et iussit tenutam et constituit se possessorem pro eis
vice et nomine isti episcopi eiusque episcopii de istis rebus et in omnibus et per
omnia® posuit eos vel quasi in locum suum in isto feudo secundum usum et ius
feudi vice et nomine isti domini episcopi eiusque episcopii. Et insuper promisit
de evictione vice et nomine isti domini episcopi eiusque episcopii de isto feudo
in simplum secundum usum et ius feudi. Preterea predicti fratres iuraverunt
fidelitatem isto domino episcopo salvis fidelitatibus anteriorum dominorum,
si habent.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus
scripsi.

100

Marchisius de Vacca de For novo et Guido Rizzio pro pretio viginti et unius
solidi vendunt Alberto Rozzeno, habitatori Fornovi, quattuor perticas terrae Fornovi
in la Breda.

Fornovi. 1205. Oct. 28.

17.2 cm % 16 cm— 17.3 cm.

SN Quarto die exeunte mense octubris, in loco Fornoui, ad domum
Arderici Uerro, presentia Petri Roperti et Buniohannis de Stirpo, ibi testium
rogatorum. Marchisius de Uacca de loco Fornoui, qui fuit professus et manifestus
se vivere lege longobardorum, et Guydo Rizcio de isto loco, qui fuit similiter
confessus vivere lege longobardorum, renontiando, ne possint veniri contra
has confessiones, fecerunt datum in Albertum Rozzenum, abitator Fornoui,
nomine venditionis ad alodium proprium de pertice quadtuor terre aratorie, que
iacet in curte Fornoui ad locum, ubi dicitur In la Breda. Coheret a mane
ci heres Iohannis Sperroni, a meridie et a sera et a monte heres Oprandi Gonzono;

a Omissum.	b—b Scripta ordine inverse cum nota transferendi. ® per omnia

bis scriptum.
si ibi que alie sunt coherentie. Ita quod istus Albertus et eius heredes et cut
dederint habeant et teneant istam petiam terre et fatiant de ea exinde inantea,
una cum accessione et ingressu se[u]‘ cum superiore et inferiore suo, in integrum
iure proprietario nomine, quicquid voluerint, sine istorum venditorum suorum-
que heredum contradictione. Et insuper isti venditores dederunt et cesserunt
et mandaverunt prefato emptori suisque heredibus et cui dederint omnia
iura et omnes actiones et rationes et defensiones reales et personales, utiles
et directas et ypothecarias, que et quas habebat vel sibi competebant
contra quameumque personam nomine vel occasione iste rei vendite in
apellando, respondendo in placitum et extra placitum. Et fecerunt eum
procutarorem, ut in rem propriam, et dederunt ei parabolam intrandi in
tenutam et constituerunt se tenere et possidere istam terram pro isto emptori
et in omnibus et per omnia posuerunt eum in locum suum. Et insuper promiserunt
isti venditores obligando omnia bona sua pignori per se et per suos heredes in
solidum isto emptori suisque heredibus et cui dederint istam petiam terre ab
omni homine in duplum defendere et etiam cum suis propriis exspensibus desbri-
gare ab omni contradicente persona iure et ratione. Quod si defendere et desbri-
gare non potuerint vel si per quodvis ingenium aliquid subtrahere quesierint vel
si aparuerit ullum datum aut factum seu quodlibet scriptum, ab eis vel ab ali-
quis illorum in aliam partem factum, et claruerit, tunc promiserunt ei istam
petiam terre in duplum componere, sicut pro tempore fuerit meliorata aut magis
valuerit sub estimatione in consimili loco. Et propter hanc rem venditam fue-
runt contenti et confessi isti venditores se accepisse nomine pretii a prefato
emptori argenti denariorum bonorum ad rationem imperialium viginti et unum
solidum et renontiaverunt exceptioni non numerate peccunie et non soluti sibi
precii. Et renontiaverunt, ne possint dicere quod esse meliorb dimidii iusti
pretii. Factum est hoc anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo
ducentesimo quinto, inditione nona.

SN Ego Ardericus, notarius sacri palatii, interfui et hanc cartam tra-
didi et scripsi.

101

Sicardus, episcopus Cremonae «ad vitandam importunitatem precum» nume-
rum clericorum in ecclesia plebis Arciagi statuit.

In camera picta palatii episcopii Cremonensis. 1206. lun. 19.

Apographum eiusdem temporis. 18.1«"• X 59.2«»».

CDC. 209. n° 56 (regest.). (Ex autogr. archivii episc. Cremon.).

SN Anno domini millesimo ducentesimo nostri Ihesu Xpisti sexto,b
indictione nona, presentibus testibus infrascriptis, quorum nomina inferius
leguntur, die lune duodecimo exeunte mense iunii. Dominus Sycardus, dei gratia

s Omissum.

b Si:.
Cremonensis episcopus, volens providere utilitati plebis et plebatus de Arciaco,
ad vitandam importunitatem precum statuit et ordinavit, consensu domini
Federici archidiaconi et domini Petri archipresbiteri et magistri Prepositi
cantoris et presbiterorum Ambrosii, Petri et Girardi et Homoboni diaconi
ct Alberti Vrsonis et magistri Nigri de Oldoinis et Zanonus de Bella et Vgonis
de Comitibus, fratrum sancte Marie, maioris ecclesie civitatis Cremonensis,
necnon domini Bertrammi, plebis de Arciaco prepositi, quod in plebe de Arciaco
sint tantum sex fratres et non plures et unus custos; de qui bus unus debet
esse prepositus et duo quorum debent esse sacerdotes et de reliquis unus dia-
conus et alius subdiaconus ad minus; in ecclesia sancti Uincentii deAzano unus
presbiter et unus clericus tantum. Et in ecclesia sancte Marie de Caxerato sint
tantum quattuor fratres et non plures. Et quod in ecclesiasancti Gregorii
de Caxerato sit frater unus tantum. Et quod in ecclesiasancti Qenonis de Caxano
sint tantum duo fratres. Et in ecclesia sancti Donisii eius loci unus frater tantum.
Et quod in ecclesia de Paratino sint duo fratres tantum. Et quod in ecclesia
sancti Petri de Agnatello sint duo fratres tantum. Et in ecclesia sancti
Uictoris eiusdem loci sint tantum duo fratres. Et in ecclesia sancte Marie simi-
liter de Agnatello sit tantum presbiter unus. Et quod in ecclesia sancti Laurentii
de Azano sint tres fratres tantum. Et in ecclesiis sanctorum Petri et Georii simul
iunctis de Caluingano sint duo fratres tantum. Et quod in ecclesiis sanctorum
Nazarii et Michaelis simul iunctis in curte Watheri sit frater unus tantum. Et
hoc statuit et ordinavit prefatus dominus episcopus Sycardus salva et reservata
sibi et successoribus suis auctoritate addendi, diminuendi et mutandi in toto
vel in parte. Actum est feliciter in camera picta palatii episcopii Cremonensis,
presentia magistri Marchisii, clerici sancti Martini, et Alberti, clerici sancti
lacobi in Braida, et Richardini, servientis iam dicti domini episcopi, testium
ibi rogatorum.

S Ego Sychardus, dei gratia Cremonensis episcopus, hoc statui et sub-
scripsi.

S Ego Fredericus, Cremonensis archidiaconus, interfui huic statuto
et subscripsi.

S Ego Petrus, Cremonensis archipresbiter, huic statuto interfui et
subscripsi.

S Ego Prepositus, Cremonensis cantor, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

S Ego Ambrosius presbiter huic statuto interfui et subscripsi.

S Ego Petrus presbiter et ca[no]nicus,B huic statuto interfui et sub-
scripsi.

S Ego Girardus, presbiter et canonicus, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

S Ego Albertus, diaconus et canonicus, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

• Omissum.
S Ego Niger, diaconus et canonicus, huic statuto interfui et subscripsi.

S Ego Homobonus, diaconus et canonicus, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

S Ego Vbertus, subdiaconus et canonicus, huic statuto ‘ et subscripsi.

S Ego Vgolinus, acolitus et canonicus, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

S Ego loanonus, acolitus et canonicus, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

S Ego Conradus, subdiaconus et canonicus, huic statuto interfui et sub-
scripsi.

Ego lohannes, sacri palatii notarius, huic statuto interfui et iussu prefati
•domini episcopi hoc statutum propria manu scripsi.

SN Ego Anselmus de Gru?is, sacri palatii notarius, autenticum huius
«exempli vidi et legi et, sicut in eo continebatur, ita et in isto legitur exemplo
prefer litteras vel silabas plus minusve,b et me subscripsi.®

SN Ego Camparia Belen^anus, notarius sacri pallatii, autenticum huius
•exempli vidi et legi et, sicut in eo continebatur, ita et isto legitur exemplo preter
litteras vel silabas plus vel minus, et me subscripsi.®

SN Ego Petrus, sacri palatii notarius, autenticum huius exempli vidi
<et legi et, sicut in eo continebatur, ita et in isto legitur exemplo preter litteras
vel silabas plus minusve et hoc exemplavi et me subscripsi.4

102

Sicardus, episcopus Cremonae, investit Airoldum, praepositum ecclesiae
s. Basiani de Pizolione, beneficio omnium possessionum et iurium, quae in
pertinentiis Malei a Vicecomite et ab ipso episcopo habebantur, eo pacto, ut nulla
huius beneficii pars ab Airoldo aut haeredibus eius unquam vendatur, infeode-
tur aut alio titulo aliena fiat, episcopus autem sexaginta libris solutis hoc bene-
jicium recuperare possit.

In palatio episcopii Cremonensis. 1206. lun. 21.

18.5 cm X 16.7™.

SN Anno domini millesimo ducentesimo sexto, inditione nona, die
mercurii decimo exeunte mense iunii, in palatio episcopii Cremonensis, pre-
sentia Lanfranci de Casali Maiori et Manfredini et Strechini de Fornouo, parium
curie domini Sycardi, dei gratia Cremonensis episcopi, ut dominus et vassalli
ibi guarentaverunt, necnon domini Petri, presbiteriet canonici maioris ecclesie
Cremone, testium ibi rogatorum. Prefatus dominus episcopus nomine sui epi-
scopii investivit per benefitium dominum Airoldum, ecclesie sancti Baxiani
de Pi?olione prepositum, nomine illius ecclesie de omni eo, quod quondam Uice-
•comes habuit et tenuit et pro eo fuit habitum et tentum, et de toto illo, quod

• Post statuto una vox abrasa. b Post minusve spatium unius vocis vacuum
relictum. ® Subscriptio autographa. d Omnes subscriptions, praeter Anselmi et
Campariae notariorum, eadem manu, qua contextus, i. e. .manu Petri notarii.
ipse dominus episcopus habet et tenet et pro eo habeturet tenetur nomine suf.
episcopii in loco et curte et territorio et pertinentiis Malei, ubicumque sit,,
citra Aduam vel ultra Aduam et in salicha, in ecclesie patronatu videlicet et
in honore et districtu castri et curtis Malei, in venationibus et piscationibus, in
rivaticis et herbaticis, in seduminibus* et in terris aratorifc, in prativis et avi-
datis, in boscivis et fictaliciis,in feodatis et in gsrucis,* in ripis et in glaris preter
deb Aurileuio glaris et pratum, quod iacet in Ramello, quod reservat in se, et
preter feudum Albrici de Bellexore, quod habere et tenere debet in vita sua
istus Albricus et post eius decessum pertinere debet ad predictam investituram..
Ita quod dehinc inantea predictus prepositus et eius successores nomine predicte
ecclesie habeant et teneant omnia predicta et faciant de ea iure beneficii, quic-
quid facere voluerint, sine alicuius contraditione. Et nomine iam dicte investi-
ture prefatus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit, cessit atque manda-
vit isto preposito nomine predicte ecclesie omnia iura omnesque rationes et
actiones reales et personales, utiles et directas, que et quas sibi nomine sui epi-
scopii competunt aut contra quascumque personas competere possunt nomine
vel occasione istarum rerum. Deditque ei parabolam intrandi in tenutam de ista
investitura et, si quam habebat, eamdem ei confirmavit nomine iste ecclesie
secundum usum et ius beneficii. Fecitque eum procuratorem in rem suam
vel quasi de ista re nomine iste ecclesie. Et constituit se possidere omnia
predicta nomine isti prepositi secundum usum et ius beneficii fecitque eum
procuratorem in rem suam vel quasi et in omnibus et per omnia posuit eum
in locum suum in predicto beneficio, sicuti ipse eratc nomine sui episcopii secun-
dum usum et ius beneficii. Et super* promisit per se suosque successores isto
preposito stipulanti de evictione isti beneficii in simplum secundum usum et
iusd beneficii ea quidem lege et pacto, quod non liceat isto preposito nec suis
successoribus ullo tempore istum beneficium nec aliquid de predicto beneficio
vendere nec infeodare nec ullo alio titulo alienare. Item eo quidem pacto
ibi inter eos specialiter acto, quod si prefatus dominus episcopus vel successores
eius aliquo tempore dederint isto preposito vel successoribus suis sexaginta
libras iriforciatas, quod prepositus ille, qui pro tempore fuerit, tenetur et debet
refutare istum beneficium in illo domino episcopo, qui pro tempore fuerit.
Preterea predictus prepositus ibi confessus fuit se fecisse fidelitatem isto do-
mino episcopo.

SN Ego lohannes, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

* Sic. ь де supra lineam. c Supra lineam.

d Sequitur feudi expunctum^
103

Albertus et Maurus de Pesamoscis Casalis Maioris nomine feudi honorific?
investiuntur a Sicardo, episcopo Cremonae, decima trium peciarum terrae in curte
Casalis Maioris et fidelitatem episcopo iurant.

In loco Casalis Maioris. 1207 (1206). Ian. 12:

22.1 cm X 18.8 cm — 17,7 cm

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo sexto, inditione
decima, die veneris duodecimo in]trante* ianuario, in loco Casalis Maioris,.
presentia Strechini et Manfredini de loco Fornoui, pa[rium curie]* domini Sy-
chardi, Cremonensis episcopi, sicut idem dominus et vassalli guarentaverunt ibi,
et Lanfranchi Marescalchi [et] .. .nib Tauani, testium rogatorum. Prefatus domi-
nus episcopus Sychardus sui episcopii homine investivit honorifice [per feudum]*
Albertum et Maurum de Pesamoscis Casalis Maioris de decima et decimaria
et iure decimationis omnium in[frascripta]rum* petiarum terre aratorie et vidate,,
iacentium in curte Casalis Maioris. Quarum una dicitur in loco, ubi d[icitur
Caselie];* cui coheret ab una parte Bernardus de Ysachis et Petrus Platus et
lohannes Tintorc et ab aliis tri [bus].. .d Secunda vero petia dicitur iacere in
eodem loco Caselie. Cui coheret ab una parte via et Petrus Plat[us et lohannes] a
Tintor; ab alia Tornigi et filii Cherbelli et filii Rappi et Bonsegnori; ab alia via-
zola et ab [alia]® Carboni et Bernardus de Stephanis et lohannes de Ortica. Tercia
vero petia iacet in loco, ubi dicitur Gambinum. [Cui co]heret * ab una parte gam-
bina, ab alia parte strata, ab alia parte Carboni et Mussus de Qoanne et ... dot-
tus* et Obifo de Bonouicino; ab alia parte Dugal Uetulum et domnus abbas de
Chironda; vel si ibi que [alie] * sint coherentie, quantacumque sit queque pre-
dictarum petiarum infra predictas coherentias, decima quarum in hac inv[esti-
tu]ra® semper permaneat salvo iure plebis Casalis Maioris et omnium aliarum
ecclesiarum et vassallorum e[piscopatus. Itaut]® dehinc inanteapredicti Albertus
et Maurus et eorum heredes masculi tantum, ex se legittime d[escendentes]®,ha-
beant et teneant predictam decimam et decimariam et ius decimationis omnium
predictarum terre petia[rum et faciant]® de ea iure feudi, quicquid facere volu-
rint, sine alicuius contraditione salvo iure predicte plebis [et aliarum]* ecclesia-
rum et vassallorum omnium episcopatus. Et nomine iam dicte investiture prefa-
tus dominus episcopus sui episcopii no[mine dedit],* cessit atque mandavit istis
Alberto et Mauro stipulantibus omnia iura omnesque actiones, rationes, [defen-
siones]*et excep[tiones re]alese et personales, utiles et directas, que et quas
eidem domino [episcopo episcopii sui nomine] * competeb[ant vel com]petere *l
possent nomine vel occasione iste decime secundum usum et ius feudi. [Et fecit
eos procuratores]* in rem suam, [vel quasi in] * rem suam. Et dedit eis parabo-

• Delete marglne desiderantur. b Nomen deletum est cum parte marginis. * Aetate
contritum. d Marglne delete una fortasse vox deest. “Foramine deleta.
lam intrandi in tenutam de predicta decima, [et si aliam te]nutam‘ vel quasi
[tenutam]b habebant de predicta decima, eandem eisdem Pesamoscis prefatus
dominus episcopus confirmavit. Preterea preffatus dominus]b episcopus nomine
sui episcopii de predicta decima constituit se tenutorem et possessorem vel
quasi pro predictis Alberto [et Mau]rob secundum usum et ius feudi. Et insuper
iam dictus dominus episcopus sui episcopii nomine promisit per se suosque
su[ccessores]b istis Alberto et Mauro stipulantibus de evictione predicte decime
in simplum secundum usum et ius feudi. [Propter hanc]b vero investituram pre-
dicti Albertus et Maurus corporaliter iuraverunt fidelitatem isto domino epi-
scopo salv[a fidelita]teb anteriorum dominorum, si habent.

SN Ego lohannes de Lege, sacri palatii notarius, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

104

lohannes de Caghinpedibus renuntiat episcopio Cremonae iura «quarti
et pastas» unius peciae terrae in curte Platinae, quae nomine feudi ab epi-
scopio tenebat. Quibus iuribus Sicardus episcopus, ut feudo, honorifice inves-
iit Gualterium de Caghinpedibus cum haeredibus masculis.

In camera episcopii Cremonensis. 1207. Apr. 9.

20.9 cm X 16.9 »».

SN Anno domini millesimo ducentesimo septimo, indictione decima,
die nono intrante aprili, in camera episcopii Cremonensis, presentia domini
Petracii Manarie et Oddonis Runcii et Arduini de Riuarolo, ibi testium rogato-
rum. lohannes de Caghinpedibus constituendo se tenutorem et possessorem vel
quasi de infrascripto quarto et paste pro domino Sycardo, Cremonensi episcopo,
fecit finem et refutacionem et pactum de non petendo et datum suarum racionum
isto domino episcopo nomine episcopii, nominatim de quarto et pasto de una pecia
terre aratorie, que iacet in curte Platine in loco Runcorfani et est bubulce
quatuor. Coheret ei a mane Bacilus Ferrarius, a meridie via, a sera Gualterius
de Caghinpedibus, a monte iam dictum episcopium. Quod istum pastumet quan-
tum istus lohannes tenebat in feudum a® predicto episcopio. Ita ut dehinc inantea
non sit licitum isto lohanni per se nec per suos heredes movere litem seu contro-
versiam contra istum dominum episcopum nec contra aliquem, qui causam
seu racionem pro eo haberet, set senper tacitus et contentus permaneat et ipse
dominus solutus et indempnis. Post finem et refutacionem et pactum de non
petendo et datum suarum racionum istus dominus episcopus nomine episcopii
presentia Petracii Manarie et Oddonis Runcii, parium curie, ut ipsi et dominus
ibi confitebantur, investivit honorifice per feudum Gualterium de Caghinpedibus
de isto quarto et pasto. Ita ut dehinc inantea istus Gualterius et eius heredes
masculi, tantum per masculinas lineas legitime descendentes, habeant et teneant

Foramine deleta.

b Delete margine desiderantur.

° Supra lineam.
iam dictum quartum et pastum et faciant de isto quarto et pasto, quicquid facere
voluerint, sine alicuius contradictione secundum ius et usum feudi. Et propter
hanc investituram istus dominus episcopus nomine episcopii dedit, cessit et man-
davit isto Gualterio omnia iura omnesque acciones et raciones reales et perso-
nales, utiles et directas, que et quas habebat vel sibi competebant in isto quarto
et pasto, et fecit eum procuratorem, ut in rem suam vel quasi, et dedit ei para-
holam intrandi in tenutam vel quasi et constituit se tenutorem et possessorem
pro eo* vel quasi de predicto quarto et pasto secundum ius et usum feudi.
Et insuper istus dominus episcopus nomine episcopii promisit per se suosque
sucessores isto Gualterio predictum pastum et quartum tantum ab episcopio
in sinplum defendere, et istus Gualterius iuravit fidelitatem iam dicto domino
episcopo de isto feudo salva fidelitate suorum anteriorum dominorum.

SN Ego Petrus, sacri pallatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus
scripsi.

105

lohannes Bonus de Comignano cum haeredibus suis masculis nomine feudi
investitur a Sicardo, episcopo Cremonae, tribus peciis terrae novem bubulcarum
in curte lovisaltae, in Faurezano, et fidelitatem episcopo iurat.

lovisaltae. 1207. Apr. 29.

18.7™ X 77.2 <*».

SN Anno domini millesimo ducentesimo septimo, indictione decima,
die secundo exeunte aprili, in castro louisalte, presentia Ade de Storchino et
Petri Magistri de isto castro et Iohannis Boni Fauacii et Bertrammi de Ottobono,
ibi testium rogatorum. Dominus Sycardus, dei gratia Cremonensis episcopus»
nomine episcopii, presentia Ade de Storchino et Petri Magistri, parium curie,
ut ipsi et dominus ibi confitebantur, investivit honorifice per feudum lohannem
Bonum de Comignano de tribus peciis terre aratorie, que iacent in curte loui-
salte, ubi dicitur Faurezano, iuris dicti episcopii. Prima pecia iacet in Faurezano
et est bibulce tres. Coheret ei a mane ple[be]sb sancti Laurenti de louisalta,
a meridie Petrus de Uilla Ueteri, a sera Albertus de Notouoio et iam dictus
dominus episcopus, a monte dictus episcopus. Secunda pecia iacet ibi prope
et est bibulce tres. A mane via, a monte dicta ple[be]s,b a sera heredes Mellini
Uerdelli et Petrus Bonusuicinus, a meridie heredes dicti Mellini. Tercia pecia
racet ibi prope et est bibulce tres, plus minusve sint iste pecie terre. Coheret
ei a mane et a meridie istus dominus episcopus, a monte et a sera via; vel si ibi
que alie sint® coherentie. Ita ut dehinc inantea iam dictus lohannes Bellus4
et eius heredes masculi, tantum per masculinas lineas legitime descendentes, ha-
beant et teneant iam dictam terramet faciant deea, quicquid facere volueri[n]t,b

a pro eo omissa et scripta inferius cum nota transferendi. b Omissum. ° Hu-
miditate fere evanuerunt. d Sic.
sine alicuius contradictione secundum ius et usum feudi salvo iure predicte
curtis. Et propter hanc investituram iam dictus dominus episcopus nomine
episcopii dedit, cessit atque mandavit isto lohanni Bello omnia iura omnesque
actiones et raciones, que et quas habebat vel sibi competebant in iam dictam
terram, et fecit eum procuratorem, ut in rem suam, et dedit ei parabolam in-
trandi in tenutam et constituit se tenutorem et possessorem pro eo de ista terra
secundum ius usumque feudi, et predictus lohannes Bellus et eius heredes
faciant de ea, una cum accessibus et ingressibus seu cum superioribus et infe-
rioribus suis, quicquid facere voluerint. Et insuper iam dictus dominus episcopus
promisit per se suosque successores nomine dicti episcopii, isto lohanni Bello
[et eius] • heredibus istam terram ab omni homine in sinplum defendere, et iam
dictus lohannes Bellus [iuravit fidelitatem isto]a domino episcopo nomine
dicti episcopii contra omnes homines de predicto feudo.

SN Ego Petrus, sacri palatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus-
scripsi.

106

Girardus Basa de Fornovo pro pretio viginti et unius solidi vendit Betramo'
Baracco «ad alodium proprium» unum sedimen in Logorzana Fornovi, cuius rei
Petrus Crosso de Fornovo fideiussor fit.

Fornovi. 1207. Nov. 6.

13.6 cm — 14'fj cm X 18cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo septimo, sesto die intrante mense novembris, inditione undecima, pre-
sentia infrascriptorum testium. Girardus Basa de Fornouo, qui fuit professus
se vivere lege longobardorum, fecit venditionem ad alodium proprium in Bertra-
mum Baraccum, abitator Fornoui, nominatim de sedimine uno, que iacet in
Logorzane Fornoui. A mane et a meridie episcopium Cremone, a sera venditorb,.
a monte partim Petri Ciuerto, partim Alberti Rozzeno, si ibi que alie sunt
coherentes. Ita quod istus Bertramc et eius heredes et, cui dederint, habeant
et teneant istam petiam sediminis et faciant de ea exinde inantea, una cum
accessione et ingressu seu cum superiore et inferiore suo, iure proprietario no-
mine, quicquid voluerint, sine isti venditoris suorumque heredum contradictione.
Et insuper istus venditor dedit et cessit et mandavit prefato emptori suisque
heredibus et cui dederint omnia iura et omnes actiones et rationes et defensio-
nes reales et personales, utiles et directas et ypothecarias, que et quas habebat
vel sibi competebant contra quamcumque personam nomine vel occasione iste
petie sediminis. Et fecit eum procuratorem in rem propriam in appellando, re-
spondendo in placitum et extra placitum. Et iussit ei intrare in tenutam. Et con-
stituit se tenere et possidere istam petiam sediminis pro isto emptori. Et in omni-

-» Humiditate fere evanuerunt. b Supra lineam: in tinea via expunctum. ° Sic.
bus et per omnia posuit eum in locum suum. Et insuper promisit istus venditor
obligando omnia sua bona pignori per se et per suos heredes isto emptori
suisque heredibus et cui dederint istam petiam terre omni tempore ab omni
homine defendere. Quod si defendere non potuerint vel si per quodvis ingenium
aliquid subtrahere quesierint vel si aparuerit ullum datum aut factum seu
quodlibet scriptum, exinde in aliam patrem factum, et claruerit, tunc promisit
ei istam petiam sediminis in duplum componere, sicut pro tempore fuerit melio-
rata aut valuerit sub extimatione in consimili loco. Et Petrus Crosso de isto
loco Fornovi exstitit fideiussor obligando omnia sua bona pignori in omnem
causam et in omnes promissiones, renuntiando auxillio nove constitutionis
•et epistole divi Adriani. Et istus venditor fuit contentuset manifestus se acce-
pisse a prefato emptori nomine precii iste petie sediminis argenti denariorum
bonorum ad rationem imperialium viginti et unum solidum renuntiando omni
exceptione non sibi numerate pecunie et non soluti sibi pretii. Factum est hoc
in loco Fornoui porticu Arderici Rationatori. Ibi interfuerunt testes Guylielmus
Emizeno et Guydo Ferrario.

SN Ego Ardericus, notarius sacri pallatii, interfui et hoc breve rogatus
scripsi.

107

7. Adam de Storchlino pro pretio duodeviginti librarum vendit Sicardo,
episcopo Cremonae, «ad proprium allodium» unam peciam terrae sex bubulcarum
in curte Montironi, in Ulmo.

2. Eisdem die et loco eisdemque testibus praesentibus Storchlinus, Adae filius,
necnon Imilda, Adae uxor, et Savia, uxor Strochlini, venditioni consentiunt,
mulieres autem iura sua (dotis, donationis etc) renuntiant.

Iovisaltae. 1208 (1207). Mart. 9.

25.1«•» X 18.5em.

SN Anno domini millesimo ducentesimo septimo, indictione undecima,
die nono intrante marcio, in castro louisalte, presentia Ruglerii de Sescalchis et
Guidonis de Prato et Sabbati de Pagario et Lafranci Fauacii, ibi testium roga-
torum. Adam de Storchlino fecit datum vendicionis nomine ad proprium allo-
dium in dominum Sycardum, Cremonensem episcopum, nomine episcopii, nomi-
natim de una pecia terre aratorie sui iuris, que iacet in curte Montironi, ubi
•dicitur Ulmus, et est bubulce sex. Coheret ei ab una parte Girardus de Adranis
et Egidius de Flanbotto, ab alia parte via, ab alia iam dictus Adam, ab alia
parte heredes Petri de Storchlino. Ita ut dehinc inantea istus dominus episcopus
nomine episcopii et eius successores et cui darent habeant et teneant istam ter-
ram et faciant de ea, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus
•et inferioribus suis, quicquid facere volueri[n]t, • ad proprium allodium sine

a Omissum.
alicuius contradictione. Rursus istus Adam dedit, cessit atque mandavit isto
domino episcopo nomine episcopii omnia iura omnesque actiones et raciones,
tarn reales, quam personales, utiles etdirectas, que et quas habebat vel sibi com-
petebant in istam terram, et fecit eum procuratorem, ut in rem suam, et dedit
ei parabolam intrandi in tenutam et etiam constituit se tenutorem et possesso-
rem pro eo de ista terra. Et istus Adam confessus et manifestus fuit se accepisse
a isto domino episcopo nomine episcopii pro precio et mercato iste terre decern
et octo libras bonorum inforciatorum cremonensium et renunciavit exceptioni
non numerate sibi pecunie et date. Et insuper istus Adam promisit per se suos-
que heredes iam dicto domino episcopo et eius successoribus nomine episcopii
istam terram ab omni homine in duplum defendere et disbrigare sub eisdem
penis et promisionibus. Et in omnem causam fideiussit Gufridus de Storchlino
pro isto Adam pro defensione iste terre renuntiando omni iuri fideiussorio et
specialiter iuri nove constitucionis omnique alii iuri.

SN Ego Petrus, sacri pallatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus.
scripsi.

Postea vero in presentia istorum testium, eodem die, in loco louisalte sub
porticu domus isti Ade, Storchlinus, filius isti Ade, firmam et ratam habuit
iam dictam vendicionem, factam in istum dominum episcopum, et Imilda, uxor
isti Ade, consensu et parabola eiusdem Ade, et Sauia, nurus isti Ade, parabola
ipsius Ade et consensu et parabola isti Storchlini, mariti eius, renonciaverunt
mihi Petro notario, recipienti vice et nomine isti domini episcopi, nomine epi-
scopii omne suum ius, quod possent petere in iam dicta vendicione nomine dotis,.
pygnoris, ypothece et quarte, omnique alii iuri.

SN Ego Petrus, sacri pallatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus
scripsi.

108

Coppadusius Rotolus renuntiat episcopio Cremonae sedimen unum duarum
perticarum in villa Rivoltellae, quod ab episcopio iure feudi tenebat. Quo sedi-
mine et aliis tribus peciis terrae Rivoltellae septendecim perticarum Sicardus
episcopus nomine feudi investit David de Imilda Lunga cum haeredibus masculis,
ut annuatim triginta duos infortiatos pro ficto solvat et iure albergariae, si
contigerit, episcopo unum ledum et duobus equis fenum praebeat.

In camera episcopii Cremonensis. 1208. Nov. 25,

37.5 c»» X23<™ — 24.3

SN Anno domini millesimo ducentesimo octavo, indictione duodecima,
die sexto exeunte novenbri, in camera episcopii Cremonensis, presentia Iohan-
nis Boni, archipresbiteri Casalis Butani, et Riboldi, clerici eiusdem, et
Iohannis, clerici Oltedi, et Petri de Runcorfano, ibi testium rogatorum. Cop-
padusius Rotolus primo constituendo se tenutorem et possessorem de infra-
scripta terra pro domino Sycardo, Cremonensi episcopo, nomine sui episcopii
fecit finem et refutationem et pactum de non petendo et datum suarum ratio-
num in istum dominum episcopum nomine episcopii, nominatim de uno sedi-
mine, quod iacet in villa Riuoltelle et est pertice due, plus minusve sit. Coheret
ei a mane istus Coppadusius et heredes Ade Urcii, a meridie Albertus Guastauita,
a sera via, a monte lohannes Rotolus. Quod sedimen istus Coppadusius tene-
bat in feudum a isto episcopio. Ita ut dehinc inantea non sit licitum isto Cop-
padusio per se nec per suos heredes nec per aliquam submissam personam
movere litem seu controversiam contra istum dominum episcopum* nec con-
tra aliquem, qui causam seu racionem pro isto episcopio haberet, nec contra
suos successores sub репа dupli damn! petiti seu requisiti. Post istas fines
et refutaciones ibique incontinenti istus dominus episcopus nomine episcopii,
presentia Riboldi de Casali Butano et Petri de Runcorfano, parium curie, ut
ipsi et dominus ibi confitebantur, investivit per feudum Dauit de Imilda Lunga,.
nominatim de quatuor peciis terre iuris episcopii, que iacet in curia Riuol-
telle. Prima pecia est illud sedimen, quod superius dictum et prenominatum
est. Secunda pecia est in villa iste Riuoltelle et est sedimen et pertice due.
Coheret ei a mane et a monte via, a sera Coppadusius istus, a meridie here-
des Ade Urcii. Tercia est, ubi dicitur In Sala, et est prativa et aratoria.
A mane et a meridie istum episcopium, a sera heredes Henrici Oddonis, a monte
Uiuanus de RiboIdo, et est pertice duodecim. Quarta est ibi prope et est prativa
et tres pertice. A mane Merundus iudex, a meridie et a sera catanii Riuolteller
a monte heredes Henrici Oddonis, plus minusve sint iste pecie terre. Ita ut
dehinc inantea istus Dauit et eius heredes masculi tantum, ex eo legitime des-
cendentes, habeant et teneant istam et prenominatam terram et faciant de-
ea, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus
suis, quicquid facere voluerint, sine alicuius contradictione Secundum ius et
usum feudi reddendo annuatim fictum isto episcopio triginta et duos infor-
ciatos. Et si contingent, quod istus dominus episcopus vel eius successores
facerent albergariam in ista terra Riuoltelle, istus Dauit debet ei dare unum
lectum et fenum duobus equispro isto feudo. Et propter hanc investituram istus
dominus episcopus nomine episcopii dedit, cessit atque mandavit isto Dauit
omnia iura omnesque acciones et raciones, tarn reales, quam personales, utiles
et directas, que et quas habebat vel sibi competebant in istam terram et memo-
ratam. Et fecit eum procuratorem, ut in rem suam, et dedit ei parabolam intrandi
in tenutam et, si aliquam tenutam habebat, earn ei confirmavit et etiam con-
stituit se tenutorem et possessorem pro eo de nominata et dicta terra secundum
ius usumque feudi, ita tamen quod istus dominus episcopus nec eius successo-
res teneantur de evictione isti feudi, nisi pro facto antedicti episcopii.

SN Ego Petrus, sacri pallatii notarius, interfui et hanc cartam rogatus
scripsi.

Supra lineam.
109

Osbertus et Petrus, filii Alberti Venae, pro pretio quattuordecim librarum
vendunt episcopio Cremonae «ad proprium allodium» unam peciam terrae duo-
decim perticarum in curte Castri Novi de Aspice.

In castro Novo de Aspice. 1209 (1280). Ian. 27.

23 X 16.8™.

SN Anno domini millesimo ducentesimo octavo, indictione duodecima,
•die quinto exeunte ianuario, in Castro Nouo de Aspice, presentia domini Guzardi
-et Vgonis de Pescarolo et magistri Petri de Crotta et presbiteri Martini de plebe
Litteris Iohannis, ibi testium rogatorum. Osbertus et Petrus, filii condam
Alberti Uene, fecerunt datum venditionis nomine ad proprium allodium in
•dominum Sycardum, Cremonensem episcopum, nomine sui episcopii, nomi-
natim de una petia terre aratorie iuris sui, que iacet in curte Castri Noui de
Aspice et est duodecim pertice, plus minusve sit ista terra. Coheret ei a dua-
bus partibus via, ab aliis istum episcopium. Ita ut dehinc inantea istus domi-
nus episcopus nomine episcopii et eius successores et cui darent habeant et
teneant istam terram et faciant de ea, una cum accessione et ingressu seu cum
superioribus et inferioribus suis, quicquid facere voluerint, ad proprium allo-
dium sine alicuius contradictione. Rursus isti Osbertus et Petrus dederunt,
cesserunt atque mandaverunt isto domino episcopo nomine sui episcopii omnia
iura omnesque actiones et ratione[s] * reales et personales, utiles et directas,
que et quas habebant vel sibi competebant in istam terram. Et fecerunt eum
procuratorem, ut in rem suam, et dederunt ei parabolam intrandi in tenutam
et, si aliquam tenutam habebat, earn ei confirmaverunt et constituerunt se
tenutores et possessores pro eo de ista terra. Et isti Osbertus et Petrus confes-
si et manifesti ibi fuere se accepisse a isto domino episcopo nomine episcopii
pro precio et mercato iste terre quatuordecim libras ad racionumb bonorum
imperialium quinque solidis minus et renuntiaverunt exceptioni non numerate
sibi pecunie et date. Et insuper istus Osbertus et Petrus promiserumt per se
suosque heredes isto domino episcopo, nomine episcopii stipulanti, et succes-
so[r]ibuse eius et cui darent istam terram ab omni homine in duplum defen-
dere, sicut magis valuerit sub extimacione in consimili loco.

SN Ego Petrus de Prato, sacri pallatii notarius, interfui et rogatus
hanc cartam scripsi.
110

Sicardus, episcopus Cremonae, pro pretio quadraginta et quinque solido-
rum vendit Guidrisio, presbytero ecclesiae s. Felicis de Ripa Olei, nomine eccle-
siae ementi, unam peciam terrae trium perticarum in pertinentiis S. Felicis eo
pacto, ut nisi episcopo consentiente terram non vendat et pro ficto sex inforciatos
annuatim episcopo solvat.

In Castro Novo de Aspice. 1209 (1208). Ian. 27.
21.6cm — 23.5 x 15.5em — 16.5 <™.

SN Anno domini millesimo ducentesimo octavo, indictione duodecima,
in Castro Nouo de Aspice, die quinto exeunte ianuario, presentia Ruglerii de
Sescalchis et Faxatini, gastaldi domini Sycardi, episcopi Cremonensis, et Petroni
de Sancto Felice et Lanfranci de Cristinis, ibi testium rogatorum. Dominus
Sycardus, Cremonensis episcopus, nomine episcopii sui fecit datum venditio-
nis nomine in presbiterum Guidrisium ecclesie sancti Felici de Ripa Olei nomine
eiusdem ecclesie, nominatim de una petia terre aratorie iuris isti episcopii,
que iacet in Regona, in pertinenciis isti loci Sancti Felici et est pertice tres.
A mane communis de isto loco, a meridie episcopium istum, a sera Bonmatti,
a monte ista ecclesia. Ita ut dehinc inantea istus Guidrisius presbiter et eius suc-
cessores nomine iste ecclesie habeant et teneant istam terram et faciant de
ea, una cum accessione et ingressu seu [superior]ibus“ et inferioribus suis, quicquid
facere voluerint, sine alicuius contradictione. [Ita tamen]“,quod istus pres-
biter nec eius successores debeant vendere istam terram, nisi de li[centia isti
episcopi nomine]“ episcopii sui, reddendo annuatim isto episcopio sex infor-
ciatos pro ficto. Et [insuper dominus episcopus nomine]* episcopii dedit, cessit
et mandavit isto Guidrisio presbitero nomine [iste ecclesie omnia]® iura omnes-
.que acciones et rationes utiles et directas, que et quas ha[bebat vel sibi]® com-
petebant in istam terram, et fecit eum procuratorem, ut in rem suam, et dedit
[ei parabolam] ® intrandi in tenutam et constituit se tenutorem et possessorem
pro eo nomine iste [ecclesie de ista] ® terra. Et istus dominus episcopus nomine
episcopii confessus et manifestus fuit se accepisse [a isto]® Guidrisio presbi-
tero nomine iste ecclesie quadraginta et quinque solidos ad rationumb [bono-
rum] ® imperialium pro pretio et mercato iste terre et renuntiavit exception!
non numerate sibi [pecunie]® et date. Et insuper istus dominus episcopus nomine
episcopii promisit per se suosque successores [isto Guidri]sio® presbitero, nomine
iste ecclesie stipulanti, et successoribus eius istam terram ab omni [homine
in]“dupium defendere, sicut magis valuerit sub extimacionein consimili loco.

SN Ego Petrus de Pr[at]o,b sacri pallatii notarius, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

® Humiditate deleta.

b Sic

c Contritum nec legitur.
111

Bertramus Pristor cum haeredibus suis masculis nomine feudi investitur
a Sicardo, episcopo Cremonae, una pecia terrae quinque perticarum minus quin-
que tabulis in curia Brixanorii, in Pandriano, necnon uno sedimine unius perti-
cae «in spoldo» Castri Leonis. luramentum fidelitatis ab eo iam praestitum esse
tam Bertramus, quam episcopus affirmant.

In luvene Alta. 1209. Mail 11.

15.6™ X 26™..

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo nono, indic-
tione duodecima, die undecimo intrante madii, in luuene Alta, in palacio
domini episcopi Cremone, presentia Coppaduxi Rotolli et Martini de Riuol-
tella, vasalorum domini Sycardi, episcopi Cremonensis et comitis, sicut ipsi.
vasali et istus* dominus guarentaverunt. Idem dominus episcopus episcopii
sui nomine investivit Betramum Pristorem* per feudum de una petia terre,
que iacet in curia Brixanorii in Pandriano et dicitur esse pertice quinque minus
tabulis quinque iuxta. Coheret ei a mane via, a meridie Tebaldinus da Loresco,
a sera heredes condam Henrici de Braino, a monte spoldum Castri* Leonis.
Et de uno sedimine in spoldob Castri* Leonis, pertica una iuxta. Coheret ei a
mane Bonatus Magister * et Moscardinus, a meridie lacus, a sera Henricus de
Scagato et Petrus de Bernardo, si que alie sint coherentes. Ita ut istus* Ber-
tramus et eius heredes masculi, ex eo descendentes tantum, habeant et tenea[n]t •
istum‘feudum et facia[n]t® de eo ab ilia die inantea, una con accessione et
ingressu seu con superioribus et inferioribus suis, secundum ius et usum feudi,
quicquid facere voluerit, sine alicuius contradicione et de sedimine faciat
secundum usum et morem aliorum sediminum spoldid Castri * Leonis. Et insu-
per istus* dominus episcopus episcopii nomine dedit et cessit atque mandavit
isto * Bertramo secundum ius usumque feudi omnia iura omnesque acciones
et raciones, que et quas ipse habebat vel sibi aliquo modo competebat in
rem et in personam nomine vel occasione isti * feudi et contra quascumque per-
sonas. Et fecit ipsum procuratorem in rem suam et dedit ei parabolam intrandi
in tenutam isti • feudi secundum ius et usum feudi et constituit * se possesso-
rem et tenutorem pro eo de isto * feudo. Et insuper istus * dominus episcopus
episcopii nomine promisit per se et suos successores isto* Bertramo stipulanti *
et eius heredibus secundum ius usumque feudi istum * feudum ab omni homine
in sinplum defendere. Et insuper istus* Bertramus guarentavit, quod iura-
verat fidelitatem isto * domino episcopo, et istus * dominus episcopus simili-
ter guarentavit. Ibi fuere Girardus Oliuerus et prepositus Castri * Leonis et
Petrus da la Crota, rogati testes.

SN Ego Egidius, notarius sacri palatii, interfui, hanc cartam rogatus
scripsi.
__________i______

fts duplicatum. b Scriptum est spoldo. c Omissum. d spoldi.
112

lacominus de Laude et Boverius de S. Sylo pro pretio duodequadraginta
librarum imp. vendunt Gufredo de Copaduxio «ad proprium allodium» novem
pecias terrae tredecim iugerum quattuor perticis minus, iacentes inter Dossum
Beroardum et S. Martinum in Belesete. Semprebona, lacomini uxor, et Imilda,
uxor Boverii, omnia iura sua in hac re vendita renuntiant.

— 1209. lun. 15.

49.5 «» X 18.5cm — 19.5cm.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo nono, indictione duodecima, die quinto decimo intrante iunio, in tincto-
ria in domo lacomini de Laude, presentia Homoboni Allamanni et Gauusii de
Sancto Matheo et Egidii de Morando et Ciconie de Nicola et Homoboni Cibolle
et Anselmini de Cremoxino Falauo, testium rogatorum. lacominus de Laude
et Bouerius de Sancto Sylo, quisque eorum in solidum, renontiando illi iuri,
quo se tueri possint dicendo, quod tantum pro parte sint conveniendi, set quis-
que in solidum teneatur, et omni alii auxilio iuris, fecerunt datum titulo ven-
ditionis ad proprium alodium in domino Gufredo de Copaduxio, nominatim
de novem peciis terre, que iacent inter Dossum Beroardum et Sanctum Marti-
num de Belesete, quanta(m)cumque sit et qual[iscumque] • sit intra has cohe-
rentias, et dicitur esse iugera tredecim quatuor perticis minus. Prime pecie
coheret a tribusb istus® dominus Gufredus, ab alia heres Albertoni de Persico,
et dicitur esse decem pertice et decem et novem tabule. Secunda pecia pecia 4
boschia pertice sex et decem tabule; cui coheret a tribus partibus istus ° dominus
Gufredus, ab alia heres Albertoni de Persico. Tercia pecia iacet ibi prope aratoria
et boschia, pertice decem et octo; coheret ei a tribus partibus istus® dominus
Gufredus, ab alia fondus Agazine. Quarta pecia aratoria et boschia, pertice
viginti; coheret ei a tribus partibus istus® dominus Gufredus, ab alia Cremoxia-
nus et Pasquallis de Anzilbertis. Quinta pecia aratoria et boschia, pertice quad-
raginta sex; coheret ei a tribus partibus istus ° dominus Gufredus, ab alia fondus
Agazine. Sexta pecia iacet ibi prope... ♦ triginta et unam; coheret ei a tribus
partibus istus dominus Gufredus, ab alia via... [Sept]imaf pecia pertice novem,
aratoria; cui coheret a tribus partibus istus dominus Gufredus, ab alia via.
Octava pecia aratoria, pertice septem; coheret ei a tribus partibus istus domi-
nus Gufredus, ab alia via. Nona pecia boschia, pertice tres et undecim tabule;
coheret ei ab omnibus partibus istus dominus Gufredus; plus vel minus vel
quantacumque sit tota ista terra, in hac venditione permaneat. Ita ut a isto
die inantea istus dominus Gufredus et eius heredes et cui dederint habeant
et teneant istam terram et facia[n]t• de ea, quicquid facere voluerint, una cum
accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, sine alicuiiis

‘quatt. b Sic. Omissum partibus. ®isstus — s duplicatum. d Sic. * Aetate
contritum: una vel duae voces non leguntur. * Aetate contritum: post via una vox non
legitur. e Omissum.
contraditione. Et ibi isti venditores dederunt, cesserunt atque mandaverunt
predicto domino Gufredo emptori omnia iura et actiones et rationes reales
et personales, utiles et directas, sibi competentia et competentes in ista terra
vel contra aliquem nomine vel occasione iste terre, et dederunt ei parabolam
intrandi in tenutam et fecerunt se possesores pro eo. Insuperque promiserunt
per se suosque heredes isto domino Gufredo emptori stipulanti eiusque here-
dibus aut cui dederit istam venditionem ab omni homine defendere et dis-
brigare. Quod si defendere et disbrigare non potuerint vel si ei aliquid exinde
per quodvis ingenium subtrahere quesierint vel si aparuerit ullum datum aut
factum, de tota ista terra sive de parte alibi factum, et claruerit, tunc promi-
serunt per se suosque heredes isto domino Gufredo eiusque heredibus aut
cui dederint istam venditionem in dupium componere, prout fuerit meliorata
aut magis valuerit sub exstimatione in consimili loco. Senprebona, uxor isti
lacomini, eius consensu et Inmilda, uxor predicti Bouerii, eiusdem viri sui
consensu, in hac venditione omnia sua iura renontiaverunt dotis, donationis,
pignoris seu quarte vel ypothece et generaliter omni alii suo iuri. Et propter
hanc venditionem [confessi]* et manifest! fuerunt isti venditores se accepisse
a isto domino Gufredo emptori [triginta octo]b libras imperialium et renontia-
verunt exception! non dati et non soluti et numerati precii.

SN Ego Nicolaus de lanua, sacri pallatii notarius, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

113

Magnettus Carellus, scriba iustitiae, Cremosianum et Pasqualem de Angil-
bertis de S. Martino in Belesete condemnat, ne supradictum Gufredum de qua-
dam via aut aquis inquietare audeant.

In maiore ecclesia Cremonae. 1209. lul. 4.

In una charta cum n° praecedenti.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo nono, indictione duodecima, die quarto intrante iulio, in maiori eccle-
sia Cremone, presentia Baliotti de Pilla et Guilielmi de Pelegrino et Bernardi
de Man^alengo, testium rogatorum. Magnettus Carellus, scriba iusticie, con-
demnavit Cremosianum et Pasqualem de Angilbertis de Sancto Martino in
Belesete, ne de cetero inquietarent dominum Gufredum de Copaduxio nomina-
tim de una via, que erat solita ire ad domos Saluaticorum, quando morabantur
super terram domini Copa[duxii]a, et ne de cetero desbocarent aliquam aquam
in terris isti domini Gufredi, que debeat nocere terris isti domini Gufredi, et
hanc condemnationem fecit ideo, quia dixerunt se non habere aliquam ratio-
nem in ista via nec rationem desbocandi aquam in terris isti domini Gufredi.

SN Ego Nicolaus de lanua, sacri pallatii notarius, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

a Aetate contritum non legitur. b Aetate contrita vix leguntur.
114

Nuveletus de Ludriano et Albertus, filius eius, habitatores Soncini, pro
pretio quinque librarum vendunt Girardo Laurentio «ad proprium allodium»
unam peciam terrae Soncini cum domo, Alberto lacomino de Loto fideiussore. Gisla,
uxor Nuveleti, et Tallese, Alberti uxor, omnia iura sua in hac re vendita renun-
liant.

In castro Soncini. 1210. Maii 20.

11.5cmX 18.4

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo decimo, indictione terciodecima, duodecimo die exeunte madii. Nuue-
letus et Albertus, eius filius, quondam de Ludriano de loco Soncini, qui pro-
fessi fuerunt se lege vivere longobardorum, fecerunt datum ad proprium ad
alodium vendictionis nomine in Girardo Laurencio nominatim de una pecia
terre seduminis cum muro et domo super se abente, que iacet ad portam de
Sera, ubi dicitur Buta, et Maffeo Soncini, que est quantacumque sit reperi po-
tuerit.* Cui coheret a mane Balcanus de Aginello, a meridie via, a sera via,
a monte heredes Fenib de Isengo, et si alie sunt coherentes. Et per hanc ven-
dictionem dedit et cessit atque mandavit istus Nuuelus • et Albertus memorate ‘
emptori omnia iura et omnes acciones et raciones utiles et directas, que et
quas abebat in rem et in personam in ista pecia terre seduminis et domo. Et
tenutam de ista domo et terra istum epmtorem* intrare et esse iussit et eum
procuratorem in rem suam fecit® et constituitse possesorem in isto dato nomine
isti epmtoris. Ita ut a ista die inantea istus epmtor et eius heredes et cui dederint
habeant et teneant istam rem vendictam, una cum accessione et ingressu seu
cum superioribus et inferioribus suis, qua legitur, in integrum et faceat* de
predicta re vendita, quiquid inde facere voluerit, sine omni isti Nuueleti et
Alberti et eius heredibus contradictione. Deinde promisit istus Nuuelus aet
Albertus per se et per suos heredes obligando omnia sua bona pignori isto epm-
tori et eius heredibus et cui dederint istam terram seduminis et domo ab omni
homine defendere4 sub репа dupli iste terre et domo, sicut valuerit aliquo
tempore. Et precio iste vendictionis confessus fuit istus Albertus et Nuuelus
se esse solutum a isto Girardo denariorum libris quinque ad rationem im-
p[er]ia[lium] • et renonciaverunt exceptioni non numerate peccunie preci et
illi iuri, quo possent d[icere]f se esse deceptum ultra dimediuma iusti precii.
Et ib[i] * incontenentia Gisla, uxor Nuueleti, et Tallese, uxor Alberti, eius con-
sen(sen)sia expresim in [hac ven]dictionef omni suo iuri pignoris, dotis,» quarte,
donacionis, ypothece vel alterius cuiuslibet [iuris]f renonciaverunt. Actum
est in castro Soncin(cin)i.a Et supradictis omnibus promisionibus oblig[acio-

a Sie. b Dubie. e Scriptum est fic.	4 defendere bis scriptum, sed loco

priore delineatum. 6 Omissum. f Aetate contritum non legitur. g Bis scriptum,
sed loco priore maculatum (a notario).
nibus]* omnibus atendendis fideiussit pro isto Nuuelo et Alberto lacominus
de Loto obligando omnia sua bona pignori aput istumb epmtorem ° in omnem
causam et in omnibus terminis et o[mni]a suo iuri fideiusoris et legis renoncia-
vit. Actum est hoc in castro Soncini, presentia Georii de Marcato et... s* 4 Raua-
zolus, rogati testes.

SN Ego Ardericus, notarius sacri palatii, interfui, hanc cartam rogatus
scripsi.

115

Innocentius papa III confirmat constitutionem, qua numerus canonicorum
ecclesiae Cremonensis determinatur.

Laterani. 1210. lun 11.

20.2 ™ X 23.9 ™.

Sigill. plumb, in fit. ser.

Innocentius episcopus, servus servorum dei, venerabili fratri .. episcopo
et dilectis filiis canonicis Cremonensibus salutem et apostolicam benedictio-
nem. Cum aliqua pro ecclesiarum statu servando provide statuuntur, ne ali-
quorum malitia valeant impediri, apostolico convenit munimine roborari.
Eapropter, dilecti in domino filii, vestris iustis postulationibus annuentes,
constitutionem, quam in vestra ecclesia provida deliberatione fecistis, videli-
cet, ut canonicorum numero quintodecimo9 vestra ecclesia concludatur, sicut
provide facta est in autentico confecto exinde noscitur contineri, auctoritate
apostolica confirmamus et presentis scripti patrocinio communimus salvo
semper in omnibus apostolice sedis mandato. Nulli ergo omnino hominum
liceat hanc paginam nostre confirmationis infringere vel ei ausu temerario con-
traire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit, indignationem omnipotentis
dei et beatorum Petri et Pauli, apostolorum eius, se noverit incursurum. Datum
Laterani III Idus iunii, pontificatus nostri armo tertio decimo.

116

Petrus Aldi de Covello de loco Soncini, una cum Lanfranco fratre et Gui-
deto filio, pro pretio duodetriginta librarum vendit episcopio Cremonae totam
terram suam Iovisaltae in Bubiatica. Maseru, uxor Lanfrarici, Gisla, uxor Petri,
et Vilana, uxor Guideti, omnia iura sua in hac re vendita renuntiant.

In loco Suncino. 1210. Dec. 14.

22.8™ x 14.4 м.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo decimo, indictione quarta decima, quarto decimo die intrante decembre,
in loco Suncino. Petrus Aldi de Couello de loco Suncino et Guidetus, eius fi-

a Aetate contritum non legitur. b Sequitur editorem delineatum. 9 Sic.

4 Nomen maculatum nec legitur. 9 Post quintodecimo erasum in.
lius, et Lafrancus, frater ipsius Petri, fecerunt datum titulo * venditionis ad
proprium alodium in domino Teutaldo de Cadegno, recipiente hec omnia nomine
et vice episcopatus Cremone, nominatim de tota ilia terra et pethere, quam
et quod habebant vel tenebant vel pro eis habebantur vel detinebantur in
curte louisalte in Bubiatica, sive sint aratoria vel boschia vel prativa vel la-
mia, que sint et qualis et in qua[n]tiscumqueb peciis invenire potuerint. Ita
ut a ista die inantea istus episcopatus et cui dederint habeant et teneant pre-
dictam venditionem, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et in-
ferioribus® suis, qualiter supra legitur, in integrum et faciant de ea vendictione,
quicquid facere voluerint, sine omni isti venditores4 et eorum heredes4 con-
“tradictione. Et per hanc vendictionem dederunt, cesserunt ac mandaverunt
isti venditores isto Teutaldo, recipiente nomine et vice predicti episcopatus,
-omnia iura et omnes acciones et raciones, que et quas ipsi habebant vel sibi iure
aliquo in rem et in personam cumpetebat pro ista vendictione, et in tenutam
de ista vendictione istum Teutaldum nomine predicti episcopatus intrare et
esse iusserunt; tenutam si quam habebat, earn ei confirmaveruntet constitue-
runt se possesores de predicta vendictione nomine ipsius emptori[s].b Et insu-
per promiserunt isti venditores per se et suosque4 heredes, quisque illorum
in solidum, renuntiando omni auxilio nove constitucionis et legis, obligando
omnia sua bona pignori isto Teutaldo, recipiente nomine predicti episcopatus,
•et cui dederint istam terram et potherem et vendicionem suis expensis ab
omni homine defendere sub репа dupli iste vendicione,4 sicut valet vel value-
tit aliquo tempore. Et pro precio iste vendictionis confesi fuerunt isti vendi-
tores Petrus et Guidetus et Lafrancus se esse(t) 4soluti a isto Teutaldo nomine
predicti episcopatus de libris viginti et octo ad rationem bonorum imperia-
Jium et renuntiaverunt exception! non numerati precii. Et eciam Masera, uxor
predicti Lafra[n]chi,b et Gisla, uxor predicti Petri, et Vilana, uxor predicti Gui-
•deti, ipsorum consensu et expresim in hanc vendictionem omni sui iuri dotis, pig-
noris, donacionis, quarte vel ypothece vel cuiuslibet alterius iuris renuntia-
verunt. Ibique fuerunt rogati testes, dominus Rogerius Soscalcus et dominus
Niger et dominus Sabatus Paliarii et lacobus de Erbuso et Man^olus de Uilla.

SN Ego Martinus de Telg,e notarius sacri palatii, affui et hanc cartam
rogatus scripsi.

117

Sicardus, episcopus Cremonae, concedit ecclesiae s. Iohannis Vidalengi
ius decimationis novalium unius peciae terrae nominatae Lavatum ad fictum
duorum solidorum annuatim reddendum.

In Foro Novo. 1211. Maii 2.
i3cmx 16.6 <»».

SN Die lune secundo intrante maio, in Foro Nouo, in domo episco-
pii Cremonensis, presentibus infrascriptis testibus. Dominus Sychardus, Cre-

B tutulo. b Omissum. c et inferioribus bis scripta. 4 Sic.
®Telegato?
monensis episcopus, nomine episcopii sui fecit datum nomine donacio-
nis in sacerdotem Rugerium, accipientem nomine ecclesie sancti Iohannis de
Uidalengo, de decima et iure decimacionis novalium, que modo sunt
et inantea erunt de una pecia terre, que fuit boscum et modo est pro parte
runcata. Que est iugera sex vel minus et vocatur Lauatum et iacet in curte
Uidalengi inter Uidalengum et Caraua^ium. Coheret ab una parte Malusatus
de Carauazo et lohannes Genarius, ab alia lohannes et Petrus de Caluo de
isto loco, ab alia commune Uidalengi, ab alia ista ecclesia et Andrea Ferarius..
Ita quod ab ilia die inantea istus sacerdos et sui successores in ista ecclesia et.
ipsa ecclesia habeat et teneat istam decimam et ius decimacionis etfaciatdeea
et eo iure, quicquid voluerit, in appelando et petendo, exipiendo in placito-
et extra placitum. Item istus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit,.
cessit atque mandavit isto sacerdoti nomine iste ecclesie de Uidalengo omnia
iura omnesque acciones, que et quas habebat et sibi aliquo modo cumpete-
bant aut cu[m]petereft poterant in ista decima et iure decimacionis et eius
nomine vel occasione contra quascumqueb personas et nominatim contra omnes-
possessores et detentatores et laboratores istarum terrarum® et novalium.
Et fecit eum procuratorem in rem suam et constituit se possidere istam deci-
mam et ius decimacionis pro isto sacerdote nomine iste ecclesie de Uidalengo
•vel quasi possidere ad hoc, quod ista ecclesia habeat istam decimam ad usum
ospitum et pauperum. Pro omnibus istis istus sacerdos nomine iste ecclesie
promisit dare per se suosque successores isto domino episcopo et eius episco-
pio pro ficto iste decime duos solidos ad racionem imperialium in festo sancti.
Martini anuatim vel intra eius octavam et omnes expensas, factas pro ipso ficto
petendo, in duplum resarcire promisit. Et renunciavit, ne liceat sibi dicere,.
quod sine causa fuisset obligatus. Factum est hoc anno dominice incarnationis
undecimo post mille ducentos, indicione quarta decima. Ibi fuerunt rogati.
testes, Speronus, archipresbiter Fornoui, et Niger, camerarius isti domini.
episcopi, et Preuostus, clericus de Uidolasco.

SN Ego Raimundus de la Leuata, notarius domini Henrici imperatoris,
interfui et rogatus hanc cartam tractavi et scripsi.

118

Lanfrancus Casxolus de Fornovo pro pretio septendecim librarum et unde-
viginti solidorum renuntiat episcopio Cremonae tredecim pecias terrae (septua-
ginta et unam perticam et undeviginti tabulas habentes) in curia Fornovi, quas
ab episcopio tenebat.

Fornovi. 1211. Nov. 27.

26.7 <*» X 30.8 «»..

