/
Теги: soomusauto tööjuhend sõjateadus
Год: 1938
Текст
MINISTERSTWO SPRAW WOJSKOWYCH
Ponc. 1O
’.9ó8
REGULAMIN
BRONI PANCERNEJ
OPIS I WSKAZÓWKI OBSŁUGI
SAMOCHODU PANCERNEGO
wz. 34
W A R.» S H Z A W A 19 3 8
b<---’»8WA SZEOŁA
ti. 6-go Sierpnia jfe f j. g.
MINISTERSTWO SPRAW WOJSKOWYCH
Panc. 10
1938
REGULAMIN
BRONI PANCERNEJ
OPIS I WSKAZÓWKI OBSŁUGI
SAMOCHODU PANCERNEGO
wz. 34
WARSZAWA 1938
Główna Drukarnia Wojskowa. 1938 r. — N»- "605
MINISTERSTWO SPRAW WOJSKOWYCH
Dowództwo Broni Pancernych
Nr spr. 2800—119 Ćwicz. Reg.
Warszawa, dn. 9 marca 1938 r.
ROZKAZ WPROWADZAJĄCY.
Wprowadzam do użytku służbo-
wego „Regulamin broni pancernej —
Opis i wskazówki obsługi samochodu
Panc. 10”
pancernego wz. 34. - -g
I WICEMINISTER SPRAW WOJSKOWYCH
wz (—) REG U LS K 1
generał brygady
SPIS RZECZY.
1
2.
3.
4
6
7
8
9.
10
11
12
W S T Ę P. sir.
Odmiany samochodów pancernych wzór 34 . . 1
CZĘŚC I.
SAMOCHÓD PANCERNY WZÓR 34.
ROZDZIAŁ 1.
Ogólna charakterystyka samochodu pancernego
wzór 34.
Charakterystyka samochodu pancernego wz. 34 . 3
Dane liczbowe................................ 4
Szybkość i pokonywanie wzniesień............. 4
ROZDZIAŁ 11.
Mechanizm napędowy.
Części slinika..................... . . .
Blok cylindrów ...........
Wał korbowy, tłoki i koło rozpędowe . .
Mechanizm rozrządczy .....................
Zbiornik na olej i mechanizm smarujący .
Karburalor................................
Urządzenie zapłonowe......................
Zbiornik na paliwo i dopływ paliwa .
5
5
7
10
13
15
19
22
VI
Str.
13. Chłodnica ...................................... 22
14 Współdziałanie części silnika ... . . . 23
15. Sprzęgło....................................... 24
16. Skrzynka przekładniowa...........................25
17. Wał przegubowy pośredni........................ 27
18. Zwolnica ....................................... 28
19. Wał kardanowy.................................. 29
20. Mosl tylny...................................... 30
Hamowani e.
21 Hamulec nożny................ .... 32
22. Hamulec ręczny .... .............33
Rama.
23. Opis ramy....................... 33
Oś przednia-
24 Opis osi przedniej................. 34
Mechanizm kierowniczy.
25. Sposób kierowania . ,............. 35
Instalacja elektryczna
26' Prądnica ................................... 36
27. Włącznik i wyłącznik elektromagnetyczny ... 37
28. Stacyjka rozdzielcza . . ... i 39
29. Rozrusznik ... 39
30. Działanie rozrusznika........................40
31. Bateria akumulatorów.........................40
VII
ROZDZIAŁ III.
Opancerzenie samochodu pancernego wz. 34. sir.
32 Opis ogólny .............................. 42
33. Komora silnika............................ 43
34. Komora załogi ........................... 45
35. Podłoga....................................46
36 Wieża pancerna .... .... . . 47
Wyposażenie dodatkowe
zewnętrzne samochodu
pancernego wzór 34.
37. Wyposażenie zewnętrzne.....................48
Wyposażenie wewnętrzne
samochodu pancernego
wzór 34.
38. Wyposażenie wewnętrzne.....................48
Niedomagania silnika.
39. Silnik nie daje się uruchomić............ 49
40. Silnik przy uruchamianiu strzela...........50
41. Silnik w czasie pracy strzela..............50
42. Silnik wykazuje małą moc .................51
43. Silnik w czasie pracy nadmiernie grzcjc się ... 51
44 Silnik w czasie pracy staje ...............52
45. Wał korbowy nic daje się obracać...........53
46. Silnik stuka ..............................53
47. Silnik nie pracuje na pełnych obrotach .... 53
48. Silnik przekracza dozwoloną ilość obrotów . 54
49 Ciśnienie oleju za małe lub za duże........54
50. Za słaby dopływ paliwa do karburatora ... 54
VIII
Niedomagania s a ni o c Ii o d u. sir.
51. Samochód pomimo włączonej przekładni nie rusza
z miejsca ...................................... 55
52. Samochód otrzymuje napęd tylko na jedno koło . 55
53 Samochód za wolno porusza się........... 56
54. Przyrząd rozruchowy nie działa............56
55 Dźwignia przekładniowa wyskakuje .... . . 56
56. Przekładnię trudno zmienić, koła zębate zgrzytają 57
C Z ĘŚC II.
SAMOCHÓD PANCERNY WZÓIł 34-11.
ROZDZIAŁ I.
Ogólna charakterystyka sani. panc. wz. 34-11.
57. Charakterystyka sam. panc. wz. 34-11..............58
58. Dane liczbowe . . .............................59
59, Szybkość samochodu i zdolność pokonywaniu
wzniesień ..................................... 59
ROZDZIAŁ II.
Mechanizm napędowy.
60 Części silnika ... 60
61. Blok cylindrów...................... 61
62 Wał korbowy z korbowodanii, tłokami i kołem
rozpędowym ...................................... 62
63. Mechanizm rozrządczy.................... 64
64 Smarowanie .............................. . 66
65. Zbiornik na paliwo i dopływ paliwa ..... 66
66. Karburator.............................. 67
67. Chłodzenie.............................. 67
68 Pompka do wody . . ... ... 68
IX
Str.
69. Wentylator..................................
70. Współpraca części silnika.....................
71. Sprzęgło......................................
72. Skrzynka przekładniowa...................
73. Wał sprzęgła..................................
74. Most tylny typu Polski Fiat 618 . .....
II a m o w a n i e.
75. Hamulec ręczny ........................
76. Hamulec nożny ................................
Instalacja elektryczna.
77. Opis i części składowe...................
78 Stacyjka rozdzielcza ... ...............
79. Latarnia przednia ............................
80. Przewody i bezpieczniki.......................
81. Pozostałe zespoły samochodu pancernego wz. 34-11
Ogólna charakterystyka sam. panc. wz. 34-1.
82 Charakterystyka sam. panc. wz. 34-ł ....
C Z Ę S Ć 111.
Obsługa i utrzymanie samochodu pancernego
wzór 34-11.
83. Obowiązki kierowcy przed uruchomieniem silnika 83
84. Uruchomienie silnika...................... 83
8.5 Uruchomienie samochodu.................... 84
86. Zatrzymanie samochodu i silnika............88
87 Czynności kierowcy samochodu po całodziennej
pracy ....................................... 89
88. Utrzymanie samochodu zmagazynowanego ... 90
89. Smarowanie samochodu.......................... 90
90. Smarowanie przez smarowniczki..............92
X
Sir.
91. Smarowanie resorów................................92
92. Utrzymanie chłodnicy..............................92
93. Czyszczenie filtrów ... 94
94. Regulacja hamulców................................95
95. Hamulec ręczny.................................. 96
96. Pedał sprzęgła ...................................96
97 Popychacze zaworów................................96
98. Instalacja elektryczna ...........................96
99. Zalecone smary do poszczególnych zespołów sam.
panc. wzór 34.................... .... ... 98
SPIS TABLIC.
Samochód pancerny wz. 34.
Tabl. I — Widok samochodu pancernego wz. 34
Tabl. II — Silnik Citroen — przekrój podłużny
Tabl. III - Silnik Citroen — przekrój poprzeczny
Tabl. IV — Tylny most polski Fiat 614
Tabl. V — Zwolnica
Tabl. VI — Karburalor „Solex”
Tabl. VII — Rama
Samochód pancerny wz. 34. II.
Tabl. II A. — Silnik polski Fiat 108.111 — przekrój podłużny
Tabl. III A. — Silnik polski Fiat 108.111 — przekrój poprzeczny
Tabl. IV A. — Tylny most polski Fiat 618
Tabl, V A. — Deska rozdzielcza
Tabl. VI A. — Smarowanie (schemat)
Fotografie
Samochód pancerny w z. 34 (34.11)
Fot. nr 1 Widok z przodu
Fot. nr 2 Widok z tyłu
Fot. nr 3 Widok z prawej strony .
Fot. nr 4 Widok z lewej strony
WSTĘP.
W zależności od rodzaju silnika lub tylnego mo-
stu rozróżniamy 3 typy samochodów pancernych
wzór 34:
a) Samochód pancerny „wzór 34“ jest to lekki
samochód pancerny czterokołowy, całkowicie
opancerzony, z silnikiem 4-cylindrowym „Ci-
troen" i tylnym mostem „Polski Fiat 614“.
b) Samochód pancerny „wzór 34 — 1“ jest to
samochód typu „wz. 34“, w którym zamiast
silnika „Citroen" jest wbudowany silnik „Pol-
ski Fiat 108“.
c) Samochód pancerny „wzór 34-11“ jest to sa-
mochód typu „wz. 34“ z wbudowanym silni-
kiem „Polski Fiat 108“ i tylnym mostem typu
„Polski Fiat 618“.
Jest to zasadniczy typ samochodu pancernego
wzór 34.
Wszystkie typy samochodu pancernego wz. 34
mają pojedyncze uzbrojenie: armatkę 37 mm lub
ciężki karabin maszynowy 7,9 mm, umieszczone
'v wieży, obracającej się bez ograniczenia o 360°.
Część samochodów ma jarzma na broń kuliste,
część zaś prostokątne.
1.
Odmiana
samochodów
pancernych
wz. 34.