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo undecimo, quarto die exeunte mense novembre, inditione quinta de-

B Omissum. ъ quas bis scriptum. ® terrarum supra lineam.
cima, presentia infrascriptorum testium. Lafrancus Casxolus® de loco Fornouo,.
qui fuit professus se vivere lege longobardorum et constituit se posessorem
nomine episcopii Cremone de quinque iugeribus et undecim pertice et tabulis
decem et novem de terra partim aratoria, partim prativa, que iacet in curia
Fornoui in tredecim petiis. Prima petia iacet apud vadum de Flumexello et
est prativa, tabule viginti et due; coheret a mane ei et a meridie et a sera epi-
scopii, a monte aqua Flumexelli. Secunda petia iacet ad Tripulos et est pra-
tiva, pertice sex; coheret a mane ei Iohannis de Cionco, a meridie et a sera et
a monte episcopii. Tercia petia dicitur Ad Tripulos et est prativa, pertice decem
et novem, tabule sex; coheret a mane ei et ab afiis partibus episcopii. Quarta
petia iacet ad Pratum Donicum et est prativa, pertice quadtuor et tabule quad-
tuor; coheret a mane ei via, a meridie Iohannis Oberti, a sera et a monte epi-
scopii. Quinta petia iacet in Gauazolo et est aratoria, pertice quinque et tabule
decem et dimidiam; coheret a mane ei Guilielmi Fumi, a meridie Arderici de
Stella, a sera et a monte episcopii. Sesta petia iacet in Rosario et est aratoria,.
pertice quadtuor et tabule viginti; coheret a mane ei partim Guilielmi Fumi,
partim Iohannis Mosscii, ab aliis partibus via. Septima petia iacet in Campora
et est aratoria, pertice sex et tabule viginti; coheret a mane ei episcopii, a meri-
die heredis Rubei Ferrarii, a sera Cerrute, a monte Guilielmi Furni. Octava
petia dicitur Ad Salicem et est aratoria, pertice octo et tabule sex; coheret a
mane ei partim episcopii, partim Lazari Capitis Duri, partim Iohannis Mosi,.
a meridie episcopii, a sera et a monte via. Nona petia iacet in C[l]usarigiab et
est aratoria, pertice due et tabule tres; coheret a mane episcopii, a meridie simi-
liter, a sera partim Guilielmi Furni, partim filiorum quondam Oprandi Goin-
zoni, a monte Ambrosii de Nigra. Decima petia iacet item in Clusarigia et sunt
pertice septem; coheret a mane eic et a meridie episcopii, a sera via, a monte
filiorum quondam Oprandi Goinzoni. Undecima petia iacet in Cortino, et sunt per-
tice due et tabule viginti; coheret a mane ei via, a meridie et a monte episco-
pii, a sera Guilielmi Furni. Duodecima petia iacet item in Curtino, et sunt
pertice due et tabule quadtuor; coheret a mane ei ecclesie sancti Petri, a meri-
die episcopii, a sera filiorum Trusse, a monte flumen Glariole. Tercia decima
petia iacet in Noxedo et est aratoria, pertice due; coheret a mane ei et a meri-
die via, a sera et a monte communis Fornoui; et si quas alie sunt coherentie.
Unde i]ji predictus Lafrancus consentiente Betrammo Baracco nomine et
vice domini Sycardi, episcopi Cremone, tarn in consensu sibi prebendo, quam
ad infrascriptum datum et finem faciendam eidem Lafranco consentiente,.
fecit finem et refutationem et pactum de non petendo et datum in manu isti
Bertrammi, nomine et vice isti domini episcopi accipienti, nominatim de istas
petias terre, quantecumque sint in integrum infra predictas coherentias, in
hac fine et dato permaneat. Ita ut ab ilia die inantea istus dominus episcopus.
et eius successores et cui daret seu episcopium Cremone et, qui ab episcopio

Casxolus bis scriptum.
ecclesie sancti Petri expuncta.

b Omissum, vide inferius Clusarigia.

® Sequuntur
causam habuerit, habeant et teneant istas petias terre, una cum accessionibus
et ingressionibus seu cum superioribus et inferioribus suis, et fatiant de eis,
qualiter superius legitur, in integrum, quicquid voluerint, sine omni isti La-
franci suorumque heredum contradictione. Et insuper dedit et cessit atque
mandavit istus Lafrancus isto Bertrammo, nomine et vice isti domini episcopi
accipienti et nomine isti episcopii, omnia iura omnesque actiones et rationes,
que et quas habebat vel sibi cumpetebant vel cumpetere poterant, tarn in rem,
quam in personam nomine vel occasione istarum petiarum terre contra quas-
cumque personas etiam in agendo, defendendo seu excipiendoet fecit ipsum Ber-
trammum nomine et vice isti domini episcopi et nomine isti episcopii procu-
ratorem in res proprias episcopii. Deinde promisit istus Lafrancus per se et
per suos heredes isto Bertrammo, nomine et vice isti domini episcopi et isti
episcopii interroganti, suisque successoribus et cui dederint vel, qui ab episcopio
causam habuerit, predictas petias terre ab omni homine defendere et quod
nunquam in ullo tempore inquietabit earn neque causabit per se neque per
suos heredes neque per summissam personam istum dominum episcopum
vel successores suos nec cui dederint seu, qui causam ab episcopio habuerit,
de istas petias terre aut nomine vel occasione ipsarum petiarum terre, quod
sibi pertinere debeat per feudum vel alio iure. Quod si contra hoc fecerit
et earn terram, sicut supra legitur, non defensaverit, tunc promisit istas
petias terre репе nomine in dupium componere, sicut pro tempore fuerint
meliorate aut valuerint sub estimatione in consimilibus locis. Insuper mani-
festus fuit ibi istus Lafrancus se accepisse a isto Bertrammo a parte isti domini
episcopi pro hac fine et dato argenti denariorum bonorum ad rationem imperi-
alium decern et septem libras et decern et novem solidos, quorum de nomine
exceptioni non numerate peccunie expressim renontiavit istus Lafrancus.
Factum est hoc in loco Fornouo, ad domum isti domini episcopi. Ibi interfue-
runt Guidottus de Issio et Petrus Fornoui, vassalli isti domini episcopi, sicut
ipsi dixerunt ibi, et Bassus de Ricardis et Guidonem Rizcium, rogatorum testium.

SN Ego Ardericus, notarius sacri pallatii, interfui et hanc cartam roga-
tus scripsi.

119

Lotharengus, Dalmatius, Gidius, Rogerius et Guiciardus de Caipriis pro
pretio triginta et trium librarum renuntiant episcopio Cremonae decern iugera
terrae in curia Fornovi et duas pecias sediminis.

In loco Maxano. 1212 (1211) Ian. 13.

28.2 cm X 25cm — 21.3 cm.

SN Anno domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducentesimo undecimo,
tercio decimo die intrante mense ianuarii, inditione quarta* decima, presentia
Cerri, vassalli domini episcopi, ut ipse guarentavit, necnon et presentia Cressini

•t correctum e d.
jt Petri Ciuerti, rogatorum ibi testium. Lotharengus et Dalmatius; et Gidius
jt Rogerius et Guiciardus, qui dicuntur Carariis, de loco Maxano, qui fuerunt
manifesti et confessi istus Dalmatius vivere lege romana et isti Lotharengus
et Gidius et Rogerius et Guyciardus, omnes vivere lege longobardorum
et omnes esse vassalli domini episcopi Cremone, constituerunt se possessores
nomine episcopii Cremone de quibusdam petiis terre, que fuerunt de sorte Ami-
cotti, et de aliis rebus iuris episcopii, eorum feudo ex parte isti episcopii, sicuti
predicti Lotharengus et [Dalmatius et]* Gidius et Rogerius et Guyciardus
vassalli guarentaverunt ibi. Quas petias terre et quod feudum est partim in curia
Fornoui, partim in curia Maxani. Unde ibi predicti Lotharengus et Dalmatius
et Gidius et Rogerius et Guyiciardus, vicissim sibi in solidum consentienti et isto
domino per Bertramum, missum suum, tarn in consensu ibi prebendo, quam
ad infrascriptum datum et finem fatiendam eidem Lotharengo et Dalmatio
et Gidio et Rogerio et Guyciardo consentiente, fecerunt finem et refutationem
et pactum de non petendo et datum in manu Bertrami Baracchi, missi domini
Sycardi, episcopi Cremone, nomine et vice ipsi domini episcopi pro is[to episcopio]b
accipienti, nominatim de decern iugera terre partim aratorie, partim prative,
que iacent in curia Fornoui, ubicumque sint et invenire potuerint, et de duo
petie sediminis. Una quarum iacet in loco Fornouo apud platea mercati Fornoui;
coheret a mane ei via, a meridie platea mercati, a sera Aunetti de Strogia, a monte
episcopii isti. Et alia iacet ad Maxanello; coheret a mane ei isti episcopii, a meri-
die aqua Morgole, a sera via, a monte de Carariis. Quas predictas decern iugeras
terre et duo sedimina fuerunt de sorte Amicotti. Ita ut ab ilia die inantea istus
dominus episcopus et eius successores et cui daret seu episcopium Cremone
etc ab episcopio causam habuerit, habeat et teneat istas decern iugeras terre
et duo sedimina, una cum accessionibus et ingressionibus seu cum superioribus
et inferioribus suis, et faciant de eis, qualiter superius legitur, in integrum, [quic-
quid voluerint, sine] • omni istorum Lotharengi et Dalmatii et Gidii et Rogerii
et Guyciardi suorumque heredum contradictione. Et insuper cesserunt, [dede-
runt] * atque mandaverunt isti Lotharengus et Dalmatius et Gidius et Rogerius
et Guyciardus isto Bertramo, nomine et vice isti domini episcopi pro episcopio
accipienti, omnia iura omnesque actiones et rationes, sibi competentes, tarn in
rem, quam in personam nomine vel occasione iste terre et istarum petiarum sedi-
minis contra quascumque personas etiam in agendo et defendendo seu exci-
piendo, et fecerunt ipsum dominum episcopum nomine episcopii procuratorem
in rem episcopii propriam. Deinde promiserunt isti Lotharengus et Dalmatius
et Gidius et Rogerius et Guyciardus, quisque eorum videlicet in solidum, per
se et per suos heredes isto Bertramo, nomine et vice isti domini episcopi episco-
pii nomine interoganti, suis successoribus et cui dederint vel, qui ab episcopo
causam habuerint, predictam terram et predictas petias sediminis ab omni
homine defendere cum dsuis propriis exspensis,a nominatim a Paganino eta Petro-

a Aetate contrita non leguntur. ъ Foramine deleta. c Sic: omissum qui.
d“”d Supra lineam.
cino, fratres isti Gidii, et a filliis quondam Otuzcini, fratris isti Rogerii, et eorum
heredes, vel quicumque aut aliquis eorum inquietabit aut causabit per se vel
per suos heredes vel per sumissam personam istum dominum episcopum vel
suos successores aut cui dederint vel, qui ab episcopo causam habuerint, de ista
terra et iste petie sediminis aut nomine vel occasione iste terre et istis
sediminibus dicendo, quod sibi pertinere debeat per feudum vel alio iure. Quod
si contra hoc fecerint et ea, sicut supra legitur, non defensaverint, tunc promi-
serunt obligando omnia sua bona pignori, quisque in solidum, istam terram
et istas patias • sediminis репе nomine in duplum componere, sicut pro tempore
meliorate fuerint aut valuerint sub estimatione in consimilibus locis. Quorum
omnesque expressim renontiaverunt illi iuri, quo possent alegare, quod tantum
pro parte debet tenere vel conveniri de predicta fine et dato et promissione.
Insuperque manifesti fuerunt ibi isti Lotharengus et Dalmatius et Gidius et
Rogerius et Guyciardus se accepisse apud dicto Bertramo a parte isti domini
episcopi pro hac fine et dato argenti denariorum ad rationem imperialium tri-
ginta et tres libras, quorum de nomine exceptioni non numerate peccunie.
expressim renontiaverunt quisque eorum. Factum est hoc in loco Maxiano
apud ignem prenominati Dalmatii.

SN Ego Ardericus, notarius sacri palatii, interfui et hanc cartam rogatus
scripsi.

120

Sicardus, episcopus Cremonae, investit lacopum de Cavagno decima trium
partium unius peciae terrae quinque iugerum cum dimidio in Erpegata ultra
Padum, ut nomine ficti annuatim tres partes triginta denariorum et dimidii
episcopio solvat aut, si solvere neglexerit, ius suum perdat.

In palatio picto episcopii Cremonae. 1212. lun. 20.

45	20.3 cm — 21.4 cm,

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo, inditione quin-
ta decima, in palatio pictob episcopii Cremone, die undecimo exeunte iunio,
presentia Petri de Blancasola et Ognabeni de Ursolario et Iohannis Boni de
Crema, testium rogatorum. Dominus Sicardus, dei gratia Cremonensis episcopus,
episcopii nomine investivit lacopum de Cauagno nominatim de decima et deci-
maria et iure et redditu decimationis pro tribus partibus pro indiviso unius
petie terre, que iacet ultra Padum in Erpegata, de qua vadit via publica per
medium, que est partim vidata et partim aratoria et sediminata, que est
adsuper totum quinque iugera et dimidium. Cui coheret ab una parte Poxolus, °
ab alia Gazottus de ludicibus, ab alia lohannes Bonus de Cologno, ab alia Beccus
et ospitale domine Berlinde et Paganus de Anno, vel si ibi alie sint coherentes.

a Sic. ь Scriptum est picto, quasi pincto. c Tertia quae sequitur pars li-
neae vacua.
‘Quam decimam et omnia dicta pro tribus partibus confessus fuit lacopus dictus
ad interrogationem predicti domini episcopi pertinere episcopio Cremone hoc
totum dicto episcopo affirmante. Ita ut idem lacopus et sui heredes et cui dede-
rit decinceps habeat et teneat istam decimam et ius et redditus ipsius decime
et decimarie iste terre et faciat de eis, quicquid facere voluerit, sine alicuius
contraditione redendo annualiter omni festo sancti Martini vel eius octava pro
ficto tres partes triginta denariorum et dimidii episcopio sub репа dupli et dupli
omnium exspensarum, ob hoc factarum. Ita ut, si ita [non] * solvent fictum infra
mensem post dictum terminum, quod episcopus et eius successores libere possint
redire ad dictam decimam petendam et exigendam sive fictum et penam et exspen-
sas in eius electione. Ibique episcopus dictus episcopii nomine dedit et cessit atque
mandavit isto lacopo omnia iura omnesque acciones, rationes et exceptiones
et obventiones reales et personales, quas et que habebat aut aliquo modo sibi
competebant vel competere possit in ista decima et iure et redditu ipsius decime
et decimarie iste terre in agendo, defendendo et respondendo et exigendo et exer-
cendo et excipiendo. Et fecit eum procuratorem in rem suam et constituit
se possidere vel quasi omnia ista nomine isti lacopi. Insuper ipse dominus
episcopus episcopii nomine promisit per se et suos successores isto lacopo suisque
heredibus et cui dederint de evictione dictarum omnium ab universis personis
sub репа dupli ipsorum, sicut unquam magis valuerint.

SN Ego Gazottus de ludicibus, ab imperatore Frederico notarius, inter-
fui et hanc cartam rogatus scripsi.

121

Decima quartae partis eiusdem peciae idem lacopus investitur a Petro,
archipresbytero canonicae maioris ecclesiae Cremonae, ut pro ficto quartam partem
triginta denariorum et dimidii episcopio solvat eodem pacto, ut supra.

Cremonae. 1212. lul. 2.

In una charta cum n° praecedenti.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo duodecimo,
inditione quinta decima, Cremone, die secundo intrante iulio, presentia Man-
fredi luffi et Iohannis Boni de Crema et Manfredi latte, testium rogatorum.
Dominus Petrus, archipresbiter canonice maioris ecclesie Cremone, parabola
et consensu domini Nigri archidiaconi et presbiterorum Petri et Ambroxii
et Iohannis et Girardi presbiterorum et Alberti Ursonum et Homoboni de Scor-
ticasanctis et Conradi de Gazo et Vgonis de Comitibus, canonicorum iste cano-
nice, nomine canonice investivit lacopum de Cauagno pro quarta parte pro indi-
viso de decima et decimaria et iure et redditu decime et decimarie unius petie
terre, que iacet ultra Padum in Erpegata, de qua vadit via per medium, que est
partim vidata et partim aratoria et sediminata, que est adsuper totum quinque

a Omissum: cf. n° sequenti.
iugera et dimidium. Cui coheret ab una parte Poxolus,* ab alia Gazottus de ludi-
cibus, ,ab alia lohannes Bonus de Cologno, ad alia Beccus et ospitale domine
Berlinde et Paganus de Anno, vel si ibi alie sint coherentes. Quam decimam pro
dicta parte confessus fuit dictus lacopus ad interrogationem dicti archipresbiteri
pertinere eidem canonice hoc idem domino archipresbitero arfirmante.b Ita
ut idem lacopus et sui heredes et cui dederit habeat et teneat istam decimam
et decimariam et ius et redditus decime et decimarie iste terre et faciat de eis,
quicquid facere voluerit, sine alicuius contraditione redendo annualiter omni
festo sancti Martini vel in eius octava pro ficto dicte canonice quartam partem
triginta denariorum et dimidii sub репа dupli ipsius ficti et dupli omnium
exspensarum, ob hoc factarum. Ita ut si non solverit fictum dictum infra mensem
post dictum terminum, quod archipresbiter pro canonica et sui successores libere
possint redire ad istam decimam petendam et exigendam sive fictum et penam
in eius electione. Ibique archipresbiter nomine canonice dedit et cessit atque
mandavit isto lacopo omnia iura et acciones, rationes et exceptiones et obventio-
nes reales et personales, quas et que habebat aut aliquo modo sibi competebat
vel competere posset in ista decima et iure et redditu ipsius decime et decimarie
iste terre in agendo et defendendo, apellando et respondendo et exigendo
et exercendo et excipiendo. Et fecit eum procuratorem in rem suam et consti-
tuit se possidere omnia ista nomine isti lacopi. Insuper idem archipresbiter
nomine canonice promisit per se et suos successores isto lacopo suisque here-
dibus et cui dederit de evictione istarum omnium ab universis personis sub
репа dupli ipsarum, sicuti umquam magis valuerint.

SN Ego Gazottus de ludicibus, ab imperatore Frederico notarius,
interfui et hanc cartam rogatus scripsi.

122

Niger de Oldoniis archidiaconus, nomine episcopii Cremonae pro tribus
partibus, et Petrus archipresbyter, nomine canonicae maioris ecclesiae Cremonae,
pro quarta parte, investiunt praepositum Mastalium decima unius peciae terrae
quattuor perticarum in Erpegata ultra Padum ad fictum septem denariorum imp.
minus uno cremonensi reddendum.

Cremonae. 1212. lul. 2.

48 cm X 20

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo duodecimo,
inditione quinta decima, Cremone, die secundo intrante iulio, presentia Man-
fredi latte et Manfredi Ruffi et Ugonis Montenarii, testium rogatorum. Dominus
Niger de Oldoniis, Cremonensis archidiaconus, nomine episcopii Cremone,
cuius ad hoc nuncius erat, pro tribus partibus,c et dominus Petrus, archipresbiter

* Sequitur spatium vacuum duarum vel trium vocum. b Sic. ® Scriptum
est pat.
canonice maioris ecclesie Cremone, pro quarta pro indiviso nomine canonice, para-
bola et consensu ipsius archidiaconi et dominorum Petri et Ambroxii et Girardi
presbiterorum et Homoboni de Scorticasanctis et Conradi de Gazo et lanoni.
de la Bella et Alberti Ursoni et Pagani Dothoni, canonicorum dicte canonice,
investiverunt prepositum Mastalium ad fictum annualiter redendum nominatim
de decima et decimaria et iure decimationis et redditu decimationis unius petie
terre aratorie et partim * vidate, guarentando idem prepositus ad interrogationem
dictorum dominorum ibi, quod decima et decimaria et ius et redditus decimationis
dicte terre pertinebat episcopio Cremone pro tribus partibus et dicte canonice pro
dicta quarta pro indiviso, et hoc totum afirmantibus istis dominis episcopii
nomine et canonice. Que terra iacet ultra Padum supra Dorsum Erpegate et est
quatuordecim pertice, vel quantacumque sit. Coheret ei ab una parte* via, ab
alia Poxolus,b vel si ibi alie sint coherentes. Ita ut idem prepositus et sui here-
des et cui dederit habeat et teneat decimam et decimariam et ius et redditus
decimationis et faciat ex ipsis, quicquid facere voluerit, sine alicuius contraditione
redendo pro ficto annualiter dicto episcopio pro tribus partibusc et canonice pro
quarta in festo sancti Martini vel eius octava post festum septem denarios
ad rationem imperialium minus unum cremonensem sub репа dupli ipsius ficti
et dupli omnium exspensarum ob hoc factarum. Ita ut, si non solvent fictum
infra mensem post iam dictum terminum, quod episcopus et canonica et eorum
successores libere possint redire ad earn decimam petendam et exigendam dicte
terre sive fictum et penam et exspensas in eorum electione. Ibique dictus archi-
diaconus episcopii nomine pro tribus partibus et archipresbiter, nomine cano-
nice pro quarta pro indiviso -dederunt et cesserunt atque mandaverunt isto
preposito omnia iura et acciones et defensiones reales et personales, quas et que
habebant dictus episcopatus et canonica in rem et in personam nomine vel occa-
sione iste decime et decimarie in agendo, defendendo et appellando et exigendo
et excipiendo. Et fecerunt eum procuratorem in rem suam et constituerunt
se possidere vel quasi earn pro eo. Et promiserunt insuper dictus archidiaconus
episcopii nomine et archipresbiter nomine canonice per se et suos successores pro
dictis partibusc dicto preposito interroganti suisque heredibus et cui dederit
de evictione decime et decimarie et iuris et redditisd decimationis ab universis
personis sub репа dupli ipsius rei, sicut unquam magis valuerit.

SN Ego Gazottus de ludicibus, ab imperatore Frederico notarius,.
interfui et hanc cartam rogatus scripsi.

•pat. ь Sequentes tres partes lineae vacuae. c Scriptum est patibus.
d Sic.
123

Tropellum de ludicibus iidem investiunt decima unius peciae terrae novem
perticarum in pertinentiis S. Augustini ultra Padum ad fictum sex denariorum
cum dimidio reddendum.

Cremonae. 1212. lul. 8.

In una charta cum n° praecedenti.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo duodecimo,
inditione quinta decima, Cremone, die octavo intrante iulio, presentia Manfredi
latte et Vgonis Montenarii et Iohannis Boni de Crema, testium rogatorum.
Dominus Niger de Oldoniis, Cremonensis archidiaconus, episcopiia nomine,
cuius ad hoc nuncius erat, pro tribus partibus,b et dominus Petrus, archipresbiter
canonice maioris ecclesie Cremone, pro quarta pro indiviso, nomine canonice,
parabola et consensu dicti archidiaconi et dominorum Petri et Ambroxii et Iohan-
nis et Girardi presbiterorum et Alberti Ursonum et Conradi de Gazo et Ugonis
de Comitibus et Zanoni de la Bella, testium rogatorum dicte canonice, investi-
verunt Tropellum de ludicibus de una petia terre vidata, que iacet ultra Padum
in pertinentiis Sancti Augustini ad fictum anualiter redendum, nominatim
de decima et decimaria eti ure et redditu decimationis dicte terre, guarentando
idem Tropellus ad interrogationem dictorum dominorum ibi, quod decima
et decimaria et ius et redditus decimationis pertinebat episcopio Cremone pro
tribus partibusb et dicte canonice pro quarta pro indiviso, et hoc totum afirman-
tibus istis domjnis episcopii nomine et canonice. Que terra est novem pertice,
vel quantacumque sit. Cui coheret ab una parte Nicola Mathellus, a duabus
partibus via, ab alia Gazottus de ludicibus, vel si ibi alie sint coherentes. Ita
ut idem Tropellus et sui heredes et cui dederit habeat et teneat decimam et
decimariam et ius et redditus decimationis et faciat ex ipsis, quicquid facere
voluerit, sine alicuius contraditione redendo pro ficto annualiter dicto episcopio
pro tribus partibus et canonice pro quarta in festo sancti Martini® vel in octava
post festum sex denarios et dimidium ad rationem imperialium sub репа
dupli ipsius ficti et dupli omnium exspensarum ob hoc factarum. Ita ut, si non
solvent fictum infra mensem post iam dictum terminum, quod episcopus et cano-
nica et eorum successores libere possint redire ad earn decimam petendam
et exigendam dicte terre sive fictum et penam et exspensas in eorum electione.
Ibique archidiaconus dictus episcopii nomine pro tribus partibus et archipres-
biter nomine canonice pro quarta pro indiviso dederunt et cesserunt atque
mandaverunt isto Tropello omnia iura omnesque acciones et rationes et defensio-
nes et exceptiones, quas et que habebant dictus episcopatus et canonica in rem
et in personam nomine vel occasione iste decime et decimarie in agendo et defen-
dendo et apellando et exigendo et excipiendo. Et fecerunt eum procuratorem

» Correctum e cuius. b Scriptum est patibus. c Matini.
in rem suam et constituerunt se possidere vel quasi earn pro eo. Et promiserunt
predicti archidiaconus episcopii nomine et archipresbiter nomine canonice per
se et suos successores pro dictis partibus isto Tropello interroganti suisque here-
dibus et cui dederit de evictione decime et decimarie et iuris et redditis *
decimationis ab universis personis sub репа dupli ipsius rei, sicut umquam
magis valuerit.

SN Ego Gazottus de ludicibus, ab imperatore Frederico notarius, inter-
fui et hanc cartam rogatus scripsi.

124

Fantinus de lanono, Lanfranchinus Pigus, Otto Ferrarius, Fiettus de
Storto de Caginpedibus de Roncorfano agnoscunt se tredecim pecias in territorio
Olteti ab episcopio Cremonae tenere, unde episcopus quartum frugum, tertium
vini et tres denarios habere debet.

In spaldo castri Platinae. 1214 (1213). Febr. 5.

49.5 cm X 13.6 ™ — 74™.

SN In Xpisti nomine. Anno ab incarnatione eius milleximo ducenteximo
tercio decimo, indictione secunda, quinto die intrante februario, presentia infra-
scriptorum testium. Fantinus de lanono et Lanfranchinus Pigus et Otto Fer-
rarius et Fiettus de Storto de Caginpedibus de Roncorfano' fuerunt confessi
omnes infrascriptam sortem seu petias terre a[d]b dominum Sycardum, dei gra-
tia Cremonensem episcopum, nomine sui episcopii iure dominii pertinere coram
ipso domino episcopo eo illud idem guarentante, et illas easdem confessi fue-
runt pro predicto domino episcopo tenere seu possidere, tali scilicet ordine, quod
fatus dominus episcopus habet et habere debet quartum de omnibus frugibus
•et tercium de vinea presenti et futura annuatim et tres denarios; et Zagini
Platine habent et tenent in feudo honorifice honorem et districtum pro prefato
domino episcopo nomine episcopii.c Quam autem prefatam sortem iacet in ter-
ritorio Olteti* et inpertinentiis Roncorfani in diversis locis et petiis. Prima petia
facet ad fossatum Cremonensem et est bibulce sex et dimidia sive plus aud *
minus. Coheret ei ab una parte heredes Lan^i Ferrarii et Oddus de Nolis, ab
aliis duabus via, ab alia parte Mattus et Andrea de Ferrari is, et tenent a prefato
domino episcopo. Sec[un]dab petia iacet ad tramittem de Coduris et est bibulce
due vel plus auda minus. Coheret ei ab una parte via, ab alia Adam Cleriginus,
ab aliis duabus Buxius de Ferrariis et tenet a predicto domino. Tercia petia
iacet ad viam grandem et est pertice tres vel plus auda minus. Coheret ei ab una
parte heredes Gubertini de Inuerardo, ab alia via, ab alia Martinus de Ba?is,
ab alia Umbertus de Nolis. Quarta petia iacet ad viam grandem et est pertice
sex sive plus aud* minus. Coheret* ei a duabus partibus via, ab alia Aginus de

» Sic. b Omissum. * epOpii. d Correctum ex Alteti. * Bis scriptum.
Baps, ab alia Buxius de Ferrariis et tenet a prefato domino. Quinta petia iacet
ad Casam Marzam de Roncorfano et est pertice tres plus minusve. Coheret
ei ab una parte via, ab alia dictus Mattus et tenet a dicto domino, ab alia Zanne-
bonus de Baps et tenet a dicto domino, ab alia Petrus de Albertallo. Sexta petia
iacet ad Stradellam et est pertice due sive plus auda minus. Coheret ei ab una
parte via, ab alia dictus Andrea et tenet a dicto dohiino, ab alia heredes Guidi
de Baps, ab alia Martinus de Baps. Septima petia iacet apud domos Roncorfani
et est pertica una et dimidia vel plus auda minus. Coheret ab una parte heredes-
Lanp Ferrarii, ab alia Ambrosius de Baps et tenet a dicto domino, ab alia Bap-
lus Ferrarius, ab alia dictus Fantinus. Octava petia in loco Roncorfani et est
tabule sex vel plus aud * minus. Coheret ei ab una parte heredes Lanp Ferrarii, ab
alia F[an]tinusb predictus, ab aliis duabus partibus via. Nona petia iacet ad
viam grandem et est pertice quattuordecim sive plus vel minus. Coh[eret]b a
duabus partibus via, ab alia heredes Lanp Ferrarii, ab alia [Bux]iusb de Fer-
rariis et tenet a dicto domino. Decima petia iacet apud viam [gr]andemb incapite
Coa?e et est pertic...9 Coheret ei a tribus partibus via, ab alia parte dictus Mat-
tus. Undeci[ma]d petia iacet ad viam de Olteto® et est pertice due vel plus aud “
minus, et tenet Ambrosius Bazus et heredes Guidonis de Baps. Coheret ei ab
una parte heredes Lanp predicti, ab alia dictus Buxius et tenet a dicto domino,
ab alia heredes Petri de Guberto Ferrario, ab alia heredes dicti Guidonis de
Baps. Duodecima petia iacet ad viam de Olteto 9 et est pertice tres vel plus
auda minus. Coheret ab una parte via, ab alia Petinus de Baps et tenet a dicto
domino, ab aliis partibus (tenet dictam)f heredes Guidonis a predicto domino
et tenet istam petiam (dictam) heredes Guidonis/ Tercia decima petia iacet
ad Coazam et est pertice due vel plus auda minus et tenet earn lohannes San-
summus. Coheret ei a tribus partibus dictus lohannes Sansumus, ab alia dictus
Zannebonus Daps et tenet a dicto domino. Et si in predictas petias terre alie
sint coherentes sive plus vel minus reperiantur, quantacumque sint, in hac
confessione permaneant. Actum est in spaldo castri Platine, sub poirtcu caminate
dicti domini episcopi. Interfuerunt Arduynus Pezonus de Riuariolo, tunc g vice-
comes dicti domini, et Petrus de Lanzo, tunc vilicus dicti domini, et magister
Martinus Filie et Rogerius de ludicibus, clericus et capellanus dicti domini,
et dona Premodius, archipresbiter de Calso, testes.

S7V Ego Totusbonus de Donnis, domini Federici imperatoris notarius,
huic confessioni interfui et scripsi.

» Sic. b Aetate contritum. ° Sequitur spatium vacuum duarum vel trium
vocum. d -ma supra lineam. 9 Correctum ex Alteto. f Sic. Fortasse: ab aliis
partibus heredes Guidonis et tene[n]t a predicto domino istam petiam heredes Guidonis.
g Aetate contritum vix legitur.
125
I

In lite de quarterio decimae pertinentiarum Cellae et Cogucii multa testi-
monia praestantur ad disquirendum, utrum habitatores utriusque loci in spiritua-
libus ad episcopium Cremonae per ecclesiam s. Clementis de Celia, an ad Parmam
pertineant.

— /718 5—1215].

Apographum (?) eiusdem temporis. 73cm X 18.5cm.

Dominus Anselmus, archipresbiter Casalis Maioris, iurato dixit: Ecclesia
sancti Clementis de Celia est capela Cremonensis episcopi et plebis Casalis
Maioris et quod habitatores Cele et Cogocii sunt filii spirituales Cremonensis
ecclesie et plebis Casalis Maioris, scilicet in crismate, in consecratione ecclesie
sancti Clementis, in ordinatione, in institutione clericorum, in penitenciis, in ma-
trimoniis, in letaniis, in festis, in capitulo et in omni reverencia, que debetur
plebi et episcopo. Interrogatus, quomodo scit, respondit, quod duodecim anni
sunt et plus, quod ipse est archipresbiter Casalis Maioris, et invenit ibi presbi-
terum Lumbardum, quern vidit per se vel per nuncium suum venientem in sabato
sancto ad plebem Casalis Maioris et accipere crisma et oleum sanctum a plebe
Casalis Maioris et invitantem eum ad festum sancti Clementis de Celia, qui ibat
ad idem festum, sicuti archipresbiter illius ecclesie, cum fratribusa plebis et can-
tabat ibi missam maiorem et predicabat populo illius ecclesie et remissionem ibi
faciebat Et vidit ilium presbiterum ducentem penitenciam illius loci ad predic-
tam plebem et accipereb ibi penitenciam de criminibus publicis et venientem
ad letanias cum populo illius loci et ducentem pla[cita matrimoniorum]c eiusdem
loci ad eandem plebem. Et vidit ipsum venientem ad capitulum plebis et pre-
stantem omnem reverenciam, que debetur plebi et episcopo. Post istum fecit
fieri clericum Oldericum et ordinari in presbiterum ab episcopo Cremonensi
et institui ministrum in ista ecclesia pro episcopo et plebe, qui fecit omnia
predicta plebi et episcopo, ut istus Lumbardus. Olderico mortuo instituit pres-
biterum lohannem de Neruoresco ministrum in ista ecclesiad sancti Clementis
et pro episcopo et plebe, et Alamanum fecit fieri clericum illius ecclesie ab
episcopo Cremonensi et posuit eum ibi pro episcopo et plebe, qui omnia pre-
dicta fecere plebi et episcopo, ut istus Oldericus. Et fama est ex utraque parte
Padi per homines, habitantes in partibus illis, quod ecclesia sancti Clementis
est capella episcopi Cremonensis et plebis Casalis Maioris. Et fuit ibi, quando
dominus Sycardus, Cremonensis episcopus, consecravit ecclesiam sancti Clemen-
tis et fecit ibi remisionem, et ibi erate archipresbiter de Colurnio; de aliis capi-
tulis interogatus, dicit se non recordari.

a Sequitur suis expunctum. ъ Sequitur ill sublineatum.	c Vix legitur.

d Novem lineae superiores hucusque magna cum difficultate leguniur. contextus valde contri-
tus est. 9 Sequitur archiepiscopus sublineatum.
Presbiter Ambrosius iurato* dixit, quod XXXVI anni sunt et plus, quod
scit ecclesiam sancti Clementis de Celia esse capellam Cremonensis episcopi
et plebis Casalis Maioris, et quod habitatores Celle et Cogoti sunt filii spirituaies
Cremonensis episcopi et plebis Casalis Maioris, scilicet, in crismate et oleo
sancto, in consecratione ecclesie sancti Clementis de Celia et in ordinatione
et institutione clericorum, in penitentiis pubiicis et in placitis matrimoniorum,
in letaniis et in festis illius ecclesie de Celia, in capitulo et in omni reverencia,
que debetur plebi et episcopo. Interogatus, quomodo scit, respondit, quod
vidit presbiterum Guidonem morantem in ista ecclesia sancti Clementis de Celia
pro predicto episcopo et plebe et similiter viditb Albertum Bigotum ibi moran-
tem et Guidonem Ceruum presbiterum et presbiterum Lumbardum et presbi-
terum Oldericum et presbiterum lohannem de Neruoresco et Alamannum vidit
ibi morantes predicto modo et omnia facientes, ut dictum est a predicto archi-
presbitero. De consecratione ecclesie de Celia idem dicit, quod archipresbiter,
et dicit, quod publica fama est ex utraque parte Padi per homines, habitantes
in partibus illis et in Casali Maiori, quod ecclesia sancti Clementis est capella
Cremonensis episcopi et plebis Casalis Maioris et quod Celia et Cogocium est
de episcopatu Cremone et de curte Casalis Maioris.

Presbiter Muso iurato* dixit idem, quod presbiter Ambrosius, et addidit,
quod vidit Sabatinum presbiterum et Borsonum clericum et Adam et Benedic-
tum clericos morantes in ecclesia sancti Clementis de Celia pro Cremonensi
episcopo et plebe Casalis Maioris; iam sunt quadraginta anni et plus, quod hoc
vidit.

Presbiter lohannes de Neruoresco iurato dixit de presbiteris et clericis
morantibus in ecclesia de Celia idem, quod archipresbiter, a XXV anis infra con-
tinue per tempora excepto, quod non fuit ibi, ubi fuisset positus presbiter Lum-
bardus et Oldericus, sed ipse testis et Alamanus fuerunt positi in ecclesia sanctic
Clementis per predictum archipresbiterum. Et dixit, quod ipse Alamanus cle-
ricus et alii pro eis colegerunt quartisium decime pro indiviso, de qua lis est,
et habuerunt pro ecclesia sancti Clementis et episcopo et plebe Casalis Maioris
per octo annos et plus usque nunc. Et ipsemet batigavit pueros populi Cele in ista
ecclesia Celle et omnia divina ibi ministravit illi populo pro episcopo et predicto
plebe preter ea, que pertinent ad episcopum et plebem. Et vidit dominum
episcopum Sy[cardum]d crismare homines de Celia in ecclesia sancti Clementis.

Alamanus clericus® iurato dixit idem, quod presbiter lohannes, per
V annos et plus.

Presbiter Guido Ceruus iurato dixit idem, quod presbiter Muso, a XXXX
annis et plus continue per tempora usque nunc et addidit, quod vidit presbi-
terum Albertum Bigotum facere cristianos et baptifare pueros Celle et Cogotii
ad ecclesiam sancti Clementis de Celia.

* i. b Sequitur abb expunctum. c Sequitur Clere sublineatum. d Omis-
sum. • Supra lineam.
Lumbardus de Polexeno iurato dixit, quod sua recordantia est a XLV
annis et scit, quod capella sancti Clementis de Celia est capella plebis Casalis
Maioris. Hoc ideo scit, quia vidit et scit ea, que dixit et vidit et scit archipresbiter
Casalis Maioris, scilicet in spiritualibus, et quod vidit hoc a XXXXV annis hue
usque continue et vidit archipresbiterum istum cantare ibi missam et ipse
testis adiuvit eum cantare ibi missam et hoc per plures vices, sicut archi-
presbiter facit in sua capella et pro sua capella. Et vidit episcopum Cremonensem
Sy[cardum]a consacrare ecclesiam sancti Clementis, et ibi erat archipresbiter
de Colurnio, et dicebatur, quod episcopus Parme miserat eum illuc, quia placebat
sibi hec consecratio et remisio in suo populo. Et dixit, quod audivit archipres-
biterum Casalis Maioris dicere, quod ea, que habet in Celia et capella, habet
per episcopum Cremone, et dixit, quia, sicut vadit Coltarelus versus Padum
usque ad caput veteris ageris, est de curte et plebatu Casalis Maioris et episco-
patu Cremone. Hoc ideo scit, quia sic audivit dici et publica fama est a XLV
annis continue usque uc. De aliis capitulis pro episcopo Cremonensi respondit
se nichil scire et pro alia parte respondit se nichil scire.

Marcus iurato dixit idem in spiritualibus, quod archipresbiter Casalis
Maioris, et ipsemet aportavit crisma a Casali Maiori per X vices et plus, et
dixit, quia ecclesia sancti Clementis habet quarterium decime, de qua lis est,
ab agere veteri usque ad Padum quiete; et hec omnia scit a XXXX annis hue
usque. Et dixit, quod publica fama est, quod ab agere veteri ad Padum est
de curia et plebatu Casalis Maioris et episcopatu Cremone; et vidit Codegam
intrare in tenutam de ista decima, de qua lis est, per campanas. Etb dicebat,
quia potestas Parme miserat se, ut intraret in tenutam, sed nescit, si vidit nun-
cium Parme; et vidit Codegam de domo sua propria portare linum et frumen-
tum. Quod Padus iviset per Coltarellum, respondit idem, quod Lumbardus de
Polexeno, et dixit, quod ecclesia sancti Clementis habet totam decimam ultra
agerem veterem per VI tornaturas et V et IIII et II et I. De confinibus
respondit se nescire; pro factionibus respondit idem, quod Tibertus* 1 excepto,
quod faciunt inviti; de sua terra dixit idem, quod Ratacauis.1 Et nichil est sibi
datum nec promissum pro hoc testimonio.

Monacus de Casa Bouis iurato dixit, quod colegit decimam, de qua lis est,
per Lanfrancum de Pescarolo et per Uacelam de® Coteca per III annos quiete,
scilicet coligendo bladam et agnelos et porcelos, qui dicebant se tenere hanc deci-
mam ab episcopo Cremone; et XXV anni sunt et plus, quod hoc fuit. Et dixit,
quod postea cepit Macabeum ipse cum quibusdam aliis et dedit eum Lafranco
de Piscarola et dicit, quod teretorium, de decima cuius lis est, est episcopatu
Cremone et de plebatu Casalis Maioris. Hoc ideo scit, quia L anni sunt et plus
et a L infra quod audivit dicentes maiores suos et alios, quod hoc ita esset, et
quia ecclesia sancti Clementis est sub episcopo Cremone et sub archipresbitero
Casalis Maioris et quia homines, qui habitant in Cogojo et in Celia, hobediunt

• ‘ Omissum. b Sequitur vidit delineatum. ® Sequitur Cottus delineatum.

i Alibi in hoc instrumento non occurrit.
episcopo et archipresbitero in spiritualibus. Hoc dicit, quia vidit eoshobedire in
crismate et in letaniis et placitis matrimonii archipresbitero, et dicit, quia
publica fama est, quod teretorium erat de episcopatu Cremone et quod Padus
ivit inter Sanguineam et istum teretorium; et hoc audivit dici per L annos. Pro
aversa parte iurato dicit, quod homines, qui habitant in isto teretorio, hobediunt
Parmensibus in omnibus factionibus, sicuti alie sue tere faciunt. De aliis capitulis
interrogatus, dicit se nichil scire.*

Testis contra dominum episcopumb, Albertus de Bocacio iurato dixit
idem de factionibus, quod lohannes, et dicit, quod sua recordatio est XX et VI
annorum et ab eo tempore infra vidit continue Machabeum et A?onem, eius
filium, et Araldum de Qambra et suos consortes habere et tenere decimam, de
qua lis est, et ipsemet testis dedit de sua terra eis. De aliis nichil scit. Pro episcopo
idem8 dicit de spiritualibus et consecratione ecclesie, quod Romanus, et de quar-
terio et de decima ultra agerem et de fama Padi, quod ivit per Coltarelum,
et de Cogugo dixit, quod curia per se usque ad fosam, ut audivit; et de aliis
nichil scit et nichil est sibi datum nec promissum.

Die lune tercio intrante mense iulii, in Fosa Capraria, testis domini episco-
pi Lafrancus de Pescarolo iurato dixit, quia ipse testis habuit et tenuit decimam,
de qua lis est, per feudum ab episcopo Cremone, qui pro tempore fuit, et ipse
et Monacus de Corbella de Casali Maiori habuit et tenuit earn. Monacus habe-
bat et coligebat earn pro se teste, quia erat eius nuncius et decimator per II
annos et plusquiete,et dixit, quia ista decima obvenerat sibi per divisionem
a fratribus suis et consortibus et postea dominus Offredus, Cremonensis episco-
pus, investivit se testem de ea per feudum onorifice, et postinvestituram habuit
et tenuit et colegit fructus ex ea quiete et fuit missus in tenutam de eapost inve-
stituram per magistrum Papam, archipresbiterum Casalis Maioris, per parabo-
lam isti domini Offredi episcopi, cuius nuncius erat ad hoc faciendum
constitutus. Et tunc temporis publica fama erat per partes illas, quod ista
decima erat feudum suum et illorum de domo sua a isto episcopo. Et dixit,
quia refutavit hanc decimam domino episcopo presenti1 iam est annus prete-
ritus; nec debet habere lucrum neque danum de hoc placito. Et publica fama
erat tunc in partibus illis, quod Padus iam iverat per vallem Coltarelli et quod
terra4 tota, que est a Cottarino versus Padum, erat de curte et plebatu Casa-
lis Maioris et episcopatu.Cremone. Et dixit, quod quarterium decime de isto
teritorio tenebatur per ecclesiam Casalis Maioris, ut audiebat dici per sacerdo-
tem ecclesie sancti Clementis; et dixit, quod ecclesia sancti Clementis est sub
episcopo Cremone et sub ecclesia Casalis Maioris, ut audiebat dici, et quod
homines illi teretorii sunt filii spirituals ecclesie Casalis Maioris, ut audivit
dici, et de hoc erat tunc fama publica.8 De aliis capitulis pro episcopo et alia
parte respondit se nichil scire.

* Sequitur dicit, pro quo sublineando scire sublineatum est. b Testis... epi-
scopum scripta superius in vacuo cum signo transferendi.	8 Sequitur de expunctum.

d terra bis. • ca bis scriptum, sed loco priore expunctum.

i Scilicet, Sicardo episcopo.
Bocacius iurato dixit, quod teretorium, de cuius decima lis est, est de
curte Casalis Maioris et plebatu. Hoc ideo scit, quod etiam ultra istud tereto-
rium fuerunt designati fines per Ranerium de Sancto Michaele, tunc consu-
lem Parme, inter predictam curtem et plebatum et episcopatum Parme per
balestratam unam et plus in quibusdam locis et in quibusdam minus; et ibi
erat ipse testis et multi alii de episcopatu Parme et plebatu et curte Casalis
Maioris, quando iste fines facte et designate fuerunt; et VIII anni sunt et plus,
quod hoc fuit. Et dixit, quod per quadraginta annos et mensem unum et per
tempora continue vidit presbiteros et clericos et servientes ecclesie sancti Cle-
mentis de Celia coligere et eis dari quartisium decime isti teritorii pro indiviso,
-de qua lis est, et ipsemet testis dedit predictis et ad eandem ecclesiam quan-
doque duxit suum et aliorum. Item dixit, quod vidit Codegam ad domum
•patris sui et dicentem, quod veniebat a Dalficio, potestate Parme, et quod
recuperaverat per eandem potestatem decimam illius teritorii, de qua lis est,
et quod dederat ei nuncium, quern ipse vidit, qui mitteret eum in tenutam pre-
date decime, eta ad ecclesiam ierat de Celia et audivit campanas illius ecclesie
sonantes pro datione tenute ipsius decime. Et postea Codega rediit ad domum
isti patris sui et tulit frumentum et linum de decima predicta, quam pater
eius collegerat, et recessit. Et XXX anni sunt et plus. Et XV anni sunt et
plus, quod vidit Lafrancum de Piscarolo venire ad Celam et colligere decimam
illius teretorii, de qua lis est, per agros et curtes et domos et secum ferre.
Item dicit, quod ista ecclesia de Celia tenet istum quartesium ab episcopo
Cremone et plebe Casalis Maioris. Et dicit, quod ecclesia sancti Clementis est
de episcopatu Cremone et plebe Casalis Maioris et quod habita[to]resb Celle
et Cogocii sunt filii spirituals Cremonensis episcopi et plebis Casalis Maioris.
Interrogatus, quomodo scit, respondit, quod ecclesia sit episcopi Cremonensis
•et predicte plebis et quod* a quadraginta annis et uno mense usque nunc
continue et per tempora vidit presbiteros et clericos in ista ecclesia mitti per
episcopum et plebem, scilicet, presbiterum Albertum, Guidonem [Cer]uum,d
Benedictum clericum, presbiterum Lumbardum, presbiterum Oldericum, pres-
biterum lohannem de Neruoresco, Alamannum clericum venire per se vel
per nuntium suum et accipere crisma et oleum sanctum a isto plebe in sabato
sancto et ducere publicas penitentias et placita matrimoniorum illorum homi-
num, qui morantur in Celia et Cogu^o, ad istam plebem et istos venire cum
hominibus illius loci cum letaniis ad istam plebem et ad capitulum plebis sine
populo et invitare archipresbiteros et illos de plebe ad festum sancti Clemen-
tis. Et vidit illos de plebe cantare missas maiores et predicare populo et facere
remhsionem illi populo in festo sancti Clementis et comedere ibi. Et dicit,
quod fuit ibi, quando Sycardus episcopus consecravit predictam ecclesiam
sancti Clementis de Celia; quod habitatores Celle et Cogocii sunt filii spiritua-
ls Cremonensis episcopi et predicte plebis. Hoc ideo* scit, quia* presbiteri

a Sequitur ierat delineatum. b to omissum. ® Sequitur per delineatum;

•a supra lineam. d Aetate contritum. ®—* Aetate contrita.
et clerici ecclesie sancti Clementis ministrant eis omnia divina officia, scilicet,
eos batizantes et sepellientes et penitentias privatas eis dantes et alia divina,
que sunt eis necessaria, facientes; et ipsemet testis credit, quod fuit ibi bati^a-
tus, et vidit alios bati^ari. In ista ecclesia vidit dominum Sycardum, Cremo-
nensem episcopum, crismare predictos habitatores et ipsummet crismavit..
Interrogatus, si vidit Guiscardum de Albagno et Albagnum, eius fratrem,
et Luscum tenere partem decime, de qua lis est, respondit sic per X annos
et parum plus; et vidit Airaldum de Qambra et filium eius, qui nunc est, coli-
gere partem unam decime, de qua lis est, inter ipsum et filium et alios pro
eis per XL annos quiete excepto, quod dictum est de Codega [et] * Lanfranco
de Piscarolo. Rugerium de Pulico et Guidonem Pellatum non vidit colligere
partem decime nec alios proprios nuncios pro eis, de qua decima lis est.

Guido de Maria iurato dixit idem de teritorio, de cuius decima lis est,
et de diffinicione plebatus et curtis Casalis Maioris ab episcopatu Parme, quod
Bocacius, et de quartisio decime ecclesie sancti Clementis idem dixit, quod
Bocacius, excepto de tempore, quod vidit per XXV annos et plus, et quod
non duxit quartisium nec aliorum ad istam ecclesiam; de facto codice1 et La-
franco de Pescarolo nichil, nisi quia, vidit Lafrancum de Piscarolo ducentem
Afonem de Macabeo, captum ab eodem Lafranco; de aliis omnibus interoga-
tionibus, ex parte domini episcopi factis, dicit, quod Bocacius, per XXV annos.
et plus excepto de Benedicto; ex alia parte Parmensium interrogatus, dixit
idem, quod Bocacius per VIII annos et plus; de Guiscardo et Lusco de ArialdO'
et filio per XXV annos et plus.

Capodeferro iurato dixit idem, quod Bocacius, in omnibus capitulis excepto,
ubi ille dixit per XL annos et mensem et plus et a XL bannis et uno mense et
plus, iste dicit per XLII annos et a XLII annis. De presbiteris et clericis, moran-
tibus in ista ecclesia sancti Clementis, idem dixit, quod presbiter Muso, et
dixit, quia non fuit ibi bati?atus neque crismatus, sed filii sui fuerunt ibi bati-
$ati et crismati.

Barilis iurato dixit idem, quod Bocacius, excepto de facto codice et pres-
biteri Alberti, de quibus non recordatur, sed addidit, quod vidit presbiterum
Sabatinum morari in ecclesia sancti Clementis pro episcopo et plebe ista, et
dicit, quod non fuit ibi crismatus, sed filii sui et quod non duxit quartisium
decime ad istam ecclesiam.

Gandulfus iurato dixit idem, quod Bocacius, excepto de facto codice,
de quo non recordatur, et quod non fuit ibi crismatus, et addidit, quod vidit
Guidonem presbiterum de Ferrara et Labatenum et Adam ibi morari in ista
ecclesia.

Vbaldus Malrasus iurato dixit idem, quod Bocacius, excepto de facto °
codice et Lafranco de Pescarolo et addidit, quod vidit presbiterum Adam et
Sabatinum morari in ista ecclesia sancti Clementis et quod non fuit ibi crismatus.

• Aetate contritum. b Sequitur et. ° Sequitur de expunctum.

i Antea nihil dictum est.
lohannes Massarius iurato dixit idem, quod Bocacius, excepto, ubi ille
dicit per XL annos et mensem et a XL et uno mense, iste dicit per XXX et
a XXX. De facto codice et Lafranci de Pescarolo non recordatur et addidit,
quod vidit Sabatinum et Adam istos morari in ista ecclesia et quod non fuit
ibi crismatus neque baptigatus, et quod non duxit quartisium alterius ad istam
ecclesiam.

Quod ecclesia de Celia et homines Celle et Cogutii, quantum ad iura spi-
ritualia, pertineant ad plebem Casalis Maioris et episcopum Cremone, dicunt
archipresbiter Casalis Maioris et* Berino et Bonnasera • et presbiter Ambrosius
et presbiter Muso, presbiter lohannes de Neruoresco et presbiter Guido Cer-
uus et Lumbardus et multi alii.

Quod fines episcopatus Cremone exstenduntur ultra teritorium Celle et
Cogucii per balestratam unam, dicunt Bocacius et Capodeferro et Guido de
Maria et Vbaldus et lohannes Masarius et Barilis et multi alii. Quod ab agere
veteri versus Padum sit de curte et plebatub Casalis Maioris et episcopatu Cre-
mone, hoc dicunt Marcus et Albricus.

Quod, sicut vadit Coltarinus ‘versus Padum usque ad Padum,* sit de
curte et plebatu Casalis Maioris et episcopatu Cremone per publicam famam,
hoc dicunt Lumbardus de Polexeno et Lafrancus de Pescarolo et Girardus
et Rodulfus et Barufo.

Quod decima, de qua lis est, sit detenta per episcopatum Cremone a XXX
annis infra per Codegam et Lafrancum de Pescarolo, dicunt Marchus et Lafran-
cus de Pescarolo et Monacus de Corbela et Bocacius et multi alii et Mutus
et Muxonus et Albricus et Berino et Bonasera et Girardus et Rodulfus et Barufo.

Quod ecclesia de Celia habet quarterium decime terretorii Celle [et €o]-
guciic pro indiviso, hoc dicunt Mutus per ecclesiam Cremone et Muxonus et.
Albricus et Berigo et Bonasera.

126

Monacus Codorus pro pretio octo librarum vendit lacobo ', praeposito eccle-
siae s. Mariae de Costa, quattuor perticas terrae vidatae ad S. Pretengum Bel-
Uda, matre venditoris, ius suum renuntiante.

Cremonae. 1216 (1215). Mart. 9.

24.6cm x 15 <*».

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo quinto decimo,.
indictione quarta, die nono intrante marcio, in Cremona, presentia Ricchi
de Anigo et Teutaldi Scarselle et Vgolini Bellasole, testium rogatorum.
Monacus Codorus fecit venditionem et datum nomine venditionis domino
lacobo, preposito ecclesie sancte Marie de Costa et recipiente nomine ipsius-

*“* Supra lineam. b Post plebatu supra lineam bis: sit de curte. ° Aetate
contrita.
ecclesie, nominative de quattuor perticis terra vidata, que iacet ad Sanctum
Pretengum, iuris sui, scilicet due pertice; et alie due, que iacet a monte parte,
tenebat ad fictum reddendum ab ipsa ecclesia sancta Maria de Costa, sive plus
vel minus sit. Cui coheret ab una parte Omnebenus de Orsolario, ab alia ipsa
•ecclesia, a duabus vie, vel si ibi alie sint coherentes. Et per hanc venditionem
suprascriptus Monacus venditor dedit et cessit atque mandavit suprascripto
domino lacoboa preposito, recipiente nomine ipsius ecclesie, omnia iura et
omnes acciones et rationes in rem et in personam, que et quas habet et ei quo-
quo modo cumpetunt contra quascumque personas nomine vel occasione su-
prascripte rei vendite. Et eum fecit nomine ipse ecclesie procuratorem in rem
suam propriam et dedit(i) ei parabolam intrandi in tenutam de suprascripta
venditione nomine ipsa ecclesia et constituit se possessorem pro eo. Ita ut
suprascriptus dominus Jacobus prepositus et sui successores et cui darent
nomine dicte ecclesie habeant et teneant suprascriptam peciam terram vida-
tam et faciant de ea, cum accessione et ingressu et cum superioribus et inferio-
ribus suis in integrum, quicquid voluerint, sine alicuius contradictione. Et
suprascriptus Monacus promisit per se et per suos heredes suprascripto domino
lacobo preposito stipulanti et sui successores nomine dicte ecclesie suprascrip-
tam venditionem ab omni homine defendere et disbrigare suis propriis expen-
sis sub репа dupli, sicut umquam magis valuerit aut pro tempore meliorata
fuerit sub extimatione in consimili loco. Et confessus fuit suprascriptus Mana-
cusb venditor, quod accepit a suprascripto domino lacobo nomine ipse eccle-
sie sancte Marie pro precio suprascripte venditionis octo libras inforciatorum,
et renonciavit exceptioni non dati et non soluti precii et renontiavit suprascrip-
tus’ Monacus, quod suprascriptam venditionem esse venditam minus iusto
precio vel quod plus precii valeret. Pro quibus omnibus suprascriptus Mona-
•cus venditor obligavit omnia sua bona pignori suprascripto emptori, recipient!
nomine ipse ecclesie, mobilia et inmobilia, presentia et futura. Ita si non atten-
derit omnia suprascripta, quod liceat suprascripto domino lacobo ‘ preposito
vel suis successorisb aut cui dederint nomine ipsa ecclesia emptori ingredi et
possidere, uti et vendere suprascriptum pignus et habere fructus dono, quam-
diu suprascripta hec omnia steterint attendenda; et constituit se possessorem
pro eo nomine ipse ecclesie. Et sub eisdem penis et obligationibus et in omnem
•causam cum stipulatione subnixa fideiussit pro eo apud suprascriptum domi-
num lacobum prepositum Petrus de Persico, qui professus fuit se lege vivere
longobardorum et maiorem esse viginti annis. Et renontiavit, quod non veniet
contra hanc confessionem, renontiando omni auxilio fideiussorio et iuri nove
constitutionis et omni alii iuri. Et Bellilda, mater suprascripti Monaci vendi-
tori, et Ottabella, uxor eius, ipso ei consentiente in suprascripta venditione
•et in suprascripto pignore obligato omni suo iuri expressim renontiaverunt.

SN Ego Petrus Stanga, notarius sacri pallatii, interfui et hanc cartam
rogatus scripsi.

Supra lineam.

b Sic.
127

Albertus de Nigro de Dusino pro pretio quinque librarum, sedecim soli-
dorum et quinque denariorum vendit «ad alodium» Petro de Tinctis octo perti-
cas et sedecim tabulas terrae cum dimidia in una pecia ad Dusinum.

Cremonae. 1218 (1217). Ian. 5.

14.8™ X 17,4 cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo septimo decimo,
indictione sexta, die quinto intrante ianuario, Cremone, presentia Robacastelli
et Bernardi de Qeneriis, rogatorum testium. Albertus de Nigro de Dusino fecit
datum nomine venditionis in dominum Petrum de Tinctis de una petia [terr]ea
aratorie, que iacet ad Dusinum et est pertice octo et tabule septem et media
per mensuram iustam. Coheret ei a mane et a monte Bonusuicinus de Taia-
boue, a meridie Guilielmus de Runcha, a sera idem Petrus emptor, si ibi que
alie sint coherentes. Ita ut istus dominus Petrus emptor eiusque heredes et
cui dederit exinde habeat et teneat istam petiam terre et faciat de ea ad allo-
dium, cum accessione et ingressu se[u]b cum superioribus et inferioribus suis,
quicquid voluerit, sine alicuius contradictione. Deinde istusc venditor
dedit et cessit atque mandavit eidem emptori omnia iura omnesque actiones
seu rationes, sibi realiter et personaliter competentia et competentes in ista®
petia terre et contra quascumque personas eius occasione; et fecit eum procu-
ratorem in rem suam et dedit ei parabolam intrandi in tenutam de ipsa petia
terre; et constituit se possesorem de ea pro ipso emptore. Et propter iam dic-
tam venditionern confessus fuit istus ° venditor se accepise ab eodem emptore
precii nomine imperialium libras quinque et solidos sedecim et quinque dena-
rios et renuntiavit exceptioni non numerati precii et, ne possit dicere, quod
predict[a petia ter]rea sit vendita minus dimidia iusti precii. Preterea istus®
venditor promisit per se suosque heredes eidem emptori et cui dederit predictam
petiam terre ab omni homine defendere sub репа dupli, sicut umquam magis
valuerit sub estimatione in consimili loco. Et ad firmandam predictam ven-
ditionem et promisionem et omnia predicta firmanda etpro sorte et репа istus ®
venditor obligavit pignori eidem emptori omnia bona sua et constituit se pos-
sesorem pro ipso emptore de eo.d Ibique domina Maria, uxor predicti vendi-
toris, eiusque consensu et parabola renuntiavit omni iuri, sibi competent! in
predicta petia terre occassione dotis, donationis, quarte, pignoris ypotheceve
-et omni alii iuri.

SN Ego lacobus de Casali Butano, sacri palatii notarius, interfui et
hanc cartam rogatus scripsi.

a Aetate contritum. b Omissum. ® Hie et inferius s duplicatum: isstus, issta,
uasi medium quoddam inter istus, ista et suprascriptus, a. d de eo supra lineam.
128

1.	Homobonus, episcopus et comes Cremonae, nomine feudi investit Am-
brosium de Oddis de Castro Novo, tarn ipsum, quam pro Tarro et Redulfo fratri-
bus necnon Lafranchino et Ottolino, nepotibus eius, «ita quod unus succedat al-
teri», duabus peciis terrae trium iugerum in curia Castri Novi, quas sibi Gan-
dulfus de Patosco renuntiavit. Ambrosius fidelitatem episcopo iurat.

2.	Viginti diebus post Tarrus et Redulfus, hanc investituram ratam haben-
tes, ab episcopo investiuntur quarta quisque parte terrae praefatae et fidelitatem
episcopo iurant.

Cremonae. 1218. lun. 22 et lul. 12.

19.5 cm X 26. 5cm — 27 ctn-

SN Die nono exeunte iunio, Cremone, in... [anno]a dominice incarna-
tionis millesimo ducentesimo octavo decimo, indictione sexta, presencia domi-
norum Lafranci...ъ et Raimondi Ermezoni et Faxati de Castro Nouo et Roge-
rii notarii de plebe, testium rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia epi-
scopus Cremonensis et comes, dicens infrascriptas pecias terre sibi renunciatas
fuisse a Gandulfo de Palosco, vasallo episcopii, presencia Frederici de Aduo-
catis et Rogerii Seschalchi, parium curie eius, ut ipsi ibi et idem dominus dixe-
runt, investivit nomine sui episcopii Ambrosium de Oddis de Castro Nouo
de Aspice, recipientem suo et Tarri et Redulfi, fratrum suorum, nomine et nomine
Lafranchini et Ottolini, suorum nepotum, honorifice per feudum, ita quod unus
succedat alteri, nominatim de duabus peciis terre aratorie, iacentibus in curia
Castri Noui predicti, et dicitur esse iugera tria et quantacumque fuerit. Prima
pecia iacet [in]c loco ubi dicitur La Madonega, et dicitur esse septem bubulcas.
Cui coheret a duabus partibus via, ab aliis episcopium. Secunda pecia dicitur
iacere ad Falapanem et dicitur esse duas bubulcas. Coheret ei ab una parte
via, ab aliis episcopium, vel si que ibi alie sint coherentes. Ita quod predictus
Ambrosius et sui heredes et cui dederit iure feudi suo et predictorum fratrum
et nepotum suorum nomine habeat et teneat predictas pecias terre et faciat
de eis, una cum accessione et ingressu et cum superioribus et inferioribus suis,
quicquid voluerit, sine alicuius contradictione secundum ius et usum feudi.
Deinde istus dominus episcopus nomine sui e[piscopii] c dedit et cessit atque
mandavit isto Ambrosio, recipienti suo et istorum fratrum et nepotum suo-
rum nomine, omnia iura omnesque actiones et rationes [et exjceptionese
et defensiones utiles et di[recta]s,c reales et personales, que et quas habebat
et sibi et episcopio quoquomodo competebant contra quascumque personas
nomine vel occasione istarum peciarum terre. Et fecit eum procuratorem in
rem suam nomine sui episcopii, suo et predictorum fratrum et nepotum suo-

s Cum parte marginis tres vel quattuor voces deletae b Cum parte marginis una:
vel duae voces deletae. ° Foramine deletum.
rum nomine; et dedit ei parabolam intrandi in tenutam vel quasi de istis
peciis terre suo et predictorum fratrum et nepotum suorum nomine et iure
feudi, seque episcopii nomine pro eodem Ambrosio nomine ipsorum fratrum
et nepotum suorum de eadem constituit possessorem iure feudi, salvo tamen
eo, ne idem dominus episcopus et episcopium teneatur de evictione nec interesse
parando nec de aliquo alio, nisi pro suo facto et episcopii. Iuravit insuper eidem*
dominob idem® Ambrosiusd fidelitatem.

Postea vero, die duodecimo intrante iulio, in isto loco Castri Noui de
Aspice, eodem anno et indictione, presencia domini Monaci, presbiteri ecclesie
isti loci, et isti Rogerii notarii de plebe et isti Ambrosii de Oddis, testium roga-
torum, isti Tarrus et Redulfus de Oddis fratres habuerunt ratam investituram
predictam, quilibet pro quarta parte, ita quod dicti nepotes sui sint unum capud
et quilibet fratrum sit aliud, factam a predicto domino episcopo. Qui episco-
pii sui nomine confirmavit eisdem fratribus ipsam investituram, cuilibet pro
quarta parte, et eos investivit et ipsi iuraverunt eidem domino fidelitatem.

SN Ego Gaimarius de Burgo, notarius sacri pallatii et imperatoris
Ottonis, interfui et hanc cartam rogatus scripsi.

129

Roglerius de ludicibus, nomine Homoboni, episcopi Cremonae, «in pub-
lica conzione, coadunata per curerios et campanas», absolvit homines Caravagii
ab interdicto et excommunicatione, «in qua erant propter damna data in loco et
ieretorio Fornovi», praecipiens sub poena centum librarum infort., ne possessio-
ns episcopi in hoc territorio, praesertim autem nemus Gagium, molestare audeant.

In platea ecclesiae s. Firmi de Caravagio. 1218. Nov. 30.

18.2™ X 19.1 cm (forma irregulari).

CDC. 233. n° 252 (regest.). (Ex autogr. archivii episc. Cremon.).

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti MCCXVIII, ultimo
die exeunte novembre, indictione VII, presentia domini Iohannis de Caraua-
gio et Roglerius, eum filius, et domini Andree de Trifio et domini Ugi Benzoni
et domini Antonii de Carauagio et domini Libhtii, nepos domini episcopi
Ho[moboni]® Cremonensis. Ibi dominus Roglerius de ludicibus, domini Ho[mo-
boni]®, episcopi Cremonensis, [capel]lanus,f in platea eclesie sancti Firmi de
Carauagio, in publica conzione, coadunata per cUrerios et ca[m]panas,® ut
mox est, ibi dicens se esse nuntium domini Ho[moboni]®, episcopi Cremonen-
sis dei gratia, ad asolvendos omnes omines Carauagii, qui iuraverunt precepta
domini Hofmoboni]® episcopi, de scumunicatione* et interdicto, in qua ipsi erant
propter damna data in loco et teretorio Fornoui, et aliis de causis facienda

a e superadditum in initio vocis. ъ dno correctum e dns. ® e initiale expunc-
ium. d Correctum ex Ambrosio. ® Omissum.	f Maculatum: partim non legitur.

« Sic.
precepta consulibus et ominibus Carauagii. Quod verum erat, sicuti contine-
batur in codam instrumento, a me Andree notario viso et lecto et a Gaimario
notario facto, qui predictus Rog[le]rius actoritate domini Hofmoboni]b, Cre-
monensis episcopi, asolvit ab interdicto et scumunicatione omnes homines ®
predicti loci, qui iuraverunt stare mandatis domini episcopi Cremone, sicut
continetur in quodam instrumento, a me Andree notario facto, et dedit pote-
statem presbitero eisdem loci tenendi eos in eclesia et tamquam escumuni-
catos. Item precepit consulibus eisdem loci nomine ipsius comunis et omni-
bus aliis ominibus, que erant in predicta contione, per sacramentum, ne de ce-
tero impedirent possesiones dicti domini episcopi, qui sunt in teritorio For-
noui, nec laborarent nec damnum darent nec aliquid edificarent absque volun-
tate domini Ho[moboni]b episcopi vel...d spetialiternemus, quoddiciturGagium,.
aliquo modo impediant...® seu talient, donee dominus episcopus per se vet
suum nuntium cognosceret rationem, si quam abent omines dicti loci, et hoc
sub репа librarum centum infortiatorum, salvis preceptis omnibus aliis nici—
lominus, que fecerit predictus dominus episcopus per se vel suum nuntium.

SN Ego Andreas de Prata de Carauagio, sacri palacii notarius, (roga-
tus) £ anc cartam rogatus1 scripsi.

130

Bernardus et Egidius de Bonseriis iuramento fidelitatis Homobono, epi-
scopo Cremonae, praestito investiuntur ab episcopo nomine feudi decimis terra-
rum curiae Olzani «deducta quarta ecclesiae».

Cremonae. 1219. Mart. 29.

22.1 cm x 19.7cm.

SN Die tercio exeunte marcio, Cremone, in camera domini episcopi,
anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo nono decimo, indictione
septima, presencia Rogerii de ludicibus et Cumani, clerici Sancti Andree de
Casanoua, testium rogatorum, necnon presencia domini Omneboni de Orso-
lario et Meiorotti de Priorisiis, parium curie domini Homoboni, dei gratia epi-
scopi Cremonensis et comitis, ut ipsi ibi et idem dominus dixerunt. Dominus.
Bernardus et Egidius de Bonseriis iuraverunt fidelitatem isto domino episcopo
contra omnes homines salvis fidelitatibus anteriorum dominorum. Qui domi-
nus episcopus episcopii sui nomine ibidem incontinenti investivit istos Ber-
nardum et Egidium de suo recto feudo, quod ipsi quidem vasalli per sacramen-
tum fidelitatis fuerunt confessi fore decimam et decimariam et ius decimatio-
nis omnium terrarum curie Olzani, existentium infra has coherentes deducta
quarta ecclesie, videlicet via Cauedhagna, que vadit ad Campum Bellum usque

a Macula turn,
duae vel tres voces.

ъ Omissum. c ohmines.

e Una vox sub macula non legitur.

d Sub macula: non leguntur
f Bis scriptum.
in Ualmundam a sero parte; ab alia via, que venit a Castro Leonis usque ad
Soresinam, terre, que dicuntur Grauataria; a mane parte ita, ut venit Caue-
dhagna, que venit a Pofa usque ad viam, que vadit ad molendinum; a meridie
parte usque ad fossatum de Durnengo; isto domino episcopo illud idem epi-
scopii sui nomine affirmante salva q[uarta]a ecclesie et datis omnibus, dehinc
retro factis per episcopium. Deinde idenj dominus episcopus ep[iscopii]‘sui
nomine dedit et cessit atque mandavit predictis Bernardo et Egidio vasallis
omnia iura omnesque actiones et rationes reales et personales, utiles et difec-
tas, que et quas habebat et sibi et episcopio quoquo modo competebant contra
quascumque personas nomine vel occasione iste decime et decimarie et iuris
decimationis; et fecit eos procuratores in rem suam et dedit eis parabolam
intrandi in tenutanf vel quasi de ipsa decimaria et iure decimationis, et con-
stituit se possessorem vel quasi pro eo de ipsa predicti e[piscopii]b sui nomine
salvo eo, ne idem dominus episcopus vel episcopium teneatur de evictione
nec de aliquo a[lio]b pro suo facto vel alieno.

SN Ego Gaimarius de Burgo, notarius sacri pallatii et imperatoris
Ottonis, interfui et hanc cartam rogatus scripsi.

131

lacopinus Biaquus, filius Guidoti de Biaquis, quinque pecias terrae ad
Insulam de Comitibus episcopio Cremonae titulo consolti concedit pro parabola
ab episcopio sibi data cuiusdam clausi sedecim perticarum «ad alodium» vendendi,
quod iure feudi ab episcopio tenebat.

In camera episcopii Cremonensis. 1219. Oct. 23.

22.3 cm X 21.5 от.

SN Die mercurii nono exeunte mense octubris, in camera episcopii
Cremonensis, presentibus dominis Frederico Aduocato et Egidio de Scortega-
scantis.® lacopinus Biaqua, filius quondam Guidoti de Biaquis, fecit datum
titulo consolti in domino Homobono, dei gratia Cremonensi episcopo, nomine
episcopii sui de V petiis de terra aratoria, que iacet ad Insulam de Comittibus,
que est ultra Padum prope Polexenis Sancti Uiti. Prima pecia est pertice X.
Coheret ab una parte Bo^ardus de Lorgo, ab alia heredes quondam Lanfraci® Bia-
que, ab aliis duabus via. Alia est pertice quatuor et me$a; ab una parte istus a
Bo^ardus, ab alia lohannes de Mala Parte, a duabus aliis via. Alia est pertice
tres ibi prope; ab una parte istus lohannes, a duabus istus Bo^ardus, ab alia
heres isti Lanfranci. Alia pecia est pertice octo; ab una parte est istus lohan-
nes, ab aliis tribus istus Bo^ardus. Alia est iugerum unum; a duabus parti-
bus habet istusa Bo^ardus, ab alia istus4 lacopinus, ab alia istus4 lohannes.
Que tota terra vocatur tera de Angelis. Ita quod ab ilia die inantea istus4 domi-

a Aetate contritum.

b Cum parte marginis deletum.

® Sic.

a istu’.
nus episcopus nomine dicti episcopii sui et sui successores et cui dederint
habeant et teneant istas pecias de terra, una cum accessionibus et ingresio-
nibus suis, cum [su]perioribus‘ et inferioribus siiis et faciant de ea, quiquid volue-
rint, sine isti lacopini suorumque heredum contradicione in integrum, ut supra
legitur, iure proprietario. Item istusъ lacopinus dedit, cessit atque mandavit
isto episcopo omnia iura omnesque acciones et rationes, que et quas habebat
in istis peciis terre et earum nomine vel occasione contra quascumque perso-
nas; et fecit procuratorem in rem suam, et constituit se possidere dictas terras
pro isto domino episcopo et eius episcopio, et promisit per se suosque heredes
isto domino episcopo suisque successoribus cuive dederint istas pecias de
terra ab omni homine defendere et de [ea]rum® evictione in dupium, sicut melio-
rata fuerit aut magis valuerit tempore evictionis in consimili loco. Et hec
omnia istus lacopinus ideo, quia istusъ dominus episcopus dedit ei parabolam
vendendi ad alodium clausum unum, quod dicebat esse perticas XVI; ibi ipse
tunc stabat et quod clausum ipse tenebat per feudum a dicto domino episcopo
et eius episcopio et eius pater et avus tenuerant a isto episcopio per feudum
onorifice. Factum est hoc anno dominice incarnationis decimo nono post mille
ducentos, indictione octava. Item istusъ lacopinus afirmavit ibi se lege vivere
jungobardorum et maiorem esse decern et octo annis et promisit, quod veni-
retd aliquo tempore contra ea, que supra continetur, in aliquo occasione mino-
ris etatis nec aliquo alio modo vel iure, et ita iuravit corporaliter ad sancta dei
euvangelia in omnibus et per omnia se observaturum.

SN E[go]* * Raimundus de La Leua,® notarius domini Henrici impera-
toris, interfui et rogatus hanc cartam tractavi et scripsi.

132

Girardus Cortisius renuntiat Homobono, episcopo Cremonae, omnia bona
et iura, quae nomine feudi «in herede masculo et femina» ab episcopio in Castro
Novo Girardi tenebat. Quibus omnibus, ut feudo antiquo, investitur ab episcopo
Anselmus Satvaticus «in herede masculo et herede femina».

Cremonae. 1221 (1220). Febr. 7.

28.2 X 23.5 <*»•
z

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo, indictione nona, die septimo intrante februario, in Cremona,
in palatio episcopii Cremone, coram domino Homobono, dei gratia Cremonensi
episcopo et comite, presentia domini Nigri, dei gratia sancte Cremonensis eccle-
sie archidiaconi, et domini Vgonis de Comitibus, eiusdem ecclesie canonici,
et domini Rogerii de ludicibus et Petri Lumbardi, testium rogatorum, nec-
non et presentia domini Redulfi de Ar?ago et domini Vnberti de Malanottis
et domini Ambrosii Curti, vassallorum et parium curie episcopii Cremone,

“ Omissum. b istu’. c Sub macula non legitur. d Sic. Omissum non.

* Sic. Fortasse Leuata.
ut ipsi et prefatus dominus guarentaverunt. Dominus Girardus Cortisius fecit
finem et refutationem et pactum de non petendo amplius et datum omnium
suarum rationum prefato domino Homobono, dei gratia Cremonensi episcopo,
recipienti hec omnia nomine sui episcopii, nominatim de omni eo, quod Girar-
-dus habet et tenet vel pro eo habetur et tenetur in loco et curte Castri Noui
Girardi, in castro et spoldo et burgo, in terris arabilibus et non arabilibus, in
pratis et zerbiis atque buschis et vi[datis],tt in piscationibus, venationibus et
aucupationibus et aquaductis sive etiam in honore curtis, in quantiscumque et
qualibuscumque peciis iaceat. Que res omnes istus Girardus ibi fuit confessus
se honorifice in feudum tenere ab episcopio Cremone in herede masculo etfemina,
et idem dominus episcopus illud idem guarentavit. Ita tamen, quod prefatus
dominus episcopus et eius successores et cui dederit habeat et teneat eas
et faciat de eis, quiequid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum
superioribus et inferioribus suis, sine omni sua suorumque heredum contradic-
tione. Et quod feudum erat feudum antiquum et paternum et avitum. Prete-
-rea prefatus Girardus dedit et cessit atque mandavit predicto domino episcopo
omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales,
que et quas habebat aut sibi competebat nomine vel occasione iste rei contra
quascumque reset personas; et eumprocuratoremin rem suam fecit et se consti-
tuit possessorem iste rei pro eo. Et insuper dictus Girardus promisit per se et
.suos heredes isto domino episcopo et successor! suo seu cui dederit istam rem ab
omni homine defendere sub репа sinpli, prout magis valuerit sub extimatione
in consimili loco. Postea vero istus dominus episcopus nomine et vice isti episco-
pii, presentia istorum vassallorum et parium curie, investivit honorifice per feu-
dum dominum Anselmum Saluaticum in herede masculo et herede femina, sicuti
feudum antiquum et paternum et avitum, nominatim de omni eo, quod istum
<est, quod dictus Girardus ei renuntiavit vel refutavit. Ita quod istus Anselmus
et eius heredes masculi et femine seu cui dederit habeat et teneat earn et faciat
de ea,quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superio-
ribus et inferioribus suis, sicut superius legitur, in integrum sine omni sua
.suorumque successorum contradictione secundum ius et usum feudi. Insuper
prefatus dominus episcopus nomine et vice sui episcopii dedit et cessit atque
mandavit isto Anselmo omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et direc-
•tas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebat nomine vel
occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum procuratorem in rem
.suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo nomine et vice isti episco-
pii. Et promisit ei per se et suos successores sibi suoque heredi seu cui dederit
istam rem ab omni homine defendere in sinplum, prout magis valuerit sub
extimatione in consimili loco, secundum ius et usum feudi excepto a dicto
Girardo et ab herede eius et a quo daret vel datum haberet seu ab his, qui cau-
sam haberent ab eo. Qui Anselmus ibi fecit ei sacramentum fidelitatis salva
fidelitate anteriorum dominorum.

Et vi supra lineam; datis aetate contritum.
SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris.
notarius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

133

Homobonus, episcopus Cremonae, titulo locationis in decern annos, inve-
stit Orlandum, presbyterum ecclesiae s. Petri de Vico Moscano, iure decimae trium.
peciarum terrae sub ficto annuo duarum librarum cerae.

In palatio episcopii Cremonae. 1221. Maii 26.
77«» X 16.1«».

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo primo„
indictione nona, die sexto exeunte madio, in palatio episcopii Cremone, presen-
tia domini Rogerii de ludicibus et Rogerii Soscalchi et domini Petri, presbiteri
de Coparmolis de Parmexana, et magistri Guilielmi, diaconi Sancti Xpistofori,
testium rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensis episcopus
et comes, nomine sui episcopii, investivit presbiterum Orlandum ecclesie sancti
Petri de Uico Moscano, recipientem nomine et vice ipsius ecclesie, nominatim
de decima et decimaria et iure decimationis omnium infrascriptarum terrarum.
usque ad decern annos. Prima pecia est partim aratoria et partim pratia et
iacet in Spineta, sicut dicitur. Cui coheret ab una parte via Musorum, ab alia
parte ducale et decimaria domini Carneualis de Ardenghis, ab alia parte Ardenghi
et episcopatus et decimaria plebis Casalis Maioris, ab reliqua parte strata de
Sabloneta, que vadit ad Casale Maius. Secunda pecia iacet prope istam ecclesiam
et est dicte ecclesie et est partim aratoria et partim vidata et dicitur esse tres.
bibulcas et dimidiam * et cum sedimine ipsius ecclesie. Cui coheret ab una parte.
Caurioli, ab alia parte Coadus Bozonus, ab altera parte Redulfus Cartapellatus,.
ab reliqua via, que vadit inter prefatum sedimen dicte ecclesie et dictam terrain..
Tercia pecia iacet ad Ronchum Picchetum et dicitur esse bibulcas tres, quam
tenet Rolandus Maltrauersus. A duabus partibus istus Rodolandus,b ab aliis dua-
bus partibus istus Rolandus, ab aliis duabus partibus Guizardus de Maltrauerso,
et que terra fuit Alberti Scuraze de Stradhella; aut si ibi que alie sint coherentie.
Ita quod istus presbiter nomine ipsius ecclesie et eius successores habeant et
teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint, usque ad prefatum
terminum sine contradictione alicuius solvendo et reddendo annualiter pn>
ficto eidem episcopio usque ad prefatum terminum duas libras cere sub репа
dupli et dupli omnium exspensarum, pro sorte et репа exigenda factarum.
Ita quod utrumque possit peti et exigi cum effectu in festivitate sancti Mar-
tini. Preterea istus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit et cessit
atque mandavit eidem presbitero, recipienti nomine et vice ipsius ecclesie, omnia
iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales,
que et quas habebat aut sibi competebat nomine vel occasione iste rei contra

* Omissa, scripta inferius cum signo transferendi. ъ Sic.
quascumque res et personas; et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit
se possessorem vel quasi iste rei pro eo. Et hoc totum fecit ad hoc, ut non tenea-
tur de evictione nec ad interesse pro suo facto neque pro alieno et salvis omni-
bus rationibus aliarum ecclesiarum et aliorum hominum omnium et salvis
omnibus datis, a se et a predecessoribus eius quondam factis.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

134

Homobonus, episcopus Cremonae, accipiens pro investitura quattuor libras
imp., nomine venditionis investit lohannem Carpenterium quattuor tabulis terrae
«ad casas sive domos» ibi aedificandas eo pacto, ut porticum ante domum faciat,
fictum unius denarii e quaque tabula annualiter solvat et, si terram vendere voluerit,
episcopo emere volenti vendat pro pretio uno denario quamque tabulam minore,
quam cuilibet alii.

Cremonae. 1221. Oct. 9.

14.2™ X

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimd vigesimo primo
indictione decima, die nono intrante octubre, in Cremona, apud Sanctum
Michaelem Veterem, presentia Maze et Guilielmi, ambo clerici de Montexello
Ripe Olei, et Egidii atque Guilielmi de Scorticasanctis, testium rogatorum. Domi-
nus Homobonus, dei gratia Cremonensis episcopus et comes, nomine et vice
sui episcopii investivit nomine venditionis lohannem Carpenterium nomi-
natim de quattuor tabulis terre ad casas sive domos intus vel supra hediffi-
candas et allevandas* et retinendas et manutenendas. Cui coheret a mane
episcopatus, a meridie via, a sera Albertus de Alloise, qui tenet pro episcopio,
a monte fossatum prati, quod est episcopii, aut si ibi alie sint coherentie. Ita
quod istus emptor et eius heredes seu cui dederit habeat et teneat earn et faciat
de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superio-
ribus et inferioribus suis, sine omni sua suorumque successorum contradictione
solvendo et reddendo annualiter nomine ficti isto episcopio de qualibet tabula
unum denarium ad rationem imperialium in festivitate sancti Martini et, si non
solvent ad prefatum terminum, debet postea solvere dupium infra octavam. Et
si quod dispendium factum fuerit, tarn pro duplo, quam pro simplo exigendo,
debet et promisit eidem domino episcopo, stipulanti hec omnia nomine sui epi-
scopii, in dupium resarcire. Et si istus emptor vendere voluerit, debet denunciare
isto domino et dare earn ei pro uno denario minus ad rationem imperialium
quamlibet tabulam, quam alicui alii; alioquin vendat, cui melius potuerit,
ita quod episcopatus habeat de venditione pro investitura unum denarium ad
rationem imperialium de qualibet tabula. Et debet facere porticum ante domum
suam iuxta viam supra suam terram sex brachia amplam, et alia super imposita

B Scriptum est post retinendas cum signo transferendi.
ei non fiat. Verum tamen istus dominus episcopus nomine et vice sui episcopii
dedit et cessit atque mandavit dicto emptori omnia iura omnesque actiones
seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat aut
sibi competebat nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et perso-
nas; et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se possessorem iste
rei pro eo. Insuper promisit ei per se et suos successores sibi suoque heredi seu
cui dederit istam rem ab omni homine defendere sub репа dupli, prout magis
valuerit sub exstimatione in consimili loco. Et propter hanc venditionem et
investituram fuit confessus istus dominus episcopus se ab eo accepisse nomine
investiture quattuor libras ad rationem imperialium et renunciavit exceptioni
non numerate peccunie.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

135

1. lohannes de Bariano renuntiat Alberto, filio et procuratori magistri
Teutonici, undecim pecias terrae, quas a Teutonico in feudum tenebat. 2. Quibus
deinde ab Alberto refutatis episcopio Cremonae (3) Homobonus episcopus investit
Anselmum de Bonato cum fratribus haeredibusque masculis.

Cremonae. 1222 (1221). Mart. 21.

37.2 ™ x 27.2С’И.

SN Anno dominice incamationis • millesimo ducentesimo vigesimo primo,
indictione decima, die undecimo exeunte marcio, in Cremona, in palatio episcopii
Cremone, presentia domini Baiamonti de Scorticasanctis et Libazii, eiusfilii,
et presbiteri Iohannis Papiensiset Homoboni Bolzari et Andree de Tre?o, testium
rogatorum. lohannes de Bariano coram domino Homobono, dei gratia Cremo-
nensi episcopo et comite, fecit finem et refutationem et pactum de non petendo
amplius et datum suarum rationum Alberto, filio magistri Teutonici de Bariano,
nuncio et procuratore dicti patris sui ad hoc, ut continebatur in quodam pub-
lico instrumento, ibi viso et lecto et a Lanfranco Rumani de Bariano1* notario
facto, recipient! hec omnia nomine et vice dicti patris sui, nominatim de infra-
scriptis peciis terre, quas dictus lohannes dicebat se tenere in feudum honori-
[fi]ce a dicto Teutonico, ut continebatur in quodam publico instrumento, ibi
viso et lecto et a Girardo de Lesna notario facto. Prima pecia quarum dicitur
esse sedimen et iacet in eadem villa. Cui coheret a duabus partibus episcopatus,
ab aliis via comunis. Secunda pecia dicitur esse sedimen et iacet in eadem
vi(a)lla; a tribus partibus episcopatus* 4Cremone, ab aliafossatum ville. Tercia
pecia iacet in territorio isti loci ibi, ubi dicitur Ad Prata, et dicitur esse pertice

n Bis scriptum. b Scriptum est post facto cum signo transferendi. ° Omissum.

4 Supra lineam.
sexaginta* et est aratoria; ab una parte istus episcopatus etoicclesia de Bariano
et Petrus Bonus clericus, ab alia Guarnerius de Liprandis et Gallina et heres
Fabe de Bariano, ab altera heres Ambrosii Uasalli et Petrus de Henricis et via
pro parte, ab reliqua parte via. Quarta pecia est pratia et iacet ibi prope et est
pertice due; a duabus partibus morgola, ab alia parte via, ab reliqua ecclesia
de Fornouo. Quinta pecia ibi prope, ibi ubi dicitur Cadenzellus, et est pertice
quattuor et aratoria; ab una parte via, ab omnibus aliis istus episcopatus. Sexta
pecia est aratoria et iacet ibi prope et est pertice due; ab una parte istus episco-
patus, ab alia via, ab altera Ambro[sius]ъ Lanterius, ab reliqua parte Johan-
nes Petracii. Septima pecia iacet ibi, ubi dicitur Grixanega, et est pertice® tres
et est aratoria; a tribus partibus Viuianus de Lantelmo de Morengo, ab altera
istus episcopatus. Octava pecia iacet, ubi dicitur in Braida Desupra, et est
aratoria et vidata, pertice septem; ab una parte Andriolus de Milono, ab alia
parte fossatum ville, ab altera via, ab reliqua parte comites de Curte Noua.
Nona pecia est boschia et iacet ab Bruxatum, pertice sex; ab una parte via,
ab alia comites de Curte Noua, ab aliis episcopatus. Decima pecia similiter
boschia et iacet ad Fontanam et est pertice tres; ab una parte ista Fontana,
ab alia heredes Henrici, ab aliis episcopatus. Undecima pecia est boschia et est
pertice tres et iacet ibi, ubi dicitur Riuolta; aut si que ibi alie sint coherentes.
Ita quod istus Albertus nomine dicti patris sui et dictus eius pater Teutonicus
et heredes eius seu cui dederit habeat et teneat earn rem et faciat de ea, quicquid
facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferiori-
bus suis, sine alicuius contradictione. Preterea prefatus dominus lohannes dedit
et cessit atque mandavit dicto Alberto, recipient! hec omnia nomine et vice
dicti patris sui, omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas,
reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebat nomine vel occa-
sione iste rei contra quascumque res et personas; et eum procuratorem in rem
suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo. Et hoc totum fecit ad
hoc, ut non teneatur de evictione, nisi pro suo facto.

Ibique incontinent! istus Albertus, qui fuit confessus se esse emancipatus,
renuntiando, ne possit venire contra has confessiones, suo nomine et dicti
patris sui, cuius nuncius et procurator se esse dicebat ad hoc, ut continebatur
in quodam publico instrumento, ibi viso et lecto et a Lanfranco Rumani,notario
de Bariano, facto, fecit finem et refutationem et pactum de non petendo amplius
et datum suarum rationum et dicti patris sui domino Homobono, dei gratia
Cremonensi episcopo et comiti,recipient! hec omnia nomine etvice suiepiscopii,
nominatim de istis peciis terre, quas dictus Teutonicus, pater eius, tenebat
in feudum honorifice a isto episcopio, ut continebatur in quodam publico
instrumento, ibi viso et lecto et a Petro de Prato notario facto. Itaque prefatus
dominus episcopus et eius successores et cui dederit habeat et teneat earn et
faciat de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum
superioribus suis, sine alicuius contradictione. Preterea istus Albertus suo nomine

Sequitur a delineatum.

b Omissum.

° Sequitur due delineatum.
et dicti patris subdedit et cessit atque mandavit isto domino episcopo, recipi-
ent! hec omnia nomine et vice isti episcopii, omnia iura omnesque actiones
seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat aut
sibi competebat nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et perso-
nas; et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se • possessorem iste
rei pro eo. Insuper promisit ei per se et suos heredes isto domino episcopo vel
eius successor! istam rem ab omni homine defendere pro eorum facto sub репа
dupli, prout magis valuerit sub extimatione in consimili loco vel in consimili-
bus locis.

Postea vero presentia dictorum Iohannis de Bariano et Homoboni Bolzarri,
qui fuerunt confessi se esse vassallos et pares curie isti domini episcopi et epi-
scopii, isto domino episcopo illud idem guarentante, necnon et presentia istorum
testium, prefatus dominus episcopus nomine et vice sui episcopii investivit
honorifice per feudum de omnibus istis terris Anselmum de Bonato, recipientem
hec omnia suo nomine et nomine A[le]xandrib et Iohannis, fratrum eiusdem
Anselmi, in se et in heredibus eorum masculis, ex eis legittime descendentes.
Ita ut ipsi et eorum heredes masculi, ex eis legittime descendentes, seu cui
darent habeant et teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint,
secundum ius et usum feudi, una cum accessione et ingressu seu sum superioribus
et inferioribus suis, sine alicuius contradictione. Preterea istus dominus episcopus
nomine et vice sui episcopii dedit et cessit atque mandavit isto Anselmo, hec
omnia recipient! suoc et dictorum fratrum suorum nomine/ omnia iura omnes-
que actiones et rationes reales et personales, que et quas habebat aut sibi
competebat nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et personas;
et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro
eis. Et hoc totum fecit istus dominus episcopus ad hoc, ut non teneatur de
evictione neque ad interesse, nisi tantum pro facto episcopii. Ibique dictus
Anselmus iuravit fidelitatem isto domino episcopo, ut vasallus domino suo.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

136

lacobus de Brixia Brixiana uxore consentiente et omne ius suum refutante,
renuntiat episcopio Cremonae decimam «de nova et veteri», quam in loco et curte
Azanelli et in curte Prathybissi ab episcopio tenebat.

.	Brixiae. 1222. lun. 25.

21.2 cm X 13.3 cm — 12.5cm.

SN In Xpi[sti nomine].* * Die sabati sexto exeunte iunio, in domo domini
lacobi, condam domine Gardenalle civitatis Brixie, scita in contrata Castri

a se bis scriptum. b Omissum. ® Correctum e suorum. d Supra lineam.

• Aetate contritum.
Brixie, in presentia domini lacobi condam domini Zermunti et Alberti de Pesoro
let AJlberfti] ‘ de Carno de Castro Brixie, testium rogatorum. Ibi istus dominus
lacobus presente domina Bri[xiana],‘ eius uxore, et eius verbo et consensu
refutavit in manu Martini de Couato, procuratoris domini Om[o]boni,b episcopi
Cremone, ad hoc faciendum, recipientis vice dicti domini episcopi seu episcopa-
tus, prout aparebat in quodam instrumento, ibi viso et lecto de dicta procura-
tion et facto a quodam Bartolameo de Piscarolo notario, refutavit et renun-
ciavit totam decimam, quam habebat vel visus erat habere et tenere in loco
et territorio® et curte de Azanello citra Oleum et ultra, de nova et [veteri]* et in
•curte et territorio® Prathybissi, scilicet in comuni et in diviso, et omne ius deci-
macionis predicti decime; quam decimam dicebat se tenere a domino episcopo
Cremone seu ab episcopatu Cremone. Promittens predictus dominus lacobus sub
ypotheca omnium suorum bonorum ipsi Martino, recipient! [vi]ce‘ dicti domini
episcopi, perpetuo firmam et ratam dictam renunciacionem et refutacionem
per se et suos heredes habered nec contra venire obligando cuncta sua bona
presencia et futura pignori dicto Martino, recipient! vice domini episcopi.
Et ista domina Brixiana refutavit prius et renunciavit omne ius, quod habebat
in dicta decima occasione dotis vel donacionis vel ypothece seu alicuius iuris
in manu dicti Martini et dicti domini lacobi, mariti sui, seu omni auxilio legum
ei patrocinanti et similiter senatui consulto Velegiani. Et supradictus dominus
lacobus professus est se possidere vel quasi dictam decimam nomine dicti
domini episcopi. Et supradictus Martinus nomine dicti domini episcopi incon-
tinent! interdixit ipsi domino lacobo possessionem vel quasi predicte decime
«dicendo dictum dominum episcopum et semet ®pro eum episcopum * velle
possidere amodo. Et hanc renunciacionem et refutacionem fecit dictus dominus
lacobus in dictum Martinum ad hoc, ut predictus dominus episcopus investire
«debeat dominum Martinum de Azanello de predicta decima et de omni iure dicte
decime seu decimarie, ut in se habebat. Actum est hoc anno domini millesimo
CCXX secundo, indictione decima.

Ego Bartolameus Anselmi Benni notarius affui et rogatus scripsi.

137

Homobonus, episcopus Cremonae, titulo locationis ad viginti et novem annos
investit lohannem et alios de Caravagio iure decimae novalium Caravagii «detracta
quarta ecclesiae», ut dimidiam librae cerae e quoque iugero annualiter nomine
ficti solvant.

Cremonae. 1222. Dec. 7.

28.4 cm X 33.8cm.

SN Anno dominice incarnacionis millesimo ducentesimo vigesimo se-
cundo, indictione undecima, die mercurii septimo intrante decembre, in Cremona,

* Aetate contritum. k Omissum. ° Scriptum est teratorio. d Supra
lineam.	e—* Supra lineam.
in pallacio domini episcopi, presentia domini Gaimarii de Burgo et dominS
Egidii et Libazii* de Scorticasanctis et Bonacursii, camerarii domini episcopi,,
atque Raimundi de Leuata, testium rogatorum. Dominus Homobonus, dei.
gratia Cremonensium episcopus et comes, nomine et vice sui episcopii, inves-
tivit titulo locacionis dominum lohannem de Carauagio, recipientem suo-
nomine et domini Thadhi et domini Alberti et domini Lanfrapci et heredum.
domini Antonii et heredum quondam domini Girardi et heredum quondam do-
mini Anselmi atque heredum quondam domini Lantelmi, omnes de Carauagio,.
de decima et decimaria et iure decimacionis omnium novalium terrarum, que-
nunc sunt aut pro tempore erunt in territorio seu curia et pertinenciis de Caraua-
gio, detracta quarta ecclesie seu plebis et excepto de curia Fornoui et Mozanice.
Ita quod ipsi et eorum heredes seu cui dederint habeant et teneant dictam deci-
mam et decimariam et ius decimacionis et faciant de ea, quicquid facere volue-
rint, sine aliqua alicuius contradictione a istob die usque ad terminum viginti
novem annorum cumpletorum. Preterea istus11 dominus episcopus nomine
et vice sui episcopii dedit et cessit atque mandavit isto® domino lohanni, reci-
pient! suo nomine et istorum omnium de domo sua, quorum ad hoc curator
erat, omnia iura et actiones seu raciones, que et quas habebat aut sibi cumpe-
tebat nomine et vice sui episcopii contra quascumque res et personas;
et fecit eum suo nomine et predictorum de domo sua procuratorem in
rem suam et dedit ei parabolam intrandi in tenutam et, tenutam si quam
habebat, confirmavit. Et constituit se possessorem vel quasi de istab decima
et decimaria et iure decimacionis pro eo, suo et predictorum omnium de domo
sua nomine, dando et reddendo predicto domino episcopo seu episcopio annua-
tim de quolibet iugero terrarum novalium, que rfiodo sunt aut pro tempore
fuerint in isto* territorio seu curia et pertinenciis, mediam libram bone et pulcre
cere in festivitate sancti Martini. Ita quod debent dictum fictum dare et desi-
gnare predicto domino ediscopo vel eius nuncio in civitate Cremone, in pallacio
episcopii sub репа diplia dicti ficti et dupli omnium expensarum, pro sorte et
репа exigenda factarum, ita quod utrumque possint peti et exigi cum effectu„
scilicet sors et репа et duplum omnium expensarum. Et hoc totum fecit dictus
dominus episcopus ad hoc, ut non teneatur de evictione neque ad interesse
aliquo modo, et salvis datis, a se et a predecessoribus suis factis, et racionibus
ecclesiarum et omnium aliorum hominum. Et dicto termino elapso dicta
decima et decimaria et ius decimacionis libere ad episcopium revertatur.

SN Ego Homobonus de Pescarolo, domini Alberti, Magdeburgensium
archiepiscopi et imperatorie magestatis legati, notarius, interfui et rogatus
hanc cartam scripsi.

B Correctum e Libazaii. ъ s duplicatum (iss-J, cf. rfi 127.	® Correctum ex

istorum. d Sic. • Omissum et scriptum inferius cum signo transferendi.
138

Lanfrancus de Casali Maiore nomine episcopii Cremonae tenutam dat
Matheo, archipresbytero plebis s. Andreae, quattuor peciarum terrae «in labora-
tionibus de Polexino Sancti Uiti» iacentis, pro decima unius iugeris terrae et
septem solidis reddendis.

Cremonae. 1223 (1222). Mart. 15 et 20.

22.8 ™ X 16.8 cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo se-
cundo, indictione undecima, die mercurii quinto decimo intrante marcio, in
Cremona, presentia domini Duninia Erme$oni et Homoboni de Pescarolo, ibi
testium rogatorum. Dominus Rogerius de ludicibus, tunc delegatus per dominum
Homobonum, tunc dei gratia Cremonensem episcopum et comitem, ad cognos-
cendum de causis, fecit suum nuncium Lafrancum de Casali Maiore corerium,
ut iret et daret tenutam domino Matheo, archipresbiterob plebis de sancto
Andrea de Ultra Pado, nomine ipsius plebis recipient!, pro decima redenda
unius iugeris omnium infrascriptarum petiarum et pro fructibus retentis per
septem solidos ad rationem imperialium causa servande rei. Postea vero isto anno
et indictione predicta et die dominico duodecimo exeunte marcio, in laboratio-
nibus de Polexino Sancti Uiti, presentia Rubei de Biachis et Uilani Tempesterii
et Ottafii de Matogis, ibi testium rogatorum, istus Lafrancus corerius dedit
tenutam domino Matheo, archipresbitero11 plebis sancti Andree, recipienti
nomine iste plebis, de una petia terre aratorie, que iacet in laborationibus Pole-
xini isti ad roncos de Monacis; cui coheret ab una parte Lafrancus de Trepino,
ab alia Martellus, ab alia Vgo Gastoldus et ab alia parte filii Richilde de Oli?a;
pro quarta parte unius iugeris terre et pro decima tante terre et pro quarta
parte septem solidorum ad rationem imperalium pro fructibus retentis decime
iste terre causa servande rei. Et quam terram laborat tunc heres Ottonis de
Qanebellis. Et de quadam alia petia terre, que est ibi prope, quam laborabat
Cesus de Qanebellis; cui coheret ab una parte Turisendus de Qanebellis, ab
alia parte lohannes Bonus Marsiliolus, ab alia filii Ottonis de Qanebellis, pro
alia quarta parte decime unius iugeris terre et pro quarta parte septem solido-
rum ad rationem imperialium pro decima retenta; et etiam coheret ab alia
parte eiusdem terre Vgo de Manfredo. Item de quadam alia petia terre pro
totidem et eodem modo, ut de singula istarum petiarum terre, quam laborabant
filii Ottonis de Qanebellis et que terra est ibi prope; cui coheret ab una parte
Ansoldus Qualdanus,® ab alia Ugo Gastoldus, ab alia Guilieimus Temperatus
et ab alia parte Cessus de Qanebellis. Item de quadam alia petia terre, que est
ibi prope, pro totidem et eodem modo; cui coheret ab una parte filii Ottonis de

a In Dunini D et u ligatae; eodem modo inferius: de (ubique), be et pe (raro).
ъ Abbreviatum: archipsbro. c Sic. Cf. inferius Gualdanus.
Qanebellis, ab alia parte Lafrancus Trupinus, ab alia Guilielmus Temperatus
et ab alia parte Albertinus Ceruus; quam terram tenebat Ansoldus Gualdanus.
Si ibi que alie sint coherentes, in istis petiis terre permaneant.

SN Ego Egidius Cuminus, notarius sacri palatii, interfui et hanc car-
tam rogatus scripsi.

139

Homobonus, episcopus Cremonae, accipiens pro investitura tres libras
infort., investit Lanfrancum, presbyterum ecclesiae s. Martini de Seregnano,
iure decimae novalium curtis Seregnani in viginti et novem annos, ut fictum quat-
tuor librarum cerae vel quattuor solidorum solvat.

In palatio episcopii Cremonae. 1223. Aug. 3.
11««»— 10.1«» x 20.5 em.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo tercio,
indictione undecima, die tercio intrante agusto, in palatio episcopii Cremone,
presentia Rogerii de ludicibus et Bonacursii de Leno et Andree Castanee de
Seregnano et Ambrosii de Andoualle de eodem loco, testium rogatorum.
Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensis episcopus, nomine et vice sui
episcopii investivit presbiterum Lanfrancum de ecclesia sancti Martini de
Seregnano usque ad viginti novem annos proximos, nominatim de decima et
decimaria et iure decimationis omnium terrarum novalium, presentium et futuro-
rum, in loco et curte et territorio et pertinentiis Seregnani iacentium. Ita quod
istus dictus presbiter et eius heredes seu cui dederit habeat et teneat earn et
faciat de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu, sine
aiicuius contradictione excepto de ea, de qua dictus Andreas Castanea dicitur
esse investitus, solvendo et reddendo annualiter ipsi episcopio in festivitate sancti
Martini quattuor libras cere vel quattuor solidos ad rationem imperialium in
electione domini episcopi. Et si non solvent ad dictum terminum, debet postea
solvere dupium et, si quod dispendium factum fuerit, tarn pro duplo, quam pro
simplo exigendo, in dupium debet resarcire. Preterea istus dominus episcopus
nomine et vice sui episcopii dedit et cessit atque mandavit eidem presbitero
omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, que et quas habebat
aut sibi competebat'nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et
personas. Et eum procuratorem vel quasi in rem suam fecit et constituit se
possessorem vel quasi iste rei pro eo. Et propter hanc investituram fuit confessus
istus dominus episcopus se ab eo accepisse tres libras inforciatorum et renun-
tiavit exception! non numerate peccunie. Et hoc totum fecit istus dominus
episcopus ad huc,b ut non teneatur de evictione neque ad interesse aliquo modo
neque ad refusionem precii, et salvis rationibus ecclesiarum et aliorum hominum

• Sequitur vel delineatum. b Sic.
et datis, a se et a predecessoribus suis factis, et salvo specialiter dato, Andree
isto facto.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris notarius,
interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

140

Lanfrancus de Telegato, archipresbyter plebis Iovisaltae, permutationis
nomine concedit episcopio Cremonae unam peciam terrae septem bibulcarum
«in Casalo», recipiens ipse aliam septem bibulcarum in Caramala.

Iovisaltae. 1223. Oct. 8.

19.5 X 15.6™.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigeximo tercio,
indictione duodecima, in loco louisalte, die octavo intrante mense octubris,
in presencia domini Oldefredi Uerdelli et Panigali de louisalta et Iohannis
de Fortis et Albertini Faua?i et Petri de Naso et Riboldi Ven^egi, testium ibi
rogatorum. Dominus Lanfrachus de Telegato, archipresbiter plebis louisalte,
nomine ipsius plebis fecit datum permutacionis nomine et cambii in domino
Liba$o de Scortegasantis, stipulanti • episcopi nomine de Cremona, nominatim
de una pecia terre aratorie ad proprium allodium in pertine[n]ciisb louisalte,
in loco, ubi dicitur In Casalo, et dicitur esse bibolce® septem. Coeret ei ab mane
via et sera Noteuolli et Oldefredus Uerdellus et Anselmus Auocatus et monte
flumen et meridie lohannes Bonus Faua^us, sibid alie sunt co[e]rentie.b Ita quod
istus® episcopatus Cremone et cui det h[a]beatb et teneat istam® terram et de
ea faceatf, quicquid facere voluerit, sine alicuius contradictione, cum superioribus
et inferioribus suis seu extro et introgitu eius. Et dedit et cessit atque mandavit
omnia iura omnesque acciones et exceptiones et defensiones, que et quas h[a]-
bebatb vel sibi competebat in rem et in personam contra aliquem nomine vel
occasione dicte terre ei.f Et dedit ei parabolam intrandi in tenutam de ipsa
terra et constituit se posesorem pro eo de ista* terra et fecit eum procuratorem
in rem suam et in omnibus et per omnia posuit eum in suum locum. Et pro
ca[m]biob iste® terre confesus fuit istus* Lanfrachusf se accepisse nomine plebis
dicte unam peciam terre aratorie, que iacet in loco, ubi dicitur In Caramala,
et est septem bibolce m[en]surab cessate; coeret ei ab una parte ipsa ple[be]sb
et alia episcopatus et ab alia conti de louisalta et alia via, sibid alie sunt
co[e]re[n]tie b; et renunciavit exceptioni non date et designate sibi terre permu-
tationis nomine et cambii et renunciavit, [ne] posset dice[re]b, quod sit deceptus
ultra medi[e]tate[m]b iusti precii.

SN Ego Riboldus de A$anello, notarius sacri palacii, interfui et rogatus
hanc cartam scribere scripsi.
—	i

• Sequentia suo et expuncta. b Omissum. * Correctum e pert.	d Sic: s

•isst-: s duplicatum. Cf. n»n0 127 et 137. f Sic.
141

7. Ugo, filius Egidii de Casali Morano, episcopio Cremonae renuntiat
tertiam partem decimae terrarum in pertinentiis Casalis Maioris, quam iure
feudi ab episcopio tenebat.

2. Cuius feudi quarta quisque parte pro indiviso investiuntur ab Homobono-
episcopo Osbertus de Dovaria, Conradus de Ponponesco, Zananus de Persico et
Gandulfus Cartapellata.

Cremonae. 1224 (1223). Febr. 9.

30.7 «« X 26 J

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo tercio,
indictione duodecima, die nono intrante februario, in Cremona, in palatio episco-
pii, presentia Andree de Tre$o et Raimondi de Leuata et Girardi de Casali
Morano et Manfredi latte et domini Wazonis, prepositi Sancti Micaelis, testium
rogatorum. Dominus Vgo, filius domini Egidii de Casali Morano, constituendo
se possessorem pro domino Homobono, dei gratia Cremonensi episcopo, reci-
pient! hec omnia nomine et vice sui episcopii, fecit finem et * refutationem et
pactum de non petendo amplius et datum suarum rationum ipsi domino,
nominatim de tercia parte pro indivisft tocius decime et decimarie et iuris decima-
cionis detracta quarta terrarum omnium, iacentium infra hos confines, quam
terciam partem fuit confessus se abb episcopio Cremone tenere honorifice in
feudum. Videlicet de omnibus ronchis Rubeorum et Lamixole et Sortis de Lacu,
et de omnibus veteribus de Bugnolanzono et de Troncaspina et de foris Arseno
usque ad Calcinentam et usque ad Casalem Maurum. Et de tota terra, que
iacet in Uentassum et ad Pratum Canonicorum, sicut vadunt et confinantur
tres tornaturas, iuxta Arfinum usque ad Pizallum. Et de una pecia terre Egi-
dii Bucioli, que iacet in loco, ubi dicitur Pratum Return, et est tres bibulce
et plus. Et de duabus bibulcis terre lacobi Scuroli et plus, que iacet prope
Arfenum in una pecia; ° cui coheret, lit dicebatur, ab una parte via, ab alia
Oliuerius Bugattus, ab altera Cararius. Et de quinque peciis Alberti Uulpis,
que iacet in Carpeneta, a sera via. Et de una pecia terre Anselmi de Bernardo,
que iacet in dicto loco et est bibulce quattuor et plus et tenet caput ad viam,
que vadit ad vicum de toto Casale Plano. Et de omnibus ronchis Sperti et de
omnibus ronchis de Strata usque ad Pratum Canonicorum et de Ramedhellp
et de Ducale et de Arseno usque ad Calcinentam et de Calfinenta usque ad
ronchum de Ferariis et de tota terra usque ad terram filiorum quondam domini
Diaconi de Persico et usque ad Sortem Apostolorum et, sicuti vadit viam de
Domibus Apostolorum. Item de tota terra, qued iacet in Noueleto et valle de
Bochetto, sicut currit dugale inter Sortem de Vricis et vallem de Bocchettis

a Supra lineam. b Sequitur episcopo delineatum. c Sequitur parte deli-
neatum. 4 Sequitur fuit delineatum.
usque ad Saccam, et a bocca fossatelli usque ad fossatum altum. Et omnes
iste terre appellantur Ronchi Veteres. Et de tota ilia terra, quam tenet Mares-
cottus, usque ad locum, qui dicitur Buschettus de Moris, et inter duas cesas.
Et de tota ilia terra, quam tenet Vgo de Vbaldo in Cademora, et de una bibulca
et plus Iohannis de Teberga et de quattuor bibulcis terre et plus Suzi de Mon-
tenaria, que iacet ad roncum de Rubeis. Et de tota terra de Olzola. Et de tota
terra, que iacet in valle de Panaria et in vineis Raterii et Buscetto: a mane
Ar^enus de valle de Panaria, a sera eta monte sors et braide comitum. Item de
tota terra, que iacet in 'Pratellis et de foris fossatorum, que dividunt curiam
Casalis Maioris a curia Sablonete, duo tornature iuxta Ar^enum et sicut confi-
natur usque ad Cisonum, detracta quarta decime omnium terrarum Casalis
Maioris et Sablonete, que quarta pertinet ad ecclesias. Quam terciam partem pro
indiviso dictarum terrarum fuit confessus dictus Vgo de Casali Morano se ho[no]-
rificea et pater eius Egidius tenere in feudum ab episcopio Cremone, secundum
quod continetur in quodam publico instrumento, ibivisoet lecto et ab Ambrosio
de Uescouato notario facto. Quod totum prefatus dominus Homobonus, Cre-
monensis episcopus, ibidem guarentavit, aut si que ibi alie sint coherentie.
Ita quod istus dominus episcopus et eius successores et cui dederit habeat et
teneat earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit, sine omni sua suorumque
heredum contradictione. Preterea istus Vgo dedit et cessit atque mandavit
eidem domino episcopo omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et
directas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant nomine
vel occasione iste rei contra quascumque res et personas. Et eum procuratorem
vel quasi in rem suam fecit; et constituit se possessorem vel quasi iste rei pro
isto domino episcopo et eius episcopio. Insuper istus dominus Vgo promisit
per se et suos heredes prefato domino episcopo, hec omnia recipienti nomine
et vice sui episcopii, suprascriptam rem ab omni homine defendere pro suo facto
et omnium illorum de domo suasub penab simpli, prout magis valuerit sub exti-
matione in consimilibus locis, et si quod dispendium inde factum fuerit pro dicto
modo attendendo et observando, in dupium promisit eidem resarcire.

Postea vero ita his rite peractis prefatus dominus episcopus nomine et
vice sui episcopii investivit honorifice per feudum presentia dictorum Andree
de Tre$o et Raimondi de Leuata et Girardi de Casali Morano, vassallorum et
parium curie eiusdem domini episcopi et eius episcopii, dominum Osbertum
de Douaria et dominum Conradum de Ponponesco et dominum Zananum de
Persico et Gandulfum Cartampellatam, quemiibet pro quarta parte pro indiviso
de dicta tercia parte pro indiviso decime et decimarie et iure decim[a]cionis®
omnium dictarum terrarum, infra dictos confines iacentium. Ita quod ipsi et
eorum heredes seu cui dederint secundum ius et usum feudi habeant et teneant
earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint, sine omni sua suorum-
que successorum contradictione secundum ius et usum feudi. Preterea istus
dominus episcopus presentia dictorum Andr[ee]c et Raimondi et Girardi,

л Omissum. k Sequitur du delineatum. » Foramine deletum.
vassallorum et parium curie eiusdem domini episcopi et sui episcopii, ut ipse
et ipsi ibi guarentaverunt, dedit eis et cessit atque mandav[it]‘ omnia iura
omnesque actiones seu rationesr eales et personales, utiles et directas, que et
quas habebat aut sibi competebat nomine vel occasione iste rei contra quas-
cumque [re]s‘ et personas; et eos procuratores vel quasi in rem suam fecit;.
et constituit se possessorem vel quasi iste rei pro eis. Et dedit eis et cessit atque
mandavit omnia iura [omnes]que“ actiones seu rationes utiles et directas,
reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebat nomine vel occasi-
one contra laboratores et cultores et tenutores et possessores dictarum terrarum
et contra dictum Vgonem, in репа sibi ab ipso Vgone promissa, in agendo,
appellando, placitando, exigendo, transigendo atque excipiendo et omnia alia
faciendo, tamquam ipse dominus per se facere posset. Et eos procuratores
vel quasi in rem suam fecit; et constituit se possessorem vel quasi iste rei pro eis.
Et hec omnia recepit prefatus dominus Osbertus suo nomine et nomine domini
Alberti, fratris sui. Et hoc totum fecit istus dominus episcopus ad hoc, ut non
teneatur de evictione neque ad interesse aliquo modo, etsalvis rationibus eccle-
siarum et aliorum hominum et datis, a se et a predecessoribus suis factis. Ibique
dicti Osbertus et Conradus fuerunt confessi, quod fecerunt sacramentum fide-
litatis prefato domino episcopo et eius episcopio, prefato domino episcopo illud
idem affirmante. Preterea isti Zananus et Gandulfus fecerunt ibi sacramentum
fidelitatis.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris notarius,
interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

142

Lanfrancus, filius Alberti de Astanovis de Casali Maiore, episcopio Cre-
monae renuntiat unam peciam terrae viginti tabularum ad Stradhellam, qua
deinde Petrus Capra titulo locationis ab Homobono episcopo investitur, ut fictum
quattuor denariorum solvat.

Cremonae. 1224 (1223). Febr. 21.

24.5

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo tercio
indictione duodecima, die octavo exeunte februario, in Cremona, in palatio
episcopii, presentia dominorum presbiteri Ciuolle et Baiamontis de Scortica-
sanctis, testium rogatorum. Lanfrancus, filius quondam Alberti de Astanouis-
de Casali Maiore, constituendo in primis se possessorem nfrascripte rei nomine
domini Homoboni,dei gratia Cremonensis episcopi, et eius episcopii, fecit finem
et refutationem et pactum de non petendo amplius et datum suarum rationum
eidem domino episcopo, recipienti hec omnia nomine sui episcopii, nominatim
de pecia una terre, que dicitur esse tabulas viginti duas, quantacumque et

Foramine deletum.
qualis sit, que iacet ad Stradhellam. Cui coheret ab una parte Petrus Capra,
qui tenet pro episcopio; ab alia Wienzoni, ab altera viazola, a reliqua Xpistofori;
aut si que ibi alie sint coherentie. Ita quod istus dominus episcopus et eius
successores seu cui dederit habeat et teneat earn et faciat de ea, quicquid facere
voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus
suis, sine omni sua suorumque heredum contradictione. Preterea istus Lanfran-
cus dedit et cessit atque mandavit eidem domino omnia iura omnesque actiones
seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat aut
sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra quascomque • res et perso-
nas; et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se prossessorem iste
rei pro eo. Insuper promisit ei per se et suos heredes dicto domino et eius succes-
sori et cui dederit de evictione iste rei sub репа dupli, prout magis valuerit
sub extimatione in consimili loco. Postea vero dictus dominus episcopus nomine
et vice sui episcopii investivit titulo locationis Petrum Capram de predicta pecia
terre, ita quod ipse et eius heredes habeat et teneat earn et faciat de fructibus
ipsius terre, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum
superioribus et inferioribus suisb, sine omni sua suorumque successorum contra-
dictione solvendo annualiter et reddendo ipsi episcopio nomine ficti in
festivitate sancti Martini quattuor denarios ad rationem imperialium et, si
non solvent ipsum fictum ad prefatum terminum, debet postea solvere duplum.
Et hoc pacto imposito, quod si steterit per biennium, quod non solveret ipsum
fictum, quod investitura penitus sit cassa et irrita et ipse conductor penitus
perdat ius suum et decidat a conductione sua. Et insuper istus dominus episco-
pus promisit per se et suos successores dicto conductori stipulanti et heredi
suo, ex se legittime descendenti, quod nullo tempore inquietabit aut removebit
ipsum a dicta conductione. Quod si predictus dominus vel eius successores
eum vel heredem eius a predicta locatione removere presumserit aut si apparue-
rit ullum datum seu quodlibet scriptum, in alia parte factum, et claruerit, tunc
promisit id, quod in querimoniam deductum fuerit, репе nomine in duplum
componere, sicuti magis valuerit sub extimatione in consimili loco.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

143

Homobonus, episcopus Cremonae, Marchisium de Bonfantis in viginti
annos investit iure decimae omnium terrarum, quas ipse Marchisius eiusque
patrui et nepotes habebant et tenebant, ut annuatim unam libram piperis solvat.

Cremonae. 1224. Apr. 9.

•	12.1 ™ X 20.7 <”».

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quarto,
indictione duodecima, die nono intrante aprile, in Cremona, in palatio episcopii,
a Sic. b Sequitur in integrum delineatum.
presentia dominorum Liba?i de Scorticasanctis et Thomae Soscalchi, testium
rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensis episcopus, nomine
et vice sui episcopii investivit dominum Marchisium de Bonfantis usque ad
viginti annos proximos nominatim de decima et decimaria et iure decimatio-
nis“ omnium illarum terrarum, quas idem Marchisius habet et tenet et pro
eo habetur et tenetur et de hisb, que fuerunt quondam patruorum et nepotum
eiusdem Marchisii, infra hos confines iacentium. Videlicet, sicuti vadit via, que
vadit iuxta domum Martini Scolarii, usque ad viam magnam ultra Nauariciam;
ab altera parte riazolum, quod currit ad Cogofolum; ab alia ramellus de Buseto,
qui currit ad Mulinellum, usque ad ecclesiam Bochedarde; ab altera, sicuti
vadit usque ad flumen Padi; aut si que ibi alie sint coherentie. Ita quod istus
Marchisius et eius heredes seu cui dederit habeat et teneat earn usque ad dictum
terminum viginti annorum et faciat de ea, quicquid facere voluerit, sine alicuius
contradictione solvendo annualiter et reddendo nomine ficti ipsi episcopio in
festivitate sancti Martini unam libram piperis sub репа dupli ipsius ficti et
dupli omnium expsensarum, tarn pro репа, quam pro sorte exigenda factarum,
ita quod utrumque debeatur et peti et exigi cum effectu. Preterea prefatus
dominus episcopus dedit et cessit atque mandavit eidem Marchisio stipulanti
omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, realeset personales,
que et quas habebat aut sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra
quascumque res et personas; et eum procuratorem vel quasi in rem suam fecit,
et constituit se possessorem vel quasic iste rei pro eo, et tenutamd vel quasi,
si quam habebat, ei confirmavit. Et hoc totum fecit istus dominus episcopus
ad hoc, ut non teneatur de evictione neque ad interesse aliquo modo, et salvis
rationibus ecclesiarum et aliorum hominum et datis, a se et a predecessoribus
suis factis.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris notarius,
interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

144

Ottobonus, filius Egidii de Riboldis, episcopio Cremonae renuntiat duas
pecias terrae in pertinentiis Porti, quas iure feudi ab episcopio tenebat. Quibus
deinde, ut feudo, Nicolettus, filius Ottoboni, ab Homobono episcopo investitur.

Cremonae. 1224. Maii 22.