2 Regulamin broni pancernej
Zachodzą również niewielkie różnice w grubość
i kształcie opancerzenia samochodów pancernycl
wz. 34 i 34.11; niektóre samochody mają wystając
spod pancerza z tyłu pomosty z blachy, inne za
samochody pancerne pomostów tych nie mają, gdy
pancerz, ustawiony skośnie, zakrywa całą ramę.
Niektóre samochody pancerne wz.. 34 mają dw
okienka kierowcy, inne zaś tylko jedno większ
okienko.
Wszystkie samochody pancerne wz. 34 i 34.1
mają koła o wymiarze 30 X 5 na dętkach, prZ
czym tylne koła — bliźniacze.
CZĘŚĆ I.
SAMOCHÓD PANCERNY WZ. 34
ROZDZIAŁ I.
Ogólna charakterystyka samochodu.
Największa szybkość praktyczna na drodze bitej
w przód 54 km/godz., w tył 8 km/godz.
Samochód pancerny wz. 34 ma zwolnicę, umie-
szczoną między podłużnicami ramy, umożliwia ona
łatwe poruszanie się samochodu po drogach pol-
nych i w terenie suchym wolnym od przeszkód.
Źródłem energii poruszającej samochód jest silnik
spalinowy Citroen, którego moc rzeczywista przy
2100 obr./min. wynosi 20 KM.
Opancerzenie grubości do 8 mm chroni załogę
przed pociskami zwykłymi kalibru do 8 mm i od-
łamkami pocisków artylerii na każdą odległość.
Uzbrojenie samochodu stanowi armatka 37 mm
lub ciężki karabin maszynowy 7,9 mm.
Załoga samochodu składa się z 2 ludzi, tj. do-
wódcy samochodu (strzelca) i kierowcy.
Ciężar bojowy samochodu pancernego wz. 34
z armatką wynosi około 2200 kg, a z ciężkim kara-
binem maszynowym — około 2100 kg.
2,
Charaktery-
styka
samochodu
pancernego
wz. 34.
4
Regulamin broni pancernej
Nacisk opon kół na 1 cm2 powierzchni wynos
około 1 kg dla kół przednich, a około 1,2 kg dli
kół tylnych.
s.
Dane
liczbowe.
4.
Szybkość
i pokonywa-
nie
wzniesień.
1) długość.............................3,62 n
2) szerokość..........................1,91 n
3) szerokość kadłuba pancernego . 1010 mn
4) wysokość samochodu ................2,22 ii
5) rozstawienie kół przednich . . . 1,18 u
6) rozstawienie kół tylnych....1,47 n
7) rozstawienie osi....................2,57 n
8) najniższy punkt podwozia....0,25 rf
9) średnie zużycie paliwa na szosie wynos
około 22 litr, na 100 km.
Teoretyczna szybkość samochodu na godzinę n
drodze bitej obliczona z dokładnością do 0,5 kii)
Szybkość przy 2100 obr. inin bez zwolnicy ze zwolnicą
Przekładnia 1 20,5 km/g 4,85 km/g
n 11 (bezpośrednia) 38,5 „ 9,1 »
„ Ul 54,5 „ 12,8
„ biegu wstecznego 15,8 „ 3,7
Największe wniesienie, jakie samochód pokonuj
na przekładni I z włączoną zwolnicą, wynosi 31,2°/
(kąt 17,5°).
Praktycznie samochód ten pokonuje wszystki
wzniesienia spotykane na drogach bitych.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
5
ROZDZIAŁ II.
Mechanizm napędowy.
Silnik „Citroen" czterocylindrowy, czterotakto-
wy, o mocy 20 KM przy 2100 obr./min. składa się
następujących części:
a) Zasadnicze części składowe silnika.
1) Tłok,
2) wał korbowy z korbowodami,
3) mechanizm rozrządczy,
4) karier silnika,
5) zbiornik na olej z mechanizmem smarującym,
6) karburator,
7) magneto.
b) Urządzenia pomocnicze silnika.
1) Zbiornik na paliwo i urządzenia dopływu pa-
liwa,
2) chłodnica,
3) urządzenie rozruchowe.
5.
Części
silnika.
Cztery cylindry silnika odlane są w jednym bloku
z drobnoziarnistego szarego żeliwa.
a) Wysokość gładzi cylindra wynosi . . 170 min
b) Grubość ścian cylindra • . • • • • 5 ”
c) Średnica cylindra.......................”
d) Skok tłoka....................
6.
Blok
cylindrów.
ej Pojemność cylindrów ok. 1,5 litra (1,477).
Do bloku cylindrów (tabl. II-2) przykręcona jest
14 śrubami dwustronnymi od góry głowica (tabl.
II-I) odlana również z drobnoziarnistego szarego
żeliwa.
6
Regulamin broni pancernej
Po prawej stronic bloku znajdują się komory za
worów (zbliżone <lo typu Ricardo) z rozrządem doi
nym (tabl. lll-l). Zawory rozmieszczone są jedno
stronnie. W komorach wykonane są gniazda (tab\
111-2) na grzybki zaworów (tabl. 111-3), spod ktć
rych są wyprowadzone oddzielnie kanały rur wic
towych i wydechowych (tabl. 111-4). Kanały wyde
chowe łączą się w kolektorze, przymocowanym d
bloku 8 stalowymi śrubami dwustronnymi. Kolei;
lor (tabl. 111-5) zaś połączony jest kołnierzem z rii
rą wydechową zakończoną tłumikiem (tabl. 1-28,
Kanały wlotowe rozpoczynają się otworem po lt
wej stronie bloku między drugim a trzecim cylif
drem, następnie rozgałęziają się dochodząc pod oc
powiednią parę zaworów wlotowych.
Prowadnice zaworów (tabl. 11-8) wywiercone s
wprost wT odlewie bloku. Dolny kołnierz prowadni
służy jako górna opora sprężyny zaworów.
Przestrzeń skokową cylindrów i komorę spręż!
nia tak bloku, jak głowicy oraz gniazda zaworo’
otacza komora wodna (tabl. 11-16). Zewnętrzu
ściana zwie się koszulką komory wodnej.
W podstawie bloku sq cztery otwory cylindnn'
jeden do wlewania oleju do karteru, jeden wyróv
mijący ciśnienie w karterze oraz pięć otworów u
śruby dwustronne karteru silnika oraz otwór d’.
wskaźnika poziomu oleju.
Z przodu bloku w koszulce wodnej wykonali
jest otwór z kołnierzem dla doprowadzenia wod
do komory wodnej, w głowicy zaś znajduje się o(
prowadzenie wody w kształcie hełmu zakończeni
go rurą (tabl. 11-4).
Prawa strona bloku pod kolektorem osłonię!
blachą i przymocowana do bloku dwiema długi!
śrubami (tabl. 111-6),
Opis i wskazówki obsługi -sam. panc. wz. 34
7
Części bloku cylindrów.
1) Głowica .............................1 szi.
2) Śruba dwustronna głowicy . . - -14 „
3) Zacisk do łącznika elastycznego
z chłodnicą...........................2 ,,
4) Uchwyt prowadnicy’ przewodów wy-
sokiego napięcia......................1 ,,
5) Uszczelka miedziano-azbestowa gło-
wicy ................................1
7) Kolektor wydechowy..............1 ,,
(>) Blok cylindrów z lejem do oleju 1
8) Rura wydechowa..................1 „
9) Tłumik..........................1 „
10) Śruba kolektora wydechowego . . . 8 „
11) Uszczelka miedziano-azbestowa ko-
lektora ..............................1 „
12) Pokrywa prawej ściany bloku . . . 1 ,,
13) Śruba dwustronna pokrywy z na-
krętkami .............................2 „
14) Kolanko.......................1
15) Śruba dwustronna kolanka z nakrętką 3 „
10) Uszczelka kolanka..............1 ,,
Wał korbowy mieści się w karierze silnika. Jest
on odkuty ze stali chromo-niklowej, półtwardej
i ma: 4 czopy korbowe (tabl. 11-15), 2 czopy osiowe
(tabl. 11-12-13) oraz 4 ramiona (tabl. 11-11) łączące
czopy w jedną sztywną całość. Ramiona korbowe
są w stosunku do czopów nachylone pod kątem 90°.
Czopy korbowe są względem siebie wykorbione
pod kątem 180° w ten sposób, że pierwszy z dru-
gim i trzeci z czwartym są przeciwbieżne, natomiast
pierwszy z czwartym i drugi z trzecim są współ-
7.
Wał
korbowy,
tłoki i kolo
rozpędowe.
8
Regulamin broni pancernej
bieżne. Ramiona łączące czopy osiowe z korbowy
mi są krótsze od ramion łączących same czopy kor
bowe.
W wale korbowym jest wydrążony kanał do olc
ju. W ramionach korbowych dłuższych zamias
wydrążenia kanału wewnątrz zastosowano rurk
do oleju wychodzące na zewnątrz (tabl. 11-10).
Wał korbowy jest osadzony swymi czopami osie
wymi w dwu łożyskach dwudzielnych, podwieszo
nych zapomocą dwóch pokryw sześcioma śrubani
do górnej części karteru. Na przodzie wału korbo
wego, na przedłużeniu czopa osiowego, zaklinowfl
ne jest koło zębate (tabl. II-9) o zębach skośnycł
służące do przeniesienia napędu na system roz
rządczy.
Za tylnym czopem osiowym, na jego przedłuż*
ulu, znajduje się rowek na klin pierścienia nagwir
lowanego, tj. zabezpieczającego od wyciekania olej'
z karteru. Za tym pierścieniem zaklinowany jes
kołnierz z larczą (tabl. II-), do którego jest przymC
cowane sześcioma stalowymi śrubami koło rozp(
do we.
Korbowód.