16.8 ™x 17.2 е*.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quarto,
indictione duodecima, die decimo ex^pnte madio, in Cremona, in palatio episco-
pii, presentia dominorum Conradi Aduocati et Homoboni Bolfarri et Libazi

* Sequitur quod delineatum. b de his scripta post que fuerunt cum signo
transferendi. c vel quasi supra lineam. d Sequitur si delineatum.
de Scorticasanctis et Iohannis de Riboldis, testium rogatorum. Ottobonus,
filius quondam domini Egidii de Riboldis, constituendo in primis se possessorem
infrascripte rei pro domino Homobono, dei gratia Cremonensi episcopo, et eius
episcopio fecit finem et refutationem et pactum de non petendo amplius et datum
suarum rationum domino prefato episcopo, recipient! hec omnia sui episcopii ‘
nomine et vice, de duabus peciis terre infrascripte, quas dictus Ottobonus fuit
confessus se ab eo et eius episcopio tenere in feudum. Prima quarum dicitur
esse pertice sex et tenet earn Medius Uillanus et iacet in pertinentiis Porti,
Cui coheret ab una parte Albertus Carus de Riboldis, ab alia Nicola de Riboldis,
ab altera illi de Summo, a reliqua via. Secunda pecia iacet ibi prope, pertice
tres et tenet earn Guasconus. Abb una parte Vgo de Pescarolo, ab alia Belliotti,
ab altera illi de Summo, a reliqua via; aut si que ibi alie sint coherentie. Ita
quod istus dominus episcopus et eius successores seu cui dederit habeat et teneat
earn e faciat de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu
cum superioribus et inferioribussuis, sine omni sua suorumque heredum contra-
dictione. Preterea istus Ottobonus dedit et cessit atque mandavit eidem domino
episcopo omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, reales
et personales, que et quas habebat aut sibi competebat nomine vel occasione
iste rei contra quascumque res et personas; et eum procuratorem in rem suam
fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo. Insuper promisit ei per se et
suos heredes sibi suoque successoric seu cui dederit istam rem ab omni homine
defendere sub репа dupli pro suo facto, prout magis valuerit sub extimatione
in consimili loco.

Postea ibi incontinenti prefatus dominus episcopus nomine et vice sui
-episcopii d, presentiadictorum Conradi et Homoboni atque Libazi, vassallorum
et parium curie eiusdem domini episcopi et sui episcopii, investivit honorifice
per feudum Nicolettum, filium dicti Ottoboni, recipientem suo nomine et Zanini
fratris sui, de predicta pecia terre consensu et parabola dictorum vassallorum,
qui fuerunt confessi se esse vassallos et pares curie eiusdem domini episcopi
et eius episcopii ipso domino episcopo illud i [dem] * guarentante. Ita quod
ipsi et eorum heredes et cui dederint habeant et teneant earn rem et faciant de ea,
quicquid facere voluerint, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus
et inferioribus suis, sine omni sua suorumque successorum contradictione.
Preterea istus dominus episcopus dedit et cessit atque mandavit eidem Nico-
letto, recipient! hec omnia suo nomine et dicti fratris sui, omnia iura omnesque
actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat
aut sibi competebat nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et
personas, et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se possessorem
iste rei pro eo.f Et hoc totum fecit ad hoc, ut non teneatur de evictione neque

* episcopii scriptum post nomine cum signo transferendi. b Sequitur alia deli-
neatum. c successori supra lineam-, in linea heredi delineatum. d Sequitur cons
delineatum. 6 Foramine deletum. f Correctum ex eis.
ad interesse aliquo modo. Ibique dictus Nicolettus iuravit fidelitatem isto
domino episcopo et eius episcopio.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domiqi Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

145

Homobonus, episcopus Cremonae, testimoniis, quae infra adnectuntur,
cognitis investit Medium Villanum, Palmerium, Aliottum, Gubertallum et Gual~
danum, omnes de Bernardis, feudo decimae terrarum, quas domus de Bernardis
in pertinentiis Casalis Maioris, Martignanae, La Guxolae, Cigognariae et Pontis
Terrae habebat.

Cremonae. 1224. lun. 5.

30.4 «» x 28.9 ««.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quar-
to, indictione duodecima, die quinto intrante iunio, in Cremona, in palatio epi-
scopii, presentia dominorum presbiteri Ciuolleet Gaimarii, archipresbiteri plebis
de Brexanorio, et Andree de Fornacibus et Faxati de Castro Nouo et Homoboni
de Pescarolo, testium rogatorum. Quoniam dominus Homobonus, dei gratia
episcopus Cremonensis, cognovit per dicta quorundam testium inferius scripta,
quod dominus Sycardus, quondam venerabilis episcopus, investivit per
feudum honorifice quondam Oldefredum et Lanfrancum et Raimundum de
Bernardis, recipientes suo nomine et illorum de domo sua, de decima et
decimaria et iuris decimationis podheris eorum, quod habebant in pertinen-
tiis Casalis Maioris et Martignane et Laguxole et Cigognarie et Pontis Terre,
idem dominus episcopus habito sapientum consilio misit se credere, quod deci-
maria illiusa podheris, quod tunc Bernardi habebant, erat eorum rectum feudum.
Idcirco memoratus dominus Homobonus, sola miseratione divina Cremonensis
episcopus, nomine sui episcopii, presentia dicti Faxati et Petri de Blancasola
vasallorum et parium curie eiusdem domini episcopi et eius episcopii, ut ipse
et ipsi ibi guarentauerunt, investivit honorifice per feudum Medium Uillanum
et Palmerium et Aliottum et Gubertallum et Gualdanum de Bernardis de Casali
Maiore, recipientes hec omnia suo nomine et aliorum de domo sua, nominatim
de decima et decimaria et iure decimationis illius podheris, quod Bernardi
tunc habebant in dictis locis et pertinentiis, tamquam de suo recto feudo antiquo
et paterno, avito et proavito. Ita quod ipsi et eorum heredes seu cui dederint
iure feudi habeant et teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint,
sine omni sua suorumque successorum contradictione secundum ius et usum
feudi. Preterea istus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit eis et cessit
atque mandavit omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas,.
reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant nomine vel occasi-

Sequitur quod delineatum.
one iste rei contra quascumque res et personas; et eos procuratores vel quasi
in rem suam fecit et constitiiit se possessorem vel quasi iste rei pro eis. Et hoc
totum fecit istus dominus episcopus ad hoc, ut non teneatur de evictione neque
ad interesse aliquo modo, et salvis rationibus ecclesiarum et aliorum hominum
et datis, a se et a predecessoribus suis factis. Ibique dicti Medius LJillanus et Pal-
merius et Aliottus et Gubertallus et Gualdanus iuraverunt fidelitatem eidem do-
mino episcopo. Dicta memoratorum testium sunt ista. lohannes Tornicula de
Casali Maiore iurato dixit, quod fuit in Casali Maiore in curia do[mi]nicale‘
episcopiib Cremone, ubi dominus Sycardus, quondam episcopus Cremonensis,
investivit per feudum honorifice dominum Oldefredum et Lanfrancum et Raimun-
dunfde Bernardis, recipientes0 suo nomine et illorum de domo sua, ded decimaria
podheris eorum quod habebant in pertinentiis Casalis Maioris et Martignane et
Laguxole et Cigognarie et Pontis Terre. Interrogatus, si fuerunt nominate certe
pecie terre, respondit, quod non. Interrogatus, quantum est, quod hoc fuit,
rospondit" triginta anni sunt et plus; de die et mense non recordatur. Interro-
gatus, quaf horafuit, respondit: circa horam terciam. Interrogatus de presenti-
bus, respondit, quod ibi erant Lanfrancus Siccus et Melius Pelegrinus et Marti-
nus Drogus et Albertus de Otta et alii, de quibus non recordatur. Lanfrancus Sic-
cus iurato dixit, quod fuit ibi, ubi quondam dominus Sycardus, episcopus Cremo-
nensis, investiviLOldefredum et Lanfrancum et Raimundum de Bernardis, reci-
pientes suo nomine et illorum de domo sua, de decimaria podheris eorum, quam
ipsi dicebant se tenere in feudum ab episcopio Cremone, et eos de ea investivit
per feudum; quod podhere ipsi habebant et tenebant in pertinentiis Casalis
Maioris et Martignane et Lagoxole® et Cigognarie et Pontis Terre vel alibi, ubi
esset. Interrogatus, quantum est, quod hoc fuit, respondit, quod triginta anni
sunt et plus; de die et mense non recordatur nec recordatur de hora. Interro-
gatus de presentibus, dixit, quod ibi erant lohannes Tornicula et Melius
Pelegrinus et Albertus de Otta et Martinus Drogus et alii, de quibus non
recordatur. Interrogatus, si fuit facta mentio de certis peciis terrarum, respon-
dit non. Melius Pelegrinus iurato dixit, quod ipse fuit ad Casale Maius, ubi
dictus dominusg Sycardus, episcopus Cremonensis, investivit honorifice per
feudum Oldefredum et Lanfrancum et Raimundum de Bernardis, recipientes
suo nomine et aliorum de domo sua, nominatim de decimah et decimariis, quas
ipsi tenebant in feudum a dicto episcopio in pertinentiis Casalis Maioris et
Martignane et Laguxole et Cigognarie et Pontis Terre et Uitaliane, et triginta anni
suntet plus, quod hoc fuit; et ibi erant lohannes Tornicula et Lanfrancus Siccus
et Martinus Drogus et Albertus de Otta; de die et mense non recordatur. Inter-
rogatus, si fuerunt ibi nominate certe pecie terre, respondit non; et erant ibi
quam plures alii, de quibus non recordatur. Item reversus post aperturam dixit,

a Omissum. b episcopii scriptum post Cremone cum signo transferendi. c Se-
quntur hec omnia delineata. d Sequuntur decima et delineata. e Sic. f Se-
quitur hor delineatum. e Sequitur episcopus delineatum. h Correctum e deci-
maria.
quod dicta investitura dicte decimarie fuit* de decimariis podheris eorum, quod
ipsi de domo sua habebant in dictis pertinentiis dictorum locorum.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris notarius,
interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

146

Homobonus, episcopus Cremonae, ad fictum unius pensi mellis reddendum
investit Rabuellum de Rabuellis decima terrarum episcopii, inter Riessam, flumen
Olei etc iacentium.

Cremonae. 1224. Aug. 14.

12 cm X 21 1 cm-

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quarto,
indictione duodecima, die quarto decimo intrante augusto, in Cremona, in palatio
episcopii, presentia dominorum Petri presbiteri, canonici ecclesieb maioris
Cremone, et Presbiteri, presbiteri ecclesie sancte Helene, et presbiteri
Vnberti de Sancta Sophia, testium rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia
Cremonensis episcopus, nomine et vice sui episcopii investivit Rabuellum de
Rabuellis de vicinia sancti Viti, recipientem hec omnia suo nomine et nomine
filiorum suorum masculorum, ex se legittime descendentium, et nomine Tho-
masini, filii sui, ita quod, si unus decederet, quod alii succedant, nominatim
de decima et decimaria et iure decimationis omnium terrarum, infra hos confi-
nes iacentium. Et iacent in episcopatu Cremone, videlicet ab una parte Riessa
sive Oleum usque ad Uadum Pagani, ab alia flumen Olei, ab altera agger, qui
est inter curiam Bo?oli et marcariam, a reliqua fossatum, quod fecit fieri comune
Cremone, aut si que ibi alie sint coherentie. Ita quod istus Rabuellus et filii eius
masculi, ex se legittime descendentes, et dictus Thomasinus, eius filius, in vita
eorum tantum habeant et teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint,
sine omni sua suorum[que] ° successorum contradictione solvendo annualiter
et reddendo ipsi episcopio ad festum nativitatis domini unum pensum mellis.
Preterea istus dominus episcopus dedit et cessit atque mandavit eidem Rabuello,
recipient hec omnia Suo nomine et filiorum suorum, omnia iura omnesque
actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat
aut sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra quascumque res
et personas; et eum procuratorem vel quasi suo nomine et dictorum filiorum
suorum in rem suam fecit et constituit se possessorem vel quasi iste rei
pro eis. Et hoc totum fecit istus dominus episcopus ad hoc, ut non teneatur
de evictione neque ad intefesse aliquo modo, et salvis rationibus ecclesiarum
et aliorum hominum et datis, a se et a predecessoribus suis factis. Preterea
prefatus dominus episcopus dedit ei et cessit atque mandavit omnia iura etd

a Sequitur facta delineatum. ъ Sequitur Cr delineatum. c Omissum.
d Bis scriptum.
actiones, que et quas habebat contra laboratores et tenutores ipsarum terrarum
in fructibus quondam retentis.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris
notarius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

147

1.	Airoldus et Guido de Maltaiatis episcopio Cremonae renuntiant medie-
tatem pro indiviso trium partium decimae curtis Scandolariae, quam iure feudi
ab episcopio tenebant.

2.	Qua medietate Fredericas et Guiscardus Confanonerii investiuntur,
ut feudo, ab Homobono episcopo.

Cremonae. 1224. Aug. 14.

20.3 «» X «И».

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quarto,
indictione duodecima, die quarto decimo intrarite augusto, in Cremona, in palatio
episcopii, presentia dominorum lacobi de ludicibus et Iohannis Sorici et Rabu-
elli de Rabuellis, testium rogatorum. Airoldus et Guido de Maltaiatis, in primis
constituendo se possessores pro domino Homobono, dei gratia Cremonensi
episcopo, et# eius episcopio infrascripte rei, fecerunt finem et refutationem et
pactum de non petendo amplius et datum suarum rationum prefato domino
Homobono, Cremonensi episcopo,recipient! hecomnia nomineetvice sui epi-
scopii, nominatim de medietate pro indiviso trium partium pro indiviso decime
et decimarie et iuris decimationis curtis et territorii et pertinentium Scandolarie
de Ripa Olei. Quam decimam et decimariam et quod ius decimationis fuerunt
ambo confessi sacramento fidelitatis se tenere honorifice per feudum a prefato
domino et eius episcopio. Propter quas confessiones prelibatus dominus episcopus
sine preiudicio sui et dicti episcopii illud idem guarentavit. Ita quod prefatus
dominus episcopus et eius successores et cui dederit habeat et teneat earn et
faciat de ea, quicquid facere voluerit, sine omni sua suorumque heredum contra-
dictione. Preterea isti Airoldus et Guido dederunt et cesserunt atque manda-
verunt eidem domino episcopo omnia iura omnesque actiones seu rationes
utiles et directas, reales et personales, que et quas habebant aut sibi compete-
bant nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum
procuratorem vel quasi in rem suam fecerunt constituendo se possessores vel
quasi iste rei pro eo. Insuper promiserunt ei per se et suos heredes sibi suoque
successori et cui dederit istam rem ab omni homine pro suo facto et illorum
de domo sua defendere sub репа dupli, prout magis valuerit in consimili loco.

Postea ibi incontinent! istus dominus episcopus nomine et vice sui epi-
scopii, presentia dictorum Iohannis Sorici et Airoldi et Guidonis, qui fuerunt
confessi, quod erant vassalli et pares curie dicti domini episcopi et episcopii
prefato domino episcopo illud idem guarentante, investivit honorifice- per feu-
dum dominum Fredericum Confanonerium pro medietate et Guiscardum Con-
fanonerium, recipientem hec omnia suo nomine et Symonis et Oprandi, frat-
rum eius, et heredis quondam Guilielmi, fratris eius, pro alia medietate, nomi-
natim de medietate pro indiviso trium parcium decime et decimarie et iursi
decimationis curtis et pertinentiuma et territorii Scandolarie de Ripa Olei,
quam dicti Airoldus et Guido de Maltaiatis tenebant in feudum ab episcopio
Cremone et quam ipsi Maltaiati renunciaverunt ipsi domino episcopo, ut supe-
rius legitur. Ita quod ipsi et eorum heredes et cui dederint habeant et teneant
earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint, sine omni sua suorumque succes-
sorum contradictione secundum ius et usum feudi. Preterea istus dominus epi-
scopus dedit betcessit atque mandavitb eisdem Confanoneriis omnia iura omnes-
que actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas
habebat aut sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra quascumque
res et personas; et eos procuratores vel quasi in rem suam fecit et constituit
se possessorem vel quasi iste rei pro eis. Et hoc totum fecit istus dominus epi-
scopus ad hoc, ut non teneatur de evictione neque ad interesse aliquo modo, et
salvis rationibus ecclesiarum et aliorum hominum et datis, a se et a predecesso-
ribus suis factis. Ibique isti Fredericus et Guiscardus iuraverunt fidelitatem
isto domino episcopo et comiti.®

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

148

Honorius papa . Ill episcopo Terdonensi mandat, ut excommunicationis
sententias contra cives Cremonenses in contumacia perdurantes innovans, quicqiiam
commercii eorum vicinis civitatibus et praecipue Bononiensi, Parmensi et Reginae
inhibeat.

Laterani. 1224. Nov. 26.

Apographum eiusdem temporis. 17 cm—19 ступает.

Honorius episcopus, servus servorum dei, venerabili fratri episcopo..* 1
Terdonensi salutem et apostolicam benedictionem. Gratum gerimus et acceptum
caritatem tuam in domino commendantes, quod mandatum apostolicum tibi
contra civesd Cremonenses pro abbate sancti Sisti Piacentini directum2dili-
genter exequi studuisti, sicut idem abbas exposuit coram nobis. Ceterum, quia
eorundem civium contumacia semper crescit, fraternitati tue presentium autori-
tate firmiter precipiendo mandamus, quatinus secundum formam in mandate
upradicto expressam iterum et iterum scribens circumstantibus civitatibusi

a Correctum e pertinentiis.	b—b Scripta inferius cum signo transferendi. ® Cor-

rectum e comite. d Supra lineam.

1 Petro Busetto (1220—1255). Cf. P. B. Gams. Series episcoporum ecclesiae catholicae,
Ratisbonae, 1873, pag. 823.	2 cf. A. Potthast. Regesta pontificum Romanorum, I,Berol.,

1873, pag. 614, n« 7110.
contra eos et frequenter innovans latas in eos excomunicationis sententias
et faciens* solemniter publicari, inter cetera expresse inhibeas, ne aliqua civitas
eis in hac contumacia perdurantibus quenquam civem Cremonensem vel alium,
eorum ditioni subiectum, in potestatem seu advocatum assumat vel assumtum
audeat retinere aut ipsis Cremonensibus in rectores vel advocatos concedere
cives suos aut aliqua cum eis exercere commercia vel contractus, presertim in
foro piscium, olei atque salis, inhibitionem huiusmodi specialiter inculcando
Bononienses, Parmenses etb Reginos. Et eos, qui presumpserint temere contraire,
monitione premissa, sublato appellationis obstaculo ecclesiastica districtione
compescas, mandatum nostrum ita solita diligentia implecturus, quod tue
rectitudinis zelum magis ac magis commendare possimus. Datum Laterani
VI Kalendas decembris, pontificatus nostri anno nono.

149

Homobonus, episcopus Cremonae, nomine feudi investit Ugonem de Isaco
et Lanfrancum de Gunzonibus de Crema tribus peciis terrae duarum perticarum
£t viginti iugerum in locis Rivoltellae, Braidae Odonis et Coatae iacentis.

Cremonae. 1225. Maii 9.

Minuta notarilis.	11.4 cm X 16.8cm.

MCC vigesimo quinto, indictione tredecima, die nono may, in Cremona,
in .palacio episcopii. Testes Egidius de Scortigasa[n]ctis,® Otus de la Bela.
Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensis episcopus, nomine et vice sui epi-
scopii investfi]vitc Ugonum de Isaco et Lafrancum, ambo de Gunzonibus de loco
Creme, honorifice per feudum, presentia dominorum Henrici de Aduocatis et Parti
Rudiani, vasalorum et parium curie eiusdem domini episcopi et episcopii, ut
ipse et ipsi ibi guarentaverunt, nominatim de infrascriptis peciis terrarum,
iacentium in territorio et curia Riuoltele. Prima quarum iacet in vila Riuoltele,
pertice due; a sero episcopus, a meridie via, a monte Costa. Tercia iacet in
Campagna super Costam Sale et dicitur Brayda Odoni, iugera quinque; a sero
via, a meridie Arpini. Allia pecia iacet, ubi dicitur Coata, iugera quindecim,
aratoria, in parte laghia, guastia, cerbia, per quam vadit via; cui toti pecie
coheret a mane via, in parte lacus et curtis Mamani, a monte flumen Seri, a mane
et meridie via, que vadit ad valem perpetue iusta...d Manzoni, a serofosatum
confinarum; ibi que allie sint coherentes. Ita ut et heorum henr. etc e [habe]ant
et [tenea]nt f secundum ius et [usum feudi sine ulla] f contradictione. Idem
dominus episcopus dedit iura et actiones, que abebat etcg et dedit eis faculta-
tem intrandi in tenutam et constituit se possessorem etc g et fecit eos procura-
tores etc g Qui predicti Ugus et Lafrancus iuraverunt fidelitatem dicto domino
episcopo, sicut comuni vasali suo domino etc.»

• Sequitur solem delineatum. b Supra lineam ® Omissum. d Una vox
n margine deleta. * Sic: henr. f Foramine deleta. g Sic.
150

1.	Panevinus et Albertus, filii Lanzi Ferrarii de Roncorfano, curatores
Romanini, mente capti nepotis sui, pro pretio undeviginti librarum et sedecim
solidorum minus quattuor denariis vendunt episcopio Cremonae triginta et tres
perticas terrae in septem peciis Roncorfani et renuntiant unam peciam feudi
novem perticarum et quattuordecim tabularum.

2.	Quibus omnibus Homobonus episcopus investit Petrum de Oltedo: septem,
scilicet, peciis praefatis ad fictum reddendum, octava vero nomine feudi, accipiens
viginti tres libras, tres solidos et quattuor denarios, tarn pro investitura, quam
pro pecuniis, quas «expendidit in solutione dictarum terrarum».

3.	Petrus de Oltedo renuntiat easdem terras episcopio et in cambium investi-
tur ab episcopo nomine feudi duabus peciis terrae viginti trium perticarum et
quattuor tabularum ad Roncorfanum in Stradhella iacentis.

Cremonae. 1225. Maii 24.

49.7 cm 21.6 cm

CDC. 248. rfi 388 (regest.). (Ex autogr. archivii episc. Cremon.).

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quinto,
indictione tercia decima, die octavo exeunte madio, in Cremona, in palatio
episcopii, presentia Alberti Ferarii et Rolandi et Pagani" de Bacilis et Guilielmi
de Casalorcio et domini Rogerii de ludicibus et Andree Caneuarii et Petri de
Sagoncio, testium rogatorum. Paneuinus et Albertus, fillii quondam Lanzi
Ferarii de Roncorfano, curatores Romanini, filii quondam Petri fratris eorum,
ut apparebat per quoddam publicum instrumentum, a me Bartholomeo notario
confectum, qui Romaninus mente captus est et non sane mentis et est furiosus,
consensu et auctoritate dominorum Symonis de Laude et Alberti de Puteo, tunc
consulum iusticie Cremone, qui etiam ibi viderunt inventarium de bonis et rebus
et debitis ipsius Romanini, a dictis curatoribus factum et [per]b Egidium Cumi-
num notarium presentia bonorum hominum et mei Bartholomei confectum, no-
mine etvice ipsius Romanini fecerunt finem et refutationem et pactum de non
petendo amplius et datum suarum rationum nomine vendicionis domino Ho-
mobono, dei gratia episcopo Cremonensi, recipienti hec omnia nomine sui epi-
scopii, nominatim de infrascriptis peciis terre, que iacent ad Roncorfanum,
quantecumque et quales sint. Prima pecia quarum est aratoria, pertice sex; ab
una parte Fiettus de Storto, ab alia via, ab altera Nerui de Nolis, a reliqua Otto
Nolus. Secunda pecia iacet ad viam de Oltedho, pertice octo et est aratoria; cui
coheret ab una parte Martinus de Armellina, ab alia Petrus de Oltedho, ab
altera via. Tercia pecia iacet ibi prope, pertice tres; ab una parte Petrus de
Olthedho, a duabus partibus via. Quarta pecia pertice due; a tribus partibus

• Pagani correctum e Bacil simulque et praepositum est.

b Omissum.
dictus Petrus, ab alia eiusdem sortis. Quinta pecia ibi prope, pertice tres; ab una
parte idem Petrus, ab alia via, ab altera Osbertus de Sighizis, a reliqua de eadem
sorte. Sexta pecia iacet ibi prope, pertice quinque; ab una parte via, ab alia istus.
Petrus, ab altera Girardus de Sighizis, a reliqua de eadem sorte. Septima pecia
iacet ad Clausum de Domo, pertice sex; ab una parte Girardus istus, ab alia via,
ab altera idem Petrus. Item dicti curatores, nomine et vice dicti Romanini,
consensu et parabola dictorum consulum, constituendo in primis se posses-
sors pro isto domino episcopo et eius episcopio infrascripte pecie terre, quam
fuerunt confessi dictum Romaninum tenere in feudum a dicto domino episcopo
et eius episcopio, fecerunt finem et refutationem et pactum de non petendo
amplius et datum suarum rationum prefato domino episcopo, recipient! hec
omnia nomine sui episcopii, nominatim de pecia una terre aratorie, que est
pertice novem et tabule quattuordecim. Coheret ei a duabus partibus episcopium,
ab aliis duabus Albertus de Lanzo, a reliqua via; aut si que ibi alie sint coheren-
tie. Ita quod istus dominus episcopus et eius successores et cui dederit habeat
et teneat earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit,sine alicuius contradictione,
una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis. Preterea
isti curatores nomine et vice dicti Romanini dederunt, cesserunt atque mandave-
runt eidem domino episcopo, recipient! hec omnia nomine sui episcopii, omnia
iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales,
que et quas habebant aut sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra
quascumque res et personas; et eum procuratorem in rem suam fecerunt et
constituerunt se prossessores istarum terrarum pro eo et eius episcopio. Insuper
predicti curatores * promiserunt nomine dicti Romanini per se et suos heredes
dicto domino episcopo, stipulantib nomine sui episcopii, istam rem ab omni
homine defendere sub репа dupli, prout magis valuerit sub extimatione in con-
simili loco. Insuper prefati curatores, suo nomine tantum obligando se, sicut
principales debitores et non fideiussorio nomine, et quisque in solidum renun-
ciando, ne pro parte conveniri debeant, set ut quisque in solidum teneatur,
et iuri nove constitutionis renuntiando, ne dixerint, quod sine iusta causa essent
obligati, promiserunt dicto domino episcopo, stipulanti nomine sui episcopii,
defendere dictas terras a dicto Romanino et a quo daret vel datum haberet
seu ab his, qui ad eius hereditatem aut successionem venirent; et quod facient
ita, quod dictus Romaninus, cum sane fuerit mentis, vel heredes eius, cum fue-
rint in legittima etate, facient totum illud, quod pertinuerit ad firmamentum
dicte vendicionis et dictarum finium, in laudamento illius sapientis hominisi
qui fuerit ex parte dicti episcopii, infra unum mensem, quod requisitum fuerit,
sub репа dupli dampni, quod ipsi episcopio inde contigerit, et illius tocius,
quod ei petitum fuerit. Et propter hanc vendicionem et datum rationum pre-
dictarum et pro omnibus istis fuerunt confessi dicti curatores se accepisse a dicto
domino episcopo decern et novem libras et sedecim solidos minus quattuor
denariis ad rationem imperialium et renunciaverunt exceptioni non numerate

* Sequuntur suo nomine delineata. ъ Sequitur hec delineatum.
peccunie. Quam terram dederunt nominatim pro solvendo debito, quod iminebat
eidem Romanino, scilicet tres libras ad rationem imperialium Martino de Menalla
et octo libras Lanfranco de Contis et undecim solidos Pagano Bacilo et septem
libras minus quattuor denariis Guilielmo Picinardo, prout continebatur in
quodam publico instrumento, a me Bartholomeo notario facto.4

Postea vero ibi incontinenti dictus dominus episcopus nomine et vice sui
episcopii investivit Petrum de Oltedho de prefatis septem peciis terre ficti,
ita quod idem Petrus et eius heredes seu cui dederit habeat et teneat eas et faciat
de eis, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superio-
ribus et inferioribus suis, sine omni sua suorumque successorum contradictione
solvendo annualiter et reddendo ipsi episcopio fictum et alias condictiones, ut
dictus Romaninus reddere tenebatur, et sub eadem репа. Item prefatus dominus
episcopus nomine et vice sui episcopii investivit Petrum dictum de Oltedho
honorifice per feudum de ista pecia terre feudi, presentia dictorum Andree
Caneuarii et Rolandi de Bacilis et Paneuini et Alberti de Lanzo Ferario, vasal-
lorum et parium curie dicti domini episcopi et eius episcopii, ut ipse et ipsi
ibi guarentaverunt. Ita quod ipse et eius heredes et cui dederit habeat et teneat
earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu
seu cum superioribus et inferioribus suis, sicut superius legitur, secundum ius
et usum feudi sine omni sua suorumque successorum contradictione. Preterea
istus dominus episcopus nomine et vice sui episcopii dedit et cessit atque man-
davit eidem Petro omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas,
reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant nomine vel
occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum procuratorem in rem
suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo. Insuper predictus dominus
episcopus promisit per se et suos successores dicto Petro et heredi suo seu cui
dederit1* de evictione istarum terrarum ficti in duplum et feudi in simplum
iurec feudi, prout magis valuerit sub extimatione in consimilibus locis. Et prop-
ter hanc investituram predictam fuit confessus istus dominus episcopus se ab
eo accepisse viginti tres libras ad rationem imperialium et tres solidos et quattuor
denarios, quos expendidit in solutione dictarum terrarum, et renunciavit
exceptioni non numerate peccunie.

Postea vero his ita rite peractis prefatus Petrus nomine cambii et permu-
tationis, constituendo in primis se possessorem dictarum terrarum, tarn feudi,
quam ficti pro dicto domino episcopo et eius episcopio, fecit finem et refutatio-
nem et pactum de non petendo amplius et datum suarum rationum memorato
domino episcopo, recipient! hec omnia nomine sui episcopii, nominatim de
omnibus prenominatis peciis terrarum, tarn ficti, quam feudi. Ita quod
ipse et eius successores seu cui dederit habeat et teneat eas et faciat de eis,
quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus
et inferioribus suis, quicquid facere voluerit,4 sine omni sua suorumque heredum

4 Sequuntur: Postea vero his ita rite peractis prefatus Petrus nomine cambii et
permutationis constituendo in primis se possessorem dicta — omnia sublineata.

b Sequuntur istam rem ab omni homine sublineata. c iure bis scriptum. 4 Sic.
contradictione. Preterea idem Petrus dedit, cessit atque mandavit eidem domino,
hec omnia recipienti nomine sui episcopii, omnia iura omnesque actiones seu
rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi
competebant nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et perso-
nas; et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se possessorem iste
rei pro eo. Insuper promisit ei per se et suos heredes sibi suisque successoribus
<et cui dederit istam rem ab omni homine defendere sub репа dupli, prout
magis valuerit sub extimatione in consimili loco. Versa vice prefatus dominus
episcopus nomine et vice sui episcopii, nomine cambii et permutationis, presen-
tia dictorum vasallorum et parium curie, investiyit honorifice per feudum
dictum Petrum de duabus infrascriptis peciis terre, que iacent ad Ron-
corfanum in vicinia Oltedhi, ubi dicitur Stradhella, et dicuntur esse adsuper
totas pertice viginti tres et tabule quattuor. Prima quarum tales habet coheren-
tias: a tribus partibus via, ab alia Toperti et heredes Iohannis Boni de Armel-
lina. Secunda pecia: a duabus partibus via, ab alia episcopatus, a reliqua idem
Petrus, aut si que ibi alie sint coherentie. Ita quod ipse et eius heredes et
cui dederit habeat et teneat earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit, una
cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, secun-
dum ius et usum feudi sine omni sua suorumque successorum contradictione.
Preterea prefatus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit, cessit atque
mandavit eidem Petro omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et
directas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi pertinebant
nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum
procuratorem in rem suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo.
Insuper promisit dictus dominus episcopus per se et suos successores dicto
Petro et heredi suo seu cui dederit istam rem ab omni homine defendere sub
репа simpli secundum ius et usum feudi, prout magis valuerit sub extima-
tione in consimili loco. Et fuit confessus idem Petrus se fecisse eidem domino
episcopo sacramentum fidelitatis dicto domino episcopo illud idem affirmante.

S7V Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris
notarius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

151

Homobonus, episcopus Cremonae, accipiens pro investitura viginti sex
denarios, lohannem, filium Teutaldi Mazochi, investit duabus peciis terrae quat-
iuor bibulcarum et decern perticarum in curia S. Felicis in Campanea, ut annua-
iim unum sextarium siliginis e quaque bibulca nomine ficti solvat.

Cremonae. 1226 (1225). Ian. 17.

12.4 0ю X 22.8 em.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quinto,
indictione quarta decima, die quinto decimo exeunte ianuario, in Cremona, in
palatio episcopii, presentia presbiteri Ciuolle et Iohannis Boni Parolarii de
Platina et Faxati de Castro Nouo de Aspice, testium rogatorum. Dominus.
Homobonus, dei gratia episcopus Cremonensis, nomine sui episcopii, investi-
vit ad fictum lohannem, filium quondam Teutaldi Mazo chi, de duabus peciis;
terre aratorie iuris ipsius episcopii, que iacet in curia Sancti Felicis in Campanea.
Prima quarum dicitur esse pertice decern; cui coheret ab una parte Grubertozus
de Picinonis, qui tenet pro episcopio, ab alia Confanonus de Pescarolo, ab alia
Frixonus, a reliqua via. Secunda pecia dicitur esse bibulce quattuor, aratoria;
ab una parte heredes quondam Aledhrami de Textoribus, ab alia Picinoni,.
ab altera filii Botaiani, ab. alia Giroldus de Morando, ab altera Gribertozus, *
a reliqua via; aut si que ibi alie sint coherentie. Ita quod istus lohannes et eius
heredes tantum habeat et teneat earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit,.
una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis,sine
alicuius contradictione solvendo annualiter et reddendo nomine ficti ipsi episco-
pio per totum mensem augusti de qualibet bibulca unum sextarium siliginis
ad sextarium Cremone, tractum et conductum ad canevam episcopii in Cremona
vel ad Castrum Nouum de Aspice etb hoc ad voluntatem domini episcopii vel
eius nuncii. Et si traheret ipsum fictum ad ' Cremonam, debet comedere
ibi, ut mos est; si vero traheret ipsum fictum ad Castrum Nouum, tunc non
debet ibi comedere. Et si non solvent dictum fictum ad dictum terminum,
debet postea solvere dupium; et si quod dispendium factum fuerit pro ipso
ficto exigendo, tarn pro duplo, quam pro simple, in dupium debet resarcire.
Quod totum promisit dicto domino episcopo, stipulanti nomine sui episcopii,
predicto modo attendere et observare. Postea idem dominus episcopus nomine
sui episcopii dedit ei parabolam intrandi in tenutam et eum procuratorem, ut
in rem suam, fecit et constituit se possessorem pro eo et promisit ei de evictione
iste rei in duplo tantum pro suo facto et episcopii. Et propter hanc investituram
accepit ab eo dictus dominus episcopus viginti sex denarios ad rationem impe-
rialium et renuntiavit exceptioni non numerate peccunie.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

152

1.	Melius de Divitiis episcopio Cremonae renuntiat unam peciam terrae
cum aedificiis in curia Alfiani, quam ab eo iure feudi tenebat.

2.	Qua terra Dodhus de Dodhonis investitur eodem iure ab Homobono episcopo.

Cremonae. 1226 (1225). [Mart.] 3.

16.8 ™ X 27е»».

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo quinto,
indictione quarta decima, die tercio intrante [marcio] d, in Cremona, in palacio

a Sic. Sequuntur si traheret delineata.	® Sequuntur dictum terminum

delineata. йСит parte marginis deletum vix prima m litterae linea relicta.
episcopii, presentia Egidii de Scorticasanctis et Anferini de Azanello et domini
Orlandi, preposit[i Sancti] • Egidii, testium rogatorum. Melius de Diuiciis coram
domino Homobono, dei gratia episcopo Cremonensi, constituendo se possessorem
infra[scrip]te • rei pro eodem domino episcopo et eius episcopio, fecit finem
et refutationem et pactum de non petendo amplius et datum suarum ra-
tionum eidem d[omino] • episcopo, recipient! hec omnia nomine et vice sui
episcopii, nominatim de pecia una terre et cum omnibus hedifficiis super
impositis, que iace[t] • in curia Alfiani, ubi dicitur Castegnetum Altum, prope
Aspicem, quantacumque et qualis sit. Quam fuit confessus se tenere honorifice
per [feu]dum • a dicto domino episcopo et eius episcopio. Coheret ei, ut diceba-
tur, a duabus partibus via, ab alia Aspes, a reliqua lacobus Frixo[nus]b, aut
si que ibi alie sint coherentie. Ita quod prefatus dominus episcopus et eius
successores seu cui dederit habeat et teneat earn et faciat de ea, quic[quid]s
facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et
inferioribus suis, sine omni sua suorumque heredum® contradictione. Pre-
terea istus Melius dedit et cessit atque mandavit eidem domino episcopo,
recipient! nomine sui episcopii, omnia iura omnesque actiones seu rationes
utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant
nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum procura-
torem in rem suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo. Insuper
istus Melius promisit per se et suos heredes eidem domino episcopo, recipient!
nomine sui episcopii, eiusque successoribus seu cui dederit istam rem pro
suo facto ab omni homine defendere sub репа dupli, prout magis valuerit
sub extimatione in consimili loco.

Postea ibi incontinent! dictus dominus episcopus nomine sui episcopii,
presentia dominorum Radhiui Dodhonis et Homoboni Bolzarri, vassallorum
•et parium curie eiusdem domini episcopi et eius episcopii, ut ipse et ipsi confi-
tebantur, investivit honorifice per feudum Dodhum de Dodhonis d de predicta
pecia terre cum omnibus edifficiis super impositis. Ita quod ipse et eiusf here-
des masculi, ex se legittime descendentes, et cui dederit habeat et teneat earn
et faciat de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu
cum superioribus et inferioribus suis, secundum ius et usum feudi sine alicuius
contradictione. Preterea istus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit
ei et cessi[t] • atque mandavit omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles
et directas, reales8 et personales, que et quas habebat aut sibi competebant
nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum procu-
ratorem in rem suam fecit et constituit se possessorem iste r[ei] • pro eo. Et hoc
fecit istus dominus episcopus ad hoc, ut non teneatur de evictione neque ad inte-
resse aliquo modo. Et fuit confessus [prefa]tusa Dodhus Dodhonus se fecisse

• Deletum cum parte marginis. b Deletum cum parte marginis. Cf. n° 151: Frixonus.
® heredum omissum et scriptum inferius cum signo transferendi. d Dodhum de Dodhonis
omissum et scriptum inferius cum signo transf.rendi. ®-iis correctum ex-eis. f eius
.correctum ex ipse; sequitur delineatum successores. 8 reales bis scriptum.
eidem domino episcopo sacramentum fidelitatis dicto domino episcopo illud
idem affirmante.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

153

Homobonus, episcopus Cremonae, accipiens pro investitura quinque solidos et
quattuor denarios cum dimidia, investit Martinum et Petrum Ferarios de Pescarolo
decern peciis terrae trium bibulcarum, quinquaginta et duarum perticarum cum
dimidia in curia S. Felicis eo pado, ut annualiter unum sextarium siliginis ex
unaquaque bibulca ficti nomine sotvant et, si vendere voluerini, episcopo emere
volenti vendant pro pretio duodecim denariis minore quodque iugerum, quam
cuilibet alii; sin autem episcopus emere noluerit, nemini vendant, nisi «ho-
minibus taboratoribus».

Cremonae. 1226. Apr. 21.

27.2c X 23.4 <”».

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo sexto,
indictione quinta decima, die decimo exeunte aprile, in Cremona, in palatio
episcopii, presentia dominorum Nigri de Casali Morano, canonici Cremonensis,
et Faxati de Castro Nouo et Alberti Ascherii, testium rogatorum. Dominus
Homobonus, dei gratia episcopus Cremonensis, nomine sui episcopii investivit
Martinum et Petrum Ferarios de Pescarolo fratres ad fictum de infrascriptis
peciis terre aratorie, iacentibus in curia Sancti Felicis sive Castri Noui de Aspice.
Prima quarum iacet, ubi dicitur Columbanum, pertice quattuor; cui coheret,
ut dicitur, ab una parte Oprandus Montanus, ab alia heredes quondam Mutti
de Martignaga, ab altera Orlandus de Martignaga, a reliqua via. Secunda pecia
iacet ibi prope, pertice tredecim; ab una parte via, ab alia Orlandus istus et“
Bellommus de Redulfo, ab altera Ambroxoli et Gruberto^us de Picinonis,
a reliqua Ambroxoli. Tercia pecia ibi prope, pertice undecim et dimidia; ab
una parte via, ab alia Axalus de Casarchis et heredes dicti Mutti, ab altera
Bellommus de Redulfo, a reliquab dictus Bellommus et heredes dicti Mutti.
Quarta pecia iacet ibi prope, bibulce tres; ab una parte istus Bellommus et9
Gabius de Pescarolo, ab altera istus Bellommus, a reliqua Ambroxoli, ab alia
Orlandus predictus. Quinta pecia iacet ibi prope, pertice tres; ab unaa heres
isti Mutti, ab alia Grubertozus Picinonus; ab altera Gabius de Castellis, ab
altera Bellommus de Redulfo. Sexta pecia pertice tres;6 ab una parte Bellommus
istus; ab alia Gabius istus, ab altera dicti Ferarii, a reliqua heredes Capellini.
Septima pecia iacet in Sortibus Leonum, pertice quattuor; a duabus partibus

a Sequitur Red delineatum. ъ r correctum ex s. c Supra lineam; in linea
ab alia delineata. d Sic. * Supra lineam.
via, ab alia lohannes de Gastoldo, ab altera Ottoleo. Octava pecia iacet ibi
prope, pertice quinque; ab una parte lohannes de Gastoldo de Boldis, ab alia
via, ab altera Ottoleo, a reliqua* lohannes de Boldis. Nona pecia iacet ibi pro-
pe, pertice quattuor; a duabus partibus lohannes de Boldis, ab aliab Ottoleo,
ab altera Ghe?i. Decima pecia pertice quinque; ab una parte lohannes de Boldis,
ab alia Ottoleo, ab altera Petrus Gastoldinus, a reliqua® Zoechus et Gheci, aut
si que ibi alie sint cohereptie. Ita quod isti fratres et eorum heredes et cui
dederint habeant et teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint, una
cum accessione et ingressu et cum superioribus et inferioribus suis, sine omni
sua suorumque successorum contradictione solvendo annualiter et reddendo
nomine ficti ipsi episcopio per totum mensem agustid de qualibet bibulca unum
sextarium siliginis. Et si non solverint ipsum fictum ad dictum terminum,
debent postea solvere duplum et duplum tocius dampni, quod episcopium inde
habere contigerit, et duplum omnium exspensarum, pro ipso ficto exigendo
factarum, tarn pro duplo, quam pro simplo exigendo factarum,d ita quod utrumque
possit peti et exigi cum effectu. Quod totum isti fratres promiserunt dicto
domino episcopo, hec omnia stipulanti nomine sui episcopii, dicto modo atten-
dere et observare per se et suosheredes et quos4 dederint imponendo tale honus
dicte rei et ipsis personis. Et hoc acto, quod debent ipsum fictum trahere Cre-
monam suis exspensis ad canevam episcopii vel ad Castrum Nouum ad canevam
episcopii ad voluntatem domini episcopi(i) et nuncii domini episcopi(i). Et si
traxerint ipsum fictum Cremonam, debet ille, qui traxerit ipsum fictum, ibi
comedere, ut mox est curie. Si vero traxerit ipsum fictum ad Castrum Nouum,
non debet tunc ibi commedere, et hoc totum debet esse in electione domini.
Et si dicti fratres vendere voluerint, debent denunciare domino episcopo vel
eius successori et dare ei pro duodecim denariis ad rationem imperalium mimis
quodlibet iugerum, quam alicui alii, si emere voluerit. Alioquin vendant, cui
melius potuerint, excepto ecclesie vel hospitali seu homini ecclesiastico aut militi
vel servo sive homini civitatis, set tantum hominibus laboratoribus, qui sint
eorum pares et non sint burgenses nec Castellani, set sint habitatores tantum
Pescaroli vel Castri Noui de Aspice aut Sancti Felicis seu Senigole de Campo,
Ita quod dominus episcop(at)us habeat pro investitura duodecim denarios
ad rationem imperialium pro quolibet iugero. Et fecit eos procuratores, ut in
rem suam, et constituit se possessorem iste rei pro eis. Et hoc totum fecit predic-
tus dominus episcopus ad hoc, ut non teneatur de evictione aliquo modo neque
ad interesse, nisi pro suo facto et sui episcopii. Et propter hanc investituram
fuit confessus istus dominus episcopus se accepisse ab eis quinque solidos et
quattuor denarios et dimidium ad rationem imperialium et renunci[a]vit6
exceptioni non numerate et date sibi iste investiture.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

* Sequuntur Petrus Gastoldinus delineata.

® r correctum ex s. d Sic. 6 Omissum.

ъ Sequuntur via ab altera delineata..
154

Petrus de Bertramo de lovisalta commutationis nomine concedit episcopio
Cremonae unam peciam terrae duodecim perticarum lovisaltae in Casali, accipi-
piens ipse aliam peciam novem perticarum in curia Montironi ad Riatellum.

Cremonae. 1226. Apr. 23.

12.6 ™ x 22.7 ««.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo sexto,
indictione quarta decima, die octavo exeunte aprile, in Cremona, in palatio epi-
scopii, presentia dominorum Gaimarii, archipresbiteri plebis de Brexanorio, et
Baiamontis atque Libazii de Scorticasanctis et Alberti Brexani de louisalta, te-
stium rogatorum. Petrus de Bertrammo de loco louisalte fecit datum nomine
commutationis domino Homobono, dei gratia episcopo Cremonensi, recipient!
hec omnia nomine ipsius episcopii, nominatim de pecia una terre aratorie sui
iuris, que iacet in curia louisalte in Casale et dicitur esse pertice duodecim. Cui
coheret ab una parte navigium, ab alia Albetrus de Sturchino, ab altera via, a
reliqua plebes louisalte. Versa vice prefatus dominus episcopus nomine et vice
sui episcopii fecit datum nomine commutationis dicto Petro, nominatim de pecia
una terre aratorie iuris ipsius episcopii, que dicitur esse pertice novem et iacet
in curia Montironi ad Riatellum. Cui coheret ab una parte Egidius de Flambotto,
ab alia idem Petrus, ab altera plebes predicta, a reliqua via et episcopatus, aut
si que ibi alie sint coherentie. Ita quod dictus dominus episcopus nomine sui
episcopii et dictus Petrus suo nomine, inter se dicto modo commutati, habeet
quisque suam et faciat exinde, quicquid facere voluerit, una cum accessione et
ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, sine omni alicuius contradic-
tione. Preterea istus dominus episcopus nomine sui episcopii et dictus Petrus
suo nomine inter se vicissim dedit unus alteri, cessit atque mandavit omnia
iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales,
que et quas habebat aut sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra
quascumque res et personas; et procuratorem fecit unus alium, ut in rem suam,
et constituerunt se adinvicem possessores istarum rerum unus pro alio, insuper
promiserunt unus alteri, inter se vicissim stipulantibus, idem Petrus per se et
suos heredes dicto domino episcopo eiusque successoribus et cui dederint istam
rem ab omni homine defendere sub репа dupli, prout magis valuerit sub exti-
matione in consimili loco, et dictus dominus episcopus per se et suos successo-
res dicto Petro et eius heredi seu cui dederit istam rem ab omni homine
•defendere sub репа dupli, prout magis valuerit sub extimatione in con-
simili loco.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris
-notarius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.
155

Cortisuis de Tirlono de Monte S. Sepulcri pro pretio triginta quattuor lib-
rarum, novem solidorum et quattuor denariorum vendit Boiono de Stangonis de
Castro Novo de Aspice unam peciam terrae triginta quattuor perticarum et decem
tabularum, ad Castrum Novum iacentis. Cremona, uxor Cortisii, Andriolus etHumi-
litas, filii eius, et Ambrosia, uxor Andrioli, iura sua in hac venditione renun-
iiant.'

Cremonae. 1226. Nov. 28.

35.3<™ X 77.7cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo
sexto, indictione quinta decima, die tertio exeunte novembre, in Cremona,
presencia Alberti Piacentini et Iohannis [de]B P[i]loB et Salandi de Monte
Sancti Sepulcri et Amadei Scareti et Turoli de Anselmo et Iohannis Lache, ibi
testium rogatorum. Cortisius de Tirlono de ista Monte fecit datum vendicionis
nomine ad proprium allodium in Boionumb de Stangonis de Castro Nouo de
Aspice, recipientem hoc datum suo et Iohannis et Lanfranci, eius fratrum,
nomine, nominatim de una pecia terre aratorie, iacentis ad Castrum Nouum de
Aspice, ad Campum de Robore, cum fosato a sera parte et de medio fosato
a mane parte, et est triginta et quatuor pertice et decem tabule per
mensuram iustam. Coheret ei a duabus partibus dominus episcopus et ab
alia Lanfrancus de Caliano et ab alia lohannes Tetauaca, vel si ibi que alie
scintc coherentie. Ita ut dehinc inantea predictus Boianus et predicti fratres
et eorum heredes et cui dederint habeant et teneant istam rem venditam et
faciant de ea, una cum accessione et ingressu seu cum superioribus et inferiori-
bus suis, quicquid facere voluerint, sine alicuius contradictione. Et per hanc
vendictionem predictus venditor dedit, cessit atque mandavit isto Boiono,
suo et predictorum fratrum ipsius Boiani nomine, omnia iura omnesque accio-
nes et rationes et defensiones et excepciones utiles et directas, que et
quas habebat vel ei conpetebant, tarn in rem, quam in personam in ipsa re
vendita et contra quascumque personas nomine vel ocasione iste rei
vendite, videlicet in appellando, respundendo in placito et extra placitum; et
dedit eidem Boiano parabolam intrandi tenutam de ipsa re vendita suo et
fratrum eius nomine et, si tenutam habebat, earn ei confirmavit; et consti-
tuit se posidere ipsam d rem venditam pro eo Boiano suo et fratrum eius nomine;
et posuit eum in omnibus et per omnia in suum locum et fecit eum procurato-
rem, ut in rem suam, suo et fratrum eius nomine predictorum. Ipsuperque
iam dictus venditor promisit per se et suos heredes isto Boiano stipulanti eiusque
heredibus et cui dederit suo et predictorum eius fratrum (eius) nomine
de evictione in duplum predicte rei vendite ab omni homine, sicut pro tempore

* Aetate contritum. b Inferius Boion... et Boian... c Sic. й Bis scriptum.
fuerit meliorata aut umquam magis valuerit sub exstimacione in consimili
loco. Et confessus fuit et manifestus predictus venditor se accepise ab predicto
Boiano suo et fratrum eius predictorum nomine pro precio et mercato dicte
terre vendite triginta et quatuor libras et novem solidos et quatuor denarios
ad rationem imperialium et renunciavit excepcioni non dati et numerati ac
soluti sibi precii. Deinde domina Cremona, uxor Cortisii predicti, eius
Consensu et parabola et Ambrosia, uxor Andrioli, eius consensu et para-
bola, ipso Cortisio, patre eius, ei consencience et parabola dante renun-
ciaverunt in hac vendicione omnibus suis iuribus eis conpe[ten]tibustt, tarn in
res, quam in personas nomine vel ocasione dotum, donacionum, ypothecarum
et iudicati omnique alii iuri. Hoc acto et tali pacto posito et constitute inter
ipsum venditorem et emptores, ne ipse venditor teneatur de evictione de aliqua
decima, que daretur de ipsa terra, sive esset decretalis vel conve[n]cionalis.B
Et insuper Andriolus predictus, filius predicti Cortisii, et Humilitas, filia ipsius
Cortisii, eius consensu et parabola, qui confessi fuerunt se lege longobardorum
vivere et viginti annis maiores esse et renunciaverunt, ne possent venire con-
tra predictas confessiones et ne possent dicere ita verum non esse, renuncia-
verunt omni suo iuri, eis competentibus, tarn in res, quam in personas nomine
vel ocasione dotis, donacionis, ypothece, quarte, iudicati omnique alii iuri ex
parte quondam Richiche, matris eorum. Et in omnem causam per stipulationem
subnisxam pro isto venditore aput istos emptores fideiussit dominus Andreas
de Rodano, qui renunciavit auxilio constitucionis nove omnique alii iuri.

SN Ego lohannes Casalis Morani, sacri palatii notarius, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

156

Homobonus, episcopus Cremonae, investit Bernardum de Dominicis una
pecia terrae duodecium perticarum in Gadio, ut fictum trium quartariorum fru-
menti ex unaquaque bibulca sotvat et, si terram vendere voluerit, episcopo, emere
volenti, vendat pro pretio duodecim denariis minore, quam cuilibet alii, sin autem
episcopus non emerit, nemini vendat, nisi «hominibus laboratoribus» Castri
Novi. Ibique Bernardus agnoscit se in toto secundum hoc et alia instrumenta duo
sextaria et unam minam frumenti solvere debere.

In Castro Novo de Aspice. 1227. Apr. 1.
80.1™ X 19™.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo septimo, indictione quinta decima, prima dies aprilis, in Castro
Nouo de Aspice, presentia domini Faxati et Bertolomei notarii et domini G[uidi] *
Canevarii, test[ium]b ibi [ro]gat[orum].b Dominus [Homobonus, Cremonensis
e]piscopusb et comes, investivit nomine et vice episcopii Bernardum de

* Omissum. b Aetate contritum non legitur.
Dominficis de]*una [pecia terre zer]bii,* que iacet in Gadio et estperticeduo-
decim. Cui coheret ab una parte Riboldus [Perlionus] • ab alia dominus Fa-
[xatus], * ab alia heres Andrie Gatti, ab alia via. Aut si ibi que alie sint coherentie,
in hacinvestitura permaneat. Ita quod de(i)hinc inantea dictus Bernardus et eius
heredes et cui daret habeat et teneat istam petiam terre, una conb accessione et
ingressu seu conb superioribus et inferioribus suis, et faciat de ea, quicquid
voluerit, sine alicuius contraditione reddendo anualiter nomine ficti episcopio per
totum mensem agusti de unaquaque bibulca tria quartaria frumenti boni
et pulcri sine fraude, et trahere Cremonam0 et gubernare in canevam episcopi vel
in Castro Nouoet hoc ad voluntatem episcopi. Set si traxerit Cremonam,c domi-
nus episcopus debet dare comedere traenti, ut mox est; si in dicto Castro, nichil
ei debetur. Et si istus Bernardus a vendere voluerit dictam terram, debet denun-
tiare episcopo et, si episcopus voluerit emere, debet ei dare iugerum pro duode-
cim denariis minus, quam alii persone. Si istus episcopus noluerit,vendat, cui
melius potuerit, excepto militi, ecclesie, servo et ospitali et homini civitati
et ecclesiastico et non vendat alicui, quod episcopus habeat minus unius quar-
tarii pro ficto, et vendat tantum hominibus laboratoribus, habitantibus in
Castro Nouo, ad hoc quod episcopus habeat duodecim denarios de unoquoque
iugero pro investitura. Et si dictus Be[r]nardus® omnia ista non ate[n]derit,e
cadat a iure suo vel solvat duplum dicti ficti, et hoc in electione domini. Ibique
dominus episcopus promisit per se et per suos succesores dicto Bernardo suisque
heredibus et cui daret dictam petiam ab omni homine defendere, sicut pro tem-
pore fuerit meliorata aut quantum magis valuerit sub extimatione in consimili
loco ad hoc, quod non [t]eneaturf de evictione nec ad restitutionem, nisi tan-
tum pro suo facto. Ibique dictus Bernardus fuit confessus se debere [r]ed-
deref dicto intra hoc instrumento et in aliis viginti duo sestaria frumenti et
unam minam a[d] • istum terminum.

SN Ego lacobus de Cortisiis, notarius sacri palatii, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

157

Homobonus, episcopus Cremonae, investit Faxatum duabus perticis et
sedecim tabulis terrae boschiae in una pecia in Gadio iacentis, ut unam minam
frumenti nomine ficti annualiter solvat et, vendere terram si voluerit, eodem pacto
debeat,ut supra de Bernardo dictum est.

In Castro Novo de Aspice. 1227. Apr. 2.
In una charta cum n° praecedenti.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo septimo, indictione quinta decima, secunda dies intrante

• Aetate contrita non leguntur. b Sic. c Crea. a Bernardus scriptum post
voluerit cum signo transferendi. 6 Omissum. f Avulsum cum parte marginis.
mense aprile, in Castro Nouo de Aspice, presentia domini Gaimari et domini
Guidi Caneuarii, ibi testium rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremo-
nensis* episcopus et comes, nomine et vice sui episcopii investivit dominum
Faxatum de petia una terre boschie, que iacet in curia Castri Noui de Aspice
in Gadio, que est pertice due et tabule sedecim. Cui coheret ab una parte via,
ab alia Bernardus de Lusco, ab alia Oddi, ab alia dictus Faxatus. Aut si ibi que
alie sint coherentie, in hac investitura permaneat. Ita quod dehinc inantea
istus Faxatus et eius heredes et cui daret habeat et teneat dictam petiam terre,
una conb accessione et ingressu seu con b superioribus et inferioribus suis, et
faciat de ea, quicquid volueritc, sine alicuius contraditione reddendo episcopo
anualiter nomine ficti per totum mensem agusti unam minam frumenti boni
sine fraude, et trahere Cremonamd et gubernare in canevam episcopi vel in
Castro Nouo, et hoc ad voluntatem episcopi. Set si traxerit Cremonam, domi-
nus episcopus debet dare comedere trahenti, ut mox est; si in dicto Castro,
nichil ei debetur. Et si istus Faxatus ve[n]deree voluerit dictam terram, debet
denuntiare episcopio, et si episcopus voluerit emere, debet sibi dare pro duodecim
denariis minus ad rationem iugeri, quam alii; et si episcopus noluerit emere,
vendat, cui voluerit, ad hoc quod episcopus habeat duodecim denarios ad ra-
tionem iugeri pro investitura, excepto militi, ecclesie, servo et ospitali et homini
<civitati et ecclesiastico et non possit vendere, quod episcopatus habeat minus
unius quartarii ficti, et vendat tantum hominibus laboratoribus, habitantibus
in Castro Nouo. Et si Faxatusf dictus omnia ista non atenderit, cadat a iure
suo vel solvat duplum ficti, et hoc in electione domini. Ibique dominus epi-
scopus promisit per se et per suos successores dicto Faxato suisque heredibus
et cui daret dictam petiam terre ab omni homine defendere, sicut pro tempore
fuerit meliorata aut quantum magis valuerit sub extimatione in consimili loco,
ad hoc quod non teneatur de evictione nec ad restitutionem, nisi pro suo
facto tantum.

SN Ego lacobus de Cortisiis, notarius sacri palatii, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

158

Homobonus, episcopus Cremonae, Guizardinum de Moris investit tribus
peciis, id est tribus perticis et novem tabulis terrae in Tortexana iacentis, utduo
sextaria blavae, medietatem frumenti et medietatem siliginis, ex unaquaque bibulca
nomine ficti annualiter solvat, in vendendo autem eadem pacta, ut supra Bernar-
dus et Faxatus, servet. Guizardinus agnoscit se in toto triginta tria sextaria fru-
menti et siliginis solvere debere.

In Castro Novo de Aspice. 1227. Apr. 2.

In una charta cum n°n<> 156—157.

* Cren. b Sic. c Supra lineam. a Crea. • Omissum. f Supra
lineam.
SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo septimo, indictione quinta decima, secundo* die intrante mense
iprile, in Castro Nouo de Aspice, presentia domini Faxati et Bertolomei nota-
ii, testium ibi rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensisb
jpiscopus et comes, nomine et vice sui episcopii investivit Guifardinum de
Moris suo nomine et nomine fratrum suorum de tribus petiis terre aratorie,
que iacent in Tortexana. Prima quarum est casamentia et est pertica una et
tabule viginti una. Cui coheret ab una parte Andriolus de Moro, ab alia Cremo-
sianus Palacus, ab alia via, ab alia dictus Andriolus. Secunda iacet ibi prope
et est pertica una octo tabule® minus. Cui coheret ab una parted Cremosianus
Palacus, ab alia Rubeus de Perlionibus, ab alia Albricus £ucus, ab alia dictus
Andriolus. Tercia iacet ibi prope et est pertica una quatuor tabule ® minus.
Cui coheret ab una parte istus Andriolus, ab alia via, ab aliis duabus dictus
Gui^ardinus. Aut si ibi que alie sint coherentie, in hac investitura permaneat.
Ita quod dehinc inantea dictus Gui^ardinus et eius heredes et cui daret habeat
et teneat dictaspetias terarum, una con® accessione et ingressu seu con® superio-
ribus et inferioribus suis, et faciat de eis, quicquid voluerit, sine alicuius contra-
iitione retdendo® episcopio anualiter nomine ficti per totum mensem agusti
de unaquaque bibulca duo sestaria blave, medietas frumenti et medietas sili-
ginis, bone et pulcre sine fraude, et trahere Cremonam • et gubernare in canevam
episcopi vel in Castro Nouo, et hoc totum ad voluntatem episcopi; set si tra-
xerit Cremonam,® dominus episcopus debet dare comedere trahenti, ut mox
est; si in dicto Castro, nichil debetur ei. Et si istus Guijardinus vendere voluerit,,
debet denuntiare episcopio, et si episcopus emere voluerit, debet sibi dare iuge-
rum pro duodecim denariis minus, quam alii; et si episcopus noluerit emere,
vendat, cui voluerit, ita quod episcopatus habeat de unoquoque iugero duode-
cim imperialium pro investitura, excepto militi, ecclesie, servo et ospitali et
homini civitati et ecclesiastico, set vaendat® tantum hominibus laboratoribus„
habitantibus in Castro Nouo vel in Pescarolo vel in Sancto Felici. Et si istus.
Guifardinus omnia ista non atenderit, cadat a iure suo vel solvat dupium
dicti ficti, et hoc in electione domini. Ibique dominus episcopus [pro]—
misitf per se et per suos successores dicto Gui^ardino suisque heredibus
et cui daret dictas petias terarum ab omni [homin]ef defendere, sicut pro
tempore fuerint melioratae® aut quantum magis voluerint® sub extimatione
in consimili loco, ad hoc ut non [te]neaturf de evictione nec ad resti-
tutionem, nisi tantum pro suo facto. Ibique dictus Guifardinus fuit confessus
se debere retdere ® [is]tof episcopo intra hoc instrumento et in aliis ad dictum
terminum et secundum dictas conditiones triginta tria sestaria blave, medietas,
frumenti et medietas siliginis.