Korbowody, których jest cztery, są odkute ze sta
chromoniklowej. Każdy korbowód składa się ze łb
dokorbowego (tabl. 111-7), trzona (tabl. 1II-8) i łb
dolłokowego (tabl. 11-6). Jeden bok łba dotłokr
wego jest rozcięty i ma zgrubienie z nagwintowt
nym otworem. Rozcięcie to pozwala na usztywni*
nie sworznia tłoka za pomocą, śruby we łbie korb*
wodu. Trzon jest odkuty w kszlałcie dwuteowyl
i rozszerza się nieznacznie w kierunku łba dokoi
bowego. Łeb dokorbowy jest dwudzielny; skład
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34 9
się on z podstawy i przykrywy. Podstawa tworzy jed-
ną całość z trzonem, przykrywa natomiast jest przy-
kręcona do podstawy dwiema śrubami stalowymi
z nakrętkami koronowymi i zawleczkami. Podsta-
wę z przykrywą skręca się w ten sposób, że łeb śru-
by umieszczony jest od strony podstawy, a nakrętka
od strony przykrywy. We łbie dokorbowym umie-
szczona jest dwudzielna panewka wykonana z bron-
zu. Dla zabezpieczenia wysunięcia się panewka ma
na swych krawędziach kołnierze; dwa wycięcia
boczne zabezpieczają ją przed obracaniem się po
obwodzie czopa wału korbowego.
Tłok, pierścień i sioorzeń.
Tłoki (tabl. 11-5) wykonane są ze stopu alumi-
niowego o denkach płaskich. Średnica tłoka wy-
nosi 67.25 inni, a wysokość 70 mm. Na bokach
tłoka wytoczone są 3 kanały do osadzenia pierście-
ni (tabl. 11-3). które znajdują się w górnej części
tłoka. Kanały są jednakowych wymiarów, tj. sze-
rokości 3 mm i głębokości 3,5 mm.
Tłok ma wewnątrz dwa przeciwległe nadlewy
z otworami do osadzania sworznia tłoka (tabl.
II-14).
Pierścienie tłoka służą do uszczelniania tłoka
w cylindrze i "wykonane są z żeliwa szarego, drob-
noziarnistego, miękkiego.
Sworznie są wykonane ze stali w kształcie rurki,
na powierzchni nawęglone, o & zewnętrznej 18 mm,
długości 57 mm i grubości ścian na końcach
3,5 mm, wewnątrz zaś 5 mm. Sworzeń obraca się
'a nadleinach tłoka, a osadzony jest na stałe we
łbie dotłokowym korbowodu za pomocą śruby.
10
Regulamin broni pancernej
8.
Mechanizm
rozrzadczy.
Koło rozpędowe.
Do kołnierza zaklinowanego na przedłużeniu
tylnego czopa osiowego przykręcone jest koło roz-
pędowe (tabl. 11-17), wykonane ze stali lanej.
Od wewnątrz koło rozpędowe ma żeberka
z pierścieniem, stanowiąc tym samym jedną tarczę
sprzęgła.
Wał rozrządczy.
Wał rozrządczy (tabl. 11-18) jest wykonany ze
stali chromoniklowej z nawęglonymi na swych
powierzchniach krzywkami rozrządczymi (tabl.
11-19). Osadzony jest w górnej części karieru na
dwóch łożyskach brązowych, które są umieszczone
w specjalnych gniazdach z kołnierzami. Kołnierze
gniazd są przykręcone do ścian karieru, każdy
dwoma śrubami.
Z przodu wału rozrządczego zaklinowane jest
koło zębate z zębami skośnymi (dwa razy więk-
szej ilości zębów od koła zębatego osadzonego na
wale korbowym), napędzające mechanizm roz-
rządczy. Krzywki wała rozrządczego są nierówne,
dla zaworów wlotowych wąskie, a dla wydechowycł
szersze, ustawione tak, że praca następuje kolejne
w 1, 2, 4, 3 cylindrze.
W tyle wału za krzywkami rozrządczymi jest
ślimak (tabl. 11-20) napędzający wałek pompki d(
oleju (tabl. 11-21).
Przyrząd rozruchowy.
Na pokrywce rozrządu naprzeciw wału korbo
wego jest wkręcona obsada wału rozruchu ręcz
nego (tabl. 11-22). W obsadzie umieszczony jes'
wał rozruchu ręcznego, który swoimi kłami moż<
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
11
sic zazębiać z kłami osadzonymi na przedłużeniu
osi koła zębatego wału korbowego. Prócz tego wał
obraca się w łożysku, przykręconym dwoma śru-
bami do drugiej poprzeczki ramv. Na drugim koń-
cu wału jest gniazdo z otworem nagwintowanym
do osadzenia i przykręcenia korby rozruchowej.
W otworze, wywierconym w piaście kłów wału,
osadzona iest sprężynka z kołeczkiem, odpychają-
ca od siebie kły podczas pracy silnika.
Wałek magneta.
Wałek do napędu magneta iest wykonany ze
stali półtwardej-. umieszczony on jest no prawej
stronie bloku na prawo od wału rozrzadczego,
w nadlewic wykonanym w górnej części kartern.
Na nrzodzie wałka zaklinowane iest koło zębate
o zębach skośnych, zabezpieczone nakrętka, otrzy-
mujące napęd od koła zębatego wału rozrządczego.
Na drugim końcu wałka zaklinowana jest cześć
snrzęgiełka elastycznego. Cała swa środkową czę-
ścią wałek obraca się w łożysku brązowym, osa-
dzonym w nadlcwie karieru.
Zamorg.
Zawory są odkute ze stali specjalnej. Każdy
z nich składa się z grzybka (tabl. 111-3) o denku
wypukłym o & 30 mm, i trzona (tabl. 11-23)
o & 7,9 mm i długości 125 mm. Na swym końcu
trzon ma otwór na klin. Zawór opiera się grzyb-
kiem na gnieździć (tabl. 111-2), a trzonem posuwa
się w prowadnicy (tabl. 11-8). Grzybek dociskany
jest do gniazda sprężyną (tabl. II1-9) opartą na
12
Regulamin broni pancernej
miseczce (tabl. III-10) i kliniku. Sprężyna, ści-
śnięta miseczki) do kołnierza prowadnicy zaworu,
po opuszczeniu się krzywki wału rozrządczego ku
dołowi powoduje zamknięcie gniazda zaworowe-
go przez grzybek.
Popychacze.
Do przeniesienia nacisku krzywki wału rozrząd-
czego na trzon zaworu zastosowano popychacz
(tabl. 111-11). Popycliacze są osadzone w prowad-
nicach żeliwnych (tabl. 111-12), przymocowanych
nieruchomo za pomocą jarzm i śrub dwustron-
nych do górnej części karteru. Wykonane są ze
stali miękkiej, nawęglane w miejscach styku
z krzywką wału rozrządczego i zakończone uwy-
puklonym stożkiem. Do regulowania odstępu mię-
dzy zaworem a popychaczem—popychacz ma śrub-
kę z przeciwnakrętką (tabl. 111-13), którą możns
odpowiednio wkręcać lub wykręcać, regulując
w ten sposób odstęp między zaworem a popycha-
czem, który powinien wynosić dla zaworu wloto-
wego 0,3 mm, a wydechowego 0,4 mm.
Karter silnika.
Karter silnika odlany jest ze stopu aluminium
W karterze tym odróżnia się trzy kariery: głów-
ny. rozrządu i sprzęgła.
W karterze głównym w części górnej umieszczo
ne są wały: korbowy (tabl. 11-11), rozrządcz)
(tabl. 11-18), magneta i prądnicy. W górnej części
karteru znajdują się otwory, przez które przecho-
dzą karbowody. osiem otworów dla popychaczy
jeden otwór do wlewania oleju, jeden otwór jakc
kanał wyrównujący ciśnienie w karterze oraz pię^
śrub dwustronnych.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
13
Dolna część kartem (tabl. 11-2^) słnży jako zbior-
nik oleju i jako pokrywa karteru od spodu. Znaj-
duje się w niej pompka do oleju (tabl. 11-25).
W przedniej ścianie karteru jest dwudzielna ko-
mora (tabl. H-26) kół zębatych rozrządczych,
a w tylnej ścianie karter koła rozpędowego (tabl.
11-27).
Karter jest przymocowany do ramy; z przodu
do poprzeczki za pomocą kołnierza obsady wału
rozruchowego, a z tyłu za pomocą dwóch łap do
ramy (tabl. III-1'i).
Karter jest zawieszony na ramie w (rzęch punk-
tach.
Części karteru silnika.
1) Karter silnika ....................
2) Śruba dwustronna z nakrętką do umo-
cowania bloku.........................
3) Pokrywa dolna karteru...............
4) Śruba dwustronna pokrywy . . . -
5) Pokrywa karteru rozrządu . . . .
6) Obsada pompki do oleju.............
7) Śruba obsady pompki do oleju . . •
Olejenie trących części silnika odbywa się pod
ciśnieniem, wytworzonym przez pompkę z kołami
zębatymi (tabl. 11-25), znajdującą się w zbiorniku
na olej, tj. w tylnej części dna karieru.
Pompka tłoczy olej do rurki (tabl. 111-15) umie-
szczonej wewnątrz karteru i połączonej z kanałem,
wydrążonym w zgrubionej ścianie górnej prawej
krawędzi karteru, skierowanym następnie na ścia-
ny przednią i tylną karteru do łożysk osiowych
wału korbowego. Z łożysk osiowych olej wtłacza
się do kanałów drążonych w wale korbowym i do
(i.
Zbiornik
na olej
mechanizm
smarujący-
14
Regulamin broni pancernej
łożysk korbowych 1 i 2 z łożyska osiowego przed
niego, oraz 3 i 4 z tylnego łożyska osiowego. Na(
przednim łożyskiem osiowym wału korbowego wy
prowadzony jest kanał, zakończony krótką rurką
z której olej spływa na koło zębate rozrządu, na
pełniając częściowo ich karter. Nadmiar oleju, po
zostały po napełnieniu karteru rozrządu, spływ:
z powrotem na podwyższone dno karteru (tabl
11-28), gdzie go podczas obrotów wału korbowegi
łby korbowodów rozpylają w celu olejenia gładź
cylindrów i sworzni tłoków. Nad łożyskiem tylnyn
wału korbowego wkręcona jest w kanał do oleji
rurka połączona ze wskaźnikiem ciśnienia oleju
umieszczonym na przedniej desce.
Wskaźnik ciśnienia oleju jest to mały zbiorni
czek, wewnątrz którego znajdują się dwa kanał)
W przedniej ścianie zbiorniczka umieszczona jes
szklana rurka, która jest połączona małym otwol
kiem z kanałem pierwszym zbiorniczka. Kana
ten jest wypełniony zabarwioną gliceryną. Kana
drugi jest połączony w górze z kanałem pierń
szym małym otworem, w dole zaś do kanału drU
giego dołączona jest rurka będąca przedłużenie!
przewodów oleju silnika.
Podczas pracy pompy do oleju sprężony olej ki*
ruje się do wszystkich części trących, wypełniają
pod ciśnieniem przewód do oleju, skierowany d
wskaźnika ciśnienia. Powoduje to wyciskanie l
pomocą słupa oleju gliceryny z kanału pierwszcg
wskaźnika do szklanej rurki. Na metalowej obs*
dzie rurki szklanej znajdują się dwa nacięcia, je<
no wyżej, a drugie niżej. Jeśli poziom gliceryn
dochodzi do nacięcia górnego, jest to ciśnienie olej
największe, jeśli zaś do nacięcia dolnego, najmnie,
sze.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
15
Do regulowania ciśnienia oleju w przewodach
zastosowano regulator ciśnienia oleju, umieszczony
po prawej stronie górnej części karteru. Śrubka
regulatora zaopatrzona w przeciwnakrętkę prze-
kręcona w prawo powoduje zwiększenie ciśnienia,
a przekręcona w lewo —• zmniejszenie.
W zbiorniku powinno się znajdować normalnie
3,5 1 oleju. Napełnianie zbiornika odbywa się przez
lej wykonany w nadlewie z lewej strony bloku cy-
lindrów, w którym nieco w tyle znajduje się wskaź-
nik oleju, wykonany z pręta metalowego, zakoń-
czonego w karterze pływakiem. Przy napełnieniu
zbiornika 3,5 litra oleju pręt wskaźnika podniesie
się w swej oprawie, zamykając jej okienko.
Części zbiornika na olej i mechanizmy sma-
rujące.
1) Zbiornik na olej ...................1 szt-
2) Karter pompki do oleju z kółkami
zębatymi...............................1 „
3) Wałek pompki do oleju...............1 „
4) Wskaźnik oleju.......................1 „
5) Regulator ciśnienia oleju............1 „
KarburatOT „Solex“ składa się z komory pływako- Kar|)Iiriltor
wej (tabl. Vl-7), w której jest umieszczony pływak
(tabl. VI-6), wykonany z cienkiej blachy i pokrywy
(tabl. zamykającej komorę pływakową. Po-
krywa jest przykręcona do komory śrubą (tab .
VI-3). Dla dopływu paliwa ze zbiornika do komory
pływakowej wykonany jest w pokrywie otwói za-
mykany iglicą (tabl. Vl-5). Trzon iglicy opiera się
o pływak, który reguluje dopływ paliwa przez otwie-
ranie i zamykanie otworu grzybkiem iglicy, (idy pa
16
Regulamin broni pancernej
liwa w komorze nie ma, pływak opada na dno
wskutek czego iglica, nie doznając nacisku na trzon
opada i otwiera tym samym dopływ paliwa. Paliw<
napełnia komorę i podnosi pływak, który po osiąg
nięciu przez paliwo określonego poziomu naciska n:
trzon iglicy, zamykając dopływ paliwa. Do podnie
sienią poziomu paliwa, często potrzebnego przy roz
ruchu, służy kołek (tabl. VI-2) ze sprężynką, umie
szczony w pokrywie komory pływakowej, a drugin
swym końcem skierowany do wewnątrz. Naciska
jąc ten kołek powoduje się nacisk na pływak, któr
mimo dostatecznego poziomu paliwa nieraz się za
cina i nie pozwala na podniesienie poziomu paliw,
w komorze pływakowej.
Wewnątrz komory pływakowej, w ścianie n
dole, wywiercony jest otwór, który następnie prze
chodzi w kanał poziomy (tabl. VI-9), wywiercon
w nadlewie komory pływakowej. Z kanału poziome
go paliwo dopływa do rozpylacza rozruchoweg
i głównego.
Rozpylacz rozruchowy (tabl. VI-8) jest śrubk
z wywierconym kalibrowanym otworem, umie
szczoną w kanale, skierowanym nad przepusluici
Rozpylacz główny typu zatopionego składa si
z trzech rurek: pierwszej wewnętrznej (tabl. VI-10
czyli właściwego rozpylacza o kalibrowanym otw<
rze na dole, drugiej rurki (tabl. Vl-12) otaczaj:
cej właściwy rozpylacz, i trzeciej, która służy jak
kołpak (tabl. Vl-13), łącząc dwie pierwsze rurl
z sobą w jedną całość.
W komorze rozpylacza znajduje się przepastnie
motylkowa (tabl. VI-15) regulowana z zewnąlr
Dla umożliwienia regulowania jedna oś przepustu
cy jest przedłużona; na osi lej znajduje się rani
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
fięgłem, które służy do otwierania i zamykania
epustnicy przez kierowcę. Przed komorą rozpr-
za znajduje się otwór dla dopływu powietiza
bl. VI-11), zakończony rurą dopływu powietiza.
i)o rury dopływu powietrza jest przymocowana
ż gazoszczelny, skierowany drugim końcem do
nkielu umieszczonego na rurze wydechowej,
iądzenie to służy do podgrzewania powietrza do-
dającego do karbnratora.
fraea kaibnratora.
?rzy uruchamianiu silnika należy przymknąć
iepustnicę.
Wskutek podciśnienia, wytworzonego w cylin-
|ch, paliwo zasysane urządzeniem rozruchowym
aiewielką ilością powietrza tworzy bogatą mie-
inkę, kierując się do cylindrów. Jest to jak gdyby
dlewanie cylindrów paliwem, dzięki czemu silnik
fvo zaczyna pracować.
jdy to nastąpi, stopniowo otwieramy przepust-
ę, przechodząc tym samym na pracę rozpylacza
wnego. Podczas średnich obrotów silnika wsku-
' stosunkowo małego podciśnienia pod przepust-
ki z rozpylacza głównego wtryskuje się tyle pa-
a, ile go zdąży napłynąć od dołu skalibrowanym
koreni. Paliwo znajduje się wtedy w rurce pierw-
'j wewnętrznej oraz między pierwszą rmką
Irugą, łącząc się dwoma otworami z rurką drugą.
brzy przejściu na szybkie obroty silnika, wskutek
•iększonego podciśnienia pod przepustnicą paliwo
bko wytryśnie z rozpylacza głównego, gdyż ma
•w górze duży otwór (tabl. natomiast pa-
ło nie dopływa otworem skalibrowanym. (idy p*<-
io wytryśnie z. rozpylacza głównego i nic zdąż>
słynąć skalibrowanym otworem, wytryśnie rów-
18
Regulamin broni pancernej
nież z rurki drugiej, ponieważ rozpylacz wewnęti
ny ma połączenie z tą rurką. Wobec obniżania !
poziomu paliwa w rurce drugiej powietrze dopły’
do niej dwoma otworami kołpaka, skąd dopłyi
otworkami do rozpylacza głównego. Wobec tc
podczas szybkich obrotów silnika rozpylacze
głównym wytryskuje bogata mieszanka, mieszaj
się w komorze z powietrzem głównym. W ten sp
sób rozwiązane jest urządzenie do samoczynne;
regulowania mieszanki podczas wolnych, średni1
i szybkich obrotów silnika.
Przez odkręcenie śruby (tabl. VI-3) na komor
pływakowej można cały karburator rozłożyć i
dwie części. W jednej jest komora pływakowa i ol
rozpylacze, a w drugiej pokrywa komory (tul
komora rozpylacza z dyszą, przepastni
(tabl. VI-15) i kanałami rozpylacza rozruchowej
Karburator jest przykręcony do kołnierza rii
wlotowej dwoma śrubami stalowymi i uszczehuoi
uszczelką z grubego papieru (tabl. VI-1).
Regulator.
Dla uniknięcia przekroczenia określonej ilości obi
tów silnika (2100 obrotów na minutę) służy sani
czynnie działający regulator, składający się z dwó1
ciężarków z wygiętymi ramionkami, osadzonymi 1
osiach w nadlewach koła zębatego, połączone
z kołem zębatym wału korbowego. Końce ciężarke
są połączone ze sobą zapomocą dwóch sprężyn śr
bowych, natomiast ramiona ciężarków opierają s
na kołnierzu pierścienia, umieszczonego na osi kc
regulatora. Nasady pierścienia dotyka haczykowa
zagięły koniec cięgła, którego drugi koniec jest p
łączony z przepustnicą motylkową umieszczoną
karburalorem u wlotu rury dopływowej.
Opis i wskazówki obsługi sarn, patie. WZ. 31 1!)
Z chwilą, gdy silnik przekroczy określoną ilość
obrotów, ciężarki regulatora wskutek siły odśrod-
kowej rozchylają się, a ramiona ciężarków przesu-
wają pierścień, który naciska wówczas na koniec
cięgła i powoduje jego przesunięcie się. Cięgło, po-
ciągnięte — przymknie przepustnicę, zmniejszając
tym samym dopływ mieszanki, a obroty silnika ma-
leją.
Do zapalania mieszanki w cylindrach silnika za-
stosowano magneto wysokiego napięcia R. B. typ
10/4. Magneto to składa się z dwóch magnesów sta-
lowych z żelaznymi nasadami biegunowymi, przy-
kręconymi do aluminiowej podstawy magneta.
Na przedniej ścianie magneta znajduje się roz-
dzielacz z kołem zębatym rozdzielacza, węgielkiem
ze sprężynką i ebonitową pokrywą z czterema sty-
kami do przewodów wysokiego napięcia. Poniżej
rozdzielacza jest przerywacz. Przerywacz składa się
z pierścienia z dwoma garbami, młoteczka ze sprę-
żynką, kowadełka izolowanego od masy oraz śrubki
przerywacza. Młoteczek i kowadełko są opatrzone
stykami platynowymi. Zapłon jest ustawiony jako
stale przyśpieszony, tj. zapłon następuje w chwili,
gdy tłok znajduje się o 3 mm poniżej górnego zwrot-
nego punktu, co odpowiada 20° na wale korbowym.