SN Ego lacobus de Cortisiis, notarius sacri palatii, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

* Cf. n° 156: prima dies; n° 157: secunda dies; n° 159: tertia die; a9 160: tertio
die; n° 161; quarto die. b Cren. c Sic, d pate. 6 Crea. £ Evulsum
cum parte marginis.
159

Homobonus, episcopus Cremonae, investit Agolinum Gatum una pecia
terrae quattuordecim perticarum et novem tabularum in Madonica eodem pacto,
ut supra Guizardinum. Agolinus agnoscit se in toto septem sextaria et tres partes
unius quartarii blavae solvere debere, medietatem frumenti et medietatem sili-
ginis.

In Castro Novo de Aspice. 1227. Apr. 3.

In una charta cum n°n° 156—158.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo septimo, indictione quinta decima, tertia die intrante mense
aprile, in Castro Nouo de Aspice, presentia domini Faxati et Bertolomei notarii,
testium ibi rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensisepisco-
pus et comes, nomine et vice sui episcopii investivit Agolinum Gatum de pe-
tia una terre aratorie, que iacet in curia Castri Noui in loco, ubi dicitur Mado-
nico, et est pertice quatuordecim et tabule VIIII. Cui coheret ab una parte
Grisius, ab alia Copaduxi, ab alia via, ab alia heres Iohannis Mori. Aut si ibi
que alie sint coherentie, in hac investitura permaneat. Ita quod dehinc inantea
dictus Agolinus et eius heredes et cui daret habeat et teneat dictam petiam
terre, una conb accessione et ingressu seu conb superioribus et inferioribus, et
faciat de ea, quicquid voluerit, sine alicuius contraditione retdendob episcopio
nomine ficti per totum mensem agusti anualiter duo sestaria blave de unaqua-
que bibulca, medietas frumenti et medietas siliginis, bone et pulcre sine fraude,
et trahere Cremonam® et gubernare in canevam episcopi vel in Castro Nouo, et
hoc ad voluntatem episcopi; set si traxerit Cremonam,® dominus episcopus
debet dare comedere trahenti, ut mox est; si in dicto Castro, nichil ei debetur.
Et si istus Agolinus vendere voluerit, debet denontiare episcopio, et si episco-
pus emere voluerit, debet ei dare iugerum pro duodecim denariis minus, quam
alii; et si episcopus emere noluerit, vendat, cui voluerit, excepto militi, ecclesie,
servo et ospitali et homini civitati et ecclesiastico, set vendat hominibus la-
boratoribus tantum, habitantibus in Castro Nouo vel in Pescarolo, ad hoc quod
episcopus habeat duodecim denarios pro investitura de unoquoque iugero. Et si
dictus Agolinus omnia ista non atenderit, cadat a iure suo vel solvat dup-
lum ficti, et hoc in [elec]tioned domini. Ibique dominus episcopus promisit per
se et per suos successores dicto Agolino sui[s]que* heredibus et cui dar[et dic]-
tamd petiam terre ab omni homine defendere, sicut pro tempore fuerit meliorata
aut quan[tum]8 magis valuerit sub extimatione in consimili loco, ad hoc quod
non teneatur de evictione nec ad restitutionem, nisi tantum pro suo facto.

з

• Cre n.

b Sic.

8 Crea.

d Sub macula.

e Omissum.
Summa totius ficti est septem sestaria blave, medietas frumenti et medietas
siliginis, et tres partes unius quartarii.

SN Ego lacobus de Cortisiis, notarius sacri palatii, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

160

Homobonus, episcopus Cremonae, eodem pacto investit una pecia terrae
quattuor bibulcarum et septendecim tabularum in Tortexana Omnebonum Bari-
lum, qui nomine ficti in toto solvere debet viginti sex sextaria blavae, medietatem
frumenti et medietatem siliginis.

In Castro Novo de Aspice. 1227. Apr. 3.

In una charta cum n°n° 156—159.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo septimo, indictione quinta decima, tertio die intrante mense
aprile, in Castro Nouo de Aspice, presentia domini Faxati et Bertolomei notarii,
testium ibi rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensis* episcopus
et comes, nomine et vice sui episcopii investivit Omnebonum Barilum de una
petia terre aratorie, que iacet in Tortescana et est bilbulce quatuor et tabule
decern et septem. Cui coheret ab una parte Bleracus Parasacus, ab alia dominus
Albricus de Pescarolo, ab alia dominus Ugo de Pescarolo, ab alia via. Aut si
ibi que alie sint coherentie, in hac investitura permaneat. Ita quod dehinc inantea
dictus Homnebonum et eius heredes et cui daret habeat et teneat dictam
petiam terre, una conb accessione et ingressu seu conb superioribus et inferiori-
bus suis,et faciat de ea, quicquid voluerit, sine alicuius contraditione retdendob
episcopio anualiter nomine ficti per totum mensem agusti de unaquaque bibulca
duo sestaria blave, medietas frumenti et medietas siliginis, bone et pulcre sine
fraude, et trahere Cremonam° et gubernare in canevam episcopi vel in Castro
Nouo, et hoc ad voluntatem episcopi; sed si traxerit Cremonam,4 dominus
episcopus debet dare comedere trahenti, ut mox est; si autem in dicto Castro,
nichil ei debetur. Et si istus Omnebonum vendere voluerit, debet denuntiare
episcopio, et si episcopus [emere] • voluerit, debet ei dare pro duodecim denariis
minus iugerum, quam alii; et si episcopus emere noluerit, vendat, cui volfuerit]e,
excepto militi, ecclesie, servo et ospitali et homini civitati et ecclesiastico, set
vendat tantum hominibus laboratoribus, [habitan]tibus* in Castro Nouo vel in
Pescarola, ad hoc quod episcopus habeat duodecim denarios de unoquoque iugero
pro investitura. Eft si dictus] • Omnebonum omnia ista non atenderit, cadat
a iure suo vel solvat duplum ficti, et hoc in electione domini. Ibique dominus
ep[iscopus promi]sit * per se et per suos successores dicto Omnebono suisque
heredibus et cui daret dictam petiam terre ab omni homine defendere, sicut
pro tempore fuerit meliorata aut quantum magis valuerit sub extimatione

я .	я , я

л Cren. b Sic. c Cra. d Crea. e Sub macula.
in consimili loco, ad hoc • quod non teneatur de evictione nec ad restitutionem,
nisi tantum pro suo facto. Ibique dominus episcopus recepit a dicto OmneboriO’
pro investitura dicte terre sedecim denarios et renuntiavit exceptioni non nume-
rate sibi peccunie. Insuperque dictus Omnebonum fuit confessus se debere
reddere dicto episcopio ad dictum terminum et ad dictas conditiones viginti
sex sestaria blave, medietas frumenti et medietas siliginis, intra hoc instrumento
et in aliis.

SN Ego lacobus de Cortisiis, notarius sacri palatii, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

161

Homobonus, episcopus Cremonae, eodem pado investit quattuor peciis
terrae duodeviginti perticarum et sedecim tabularum in curia Castri Novi Albri-
cum Zucum, qui nomine ficti viginti unum sextarium, unum quartarium cum
dimidia et unum pugnum frumenti et totidem siliginis solvere debet.

In Castro Novo de Aspice. 1227. Apr. 4.

In una charta cum n°n° 156—160.

SN Anno ab incarnatione domini nostri Ihesu Xpisti millesimo ducen-
tesimo vigesimo septimo, indictione quinta decima, quarto die intrante mense
aprile, in Castro Nouo de Aspice, presentia domini Faxati et Bertolomei notarii,
testium ibi rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia Cremonensis1* episcopus
et comes, nomine et vice sui episcopii investitivit Albricum Qucum de quatuor
petiis terre aratorie, que iacet in curia Castri Noui. Prima quarum iacet in
Sablonibus et est pertice sex. Cui coheret ab una partec via, ab alia Gulielmus
Cristinus, ab alia heres Lanfranci Quchi, ab alia dictus Albricus. Secunda iacet
in Madonica et est pratia, pertice due. Cui coheret ab una parte® episcopus, ab
alia heres Iohannis Pratarici, ab alia dictus Albricus. Tercia iacet in Tortexana
et est boschia et est pertice due. Cui coheret ab una parte® heres Parasaci,
ab alia Omnebonum Barilum, ab alia dictus Albricus. Quarta iacet a[d]a Dugnic-
num et est pertice octo et tabule sedecim. Cui coheret ab una parte ® lohannes
Bota^us, ab alia Andreas Mori, ab alia via. Aut si ibi que alie sint coherentie,
in hac investitura permaneat. Ita quod dehinc inantea dictus Albricus et eius
heredes et cui daret habeat et teneat dictaspetias terarum, unacon* accessione
et ingressu seu con* superioribus et inferioribus suis, et faciat de eis, quicquid
voluerit, sine alicuius contraditione reddendo episcopio anualiter nomine ficti
per totum mensem agusti de unaquaque bibulca duo sestaria blave, medietas
frumenti et medietas siliginis bone et pulcre sine fraude et trahere Cremonam f
et gubernare in canevam episcopi vel in dicto Castro, et hoc ad voluntatem epi-
scopi; set si traxerit Cremonam/ dominus episcopus debet dare comedere tra-
henti, ut mox est; si in dicto Castro, nichil ei debetur. Et si dictus Albricus

• ad hoc bis scripta. b Cren. ® pate. d Omissum * Sic. f Crea.
vendere voluerit ius suum, debet denuntiare episcopio, et si episcopus emere
voluerit, deb[et ei] * dare iugerum pro duodecim denariis minus, quam alii; et si
episcopus emere noluerit, vendat, cui voluerit, excepto militi, ecclesie, servo [et
os]pitalia et homini civitati et ecclesiastico, set vendat tantum hominibus labo-
ratoribus, habitantibus in Castro Nouo vel in Pescarolo, ad hoc quod episcopus.
habeat de unoquoque iugero duodecim denarios pro investitura. Et si istus.
Albricus omnia ista non atenderit, cadatb a iure suo vel solvat duplum ficti,.
et hoc in electione domini. Insuperque dominus episcopus promisit per se et
per suos successores dicto Albrico suisque heredibus et cui daret dictas petias
terre ab omni homine defendere, sicut pro tempore fuerint meliorate aut quan-
tum magis valuerint sub extimatione in consimili loco, ad hoc quod non tenea-
tur de evictione nec ad restitutionem, nisi tantum pro suo facto. Et accepit ibi
dictus episcopus pro investitura dictarum petiarum terarum decem et novem
denarios et renuntiavit exceptioni non numerate et date sibi peccunie. Ibique-
dictus Albricus fuit confessus se debere reddere dicto [episcop]io* intra hoc
instrumento et in aliis ad dictum terminum viginti unum sestarium frumenti.
et unum quartarium et medium et unum pugnum et totidem siliginis.

SN Ego lacobus de Cortisiis, notarius sacri palatii, interfui et hanc
cartam rogatus scripsi.

162

Homobonus, episcopus Cremonae, investit Zoechum de Capellis de S. Felice-
decem peciis, id est quinquaginta quattuor perticis cum dimidia, tredecim tabulis
et tribus pedibus terrae in curia S. Felicis, ut nomine ficti sedecim sextaria
siliginis, medium quartarium et quinque sextaria frumenti annualiter solvat.

In loco Castri Novi de Aspice. 1227. Apr. 2.

27.4<^X 18cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo
septimo, indictione quinta decima, die secundo intrante aprile, in loco Castri
Noui de Aspice de episcopatu Cremone, presentia dominorum Gaimarii, archi-
presbiteri plebis Brexanorii, et Petri de Sagoncio et Faxati de Castro Nouo
et Camoxi de Gaidoldis, testium rogatorum. Dominus Homobonus, dei gratia
Cremonensis episcopus, nomine sui episcopii investivit ad fictum Qoechum de
Capellis de Sancto Felice de infrascriptis peciis terre. Prima quarum est per-
tice tres et tabule tredecim et iacet ad Stradhellam in curia Sancti Felicis. Cui
coheret ab una parte Stradhella, ab alia tenet Milettus Capellus, ab altera tenet
Albertinus de Ghiselberga, a reliqua via. Secunda pecia iacet in Sortibus, pertica
et tabule quattuordecim; ab una parte Ghe^i, ab alia Bernardus Gastoldinus,
ab aliis Petroni. Tercia pecia iacet in Sortibus, pertice septem; ab una parte
via, ab alia tenet dictus Milettus, ab alia tenet Crottus de Qochis, a reliqua

* Sub macula. b Scriptum est dedat.
Petroni. Quarta pecia iacet in Sablonibus, pertice quattuor et tabule viginti;
ab una parte tenet idem Milettus, ab alia Carneualus, ab altera Maius de Sancto
Felice, a reliqua viazola. Quinta pecia iacet ibi prope, pertice quattuor et tabule
novem; ab una parte tenet Unbertinus Faxolus, ab alia Petrus Gastoldinus,
ab altera dictus Milettus, a reliqua Petroni. Sexta peci.a iacet ibi prope, pertice
viginti quinque et tabule tres; a duabus partibus tenet Unbertinus Faxolus,
ab alia Petrus Gastoldinus, ab altera Ganbarina et Bonmattus et lohannes de
Albertono, a reliqua dictus Milettus. Septima pecia iacet ad Campum de Nuce,
pertice decern et tabule quindecim; a duabus partibus filii Merate, ab alia via,
a reliqua Milettus predictus. Octava pecia pertice quattuor et tabule undecim
et pedes tres; ab una parte idem Milettus, ab alia Soma, ab altera Albricus de
Bonmattis, a reliqua ecclesia. De quibus omnibus peciis debet reddere annua-
tim nomine ficti ipsi episcopio per totum mensem agusti unum quartarium
siliginis de qualibet pertica. Nona pecia est pertice quattuor et dimidia et est
vidata; ab una parte tenet Madhernellus, ab alia via, ab altera Albricus, a reliqua
Soma et Rainerius. Et de hac debet solvere annuatim ad dictum terminum
ipsi episcopio quinque sestaria frumenti. Decima pecia est sedimen, pertica
una; ab una parte ecclesia sancti Felicis, ab alia heredes Albrici Bonmatti,
ab altera dictus Milettus, a reliqua filii Ottini de Mirata. Et de hac debet solvere
ad eundem terminum unum quartarium siliginis. Aut si que ibi alie sint coheren-
tie. Ita quod istus Qoechus et eius heredes tantum habeat et teneat earn et faciat
de ea, quicquid facere voluerit, una cum accessione et ingressu seu cum superio-
ribus et inferioribus suis, sine omni sua suorumque successorum contradictione,
solvendo tamen annualiter et reddendo dicto episcopio ad dictum terminum
totum istum fictum, quod est in summa sedecim sestaria siliginis et medium
quartarium et quinque sestaria frumenti. Quod fictum idem Zoechus promisit
eidem domino episcopo, stipulanti nomine sui episcopii, dicto modo dare et solvere
annuatim ad terminum predictum. Et si non solvent ad dictum terminum,
debet postea solvere dupium et dupium omnium exspensarum, pro duplo et
simplo exigendo factarum, ita quod utrumque possit peti et exigi cum effectu,
vel cadat ab omni iure suo; et hoc in electione domini episcopi. Et debet trahere
ipsum fictum suis exspensis ad Cremonam vel ad Castrum Nouum predictum aad
canevam episcopiia ad voluntatem domini episcopi; et si traheret ipsum fictum
ad Cremonam, debet comedere ibi ille, qui traxerit, ut mos est curie; si autem
traxerit ad Castrum Nouum predictum, tunc nichil debet dari trahenti ipsum
fictum. Preterea istus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit et cessit
atque mandavit omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas,
reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant nomine vel
occasione iste rei contra quascumque res et personas. Et eum procuratorem
in rem suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo salvis omnibus
istis pactis et condictionibus. Et promisit ei de evictione iste rei ab omni homine

a—a Ommissa et scripta inferius cum signo transferendi.
pro suo facto et sui episcopii sub репа dupli, prout magis valuerit in consimili
loco.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

163

Homobonus, episcopus Cremonae, permutationis nomine concedit lohanni
et Lanfranco, filiis Borandi de Castro Novo de Aspice, duas pecias terrae viginti
septem perticarum minus una tabula ad Gazam et ad Clausirolum, recipiens ipse
ab eis aliam peciam triginta quattuor perticarum et octo tabularum in Braida
Episcopii. Boionus, frater Iohannis et Lanfranci, huic permutationi consentit,
Palma autem, mater fratrum praedictorum, Berta, Maria et Bona, uxores eorum,
omnia iura sua renuntiant.

In loco Castri Novi de Aspice. 1227. Apr. 2.
34.1«» x 21cm.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo sep-
timo, indictione quinta decima, die secundo intrante aprile, in loco Castri Noui
de Aspice, presentia dominorum Gaimarii, archipresbiteri plebis Brexanorii,
et Monachi, presbiteri ecclesie predicti Castri Noui, et Petri de Sagoncio, testium
rogatorum, atque Faxafti de C]astro* Nouo (et),ъ testium rogatorum. Dominus
Homobonus, dei gratia episopus Cremonensis, nomine sui episcopii fecit datum
nomine cambii et permutationis lohanni et Lanfranco, filiis quondam Borandi de
Castro Nouo predicto, recipientibus hec omnia suo nomine et nomine Boioni,
fratris sui, nominatim de duabus peciis terre.® Prima quarum iacet ad Gazam
et dicitur esse pertice decern et novem et tabule octo. Cui coheret episcopatus,
ab alia Riboldus de Preleone et Faxatus predictus, ab altera Bernardus de
Dominicis, a reliqua via. Secunda pecia iacet ad Clausirolum et est vidata et
dicitur esse pertice octo minus novem tabulis; a duabus partibus via, ab alia
Lanfrancus de Petronis, ab altera lohannes de Tetauacca, aut si que ibi alie
sint coherentie. Ita quod isti fratres et eorum heredes et cui dederit habeant
et teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint, una cum accessione
et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, sine omni sua suorumque
successorum contradictione iure proprietario. Preterea istus dominus episcopus
nomine sui episcopii dedit etd cessit atque mandavit omnia iura omnesque
actiones seu rationes utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat
aut sibi competebant nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et
personas. Et eos procuratores in rem suam fecit et constituit se possessorem
iste rei pro eis. Insuper promisit eis per se et suos successores eisdem fratribus
et eorum heredibus et cui dederint istam rem ab omni homine defendere sub репа

a Aetate contritum. b Sequuntur Camoxi de Gaidoldis delineata. ® Sequitur
aratorie delineatum. d Correctum ex eis.
dupli, prout magis valuerit sub extimatione in consimili loco. Versa vice isti
lohannes et Lanfrancus suo nomine et nomine dicti Boioni, fratris sui, fecerunt
datum eidem domino episcopo, recipient! nomine sui episcopii, et quisque in
solidum, renuntiando, ne pro parte conveniri debeant, set ut quisque in solidum
teneatur, et iuri nove constitutionis, nominatim de pecia una terre aratorie,
que iacet in Braida Episcopii ad dictum locum et dicitur esse pertice triginta
quattuor et tabule octo. Cui coheret a duabus partibus episcopatus, ab alia
lohannes de Tetauacca, ab altera Rubeus de Caliana, aut si que ibi alie sint
coherentie. Ita quod istus dominus episcopus et eius successores et cui dederint
habeant et teneant earn et faciant de ea, quicquid facere voluerint, una cum
accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, sine omni sua
suorumque heredum contradictione iure proprietario. Preterea isti fratres
dederunt et cesserunt atque mandaverunt eidem domino episcopo, recipient!
hec omnia nomine sui episcopii, omnia iura omnesque actiones seu rationes
utiles et directas, reales et personales, que et quas habebant aut sibi compete-
bant nomine vel occasione iste • rei contra quascumque res et personas. Et eum
procuratorem in rem suam fecerunt et constituerunt se possessores iste rei pro eo.
Insuper promiserunt et per se et suos heredes eidem domino episcopo et eius
successor!b et cui dederit istam rem ab omni homine defendere sub репа dupli,
prout magis valuerit sub extimatione in consimili loco. Et propter hec omnia
ista dicti fratres obligaverunt pignori eidem domino episcopo, recipient! hec
omnia nomine sui episcopii, omnia sua bona,c que et quas habebant aut habi-
turi sunt, et usufructus feudi, constituendo se possessores isti pignoris pro eo.
Et hoc acto inter eos, quod si dominus episcopus seu episcopatus haberet ali-
quod dampnum occasione dictorum fratrum de dicta terra, sibi et episcopio
data commutationis nomine, quod ipse vel eius successores ipso iure habeat
regressum ad dictam terram, quam eis dedit. Postea vero dicti lohannes et
Lanfrancus consensu et parabola Bernardi et Ottonis de Lusco, eorum
propinqui, ut ipsi et illi ibi guarentaverunt, quorum voluntate et consensu et
parabola hec omnia fecerunt, iuraverunt ad sancta dei evangelia omnia ista
tenere firma et rata et quod nunquam venient contra.

Postea presentia dictorum testium prefatus dominus episcopus fecit suum
nuntium Guidonem, devotum episcopii, eundi ad recipiendam confirmationem
dicte commutationis a dicto Boiono et ad recipiendas renuntiationes rationum
suarum a matre et uxoribus dictorum fratrum, ibi presentem et recipientem.
His vero ita rite peractis presentia dicti presbiteri Monachi et Petri de Sagoncio
et Riboldi de Preleone et Bernardi atque Ottonis de Lusco, testium rogatorum,
dictus Boionus habuit firmam et ratam commutationem predictam et omnia,
que dicti fratres eius fecerunt prefato domino episcopo in predicta commuta-
tione. Insuper dedit, cessit atque mandavit dicto Guidoni, recipient! hec omnia
nomine dicti episcopii, omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et direc-

ftsste quasi suprascripte sine signo abbreviationis. Cf. n°n° 127, 137, 140.

ъ Sequitur istam delineatum. c Sequuntur sublineata actiones seu rationes
utiles et directas reales et personales.
tas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant nomine vel
occasione iste rei contra quascumque res et personas. Et eum procuratorem in
rem suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo. Insuper promisit
ei de evictione iste rei in dupium, prout magis * valuerit sub extimatione in
consimili loco. Palma, eius mater, et eius consensu et consensu dictorum Iohan-
nis et Lanfranci et Berta, uxor dicti Boioni, et eius consensu et Maria, uxor dicti
Iohannis, et Bona, uxor Lanfranci predicti, et eius consensu, in his omnibus
supradictis omni suo iuri renunciaverunt.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
xius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

164

lohannes de Bonvetino renuntiat episcopio Cremonensi unam peciam terrae
•septem iugerum, quattuor perticarum et undeviginti tabularum in pertinentiis
Moxenigolae, quam nomine feudi ab episcopio tenebat. Qua terra Homobonus
.episcopus investit, ut feudo, Albertum de S. Matheo.

Cremonae. 1227. Apr. 22.

22.5 em x 27.5 е®.

SN Anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vigesimo sep-
timo, indictione quinta decima, die nono exeunte aprile, in Cremona, in palatio
^episcopii, presentia dominorum Pagani Dodoni, canonici Cremonensis, et magi-
stri Pagani de Gablaneta et Ottonis Cortisii et Rubei de Caliano et Rogerii
Capfalle et Guazonis de Summo, testium rogatorum. lohannes de Bonuetino
in primis constituendo se possessorem infrascripte rei pro domino Homobono,
dei gratia episcopo Cremonensi, et eius episcopio fecit finem et refutationem
et pactum de non petendo amplius et datum suarum rationum eidem domino
episcopo, recipienti hec omniab nomine sui episcopii, nominatim de pecia una
terre partim aratorie et partim vidate et partim buschie et partim casamentie
cum omnibus edifficiis super impositis, que iacet in pertinentiis Moxenigole
et debet esse per mensuram iustam iugera septem et pertice quattuor et tabule
decern et novem. Quam idem lohannes fuit confessus se tenere honorifice per
feudum a dicto domino episcopo et eius episcopio dicto domino episcopo illud
idem asserente. Cui coheret a duabus partibus via, ab alia... aliam ° viazolam,
per quam debent ire Saluatici et parzonaveli eorum ad terras, quas tenent
a dicto episcopio, ad minus dampni, quod potuerint; ab alia dicti Saluatici
et socii eorum, ab aliis Albertus de Sancto Matheo et Campauerti, aut si que
ibi alie sint coherentie. Ita quod istus dominus episcopus et eius successores
et cui dederint habeat et teneat earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit,
una cum accessione et ingressu seu sum superioribus et inferioribus suis, sine
omni sua suorumque heredum contradictione. Preterea istus lohannes4 dedit,

a magist. b Sequitur suo delineatum. c Sic. Post ab alia una vox erasa.
d Correctum e dominus.
cessit atque mandavit eidem domino episcopo, recipient! hec omnia nomine
sui episcopii, omnia iura omnesque actiones seu rationes utiles et directas,
reales et personales, que et quas habebat aut sibi competebant nomine ve!
occasione iste rei contra quascumque res et personas; et eum procuratorem
in rem suam fecit et constituit se possessorem iste rei pro eo. Insuper promisit
ei per se et suos heredes predicto domino episcopo et eius successori et cui
dederit istam rem ab omni homine defendere sub репа dupli, prout magis.
valuerit sub extimatione in consimili loco pro suo facto. Et hoc totum fecit
istus* lohannes ad hoc, ut idem dominus episcopus debeat investire per feu-
dum honorifice de dicta terra dominum Albertum de Sancto Matheo.

Postea ibi incontinenti, presentia eorundem testium, memoratus dominus
episcopus nomine sui episcopii, presentia dominorum Guiscardi de Casale et
Petri de Casanoua, vasallorum et parium curie eiusdem domini episcopi et
eius episcopii, ut ipse et ipsi ibi guarentaverunt, investivit honorifice per
feudum dominum Albertum predictum de predicta petia terre cum omnibus
edifficiis super impositis iuris episcopii. Ita quod ipse et eius heredes et cui
dederit habeat et teneat earn et faciat de ea, quicquid facere voluerit, una cum
accessione et ingressu seu cum superioribus et inferioribus suis, sine omni
sua suorumque successorum contradictione secundum ius et usum feudi,.
Preterea istus dominus episcopus nomine sui episcopii dedit, cessit atque-
mandavit iure feudi ipsi Alberto omnia iura omnesque actiones seu rationes
utiles et directas, reales et personales, que et quas habebat aut sibi compete-
bant nomine vel occasione iste rei contra quascumque res et personas secun-
dum ius et usum feudi; et eum procuratorem in rem suam fecit et constituit se
possessorem iste rei pro eo. Et hoc totum fecit istus dominus episcopus ad
hoc, ut non teneatur de evictione neque ad interesse aliquo modo, nisi pro suo
facto et sui episcopii. Insuper predictus lohannes promisit per se et suos
heredes renuntiando, ne dixerit, quod sine iusta causa sit obligatus, eidem
domino Alberto stipulanti et eius heredi et cui dederit istam rem ab omni
homine defendere pro suo facto sub репа dupli, prout magis valuerit sub
extimatione in consimili loco. Ibique dictus Albertus fecit sacramentum
fidelitatis predicto domino episcopo et eius episcopio et comitatui.

SN Ego Bartholomeus de Pescarolo, domini Henrici imperatoris nota-
rius, interfui et rogatus hanc cartam scripsi.

165

Inquisitio a Nigro, archidiacono Cremonensi, facta de discordiis ctericorum
ecclesiae s. Mariae de Cava: nonnulli fratres fregerunt scrinium, clavem canevae
in puteum proiecerunt, pecunias ecclesiae necnon vasa quaedam abstulerunt et
hoc «fecerunt scandallum... propter malam aministracionem, quam faciebat prepo-

Sequitur ho delineatum.
situs, et malum regimen domus, quia tractabat negocium domus sine conscillio
ipsorum».

In claustro ecclesiae s. Mariae de Cava. 1227. lul. 5.

Apographum eiusdem temporis. 81 <*• X 21.5cm — 22.7 <*»».

SN Anno dominice incarfnationis] * millesimo ducentisimo vigesimo
septimo, indiccione quinta decima, die quinto intrante mense iullii,in claustro
ecclesie sancte Marie de Caua. Talis inquiscicio fuit facta a domino Nigro,
dei gratia Cremonensi archidiacono, super facto dicte ecclesie et disposicione
ipsius domus et super prepos[itum]e et canonicos et fratres ipsius domus, presen-
tibus dominis lohanne Bono de Girroldis cantore, et Vgone de Comitibus,
canonicis Cremonensibus. Videlicet, quod prepositus eiusdem ecclesie iura-
mento corporali facto dixit, quod, cum ipse esset in capitulo, frater Girrardus,
eiusdem ecclesie canonicus, petebat ei unam cotam novam et ipse prepositus
petebat ab eo capam veterem, et ipse Girrardus respondebat: Non dabo. Et
sicut per plures vices amonuit ipsum, et idem Girrardus respondit ei pluries:
Non dabo; et propter hoc ipsum excomunicavit. Et frater Adam dixit dicto
Girrardo: Appelate; et ipse respondit illi: Non appellabo. Et sic exiverunt frater
Adam et frater Girrardus et frater Florianus et iverunt ad canevam et accepe-
runt clavim caneve et proicierunt illam in puteo, ut sibi dixerunt, cum idem
prepositus peteret illam eis, set non vidit illos proicientes illam intus. Et dixit,
quod credit, quod frater Florianus illam proiecit, et quod ipse idem Florianus.
removit aserem sedis sue, in qua sedit ipse idem prepositus in ecclesia; et quod
ipsi ibant ad domum devotorum ad petendum securim et falcastrum et per
claustrum. Et dixit, quod illi asscenderunt dormitorium et clauserunt se intus
et, cum ipse vellet intrare, dixerunt, quod non intraret. Et dixit, quod audivit
illos pulsantes et ferrientes scrineum et firmiter credit, quod tunc fregerint
scrineum; et cum intrasset, invenit ibi illos tres tantum et scrineum fractum
et invenit coperiam, que erat in scrineo cum quinque siffis fractam et sifos
et quedam clavem, que erat intus, postea non invenit et quatuor denarios
grossos, similiter qui erant intus; et minabantur sibi, quod non haberent vestes
ab eo de cetero nec haberent nec tenerent ipsum de cetero, tamquam prepositum;
et dixit, quod credit, quod melius sit in temporalibus et in spiritualibus, quod
ipse sit massarius et quod teneat in se massaraticum et quod fratres obediant
sibi et non vadant extra claustrum sine licencia. Et dixit, quod post factum
illud iverunt in civitatem aput Sanctum Appolinarium. Et dixit, quod
quidam pulsavit campanas non exprecepto ipsius, set sibi non displicuit; et tunc
convenerunt vicini, quibus exposuit ea, que facta fuerint, et quidam ex vicinis
Sancti Appollinaris insecuti sunt eum.

Frater Girrardus iurato dixit, quod propter bonum statum eiusdem eccle-
sie fecit ipse et frater Adam et frater Florianus feceru \t scandallum, quod

• Aetate contritum.
fecerunt, et propter malam aministracionem, quam faciebat prepositus, et malum
regimen domus, quia tractabat negocium domus sine conscillio ipsorum. Inter-
rogatus, si proiecit clavem caneve in puteo, respondit non, set credit, quod
frater Florianus proiecit illam in puteum; set dixit, quod idem Florianus dixerit
sibi, quod ipsa clavis, cum esset iusta puteum, ce[cidi]ttt de manu eius intus.
Interrogatus de facto staili prepositi, si ivit ad removendum ipsum, respondit
non, nec misit aliquem ad removendum ipsum, nec removit, nec disipavit
(ipsum]b nec scit, qui removisset ilium. De facto dormitorii et scrinei et sifo-
rum dixit, quod ipse erat in claustro, cum primo audivit percuti scrineum, et
tunc asscendit dormitorium et vidit Florianum ferientem scrineum et percu-
cientem, set non percusit scrineum. Et dixit, quod frater Adam fregit coperiam
et siffos se vidente, quosdam videlicet. Et dixit, quod ipsemet fregit unum
ex sifis cum pede. Et dixit, quod Florianus accepit sex denarios, qui erant intus,
et quod frater Adam habuit quandam ciavim, que erat intus, quam credit
esse illius scrinei, in quo carte sunt domus. Et dixit, quod nescit, quis acceperit
elavem dormitorii nec quis illam habeat. Et dixit, quod ipsi dixerunt preposito
verba contumeliosa, quia ipse eisdem similiter dicebat et dixerat. Et dixit,
quod prepositus et frater Tomasius iverunt ad ecclesiam sancti Appollinaris
cum iracundia et furore et quod frater Tomaxius pulsavit campanas, ut audivit,
et convenerunt multi ex vicinis, et ibi coram illis vicinis prepositus et Tomasius
diffamaverunt ipsum Girrardum et Adam et Florianum, fratres eiusdem ecclesie,
dicentes, quod fregerant altare sancte Marie Madallene et quod per[cu]serantb
prepositum eiusdem ecclesie et quod fregerant hostia domus et vasa apum et
quod reliquias sanctorum proiecerant per terram, ut audivit dici. Et dixit
quod credit, quod per ipsos non remansit, quin vicini non venirent ad Cauam
ad inferrendum illis iniuriam. Et dixit, quod ipsi iverunt per civitatem diffa-
mando ipsos, prout potuerunt, ut ipse audivit dici et credit. Et dixit, quod
vicini isti dicte vicinie venerunt cum ipso preposito ad canonicam ad deponen-
•dum querimoniam de ipsis tribus, prout audivit dici. De reformacione domus
dixit, quod prepositus debeat removeri et alius religiosior ethonestiorc et peri-
cior sustituatur et quidam prior religiosus; et hoc dicit, quod non credit ilium
honestum esse nec scientem nec religiosum nec lealem in rebus temporalibus
domus sui fidelem nec habere sensum naturalem nec pote[n]tem d; itaque domus
nec res domus posint tueri per ipsum. Et de reformacione domus dixit, quod
credit, quod minus malum sit, ut res domus dividantur in tribus partibus:
tercia assignetur sibi et fratri Ade et Floriano et alie assignetur® preposito et
•aliis fratribus et conversis ad hoc, ut removeatur scandallum domus et fratrum
et ut debitum solvatur.

Frater Adam iurato dixit super facto reformacionis domus, dixit,® quod
prepositus debeat removeri propter istas occassiones, quas dixerat frater Gir-
rardus. Et dixit, quod videtur sibi bonum statum ecclesie, ut duo massarii
sint domus, qui regant temporalia unus pro parte sua et alius pro alia parte.

* Sub macula. b Aetate contritum. c hon- correctum ex ho«. d Omissum. ® Sic.
Et dixit, quod prepositus accepit tres libras et duodecim soldos de tabula, qui
erant domus sue, aufferri fecit inscientibus fratribus et illos habuit Michael,
archipresbiter sancte Dollarie, et hoc scit, quia capsor sibi dixit. Et dixit, quod
sex libras accepit muttuo, de quatuor quibus ffecit] • illis racionem, de aliis non.
Et dixit, quod Pascalis debet facere racionem de rebus, quas habuit. Et dixit,
quod divisiones debeant fieri de possessionibus, prout dixit frater Girrardus.
Et dixit idem, quod frater Girrardus de excessibus, et quod propter malum regi-
men domus et facto clavis caneve et reffectorii et siforum et denariorum. Et
dixit, quod habet clavem scrinei instrumentorum domus; et idem dixit de facto
vicinorum Sancti Appollinaris, prout idem Girrardus dixit.

Frater Florianus iurato dixit, quia prepositus male regebat scilicet domum
non conscillio fratrum, set conscilio aliorum. Dixit, quod fecerunt id, quod
fecerunt de facto scandali, et propter minus malum domus? De exce[ssibus]a
dixit idem excepto, quod dixit, quod expendidit denarios et quod removit
stalum, set non de ecclesia. Et de reformacione domus dixit idem, quod frater
Girrardus excepto, quod divisio fiat secundum numerum personarum.

Frater Pascalis iurato dixit, quod ipse credit, quod ad bonum statum
ecclesie pertineat prepositum esse massarium et quod melius provideatur
ecclesie per ipsum, quam per alium massarium possit, et si non vult retinere
massaraticum, elligat, quern velit.

Presbiter Petrus iurato dixit, quod credit, quod melius sit, quod massa-
rius sit quidam extraneus, qui actoritate prepositi et capituli omnia faciat.

Frater Tomasius iurato dixit idem, quod prepositus, de facto, quod fuit
aput Sanctum Appollinarium excepto, quod adidit, quod cum campane pulsa-
rentur per pueros quosdam, percusit quendam puerum, qui pulsabat illas Cam-
panas. Et dixit, quod ipse pulsatus fuit campanam unam sive plures et quod
exposuit vicinis Sancti Appollinaris, [que]a evenerant, et amonuit vicinos, ut
venirent cum preposito ad canonicam. Et de excessu illorum dixit, quod [it]a8
fuit, quia prepositus petebat fra[tri]a Girrardo capam veterem. Et dixit, quod
prepositus, de excessu. Et de reformacione dixit, quod melius est, quod
prepositus sit massarius et faciat massaricum tempore isto.

Frater lohannes Bonus devotus sine Sacramento dixit idem de regi[mi-
ne] a domus, quod frater Passcalis, silicet, quod melius fieri potest per prepo-
situm, quam per alium.

Frater lohannes devotus dixit de facto excessus, quod nescit aliquit,
quia iacebat infirmus. De facto disposicione domus dixit, quod credit, quod
bene potest regi per prepositum melius, quam per alium, qui sit in domo.

SN Ego Conradus Gurrenzonus, sacri palatii notarius, dictam exami-
nacionem de mandato dicti domini ibi presenti reccepi et scripsi isto die et tem-
pore istis dominis presentibus et videntibus et audientibus, et, prout in
autentico huius exempli scripseram, per singula nichil adens vel minuens, quod
mutet sensum, in hanc formam publicam redegi me subscribendo.

ПРИЛОЖЕНИЯ

I

INDEX NOTARIORUM CUM SIGN IS EORUM NOTAR IL IBUS

Acerbus, notarius sacri palatii — n° 35.

Adelbertus notarius —n<> 4.

2

Albertus legis doctus — n° 16.
Andreas, Frederici imperatoris
notarius — n°n° 42. 44. 46. 49.
59. 64. 68. 78.

Andreas de Prato de Carauagio,
s. pal. not — n° 129.

Anselmus, s. pal. not.—n°n° 60.

61. 65. 69. 72.

Ardericus, s. pal. not. — n°n° 86.

91. 100. 106. 118. 119.

Ardericus de Sancto Baxiano, s;
pal. not. — n° 94.
Ardericus, not. s. pal. — n° 114.

Arduinus, iudex ac missus domni secundi Chunradi
regis—n° 24.

Azo, imperatoris Frederici notarius — n^n0 52. 53.
55. 57. 58. 71. 73.

Bartolameus Anselmi Benni not.—n° 136.

Bartholomeus de Pescarolo, dom. Henrici
imperatoris not. — n°n° 85. 132—135. 139.
141—147. 150—154. 162—164.



Caragoius, s. pal. not. —n° 54.

16
Conradus Gurrenzonus, s. pal. not. — n° 165.

Egidius, not. s. pal; — n° 111.
Gerardus not. — n° 6.

Giselbertus, not. s. pal. — n° 17.

SN abest. 23

Homobonus de Pescarolo, dom. Alberti,
Magdeburg, archiepiscopi et imper. mage-
statis legati, not.—n° 137.

24

lacobus not. — n° 56.

lacobus de Casali Butano, s. pal.
not. — no 127.

lacobus de Cortisiis, not. s. pal.—
nW 156—161.

lohannes — n° 1.
29

lohannes, s. pal. not. — n° 98.

lohannes Casalis Morani, s. pal.not.—
no 155.

lohannes de Lege, s. pal. not.—n°n°
90. 95. 96. 99. 102. 103.

lohannes de Sancta Cruce, s. pal.
not. —nW 74—76. 87.

lovisalta not. — nW 9. 10.25.27.29.

30. 32. 34. 38. 39—41. 43. 47.
Lanfrancus Bandus not. — n° 45.

Lanfrancus, not. Frederici imp.—n° 79.

(Lazarus not. — n° 19.

36

iLitulfus not. —n° 28.

Martinus Filippi, imperialis аи!де et
Papiensis not. — n° 63.
Martinus de Telg..., not. s. pal.—
n° 116.

Nicolaus de lanua, s. pal. not.—
nW 112. 113.

41

Nicolaus, Henrici imp. not. — n° 80.

42

Otto not. —n° 20.

O.tto, not. s. pal.—n° 22.
Ottobellus not. —n° 26.

Ottobellus, regis Henrici not. — no 70.

45

Petrus, dom. Romani imperatorisjnot. — n° 18.

Petrus, Frederici imp. not.—n° 31.



Petrus, s. pal. not.—n° 33.

Petrus, not. s. pal.—n° 62.
50

Petrus, filius Iohannis, qui dicebatur
Seruazanus, not. — n° 89.

Petrus de Prato, s. pal. not. —n°n® 101.

104. 105. 107—110.

Petrus Stanga, not. s. pal. —n° 126.

Rainerius, qui et Paganus, not. s. pal.—
nW 13. 14.

Ramundus (Raimundus) de La Leuata
not. dom. Enrici imp.—n°n° 67. 81. 83.
84. 97. 117. 131.
Riboldus de Azanello. not.
s. pal.—n° 140.

55

Rodulfus not.—n° 23.

56

Rogerius. not. s. pal. — n° 88.

Teutaldus, s. pal. not; —n° 82.

Totusbonus de Donnis, dom. Frederici imp.
not. — n° 124.

59


Unfredus not. — n° 11.

61

Vuido, comitis palatii not. — n° 66.

Wilielmus, not. et index s. pal. —n°
II

INDEX PERSONARUM

Numeri paginas indicant. Abbreviata significant: eccl. — ecclesia, ep. — episcopus, f. — fi-
lius, filia; not. — notarius; not. s. pal. —notarius sacri palatii; pbr. — presbyter; s. —
sanctus, sancta, sancti, sanctae.

Abbus (et Ambus), f. Ribaldi de Concesa —
110. 111.

Abetti sors — 152. 153.

Acaronus lohannes — 151.

Acerbo de, lohannes, testis 198.

Acerbus, not. s. pal. (v. Index notariorum
n°1) — 124.

Acerbus testis — 145.

Achinelli Oto — 217.

Achius de Stangoni — 212.

Adalbertus, iudex dom. regum — 69.

Adallardus, filius Lanfranci de Tucengo — 89.

Adam Bassus — 149.

» Caluus, consul Carauazii — 166. 167.

»	Camparius — 217.

»	clericus, testis — 102.

» clericus s. Mariae de Cava — 319. 320.

» clericus eccl. s. Clementis de Celia —
260 . 264. 265.

» Cleriginus (et Clericus) — 226. 257.

»	de	Casirade — 218.

»	»	Fontanella — 90.

»	»	Storcho—221.

»	»	Storclino (de Storchlino, de Stor-

chino, f. Storclini de louisalta)—
194. 196. 197. 235. 237. 238.

»	Ferario — 80.

»	f. Uuanilioni de Sereniano, testis —

' 69.

» Garefus — 139.

»	Isemberti — 90.

»	iudex s. pal., testis — 87.

» not. — 85.

» pbr. eccl. s. Mariae Soncini — 145.

» qui et Amizo, iudex s. pal. — 80. 81.
85. 89.

»	servus — 76.

»	testis — 95. 96.

»	vasus Odelrici, ep-i Cremonensis, tes-

tis — 79.

»	vir Cremonensis — 87. 88.

» . Urcius — 239.

»	Zarzinus, testis — 214.

Adelardus (Adellardus), testis — 89. 92.

Adelasia, uxor Poltinerii — 132.

Adelasie Albertinus, consul Mo^anicae — 183-

Adelaxia (et Adelasia), f. Ferramulae, f. Ogna
beni de S. lacobo — 171.

Adelbertus, f. Rolandi Storto — 90.

» missus Enrici regis — 90.

» not. (v. Index not., n° 2)— 79.

»	rex, f. Berengarii — 63.

»	servus — 76.

»	qui et Azo, f. Uualteri,	missus

Henrici imperatoris — 80.	81.

Adelelmus — 79.

Ademari f. Rodulfo — 80.

Adraldus de loco Cari, testis — 89.

Adranis de, Girardus — 237.

Adreuerti terra — 66.

» Peregrinus, testis — 90.

Adrianus divus: epistula eius — 208. 216. 237.

Adroldus (Gandulfi) — 111.

Aduocatis de, (et Aduocatus) Fredericus —
268. 271.

»	» Henricus — 295.

Aduocatus Conradus — 288.

»	Gratianus, testis —	134.

»	Oldefredus, testis —	188. 202.

»	Vgo — 180.

»	v. quoque Auocatus.

Agatha sancta: vicinia Cremonae eius nomi-
nis — 118. 145.

Agenueigna da louisalta, testis — 145.

Ageurga, ancilla — 77.

Agimoni campus — 65. 66.

Agimonis super evangelia volumen — 74.

Aginello de, Balcanus — 245.

Aginus de Ba0s — 257. 258.

Agitingus: terra eius — 83.

» advocatus Landulfi, ep-i Cremo-
nensis — 80. 81.

Agiualdus: heredum eius terra — 84.

Agolinus Gatus — 310.

Aimerico de, lohannes — 184.

Aimissarionis terra in Bredella — 107.

Airaldus, pbr. eccl. s. Ambrosii de Pianengo—
129.130.

Airoldinus Brattus: terra eius — 149.
Airoldus Azonum — 167.

»	Brattus — 218.

»	de Maltaiatis —	293.	294.

»	Palma — 218.

»	praepositus eccl.	s.	Baxiani de Pi$o-

lione — 231.

Alamanus (et Alamannus), clericus eccl. s.
Clementis de Celia — 259. 260. 263.

Alamannus (et Allamannus) lohannes, tes-
tis — 159. 177.

Albagno de, Guiscardus — 264.

Albagnus, frater Guiscardi de Albagno —
264.

Alberga, f. Pagani de louisalta — 98. 99.

»	Omodei — 218.

»	Portanaria—217.

Albericus Calgolarius — 215. 216.

»	de Laude, testis — 108.

»	» Taiuno — 126.

»	ep. Laudensis — 161. 163.

»	Litifredi de Castello Nouo, testis —
139.

»	Noteuogus (et Albricus de Noteuio)—
218. 221.

»	praepositus eccl. dePallatio— 140.
Albertacius de Aricis — 213.

Alberteris de, Guazo — 220.

Alberti Decani lohannes — 218.

»	Decani Petrus — 218.

»	de Diacono, Ragimondinus — 172.

Albertinus Adelasie, consul Mo^anicae — 183.

»	Attapizenus —	201.

»	Basa — 152.

»	Bozus — 157.

»	Ceruus — 282.

»	.de	Carauagio — 149.

»	»	Doda — 152.

»	» Ghiselberga—313.

»	»	Porcaria — 152.

»	»	Zuchello, testis — 205.

»	Faua^ius, testis — 283.

»	[Ferarius], frater Petri et Panis-

uini, f. Lanci Ferarii de Ron-
corfano — 227.

»	Lanfranci de Muzanica — 152.

»	Maisendi — 207.

Alberto Ardingi, testis — 101.

»	de Douera, testis — 101.

»	testis — 99.

Albertonus Arisius, consul Fornoui —	186.

»	de Persico — 243.

»	» Ribaldis de Cremona — 177.

»	Ghezonis, testis — 110.

»	Maioccus, testis — 181.

»	Osberti, consul Fornoui —	183.

»	Protasii — 138.

Albertus, abbas monasterii s. Mariae Cas-
tellionis — 120.

»	Ascherius	— 302.

»	Asinus —	131.

»	Baita de Casali Maiore	—	105.

»	Barilis, f.	Graxperti —	122.	123.

»	Basa, consul Fornoui — 152. 169.
183. 186.

»	[Beccarius], f. Iohannis Beccarii —
120.

Albertus Bigotus, clericus eccl. s. Clemen-
tis de Celia — 260. 263.

»	Bozus (et Bo eius), unus parium
curiae ep-i Cremonensis, tes-
tis — 178. 200. 201.

»	Brexanus de louisalta — 304.

»	Canis, testis — 108.

»	Cartelatus (et Cartellattus) — 122.

»	Carus de Riboldis — 289.

»	clericus s. lacobi in Braida — 230.

»	clericus plebis s. Iohannis de For-

nouo — 129.

»	Corlerus—128.

»	de Alloise — 275.

»	» Astanouis de Casali Maiore —

286.

»	[ » Barca], f. Baldoini de Barcae —

146.

»	» Be^anis — 184.

»	» Bocacio — 262.

»	[ » Carauagio] — 280.

»	» Carno de Castro Brisie, testis —

279.

»>	[ » Cauethalis], f. Tethaldi de Caue-

thalis(seuTeutaldi Capitalis)
de Cremona — 145. 175. 176.

»	[ » Comignano], frater Osbertalli de

C. — 137.

»	» Diacono, testis — 106.

»	[» Douaria], frater Osberti de D.—

286.

»	» Deganus (vel Decanus), ariman-

nus — 148. 149. 152. 218.

»	» Gorgolato, clericus eccl. s. Ma-

riae de Rumano — 128..

»	Guidone de Wifredo — 164.

»	» Herestina — 216.

»	» Lanzo Ferario (f. Lanzi Fera-

rii) de Roncorfano — 296.
297. 298.

»	» del Contado — 218.

»	» de Maneruio — 208.

»	» Marotra — 196.

»	» Morengo, testis — 201.

»	» Mo$o, testis — 194. 195.

»	» Nigro de Dusino — 267.

»	» Notouoio — 235.

»	» Oliua — 172.

»	» Otta— 291.

»	» Pesamoscis —	233. 234.

»	» Pesoro, testis — 279.

»	[ » Richeldi], frater Martini de

R. — 184.

»	» Sancto Matheo — 317. 318.

»	» Soma Ripa (et de Summa R.),

iudex — 161. 163. 184.

»	» Storclino — 196.

»	» Sturchino — 304.

»	Faxolus de S. Felice de Ripa Olei —
182. 183.

»	Fenile, vicinus Mo^anicae — 183.

»	Ferarius, testis — 162.

V. quoque Albertus de Lanzo
Ferario.

» f. Lanfranci de Castro Nouo — 225.

228.
Albertus, f. Manfredi de Medolago — 156. 157.

»	f. Nuueleti de Ludriano de loco

Soncini — 245. 246.

»	(et Alberto), f. Obizoni marchio-

nis, marchio — 91. 92. 94. 96.

» f. Ribaldi de Cremona — 97. 98.
»	f. Rolandi de	Cremona —	89.

»	f. Teutonici de Bariano —	276.	277.

»	Focus — 217.

»	Gastaldus (et	Casta Idus),	testis	—

214.

»	Gosperti	— 128.

»	Guastauita — 239.

»	Guydoni	Ferario — 216.

»	iudex s.	pal. — 79.

»	Lanterii de Carauazo,	testis — 117.

»	legis doctus (v. Index	not.,	n°	4) —

97.

»	Losco de Stangoni—211.

»	Magdeburgensium archiep.	et	lega-

tus imp. — 280.

» [Malauota], frater Iohannis Malauo-
tae — 200.

» Ma$a (et Ma^ia) — 154. 156. 178.

»	Molinarius — 149.

»	not. s. pal. (v. Index not., n° 3) —
93.

»	Pauperauoce — 97.

»	P Iacent inus — 305.

»	Presbiteri — 217.

»	pbr., canonicus Cremonensis — 130.

»	pbr. s. Laurentii Faroldis — 225.

»	pbr. — 264.

»	qui fuit notarius, testis — 89.

»	Roba, testis — 118.

»	Roperghi — 128.

»	Rozzenus (et Rozzeno) — 228. 229.

236.

»	Sansomus — 226.

»	Sclauus de Mozanica — 218.

»	Scuraze de Stradhella — 274.

»	Siccus — 150.

»	Stangonus, testis — 204. 210.	212.

»	Uaim — 149.

»	Uitalis — 151. 152.

»	Ursonis (Ursonum, Ursonus),	cano-

nicus Cremonensis — 230. 253.
255 . 256.

»	Uulpes — 284.

• »	Zoppus — 128.

»	terra eius — 84.

»	heredes eius —	174.

»	possessionem postulat castri Ma-

lei — 174. 175.

Albricus de	Bellexore — 232.

»	»	Bonmattis — 314.

»	»	Pescarolo — 311.

»	Qucus — 309. 312. 313.

»	de	testimonio eius (fortasse idem,

qui Albertus de Bocacio) — 265.

Albussol, testis — 179.

Alcardi Iohannis f. Berlenda — 125.

Alcherius comes, testis — 117. 119 (delega-
tus imperatoris). 122. 123.

Alchinda, ancilla—76.

Alchirolus: ff. eius — 151.

Alcuinus: Artis dlalecticae argumentum —
74.

Aldi Petrus de Couello — 220. 246.

Aldus, archipbr. plebis Fornoui — 192. 193

>> not. (v. Index not., n° 5) — 145. 198.

Aledhramus de Textoribus — 300.

Aledram de Pescarolo — 206.

Alene lohannes — 126.

V. quoque Elene.

Alexander, frater Anselmi de Bonato — 278.

» sanctus: basilica eius — 63. 64.
67. 68.

» sanctus: terra eius Albareti — 99.

» Uitalis — 150.

» (Alexandrus!) de Antiquis — 128.

Algisio, f. Baroni, testis — 91.

Algisius de Bonate, testis — 101.

Aliottus de Bernardis — 290. 291.

» de Glariola — 195.

Allamannus Homobonus — 243.

Alleo de, Grandeus — 209.

Alloise de, Albertus — 275.

Almericus, s. Rom. eccl. diaconus card. —
104.

Amadeus Scaretus — 305.

Ambrosia, uxor Andrioli, filii Cortisii de
Tirlono — 306.

Ambrosius Bacius —	226.

»	Cuccus —	217.

»	'	Curtus —	123.	151.	272.

»	de Andoualle, testis	—	282.

»	»	Ba^is (et Bazus)	— 258.

»	»	Castello — 203.

»	»	Gasono, testis —	135.

»	»	Mart io — 219.

»	»	Nigra — 249.

»	»	Oddis de Castello	Nouo —

268. 269.

»	»	Pero — 108.

»	»	Uaueri — 113.

»	»	Uescouato, not. —	285.

»	Ghessus (et de Ge$o) — 202.	203.

»	in Coppa Lolda — 148.

»	Lanterius — 277.

»	Miratus — 136.

»	(et Ambroxius), pbr. Cremonen-

sis — 230. 253. 255. 256.

»	pbr. — 260. 265.

» qui et Bonizo, de loco Munte-
riune, testis — 69.

» Redulfi — 216.

» Redulfi Palmeni; vicinus Mo$a-
nicae — 183.

» sanctus: eccl. eius Pianengi —
129. 130.

» Sclauus — 113.

» Uasallus — 277.

» Zoppus — 153.

» iudex: terra eius — 80.

» (et Ambroxius), iudex s. pal. —
80. 81.

» (et Ambroxio), testis — 92. 99.
Ambroxius de Marcha — 201.

» de Marzo —200. 201.

Ambroxoli: terra eorum — 302.

Ambulatus Petrus — 151.
Amelbertus de Fitiliario, testis — 69.

Amerius sanctus: eccl. eius Rivoltae — 139.

Amico, testis — 99.

Amicoti Ghirardus, testis — 188.

Amicotti lohannes — 150.

Amicotti Sors — 151. 152. 153. 207. 251.

Amizo de Sancto Marco — 102.

» iudex s. pal. — 80.

»	pater Guilielmi, testis — 89.

*	pbr. Cremonensis — 137.

»	pbr., qui fuit de Crema — 139.	140.

»	v. Adam, qui et Amizo, iudex	—	80.

81. 85. 89.

» v. Stefanus, qui et Amizo — 69.

Anania — 85.

Andoualle de, Ambrosius — 282.

Andrae (?): terra eius — 169.

Andreas Caneuarius — 296. 298.

»	Castanea de Seregnano,	testis — 282.

283.

»	Ciuertus — 218.

»	clericus [de Morengo]	—	126.

»	dal Aqua — 205.

V. quoque Andriolus dal A.

♦ Dalecius — 218.

V. quoque de Leco.

» de Braida — 124.

» [ » Diuelade], f. Giselberti de D.,
testis — 69.

»	[ » Dominicis], f. Martii de D. —
211.

»	» Dulci Catanio — 125.

»	Deganus, vicinus Carauazii — 166.
169.

»	de	Fornacibus — 290.

»	»	Leco — 217.

V. quooue A. Dalecius.

»	»	Plola — 211. 212.

»	»	Prato de Carauagio, s. pal. not.

(v. Index not.. n° 7) — 270.

»	» Rodano — 306.

»	» Telegato — 169. 170.

»	» Tre^o, testis — 269. 276.284. 285.

»>	Dulzonis (et Dulzoni) — 125. 151.

»	( et Andrea) Ferarius (et de Fer-

rariis) — 226. 248. 257. 258.

»> f. Petri de Agone de la Maiore — 202.

»> Frederici imp. not. (v. Index not.,
n° 6) — 135. 138. 142. 147. 148.
169. 17Ъ 183. 200.

» gastaldus ep-i Cremonensis, testis —
204.

» Gato (et Gattus) — 212. 307.

» Inueronus, vicinus Carauazii — 166.
169.

»> iudex domnorum regum — 69.

» Marescalcus, testis — 188. 193.

»	Mori — 312.

»	not.: campus eius — 65. 66. 73.

»	not. — 99.

»	pater Vchicionis — 105.

» pbr. s. Sisti de Uailate — 161. 162.

»	Rigizo — 217.

»	sanctus de Casanoua — 270.

»	sanctus de Ultra Pado — 281.

*	servus — 76.

Andreas: terra eius — 71. 72. 73.

» terra eius a Leuite de Logarxano —
107.

Andriolus dal Aqua — 204. 205.

V. quoque Andreas dal A.

»	de Milono — 277.

»	de Moro — 309.

»	f. Cortisii de Tirlono — 306.

»	scutifer Alberti Cartellatti	— 122.

Anene Matheus — 217.

Anferinus de Azanello — 301.

Angelbertus de Fitiliario, testis — 69.

»	iudex s. pal. — 90.

[Angilbertis de], Cremosianus — 244.

Angilbertis (et Angilbertis) de, Pasqualis —
243. 244.

Anigo de, Ricchus, testis — 265.

Anno de, Paganus — 252. 254.

Anselmi Benni Bartolameus, not. (v. Index
not., n° 14) — 279.

Anselminus de Cremoxino Falauo — 243.

Anselmo campo — 212.

Anselmo de, Turolus — 305.

Anselmus, archipbr. Casalis Maioris	—	259.

»	Auocatus — 283.

»	de Bernardo — 284.

»	» Bonato — 278.

»	» Bornado, not., testis	—	276.

»	[» Braida], f. Andreae de B.—124.

»	» Gru0s, s. pal. not. —231.

»	» Paterno, testis — 148.

»	[» Sospiro], f. Uberti, comitis

de S. — 134. 135.

»	» Sparoaria, testis — 154. 156.

»	iudex s. pal., testis — 109.

»	not. — 186.

»	not. s. pal. — 181.

»	s. pal. not. (v. Index not., n° 8 —
171. 172. 179. 184. 190.

»	Piston testis — 102.

»	pbr. — 126.

»	Roperti — 150.

»	Saluaticus — 273.

»	Qualdanus (et Gualdanus) — 281.

282.

Ante Ecclesia de, Gherbellus, testis — 123.

Antiquis de, Alexandrus (sic!) — 128.

Anto lohannes — 148.

Antoninus sanctus: eccl. Fornoui — 188.

»	»	oneta eius — 149.

»	»	porta eius nominis—207.

Antonius de Carauagio, testis — 269. 280.

»	iudex s. pal. — 79.

Apollinaris (et Appollinarius) sanctus: eccl.—

319. 320. 321.

Apostolus Medius, testis — 120.

Araldus (et Airaldus) de Qambra — 262. 264.

Aratoris (et Prosperis etc) volumen — 74.

Arciago de, seniores — 126. 127.

Ardecioni f. Lanfrancus — 92.

Ardenghi: terra eorum — 274.

Ardenghis de, Carneualis — 274.

Ardericus de Ciuithino — 126. 127.

Ardericus de Sancto Basiano, not. s. pal.
(v. Index not., n° 10) — 221.

Ardericus de Stella — 249.
Ardericus Montenarius, testis — 97.

»	Rationator — 237.

»	s. pal. not. (v. Index not., n° 9) —
208. 217. 229. 237. 250. 252.

»	not. s. pal. (v. Index not., n° 11) —
246.

»	Uerro — 228.

»	testis — 90.

Ardicio Garda — 123.

Ardingi Alberto, testis — 101.

Ardingus, not. s. pal. —91.

Arditio [de Barca], frater pupillus Ottonis
de Barcbae — 146.

Arditio, pbr., canonicus Cremonensis — 130.

Ardi\onus de Crema — 223.

Ardricus de Sablono, clericus — 139.

»	f. Obizonis, testis — 89.

Ardriginus, abiaticus Andreae de Leco —
217.

Arduinus comes, f. Lanfranci comitis — 85.
86. 87.

Arduinus Corixius — 225.

»	de Riuarolo — 234.

»	>	iudex ac missus domni secundi

Chunradi regis (v. Index not.,
n° 12) — 109.

Arduvnus Pezonus de Riuariolo, testis —
' 258.