Odległość między stykami kowadełka i młoteczka
przerywacza nie powinna w chwili przerwania prze-
kraczać 0,5 nini. Między nasadami biegunowymi
obraca się twornik, składający się z żelaznego rdze-
nia, uzwojeń, kondensatora, brązowych tarcz z czo-
pami osiowymi i kolektora. Rdzeń twornika jest wy-
konany z cienkich blaszek żelaznych, izolowanych
' ^nitowanych ze sobą. Do rdzenia twornika są
11.
Urządzenie
zapłonowe.
20
Regulamin broni pancernej
przymocowane dwie tarcze z czopami osiowymi.
W tylnej tarczy umieszczony jest kondensator, za
którym na czopie jest osadzone łożysko kulkowe.
Na przednim czopie znajduje się kolektor, koło zę-
bate twornika i łożysko kulkowe. W izolowany i na-
gwintowany otwór przedniego czopa wkręca się
śrubkę usztywniającą piastę przerywacza na czopie
osiowym.
Na tworniku są nawinięte dwa uzwojenia: pier-
wotne, wykonane z grubszego przewodu, i wtórne,
wykonane z cieńszego przewodu. Ilość zwojów
uzwojenia wtórnego jest większa od ilości zwojów
uzwojenia pierwotnego. Jeden koniec uzwojenia
pierwotnego jest połączony z masą, drugi jest izolo-
wany od masy i ma połączenie przez śrubkę przery-
wacza z izolowanym kowadełkiem! przerywacza.
Uzwojenie wtórne jest połączone jednym końcem
z uzwojeniem pierwotnym, a drugim z kolektorem.
Podczas obrotu twornika, znajdującego się między
nasadami biegunowymi magnesów w uzwojeniu pier-
wotnym, wzbudza się siła elektromotoryczna, która
powodu je przepływ prądu elektrycznego przez uzwo-
jenie pierwotne, zamknięty pi żery wacz, masę i znów
uzwojenie pierwotne. W chwili, gdy w czasie obrotu
twornika prąd osiągnie największą wartość, przery-
wacz się otwiera. Ten gwałtowny spadek natężenia
prądu od wartości największej do zera powoduje
nagłą zmianę wartości strumienia magnetycznego,
jaki wywołuje prąd, płynący w pierwotnym uzwoje-
niu, wskutek czego w uzwojeniu wtórnym wzbudza
się siła elektromotoryczna wielokrotnie większa, po-
nieważ uzwojenie wtórne ma więcej zwojów niż
pierwotne; siła ta za pośrednictwem kolektora, jego
szczoteczki, węgielka rozdzielacza, palca i styku roz-
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz 34
21
dzielacza (lego, przed którym się znajduje w danej
chwili palec rozdzielacza), jednego z przewodów
wysokiego napięcia i wewnętrznej elektrody świecy,
powoduje przebicie przerwy iskrowej w świecy jed-
nego z cylindrów w postaci iskry, a tym samym wy-
wołuje przepływ prądu wysokiego napięcia przez
uzwojenie wtórne, kolektor, jego szczoteczkę, węgie-
lek, palec i styk rozdzielacza, przewód wysokiego
napięcia, świecę, masę i znów przez wtórne uzwo-
jenie, dopóki palec rozdzielacza nie oddali się od da-
nego styku; gdy się znajdzie przed stykiem sąsied-
nim, to samo zjawisko przebiegnie w świecy innego
cylindra.
Magneto jest umocowane do podstawy, wykona-
nej w formie nadlewu, w górnej części kartem po
stronie prawej. Jest ono połączone sprzęgiełkiem
z wałkiem magneta; sprzęgiełko otrzymuje napęd
przez koło zębate od koła zębatego wału rozrząd-
czego. Koło zębate magneta ma taką samą ilość
zębów jak wał korbowy, czyli wał korbowy i wałek
magneta mają obroty równe.
Do połączenia styków pokrywy rozdzielacza ze
świecami cylindrów używa się izolowanych przewo-
dów wysokiego napięcia. Jedne końce przewodów
przytwierdzone są śrubkami w odpowiednich otwo-
rach pokrywy rozdzielacza, drugie zaś do zacisków
świec odpowiednich cylindrów.
Mieszanka zapala się w cylindrze przez iskrę
świecy, która się składa: z elektrody środkowej oto-
czonej izolacją, t j. porcelaną lub miką, przetrzymy-
waną przez oprawę świecy na dole nagwintowaną
i gwintem wkręconą do otworu głowicy cylindra
nad komorą sprężania. Na dole do oprawy świecy
przymocowane są elektrody boczne. Odległość mię-
dzy elektrodą środkową a elektrodą boczną nie po-
22
Keguluiuin broni pancernej
12.
Zbiornik
»:i paliwo
i dopływ
paliwa.
13.
Chłodnica.
winna przekraczać 0,5 mm. Iskra przeskakuje mię
dzy elektrodą środkową a boczną.
Wyłącznik magneta umieszczony jest na przed
niej desce przed siedzeniem kierowcy i łączy sil
przewodem ze śrubką w pokrywie przerywacza, Gd}
chcemy silnik unieruchomić, przekręcamy wyłącz
nik, a wówczas uzwojenie, pierwotne zoslaje zwarli
na masę z pominięciem przerywacza.
Dopływ paliwa do karburalora odbywa się m
mocy własnego ciężaru paliwa. Dlatego leż zbiornil
na paliwo (tabl. 1-7) umieszczony jest pod maski
silnika na przedniej desce nadwozia, przed siedzę
niein kierowcy, znacznie wyżej niż karburatof
Zbiornik ma pojemność około 55 1, a kształt doslo
sowany do możności wykorzystania miejsca. Wgór
nej swej części ma otwór z korkiem do wlewani!
paliwa, w dnie zaś rurkę z sitkiem i korkiem do do
pływu paliwa do karburalora. Zbiornik jest umoco
wany za pośrednictwem taśmy stalowej z nakręl
kami.
Części zbiornika i dopływu paliwa.
1) Zbiornik na paliwo...................1 szl
2) Korek wdewowy zbiornika .... 1 „
3) Taśma stalowa z nakrętkami do umo-
cowania zbiornika.......................2 „
4) Rurka odpływowa z dwoma nakręt-
kami ...................................1 „
5) Korek spustowy......................1
Chłodzenie silnika odbywa się systemem termosy
tonowym.
Chłodnica (tabl. 1-3) składa się z dwóch zbiorni
ków: górnego większego i dolnego mniejszego ora:
dziewięciu ogniw podwójnych wymiennych,
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
23
Powierzchnia chłodząca tych ogniw wynosi
794 cm2. Poszczególne ogniwa składają się z ru-
?k metalowych, na których dla zwiększenia po-
ńerzchni osadzone są listewki. Chłodnica osadzona
;st z przodu samochodu przed silnikiem na ramie,
rzy pomocy dwóch łap przynitowanych do chłód-
icy i przykręconych śrubami do ramy samochodu.
Chłodnica jest połączona z silnikiem za pomocą
(czników elastycznych. W najniższym punkcie
hłodnicy znajduje się korek spustowy do spnszcza-
ia wody.
Wentylator.
Dla wywołania strumienia powietrza chłodzącego
iż za chłodnicą (tabl. 11-30) użyto wentylatora
zyskrzydłowego (tabl. 11-29) aluminiowego, który
ię obraca na osi osadzonej mimośrodowo. Koło
apędzające wentylator jest zaklinowane na walc
oła zębatego, napędzającego magneto, przeniesie-
ie zaś napędu odbywa się przy pomocy pasa ga-
lowego.
Sprężone gazy, powstałe wskutek spalania się
7 cylindrze mieszanki, cisną na tłok (tabl. II-5),
tói-y za pośrednictwem korbowodu (tabl. 111-8)
rzekazuje ruch na wał korbowy (tabl. 11-11). Za-
linowane zaś na wale korbowym koło rozpędowe
tabl. 11-17) pomaga w przezwyciężeniu punktów
wrotnych.
Obracający się dwa razy wolniej od wału korbo-
wego wał rozrządczy (tabl. 11-18) podnosi swoimi
rzywkami (tabl. 11-19) popychacze (tabl. 111-11)
dpowiednich zaworów, regulując dopływ mieszan-
i do cylindrów oraz ujście spalonych gazów,
14.
Współdzia-
łanie części
silnika.
24
Regulamin broni pancernej
Uruchomiony przez wał rozrządczy wałek ni
neta obraca się z szybkością wału korbowego i
pędza magneto, które dostarcza prądu wysoki
napięcia do świec dla zapalania mieszanki w cy
drach.
Chłodzenie silnika odbywa się przy pomocy
dy krążącej w koszuli wodnej w łącznikach i chi
nicy na zasadzie lermosyJomi.
Smarowanie silnika odbywa się pod ciśnieni
za pomocą pompki do oleju, napędzanej przez
rozrządczy za pośrednictwem wałka pionoy
(tabl. 11-21).
Karburalor .,Solex“ zapewnia stały’ skład i
szanki niezależnie od ilości obrotów silnika i p
żenią maszyny przy jeździć w terenie.
15.
Sprzęgło.
Dla przeniesienia pracy silnika na tylny most
mocliodu zastosowano sprzęgło tarczowe. Sprz'
znajduje się przy kole rozpędowym i składa
z koła (tabl. 11-31) obitego na obwodzie z obu sl
taśmą ferrodoazbestową, pierścienia stalowego
samej średnicy (tabl. 11-32) oraz z trzech dźw
ze sprężynkami (tabl. 11-33). Dźwignie osadzom
zawiasowo w pokrywie sprzęgła. Jedne końce I
dźwigien są dociskane do pierścienia za pod
sprężyn sprzęgła, a drugie są osadzone na kołnie
umieszczonym na wałku napędzającym skrzy
przekładniowej. Kołnierz len, dzięki umyślnym
cięciom, może się posuwać jedynie wzdłuż osi '
ka, dociskany zaś sprężyną śrubową, zwiększa
cisk drugich ramion dźwigni na pierścień.
Przez naciśnięcie pedału sprzęgła ściskamy s
żynę kołnierza sprzęgła, powodując przesunięci
kołnierza w stronę sprzęgła. Położenie ramion d
Opis i wskazówki obsługi sani, panc wz. 34 25
gni zmieni .się i nastąpi usunięcie nacisku pierście-
nia stalowego na koło obite ferrodoazbestem.
Sprzęgło zoslaje rozłączone, gdyż koło obite fer-
rodoazbestem a zaklinowane na wałku napędzają-
cym skrzyni przekładniowej, obraca się luźno lub
znajduje się w spoczynku mimo obrotów koła na-
pędowego. Sprzęgło pracuje na sucho i nie powinno
być smarowane olejem.
Skrzynka przekładniowa znajduje się tuż za
sprzęgłem we wspólnym karierze silnika.
Karter skrzynki przekładniowej.
Karter skrzynki przekładniowej wykonany jest ze
Stopu aluminium w kształcie pudła, i składa się
z dolnej części kartem (tabl. 11-34) i pokrywy (tabl.
11-35). W dolnej części karteru wywiercone są otwo-
ry z gniazdami dla łożysk kulkowych (tabl. II-3(i)
wałków: napędzającego, pośredniego i głównego,
oraz otwory z tulejami dla cięgła hamulca nożnego
i otwory z zatrzaskami dla wodzików (tabl. 11-37)
skrzyni przekładniowej. W dnie dolnej części kar-
teru znajduje się korek (tabl. 11-38) do spuszczania
smaru. W pokrywie karieru, przymocowanej do pu-
dla 10 śrubami, znajduje się kulisa (tabl. 11-39)
z dźwignią przekładniową (tabl. 40), przed nią zaś
korek do napełniania karteru olejem, a z boku
włącznik rozrusznika.
t<i.
Skrzynka
przekład-
niowa.
\Nał napędzający.
W przedniej ścianie dolnej części karieru na łoży-
sku kulkowym obraca się wał napędzający skrzyni
przekładniowej (tabl. 11-41), zakończony kołem zę-
batym, tworzącym jedną całość z wałem napędzają-
cym. Wał napędzający przez włączenie sprzęgła
26 Regulamin broni pancernej
obraca się z tą samą szybkością co wał korbowy
Koło zębate przenosi wówczas ruch obrotowy n:i
koło zębate wałka pośredniego skrzyni przekład
niowej (tabl. H-'i2).
Wał pośredni.
Wał pośredni znajduje się w karierze poniżę,
wału głównego skrzyni przekładu. Na wale tym s:
cztery koła zębate, z których jedno jest stale zazę
bione (tabl. ll-łd) z kołem zębatym wału napędza
jącego. Koło zębate wału napędzającego i pośred
niego ma laką samą ilość zębów (23). Wał pośredn
obraca się z tą samą szybkością co wał napędzający
Wał główny.
Na przedłużeniu osi wału napędzającego znajda
je się wał główny (tabl. ll-'i'i). Jest on osadzon;
jednym czopem osiowym w łożysku kulkowym
umieszczonym wewnątrz koła zębatego wału napę
dzającego, a drugim czopem w łożysku umieszczę
nym w tylnej ścianie dolnej części karteru. Wał tei
ma wycięte rowki, po których mogą się przesuwa
za pomocą widełek koła zębate zazębiające się z od
powiednimi kołami zębatymi wała pośredniego.
Wal biegu wstecznego.
Prócz wspomnianych wałów, w karierze na pra
wo od wału pośredniego znajduje się koło zęba!
biegu wstecznego, osadzone w tylnej ścianie kai
teru w nadlewie na dwu łożyskach brązowych.
Wodziki z widełkami i zatrzaskami.
Nad wałem głównym osadzone są nieruchom
dwa wodziki, po których posuwają się widełki z za
trzaskami. Widełki te mają zaczepienie do wąs
Opis i wskazówki obsługi sam, panc w z. 34
27
źwigni przekładniowej. Przyciski zatrzasków wi-
ełek są wykonane z wąskich blaszek stalowych,
łożonych na podobieństwo piór w resorze. Na
ysokości wodzików po lewej stronie jest nmieszczo-
y na dwóch łożyskach brązowych wał hamulca
ożuego.
Zmiana przekładni.
Przechylając dźwignię w tył na prawo, przesu-
ńmy koło zębate o 30 zębach wału głównego i za-
?biamy je z kołem zębatym o 16 zębach wału po-
•edniego, przez co otrzyma jemy zmniejszenie szyb-
ości w stosunku około 1 :2, czyli przekładnię
ierwszą. Przy włączeniu przekładni drugiej prze-
uwaniy dźwignię na lewo w tył, zazębiając tym
imyni koło zębate wała głównego z koroną we-
mclrzną koła zębatego wałka napędzającego i olrzy-
mieniy przez to połączenie bezpośrednie, czyli
rzekładnię drugą. Pochylając dźwignię w lewo do
rzodu. zazębiamy koło zębate o 19 zębach wała
łownego z kołem zębatym o 27 zębach wałka po-
tedniego, wskutek czego otrzymujemy przyśpieszc-
ie szybkości w stosunku około 2 : 3, tj. na dwa
broty wału korbowego trzy obroty wała głównego
<rzvni przekładniowej.
Wsteczny bieg ze zmniejszeniem szybkości około
: 2,5 otrzymu je się, gdy dźwignia zostanie pocliy-
ina w przód na prawo. Podczas przełączania prze-
wodni sprzęgło powinno być wyłączone.
Do skrzyni przekładniowej używa się oleju wc-
fug tabeli polecającej.
(Za bębnem hamulca znajduje się elastyczny prze-
ih tarczowy (tabl. 1-30 i tabl. 1I-Ą8). Składa się on
łarczy grubości 15 mai i średnicy 175 nim, wyko-
17.
Wał
przegubowy
pośredni.
28 Regulamin broni pancernej
18.
Zwolnica.
nancj z warstw płótna gumowego. Tarcza jest przV
mocowana trzema śrubami do Bębna hamulca z jed
nej strony, z drugiej zaś do trójramiennych widełel
(tabl. 1-29 i tabl. 11-49). 'Przy śruby bębna hamulc:(
które się łączą z elastyczną tarczą, są względei1
Irójramieimych widełek, umocowanych równie
w tarczy, przekręcone o 60". Widełki te mają u na
sady kołnierz rozcięły z. przewierconym olworen'
przez który przechodzi śruha ściągająca. Kołniet
widełek ma wewnątrz wyfrezowany kanał na kłii
Klinem tym widełki są umocowane na wale przegU
bowym pośrednim, skierowanym do skrzynki zwoi
nicy. Wał len napędza most tylny samochodu pd
przez skrzynkę przekładniową, zwolnicę i wał kat
danowy.
Zwolnica mieści się w karierze za skrzynką przi
kładniową (tabl. 1-27). Posiada ona wał napędź:’
jący (tabl. V-7), osadzony w ściankach karier
na dwóch łożyskach kulkowych. Na końcu wał
znajduje się koło zębate o podwójnej koronie zevi
nęlrznej, każda po 19 zębów (tabl. V-8). Wewnąl)
koła zębatego osadzone jest podwójne łożysko ku
kowe. Po lewej stronie w karierze znajduje się w.'
pośredni (tabl. V-6j, osadzony w ściankach karier
na dwóch pojedynczych łożyskach kulkowych. 5
lym wale zaklinowani' jest koło zębate o 36 zębaę
(tabl. V-5), stale zazębione z koroną pierwszą kol
zębatego wału napędzającego, co daje redukcję sit
łą około 1 : 2. Na drugim końcu wału pośredniei!
znajduje się zaklinowane koło zębate o 17 zębac
(tabl. V-'i). Koło to może być zazębione z kołei
zębatym o 39 zębach (tabl. V-2\ osadzonym na wal
głównym zwolnicy (tabl. V-I), a umieszczonym je<
nym końcem w łożysku podwójnym koła zębatej
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. .34 ‘29
hdu napędzającego, a drugim w łożysku kulkowym
f ścianie lylnej karteru. Przez zazębienie tych
Iwócłi kół otrzymamy zwolnienie około 1:2, czyli
azeni zmniejszenie obrotów na zwolnicy wynosi
'koło 1:4.
Koło zębate (tabl. V-2) wału głównego ma w swej
'rzedniej części kołnierz z zewnętrzną koroną zęba-
b która może być zazębiona z koroną drugą koła
ębatego wału napędzającego. Zazębień tych doko-
hije się przez przesuwanie koła na wale głównym.
Itóry posiada do tego celo wylrezowanc rowki
tabl. V-3). Do przesuwania koła po rowkowanym
kale służą widełki (tabl. V-ll) z wodzikiem (tabl.
^•12) i zatrzaskiem (tabl. V-D), przesuwane z siedze-
nia kierowcy za pomocą dźwigni i cięgieł.
Dla otrzymania zatem biegu bardziej zwolnionego,
niż daje zmniejszenie skrzyni przekładniowej, zazę-
bia się koło zębate wału głównego z kołem o 17 zę-
bach wałka pośredniego, uzyskując w ten sposób
b.lerokrolne zmniejszenie szybkości każdej prze-
sadni. Pozwala nam lo na przebycie trudniejszych
krenów nie przeciążając nadmiernie silnika. W te-
inie normalnym koło zębate wału głównego prze-
rwa się ku przodowi, zazębiając się z koroną drugą
hdu napędzającego. Przez zazębienie tych dwóch
ll>ł wał napędzający jest połączony w wałem głów-
nym, wskutek czego obroty tych dwócłi wałów są
Mnakowc i zmniejszenia szybkości nie ma.
Główny wał zwolnicy ma na swym końcu prze-
bib (tabl. 1-26), połączony z wałem kardanowym.
Wał kardanowy (tabl. 1-26) typu Polski Fiat, mo-
'‘I (‘>11 skrócony, wykonany jest z rury stalowej
'"'ężającej się na końcach.
19.
Wal
kardanowy.
30
Regulamin broni pancernej
Przegub drugi wału kardanowego połączony jes
z wałem napędzającym mostu tylnego.