Arialdo de, Luscus — 264.

Aribertus de Saraniano, f. Ingrami — 69.

Aricis de, Albertacius — 213.

Aricus Capra — 124.

Arimondus — 217.

»	de Casanoua — 89.

Ariprandus — 151.

»	de Cortesiis— 121. 122. 123.

»	Gandulfi, testis — 87.

»	heredum eius terra — 84.

Arisius Albertonus. consul Fornoui — 186.

Ariuerti heredes — 70.

Arlembaldus Sicherio de Mediolano — 106.

Armaninus, canevarius ep-i, testis — 134.
Armellina de, lohannes Bonus — 299.

»	» Martinus — 296.

V. quoque Ermelina.

Arnoldus, servus — 76.

Arnulfi Bernardi f. Sarafina — 132. 133.

Arnulfus Bernardi — 217.

» de Arnulfo, testis — 106.

» ep. Cremonensis — 94. 95. 96.

Arordus, f. Martii de Dominicis — 211.

» frater Osberti Botarelo — 211.

Arriprandus. f. Gisilberti de Mapello — 100.

Artuxius (et Artusius) Caluus — 219.

Arzo — 151.

Ascheris Girardus, unus parium curiae ep-i
Cremonensis, testis — 200.

Ascherius Albertus — 302.

Asinus Albertus — 131.

Asprandus: ff. eius — 101.

Astanouis de, Albertus — 286.

Atelea, mater Ghislae et Adelaxiae, ff. Fer-
ramulae — 171.

Athelasia, f. Iohannis Boni — 102.

Ato comes, f. Boni Uuiberti — 63. 65. 67. 68.

Attapizenus Albertinus — 201.

Atto, f. Odeperga — 89.
» terra eius — 84.

Atto, testis — 95. 96.

Aubertus, ep. Cremonensis — 100.

V.	quoque Obertus et Ubertus.

Aubertus, f. Gisilberti de Mapello — 100.
Augustinus beatus: libri eius varii — 73. 74.
Augustis de, Brauus, testis — 177.

Auianus: volumen eius — 74.

Aunettus de Strogia — 251.

Auno Ricius — 218.

V.	quoque Euno R.
Auocatus Anselmus — 283.

V.	quoque Aduocatus.
Aurabona, testis — 91.
Autecherius, iudex s. pal. — 79.

» pater Guilielmi, testis — 89.
Axalus de Casarchis — 302.

A90 de Comuni, testis — 190. 197. 214. 215.

» de Cortesiis — 122. 123.

» de Macabeo, f. Machabei — 252. 264.

» imperatoris Frederici [I], not. (v. Ind.
not., n° 13) — 154. 156. 159. 160.
164. 166. 188. 191.

» not. [fortasse idem, qui imp. Frederici
not.] — 171. 185. 193. 194. 198.

» Lanfrancus, vicinus Mocanicae — 183.

» v. Adelelmus, qui et A. — 80.

»> terra eius — 84.

A^one de, Petrus — 202.

Azonum Airoldus — 167.

Babbo de, Leonardus — 209.

Bacilis de (et Bacilus) Paganus — 296. 298.
»	» Rolandus — 296. 298.

Bacilus (et Bacilus) Ferrarius — 234. 258.

Baiamonte de Scorticasanctis, testis — 276.
286. 304.

Baila de, Vitalis — 218.

Baionus: terra eius — 115. 150.

Baita Albertus de Casali Maiore — 105.

Balcanus de Aginello — 245.

Baldecionus Bernardus — 104.

Balditioni: terra eorum — 189.

Balditionis de, Widottus — 189.

Baldobesius Rosanus — 224.

Baldoinus de Barca — 146.

Baldrixii Lanfrancus, testis — 188.

Balduinus de Ribaldis, testis — 184.

»	» Sa Iodo — 223.

» heredes eius — 174.

Baliottus de Pilla — 244.

Ballionus lohannes, testis — 114.

Bandus Lanfrancus, not. s. pal. (v. Index
not., n° 34) — 141.

Barabaxi (et Barabasi): terra eius — 107.
Baraccus testis — 111.

Baraccus (et Baracchus) Bertrammus, missus
ep-i Cremonensis — 236. 249. 251.

Baracus lohannes — 152. 208.

Barca de, Baldoinus — 146.

Barco (et Barcha) de, Otto, f. Ottonis da
Barco — 145. 146. 148.

Barianus, homo de Morengo —125.

»	Lanfrancus, testis — 174.

»	Raimundus, consul Bariani — 183.
Barili de Crestini — 212.

Barilis Albertus, f. Graxperti — 122. 123.
Barilis: testimonium praestat — 264. 265.
Barilus (Barilum) Omnebonum — 311. 312.
Baroni ff., Algisio et Petrus — 91.

Bartholomeus de Pescarolo (Piscarolo), Hen-
rici imp. not. (v. Index not., n° 15) —
207. 273. 275. 276. 279. 283. 286. 287.
288. 290. 292—294. 296. 298—300.
302—304. 315. 317. 318.

Bartholomeus sanctus de Squadreto: eccl. —
225.

Bartolameus Anselmi Benni, not. (v. Index
not., nQ 14) — 279.

Barufo: de testimonio eius— 265.

Basa Albertinus — 152.

» Albertus, consul Fornoui — 152. 169.
183. 186.

» Girardus de Fornouo — 236.

»	de, Imilda — 152.

»	de, Pugnettus, testis — 169.

Bassus Adam — 149.

» de Ricardis, testis — 250.

Bastardus, testis — 112.

Bastonus — 149.

Baxianus sanctus de Pigolione: eccl. —231.
V. quoque Index locorum: Sanctus Ba-
sianus.

Ba^is de, Aginus — 257. 258.

(et Bazus, Bagius) Ambrosius — 226.
258.

»	Guido — 258.

»	Martinus — 257. 258.

»> Pectinus (et Petinus)— 226. 258.

» (et Dagis) Zannebonus — 258.

Bagius Xpistianus — 226.

Beccarius lohannes — 120.

Beccus — 150. 160. 252. 254.

Beda, pbr : libri eius — 74.

Befanii terra — 72. 73.

Befanio de castro Persico — 80.

Bela v. Bella.

Belebonus (et Bellebonus): terra eius — 152.
Bellengerii lohannes — 217.

Belenganus Camparia, not. s. pal.—231.
Beletti Mastallii Monicus, testis — 144.
Belexore Dalfinus — 150.

V	. quoque Bellexore.

Belhomo de Boldis — 203.

Belincamisia de, Maurinus de Soncino, tes-
tis — 144.

Belincasa, gastaldus ep-i Cremonensis — 110.

Bella de, Inuerardus — 221.

» de la, lanonus (et Zanonus), canoni-
cus Cremonensis — 230. 255.
256.

»	» » Otus — 295.

Bellacafa, uxor Ysopini, filii Iohannis de
Nigris — 159. 160.

Bellanus, asinarius Sorexinae — 219.

Bellasole Vgolinus, testis — 265.

Bellexore — 218.

» de, Albricus — 232.

Bellilda, mater Monaci Codori — 266.

Beilina, uxor Pagani, filii Albertoni de
Ribaldis — 179.

Bellinus, testis — 200.

Belliotti: terra eorum — 289.

Bellisia: terra eius — 152.

Bellommus de Redulfo — 302.

Bellosus: terra eius — 160.

Bellottus Dugnini Bonseri — 131.

Belonus — 211.

Beltramus Torta de Rivolta, testis — 139.
Benedicta, ancilla — 77.

»	uxor Ugonis lunii — 113. 114.
Benedictus, clericus eccl. s. Clementis de
Celia — 260. 263. 264.

»	de Saudona — 69.

»	sanctus: regula eius — 76. 84.

»	»	Casinensis: abbas eius—

161. 162.

»	»	de Crema — 161. 162.

Beneincasa, testis — 95. 96.

»	Gastaldius, testis — 114.

»	pbr., canonicus Cremonensis —

126. 130.

Benetibifacio, frater Cremoxani de Fornouo,
testis — 114.

Benica lohannes — 150.

»	Petrus — 150.

Benni Anselmi Bartolameus, not — 279.

»	lohannes de Cremona — 120.

Benzonus Ugo, testis — 269.

Beradetus de Carauagio — 218.

Berardus de Covo — 128.

Berengarius, iudex s. pal., testis — 80. 81.

Berengarius, rex — 63.

Bergaminus de Patherno, testis — 205.

Bergondius de burgo Riuolte, not. Henrici
regis — 214.

Bergungonus Cararia — 207.

Berigo: de testimonio eius — 265.

Berlenda (et Berlinda) de, lohannes — 205.
217.

»	f. Iohannis Alcardi de Morengo —
125.

Berlinda domina — 252. 254.

Bernardi Arnulfi f. Sarafina — 132. 133.

Bernardi Arnulfus — 217.

Bernardinus, f. Lanfranci, testis — 145.

Bernardis de, Aliottus — 290.

»	»	Lanfrancus — 290.	291.

»	»	Medius Uillanus —	290. (291).

»	»	Oldefredus — 290.	291.

»	»	Palmer ius — 290.

»	»	Raimundus — 290.	291.

Bernardo de, Anselmus — 284.

»	» Petrus — 242.

Bernardus, advocatus Adraldi de loco Cari,
testis — 89.

»	archipbr., procurator ep-i Cremo-
nensis — 104. 105. 111. 112.

»	Baldecionus — 104.

»	de	Arnulfo, testis —	106.

»	»	Boldis — 203.

»	»	Bonseriis — 270.	271.

»	[ » Castro Sexpile] — 94. 95.

»	» Causerio, testis — 89.

»	» Dominicis — 306. 307. 315.

»	» Ghiroldis, testis — 188.

»	» Lusco — 308. 316.
Bernardus, de Man^alengo — 244.

»	»	Pagano — 182.

»	»	Rogerio — 120.

»	» Sospiro, comes — 134. 135.

»	»	Stephanis — 233.

»	»	Ysacchis (et de Ysachis) —

199. 233.

'	» Qeneriis, testis — 267.

»	Gallus — 222.

»	Gastoldinus — 313.

»	iudex et avokatus	s. pal., tes-

tis — 87.

»	marchio — 117.

»	Muratore, testis — 112.

»	Panisuinum — 225.

»	Pizenus, testis — 147.

Berondus de Carauazo — 115.

Berta, uxor Andreae de Braida — 124.

»	uxor Boioni [de Castro Nouo] — 317.

Bertari lohannes, testis — 111.

Bertolomeus not., testis — 306. 309—312.

Fortasse Bartholomeus de Pescarolo.

Bertonus de Axola — 179. 180.

Bertrammo de, Petrus — 304.

Bertrammus et Bertramus:

»	(et Bertramus) Baraccus (et Ba-
racchus), missus ep-i Cremo-
nensis — 236. 249—252.

*	canevarius, testis — 201.

»	Canis, unus parium curiae ep-i

Cremonensis — 134.135.182.
202.

*	[de Barca], frater pupillus Otto-
nis de Barchae — 146.

»	»	Calso — 184.

»	»	louisalta — 197.	198.

♦>	»	Ottobono Gandulfi—221.

222. 235.

»	»	Uescore, testis —	194.

*	gastaldus, testis — 200.

Bertrammus, praepositus plebis deArciaco —
230.

»	Pristor — 242.

Berxana de, Petrus — 201.

Berxanus de Ecclesia, unus parium curiae
ep-i Cremonensis — 201.

Betinesco de, Martinus — 98.

Be^anis de, Albertus, testis — 184.

Bezonis Braida — 153.

Bezus, conversus — 120.

Biachis de, Rubeus — 281.

Biaqua lacopinus — 271.

» Lanfrancus — 271.

Biaquis de, Guidotus — 271.

Bigotus Albertus — 260.

Biuulci Iohannis filius — 115.

Biulci Iohannis (et Biulcus) Lazarus — 217.

218.

Blancasola causidicus — 130. 164. 177. 179.
Iudex — 161. 162. 175.

»	unus parium curiae ep-i Cremo-
nensis — 134. 135.

»	de, Petrus — 252. 290.

Bleracus Parasacus — 311.

Bocacio de, Albertus — 262.

Bocacius: testimonium praestat—263.264.265.

Bocardus Casalascus (et Casalasschus) — 181.
202. 206. 225.

Восса de Torculo lacobus, de Cremona, tes-
tis — 132.

Boccapanis comes, testis — 134.

Bocius Albertus — 178.

V. quoque Bozus A.

Boetius: Consolationum volumen — 74.

Boionus, f. Borandi de Castro Nouo—315. 316.
317.

» (et Boianus) de Stangonis de Castro
Nouo de Aspice — 305. 306.

Boldi: terra eorum — 202.

Boldis	de,	Belhomo	— 203.

»	»	Bernardus — 203.

»	»	lohannes	— 203.

»	»	lohannes	de Gastoldo — 303.

»	»	Martinus	— 203.

Boldoris de, Lantelmus — 202.

Bolganus de Stangoni — 212.

Bol^arri (et Bol^ari) Homobonus — 276. 278.
288. 301.

Bomattus lohannes — 182.

Bona, ancilla — 77.

»	uxor Lanfranci, filii Borandi de Castro
Nouo 317.

Bonacursius de Leno, testis — 280. 282.

Bonaldi Longora — 134. 135.

Bonanni lohannes, testis — 137.

Bonannis — 201.

Bonasera: de testimonio eius — 265.

Bonato de, Anselmus — 278.

Bonatti (et Bonattus) lohannes, testis — 183.
188. 208.

Bonattus — 151. 169.

»	Guilielmus: fideiussit — 208.

Bonatus magister — 242.

»	testis — 111.

Bonavitha de la Porta — 115.

Bonauita, testis — 91.

Bonefacius, ep. Novariensis — 174.

Bonfantis de, Marchisius — 288.

Bonifacii: terra eorum — 198.

Bonifacius Onghinus, testis — 175.

»	testis — 93.

Bonizo de Cremona, testis — 79.

»	v. Ambrosius, qui et B. — 69.

Bonizoni lohannes — 217.

Bonmatti — 241.

Bonmattus — 314.

Bonnumus Ricius, consul Fornoui — 183.

186.

Bonomi Siperti terra Albareti — 99.

Bonomo de la Bocia — 217.

Bonouicino de, Obigo — 233.

Bonsegnori: terra eorum — 172. 233.

» de Gheruo — 172.

Bonseri Dugninus — 130. 131.

» Ugozonus, testis — 132.

Bonseriis de, Bernardus — 270.

»	» Egidius — 270.

Bonuetino de, lohannes — 317.

Bonummi de Moza terra in Campora — 107.

Bonusdies de louisalta, testis — 194. 197.

»	» Ricardo de Gulmario — 164.

Bonusdies not., testis — 177.
Bonushomo Ricius, testis — 169.

» Traduinus (et Trathuinus), vici-
nus Carauazii — 166. 169.

Bonus Martinus de Platena, testis — 119.

Bonusuicinus de Taiaboue — 267.

»	gastaldus, testis — 172.

»	Petrus — 235.

Bonus Uuibertus comes — 63.

Boracius Ghubertus — 213.

Borandus de Castro Nouo — 315.

» Stangono—212.

Borsonus: terra eius Albareti — 99.

» clericus eccl. s. Clementis de Cel-
la — 260.

Bosellus Guido —120.

Botaianus — 300.

Botarelo Osbertus —211.

Botagus lohannes — 312.

Bouerius de Sancto Sylo — 243. 244.

Bouettus Caxogi, vicinus Fornoui — 183.

Bo^ardus de Lorgo — 271.

Bozonus Coadus — 274.

Bozus Albertinus — 157.

» Albertus, unus parium curiae ep-i Cre-
monensis— 200. 201.

Bragerii filia — 120.

Braino de, Henricus — 242.

Brancus: terra eius — 189.

Bregundius, canebarius ep-i Cremonensis—122.

Brattus Airoldinus — 149.

» Airoldus — 218.

Brauus de Augustis, testis — 177.

Brexanus Albertus — 304.

Brixiana, uxor lacobi Gardenalle — 279.

Brixianus, testis — 179.

Brucardus: sors eius — 152.

Bruna, ancilla — 76.

Bubulci Iohannis terra — 148.

Buccardina — 151.

Buchetta Martino de, Rubeus — 185.

Buciolus Egidius — 284.

Bugattus Gribertus — 217.

» Oliuerius — 284.

» terra eius — 150.

Bugna Umbertus, testis — 198.

Bugnus: heredes eius — 222.

Bulla Petrus, testis — 120.

Buldrisii Lanfrancus — 153.

Buniohannes de Stirpo — 228.

Burdigarius (et Burdigaria) Petrus— 114.
152. 217.

»	Vilielmus(ef Vvilielmus)—152.153.

Burdonus Osbertus — 120.

Burgo de, Dugninus, testis — 119.

»	» Gaimarius, not. s. pal. — 269.

271. 280.

Burningus Butilerio, testis — 90.

Busius, testis — 188.

Butilerio Burningus, testis — 90.

Buxanis de, Gheruus — 172.

Buxius de Ferrari is — 257. 258.

Buzoni Campus — 149.

Caca-in-Zonco lohannes — 218.

Cadegno de, Teutaldus — 247.

Caffa de Ciuithino de louisalta — 135.

Caffa de, Girardus, f. Caffi de Ciuithino —135.
Caffo de, Morandus, testis — 200.

Caffus de Schinca, testis — 110.

» heredes eius — 177. 178.

Cagabos lohannes — 217.

Caga-in-furno Teutaldus — 219.

Caginpedibus de, Fiettus de Storto — 257.
Caghinpedibus de, Gualterius — 234.

» (et Caginpedibus) de, lohan-
nes — 234.

Caligarius Nicola, consul Carauazii — 166.
Calso de, Bertrammus, testis — 184.

Caluo de, Petrus — 248.

Caluus Adam, consul Carauazii — 166. 167.
Artuxius — 219.

»	de Galligariis — 131.

»	de Sancto Stephano — 171. 172. 199.
Egidius— 178. 201.

»	Gilius — 136.

Calgolarius Albericus — 215.

Camoxius de Gaidoldis — 313.

Camparia Belen^anus, not. s. pal. —231.
Camparius Adam — 217.

»	Uitalis —201.

Campauerti: terra eorum —317.

Caneuariis de, lohannes Bonus — 218.
Caneuarius Andreas — 296.

»	Guido — 306. 308.

»	lohannes — 150.

»	Malcorius — 225.

»	Otto — 150.

» Petrus, testis — 154. 156—158.
Canis Albertus, testis — 108.

» Betramus (et Bertrammus), unus pa-
rium curiae ep-i Cremonensis —
134. 182. 202.

» lohannes — 104.

Cantoribus de, Casaguerra, testis — 135.
Capellae Marciani Felicis volumen — 74.
Capellinus — 302.

Capellis de, Qoechus — 313.

Capellus Milettus — 313.

Capfalle Rogerius — 317.

Capitalibus de, casa — 177.

»	» Prudenzalis, testis — 177.

Capitalis Teutaldus — 175.

V. quoque Cauethalis.

Capodeferro (Capo de ferro) — 264. 265.
Cappanedo de, Lanfrancus — 69.

Capra Aricus — 124.

» Petrus — 287.

Caput Durum Lazarus — 249.

Caragoius, s. pal. not. (v. Index not., n° 16)—
158.

Cararia Dalmatius—108. 114. 115. 117.

»	lohannes — 207.

» Origonus (et Onrigonus) — 108. 115.

»	(et Cararius) Rainefius —	173.	217,

»	Urso — 216.

Cararii: terra eorum — 192.

»	Rainerius, Lodorengus,	Origonus	et

Bergungonus de Maxano — 207.
Carariis de, Lotharengus, Dalmatius, Gidi'us,
Rogerius et Guiciardus de Maxano —
251.
Carario Ottuzo — 125.

Cararius — 284.

Carbone (et Carbono) de, Redulfus de Casali
Maiore — 163. 164.

Carboni: terra eorum — 215. 233.

Carbono de, Rolandus, testis — 164.

Caregatus lohannes — 124.

Carellus Magnettus — 244.

Carerius Rumanus — 115.

Carlo: sors eius — 151.

Carneuale Lanfrancus, testis — 119.

Carneualis de Ardenghis — 274.

»	pbr. eccl. s. Siri de Soncino — 144.

Carneualus — 314.

»	Girardi Dulzonis — 151.

Carno de, Albertus, de Castro Brixiae —
279.

Carpenterius lohannes — 275.

Cartapellata Gandulfus — 285.

Cartapellatus Redulfus — 274.

Cartelatus Albertus — 122.

Casa Bouis de, Monacus — 261.

Casalaschis de, Paganus, testis — 177.

Casalascus Bocardus, testis — 181. 202. 206.

225.

»	Imbaldus, testis — 179.

»	(Casalasscus) Vbaldus, testis —

188.	193.

Casarchis de, Axalus — 302.

Casartis de, Osbertus — 203.

Casirade de, Adam — 218.

Cassiodorus: super psalmos volumen — 74.

CastaIdus Albertus — 214.

V. quoque Gastaldus.

Castanea Andreas de Seregnano, testis — 282.

Castellis de, Gabius — 302.

»	» Ambrosius — 203.

Casxolus Lafrancus de Fornouo — 249.

Catena Rapinus, testis — 184.

Cauagno de, lacopus — 252. 253.

Caua^a — 221.

Cauethalis de, Tethaldus de Cremona — 145.
V. quoque Capitalis.

Caurioli: terra eorum — 274.

Causerio de, Bernardus — 89.

Caxogi Bouettus, vicinus Fornoui — 183.

Caza lohannes de Cumis — 175.

Cazaguerra de Cantoribus, testis — 135.

Cazulus Michael — 218.

Cedrarie Niger Bonus — 101.

Cererarius Petrus, testis — 164.

Cen us Petrus — 151.

» vassallus ep-i Cremonensis — 250.

Cerruta — 249.

Cerrutus de Palazzo — 216.

Ceruus Albertinus — 282.

» Guido, pbr. eccl. s. Clementis de
Celia — 260. 263. 265.

» Petrocinus — 207.

Cesarea, uxor Griberti Ghe^onis — 154.

Cesus (et Cessus) de Qanebellis — 281.

Cherbellus — 233.

Xpistianus Bacius — 226.

Xpistofori: terra eorum —287.

Xpistoforus sanctus: diaconus eius, Guili-
eimus — 274.

Chuonradus de loco Florenzola, testis — 89.
Chuonradus (et Cunradus), [II], imperator —
87—90. 109.

Cibolla Homobonus — 243.

Ciconia de Nicola — 243.

Cigardus da Torlino, testis — 124.

Cionco de, lohannes — 249.

Cirutus de la Pilla, f. Guilinzioni de la P. —
132. 133.

Citus lohannes de louisalta —98. 99.

Ciuertus Andreas — 218.

» (et Ciuerto) Petrus, testis — 236.
251.

Ciuolla, pbr. — 286. 290. 300.

Claputius — 195.

Clemens sanctus de Celia: eccl. — 259. 260.
261—264.

»	» pbr. cardinalis s. C., Uber-

tus — 104.

Clericus magister, missus Offerdi, ep-i Cre-
monensis — 135. 136. 143. 144. 147.
148.

Cleriginus (et Clericus) Adam — 226. 257.

Coadus Bozonus — 274.

Cocus lohannes da louisalta — 109. 110.

»	Petrus — 109.

Codorus Monacus — 265.

Coduiro: terra eius — 108.

Comite de, Petrus Bonus — 177. 178. 179.

Comitibus de, Vgo — 230. 253. 256. 272. 319.

Comitissa, f. Rustici Ferarii — 101.

Comuni de, A90, testis — 190. 197. 214. 215.

Confanonerii — 202. 223.

Confanonerius Fredericus — 294.

» Guiscardus — 294.

Confanonus de Pescarolo — 300.

Conradus Aduocatus, testis — 288. 289.

»	de Gaidoldis, testis — 134.

»	» Gazo, canonicus Cremonensis —

253. 255. 256.

»	» Ponponesco — 285. 286.

»	Gurrenzonus, s. pal. not. (v. In-
dex not., n° 17) — 321.

»	subdiaconus et canonicus — 231.

Consobrinus, abiaticus Adam Camparii —
217.

Contado del, Albertus — 218.

Conte lohannes — 107.

Contis de, Lanfrancus — 298.

Conto de, Petrus — 201.

Copaduxi: terra eorum — 310.

Copaduxio de, Gufredus — 243. 244.

V. quoque Cuppaduxo.

Coppadusius (et Coppaduxius) Rotolus — 238.
239. 242.

Copario Ildeprandus, testis — 91.

Corbella de, Monacus —262. 265.

Corixius Arduinus — 225.

»	de Curia — 222.

»	(et Corisius), vassallus ep-i Cremo-

nensis, testis — 158. 190.

Corlerus Albertus — 128.

Cornu de, Redulfus — 215. 222.

Corsi: terra eorum 120.

Cortesiis de, Azo — 122. 123.

V. quoque Cortisius.
Cortesiis de, Ariprandus, Guibertus, Guilliel-
mus, lohannes, Martinus, Otto—
121. 123.

Cortisiis de, lacobus, not. s. pal. — 307. 308.
309. 311—313.

V. quoque Curtesiis.
Cortisius Otto — 317.

» de Tirlono de Monte S. Sepulcri —
305. 306.

» Girardus — 273.

Cosmae et Damiani ss. diaconus card. Wido —
104.

Coteca de, Uacela —261.

Codega — 261. 263—265.

Couato de, Martinus — 279.

Couello de, Petrus — 246.

Cremona, uxor Cortisii de Tirlono — 306.
Cremosiani Petro de, Otto — 196.

Cremosianus (de Angilbertis) (et Cremoxia-
nus de A.) — 243. 244.

Cremosianus Palacus — 309.

» Ursonis — 190.

Cremoxanus — 203.

» de Fornouo — 114.
Cremoxianus, testis — 93.

Cremoxino Falauo de, Anselminus — 243.
Crescens Inguerra (et Crescenguerra) de Cara-
uazio — 166. 168. 169.

Cressinus, testis — 250.

Crestini de, Barilis — 212.

Crevenelli (?) Lanfranci terra — 113.
Cristine femina: terra eius — 71. 72.
Cristinis de, Lanfrancus — 241.

Cristinus Guilielmus — 312.

Crosso Petrus de Fornouo — 237.

Crottus de (Jochis — 313.

Cuccus Ambrosius — 217.

Cumanus, clericus s. Andreae de Casanoua,
testis — 270.

Cuminus Egidius, s. pal. not.—282. 296.

» Pingirolus: fideiussit — 108.

Cupa de Pastidino, testis — 214.
Cuppaduxo de, Wifredus — 160.

V. quoque Cop(p)aduxio.
Curia de, Corixius — 222.

»	» Tetholdus — 221.

Curoli pars et sedimen — 151.

Currerius Leo, testis — 184.

Cursor Oliuarius — 222.

Curte Noua de, comes Gufredus — 207.

Curtesiis de, Wido, testis — 190.

Curtisii terra — 104.

Curtus Ambrosius, testis — 123. 151. 272 (?)
» Paganus — 190.

Dagibertus, ep. Cremonensis — 63. 64—67 (et
Daibertus). 68. 69.

»	servus — 76.

Daiberti Oprandi terra — 113.

Daibertus de Limidi — 138.

»	iudex s. pal. — 80. 81.

»	pbr. eccl. s. Margaritae Banioli,

>	>	testis — 140.

Dal Aqua, Andriolus — 204.

Dalecii Andreae abiatici — 218.

Dalficius, potestas Parmae — 263.

Dalfinus Belexore — 150.

Dalmatiolus, clericus eccl. s. Martini de
Morengo — 125.

Dalmatius Cararia — 108.114—117.251.252.

»	frater Oldonis pb-ri — 129.

Dalmacius, testis — 111. 114.

Dalmatius, clericus — 192. 193.

Dal Porto, Martinus de Suncino — 132.

Daluo Dominicus — 217.

Dauit de Imilda Lunga — 239.

Dagis de, Zannebonus v. Bagis.

Decani Alberti lohannes — 218.

»	» Petrus — 218.

Deganus (et Decanus) Albertus — 148. 149.

152. 218.

» Andreas, vicinus Carauazii — 166.
169.

Degoldeus de Episcopo, missus Ugozonis Sat-
tae — 117.

Deusdei campus — 65.

Diacono de, Albertus, testis — 106. 172.

Diaconus, clericus louisaltae, testis — 194.
197.

» de Persico — 284.

Discagatus: terra eius — 170.

Diuelade de, Giselbertus — 69.

Diuiciis de, Melius — 301.

Diuicioli Guarizo — 111.

Doda de, Albertinus — 152.

» de la, Persicus — 206.

Dodhonis de (et Doghonus), Dodhus — 301.

» Radhiuus— 301.

Dodhus de Dodhonis (et Dodhonus) — 301.

Dodo de, Todescus — 220.

» f. Maginfredi, qui fuit iudex — 89.

» pater Rainaldi, testis — 105.

» Vgo —211.

Dodonus Paganus — 317.

Dodus Malfiastrus — 226.

Dollaria s.: eccl. — 321.

Dolzoni (et Dolzono) Girardus de Fornouo,
testis — 107. 116. 117.

Domenegheni Lanfranci Petrus, vicinus For-
noui — 183.

V. quoque Dominigenus.

Dominica, ancilla — 77.

Dominicanus (et Dominicene) Lanfrancus —
148. 218.

Dominici campus — 65.

» Umberti lohannes — 152.

Dominicii de, Dominicus — 211. 212.

Dominicis — 210.

Dominicis de, Bernardus — 306. 307. 315.

»	»	Martius — 212.

»	»	Margo — 210. 212.

Dominicis de (et Dominicii), Muto—211.

212.

Dominicus Daluo — 217.

»	de Cremona, testis — 79.

»	de Dominicii — 211. 212.

»	frater Iohannis Umberti — 153.

»>	servus — 76.

Dominigenus Petrus, testis — 169.

Donatus sanctus: vicinia eius nominis in
burgo Cremonae — 111.
Donatus: Commentarii Remigii in D. — 74.

Donella de, Otto — 124.

Donexanus lohannes, testis — 174.

Donisius sanctus Caxani: eccl.— 230.

Donnis de, Totusbonus, Frederici imp. not. —
258.

Dothonis Meroldi f. Gerardus, testis — 102.

Dothonus Paganus, canonicus Cremonen-
sis — 255.

Douaria de, Manfredus — 117.

»	»	Osbertus	— 285.

»	» Otto — 135. 148. 164. 171. 223.

»	»	Ribaldus	— 90. 223.

Douera de, Alberto — 101.

Drizacarrus — 149.

Drogus Martinus — 291.

Duce de, Rvmanus de Rvmano — 127.

»	f. Antonii, testis — 98.

Dugnini Bonseri Bellottus — 131.

»	z> f. Poltinerius — 130.

Dugninus de Burgo, testis — 119.

Dulci Catanio de, Andreas — 125.

Dulcis de Gabiano — 217.

»	germanus Vetuli de Cristinis — 180.

Dulzoni (et Dulzonis) Andreas — 125. 151.

»	Lanfrancus — 217.

Dulzonis Girardi, Carneualus — 151.

»	(et Dulcionis) Girardus — 217. 218.

»	Musso — 218.

Dulzonus Petrus — 151.

Duninus Ermezonus, testis — 281.

Dux magister, missus ep-i Cremonensis —
131. 132.

Ecclesia de, Berxanus — 201.

»	» Vgo — 184.

Egidiolus, f. Iohannis de Voluntera—201.

Egidius Buciolus — 284.

»	Cuminus, not. s. pal. (v. Index not.
n° 19) — 282. 296.

»	Caluus — 178. 201.

»	de Bonseriis—270. 271.

»	» Casali Morano—224. 285.

*	»	Flambotto (et de	Flanbotto)	—

237. 304.

»	»	Morando — 243.

»	»	Riboldis — 289.

»	‘>	Scorticasanctis (et	Scortegasanc-

tis), testis —271. 275. 280.
295. 301.

»	» Urscasali, testis — 209.

»	f. Griberti Ghe^onis de Cremona —
154—156.

»	Gafo — 210.

»	not. s. pal. fv. Index not.. n° 18) —
242.

»	sanctus: eccl.—301.

Elena sancta Cremonensis: eccl. — 218.

Emizeno Guylielmus — 237.

Emizenus: terra eius — 208.

Engus Pezo: terra eius — 120.

Enrici lohannes — 217.

»	Osbertus — 153.

»	feudum eorum — 149.

Enricus de Orsecasale, testis — 123. 134

»	[H]t imperator — 81.

Enricus [IHj, rex in Italia—90. 91.

»	[VI], imp. — 181. 204.

V. quoque Henricus.

» Petrus: terra eius — 149—152.

»	heredum eius terra Fornoui — 107.
108. 114.

»	filii eius — 217.

Enrighettus Mussus — 153.

Episcopo de, Degoldeus — 117.

Erbuso de, lacobus — 247.

Ermelina: ff. eius — 226.

»	de, Martinus — 226.

V.	quoque ArmeIlina.
Ermezonus Duninus, testis — 281.
» Raimondus, testis — 268.
Ermiciones: terra eorum — 120.

V.	quoque Hermiones.

Esaia: Explanationum in E. volumen Hie-
ronymi — 74.

Euno Rizio — 218.

V.	quoque Auno R.

Euno Sartor — 217.

Evsebius sanctus: eccl. — 127. 218.

»	» Historia ecclesiastica —

74.

Eustachius de Medolago — 171.

Faba de Bariano — 277.

Facii lacomus de burgo S. Domini — 175.
Falauo Cremoxino de, Anselminus — 243.

Falauus — 151.

Fante lohannes, testis — 162.

Fantebellus de la Crota —111. 112.

Fantinus de Qanono (et de lanono) — 226.
257. 258.

Fara de, lohannes — 218.

Fauacius et Faua^ius:

»	Albertinus — 283.

»	lohannes Bonus — 221. 235. 283.

»	Lanfrancus — 221. 237.

»	Petrus, testis — 118.

Faustinus, testis — 114.

Faustus manicheus — 74.

Faxanis de, lohannes — 222.

»	» Martinus — 222.

Faxanus Richus — 222.

Faxatinus, gastaldus ep-i Cremonensis —
241.

Faxatus de Castro Nouo, testis — 268. 290.
300. 302. 307—313. 315.

Faxoli: terra eorum — 202.

Faxolus Albertus de S. Felice — 182.

»	lohannes — 182.

»	Martinus — 162.

»	Unbertinus — 314.

Felix sanctus: curia eius nominis sive Castri
Noui de Aspice — 300. 302.

»	»>	de Ripa Olei: eccl. —241.

»	»	eccl. — 182. 202.

Fenile Albertus, vicinus Mo^anicae — 183.

Fenum de Isengo — 245.

Ferariis et Ferrariis, Ferario et Ferrario,
Ferarius et Ferrarius:

Ferrariis de, Andrea — 257. 258.

»	» Buxius — 257. 258.

»	» Mattus — 226. 257.
Ferrari is de, ronchus — 284.

Ferario Adam — 80.

»	Albertus Guidoni — 216.

»	Guy do — 237.

Ferarius Albertus —	162. 296.

»	Andreas (et	Andrea) — 226.	248.

»	Bacilus (et	Ba^ilus)— 234 .	258.

»	Gubertus —	258.

»	Guilieimus,	testis — 124.

»	Lango de Roncorfano — 226. 227.
257. 258.

»	Martinus — 302.

»	Obizo — 102.

»	Oprandus — 102.

»	Otto — 257.

»	Petrus — 149.

»	Petrus de Pescarolo — 302.

»	Ricardus — 116.

»	Rubeus — 249.

»	Rusticus — 101.

>	>	Vuilielmus — 217.

Ferramula, f. Ognabeni de S. lacobo de Cre-
mona — 169. 170. 171.

Feruestitis de, lohannes de Musso — 226.

Fiettus de Storto de Caghinpedibus de Ron-
corfano — 257. 296.

Filie Martinus, testis — 258.

Filippi Martinus — 175.

Filippus magister, testis — 138.

Finibertus, f. Arlembaldi Sicherio de Medio-
lano — 106. 107. 108.

Firmus sanctus Carauagii: eccl.—269.

Fitiliario de, Amelbertus et Angelbertus —
69.

Flambotto (et Flanbotto) de, Egidius — 237.
304.

Florianus, clericus s. Mariae de Caua — 319.
320. 321.

Florinus: f. eius — 116.

Fontanella, nurus Origoni Carariae, uxor f.
eius Ottucii — 116.

Focus Albertus — 217.

Fodracis de, Niger — 220.

Fornacibus de, Andreas — 290.

Forno de, Richelda — 218.

Fornoui Petrus, consul Fornoui — 183. 186.
207. 250.

Fornouus — 151. 218.

Fortis de, lohannes — 283.

Fradennonus, clericus — 138.

Framiza, f. Pagani de louisalta — 98. 99.
Fredericus, archidiaconus [Cremonensis] —
230.

»	Confanonerius — 294.

»	de Aduocatis (et Aduocatus), unus

parium curiae ep-i Cremon. —
268.

»	de Comesa^io — 65. 166.

»	[I], imperator — 99. 118. 119.

135. 138. 142. 147. 148. 154.
156. 159. 160. 164. 166. 169.
177. 183. 188. 191. 200. 201.
253—255. 257. 258.

Fredhenzoni: terra eorum — 189. 190.
Frixonus — 300.

» Jacobus — 301.

Frugerius Ottonis Parini de Suncino, missus
Pultinerii — 132.

Frumentum, testis — 198.

Fulgentius: libri eius — 74.

Furnus Guilieimus — 208. 249.

Gabbus Petrus 148. 149.

Gabius de Castellis — 302.

»	» Pescarolo — 302.

Gablaneta de, Paganus — 317.

Gabrielis Sancti terra Montironi — 97.

Gafo Egidius — 210.

Gaiardus Guido — 120.

Gaida de, Ugo, testis — 195.

Gaidettus da Carauazo — 115.

Gaidoldis de, Camoxius — 313.

»	» Conradus, testis — 134.

»	» Obertus, testis — 120.

»	»> Surdus, testis — 119.

Gaimarius — 307.

»	archipbr. plebis de Brexanorio —
290. 304. 313. 315.

»	de Burgo, not. s. pal. et imp.
Ottonis (v. Index not., n° 20)—
269. 271. 280.

»	not. — 270.

Galdinus, archiep. Mediolanensis — 137. 138.
141.

Galicius — 177. 178. 179.

Galligariis de, Caluus — 131.

Gallina: terra eius — 277.

Gallus Bernardus — 222.

Ganbarina — 314.

Gandulfi Ariprandus, testis — 87.

»	Ottobono de, Bertrammus — 221.

»	Petrus Bonus —111. 112.

Gandulfo de, Campus — 212.

»	» Ugo — 120.

Gandulfus Cartapellata — 285. 286.

»	de Pa Iosco, vassallus ep-i Cremo-

nensis — 268.

»	nepos Arderici, testis — 90.

»	TeiQO — 184.

»	testimonium praestat — 264.

Garcio, gastaldio ep-i Cremonensis, testis —
204.

Garda Adricio, [de Cortesiis] — 123.

Gardenalla civitatis Brixiae — 278.

Garefus Adam — 139.

Garganellus — 153. 169.

Garibaldus, iudex domn. regum — 69.

»	iudex s. pal. 79.

Gariboldus, consul Moganicae — 183.

Garimannus — 217.

Gariualdus: terra eius — 65. 66.

Gariuertus: terra eius — 66.

Gariuoldus. testis — 111.

Garlinda, ancilla —77.

Garui marchio, testis — 106.

Gastaldius Lanfrancus de Mozanica — 125.

Gastoldinus Bernardus — 313.

»	Petrus — 303. 314.

Gastoldo de, lohartnes de Boldis — 303.

Gastoldus Vgo — 281.

Gato Andreas — 212.

Gattus Andeas — 307.
Gatus Agolinus — 310.

Gauselmus, not. s. pal. — 85.

»	not., frater Adae, qui et Amizo —
89.

»	pater Obizonis — 89.

Gauusius de Sancto Matheo — 243.

Gazo de, Conradus, canonicus Cremonensis —
253. 255. 256.

Gazolus lohannes, testis — 124.

Gazono de, Ambrosius — 135.

Gazottus de ludicibus, ab imp. Frederico
not. (v. Index not,, nQ 21) — 252.
253—257.

Genarius lohannes — 248.

Georgius sanctus ad Velum aureum: diaco-
nus cardin. Oddo — 104.

»	» eccl. de Rvmano — 127. 128.

Georius sanctus et s. Petrus: eccl. in Caluin-
£ano — 230.

Georius de Marcato — 246.

Gerardus, f. Dothonis Meroldi, testis — 102.

»	not. (v. Index not., n° 22) — 85.

Ge^o, iudex s. pal., testis — 90.

Gezo, testis — 93.

Geg^us Martinus — 202.

»	Petrus — 202.

Gherbellus de Ante Ecclesia, testis — 123.

Gheruo de, Bonsegnori — 172.

Gheruus de Buxanis — 172.

Ghe$i: terra eorum — 303. 313.

V. quoque Gez- et Gezz-.

Ghego (et Ghegonus) Gribertus de Cremona —
154. 155.

Ghezonis Albertonus, testis — 110.

Ghe^us (et de Ge$o) Ambrosius — 202. 203.

Ghirardus — 215.

»	Amicoti, testis — 188.

*	(et Girardus) comes, potestas Cre-

monae — 183. 184. 186.

»	de Luce — 211. 212.

»	de Summo, testis — 209.

V. quoque Girardus et Girrardus.

Ghiroldis de, Bernardus, testis — 188.

V. quoque Girroldis.

Ghiselberga de, Albertinus — 313.

Ghisla, f. Ferramulae, f. Ognabeni de
S. lacobo — 170.

V. quoque Gis-.

Ghubertinus (et Gubertinus) de Petroni —
210. 211.

Ghubertus Boracius — 213.

Gidius Cararia — 251. 252.

Gilius — 151.

» Caluus — 136.

Girardi Dulzonis Carneualus — 151.

» lohannes — 150. 207.

Girardis de, Martinus de Suncino — 132.

Girardus Ascheris, testis — 200.

»	Basa de Fornouo — 236.

*	Camerarius, testis — 138.

»	canonicus s. Mariae de Caua —
319—321.

»	clericus Suncini,	testis — 198.

»	comes — 139.

»	Cortisius — 273.

»	de Adranis — 237.

Girardus de Caffa, f. Caffi de Ciuithino de
louisalta — 135. 136.

»	[» Carauagio] — 280.

»	» Casali Morano, testis — 284.

285. 200 (Morato).

»	[« Cauethalis], f. Tethaldi de Caue-

thalis (vel Teutaldi Capi-
talis) de Cremona — 145.
175. 176.

»	»	Lesna, not. — 276.

»	»	Sighizis — 297.

»	»	Ysacchis — 199.

»	Dulgonis (et Dulcionis vel Dol-
zoni, Dolzono) — 107. 116. 117.
217. 218.

»	iudex s. pal., testis — 90.

»	Laurencius — 245.

»	magister, officialis s.	Benedicti	de

Crema — 161. 162.

»	missus — 108.

»	Oliuerus — 242.

»	pbr. Cremonensis — 230. 253. 255.

»	pbr. eccl. s. Laurentii	de Rivolta	—

iqq

»	pbr. — 137.

Girbertus, testis — 93.

Giroldus de Morando — 300.

Girroldis de, lohannes Bonus — 319.

Gisela, uxor Alberti, filii Manfredi de Medo-
lago — 157.

Giselbertalus — 217.

Giselbertus comes — 98.

»	»	— 141.

»	de Diuelade — 69.

»	» Solario, vassallus ep-i Cremo-

nensis, testis — 90.

»	f. Alberti, qui fuit not. — 89.

»	iudex s. pal., testis	— 87.

»	not. s. pal. (v.	Index	not.,

n° 23) — 98.

»	subdiaconus, missus	ep-i Cremo-

nensis — 68. 69.

Gisemundi terra — 84.

Gisila de, lohannes — 120.

» uxor Michaelis, fratris Iohannis, pbri
Fornoui — 112. 113. 114.

Gisilbertus de Mapello — 100.

Gisla, imperatrix, uxor Conradi II —88.

» uxor Nuueleti [de Ludriano] — 245.

»> uxor Petri [Aldi de Couello] — 247.

Gislani f. Landulfus, testis — 90.

Gisoni servi f., Petrus servus — 68.

Gisulfus, iudex s. pal., testis — 87.

Goinzonus Oprandus — 249.

Golta, frater Redulfi de Cornu — 215.

Gonzono Oprandus — 228.

Gorgonus Redulfus — 127.

Gosperti Albertus — 128.

Gotefredus de Cremona, pater Rotardi — 79.
80.

Grandeus de. Alleo, testis — 209.

Grapella de, Picinus, testis — 172.
Grasemondi — 217.

»	Rubeus — 218.

Grasso Leo, testis — 91.

Gratia Celi — 219.
Gratianus, advocatus ep-i Cremonensis (et
Aduocatus) — 122. 123. 134.

Graxpertus, pater Iohannis, Guiberti et Al-
berti Barilis — 122. 123.

Greco de, Valerianus de Verona — 175.
Gregorius beatus: libri — 74.

»	diaconus cardin. ss. Sergii et Bac-
chi — 104.

»	sanctus de Caxerato: eccl. — 230.

»	sanctus et s. Michael: eccl. Cre-

monensis — 129.

Gribergi Rubeus — 217.

Gribertinus de Pescarolo — 206.

»	Picenonus — 203.
Griberti Petrus — 150.

»	Vitalis — 150.

Gribertus Bugattus — 217.

»	frater Osberti de	Casartis — 203.

»	Ge^o de Cremona	—	154.	155.

»	Ricius, testis — 169.

»	Rui — 153.

Grilius lohannes da Couo — 128.

Grisius — 310.

Grubertozus (et Gribertozus) de Picinonis (et
Picinonus) — 300. 302.

Grugis de, Anselmus, s. pal. not.—231.
Gualdanus (et Qualdanus) Ansoldus — 281.

282.

>	> [de Bernardis] — 290. 291.
Gualdemanni Oddo, testis — 132.
Gualdricus, clericus eccl. s. Laurentii de Ri-
palta (vel de RivoIta) — 137.
140. 141.

»	Paliarius, not. s. pal. — 138.
Gualperge La gar i — 207.

Gualterius de Caghinpedibus — 234. 235.
Guarini — 228.

Guarinus de Platena — 184.

Guarinus magister, testis — 183.
Guariperti: terra eorum — 207.
Guarizo Diuicioli — 111. 112.

»	Runcius, testis — 159.
Guarnerius de Liprandis — 277.
Guasconus — 289.
Guastauita Albertus — 239.
Guagafangi Oddo — 215. 222.
Guago de Alberteris — 220.

»	» Summo — 317.

Gubertallus [de Bernardis] — 290. 291.
Gubertinus de Inuerardo — 257.

Guberto Ferrario de, Petrus — 258.
Gubertus — 228.

»	de Gun$o — 202.
Guerenzo de Bresanore — 214.
Gufredus, comes de Curte Noua, testis — 207.

»	de Copaduxio — 243. 244.

»	(et Gufridus) de Storclino (et de
Storchlino), testis — 200. 238.

»	Strugini — 219.

Guibertus de Cortesiis — 121.	122.	123.

»	f. Graxperti — 122.

»	iudex s. pal., testis —	90.

»	sartor—101.

»	testis — 89.

»	campus eius —	120.

Guiciardus (et Guyciardus)	Cararia —251.252.

Guidericus: terra eius — 113.

Guidetus, f. Petri Aldi de Couello — 246. 247.

Guidettus, testis — 183.

Guido Bosellus — 120.

»	Caneuarius — 306. 308.

»	Ceruus, pbr. eccl. s. Clementis de
Celia — 260. 263. 265.

»	clericus — 140.

»	de	Ba$is — 258.

»	»	Colonio — 151.

»	»	Maltaiatis — 293. 294.

»	»	Maria — 264. 265.

»	»	Prato — 237.

»	»	Wifredo — 164.

»	devotus ep-i Cremonensis — 316.

»	Gaiardus — 120.

»	Malesilie, testis — 135.

»	Manera, testis — 179.

»	Pellatus — 264.

»	pbr. de Ferrara eccl. s. Clementis de
Celia — 260. 264.

»	Rizcius, testis — 250.

»	possessionem postulat castri Malei —

174. 175.

»	testis — 221.

Guidoni Ferrario Albertus — 216.

Guidotus de Biaquis — 271.

Guidottus de Issio, testis — 250.

»	» Pouilio, testis — 175.

Guidotus Canada — 221.

Guidricius: terra eius in Bredella — 107.

Guidrisius, — 151. 218.

»	pbr. eccl. s. Felicis de Ripa Olei —
241.

Guiia de Morengo — 126.

Guiengono de, Obifo — 221.

Guilieimus Bonattus — 208.

»	[Capitalis], f. lanoni C. — 176.

»	clericus de Montexello Ripe Olei,

testis — 275.

»	[Confanonerius] — 294.

»	Cristinus — 312.

»	de Casalorcio — 296.

»	» Cortesiis — 121. 122.	123.

»	»	Morengo — 128.

»	»	Pelegrino — 244.

»	»	Rodano, testis —	175.

»	»	Runcha — 267.

»	»	Scorticasanctis —	275.

»	diaconus s. Xpistofori,	testis —

274.

»	[Guylielmus] Emizeno — 237.

»	Ferarius, testis — 124.

»	f. Amizoni* iudex, testis — 89.

»	f. Autecherii, testis — 89.

»	[Garda], f. Ardicionis Gardae —
123.

»	f. Oberti Obizi Ysacchi de Casali
Maiore — 198. 199. 200.

»	(Guillielmus) Furnus, testis —

208. 249.

»	Picinardus — 298.

»	Prenestinus ep. — 104.

»	pbr. eccl. de Montodano—137.138.

»	[Richirenda], f. Tedoldi R. —

139.	140.
Guilielmus Temperatus — 281. 282.

» Qenonis — 218.

Gulinzionus de la Pilla — 132.

»	» » Pissina, civis Mediolanen-

sis — 143. 144.

Guilmarius Ricardus, testis — 106.

V. quoque Gulmario de, R.
Guiratg Iohannis f. Niger Bonus — 101.
Guiscardus Confanonerius — 294.

»	de Albagno — 264.

»	» Casale — 318.

Guigardinus de Moris — 309.

Guizardus de Maltrauerso — 274.

»	» Ribaldis, testis — 209.

Gulmario de, Ricardus — 164.

V. quoque Guilmarius R.
Gumbertus Lanzoni — 127.

» pbr. eccl. s. Martini de Morengo—
125. 126.

Gumperga, ancilla — 77.

Gumpertus: terra eius — 84.

Guncus lohannes — 203.

Guntelda — 218.

Gungo de, Gubertus — 202.

Gunzonibus de, Lafrancus — 295.

»	» Ugo de Isaco — 295.

Gurrenzonus Conradus, s. pal. not.—321.

Guy do Ferrario — 237.

» Rizcio — 228.

Guzardus — 240.

Helena sancta (Cremonensis) eccl. — 292.

Henricis de, Petrus — 277.

Henricus de Aduocatis — 295.

»	» Braino — 242.

»	» Crema comes — 161. 162.

»	» Seaдаto — 242.

» diaconus cardin. eccl. Cremonen-
sis — 87.

» f. Amizonis de S. Marco, testis —
102.

»	[II]9 imperator — 80. 82.

»	[VI], imp. — 202. 206. 207. 214

(rex). 224. 248. 272. 273. 275.
276. 278. 283. 286—288. 290.
292—294. 299. 300. 302—304.
315. 317. 318.

V. quoque Enricus.

» Iohannis Ottonis, consul Baria-
ni — 183.

Herestina de, Albertus — 216.

Hermigones: terra eorum — 158. 215.

V. quoque Ermiciones.

Hieronymus (Hyeronimus): libri—74.
Himerius sanctus: altare eius — 103.

Holdelricus de Soricina, vassallus ep-i Cre-
monensis, testis — 90.

Homobonus Allamannus — 243.

»	Bolgarri — 276. 278. 288.	289.

301.

»	Cibolla — 243.

»	de Medolago — 157. 158.

»	» Pescarolo, Alberti, Magde-

burgensium archiep-i,
not. (v. Index not.,
n° 24) — 280. 281. 290.

Homobonus de Scorticasanctis — 253.	255.

»	» Trego, testis — 184.

»	diaconus Cremonensis —	230.

231.

>'	(Omobonus), ep. Cremonensis —

268—277. 279—282. 284—
286. 288—290. 292. 293. 295.
296. 300—302. 304. 306. 308—
313. 315. 317.

Homodeus, frater Ysopini, f. Iohannis de
Nigris — 158. 159. 160.

Honorius [III], papa— 294.

Hubaldus, ep. Cremonensis — 85, 86—88.
91—93.

V. quoque Ubaldus.

Humilitas, f. Cortisii de Tirlono — 306.

lacobinus — 150.

» abiaticus Andreae de Leco — 217.
lacobus apostolus: epistola eius — 73.
lacobus apostolus et Philippus ap.: eccl.

eorum in monasterio s. Laurentii
in suburbio Cremonae — 76.

» Восса de Torculo, testis — 132.

» de Casali Butano, s. pal. not. (v. In-
dex not., n° 26) — 267.

»	» Cortisiis, not. s. pal. (v. Index

not., n° 27) — 307. 308. 309.
311—313.

»	»	Erbuso — 247.

»	»	ludicibus, testis — 293.

»	»	Pistore, testis — 195.

»	Frixonus — 301.

»	Gardena lie — 278.

»	not. s. pal. (v. Index not., n° 25) —
163.

»	praepositus eccl. s. Mariae de Costa—
265. 266.

»	sanctus in Braida: eccl. — 230.

»	» plebes eius nominis — 94.

209.

»	Scurolus — 284.

»	Zermunti, testis — 279.

lacominus de Laude (et de Loto) —243. 244.
246.

»	» Puteo — 219.

lacomus Facii de burgo S. Domini, testis —
175.

lacopinus Biaqua, f. Guidoti de Biaquis —
271. 272.

lacopus de Cauagno — 252. 253. 254.

laninus, frater Cremoxani — 203.

lanono de, Fantinus — 257.

V. quoque Qanono de, F.
lanonus advocatus — 184.

» de la Bella, canonicus Cremonen-
sis — 255.

V. quoque Zanonus.

» f. Teutaldi Capitalis — 175. 176.

V. quoque Zanonus.

lanuarius — 218.

latta Manfredus, testis — 253. 254. 256. 284.
Ildefredus, f. Arimondi de Casanoua, tes-
tis — 89.

л testis — 95. 96.

Ildeprandi Urso, testis — 90.
Ildeprandus Copario, testis —91.

»	iudex s. pal., testis—80. 81.
. » terra eius — 76.

»	lege vivens romana, testis —
85.

Imbaldus Casalascus, testis —- 177. 179.

Ime$e lohannes — 153.

Imilda, Immilda, Inmilda:

»	comitissa, f. Rainerii, uxor comitis

Lanfranci — 85. 87.

»	de Basa — 152.

* uxor Adae,, filii Stroclini de loui-
salta — 197. 238.

»	uxor Bouerii de S. Sylo — 243.

»	uxor Lanfranci de Papia — 154.

Imizane Iohannis terra a la Longoira — 107.
Immaculati beati tractatus — 7Л
Inblauatinus, f. Inblauati de Puteo — 220.
Inblauatus de Petro^anis — 228.

»	» Puteo — 219. 220.

Inforciatus, f. Serileonis de Vicedominis —
191.

Ingini Petrus — 151.

Inginus — 149.

Ingrami f. Aribertus de Saraniano — 69.

Ingrosa, testis — 200.

Inguerra Crescens de Carauazio — 166. 168.

Innocentius papa /II] — 102. 104.

» papa [III] — 246.

Intopaloda — 217.

'Inuerardo de, Gubertinus — 257.

Inueronus Andreas, vicinus Carauazii — 166.
169.

Inuerrardus de Bella —221.

loanonus, acolitus et canonicus eccl. Cremo-
nensis — 231.

lob: Moraliae teria pars etc — 74.
lohannes Acaronus — 151.

»	Alberti Decani — 218.

»	Alcardi — 125.

»	Alene (et Elene) — 126.

»	Allamannus (et Alamannus), tes-

tis — 159. 177.

»	Amicotti — 150.

»	Anto — 148.

»	apostolus: scripta —	73. 74.

»	Ballionus, testis—114.

♦	Baracus — 152. 208.

»	Beccarius — 120.

»	Belengerii — 217.

»	Bellus de Torlino —	163.

»	Benica — 150.

»	Benni de Cremona	— 120.

»	Berlinde (et de Berlenda) de Corin-
zio — 205. 217.

»	Bertari, testis—	115.

»	Biuulcus — 115.

»	Bomatus — 182.

»	Bonanni, testis — 137.

»	Bonatti, vicinus	Fornoui, testis —

183. 188. 208.

»	Boniamici de S.	Basiano—120.

»	Bonizoni—217.

»	Bonus, arhipbr.	Casalis Butani —

238.

»	» de Armellina — 299.

lohannes Bonus	de	Caneuariis — 218.

»	»	»	Cologno — 252. 254.

»	»	(et	Bellus) de Comignano	—

235. 236.

»	»	de	Crema, testis—252. 253.

256.

»	»	» Girroldis, cantor Cremo-

nensis — 319.

»	»	devotus s. Mariae de Caua —

321.

»	»	Fauacius (et Faua^us) —

221. 222. 235. 283.

»	»	f. Lanfranci de Castro Nouo

— 225. 228.

»	»	Guilielmi — 135.

»	»	Marsiliolus — 281.

»	»	Parolarius de Platina —300.

»	»	Tininbergi — 127.

»	»	pater Orlindae et Athela-

siae — 102.

»	Bota^us — 312.

»	Bubulcus — 148.

»	Caca-in-Zonco — 218.

»	Cagabos—217.

»	Caneuarius — 150.

»	Canis — 104.

»	Cararia de Crema — 207.

»	Caregatus — 124.

»	Carpenterius — 275.

»	Casalis Morani, s. pal. not. (v. Index

not., n° 30) — 306.

»	Caza de Cumis, testis — 175.

»	Citus de louisalta — 98. 99.

»	clericus Oltedi — 238.

»	Cocus da louisalta — 109. 110.

»	comes: terra eius — 113.

»	Conte — 107.

»	de Acerbo, testis — 198.

»	» Aimerico — 184.

»	» Albertono — 314.

»	» Azano — 151.

»	» Bariano — 276. 277. 278.

»	»	Boldis — 203. 303.

»	»	Bonuetino — 317. 318.

»	»	Caghinpedibus — 234.

»	[»	Caluo] — 248.

»	» Carauagio, testis — 269. 280.

»	»	Cionco — 249.

»	» Cortesiis — 121. 122. 123.

»	»	Fara — 218.

»	»	Faxanis — 222. 223.

»	»	Fortis, testis — 283.

»	»	Gastoldo de Boldis — 303.

»	[»	Bonato], frater Anselmi de B. —

278.

»	»	Gisila — 120.

»	»	Grume llo — 169.

»	»	Guncus — 203.

»	»	Laude, magister, testis — 184.

»	» Lege, s. pal. not. (v. Index not.,

n° 31)—216. 222. 223. 227.
228. 232. 234.

»	•	» Limaia (et de Limagna) — 150.

217.	218.

»	» Lusco — 164.

»	» Mala Parte — 271.
lohannes de Musso de Feruestitis — 226.

»	» Neruoresco, pbr. eccl. s. Cle-

mentis de Celia — 259. 260.
262. 263. 265.

»	»	Nigris — 158.

»	»	Orsago, clericus — 140.

»	»	Ortica — 233.

»	»	Pagana — 222.

»	»	Pilo — 305.

»	»	Platena—151.

»	» Prato, testis — 159.

»	»	Pre^anne, testis — 188.

»	»	Riboldis, testis — 289.

»	»	Sancta Cruce, s. pal. not.

(v. Index not., n° 32) —
193. 194. 196. 197. 209.

»	»	Sancto Basiano — 194.

»	Г»	Stangonis], frater Boioni de

S. — 305.

»	» Tatho de Pianengo, testis —

130.

»	» Teberga — 285.

»	» Tetauacca (et I. Tetauaca) —

305. 316.

»	»	Tiiuno — 126.

»	»	Ualle Nigra — 195.

»	»	Uetulo — 126.

»	»	Voluntera (et de	Uolentera) —

178. 179. 201.

»	devotus s. Mariae de Caua — 321.

»	de Qanonis (et de Qanono) — 226.

»	Dominici Umberti — 152.

»	Donexanus, testis — 174.

»	Enrici — 217.

»	Fante, testis —	162.

»	Faxolus — 182.

»	f. Ansaldi, testis	—	90.

» f. Borandi de Castro Nouo — 315.
316. 317.

» f. Graxperti — 122.

» f. Iohannis Citi de louisalta — 98.
99.

» f. Petri de Corentio — 113. 114.

»	f. Strangoxati Tinctoris — 165.

»	gastaldus, testis — 185.

»	Gazolus, testis — 124.

»	Genarius — 248.

»	Girardi	—	150.	207.

»	Grilius	da	Couo	— 128.

»	Guirat$	—	101.

»	Ime$e — 153.

»	Imizane	—	107.

»	iudex s. pal., testis — 87. 90.

»	Lache — 305.

»	Laurentii — 217.

»	Lutria, testis — 108.

»	Malauota— 200.

»	Massarius — 266.

»	Mathei —151.

»	[Mazochus], f. Teutaldi Mazochi —

300.

»	Morus — 310.

»	Mosscius — 249.

»	nepos Ribaldi — 203.

» (Ihoanes), not. dom. regum (v. Index
not., n° 28) — 69. 70.

lohannes Nouolsus, f. Alberti Baitae de
Casali Maiore — 105.

»	Oberti — 249.

»	officialis s. Benedicti de	Crema —

161. 162.