20. Karter mostu tylnego, Polski Fiat 614, wykonan,
Most tylny, jest z blachy prasowanej, spawanej z dwóch połóv
Na obu końcach pochew mostu tylnego przynito
wane są umocowania, mające siodełka resoró’
(tabl. IV-13) oraz wsporniki (tabl. IV-24) wałó'
hamulców. Do wzmocnień tych przynitowane s
również tarcze hamulców.
Karter ma w środku dwa duże otwory zakończę
ne kołnierzami, w których znajdują się nagwinto
wane otwory na śruby (tabl. 1Y-25). Do przednieg
dużego otworu przymocowuje się karter wału (tab
lV-28) z kołem zębatym napędzającym (tabl. IV-S
(stożkowe koło zębate o zębach skośnych) zazębia
jącym się z kołem zębatym talerzowym (tabl. 1V-1
dylerencjału (stożkowe koło zębate o zębach skc
śnych) o stosunku 7 : 56. Tylny otwór karteru je*
zamknięty przykrywą (tabl. Wał napędzając,
ułożyskowany jest w karierze mostu tylnego n
trzech łożyskach, z których pierwszym jest łożysk
kulkowe pojedyncze (tabl. IY-29), drugim łożysk
oporowe podwójne (tabl. IV-1) a trzecim łożysk
kulkowe podwójne (tabl. lV-2). Całość po złożeni1
i umocowaniu tworzy jeden zespół z karterem nic
stu tylnego.
Koło zębate talerzowe (tabl. IV-7) jest połączon
1*2 śrubami z kołnierzem karieru dyferencjału (tab
lV-(>). Karter bębna dylerencjału wykonany jest z
stali w kształcie rozwidlonym i zakończony kołnit
rzem z otworami do umocowania koła zębatego 19
lerzowego. Na końcach karieru są 2 czopy (tab
lV-4) na łożyska. W dwóch rozwidleniach karier1
dylerencjału są otwory na oś (tabl. lV-8) satelito''
Opis i wskazówki obsługi sam. palie, wz. 34
31
(tabl. IV-272), których w dyferencjale jest dwa (stoż-
kowe koła zębate o prostych zębach). Karter dyfe-
rencjałn z kołem zębatym talerzowym jest podtrzy-
mywany czopami karteru mostu tylnego za pomo-
cą dwóch łożysk; prawe jest to łożysko kulkowe
jednorzędowe (tabl. 1Y-26), lewe zaś łożysko kulko-
we oporowe (tabl. IV-5).
Podczas pracy koła zębate stożkowe, napędzają-
ce i talerzowe, mają dążność do wyzębiania się; aby
tcinu zapobiec na wałku napędzającym osadzone
jest podwójne łożysko oporowe, na lewym zaś czo-
pie dylerencjału — pojedyncze łożysko oporowe.
Po kosza karteru dylerencjału dochodzą dwa końce
półosi (tabl. 1V-11) zakończone kołami zębatymi
stożkowymi (tabl. IV-1O). Koła półosi zazębione są
z satelitami. Satelity (tabl. IV-21), zależnie od wa-
runków pracy w jakich się znajdują, mogą wyko-
nywać dwa ruchy: postępowy, gdy wraz z karierem
obracają się koła jego osi, i obrotowy, gdy się obra-
cają wokoło swej osi; zależnie od tego satelity prze-
noszą ruch na koła półosi w następujący sposób: a)
na drodze prostej, kiedy oba koła półosi są jednako-
wo obciążone, napęd, otrzymany od silnika, prze-
kazuje koło zębate napędzające na koło zębate tale-
rzowe, które obracając się, powoduje obrót kosza
dyferencjahi; satelity, osadzone w koszu dyferen-
cjału, wykonują ruch postępowy jednocześnie z ko-
łami obu półosi, klinują się z nimi i powodują rów-
nomierny ich obrót, b) Na zakrętach, gdy koło
półosi wewnętrznej względem łuku skrętu jest jak
gdyby przyhamowane w stosunku do koła zewnętrz-
nej półosi, satelity oprócz ruchu postępowgo wyko-
nują ruch obrotowy koło swojej osi, powodując
tym samym przyśpieszenie obrotów koła półosi
zewnętrznej. Jak z tego wynika, dyferencjał służy
32
Regulamin broni pancernej
21.
Hamulec
nożny.
do równomiernego rozłożenia pracy na oba koła
i półosie.
W pochwach (tabl. IV-21) karteru mostu tylnego
znajdują się półosie wykonane ze stali chromoniklo-
wej; mają one na jednych końcach wy frezowane
rowki, w których osadzone są na odpowiednich
występach koła zębate, na drugich zaś koń-
cach mają podwójne łożyska kulkowe (tabl.
IV-14). Półosie mają przed łożyskami wyfre-
zowane rowki do założenia piast kół (tabl.
IV-17). Są zatem półobeiążone, gdyż łożysko
zewnętrzne jest osadzone na półosi, a wewnętrzne
na czopie karieru dyferencjału. Do piast przymoco-
wane są bębny hamulców (tabl. 1V-15) i bliźniacze
tarcze kół (tabl. 1V-18) ogumione pneumatykami
(tabl. IV-19) o wymiarach 30 X 5. W bębnie ha-
mulców znajdują się dwie szczęki (tabl. IV-16) ob-
łożone ferrodoazbestem. Nacisk szczęk na bęben od-
bywa się przez obrót rozpieracza (tabl. IV-2O) osa-
dzonego na wale hamulca (tabl. 1Y-23), na końcu
którego z przeciwnej strony jest osadzone ramię,
(tabl. 1Y-24) połączone cięgłami z dźwignią ha-
mulca; dźwignia la znajduje się na pokrywie
skrzynki przekładniowej obok dźwigni przekładnio-
wej. Most tylny zawieszony jest za pomocą dwóch
resorów półeliplycznych (tabl. 1-23). Przednie ucha
resorów są umocowane za pomocą sworzni do wie-
szaków ramy, tylne zaś do strzemion resorów (tabl.
1-21), a te dopiero do ramy (tabl. 1-22).
Hamowanie.
Za skrzynią przekładniową na wale głównym osa-
dzony jest bęben hamulca nożnego (tabl. 11-45).
Przez naciśnięcie pedału hamulca nożnego powo-
duje się obrót wałka z skrzyni przekładniowej. Na
Opis i wskazówki obsługi sarn, palie, wz. 34
33
końcu tego wałka osadzony jest rozpieracz, który
przekręcając się razem z wałkiem powoduje tarcie
dwu szczęk (tabl. 11-46) obłożonych ferrodoazbe-
stem.
Szczęki są osadzone na sworzniu, wkręconym do
karteru skrzyni przekładniowej. Dwie sprężyny
(tabl. 11-47) służą do przywrócenia szczękom ha-
mulców położenia, w jakim się znajdowały przed
hamowaniem.
Z prawej strony kierowcy znajduje się dźwignia
hamulca ręcznego, połączona cięgłem z bębnami
hamulców tylnych kół.
Przesunięcie dźwigni do tyłu (do siebie) powodu-
je przekręcenie się rozpieracza, a tym samym doci-
śnięcie szczęk do bębnów hamulców.
Rama.
Rama (Tabl. VII) wykonana jest z blachy stalo-
wej 4 nim, prasowanej w kształcie korytkowym
składa się w dwu podłużnie i sześciu poprzecznie.
Poprzecznice są zakończone łapami i przynitowane
io podłużnie. Ostatnia poprzecznica przynitowana
1° tyłu ramy jest wzmocniona i składa się z trzech
’• sobą znitowanych poprzecznie. Jedna z nich pro
Ja, druga wygięta i trzecia dłuższa, z końcami wy-
dętymi do tyłu dla zamocowania strzemion reso-
rów. Podłużnice ramy są zwężone ku przodowi od
>ołowy długości. Odstęp między podłużnicami
Jrzodu ramy wynosi 460 mm, z tyłu 740 mm.
Do ramy od przodu, na obu podłużnicach, są
rzynitowane łapy, do których od spodu przykrę-
one są dwoma śrubami resory ćwierć-eliptyczne
tabl. 1-32), składające się z ośmiu piór wykonanych
22.
Hamulec
ręczny.
23.
Opis ramy.
3
24.
Opis osi
przedniej.
34 Regulamin broni pancernej
ze stali resorowej 50 X 7 mm. Pióra resorów s1
z sobą ściągnięte śrubą i ściągaczem. Dwa najdłuJ
sze pióra resoru są na końcu wycięte i osadzol
w gnieździe tulei przymocowanej do siodła o
przedniej (tabl. 1-33). Dla zamortyzowania silny*1
wstrząsów umieszczone są na przodzie dwuramie^
ne amortyzatory tarczowe cierne. Jedno ramię tv<
amortyzatorów jest przykręcone do osi, a drug
do ramy. Nad osią przednią są przymocowane <
ramy 2 pary widełek dla zabezpieczenia osi prze
niej na wypadek pęknięcia resoru.
Oś przednia. ।
Oś przednia (tabl. 1-33) jest odkuta ze stali chi
mo-niklowej, o przekroju dwuteowym. Końce (
są rozwidlone do zamocowania zwrotnic; siodeł!
służą do oparcia resorów. Każde siodełko zamo<J
wane jest do osi dwoma śrubami. Zwrotnice są o
kute razem z czopami i zamocowane za porno
sworznia do rozwidlonych końców osi. Do skrę*
nia zwrotnic w rozwidlonej osi służą ramiona k
rownicze, których jest trzy; zwrotnica lewa posia
dwa, prawa zaś jedno. Do pierwszego ramie!
zwrotnicy lewej dochodzi drążek podłużny, idą
do ramienia mechanizmu kierowniczego, do drug
go zaś ramienia tej samej zwrotnicy idzie drąż
poprzeczny do ramienia zwrotnicy prawej. Drąż
poprzeczny służy do nadania przednim kołom j*
noczesnych skrętów oraz utrzymuje koła przed*
w pewnej stałej zbieżności, która wynosi 5 mm.
Koło składa się z piasty obracającej się na dw<5
łożyskach kulkowych na czopie zwrotnicy. Do I*
nierza piasty przymocowany jest podwójny kołni1
dodatkowy, do którego jest przymocowana 6 śrul
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz.
31
35
ii stalowa tarcza koła. Na tarczach kół osadzone są
•neumatyki o wymiarach 30 X 5.