»	Osberti — 136.

»	Papiensis pbr. — 276.

»	Petracii — 277.

»	Petroni — 180. 210.

»	Placentinus ep. — 140.

»	Prataricius — 312.

»	pbr. Cremonensis — 253.	256.

»	pbr. Fornoui — 112. 113.	114.

»	pbr. Ripaltae (et Rivoltae) 137—
139.

»	pbr. eccl. S. Sepulcri — 179.

»	prior — 128.

»	propinquus	Benedictae —	113.	114.

»	» Gisilae — 113. 114.

»	Raifredus,	testis — 114.

»	Rotolus —	239.

»	s. pal. not.	(v. Index not.,	n° 29)	—

225.

»	s. pal. not. — 231.

»	Sansummus (et Sansumus) — 258.

»	sanctus: campus eius — 142. 218.

»	»	Fornoui: eccl. — 107. 129.

166.

»	»	de Longouardore: eccl. —

225.

»	»	porta de Roese eius nomi-

nis — 127.

»	»	de Uidalengo: eccl. — 248.

*	>	»	terra eius — 84.

»	Serralia — 217.

»	Seruazanus — 214.

»	servus — 76.

»	Siccus — 218.

»	Soricus (vel Sorieius?) — 293.

»	Speronus — 167.	207. 228.

»	Tinctor (et Tintor) — 217. 233.

»	Tornicula de Casali Maiore — 291.

»	Vicedominus de	Mantua,	testis	—

»	175.

»	Umberti — 153.

»	Uni^ani — 217.

»	Zenarii, vicinus	Carauazii	—	166.

169.

»	testis — 93.

»	testis — 99.

»	heredes eius	— 64.

»	terra eius —	72.

»	terra eius in loco Casale, louisaltae—
96.

Iohannis Biulci Lazarus — 218.

»	Boni Girardi Petrus, testis — 188.

»	Bonis de, Oddo, testis — 184.

lonathas [not.] — 91.

lordanus de Melegnano — 174.

lovisalta not. (v. Index not., n° 33) — 89.

9	1. 110. 112. 117. 119. 124. 130. 132.

134.	137. 142. 145. 147.

louisalta: heredes eius — 178.

Isaco de, Ugo de Gunzonibus — 295.

V. quoque Ysac-.

Isemberti Adam — 90.
Isidorus beatus: libri eius — 74.

luda [apost.] — 85.

ludicibus de, Gazottus, ab imp. Frederico
not. — 252. 253—257.

»	»	lacobus — 293.

»	» Rogerius (et Roglerius), capel-

lanus ep-i Cremon. — 258. 269.
270. 272. 281. 282. 296.

»	» Tropellus — 256.

lulianus: Pronosticon eius — 74.

lulianus de Pirouallo — 144.

lunco de, Petrus — 188.

lunius Ugo — 113.

Labatenus, clericus eccl. s. Clementis de
Celia — 264.

Lache lohannes — 305.

Lafrancus, Lafranchus v. Lanfrancus.

Lampertus, abbas monasterii s. Laurentii —
82. 84.

» not. s. pal., testis — 90.

Landulfus, ep. Cremonensis — 80. 81.82. 85.

»	Diaconum — 83.

»	f. Gislani, testis — 90.

Lanfranchinus vel Lafranchinus:

»	nepos Ambrosii de Oddis —

268.

»	neposr*Ribaldi — 203.

» Pigus — 257.

Lanfranci Albertinus de Muzanica — 152.

»	Domenengheni Petrus, vicinus For-

noui — 183.

Lanfrancus vel Lanfranchus, Lafrancus, La-
franchus:

» [Aldi de Couello], frater Petri
Aldi de C. — 247.

» A$o, vicinus Mo^anicae — 183.

» Baldrisii (et Baldrixii) — 153.
188.

» Bandus, not. s. pal. (v. Index
not., n° 34) — 141.

»	Barianus, testis — 174.

k>	Biaqua — 271.

» [Capitalis], f. lanoni C. — 176.

»	Carneuale, testis — 119.

»	Casxolus de Fornouo — 249. 250.

»	comes, pater Arduini — 85.

»	Crevenellus (?) — 113.

» [de Astanouis], f. Alberti de A.
de Casali Maiore — 286.
287.

»	[ » Bariano], f. Rogerii de B. —

89.

»	»	Bernardis — 290.	291.

»	»	Caliano — 305.

»	»	Cappanedo — 69.

»	[ » Carauagio] —. 280.

»	»	Casali Maiore, corerius — 231.

281.

»	» Castro Nouo — 225. 228.

»	» Contis — 298.

ч »	[» Cristinis], germanus Vetuli de

C. — 180. 241 (?)

»	» Gunzonibus — 295.

»	[» Medolago], f. Manfredi de

M. - 156. 157.

Lanfrancus de Munterioni — 92.

»	» Palosco—211.

»	» Papia: iurato testatur — 154.

»	» Pescarolo (et Piscarola) —

181. 261—265.

»	» Petioni (et de Petronis) —

210. 212. 315.

»	[» la Piscina], f. Ottobelli de

la P. — 189. 190.

»	»	Prata, vicinus Carauazii —

166. 169.

»	»	Prezate — 216.

»	»	Punte Carale, f. Ardecioni —

92. 93.

»	»	Sancto Basiano, f. Iohannis

de’S. B. — 194. 196. 205.

»	[»	Stangonis], frater Boioni de

S. — 305.

»	» Telegato, archipbr. louisal-

tae — 283.

»	» Trepino—281.

»	Fortasse idem, qui L.Trupinus.

»	(et Lanfrangus)	[de Trisolzo],

f. Octoni de T. — 100. 101.

»	de Tucengo — 89.

»	Dominicanus — 148. 217. 218.

»	Dulzoni — 217.

»	Fauacius — 221.	237.

»	f. Ansaldi, testis	— 90.

» f. Borandi de Castro Nouo —
315—317.

»	Malalacca — 134. 135.

»	Marescalchus — 233.

»	Montenarius, testis —	177.

»	Nouolsus, f. Alberti	Baitae de

Casali Maiore — 105.

» gastaldius de Mozanica — 125.

» iudex s. pal.— 80. 81. 85. 90.

» not. Frederici imp. (v. Index
not., n° 35) — 201.

» pbr. eccl. s. Martini de Seregna-
no — 282.

»	Oldoinus — 120.

» Rasinus de Fornouo, testis — 130.

»	Riparius, testis — 130. 135.

» Rumani de Bariano, not. — 276.
277.

»	Sescalcus, testis — 147. 148.“	154.

156. 159. 165. 166.

»	Siccus — 291.

»	Trupinus — 282.

Fortasse idem, qui L. de	Tre-

pino.

»	>	Zopus de Ripalta — 138.

»	Quchus — 312.

Lantelmo de, Viuianus de Morengo— 277.

Lantelmus comes — 139.

»	de Boldoris — 202.

»	[de Carauagio] — 280.

Lanterii Albertus de Carauazo, testis — 117.

Lanterius Ambrosius — 277.

Lanzacaualli: terra eorum — 120.

Lanzo (et Lanzu) de Curte sive de Comacio —
214.

»> de, Petrus, vilicus ep-i Cremonensis»
testis — 258.
Lanzo Ferarius (et Ferrarius) de Roncor-
phano — 226. 227. 257. 258. 296.
298.

»	pbr. Fornoui — 125.

Lanzoni Gumpertus — 127.

Laurentii lohannes — 217.

Laurentius	et Laurencius:

»	de Cremona, testis	—	79.

»	Girardus — 246.

»	iudex s. pal. — 85.	90.

»	sanctus de Azano: eccl. — 230.

»	» in suburbio Cremonae:

eccl. et monast. — 75.
76. 82.

»	»	Faro Id is —	225.

»	»	louisaltae:	eccl. — 169.

219. 221. 235.

»	»	de Ripalta	(et de Riuol-

ta):eccl. — 137.138—
141.

»	»	festum — 140.

»	»>	plebes, terra:—71. 72.

96. 157. 178. 201.

La^ari Gualperge — 207.

Lazarus Biulcus — 217.

»	Caput Durum — 249.

»	clericus eccl. s. Siri Soncini, testis —
144.

»	Iohannis Biulci — 218.

»	not. (v. Index not., n° 36) — 101.

Lege de, lohannes, s. pal. not. — 227. 234.

Leno de, Bonacursius — 282.

»	Currerius, testis — 184.

Leo Grasso, testis — 91.

»	papa [I] — 75.

»	sacrista eccl. Cremonensis — 96. 97.

»	servus — 76.

»	> testis — 93.

»	in iudicio residet — 80.

Leonardus de Babbo, testis — 209.

Lesna de, Girardus, not. — 276.

Libatius, nepos Homoboni, ep-i Cremonen-
sis — 269.

Libazius de Scorticasanctis, f. Baiamonti de
S. — 276. 280. 283. 288. 289. 304.

Limagna (et Limania) de, lohannes — 217.
218.

Limidi de, Daibertus — 138.

Liprandis de, Guarnerius — 277.

Litifredi Albericus, testis — 139.

Litulfus not. (v. Index not., n° 37) — 114.

Liudprandus, ep. Cremonensis — 70. 71. 73.

Liuprandus, testis — 87.

Liutaldus, servus — 76.

Liuzonis turibulum — 75.

Lodorengus (et Lotharengus) Cararia — 207.
251. 252.

Lorencius pbr., testis — 162.

Lorentinus Ottoboni — 219.

Lorgo de, Bocardus — 271.

Losco de Stangoni, Albertus — 211.

Loto de, lacominus — 246.

V. quoque Laude.

Lucas evang. — 73.

» pbr. cardinalis ss. Iohannis et Pauli —
104.

Luccus Pinamonsscoua, testis — 175.
Luce de, Ghirardus — 211. 212.

Ludriano de, Nuueletus et Albertus de loco
Soncini — 245.

Luito, Vincentinus iudex — 175.

Lumbardus de Polexeno— 259. 260. 261.
263. 265.

»	» Stradiuertis — 223.

»	Petrus — 272.

Lusco de, Bernardus — 308. 316.

»	» lohannes — 164.

»	» Otto — 316.

Luscus de Arialdo — 264.

Lutria lohannes, testis — 108.

Macabeus(Machabeus): habet decimam perti-
nentiarumCellaeetCogutii — 261.262.
Madhernellus — 314.

Madius de Carauazo — 167.

Maffeus Soncini — 245.

Maginfredus, iudex, pater Dodonis — 89.
Magnettus Carellus, scriba iustitiae — 244.
Mainardus Motarus, testis — 120.

»	pater Picinoboni — 101.
Mainfredus de Curte Guntardi, testis — 90.
Maioccus Albertonus, testis — 181.

Maiolus — 150.

Miisende Petrus — 151.

Maisendi Albertinus — 207.

Maius de Sancto Felice — 314.

Malalacca Lanfrancus — 134. 135.

Malanottis de, Vnbertus — 272.

Mala Parte de, lohannes — 271.
Malauota — 110.

»	lohannes — 200. 201.

Malauothi: terra eorum — 169. 178.
Malcoretus — 148.

Malcorius (et Malcoris) Caneuarius — 201.
216. 225.

Maldotus (et Maldottus) de Mornico (et de
Mornigo) — 113. 151.

Malesilie Guido, testis — 135.

Malfiastrus Dodus — 226.

Malmantellus — 122.

Malrasus Vbaldus — 264.

Maltaiatis de, Airoldus — 293. 294.

»	» Guido — 293. 294.

Maltrauerso de, Guizardus — 274.
Maltrauersus Rolandus (et Rodolandus) —
274.

Malusatus de Carauagio — 248.

Manaria (et Manera) Petracius — 120. 135.
142. 147. 184. 234.

Manenis de, Musus de Soncina, testis — 144.

Manera Guido, testis — 179.

»	Petracius v. Manaria.
Manfredinus de Fornouo — 231. 233.
Manfredo Vgo — 281.

Manfredus de Douaria, testis — 117. F. Ot-

• tonis de Douaria — 223s
224.

»	»	Madegnano — 127.

»	»	Medolago — 156. 157.

»	»	Seriate — 162.

»	»	Soltarico, testis —	162.

»	latta, testis — 253. 254. 284.
Manfredus Ruffus, testis — 253. 254.
» testis — 198.

Manginus, testis, unus parium curiae ep-i
Cremonensis —200.

Manoldinus de Sereniano, testis — 90.

Mantegatius de Carauazo — 107.

Mancinus — 177. 178.

Mancolus de -UiIla — 247.

Manzoni — 295.

Marcato de, Georius — 246.

Marcha de, Ambrosius — 201.

Marchisius, clericus s. Martini, testis — 230.

»	de Bonfantis	—	288.

»	praepositus	eccl. s. Michaelis,

testis — 193. 197.

»	Zurla, testis	—	190.

»	testis — 97.

Marcius de Ghixalba; testis — 154. 156.

Marcus, evang. — 73.	‘

»	(et Marchus): testimonium praestat —
261. 265.

Marescalchus Lanfranchus — 233.

Marescalcus Andreas, testis — 188. 193.

Marescottus — 285.

Margarita sancta Banioli: eccl. — 140.

Maria de, Guido — 264. 265.
» Madallena sancta: altare eius in eccl.
s. Mariae de Caua — 320.

»	neptis	Ribaldi —203.

»	sancta	Agnatelli: eccl.—	230.

»	»	Brisiae — 83. 84.

»	»	Castel lion is: monaster ium —

120.

»	»	Caxerati: eccl. 230.

»	»	Cauae: eccl. 319.

»	»	Costae: eccl. — 265.	266.

»	»	Cremonae: eccl. 66.76.86.102.

104.	106. 108.

»	»	»	» terra eius —

82 — 84. 96. 107.

»	»	de Porto: eccl. — 224. 225.

»	»	in Portu: diac, card., Roma-

nus — 104.

»	»	Marzalengi: eccl. — 103.

»	»	Maxani: eccl. — 193.

»	»	Rvmani: eccl. — 127. 128.

»	»	Soncini: eccl.— 145.

»	»	terra eius — 108. 210. 211.

Maria, uxor Alberti de Nigro — 267.

»	»	Iohannis, filii Borandi de Ca-

stro Nouo — 317.

Marianus Mussus — 219.

Marinus Qugnus — 215.

Mari sancti boscum — 207.

Marotra de, Albertus — 196.

Marsiliolus lohannes Bonus —281.

Martellus: terra eius — 281.

Martignaga de, Muttus — 302.

»	» Orlandus — 302.

Martinengo da, comites—*128.

Martino Buchetta de, Rubeus, testis — 185.

Martinus, advocatus pbri Cremon. Tebaldi —
80.

[Citus], f. Iohannis Citi de loui-
salta — 98. 99.

»	Dal Porto de Suncino — 132.

Martinus de Armellina — 296.

V. quoque M. de Ermelina.

»	»	Azanello — 279.

»	»	Ba$is — 257. 258.

»	»	Betinesco, testis — 98.

»	»	Boldis — 203.

»	[ » Casartis], frater Osberti de C. —

203.

»	» Celia, testis — 209.

»	» Cortesiis — 121. 122. 123.

»	» Couato, procurator ep-i Cremo-

nensis — 279.

»	»	Ermelina — 226.

V. quoque M. de Armellina.

»	»	Faxanis — 222. 223.

»	»	Girardis de Suncino	—	132.

»	»	Medolago—171.

»	»	Menalla — 298.

»	»	Richeldi — 184.

»	»	Riuoltella — 242.

»	»	Sithicis — 215.

»	»	Soncina — 143.

»	»	Telg. . ., not. s. pal.	fv.	Index

not., n° 39) — 247.

»	Drogus —291.

»	Faxolus — 162.

»	Ferarius de Pescarolo	— 302.

»	Filie, testis — 258.

»	Filippi, imp. aulae	et	Papiensis

not. (v. Index not., n° 38) —
175.

»	[Gandulfi], f. Adroldi	— 111.	112.

»	Geccus — 202.

»	iudex s. pal., testis —	90.

»	pbr. plebis Litteris	Iohannis —

240.

»	sanctus: eccl. — 230.

»	' » festum — 86. 96. 97. 100.

105.124.168.172.182.

185. 187. 193. 215.

222. 248. 253—256.

274. 275. 280. 282.

287. 288.

»	»	Morehgi: eccl.— 125.126.

»	»	Seregnani: eccl.— 282.

»	Scolarius — 288.

»	Taiacanglerius —	165. 166.

»	Testor — 118.

Martius de Dominicis — 211.

» Perliono (et Perlio) — 210. 211. 212.

Marzo (dMartio) de, Ambroxius — 200. 201.
219.

» de Dominicis — 210. 211. 212.

Mascaronis de Fornouo f. Richelda — 107.

Masculus Otto — 153.

Masera, uxor Lafranchi, fratris Petri Aldi de
Couello — 247.

Masi^nus: sedimen eius — 151.

Massarius lohannes — 265.

Mastallii Beletti Monicus, testis — 144.

Mastalius praepositus — 255.

Mastirolus, f. Caffi de Ciuithino de loui-
salta — 135. 136.

Mathei lohannes — 151.

Mathellus Nicola — 256.

Matheus Anene — 217.
Matheus, archipbr. plebis s. Andreae de Ultra
Pado — 281.

» evang. — 73. 74.

» testis — 111.

Matogis de, Ottacius, testis — 281.

Mattus de Ferariis (et de Ferrariis) — 226.
257. 258.

Mauricius sanctus: oratorium eius — 103.

Maurinus de Belincamisia de Soncina, tes-
tis — 144.

Maurus de Pesamoscis Casalis Maioris — 233.

234.

Maca (et Ma$ia) Albertus — 154. 156. 178.

»’ clericus de Montexello Ripae Olei—275.

Mazia Richelda — 217.

Mazochus Teutaldus — 300.

Mazocus (et Macoccus) — 150. 202.

Medius Apostolus, testis — 120.

» Uillanus [de Bernardis] — 289. 290.

291.

Meiorottus de Priorisiis, unus parium curiae
ep-i Cremonensis — 270.

Melius de Diuiciis — 301.

» Pelegrinus — 291.

Mellinus Uerdellus — 235.

Melonus — 211.

Menalla de, Martinus — 298.

Merata — 314.

Meroldi Dothonis f. Gerardus — 102.

Merondus de Ripalta — 138.

Merundus, iudex — 239.

Metalia — 149.

Metellus magister, imp. aulae vicarius — 174.

Michael, archipbr. s. Dollariae — 321.

»	Cazuius — 218.

»	frater Iohannis, pbri Fornoui —

112—114.

»	sanctus in suburbio Cremonae:

eccl. — 103.

»	»	in burgo Cremonae: eccl.	—

129. 179. (?)

»	»	Marasce: eccl. — 103.

»	»	Pladenae: capella — 76.

»	»	et s. Nazarius: eccl. in curte

Water i — 230.

»	»	Vetus — 275.

»	»	f estum — 175.

»	»	eccl. — 193. 197.

»	»	praepositus eius Wazo —

284.

Michara de, Warico — 184.

Michelettus — 218’.

Milettus Capellus — 313. 314.

Miliani sancti plebes — 94.

Milono de, Andriolus — 277.

Minnio Petro, testis — 101.

Mirata de, Ottinus — 314.

Mirati Ambrosii filii — 136.

Modius de Calso, testis — 202.

Molinarius Albertus — 149.

» Vitus — 151.

Monachus, pbr. eccl. Castri Noui — 315. 316.

Monacus Codorus — 265. 266.

»	de Casa Bouis — 261.

»	» Corbella de Casali Maiore — 262.

265.

Monacus, pbr. eccl. Castri Noui — 269.
Monicus Beletti Mastallii, testis — 144.
Montanus Oprandus — 302.

Montenaria de, Suzus — 285.

Montenarius Ardericus, testis — 97.

» de la Crota, testis — 112.

»	gastaldius ep-i Cremonensis Moz-

zanicae — 216.

»	Lanfrancus,	testis — 177.

»	Ugo — 254.	256. .

»	Ugucionus	(et Ugucio) —	135.

142. 159. 163. 164.

Morando de, Egidius — 243.

»	» Giroldus — 300.

Morandus —*202. 206.

» de Caffo, unus parium curiae ep-i
Cremonensis, testis — 200.

Mori Andreas — 312.

Moris de, Gui^ardinus — 309.

Moro de, Andriolus — 309.

Moroni Clusura — 153.

Morus lohannes — 310.

Moscardinus — 242.

Mosscius (et Mosius) lohannes — 249.

Motarus Mainardus, testis — 120.

Moza de, Bonummus: terra eius in Campora —
107.

M090 de, Albertus, testis — 194. 195.

Mulinarius Vualpertus — 217.

Muiza de, Prandus — 104.

Muratore Bernardus, testis — 112.

Muscio Oto — 217.

Muso, pbr. — 260. 264. 265.

Musso de, lohannes de Feruestitis — 226.

» de lo Pero, consubrinus Stafiriae —
108.

» Dulzonis — 218.

Mussus de Qoanne — 233.

»	Enrighettus — 153.

»	Marianus — 219.

» de Manenis de Soncina, testis — 144.
Muto (et Mutus) de Dominicis (et Domini-
cii) — 211. 212.

Muttus de Martignaga — 302.

» Palma — 218.

Mutus Ugo — 198.

» terra eius — 120. 203.

» de testimonio eius — 265.

Muxo Petrus: terra eius Fornoui — 107. 108.
Muxonus: de testimonio eius — 265.

Naboris sancti festum — 84.

Nantelmus, comes ex genere Francorum — 75.

» Ottonis Guilielmi — 148.

Naso de, Petrus — 283.

Nasus, gastaldius ep-i Cremonensis — 137.

» testis — 158. 183. 184. 188. 190.

Natale, ancilla — 76.

Nazarius de Sabloncello, testis — 117.

•> sanctus et s. Michael: eccl. in curte
Wateri — 230.

Nerui de Nolis — 296.

Neruoresco de, lohannes, pbr. eccl. s. Clemen-
tis de Celia — 259. 260. 263. 265.

Niardo de, Otto, testis — 101.

Nichola de la Bellencana — 158.
Nicholaus de Gadio — 209.

Nicholaus, Henrici imp. not. (v. Index not.,
n° 41) — 203.

Nicola Caligarius, consul Carauazii — 166.
167.

*	de, Ciconia — 243.

»	. de Riboldis — 289.

*	Mathellus — 256.

»	not., testis — 198.

*	Prebornengi, testis — 110.

Nicolaus de lanua, s. pal. not. (v. Index not.,
n° 40) — 244.

*	pbr. eccl. s. Mariae de Porto — 224.
Nicolettus, f. Ottoboni [de Riboldis] —289.

290.

Niger Bonus — 219.

»	» Cedrarie — 101.

*	» f. Iohannis Guirat§ — 101. 102.

» Caneuarius, testis — 171. 198. 202. 214.
248.

» clericus, testis — 190.

» de Casali Morano, canonicus Cremon.—
302.

»	» Oldoniis (et de Oldoinis), archidiaco-

nus Cremonensis — 230. 253.
254. 256. 272. 319.

»	» Fodracis — 220.

*	» Putheo de Cumis, testis — 175.

» missus Sicardi, ep-i Cremonensis —
197. 198.

*	[Paliarius] — 247.

Nigra de, Ambrosius — 249.

Nigris de, lohannes — 158.

Nigro de, Albertus de Dusino — 267.

Nodotta de Sabluncello — 202.

Nolis de, Nerui — 296.

»	» Oddus — 257.

»	» Umbertus — 257.

Nolus Otto — 296.

Noro Marchisuis — 152.

Noteuogus (et Noteuoio) Albericus (et Alb-
ricus) — 218. 221.

Notouoio de, Albertus — 235.

Noteuolli: terra eorum — 283.

Nouolsi Lanfrancus et lohannes — 105.

Nozo [de castro Persico] — 80.

»	terra eius — 83.

Nuueletus (et Nuuelus) de Ludriano de loco
Soncini — 245. 246.

Oberti lohannes — 249.

Obertus de Gaidoldis, testis — 120.

*	» Sospiro, comes — 134. 135.

*	ep. Cremonensis — 104. 105. 107—
113. 115—117. 119. 122. 125.
126. 133. 137.

V. quoque Ubertus et Aubertus.

»	Obizi Ysacchi (et Obizonis de Ysac-

co) — 172. 198.

»	Rothonus — 162.

Obico de Bonouicino — 233.

» Guien^ono — 221.

»	» Gorgolago, vassallus ep-i Cremo-

nensis, testis — 90.

»	» Pozale, testis — 123.

»	» Telegatho — 195.

Obi$o	Ferarius — 102.

»	f. Gauselmi — 89.

»	marchio — 91.

»	pater Ardrici, testis — 89.

»	pbr. Fornoui — 141.

»	testis — 89.

Obizonis de Ysacco (et Obizi Ysacchi) Ober-
tus — 172. 198.

Obrandus (et Oprandus), testis — 98.

Octoni de loco Trisolzo f. Lanfrancus — 100.

Oddi: terra eorum — 308.

Oddis de, Ambrosius de Castro Nouo — 268.

»	» Redulfus — 268. 269.

»	» Tarrus — 268. 269.

Oddo (et Otto), clericus — 174.

» de Iohannis Bonis, testis — 184.

» diac.card. s. Georgii ad Velum aureum—
104.

» Gualdemanni, testis — 132.

» Gua^afangi, testis — 215. 222.

» patruus Iohannis de Taiuno — 126.

» Roncius (et Runcius) — 225. 234.

» V. quoque Otto Runcius.

» Runcius, testis — 112.

Oddonis Henricus — 239.

Oddus de Botaiano — 179.

»	» Nolis — 257.

Odelbertus, iudex dom. regum — 69.
Odelricus de Pozali — 80.

»	(et Oldericus), ep. Cremonensis —
73. 75. 79. 82.

Odepergae f. Atto, testis — 89.

Odeurga, ancilla — 77.

Odoni Petrus: terra eius Albareti — 99.

Odonis terra in loco Casale, louisaltae — 96.
Offredus, e . Cremonensis — 129. 130. 134—
137. 142. 143. 146. 147. 154—159. 161.
163. 165—167. 169. 171. 173. 174. 262.

Ognabene Sancti lacobi — 157. 169.

»	V. quoque Omnibene de S. I.
Ognabenus de la Porta — 178.

»	» Ursolario, testis — 252.

V. quoque Omnebonum de Orso-
lario.

.Oia, domus — 211.

» Petrus — 212.

Oldefredus de Bernardis — 290. 291.

»	» Pignole, testis — 142.

»	Uerdellus, testis — 283.

Oldeprandus de Puteo — 220.

Oldericus v. Odelricus.

Oldericus, clericus, pbr. eccl. s. Clementis
de Celia — 259. 260. 263.

Oldeuoldi: terra eorum — 172.

Oldo da Couello, testis — 132.

» pbr., missus ep-i Cremon. — 113. 114.

» pbr. plebis s. Iohannis de Fornouo*—
129. 130.

Oldoinis de, (et Oldoniis) Niger — 230. 254.
256.

Oldoinus Lanfrancus — 120.

Oldradus Ursonum — 184.

Oliua de, Albertus — 172.

Oliuarius Cursor — 222.

»	de Platina — 215.

OliueriHS de Pladena — 104.
Oliuerius Bugattus — 284.

Oliuerus Girardus — 242.

Olica de, Richilda — 281.

Olricus de lo:o Surxino, pater Sihifredi — 86.

Oltecherius (et Olteherius vel Otcherius),
archipbr. plebis s. Laurentii louisal-
tae —96. 97. 98.

Omnebonum (et Homnebonum) Barilus (et
Barilum) — 311. 312.

» (et Omnebenus) de Orsolario,
vassallus ep-i Cremonensis,
testis — 198. 266. 270.

V. quoque Ognabenus de
Ursolario.

»	Piscis — 217.

»	pbr. eccl. s. Bartholomei de

Squadreto — 225.

Omnibene de Sancto lacobo — 118.

V.	quoque Ognabene S. I.

Omobonus, ep. Cremonensis — 279.

V.	quoque Homobonus.

Omodei Alberga — 218.

Oncus, f. Martini de Soncina de loco Colono
Onci — 143. 144. 145.

Onfredus, ep. Cremonensis v. Offredus.

Ongara, f. Girardi [Capitalis] — 176.

Ongaro de Bagniolo, testis — 141.

Onghinus Bonifacius, testis — 175.

Onrigonus Cararia, testis — 108.

V.	quoque Origonus et Oricus.

Operti Petrus — 115.

Oprandi Otto — 217.

»	Petrus — 151. 173.

Oprandus Confanonerius — 294.

»	Daiberti — 113.

»	de Carauazo, f. Mantegatii de C. —
107.

»	de Roario, testis —	208.

»	Ferarius — 102.

»	Gonzono (et Goinzonus)	— 228. 249.

»	Montanus — 302.

Orabonus, testis — 114.

Oricus (et Origonus) Cararia — 1 >6.

V. quoque Origonus et Onrigonus C.

Origenus: In Genesi etc volumen — 74.

Origonus Cararia — 115. 116. 117. 207.

V. quoque Onrigonus et Oricus.

Orlandinus, frater Muti — 203.

Orlandus de Martignaga — 302.

»	praepositus s. Egidii — 301.

»	pbr. eccl. s. Petri de Uico Mos-
cano — 274.

Orlinda, f. Iohannis Boni — 102.

Ornix — 151.

Orricus de Sabiono — 138.

Ortica de, lohannes — 233.

Osbertallus de Comignano, testis — 137.

Osberti Albertonus, consul Fornoui — 183.

»	lohannes: terra eius — 136.

Osbertus Botarelo — 211.

»	Burdonus: terra eius — 120.

»	de	Casartis — 203.

»	» Castro Nouo, senior — 121. 122.

»	»	Douaria — 285. 286.

»	»	Petroni — 211.

*	»	Sighizis — 297.

Osbertus Enrici — 153.

»	f. Alberti Uene — 240.

»	f. Ottobelli de la Piscina — 189.

»	Stangono (et	Stangoni) — 210. 211.

212.

»	Talamatius — 169.

»	testis — 92.

»	terra eius —	107. 108.

Otellus de Pontolio, testis — 195.

Oto Achinelli — 217.

»	gastaldius Casalis Maioris — 105. 106.

»	Muscio — 217.

»	Oprandi — 217.

»	Piscis — 218.

»	Vuilielmus — 218.

Otolinus, nepos Ribaldi — 203.

Otta de, Albertus — 291.

»	femina Sibiliae, socrus Ottonis — 120.

Ottabella, uxor Monaci Codori — 266.

Otta^ius de Matogis, testis — 281.

Ottinus de Mirata — 314.

Otto Caneuarius — 150.

»	Cortisius — 317.

»	de Barco (et de Barcha) — 145. 146.
147. 148.

»	» Botaiano, testis — 166.

»	» Casale Morani — 175.

»	» Cortesiis, f. Azonis de C. — 121. 122.
123.

»	» Donella, testis — 124.

»	» Douaria, testis — 117. 135. 148. 164.
171. 223.

»	» Iohannis Bonis Guilielmi, testis —
135.

»	»	Lumbardia — 170.

»	»	Lusco — 316.

»	»	Morengo — 140.

»	»	Niardo, testis—101.

»	» Petro Cremosiani — 196.

»	»	Schenardo — 184.

»	»	Trisolzo — 100.

»	» Qanebellis — 281. 282.

»	Ferrarius — 257.

»	f. Iohannis Benni de Cremona — 120.

»	frater pupillus Ottonis de Barchae — 146,

»	IIV]> imperator — 269. 271.

»	iudex s. pal., testis — 90.

»	magister — 151.

»	Masculus — 153.

»	monachus — 138.

»	Nolus — 296.

»	not. (v. Index not., n° 42) — 102.

»	not. (v. Index not., n° 43) — 105.

»	Pixo: terra eius in Bredella — 107.

»	s. pa(. not. — 188.

»	(et Oldo), pbr. eccl. s. Martini de Mo-
rerigo — 125. 126.

»	Runcius — 223.

V. quoque Oddo Roncius.

» sartor—101.

» Scorticasanctus, testis — 132.

Ottobellus de la Piscina — 189.

» not. et iudex (v. Index not.,
n° 44) — 111.

» regis Henrici not. (v. Index not.,
n° 45) — 185.
Ottoboni Lorentinus — 219.

Ottobono Gandulfi de, Bertrammus — 221.
235.

Ottobonus de Riboldis, f. Egidii de R.—
289.

» Riparius, testis — 135.

Ottoleo — 303.

Ottolinus de Fornouo, testis —118.

» nepos Ambrosii de Oddis — 268.

Ottonis Guilielmi Nantelmus — 148.

» Parini Frugerius — 132.

Ottucius (ef Ottuzo) Cararia (et Carario) —
116. 125.

Ottus de la Carpeneta — 179.

Otus de la Bela — 295.

Otuzcinus [Cararia] — 252.

Oxelli: terra eorum — 167.

Pacius Petrus — 218.

Pagana de, lohannes — 222.

Paganinus [Cararia]—251.

Pagano de, Bernardus — 182.

Paganus Curtus — 190.

» de Anno — 252. 254.

»	» Bacilis (et Bacilus) — 296. 298.

»	»	Casalaschis, testis —	177.

»	»	Gablaneta — 317.

»	»	louisalta — 99.

» , »	Ribaldis, f. Albertoni	de R. de

Cremona — 177. 178. 179.

»	» Riboldis: terra eius — 157.

» Dothonus (et Dodonus), canonicus
Cremonensis — 255. 317.

» v. Rainerius, qui et P. — 95.

»	Taiafer — 151.

»	vicedominus, testis — 89.

Pagario de, Sabbatus — 237.

Palacus Cremosianus — 309.

Palatio de, Wido — 225.

Palazzo de, Cerrutus — 216.

Paliarius Gualdricus, not. s. pal. — 138.

» Sabatus — 247.

Palma Airoldus — 218.

» mater Boioni de Castro Nouo — 317.

» Muttus — 218.

Palmeni Redulfi Ambrosius, vicinus Moga-
nicae — 183.

Palmerius de Bernardis — 290. 291.

Panigalus de louisalta, testis — 283.

Panisuinum Bernardus — 225.

»	de Altedo — 226.

»	(et Paneuinus) de Lanzo Ferario,

f. Lanzi Ferarii de Roncor-
phano — 226. 227.

Pansumus de Sesenica — 124.

Papa, archipbr. Casalis Maioris — 262.

Parasacus Bleracus — 311. 312.

Parini Ottonis Frugerius (et Parinus Fru-
gerius) de Suncino — 132.

Parolarius lohannes Bonus — 300.

Partus (?) Rudianus — 295.

Pascalis, clericus s. Mariae de Caua. —321.

Pasqualis de Angilbertis (et de An$ilbertis)
de Sancto Martino in Belesete — 243.
244.

Passari: terra eorum — 167.

Pastidino de, Cupa — 214.

Patherno de, Bergaminus — 205.

Patronus — 150.

Paucipanni, consul Carauazii — 166. 167.

Paulus, apost. — 73. 246.

Pauperauoce Albertus — 97.

Pa$$us Taiaboue, vicinus Fornoui — 183.

Pectinus de Altedo — 226.

» (et Petinus) de Ba$is — 226. 258.

Pederunga, ancilla — 76.

Pedeurga, ancilla — 76. 77.

Pedreciani, domus — 127.

Pegolottus — 153.

Pelegrinus Melius — 291.

Pellatus Guido — 264.

Pelotus da Isso (et Pellottus de Isce) — 145.
147.

Peregrinus Adreuerti, testis — 90.
» heredum eius terra — 82.

Perlionibus de, Rubeus — 309.

Perliono (et Perlio) Martius — 212.

» Rjboldus — 210. 212.

Perlionus (et Preleone) Riboldus — 307. 315.
316.

Pernixinus — 222.

Pero de, Ambrosius, patruus Stafiriae — 108.

» de lo, Musso — 108.

Persico de, Diaconus — 284.

»	» . Petrus — 266.

»	» Umbertus, testis — 90.

»	» Zananus — 285.

Persicus de la Doda, testis — 206.

Pesamoscis Albertus — 233. (234).

» de, Maurus — 233. (234).

Pesoro de, Albertus, testis — 279.

Petinus de Bacis v. Pectinus de B.

Petracii lohannes — 277.

Petratius Manaria (et Manera) — 120. 135.
142. 147. 184. 234.

Petrecanis de, Inblauatus — 228.

Petrocinus [Cararia] — 251. 252.

» Ceruus — 207.

Petro CremQsiani de, Otto — 196.

Petroni: terra eorum — 313. 314.

» de, Ghubertinus (et Gubertinus) —
210. 211.

»	» lohannes (et Petroni I.) — 180.

210.

»	» (et Petronis), Lanfrancus — 210.

212. 315.

»	» Osbertus — 211.

Petronius de Sancto Felice — 241.

Petronus — 177. 202.

Petrozanus — 150.

Petrus Alberti Decani — 218.

» Aldi de Couello — 220. 246. 247.

» Ambulatus — 151.

»	Andreae — 127.

»	apost.: basilica	eius	in vico Camis-

siano — 63. 64. 66—68.

»	apost.: epistolae	—	74.

»	apost. — 246.

» apothecarius, testis — 179.

» archipbr. (Cremon.) — 230. 253—256.

»	Baroni f., testis — 91.

»	Benica — 150.
Petrus Bonus, clericus — 277.

»	»	de Comite — 177. 178. 179.

»	»	» Pescarolo — 206.

»	» Gandulfi — 111. 112.

» Bonusuicinus — 235.

» Bulla, testis — 120.

» Burdigarius (et Burdigaria) —114. 152.
217.

» Caneuarius (et Caneuario) — 154.
156—160. 172. 175—179. 183. 190.
216.

» Capra — 287.

»	Cererarius — 164.

»	Cerrus — 151.

» Ciuerto (et Ciuertus) — 236. 251.

» Cocus — 109.

»	Crosso de Fornouo — 237.

»	de Albertallo — 258.

»	»	Acone de la Maiore — 202.

»	»	Bernardo — 242.

»	»	Bertrammo de louisalta — 304.

»	»	Berxana — 201.

»	»	Blancasola, unus parium curiae

ep-i Cremon. — 252. 290.

»	[»	Boldis], frater Martini de B. —203.

»	»	Caluo — 248.

»	»	Casanoua — 318.

»	»	Com[uni]? — 148.

»	»	Con to — 201.

»	»	Cremona, testis — 79.

»	»	Cristinis de Tortexana — 180. 181.

»	»	Crotta — 240. 242.

»	[»	Dominicis], f. Martii de D. — 211.

»	»	Fornouo, testis — 169.

»	»	Grumello — 169.

»	»	Guberto Ferrario	— 258.

»	»	Henricis — 277.

»	»	lunco, testis — 188.

»	»	Lanzo, vilicus ep-i Cremon.—258.

»	»	Naso, testis — 283.

»	»	Oltedho (et Olthedho) — 296. 297.

298. 299.

»	»	Persico — 266.

»	»	Prato, s. pal. not. (v. Index not.,

n° 51) — 231. 235. 236. 238—
241. 277.

»	» Runcorfano — 238. 239.

»	» Sagoncio — 296. 313. 315. 316.

»	» Sancto Basiano, f. Iohannis — 194.

195. 205.

»	»	Solarolo, testis — 105.

»	»	Storchlino — 237.

»	»	Telegato — 169. 170.

»	»	Tinctis — 267.

»	»	Villa Ueteri — 235.

» Dominigenus, testis — 169.

»	Dulzonus—151.

»	Enrici — 149. 150. 151.	152.

»	Fauacius, testis — 118.

»	Ferarius — 149.

»	Ferarius de Pescarolo — 302.

» [Ferarius], frater Alberti, filii Lanzi
Ferarii de Roncorfano — 226. 227.
296.

» Fornoui, consul Fornoui — 183. 186.
207. 250.

Petrus	Gabbus, arimannus — 148. 149.

»	Gastoldinus — 303. 314.

»	Ghe^cus — 202.

»	Gison’i f., servus — 68.

»	Griberti — 150.

»	Ingini — 151.

»	Iohannis Boni Ghirardi, testis —	188.

»	Lanfranci Domenegheni, vicinus	For-

noui — 183.

»	Lumbardus, testis — 272.

»	magister de louisalta — 235.

»	Maisende—151.

»	Minnio, testis — 101.

»	Muxo: terra eius Fornoui — 107.	108.

»	nepos Ribaldi — 203.

»	not. — 85.

»	not. dom. Romani	imp.	Frederici

(v. Index not., n° 46) — 99.

»	Frederici imp. not.	(v.	Index	not.,

n° 47) — 118.

» not. s. pal. — 81.

» not. s. pal. — 89.

» not. s. pal. (v. Index not., n° 48) —
120.

» not. s. pal. (v. Index not., n° 49) —
174.

» Odoni: terra eius Albareti — 99.

» Oia — 212.

»	Oprandi — 151. 173.

»	Operti: terra eius — 115.

»	Pacius — 218.

»	Pistor — 149.

»	Platus — 233.

» pbr., canonicus Cremonensis — 130.

»	pbr., canonicus maioris eccl. Cremo-

nae — 230. 231.253. 255. 256. 297.

» pbr. de Coparmolis de Parmexana —
274.

» pbr. s. Iohannis de Longouardore —
225.

» pbr. s. Mariae de Caua — 321.

»	pbr., testis — 183.

»	propinquus Gisilae — 113. 114.

>> Ricardi — 149.

» Ropertius — 228.

» sanctus de	Agnatello: eccl. — 230.

»	»	et	Georius in Caluin^ano:

eccl. — 230.

»	»	de	Castro Nouo: eccl. — 212.

»	»	Cremonensis: contrada. eius

nominis — 214.

»	»	» monasterium —

101.

»	»	Curticellae ultra Padum:

eccl. — 103.

»	»	Montironi: eccl. — 178.

»	»	Suncini: eccl. — 131.

»	»	de Uailate — 161. 162.

»	»	» Uico Moscano: eccl.—274.

»	»	patrocinium eius — 102.

»	»	plaza eius nominis — 101.

»	»	terra eius — 113.

» [Seruazanus], f. Iohannis, qui diceba-
tur S. (v. Index not., n° 50) —
214.

» Siccus, vicinus Carauazii — 166. 169.
Petrus Spina in Butta, testis — 142.

» Stanga, not. s. pal. (v. Index not.,
n° 50) — 266.

» Teniosus — 217.

»	Uallarius	— 217.

»	[Uena], f.	Alberti	U.	— 240.

»	Ugotti —	150.

» Uitalis: terra eius — 107. 113.

»	Uuiberti,	testis —	97.

» Zopo (et Zopus): terra eius — 107. 217.

» Zorzonis: terra eius — 113.

» Zuc. . . — 170.

» heredes eius — 65. 66.

*	servus — 76.

»	terra eius — 71.	72.	84.

»	testis — 87. 98.

»	in iudicio residet —	80.

Pezo Engus: terra eius — 120.

Pezonus Arduynus de Riuariolo, vicecomes
ep-i Cremonensis — 258.

Philippus et lacobus apost.: eccl. eorum nom.
in suburbio Cremonae — 76.

Picenonus Gribertinus — 203.

Picinardus Guilielmus — 298.

Picinobonus, f. Mainardi — 101.

Picinoni: terra eorum — 300.

Picinonis de, (et Picinonus) Gruberto^us —
300. 302.

Picinus de Grapella, testis — 172.

Pignolo de, domus — 182. 202.

»	» Oldefredus, testis — 142.

Pilla de, Baliottus — 244.

» de la, Guilinzionus — 132.

Pinamonsscoua Luccus, testis — 175.

Pingirolus Cuminus de civitate Mediolani —
108.

Pigus Lanfranchinus — 257.

Pilo de, lohannes — 305.

Piroualo (?) de, lulianus — 144.

Piscis Omnebonum — 217.

» Oto — 218.

Piscina de la, (et Pissina), Guilincionus —
143. 144.

»	» » Ottobellus — 189.

» f. Ottobelli de la P. — 189.

Pistor Anselmus, testis — 102.

» Petrus — 149.

Pistore de, lacobus, testis — 195.

Pistores: terra eorum — 148. 149. 150.

Pixo Otto: terra eius in Bredella — 107.

Pizenatus (et Pizenattus) — 149. 169.

Pizenus Bernadus, testis — 147.

Pizo, testis — 119.

Placentinus Albertus — 305.

Platus Petrus — 233.

Plola de, Andreas — 211. 212.

Polexeno de, Lumbardus — 261.

Poloni (et Pollonis) Vitalis —116. 217.

Poltinerius (et Pultinerius), f. Dugnini Bon-
seri — 130. 131. 132.

Ponponesco de, Conradus — 285.

Porcaria de, Albertinus — 152.

Porcariis de, Su^us — 177. 178.

Porcellus, procurator ep-i Piacentini — 141.

Porphyrius: libri eius — 74.

Porta de la, Ognabenus — 178.

Portanaria Alberga — 217.

Prandus (et Prando) da Muiza — 104. 105.

Prataricius lohannes — 312.

Prebornengi Nicola — 110.

Premodius, archipbr. de Calso, testis —258..

Prepositus, cantor Cremonensis — 230.

Presbiter de Medolago, ep. Cremonensis —
121. 123. 161. 216.

»	» Wiscardo de Platena, testis —

185.

» pbr. eccl. s. Helenae — 292.

Presbiteri Albertus — 217.

Preuostinus — 201.

Preuostus, clericus de Uidolasco — 248.

Precanne de, lohannes, testis — 188.

Prezanni: terra eorum — 172.

Prezate de, Lanfrancus — 216.

Priorisiis de, Meiorottus — 270.

Priscianus: volumen eius — 74.

Pristor Bertramus — 242.

Procardus: sors eius — 152.

Prosperi scripta — 74.

Protasii Albertonus — 138.

Prudentii etc volumen — 74.

Prudenzalis de Capitalibus, testis — 177.

Pugnatonis marchionis signum manus — 105.

Pugnettus — 152.

» de Basa, testis — 169.

Pulico de, Rugerius — 264.

Pultinerius Bonseri v. Poltinerius.

Puluerammus, testis — 91.

Puteo de, lacominus — 219.

»	» Inblauatus — 219.

»	» (Putheo) Niger de Cumis, testis —

175.

»	» Oldeprandus — 220.

Quadtuorcongia: terra eius — 107.
Quatuorquondio, propinquus Benedictae —
113. 114.

Rabuellus de Rabuellis de vicinia s. Viti —
292. 293.

Radhiuus Dodhonis — 301.

Ragimondinus Alberti de Diacono, testis —
172.

Raifredus lohannes, testis — 114.

Raimondus Ermezonus, testis — 268.
Raimundus de Bernardis — 290. 291.

» (et Ramundus) de la Leuata, not.
dom. Enrici imp. (v. Index
not., n° 54) — 181. 204. 206.
207. 224. 225. 248. 272. 280.
284. 285.

»	Barianus, consul Bariani — 183.

Rainaldus, f. Dodonis, testis — 105.

»	Sansom, miles ep-i Cremonen-

sis — 89.

Rainerius Cararia — 173. 207.

» de Sancto Michaele, consul Par-
mae — 263.

»	pater Imildae comitissae — 85.

»	qui et Paganus, not. s. pal.

(v. Index not., n° 53) — 95.

»	Sartor —217.
Rainoldus de Caliano — 218.

Rambertus, qui et Reginzo, de loco Grade-
niano, testis — 69.

Rapinus Catena, testis — 184.

Rappus: ft. eius — 233.

Rasinus: terra eius — 107. 108. 113.

» Lanfrancus de Fornouo, testis —
130.

Ratacauis: de testimonio eius — 261.

Raterius: vineae eius — 285.

Rationator Ardericus — 237.

» Tedaldus de louisalta — 118.

Rauacolus — 184. 246.

Recucchus: heres eius — 182.

Redaldus de Medolago — 123.

Redenassco de, Stephanus de Soncina — 144.

Redulfi Ambrosius — 216.

» Palmeni Ambrosius, vicinus Moca-
nicae — 183.

Redulfo de, Bellomus — 302.

Redulfus Cartapellatus — 274.

*	de Arcago, unus parium curiae ep-i
Cremonensis — 272.

»	* Carbone (et de Carbono) de Ca-

sali Maiore — 163. 164.

*	» Cornu — 215. 216. 222.

»	* Oddis, frater Ambrosii de O. —

268. 269.

*	[» Soncino] — 145.

*	f. Martini de Soncina de loco Colono
Onci — 143. 144.

»	Gorgonus — 127.

Refudato de, Vgo — 219.

Regales (Li Regales) — 120.

Reginzo (Rambertus, qui et R.) — 69.

Remedius, servus — 76.

Remigius: Commentarii in Donatum — 74.

Rescana de, Vitus — 149.

Ribaldis de, Albertonus de Cremona — 177.

»	» Balduinus, testis — 184.

»	» Guicardus — 209.

Ribaldus de	Casale Butani — 95.

»	»	Concesa — 110.

*	»	Cremona — 97. 98.

♦	»	Douaria, vassallus ep-i Cre-

mon., testis — 90.

»	»	Douaria — 223.

»	f. Alberti Pauperauoce de loui-
salta — 97. 98

»	f. Iohannis Boniamici de S. Ba-
siano — 120.

»	f. Petri de Acone de la Maiore —
202.

»	f. Ribaldi de Casale Butani — 95.
96.

*	missus — 85.

*	nepos Ribaldi de Douaria,	vassal-
lus ep-i Cremonensis	—	90.

»	Uilicus, testis — 181.

»	testis — 95. 96. 98.

» heredum eius terra — 113. 114.

Riboldi Richelda — 217.

Riboldis de,	Albertus Carus — 289.

»	»	Egidius — 289.

»	»	lohannes — 289.

»	»	Nicola — 289.

Riboldis de, Paganus — 157.

RiboIdo de, Uiuianus — 239.

Riboldus de A^anello, not. s. pal. (v. Index
not., n° 55) — 283.

»	» Casali Butano, clericus — 238.

239.

»	» Perliono (et Perlionus vel de

Preleonibus) 210. 212. 307.
315. 316.

»	Vencegus, testis — 283.

»	heredum eius terra — 173.

Ricardi Petrus — 149.

Ricardis de, Bassus — 250.

Ricardus de Gulmario (et R. Guilmarius) —
106. 164.

» Ferarius — 116.

Ricchus de Anigo — 265.

Richardinus, serviens ep-i Cremonensis —
230.

Richelda, uxor Petri, filii Iohannis de S.
Basiano — 195.

»	de Forno — 218.

»	f. Mascaronis de	Fornouo, uxor

Oprandi — 107.

»	Mazia — 217.

»	Riboldi — 217.

»	heredum eius terra —	107.

Richeldi de, Martinus — 184.

Richicha, uxor (?) Cortisii de Tirlono — 306.

Richilda de Oli$a — 281.

Richirenda Tedoldus — 139.

Richus Faxanus — 222.

Ricius Auno — 218.

V quoque Rizio Euno.

» Bonnumus, consul Fornoui — 183. 186.

» Bonushomo, testis — 169.

» Gribertus, testis — 169.

Rigezo, testis — 89.

Rigizo Andreas — 217.

Riparii Lanfrancus et Ottobonus — 135.

Riparius Lanfrancus, testis — 130.

» Rogerius, testis — 134.

Riuarius Wizardus — 189.

Riuarolo de, Arduinus — 234.

Rizcio (et Rizcius) Guydo — 228. 250.

Rizi de Fornouo: terra eorum — 167.

Rizio Euno — 218.

V. quoque Ricius Auno.

Roario de, Oprandus, testis — 208.

Roba Albertus, testis — 118.

» Vgo — 212.

Robacastellum (vel Robacastellus) testis —
217.

Robertus — 150.

» da Couo — 128.

Roberzonus — 150.

Rodano de, Andreas — 306.

»	» Guilieimus, testis — 175.

Rodegherius, testis — 164.

Rodonus, f. Uualteri de Crupello — 69.

Rodulfo, f. Ademari — 80.

Rodulfusr campus eius — 65. 66.

» not. s. pal. (v. Index not., n° 56) —
106.

» de testimonio eius — 265.

Rogerio de, Bernardus — 120.
Rogerius	advocatus — 184.

»	Cararia — 251. 252.

»	.	Capfalle — 317.

»	de Bariano, signifer ep-i Cremonen-

sis — 80. 88—90.

»	(et Roglerius) de ludicibus, capel-

Fanus ep-i Cremonensis — 258.
269. 270. 272. 274. 281.282. 296.

» not. s. pal. (v. Index not., n° 57) —
213.

»	not. de plebe, testis — 268.	269.

»	Riparius, testis — 134.

»	Rosanus — 142.

»	Sescalchus (et Soscalchus),	unus	pa-

rium curiae ep-i Cremonensis —
247. 268. 274.

V. quoque Ruglerius de S.

» terra eius — 71.

Roglerius, advocatus ep-i Cremonensis — 226.
227.

» [de Carauagio], f. Iohannis de
C. — 169.

Rolandus de Bacilis (?) — 296. 298.

»	» Carbono, testis — 164.

»	» Cremona, pater Alberti — 89.

»	» Dalmona, testis — 90.

»	(et Rodolandus) Maltrauersus —

274.

not. s. pal., testis —90.

» Storto — 90.

Romaninus [Ferarius], f. Petri F. — 296. 297.
298.

Romanus, diaconus card. s. Mariae in Portu—
104.

»	[Gorgonus], frater Redulfi Gor-

goni — 127.

»	de testimonio eius — 262.

Roncius (et Runcius) Oddo (et Otto) — 112.
223. 225. 234.

Roperga, ancilla — 77.

Roperghi Albertus — 128.

Roperti Anselmus — 150.

» Petrus — 228.

Ropertus — 150.

Rosa, uxor lanoni [Capitalis] — 177.

Rosanus Baldobesius — 224.

» Rogerius — 142.

Rotardo, f. Gotefredi — 80.

Rotardus, testis — 81.

Roteperga, ancilla — 77.

Rothonus Obertus — 162.

Rotolus Coppadusius (et Rotollus Coppadu-
xius) — 238. 242.

» lohannes — 239.

Rozonis terra — 76.

Rozonus Marchisius — 149.

Rozzenus (et Rozzeno) Albertus — 228. 236.

Rubei: ronchi eorum — 284. 285.

Rubeus, arimannus — 152.

»	de Biachis, testis — 281.

»	» Caliano (et de Caliana) — 316.

317.

»	»	Martino	Buchetta, testis — 185.

»	»	Morengo	— 127.

»	»	Perlionibus — 309.

»	»	Uado —	151.

Rubeus Ferrarius — 249.

»	Grasemondi — 218.

»	Gribergi — 217.

Rudianus Partus — 295.

Ruffus Manfredus, testis — 253. 254.

Rugerius de Pulico — 264.

» sacerdos eccl. s. Iohannis de Uida-
lengo — 248.

Ruglerius de Sescalchis — 237. 241.

V. quoque Rogerius Soscalchus.
Rui Gribertus — 153.

Ruinus, Ruini — 113. 217.

Rumani Lanfrancus de Bariano — 276. 277.

» Carerius: terra eius — 115.

» de Duce de Rvmano — 127. 128.

»	» Prata, vicinus Carauazii — 166.

169.

Runcha de, Guilielmus — 267.

Runcius Guarino, testis — 159.

» Otto — 223.

V. quoque Roncius O.
Rusticonum Uitalis, testis — 174.
Rusticus Ferarius — 101.

» frater Marchisii Zurla, testis — 190.
Ruginetus (et Rucinettus) — 228.

Sabatinus — 149. 169.

» pbr. eccl. s. Clementis de Celia —
260. 265.

Sabatus Paliarius — 247.

Sabbatus de Pagario — 237.

Saccus Vbertus, testis — 162.

Sachettus, testis — 184.

Sagoncio de, Petrus — 296. 313. 315. 316.

Salandus de Monte S. Sepulcri — 305.

Salarius — 219.

Salodo de, Balduinus — 223.

Salomonis parabolae — 74.

Saluagnolus — 217.

Saluangnus, testis — 114.

Saluatici — 244. 317.

Saluaticus Anselmus — 273.

Saluator sanctus: capella eius — 103.

»	» Morengi: eccl. — 119. 125.

126.

Sancta Cruce de, lohannes, s. pal. not. (V.
Index not., nQ 32) — 209.

Sancto Gallo de, Ugo — 195.

Sansom Rainaldus, miles ep-i Cremonensis —
89.

Sansomus Albertus — 226.

Sansummus (et Sansumus) lohannes — 258.

Sara de, Teutaldus — 204.

Sarafina (et Serafina), f. Bernardi Arnulfi —
132. 133.

Sartor Euno — 217.

» Rainerius — 217.

Satta Corerius, testis — 205.

» Vgozonus, clericus Cremonensis — 117.

Saudona de, Benedictus — 69.

Sauia, nurus Adae de Strochlino — 238.

Scaretus Amadeus — 305.

Scarsella Teutaldus, testis — 265.

Sca^ato de, Henricus — 242.

Schenardo de, Otto — 184.

Schinca de, Caffus, testis — 110.
Sclauus Albertus de Mozanica — 218.

» Ambrosius: terra eius — 113.

Scolarius Martinus — 288.

Scopardus de Ardolo, testis — 154.

Scorticasanctis de, Baiamonte — 276. 286.
304.

Scortegasanctisde, Egidius, testis — 271.275.
280. 295. 301.

Scorticasanctis de, Guilielmus — 275.

»	» Homobonus — 253. 255.

»	» Libazius — 280. 283. 288.

289. 304.

Scorticasanctus Otto, testis — 132.
Scor^anappus — 178. 219.

Scuraze Albertus de Stradhella — 274.

Scurolus lacobus — 284.

Sedulii (Aratoris, Prosperi etc) volumen — 74.
Senprebona, uxor lacomini (de Laude) — 243.
Sergius et Bacchus ss.: diac. card. Grego-
rius — 104.

Seriate de, Manfredus — 162.

Serileonis de Vicedominis f. Inforciatus —
191.

Serralia lohannes — 217.

Sertores — 215.

Seruazanus lohannes — 214.

Seschalchus (et Soscalchus vel de Sescalchis),
Rogerius (et Ruglerius) — 237. 241.
247. 268. 274.

Sescalcus Lanfrancus — 147. 148. 154. 156.
159.

Soscalchus Thomas, testis — 288.

Sesc(l)alcus testis — 112.

Sesenica de, Pansumus — 124.

Sibilia, socrus Ottonis, filii Iohannis Benni —
120.

Siccus Albertus — 150.

» lohannes — 218.

» Lanfrancus — 291.

» Petrus; vicinus Carauazii — 166. 169.

Sicherio Arlembaldus — 106.

Sighizis de, Girardus — 297.

»	» Osbertus — 297.

Sihifredus, f. Olrici de loco Surxino — 86.

Siperti Bonomi terra Albareti — 99.

Siri s. eccl. Soncini — 143. 144.

Sistus s. Placentinus — 294. л

Sithicis de, Martinus — 215.

Smaragdi volumen — 74.

Solario de, Giselbertus — 90.

Soltarico de, Manfredus — 162.

Somsom, vassallus ep-i Cremonensis — 90.

Soncini Maffeus — 245.

Sophia s. (Cremonensis): eccl. — 292.

Soricus (vel Soricius) lohannes — 293.

Sospiro de, comites: Obertus, Bernardus et
Anselmus, ff. Uberti comitis — 134.

Soco da Palosco — 212.

»	>> Ponponesco — 210.

Sparoaria de, Anselmus — 154. 156.

Speronus — 217. 218.

» (et Sperronus) lohannes — 167. 207.
228.

» archipbr. Fornoui — 248.

» testis — 111. 115 (feudum eius).

Spina in Butta, Petrus, testis — 142.

Stafiria, uxor Finiberti, filii Arlembaldi
Sicherio — 106. 107. 108.

Stanga Petrus, not. s. pal. — 266.

Stangoni, Stangonis, Stangono, Stangonus:
»	—211.

»	de, Achius — 212.

Stangonus (et Stangono) Albertus — 204.
210. 212.

Stangoni de, Albertus Losco — 211.

Stangonis de, Boionus (et Boianus) — 305.

Stangoni de, Bolcanus — 212.

Stangono Borandus — 212.

» (et Stangoni) Osbertus — 210. 211.
212.

Stella de, Ardericus — 249.

Stephanis de, Bernardus — 233.

Stephanus, capellanus ep-i Cremonensis —
225.

»	de Redenassco de loco Soncina —
144.

»	» Riuarolo pbr. — 222.

»	(Stefanus), qui et Amizo, de
Celle — 69.

»	sanctus: burgum eius nominis —
160.

»	»	Casalis Maioris: eccl. (ple-

bes) — 164. 199.

»	»	Cremonensis: capella—90.

»	»	festum — 185. 215. 223.

Stirpo de, Buniohannes — 228.

Storchlino et Storclino:

Storchlino (et Storchino vel Storclino) de,
Adam — 194. 235. 237.

V. quoque Sturchino.

Storclino de, Albertus — 196.

Storchlino de, Gufridus (et Storclino de, Gu-
fredus) — 200. 238.

»	» Petrus — 237.

Storclino de, Wifredus — 178.

Storchlinus, f. Adae de Storchlino — 238.

Storcho de, Adam — 221.

Storclinus de louisalta — 196.

Storto de, de Caghinpedibus, Fiettus — 257.
296.

» Rolandus — 90.

Stradiuertis de, Lumbardus — 223.

Strangoxatus Tinctor, testis — 165.
Strechinus de Fornouo — 231. 233.

Strogia de, Aunettus — 251.

Strugini Gufredus — 219.

Sturchino de, Albertus — 304.

Summo de, domini — 195. 289.

»	» Guazo — 317.

Supramons marchio — 172.

Surdus de Gaidoldis, testis — 119.

Suriana, uxor Lanfranci, filii Iohannis de
Bariano — 195.

Suzus de Montenaria — 285.

Succus de Porcariis — 177. 178.

Sycardus (et Sychardus vel Sicardus), ep. Cre-
monensis — 175. 179. 180. 182. 184.
186. 188—190. 192. 194. 196—198. 200.
202. 203. 206. 209—211. 214. 215.
221—227. 229—231. 233—235. 237.
238. 240—242. 247. 249. 251. 252. 257.
259—261. 263. 264. 290. 291.
Symon [Confanonerius] — 294.

» de Laude, consul iustitiae Cremo-
nae — 296.

Tadettus de Carauagio — 218.

Taiaboue v. quoque Talabo, Taiabos.
Taiaboue de, Bonusuicinus — 267.

» Pa$(?us, vicinus Fornoui — 183.
Taiabouem (et Taiabos vel Talabo) Marchi-
sius — 148. 167. 218.

Taiacanglerius Martinus — 165.

Taiafer Paganus — 151.

Taiandus, homo de Morengo — 125. 126.

Taiuno da, vassalli seniorum de Arciago —
126.

V. quoque Tiiuno.

» de, Albericus — 126.
Talabo Marchese v. Taiabouem.
Talamatius Osbertus — 169.
Tallese, uxor Alberti, filii Nuueleti de Lu-
driano — 245.

Tarrus de Oddis, frater Ambrosii de O. —
268. 269.

Tatho de Carauazo — 116.

» de, lohannes de Pianengo — 130.

Tauanus — 233.

Tebaldinus da Loresco — 242.

Tebaldus, pbr. eccl. Cremonensis — 80. 81.

Teberga de, lohannes — 285.

Tedaldus, ep. Placentinus — 141.

Teodaldus, qui et Teuzo, de loco Arcenne,
• testis — 69.

Tedaldus Rationator de louisalta — 118.

Tedoldus de Carauatio — 139.

»	» castelate de Rivolta, testis—139.

»	Richirenda — 139.

Teico Gandulfus — 184.

Telegato de, Andreas — 169. 170.

»	» Lanfrancus — 283.

»	» (Telegatho) Obi$o — 195.

»	» Petrus — 169. 170.

Telg. . . de, Martinus, not. s. pal. — 247.
Temperatus Guilieimus — 281.282.

Tempesterius Ui 1 anus, testis —281.

Teniosus Petrus — 217.

Teotaldus de Yxo, testis — 206. 207.

Testor Martinus — 118.

Tetaldus de Parma, testis — 90.
Tetauacca — 315.

» de, lohannes — 305. 316.

Tethaldus de Cauethalis de Cremona — 145.

V. quoque Teutaldus Capitalis.
Tetholdus de Curia — 221.

Teudaldus, testis — 98.

Teupertis, servus — 76.

Teutaldus Caga-in-furno — 219.

» de Cadegno — 247.

»	[» Cornu], frater Redulfi de C. —

215.

»	» Sara — 204.

»	(Teudaldus) de Tucingo — 88.

»	Capitalis — 175. 176. 177.

V. quoque Tethaldus de Caue-
thalis.

»	Mazochus — 300.

»	preco, testis — 184.

Teutaldus, s. pal. not. (u. Index not., n° 58)—
205.

» Scarsella, testis — 265.
Teutonicus — 220.

» de Bariano — 276. 277.

»	» Tor lino: terra eius — 163.

Teuzo, testis — 85. 95. 96.

» (Teodaldus, qui et T.) — 69.
Textoribus de, Aledhramus — 300.
Thadeus (de Carauagio) — 280.
Thomas sanctus: terra eius — 124.

»	» villa eius nominis — 82.

» Soscalchus, testis — 288.

Thomasinus [de Rabuellis], f. Rabuelli de
R. — 292.

Tiballus Vbertus — 222.

Tibertus: de testimonio eius — 261.

Tidinus, pbr. — 120.

Tiiuno de, lohannes — 126.

Tinctis de, Petrus — 267.

Tinctor (et Tintor) lohannes — 217. 233.

» Strangoxatus — 165.

Tininbergi lohannes Bonus — 127.

Tirlono de, Cortisius — 305.
Todescus de Dodo — 220. 221.
Tolomeus, clericus eccl. s. Siri loci Soncinae^
testis — 144.

Tomasius (et Tomaxius), clericus s. Mariae
de Caua — 320. 321.

Toperti: terra eorum — 299.

Tornicula lohannes de Casali Maiore —291.

Tornigi — 233.

Torta Beltramus de Rivolta, testis — 139.
Totusbonus de Donnis, Frederici imp. not.

(v. Index not., n° 59) — 258.

Traduinus (et Trathuinus) Bonushomo, vici-
nus Carauazii — 166. 169.

Traiferus — 152.

Trancherus de Fornouo — 216.

Traua^us magister — 184.

Trepino de, Lanfrancus — 281.

Fortasse idem, qui Trupinus L.
Tre$o (et Tri$io) de, Andreas — 269. 276.
284. 285.

Tree. . . de, Homobonus — 184.
Tropellus de ludicibus — 256. 257.

Trupinus Lanfrancus — 282.

Trussa: ff. eius — 249.

Turisendus de Qanebellis — 281.
Turolus de Anselmo — 305.

Tutbelli heredis terra — 113.

Uacca de, Marchisius — 228.

Uacela de Coteca — 261.

Uaim Albertus — 149.

Valerianus de Greco de Verona, testis — 175.
Uallarius Petrus — 217.

Vardericus de Cisiano, testis — 97.

Uaueri de, Ambrosius — 113.

Vbaldo de, Vgo — 285.

Ubaldus (et Hubaldus), ep. Cremonensis —
86. 89. 90.

Vbaldus Casalasscus, testis — 188. 193.

» Malrasus — 264. 265.

» nepos Bernardi de castro Sexiple —
94. 95.
Uberto, testis — 95. 96.

Vbertus, ep. Cremonensis — 174.

Ubertus de Sospiro, comes — 134.

»	pbr. cardin. s. Clementis	—	104.

»	Saccus, testis — 162.

»	subdiaconus et canonicus	—	231.

»	Tiballus — 222.

Vchicio, f. Andreae, testis — 105.

Uena Albertus — 240.

Uenerandus: filiorum eius vineae — 109.

Ven^egus Riboldus, testis — 283.

Uerdellus Mellinus — 235.

» Oldefredus — 283.

Uerro Ardericus — 228.

Uescore de, Bertrammus, testis — 194.

Uescouato de, Ambrosius — 285.

Uetulo de, lohannes — 126.

Vetulus de Cristinis de Tortexana — 180. 181.

Ughettus de Pezola — 150.

Vgo Aduocatus — 180. 184.

» Benzonus, testis — 269.

» de la canevaria civitatis Cremonae — 137.

» » Casali Morano, f. Egidii — 284. 285.
286.

» » Comitibus, canonicus Cremon. — 230.
253. 256. 272. 319.

»	» Ecclesia — 184.

•>	» Gaida, testis — 195.

» » Gan du Ifo — 120.

» » Isaco de Gunzonibus — 295.

» » Manfredo — 281.

» » Ozano, testis — 138.

» » Pescarolo (et Piscariolo) — 179. 240.
289. 311.

» » Refudato — 219. 220.

» Г» Richeldi], frater Martini de R. —
184.

» » Sancto Gallo — 195.

» [» Tucingol, f. Teudaldi de T., testis —
88. 89.

» » Vbaldo —285.

» Dodo — 211.

» Gastoldus — 281.

>	> iudex s. pal., testis — 90.

» lunius — 113. 114.

>	> Montenarius, testis — 254. 256.

» Mutus — 198.

>	> Roba — 212.

»	interfuit — 85. 95. 96. 98.

Vgolintis, acolitus et canonicus — 231.

»	Bellasole, testis — 265.

Ugoto — 217.

Ugotti Petrus — 150.

Ugozonus Bonseri, testis — 132.

»	Satta, clericus Cremonensis — 117.
Ugutionus (et Uguicio) Montenarius, testis —
135. 142. 159. 163. 164.

Vicecomes de Maleo, vassallus ep-i Cremonen-
sis — 147. 148. 177. 188. 190. 193.
197. 198.

Uicecomes — 231.

Vicedominis de, Serileonus (et Uicedomini
Surlionus) — 117. 191.

Vicedominus lohannes de Mantua — 175.
Uictor sanctus de Agnatello: eccl. —230.

»	» Cremonae: eccl. — 82.

Uictorsanctus: festum — 84.

»	» terra eius — 83. 84.

Vilana, uxor Guideti, filii Petri Aldi de
Couello — 247.

Uilanus Tempesterius, testis — 281.

Uilanus (et Villanus) — 152. 218.

»	testis —114.

Uilicus Ribaldus, testis — 181.

Vilielmus (et Vvilielmus) Burdigarius — 152.
153.

Uilla de, Man^olus — 247.

Uincentius sanctus de Azano: eccl. — 230.

»	»	» Pergamo: eccl. — 127.

Uirgilius: volumen eius — 74.

Viridila, uxor Lanfranci, filii Ottobelli de la
Piscina — 190.

Uiscinellus Lanfrancus — 217.

Uitalis Albertus: sors eius — 151. 152.

»	Alexander — 150.

»	Camparius — 201.

»	Castelli Noui (ef de C. N.) — 158. 181.

»	de Baila — 218.

»	» Chare — 221.

»	f. Ghirardi de Luce — 212.

»	gastaldus ep-i et rector Mo^anicae —
183

»	Petrus’— 107. 113.

»	Griberti — 150.

»	Poloni (et Pollonis) — 116. 217.

»	Rusticonum, testis — 174.

»	sanctus Maxani: eccl. — 116. 151.
192—194.

»	testis — 97.

Vitus de Rescana — 149.

»	Molinarius — 151.

»	sanctus — 271. 281. 292.

Viuianus de Lantelmo de Morengo — 277.

»	» RiboIdo — 239.

»	150. 217.

»	magister, canonicus Laudensis —

161. 163.

Ulcelatorum pratum — 148.

Umberti lohannes — 153.

Umbertus Bugna, testis — 198.

»	de Nolis — 257.

»	» Persico, testis — 90.

»	f. Adroldi (Gandulfi) — 111. 112.

»	nepos Bernardi de castro Sexpile —
94. 95.

»	pbr. — 126.

»	terra eius — 84.

Umfredus, not. s. pal. — 90.
Unbertinus Faxolus — 314.

Unbertus de Malanottis, unus parium curiae
ep-i Cremonensis — 272.

»	» pbr. eccl. s. Sophiae — 292.

Unfredus, not. (v. Index not., n° 60) — 92.
Uni^ani lohannes — 217.

Urcius Adam — 239.

Urseurga, ancilla — 76.

Urso Carraria, archipbr. Fornoui — 216.

» Ildeprandi, testis — 90.

Ursonum Oldradus — 184.

Ursonus (et Ursonum vel Ursonis) Albertus,
canonicus Cremonensis — 230. 253.
255. 256.
Ursus, capellanus ep-i Cremonensis — 173.
» clericus plebis Fornoui — 192. 193.

Vsberto — 217.

Vualdinus — 217.

Vvalperga, ancilla — 77.

Vualpertus Mulinarius — 217.

Uualterus de loco Crupello — 69.

» pater Adelelmi, qui et Azo — 80.
Uuanilionus de Sereniano — 69.
Uuaribertus (et Uuarimbertus), testis — 95.96.
Warinus magister — 188. 190.

WariQO de Michara, testis — 184.
Uuazo, testis — 95. 96.

» praepositus s. Micaelis, testis — 284.
Uuiberti Petrus, testis — 97.

Vuido, comitis pal. not. (v. Index not., n°61)—
180.

»	de	la Crotta, testis	—	154.	156.

»	»	Curtesiis, testis	—	190.

»>	»	Palatio — 225.

»	diaconus card.	ss.	Cosmae et

Damiani — 104.

» servitor ep-i Cremonensis, testis —
171.

Widottus de Balditionis — 189.

»	» la Curte, testis — 154. 156.

Wienzoni: terra eorum — 287.

Wifredinus — 201.

Wifredus de Cuppaduxo: terra eius — 160.

»	» Storclino: terra eius — 178.

Uuigonus de Maxano — 70. 71. 72. 73.
Vvilielmus Burdigarius — v.	Vilielmus.

»	Ferrarius — 217.

»	Oto — 218.

»	not. et iudex s.	pal.	(v.	Index

not., n° 62) —	87.

»	testis — 95. 96.

Vuilielmus: ff. eius — 174.
Wiscardo de, Presbiter de Platena, testis —
180.

Wizardus Riuarius — 189.
Uulpes Albertus — 284.

Ydo Terdonensis, imperialis aulae iudex —
174. 175.

Ysacatus (not.) — 91.

Ysacchi Obertus Obizi (et Ysacco de,) —
172. 198.

Ysacchis (et Ysachis) de, Bernardus — 199.
233.

» de, Girardus — 199.

Ysacco de, Obertus Obizonis — v. Ysacchi O.
Ysopinus, f. Iohannis de Nigris — 158. 159.
160.

Zagini Platine: tenent honorem et districtum
terrarum Oltedi — 257.

Qambra de, Araldus (et Arialdus) — 262. 264.

Zananus de Persico — 285. 286.

Qanebellis de, Cesus (et Cessus) — 281.

»	»	Otto — 281. 282.

»	»	Turisendus — 281.

Zaninus, frater Nicoletti (de Riboldis) —
289.

Zannebonus de Bagis (et Da$is) — 258.

Qanono de (et Qanonis), lohannes — 226.

»	» Fantinus — 226.

V.	quoque lanono de, F.

Zanonus de Bella — 230. 256.

V.	quoque lanonus.

» f. Tethaldi de Cauethalis de Cre-
mona — 145.

V.	quoque lanonus.

Zanucii ronchetum — 151.

Zarzinus Adam — 214.

Zenarii lohannes, vicinus Carauazii — 166.
169.

Qeneriis de, Bernardus, testis — 267.

Zeno — 149.

Qeno sanctus de Caxano: eccl. — 230.

Qenonis Guilielmus — 218.

Zermunti lacobus — 279.

Zioli longora, ronchus — 150. 151.

Qoanne de, Mussus — 233.

Qochis de, Crottus — 313.

Zoechus — 303.

Qoechus de Capellis de Sancto Felice — 313.
314.

Qoncus — 153.

Zoppus Albertus — 128.

» Ambrosius — 153.

»	(Zopus) Lanfrancus de Ripalta —138.

»	»>	(et Zopo) Petrus — 107. 217.

Zorzonis Petri terra — 113.

Zuchello de, Albertinus, testis — 205.

Qucus Albricus — 309. 312.

Quchus Lanfrancus — 312.

Zuc. . . Petrus — 170.

Qugnus Marinus — 215. 216.

Zunadus — 217.

Zuncata, uxor Tedaldi Rationati — 118.

Zurla Marchisius, testis — 190.
in

INDEX LOCORUM

Acconensis civitas — 224.

Aculliolo, locus in curte Fornoui —113.

Adua, fl. — 67. 189. 232.

Agacina (et Agazina) — 178. 201. 243.

Agnatello — 230.

Albaretum — 99. 201.

Al Cantone, locus in pertinentiis Fornoui —
218.

Alfianum — 301.

Alodio de, tons — 148.

Altedo — 76. 226.

V. quoque Oltedo, Oltetho etc.

Altesuille locus — 90.

Angelis de, terra — 271.

Aqua Curia — 107. 113.

Aquae Porta in loco Rumano — 127.

Arcenne (et Arcenum vel Arcinum) — 69.
284. 285.

Arpinum — 295.

Arciago (et Arciaco) — 126. 127. 230. 272.

Ardolo — v. Scopardus de Ardolo — 154.

d’Arguiratis Sors — 225. 227.

Ariberti Porta — 101.

» Rovor, locus — 189.

Arquaho — 85.

Aspex (et Aspes) — 301.

V. quoque Castrum Nouum de A.

Aurileuio — 232.

Axola — v. Bertonus de A. — 179.

Azanellum locus — 103. 279. 283. 301.

Azano — 151. 230.

Bagalino — 82.

Bagnarolo — 124.

Bagniolo (et Baniolo) — 140. 141.

Baldegniano — 76.

Banzola — 90.

Barbadisca — 64.

Barco (et Barcha) — 145. 146. 148.

Barianesca — 207.

Bariano — 88.89. 90. 126. 183. 187. 276—278.

Barolfi curtis — 202.

Baselega de, lacus — 172.

Basianus Sanctus — 120. 194. 205. 221.

Belesete de, Sanctus Martinus — 243. 244.

Bellen$ana — v. Nichole de la B. — 158.

Benate de, seniores — 126.

Berge villa — 64. 66.

Bergomensis comitatus — 76.

Beuenengi curtis — 197, 198.

Bina Noua de, castrum — 223.

Binda, locus campi — 73.

Blancanugo — 76.

Bochedarda — 288.

Bochetto de, vail is — 284.

Boceda, locus in curte Castri Noui de Aspice —
206.

Boldenasca (et Buldenasca vel Boldinasca) —
149. 150. 207.

Bonate — v. Algisius de B. — 101.

Bononienses — 295.

Bordalengi curia — 141.

Bornado — v. Anselmus de B. — 177.

Botaiano — 165. 179.

Botarela (et Botarelo) in pertinentiis Castri
Noui — 210.

Boueclo — 120.

Bo^oli curia — 292.

Braida in, eccl. s. lacobi — 230.

» v. Andreas de B. — 124.

»	Bezonis — 153.

»	Botaria — 158.

*	Coerenciasca — 71.	73.

v	de Castenedello — 72.

»	Desupra — 277.

»	Episcopii — 316.

»	Longa — 83.

»	Odoni — 295.

Breda (in la B.) — 228.

Bredella — 107. 152. 153.

Brexanorio de, (et Bresanore, Brixianorii,
Brixanorii) plebes, curia — 214. 242.
290. 304. 313. 315.

Brixia (et Brisia) — 83. 84.104.141.278. 279.

Brugnano — 143. 144. 219.

Brugnedo (et Brugneto) — 72. 83.

Brvxatvm — 128. 277.

Bubiatica, in curte louisaltae — 220. 247.

Budrio de, pratum — 151. 152.

Bugnolanzono — 284.

Buiocco de, pratum — 148. 149.

Bulgari, locus prope Cremonam — 77.

Bultrina — 148. 149.

Buriero — 151. 152. 153.

Buscetto — 185.

Buschettus de Moris — 285.

Buseto de, ramellus — 288.

Buta — 245.
Butalianum — 103.

V. quoque Botaiano.
Butanengum — 103.

Cademora — 285.

Cadenzellus — 277.

Calcinenta — 284.

Caliano (et Caliana) — 218. 305. 316. 317.
Calso — 127. 128. 202. 258.

Caluenzano (et Caluingan o) — 76. 230.

Camisiano (et Camissiano), vicus et fundus —
63. 64. 66. 69.

Campanea in curia S. Felicis — 300.

Campagna super Costam Sale — 295.

Campi Milionum — 149.

Campo Anselmo — in pertinentiis Castri
Noui — 212.

» de Gandulfo, locus in pertinentiis
Castri Noui — 212.

»	del Ulmo — 218.

»	de Morgola — 113.

»	Longo — 148.

»	Moni — 72.

»	Rodundo — 72.

Campora — 107. 152. 249.

Camporella — 200. 201.

Campus Bellus — 270.

»	Buzoni — 149.

»	de Nuce — 149.	314.

»	» Robore, ad Castrum Nouum—-305.

»	Martius — 149.

» Romanus (et Campo Romane) — 149.
150.

» Sancti Iohannis — 142.

Canedo — 76.

Canonicorum Porta Cremonae — 76.

Canto de, Mosa — 152.

Capella, locus — 122.

Caramala — 283.

Carauazio (et Carauatio, Carauazo, Caraua-
gio) — 107. 115—117. 139. 149. 166—
169. 207. 218. 248. 269. 270. 280.

Cari — v. Adraldus de loco C. — 89.
Carpenedello — 70.

Carpeneta — 179. 195. 284.

Cargiago — 184.

Casale, locus louisaltae — 65. 96. 304. 318.

» Butanum — 95. 238. 267.

» Maius — 90. 105. 106. 133. 163. 164.
171. 172. 198. 199. 215. 222. 231.
233. 259—265. 274. 281. 285. 286.
290—291.

» Maurum — 284.

» Moranum (et Morani vel Morano) —
175. 224. 284. 285. 302. 306.

» Morato — v. Girardus de С. M. — 200.

» Planum — 284.

Casaleque (et Casaliclo vel Casaligio), locus
in curte louisaltae — 120. 218. 221.

Casalo in, locus — 283.

Casalorcio — v. Guilielmus de C. — 296.
Casa Mala — 72.

» Marza de Roncorfano — 90. 258.
Casanoua — 82. 89. 103. 270. 318.

Caselie, locus in pertinentiis S. Felicis (?) —
148. 149. 202. 233.

Casinensis Sanctus Benedictus — 161.
Casirade — 76. 218.

V. quoque Caxerate.

Castaniola, locus campi — 73.
Castegnatello — 153.

V. quoque Castenedello.

Castegnetum Altum, prope Aspicem,in curia
Alfiani — 301.

Castellionis Mariae sanctae monasterium —
120.

Castellum (et Castrum) Ruptum (et Ruttum),
locus Montironi — 97. 149. 218.

Castenedello — v. Braida de C. — 72.
V. quoque Castegnatello.

Castrum Leonis — 242. 271.

» (et Castellum) Nouum de Aspice (et*
de Aspex) — 121. 122. 123. 139.
142. 158. 165. 180. 181. 202—
204. 206. 210. 211. 213. 225. 228.
240. 241. 268. 269. 290. 300. 302.
303. 305—315.

»	Nouum Girardi — 273.

»	Ruptum — v. Castellum	R.

»	Uetus — 103.

Caua — 319. 320.

Cauedhagna — 270. 271.

Caxano — 230.

Caxerate (et Caxerato) locus — 85. 230.
V. quoque Casirade.

Cazuli clusura — 150.

Cedrarie — v. Niger Bonus C. — 101.

Celia (et Cela) — 69. 209. 259—261. 263. 265.
Cerexole — 201.

Cerredello — 72.

Cerredo (et Cerreto vel Cereto) — 70.107. 150».
151. 218.

Ceruine (et Ciruine) villa — 64. 66.

Chare — v. Uitalis de Ch. — 221.

Chironda de, abbas — 233.

Cigognaria — 290. 291.

Cisiano — v. Vardericus de C. — 97.
Cisonum — 285.

Ciuithino — 126. 135.

Clausirolum — 315.

Clausum de	Domo — 297.

»	»	Oliuo — 202.

»	»	Puteo — 202.

»	Episcopi — 157.

Clusa Dritta — 153.

» Reza — 153.

Clusarigia — 249.

Clusura Moroni — 153.

Coaga (et Coata) — 226. 258. 295.

Coduris de, frames — 257.

Coerenciasca — v. Braida C. — 71. 73.

Cogocium (et Cogotium, Cogocum, Cogu-
gum) — 259. 260—263. 265.

Cogogolum — 228. 288.

Cogullo — 89. 90.

Cologno (et Colonio) — 151. 252. 254.

Colono Onci, locus — 143

Coltarelus (et Coltarellus, Coltarinus, Cottari-
nus), rivus — 261. 262. 265.

Columbanum, locus in curte S. Felicis — 206-
302.

Columbario — 77.
Colurnio de, archipbr. —259. 261.

Comacio — v. Lanzo de C. — 214.
Comesa^io — v. Fredericus de C. — 165.
Comignano — v. Osbertallus de C. — 137.
Comonensis (et Camonensis) vail is — 64. 66.
Cona de Naui — 202.

Concesa — v. Ribaldus de C. — 110.

Contiolum — 179.

Coparmolis de Parmexana — v. Petrus, pbr.
de C. — 274.

Coppa Lolda — v. Ambrosius in C. L. — 148.
Corbella — v. Monacus de C. — 262. 265.

Corda, campus — 65. 66.

Corenzo (et Corinzio vel Corenzio sive Caren-
zio) — 107. 108. 113. 217. 218.

Cornaledo (et Cornaleto), campus — 65. 90.
Cortino (et Curtino) — 249.

Cosagno (et Cosan) — 148. 149. 218.

Costa — 265. 266.

»	de la Fratta — 109.

»	iuxta Riuoltelam — 295.

» Sale — 295.

Couello — 127. 128. 132. 246.

Covo — 128.

Creferum (et Cretherum) — 149.

Crema — 138. 139. 161. 162. 207. 223. 252.
253. 256. 295.

Cremasco — 210.

Cremona — 77. 79. 80. 82. 86. 88—90. 94.
95. 97. 98. 101. 111. 116. 117. 119—
124. 127—130. 132. 134. 137. 142.
145. 146. 154—156. 158. 164. 165.
167—169. 171. 175—177. 179. 181 —
184. 186. 188—191. 197. 200. 202. 204.
206—208. 213. 216. 218. 220. 222.
223. 225. 231. 236. 242. 244. 247. 249.
251—256 . 261—263. 265. 267. 268.
270. 272—276. 279—288. 290—296.
299. 300. 302—305. 307—314. 317.

Cremonense fossatum — 228. 257.
Cremonenses canonici — 246.

»	denarii — 144. 149—151. 155.

159. 179. 188. 191. 238. 255.
»	testes — 141.

Cremonensis archidiaconus Fredericus — 230.

»	» Niger de Oldo-

niis — 254.
256. 319.

»	archipbr. Petrus — 230.

»	canonicae terra — 82.

»	canonicus, lohannes Bonus	de

Girroldis — 319.

»	» Niger de Casali Mo-

rano — 302.

»	»	Paganus Dodonus —

317.

»	»	Vgo de Comitibus —

319.

»	cantor Prepositus — 230.

»	civis, cives — 294. 295.

» civitas — 76. 82. 230.
»	ecclesia—68. 82. 87—91.94—96.

»	100. 102. 105. 107. 130. 131.

259. 272.

» episcopatus (C. episcopium)—
64. 67. 76. 78. 97. 109. 111.

115. 116. 121—124. 127. 128.
130.	131. 133. 136—139.

143. 144. 169. 177. 178. 182.
183. 184. 198. 203. 204. 206.
209. 238. 247. 271.

Cremonensis episcopus — 103. 125. 127. 128.
131. 137—141. 162. 183. 184.
186—188. 193. 223. 246.
259—261. 263.

»	ep.	Arnulfus — 94.

»	»	Dagibertus — 63.

»	»	Homobonus — 268—277.

280—282.	284—286.

288—290. 292.	293.

296. 300—302. 304. 306.
308—313. 315. 317.

»	»	Hubaldus (et Ubaldus) — 85.

89—92.

»	»	Landulfus — 80. 82.

»	»	Obertus — 100 (Aubertus).

105. 107. 109—111. 113.
115. 117. 119. 125. 137.

»	» Odelricus — 73. 75.

»	» Offredus — 129. 130. 132.

134—136. 137 (Onfe-
dus). 142. 143. 146. 147.
154. 155. 157—159. 161.
163. 165—167. 169. 171.
173, 174. 262.

»	» Presbyter — 121.

»	» Sycardus —175. 180. 182.

184. 186. 188—190.192.
194. 196. 197. 198. 200.
202. 203. 206.209—211.
214—215. 221—225. 227.
230 . 231. 233. 234. 237.
238. 240—242. 247—
249. 251. 252. 257. 259.
261. 264. 291.

»	potestas, comes Ghirardus —

183.

»	pbr. Amizo—137.

»	vir. Adam—87.

Crota (et Crotta)— 85. 111. 112. 154. 189.
240. 242.

Crupello v. Rodonus f. Uualteri de C.— 69.
Crux Redonum Couelli (et de Redonis)— 127.

128.

Culcignano — 150. 151.

Cultella— 178.

Cumae—v. Niger de Putheo de C. — 175.
Cunciliolo— 90.

Curte — 154. 156. 214.

Curtelle — locus in pertinentiis louisaltae —
221.

Curte Noua — v. Gufredus, comes de C. N. —
207.

Curticella ultra Padum — 103.

Curtis in, terra — 151.

Curtis Guntardi — v. Mainfredus de C. G. —
90.

Dal Brolo via — 116.

Dalmona — v. Rolandus de D. — 90.

Dal Mortizo, pratum — 152.

Dal Muncello — 84.
Darziano — 109.

Delma, aqua — 97. 177. 178. 219.

Domini Sancti burgum — 174. 175.
Donicum Pratum — 249.

Dossum Beroardum — 243.

»	de Rosero — 152.

»	Erpegate ultra Padum — 255.

Dugaluetulum — 233.

Dugna, fossatum in pertinentiis Castri Noui —
210.

Dugnionum — 312.

Durnengo — 271.

Dusino — v. Albertus de Nigro de D. — 267.

Engla, locus in curte louisaltae —195. 201.
Englare, locus in pertinentiis louisaltae —

118. V. quoque Inglare.

Erpegata ultra Padum — 252. 253. 255.

Falapano, locus in pertinentiis Castri Noui —
210—212.

Far inate — 85.

Fariolo in Roncho, locus in pertinentiis
Castri Noui —210. 211. 212.

Farisingo — 90.

Faroldis eccl. s. Laurentii — 225.

Filade, campus — 65.

Filagnum, locus in curia Leuatae — 224.

Fischena — 120.

Florenzola — v. Paganus de loco F. — 89.
Flumicellus (et Flumexellus, Frumexellus,
Frumixellus)— 151. 152.153. 249 (va-
dum de F.).

Fontana — 171. 196. 277.

» Nigra apud Corenzio — 107.
Fontanella — 90. 103.

Fornouensis incola — 110.

Fornouum (et Forum Nouum) — 71. 100. 101.
107. 110—118. 125. 126. 130. 166—
169. 173. 183. 186—188. 192. 193.
206—208. 216. 217. 228. 231. 233.

236. 237. 247. 269. 276. 277. 280.

Fosa Capraria — 262.

» Filari — 66.

Fractegalla, locus in pertinentiis Fornoui —
216.

Francorum ex genere Nantelmus comes —
75.

Gabiano — 63. 64. 217.

Gablaneta — v. Paganus de G. — 317.

Gadio, in curia Castri Noui de Aspice — 209.

307. 308.

Gagium, nemus ep-i Cremonensis — 270.

Gairola ad, locus — 107.

Galeiti Grummum — 127. 128.

Gambalonus, aqua — 136.

Gambina (et Gambinum) — 84. 117. 120.
233.

Gariselua, in curte Montironi — 200.

Gauagiolo (et Gauazolo), campus — 66. 72.

107. 151. 153. 249.

Gaza — 315.

Gazano — 115.

Ga^o, locus in curte Montironi — 178.

Ga$o, locus in pertinentiis Castri Noui —
210—212.

» v. Conradus de G. — 253. 255. 256.
Gazolo — 120.

Gixalba (et Ghixalba) — 127. 154. 156.

Glaira de la Nuce Gaifaxi — 108.

Glarea (illi de G.) — 195.

Glariole flumen — 249.

Glariola — v. Aliottus de G. — 195.

Gorgolago — v. Obi$o de G. — 90.

Gorgolato — v. Albertus da G. — 128.
Gradeniano — 69.

Grameneto — 151. 152.153.

Grapella — 172.

Grauataria — 271.

Grixanega — 277.

Grumello — 169.

Grumestafolo — 151.

Grummum Galeiti — 127. 128.

Guarda — 148.

Gua^athora — 224. 225.

Guxola, villa — 163. 198. 215.

V.	quoque Laguxola.

lanua — v. Nicolaus de I. — 244.

Inglare (et Inglario) — 169. 170.

V.	quoque Englare.

Insula — 103. 134. 135. 151—153.

V.	quoque Isola.

» de Comitibus — 271.

loaningo — 85.

louenalta — 87.

louisalta — (et louisolta) — 88. 96—99. 109.
118. 135. 136. 145. 146. 148.
155. 157. 169. 177—179. 191.
194—197. 200. 201. 205. 219.
221. 237. 247. 283. 304.

V.	quoque louenalta et luuenis Alta,
louisalta Noua — 135.

Isce— v. Pellottus de I. — 147.

V.	quoque Issio.

Isengi curtis — 197. 198. 245;

Isola — 66. 71.

V.	quoque Insula.

Issio fl. — 64.

Issio (et Isso) — v. Guidottus de I. — 145.
250.

V.	quoque Isce et Yxo.

Italia — 90.

Italiensis natio servi — 68. 77.

luuenis Alta, castrum — 214. 242.

V.	quoque louisalta.

Ixi, aqua — 178.

Lafleschena — 120.

Lagna la — 153.

Laguxola (et Lagoxola) — 290. 291.

V.	quoque Guxola.

Lama Grasoni — 180.

Lamixola — 284.

Lammae — 202.

Lateranum — 246. 295.

Lauatum — 248.

V.	quoque Leuata.

Lauda — 108. 141. 162. 178. 184. 201. 243.
296.
Laudensis canonicus Viuianus — 163.
» ep. Albericus — 161. 162. 163.

Leco — v. Andreas de L. — 217.

Leoco — 63.

Leuata (et Leuatum) — 150. 151. 224. 225.
248. 272. 280. 284. 285.

V.	quoque Lauatum.

Leuite de Logarxano — 107.

Linalia, campus — 64.

Linario (vel ad Linare), campus — 65. 73.

Litere^ani (et Litteris Iohannis), plebes —
211. 240.

Liupertasco — 76.

Lixi, flumen — 157.

Logorzane Fornoui — 236.

Loia — 212.

Longobardorum (et lombardorum) lex — 91.
106. 113. 118. 120. 136. 146. 155. 170.
171. 173. 194. 205. 208. 225. 228. 236.
245. 249. 251. 266.

Longoira (et Longoria) — 73. 107.

»	de Torculo — 108.

Longora Bonaldi — 134. 135.

Longouardore — 225.

Loresco — v. Tebaldinus da L. — 242.

Loto (et Laude) — v. lacominus de L. — 246.

Lumbardia — v. Otto de L. — 170.

Madegnano — v. Manfredus de M. — 127.

Madonica (et Madonega vel Madonico), locus
in pertinentiis Castri Noui — 210. 211.
268. 310. 312.

Magdeburgensium archiep. Albertus — 280.

Malagaida — 158.

Maleo — 147. 148. 174. 177. 183. 198. 232.

Mamani curtis — 295.

Maneruio — v. Albertus de M. — 208.

Mantua — 134. 135. 175.

Man^alengo — v. Bernardus de M. — 244.

Mapello — v. Gisilbertus de M. — 100.
Marasce: eccl. s. Michaelis de M. — 103.
Martignaga — v. Muttus de M. — 302.
Martignana — 290. 291.

Martinengo: comites de M. — 128.

Marzalengo — 103.

Masandola (et Mascandola), locus in pertinen-
tiis Castri Noui — 211. 212.

Masinata (et Maxinata) Donica — 127. 128.

Massathorus, locus in curia Fornoui — 167.
168.

Maurenugo — 76.

Maxanello — 251.

Maxano (et Maxiano) — 70. 73. 115. 116. 151.
192. 193. 207. 251. 252.

Mediolanenses denarii —86. 92. 97. 99. 101.
102. 106. 110—113. 118. 123. 129. 133.
136. 144. 147. 148. 159.

Mediolanensis archiep. — 79.
»	» Galdinus — 137. 141.

»	civis, Guilincionus de la Pis-
sina — 143.

»	obsidio a valvassoribus — 90.
Mediolanum civitas — 89. 106. 108. 138.
144.

Medolago — 123. 156—158. 161. 171.

Melegnano — 174. 175.

Mezade pratum — 66.

Milionum campi — 149.

Mixano — 85. 207.

Mogia, locus in curte Fornoui — 115.

Moia — 207.

Molia (et Molio) — 71. 72.

Molinus de Ponte (et da Ponto), locus loui-
saltae — 145. 201.

Mons Sancti Sepulcri — 305.

Monte Casino — 162.

Montexello Ripe Olei — 275.

Montironi (et Monterione, Munterione, Mun-
terioni, Munteriune) — 69. 92. 95. 97.
175. 177. 178. 196. 200. 237. 304.

Montodano — 137.

Mordefrasca de, via — 167.

Mordofio — 148. 149. 150. 166. 167.

Morengo — 119. 125—128. 140. 201. 277.

Morgola, fl. — 216. 251.

V. quoque Murguia.

Mornico (et Mornigo) — 113. 151.

Mortadelle — 157.

Mortal! — 113.

Mortizo (Dal M.) — 152.

Mosa de Canto — 152.

Moxenigola — 317.

Moganica (et Mozzanica, Mozanega, Muza-
nica) — 125. 152. 166. 167. 183. 187.
207. 216. 218. 280.

Mulinellus — 150. 288.

Muncello (Dal M.) — 84.

Munellus — 136.

Muntecollare — 85.

Murbasio, fl. — 83.

Murguia, fontana — 71.

V. quoque Morgola.

Muridelle — 90.

Musorum via — 274.

Nauareza (et Nauaricia) — 120. 288.

Nauexella — 201.

Neruoresco — v. lohannes de N. — 259. 260.
263. 265.

Nouariensis ep. — 119.

»	» Bonefacius — 174.

Noxedo — 249.

Noxicla — 89. (Nixicla) 90.

Nuceto — 152.

Nusicula de, pratum — 148.

Nux de Prata — 152.

Oleum, fl.— 90. 191. 275.279. 292—294.

Oltedum (et Oltetum vel Oltedhum) — 238.
257. 258. 296. 298. 299.

V.	quoque Altedo.

Olzanum — 270.

Olzia — 128. 189.

Olzola — 285.

Orsago — 140.

V.	quoque Arciago.

Orsecasale — 123. 134.

V.	quoque Ursocasale.

Orsolario — v. Omnebonum de O. — 198.
266. 270.

V. quoque Ursolario.

Ozano — v. Ugo de O. — 138.
Padus, fl. —67. 89. 90. 103. 117. 120. 200.
215. 222. 252. 253. 255. 256. 259—
262. 265. 271. 281. 288.

Pallatio — 139. 140. 141.

Palosco, locus in pertinentiis Castri Noui —
211. 212. 268.

Panaria de, vallis — 285.

Pandriano in curia Brixanorii — 242.

Papia — v. Lanfrancus de P. — 154.

Papiensis not. Martinus Filippi — 175.

» pbr. lohannes — 276.

Paratino — 230.

Parma —90. 134. 135. 261. 263. 264.

Parmenses — 262. 264. 295.

Parmexana — 274.

Pascesingo (a P. vel in Paxesengo) — 108.
113. 114.

Patherno (et Paterno) — 148. 205.

Paxesengo v. Pascesingo.

Pelegrino — v. Guilielmus de P.—244.

Pergamum — 127. 128. 208.

Persico, castrum — 80. 243.

Pescarola (et Piscarolo, Pescariolo)— 179.
181. 203. 204. 206. 207. 210. 240.
261—265. 273. 275. 276. 278—280.
283. 286—290. 292—294. 299. 300.
302—304. 309—311. 313. 315. 317.
318.

Pezola — v. Ughettus de P. — 150.

Pianengo — 129. 130.

Pipia — 80. 82.

Pissina (et Piscina) — 143. 144.

Pizallum — 284.

Pi^olione de, eccl. — 231.

Placentia — 137. 138. 139. 140. 141.

Placentinus S. Sistus — 294.

» v. Albertus P. — 305.

Platina (et Platena, Pladena) — 76. 104. 119.
151. 184. 185. 215. 234. 257. 258.
300.

Pluuedice, campus — 65. 66.

Pluzano — 148.

Pofa — 271.

Polixinum — 117. 261.

Polexinum Sancti Uiti — 271. 281.

Ponponesco — v. So?o da P. — 210.

Pons Terre — 290. 291.

Pontida de, monachi — 119. 127.

Pontolio — v. Otellus de P. — 195.

Porta — 115. 178. 218.

» Aque, in loco Rumano — 127.

» Ariberti Cremonae — 101.

» Canon icorum Cremonae — 76.

»	de Sera — 245.

»	Rigosa (Rumani?) — 127.

Porto — 89. 90. 224. 289.

Pouilio — v. Guidottus de P. — 175.

Poxolus, fl. —252. 254. 255.

Pozale — 80. 123.

Pozo de, pratum — 152.

Prata ad, locus — 107.

Prataci, locus in pertinentiis Castri Noui —
210—212.

Pratella__285

Prato (et Prata) — 159. 166. 169. 237. 240.
241. 270. 277.

Prato Bissio — 93. (Prathybissi territo-
rium) 279.

Pratum Canonicorum — 284.

»	Clusum — 152.

»	Donicum — 249.

»	Return — 284.

»	Taiatum —151.

Prederio — 152.

Prenestinus ep. Guilielmus — 104.

Pulina (et Polina), vallis —219.
Punte Carale — 92.

Quatuor Rouores — 72.

Quintano, campus — 65.

Radaldiscum — 103.

Raigada — 77.

Ramedhellum — 284.

Ramello — 232.

Rasolo — 150.

Redonum Couelli (vel de Redonis) Crux —
127. 128.

Regini cives — 295.

Regona — 201.

» in pertinentiis Sancti Felicis — 241.
Riatellum (et Riadhellum), in curia Monti-
roni — 178. 304.

Riessa — 292.

Rigosa (Porta?) — 128.

Ripae Malsanorum — 169.

Ripalta castellare — 137. 138. 141.

V. quoque Rivolta.

Ripa Olei — 182. 241. 275. 293. 294.
Riuarolo (et Riuariolo) — 222. 234. 258.
Rivolta — 139. 214. 277.

Rivoltella — 239. 242. 295.

Riuum Tortum — 152.

Rocatono, locus in pertinentiis Castri Noui —
210. 212.

Rodanus, rivolus — 82.

» v. Andreas de R. — 306. Guiliel-
mus de R. — 175.

Roese porta (Morengi) — 125. 127.

Romagnene, campus in pertinentiis Fornoui —
218.

Romana eccl. — 102. 104.

» lex —69. 79. 85. 92. 93. 98. 99.
105. 113. 130. 251.

Romanorum imperator Chuonradus [II] —87.

»	» (Romanus) Fredericus

[II— 99. 183.

Romanus (et Romane) campus — 149. 150.
Roncalia — 167.

Ronchi Veteres — 285.

Roncho de, buschum — 148.

Ronchus — 149. 150.

»	Nouus, prata vicinorum Caraua-

zii — 168.

»	Picchetus — 274.

Roncocauo (et Ronchocauo vel Runcocavo) —
104. 215. 222.

Roncorphano (et Runcorfano) — 225.226.227.
234. 238. 257. 258. 296.

Ronzonculo (et Rozunculo), locus in curte
Fornoui — 113. 208.

Rosario — 249.
Rosero de, Dossum — 152.

Roseto — 151. 152.

Rouor Ariberti — 189.

Rublello — 90.

Rvmanvm — 127. 128.

Rutica, campus — 66.,

Ruticalia prope louisaltam (?) — 219.

Runcatuli — 90.

Ruticiuticlo, campus — 65.

Runciune, campus — 65.

Runco Atelli — 82.

Ruptum (et Ruttum) Castrum (et Castellum)—
97. 149. 218.

Ruta, curia — 120.

Ruuenasco — 72.

Sabloncello (et Sabluncello) — 117. 202.

Sablone (et Sabelono, Sablono, Sabiono) —
80. 138. 139. 213.

Sabloneta — 90. 285.

Sablones — 312. 314.

Sacca — 285.

Sacco de, vallis — 184.

Sala — 239.

Salecto — 66.

Salexido (et Salexedo), locus campi — 72. 73.

Salerano de, pbr. — 162.

Salicem ad, locus — 249.

Saliceta — 150.

Salicha lex — 63. 68. 69. 79. 92. 93.

Salictum, roncalia Fornoui — 187.

Saltisco — 83.

Sancta Agatha — 177.

»	Maria — 76. 77.

»	Maria Uado Pagano — 90.

Sanctus Augustinus — 256.

»	Basianus— 120.	194.	205. 221.

»	Benedictus (a S.	B.) — 90.

»	Dominus — 174.	175.

»	Faustinus — 85.

» Felix — 202. 203. 204. 206. 241. 303.

309. 313. 314.

»	» de Ripa Olei — 182.

» lacobus —85. 118. 157. 169. 209.

»>	lohannes (a S. I.) — 90.

»	Marcus — 102.

» Martinus in Belesete — 243. 244.

»	Matheus — 317. 318.

»	Michael — 263.

»	Pretengus (et Predengus) — 120. 266.

»	Stephanus — 171. 172. 199.

»	Sylus — 243.

Sanguinea — 262.

Saran iano — 69.

V.	quoque Sereniano.

Sario — 67.

V.	quoque Serrio.

Sariola, fl. — 64.

Sario Morto — 64. 66.

Scandolaria de Ripa Olei — 293. 294.

Scena — 150. 151.

Securi la, locus — 151.

Senegola (et Senigola) de Campo — 204. 303.

Sereniano (et Seregnano) — 69. 90. 282.

V.	quoque Saraniano.

Seri, fl. — 295.

Serii Porta — 127.

Serrio, locus in pertinentiis Mozanicae et
Fornoui — 216.

Sesto — 67. 68. 83.

Sexpile castrum — 94.

V. quoque Sospiri.

Sgruzo de Piro — 151. 152. 153.

»	» Uale$a — 153.

Silua Maiore (et Selua) —71. 116.

» Rara — 219.

Solariolum (et Solarolo), castrum — 91.
94—96. 105.

Soma (et Summa) Ripa — 161. 184.

Somonza (et Somunza, Semonza, Semun-
cia) — 149. 150. 218.

Soncino (et Soncina) — 131. 132. 143. 144.
184. 186. 194. 195. 197. 198. 204. 205.
220. 221. 245. 246.

Sorbera, locus in curte Casalis Maioris — 133.

Sorbeta — 106.

Soresina(etSorexina, Soricina)—90.219. 271.

Sors Amicotti — 151. 152. 153. 207. 251.

» Apostolorum — 284.

» d’Arguiratis — 225. 226. 227.

» de Lacu — 284.

» » Vricis — 284.

Sortes Leonum — 302.

Sospiri (Suspiri) curtis— 117. 134.

Sperti ronclii — 284.

Spi de Casalo — 201.

Spinata — 202.

Spineta — 274.

Spinum — 182.

Spraganiga, campus — 64.

Squadredo (et Squadreto) — 82. 83.84. 225.

Stacheta — 149.

Stradhella (et Stradella), vicinia Oltedhi —
258. 274. 286. 299. 313.

Strata de, ronchi — 284.

Subtus Valle — 83.

Summa Ripa v. Soma R.

Summo — 90. 92. 195. 209. 289. 317.

Surxino — v. Olricus de loco S. — 86.

Taiatum Pratum — 151.

Teodengana, pratum — 66.

Terdonensis ep. — 294.

» Ydo, imp. aulae iudex — 174.
175./

Tohelingus — 120.

Torcular ad, locus in curte Fornoui —113.
Torlino — 124. 163.

Tortexana (et Tortescana) — 180. 309. 311.

Tripulos ad — 249.

Trisolzo — v. Octoni de loco T. — 100.

Troncaspina — 284.

Tucengo (et Tucingo) — 88. 89.

Uado — v. Rubeus de U. — 151.

Uadum Pagani — 292.

Uailate — 161. 162.

Ualera — 152.

Ualicella — 151.

Uallis Nigra — 195.

Ualmunda — 271.
Ualputrio (et Valpurio) de, vadum — 152.

Uauxolo — 85.

Velegianum senatus consultum — 279.

Ueloso, locus campi — 72. 150.

Uentassum — 284.

Ven^asca — 207. .

Uerona — 134. 135. 175.

Uicinorum buschum — 148. 150. 153.

Uico Itoni, pratum — 66.

* Moscano — 274.

Uidalingo (et Uidalengo) — 85. 248.

Uideto — 151. 201.

Uidolasco vicus — 64. 248.

Uignale — 71.

V. quoque Viniale.

Uilasca — 76.

Villa Vetus — 178. 195. 201.

Vincentmus iudex Luito — 175.

Uiniale ad Budrio, campus — 67.

Uintrigano (et Uintringana), campus —65.66.

Ulcelatorum pratum — 148.

Ulmeneto — 82. 84.

Ulmus, locus in curte Montironi — 196. 237.

Uolentera (et Uoluntera) — 178. 179. 201.

Ursocasale (et Ursicasale vel Urscasale) —
77. 85. 209.

V. quoque Orsecasale.

Ursolario — v. Ognabenus de U. — 252.

V. quoque Orsolario.

Wateri curtis — 230.

Uuilleri curtis — 76.

Yxo — v. Teotaldus de Y. — 206. 207.

F. quoque Isce et Isso.

Qeretum, locus in curte louisaltae — 205.
(evedum (et Zevethum) locus — 127. 128.
»	de Subtus — 127.

»	» Supra — 127.

Zouonolta (et Zouinolta) — 100.

V. quoque louisalta et louenalta-
Zuchello — v. Albertinus de Z. — 205.
СОДЕРЖАНИЕ

Стр»

Предисловие.......................................................... I

Введение............................................................. 1

Перечень актов по содержанию . ....................................  29

Acta Cremonae (текст)..............................................  63

n°	n°	1.	Камизиано. [960]. Июнь	........................  63

2.	[963—973]........................................ 70

3.	[Кремона]. 985. Копия X—XI в.................... 73

4.	Кремона. 990. Мая 31. Копия X—XI в.............. 75

5.	Кремона. 1017 (1016). Марта 5.................... 80

6.	В пригороде Кремоны. 1021. Апреля 22. Копия XI в. .	82

7.	Иовизальта. 1037. Ноября	8....................... 85

Репродукция: Акт 1037 г. об уступке земель
Убальдом, еп-ом кремонским, графу Ардуину
(нижняя часть хартии — подписи) ♦.......88—89

8.	[1037]. Копия XI в.............................. 87

9.	Иовизальта. 1042 (1041). Февраля 27. Копия XII в. . .	88

10.	Кремона. 1046. Октября 15. Копия XII в........... 90

11.	Суммо. 1062. Декабрь............................. 91

12.	Прато Биссио. 1064. Апреля 4...................   92

13—14. Кремона. 1075 (1074). Февраля 27 . ........... 94

15.	Кремона 1075. (1074). Февраля 27. Копия XI в...	95

16.	Иовизальта. 1092. Ноябрь......................... 96

Репродукция: Акт 1092 г. — инвеститура земель-
ным держанием ризничего кремонской церкви,
Льва ♦	...........................96—97

17.	Иовизальта. 1098 (1097). Января 8................ 97

18.	Иовизальта. 1107 (1106). Январь. Копия XII в..... 98

19.	В замке Форново. 1119. Июль..................... 100

Репродукция: Акт 1119 г. — передача бенефиция
Ланфранком, сыном Оттона из Тризольцо,
е-пу кремонскому Оберту*..............104—105

20.	Кремона. 1129. Декабря 8....................... 101

21.	Брешия. 1132 (1133). Августа 29................ 102

22.	[Кремона]. 1134 (1133). Марта 20............... 104
Стр.
п° п° 23. Казалэ Майорэ. 1145 (1144). Января 29............ 105

24.	Милан. 1145. Декабря 13.......................... 106

25.	Иовизальта. 1146 (1145). Марта 10................ 109

26.	Форново. 1147. Июнь............................... ПО

27.	 1148. Апреля 13................................. Ill

28.	Форново. 1149. Марта 24.......................... 112

29.	Во дворце в Кремоне. 1152. Ноября 20............. 115

30.	Во дворце епископии в Кремоне. 1156. Мая б.......	117

31.	[Кремона]. 1159. Октябрь......................... 118

32.	Во дворце епископии города Кремоны. 1160. Ноября 19.	119

33.	[Кремона]. 1161. Апреля 29....................... 119

34.	Во дворце епископии в Кремоне. 1165 (1164). Января 3 .	121

35.	Кремона. 1167 (1166). Марта 12................... 124

36.	[1163 февр. — 1167 апр.]. Копия XII в............ 125

37.	 1169. Ноября 4. Копия XII в..................... 127

38.	Кремона. 1170 (1169). Января 9................... 129

39—40. Кремона. 1170. Апреля 16....................... 130

41.	Во дворце города Кремоны. 1171 (1170). Февраля 14 . .	132

42.	Во дворце Кремоны. 1171. Августа 26.............. 134

43.	Иовизальта Нова. 1172. Апреля 24................. 135

Репродукция: Акт 1172 г. — отступная Гирарда
де Каффа с братом от двух участков земли в пользу
Оффреда, е-па кремонского *.............136—137

44.	Милан. 1174. Апреля 15. Копия XII в.............. 137

45.	 1174. Мая 18. Копия XII в....................... 139

46.	Во дворце Кремоны. 1174. Июня 3.................. 142

47.	В месте Сончино. 1174. Сентября 26............... 143

48.	В вичинии св. Агаты города Кремоны. 1176. Июня 17 .	145

49.	Во дворце города Кремоны. 1176. Июля 26.......... 146

50.	[Кремона]. 1176. Августа 13...................... 147

51.	1176. [Январь—сентябрь].......................... 148

52.	Кремона.	1178. Июля	2 . ......................... 153

53.	Кремона.	1178. Июля	2.......................... 155

54.	Кремона.	1180 (1179).	Января 30.................. 156

55.	Кремона.	1181 (1180).	Марта	7.................... 158

56.	Лоди. 1181. Июня 15.............................. 160

Репродукция: Акт 1181 г. — утверждение упол-
номоченным папы решения по тяжбе между
еп-ом кремонским Оффредом и монастырем св. Бе-
недикта в Креме *............................160—161

57.	В камере епископии кремонской. 1181. Ноября 30 . . .	163

58.	Кремона. 1181. Декабря 19........................ 164

59.	В церкви св. Иоанна в Форново. 1182. Ноября 22 . . .	166

60.	Кремона. 1184 (1183). Марта 9.................... 169

61.	В камере епископии кремонской. 1184. Мая 3....... 171

62.	Форново. 1184. Ноября 19......................... 173

63.	У бурга Сан-Доннино. 1185. Июля 13............... 174
Стр.

п° п° 64. Кремона. 1187 (1186). Марта 24......................... 175

65.	Иовизальта. 1188 (1187). Января 24..................... 177

66.	В соборе кремонском. 1188 (1187). Марта 8.........* 179

67.	Во дворце епископа кремонского. 1188. Августа 10.

Копия XII в. .’....................................... 180

68.	Во дворце епископии кремонской. 1188. Августа 20. . .	181

69.	Кремона. 1189 (1188). Февраля 7........................ 183

70.	В месте Пладена. 1189. Июля 4.......................... 184

71.	В церкви св. Антонина в Форново. 1189. Сентября 4.
Копия XII в............................................. 186

72.	Во дворце епископии кремонской. 1190 (1189).	Марта 10	.	188

73.	Во дворце епископии кремонской. 1190 (1189).	Марта 23	.	190

74.	Форново. 1192 (1191). Января 22................... 192

75.	Иовизальта. 1192 (1191). Января 24................ 194

76.	Иовизальта. 1192 (1191). Января 25................ 196

77.	Сончино. 1193. Октября 14 . ........................... 197

78.	Во дворце епископии кремонской. 1194. Июля	12	.	.	.	198

79.	В замке Иовизальта. 1195 (1194). Января 4......... 200

80.	Кастелло Ново де Аспицэ. 1195 (1194). Января	27	.	.	.	202

81.	Кастро Ново де Аспицэ. 1195. Ноября 28 ................ 203

82.	Сончино. 1196 (1195). Января 15................... 204

83.	Кастро Ново де Аспицэ. 1196. Августа 26 ............... 206

84—	85. Форново. 1196. Август. Оригинал и копия XII в. .	206

86.	Форново. 1196. Октября 8............................... 208

87.	В камере епископии кремонской. 1196. Ноября 10 . . .	209

88.	Кастро Ново де Аспицэ. 1197 (1196). Января 31 ... .	210

89.	В замке Иовизальта. 1197. Июля 22...................... 213

90.	В камере епископии кремонской. 1198. Апреля 28 . . .	214

91.	Форново. 1200 (1199). Января 8......................... 216

92.	[XII в.]............................................... 217

93.	В церкви св. Елены города Кремоны. 1200. Февраля 29 .	218

94.	В замке Сончино. 1200. Октября 29 ..................... 220

95.	Иовизальта. 1202. Июня 1............................... 221

Репродукция: Акт 1202 г. — инвеститура феодом
Иоанна Бона Фавация и Бертрама де Оттобоно
Гандульфи, как вассалов е-па кремонского ♦	224—225

96.	К камере	епископии кремонской.	1202.	Июня 1 . . . .	222

97.	Кремона.	1202. Июля 17................................. 223

98.	In civitate Acconensi. 1203. Сентября	19............... 224

99.	Кремона.	1204 (1203). Февраля 27	.....................  225

100.	Форново.	1205. Октября 28 ............................. 228

101.	В расписной камере дворца епископии кремонской. 1206.

Июня 19. Копия XIII в............................... 229

102.	Во дворце епископии кремонской.	1206. Июня 21	.	.	.	231

103.	В месте Казалэ Майорэ. 1207 (1206). Января 12	...	.	233

104.	В камере епископии кремонской.	1207. Апреля	9	.	.	.	234

105.	Иовизальта. 1207. Апреля 29 ........................... 235

106.	Форново. 1207. Ноября 6........................... 236
Стр.

п° п° 107. Иовизальта. 1208 (1207). Марта 9.................... 237

108.	В камере епископии кремонской. 1208. Ноября 25 . . .	238

109.	Кастро Ново де Аспицэ. 1209 (1208). Января 27 ... . 240
ПО. Кастро Ново де Аспицэ. 1209 (1208). Января 27 ... .	241

111.	Иовизальта. 1209. Мая 11 . ......................... 242

112.	 1209. Июня 15...................................... 243

113.	В соборе Кремоны. 1209. Июля 4...................... 244

114.	В замке Сончино. 1210. Мая 20 ...................... 245

115.	Латеран. 1210. Июня 11.............................. 246

116.	В месте Сончино. 1210. Декабря 14................... 246

117.	Форново. 1211. Мая 2................................ 247

118.	Форново. 1211. Ноября 27 ........................... 248

119.	В месте Максано. 1212 (1211). Января 13............. 250

120.	В расписном дворце епископии кремонской. 1212. Июня 20 .	252

121.	Кремона.	1212.	Июля	2.............................   253

122.	Кремона.	1212.	Июля	2............................... 254

123.	Кремона.	1212.	Июля	8............................... 256

124.	Замок Пладена. 1214	(1213). Февраля 5............... 257

125.	[1185—1215]. Копия XIII в........................... 259

126.	Кремона.	1216.	Марта 9.............................. 265

127.	Кремона.	1218.	Января 5............................. 267

128.	Кремона.	1218.	Июня 22 и	июля	12.......... 268

129.	На улице	св. Фирма в Караваджо.	1218. Ноября 30 . .	269

130.	Кремона. 1219. Марта 29 ............................ 270

131.	В камере епископии кремонской. 1219. Октября 23 . .	271

132.	Кремона. 1221 (1220). Февраля 7..................... 272

133.	Во дворце епископии кремонской. 1221. Мая 26 ... .	274

134.	Кремона. 1221. Октября 9............................ 275

135.	Кремона. 1222 (1221). Марта 21...................... 276

136.	Брешиа. 1222. Июня 25 .............................. 278

137.	Кремона. 1222. Декабря 7............................ 279

138.	Кремона.	1223	(1222).	Марта 15 и	20 ................ 281

139.	Во дворце епископии	в Кремоне.	1223. Августа 3 . . .	282

140.	Иовизальта. 1223. Октября 8 . '..................... 283

141.	Кремона.	1224	(1223).	Февраля 9..................... 284

142.	Кремона.	1224	(1223).	Февраля 21.................... 286

143.	Кремона.	1224.	Апреля 9............................. 287

144.	Кремона.	1224.	Мая 22 .............................. 288

145.	Кремона.	1224.	Июня 5............................... 290

146.	Кремона.	1224.	Августа 14........................... 292

• 147. Кремона.	1224.	Августа 14........................... 293

148.	Латеран.	1224.	Ноября 26. Копия XIII в.............. 294

149.	Кремона.	1225.	Мая 9................................ 295

Репродукция: Акт 1225 г. — инвеститура феодом
Угона де Изако и Ланфранка де Гунцонибус,
как вассалов еп-а кремонского Гомобона (нота-
риальная минута — черновой акт; формат
ориг.) ...................................... 296—297

150.	Кремона.	1225. Мая 24 .............................. 296

151.	Кремона.	1226 (1225).	Января	17..................... 299

152.	Кремона.	1226 (1225).	[Марта]	3..................... 300
Стр.

п° п°	153.	Кремона.	1226.	Апреля 21............................ 302

154.	Кремона.	1226.	Апреля 23 ........................... 304

155.	Кремона.	1226.	Ноября 28 ........................... 305

156.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	1............ 306

157.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	2............ 307

158.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	2............ 308

159.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	3............ 310

160.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	3............ 311

161.	Кастро	Ново	де	Асципэ.	1227.	Апреля	4............ 312

162.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	2............ 313

163.	Кастро	Ново	де	Аспицэ.	1227.	Апреля	2............ 315

164.	Кремона. 1227. Апреля	22............................ 317

165.	В обители церкви св. Марии в Каве. 1227. Июля 5.
Копия XIII в............................................. 318

Приложения................................................................  325

Указатель нотариев с воспроизведением их нотар. знаков ....	325

Указатель имен личных........................................... 337

Указатель имен географических................................... 369
ПОПРАВКИ
CORRIGENDA

Стран.	Строка	Напечатано	Следует
Pag.	Linea	Errata	Legenda
74	18 сн./i.	ecclesiastic?	ecclesiastic?
75	25 св./s.	Odelriclis	Odelricus
99	9 св./s.	tratres	fratres
114	13 сн./i.	Egpo	Ego
125	17 сн./i.	spiritulia	spiritualia
127	14 сн./i.	esclesia	ecclesia
134	9 cb./s.	auditus	auditis
208	3 cb./s.	lohannus	lohannes
253	11 сн./i.	luffi	Ruffi
305	4 cb./s.	•	Cortisuis	Cortisius