Oś przednia połączona jest z ramą dwoma reso-
anii ćwierć-eliptycznymi, które jednym z końców
sadzone są w siodełkach na osi, a drugim, zamoco-
wane na stałe do podłużnie ramy.
Mechanizm kierowniczy.
Kierowanie wozu odbywa się za pomocą kół
•rzednieli. Obracając kołem kierowniczym, osa-
czonym na wałku, wprawiamy w ruch ślimak (tabl.
^1-1) znajdujący się w mechanizmie kierowni-
;zym. Ślimak zazębiony jest z wycinkiem zęba-
yni (tabl. VI1-3) z wałem, do którego przymoco-
wane jest ramię kierownicy, umieszczone nazew-
i;ltrz karteru mechanizmu kierowniczego (tabl.
ril-Ą). Do ramienia mechanizmu kierowniczego
;a pomocą sworznia kulistego dołączony jest po-
Iłuźny drążek kierowniczy. Drążek podłużny ma
ia końcach nałożone i umocowane mankiety, w któ-
ych znajdują się amortyzatory sprężynowe, z któ-
ych każdy składa się z dwóch miseczek, dwóch
'prężyn i śrubki przytrzymującej a jednocześnie
egulującej obchwyt sworznia kulistego.
Chcąc osiągnąć obrany kierunek, np. w prawo,
•bracamy kołem kierowniczym w prawo, a wów-
;zas ślimak, osadzony na drugim końcu wałka, wy-
kona ten sam obrót. Wycinek zębaty obróci się
v lewo, powodując pochylenie do tyłu ramienia kie-
ownicy, które pociągnie podłużny drążek kierow-
liczy.
Drążek kierowniczy podłużny, będąc przykręco-
*y do jednego ramienia zwrotnicy lewej, powoduje
25.
Sposób
kierowania.
3G Regulamin broni pancernej
26.
Prądnica.
jej obrót w prawo wraz z kołem; zwrotnica len
połączona drugim ramieniem i drążkiem poprzek
nym z ramieniem zwrotnicy prawej, powodu
obrót zwrotnicy nrawej w prawo.
W podobny sposób tylko w odwrotną stronę pf
cuje mechanizm kierowniczy przy zmianie kieruiil,
w lewo. [
Mechanizm kierowniczy przymocowany jest t
części stałych samochodu w dwócli miejscafl
a mianowicie: pochwą wałka kierownicy do prze
niej deski oraz przedłużonym lewym wałkiem Mi
cinka zębatego oparty jest w brązowej dwudzielii
panewce przykręconej dwoma śrubami do lev
podłużnicy ramy, )
i
Instalacja elektryczna.
Prądnica (patrz tablica instalacji). Jako źró<
energii elektrycznej zastosowano prądnicę z trze)
szczotką. Prądnica składa się z magneśnicy o ł
dłubie cylindrycznym i czterech biegunów elekt)
magnesów. Uzwojenie elektromagnesów jest wył
nane z przewodu miedzianego nawojowego. Międ
elektromagnesami znajduje się twornik wykona
z cienkich blaszek żelaznych, izolowanych międ
sobą lakierem. Końce wałka twornika są opal
na dwócli łożyskach kulkowych nmieszczonji
w bocznych ścianach kadłuba magneśnicy. Z ze
nątrz na Iworniku wykonane są żłobki, w któri
są zwoje. Końce zwojów są doprowadzone i wlu
wane do wycinków kolektora. Do jednej z boczni!
ścian kadłuba umocowane są za pomocą opraw t)
szczotki, a mianowicie jedna dodatnia, druga uje
na i trzecia do regulacji prądu na stałe nalężei
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. svz. 34 37
eden koniec wałka twornika wyprowadzony jest
a zewnątrz przez boczną ścianę kadłuba i połączo-
y za pośrednictwem sprzęgiełka skórzanego z wał-
iem napędzającym prądnicy.
Z chwilą, gdy twornik prądnicy zaczyna się obra-
ne. przecina zwojami swego uzwojenia słaby stru-
mień magnetyczny pochodzący od magnetyzmu
^czątkowego, dzięki czemu w uzwojeniu twornika
Tzbndza się siła elektromotoryczna o małej warto-
ri. Siła la powoduje przepływ prądu przez uzwo-
'nie twornika, szczotkę dodatnią, uzwojenie elek-
'omągnesów, trzecią szczotkę i znów uzwojenie
"urnika. Prąd ten potęguje strumień magnetycz-
y. dzięki czemu następuje dalszy wzrost siły elek-
roniotorycznej wzniecanej w uzwojeniu twornika.
Z chwilą, gdy obroty silnika samochodu, a tym
ornym i obroty twornika prądnicy, osiągną pewną
ciśle określoną wartość, napięcie między szczotka-
111 dodatnią i ujemną prądnicy staje się dostatecz-
e do tego, aby prądnica mogła ładować baterię
kurnulatorów, a wtedy włącznik-wyłącznik elek-
'omagnetyczny włącza baterię w obwód prądnicy
zaczyna się ładowanie.
Włącznik - wyłącznik ma do spełnienia dwa za-
dnia: po pierwsze ma on samoczynnie włączyć
•rądnicę do bateryj akumulatorów z chwilą, gdy jej
napięcie stanie się dostateczne do ładowania baterii,
10 drugie ma samoczynnie wyłączyć prądnicę, gdy
opięcie jej spadnie poniżej napięcia niezbędnego
ładowania baterii, aby uniemożliwić przepływ
Tądu z baterii do prądnicy.
Włącznik-wyłącznik składa się z rdzenia, na któ
ym są nawinięte 2 uzwojenia; uzwojenie napięciu-
27.
Włącznik
i wyłącznik
cleklro-
niaęnetyczny.
38 Regulamin broni pancernej
we, wykonane z cienkiego przewodu, i uzwojcf
natężeniowe, wykonane z grubszego przewodu, ot
kotwiczki i jednej pary styków, z których jcd
jest przymocowany do kotwiczki, drugi zaś nici
choiny. Uzwojenie napięciowe przyłączone jest jf
nym końcem do dodatniej szczotki prądnicy, a dl
gim do masy. Uzwojenie natężeniowe jest przyłąci
no jednym końcem do dodatniej szczotki prądni<
a drugim do kotwiczki izolowanej od masy. Z clii
lą, gdy napięcie prądnicy osiągnie pewną ściśle ok
śloną wartość, wówczas przez uzwojenie napięciom
przyłączone na stałe do dodatniej szczotki prądni'
będzie płynął prąd, który wytworzy strumień i>
gnetyczny dostateczny do przyciągnięcia kotwic:
do rdzenia, a tym samym spowoduje zetknięcie
styku kotwiczki ze stykiem nieruchomym. Od
chwili prąd z prądnicy popłynie przez uzwoję
natężeniowe, kotwiczkę, styki, wspornik nienicJ
mego styku, zacisk i za pośrednictwem stacy
rozdzielczej do baterii akumulatorów. Kierni
obu uzwojeń jest zgodny, tak, że strumienie pr
nie wywołane dodają się do siebie, a prądnica
duje baterię.
Jeśli z jakiegokolwiek powodu napięcie prądu
zmaleje, wówczas uzwojenie napięciowe będzie ]
działaniem napięcia baterii, a przez uzwojenie ni
żeniowe zacznic przepływać prąd, skierowany tc
przeciwnie, to jesl od baterii do prądnicy. Wówc
strumień wytworzony przez to uzwojenie przeć
działa strumieniowi wytworzonemu przez uzw
nie napięciowe, a wypadkowy strumień obu l
uzwojeń nie może utrzymać kotwiczki, która zos
odciągnięta do rdzenia, tym samym zaś styki tr
ze sobą połączenie i prąd z baterii do prądnicy
lej nie płynie.
Opis i wskazówki obsługi sam, panc. wz. 34 39
28.
Stacyjka
rozdzielcza.
Do skierowania prądu z prądnicy do poszczegól-
nych odbiorników służy stacyjka rozdzielcza, przy- 1
•nocowana do przedniej deski nadwozia. Stacyjka
składa się z przełącznika prądu na światło i włącz-
nika magneta. Obok znajduje się amperomierz dwu-
stronny, wskazujący ładowanie i wyładowanie aku-
mulatora.
Dla uruchomienia silnika zastosowano wewnątrz
samochodu urządzenie rozruchowe. Rozrusznik jest
•o silnik elektryczny szeregowy, który się składa
z magneśnicy, w której znajdują się cztery bieguny
nlektromagnesów. Uzwojenie elektromagnesów jest
Wykonane z pawojowej taśmy miedzianej o prze-
kroju 15 mm2 i połączone w szereg z uzwojeniem
Iwornika. Między elektromagnesami umieszczony
jest twornik obracający się na dwóch łożyskach kul-
jkowyeh, znajdujących się w bocznych ścianach ma-
gneśnicy. Twornik składa się z rdzenia wykonanego
,z cienkich żelaznych blaszek izolowanych między
sobą lakierem i sprasowanych w jedną całość. Ze-
wnątrz na rdzeniu twornika znajdują się 33 żłobki,
w których umieszczone są zwoje wykonane z taśmy
miedzianej nawojowej. Końce zwojów są odprowa-
dzone i wlutowane do występów wkładek kolektora,
।który się składa z miedzianych płytek, izolowanych
!między sobą miką. Do kolektora doprowadza się
Prąd za pomocą dwóch szczotek miedziano-węglo-
nych, przytrzymywanych uchwytami szczotek,
a ustawionych względem siebie pod kątem 90°. Wa-
, k‘k rozrusznika przechodzi przez boczną ścianę ka-
j dłuba rozrusznika, a na jego końcu znajduje się
/•rządzenie bendixowe, które się składa z małego
kółka zębatego jednostronnie obciążonego. Kółko to
ma nagwintowany otwór z gwintem prostokątnym
29.
Bozrusznik.
40
Regulamin broni pancernej
i umieszczone jest na przedłużeniu wałka twornik
Przedłużenie to jest nagwintowane gwintem prost
kątnym. Nagwintowane przedłużenie wałka je
połączone elastycznie z wałkiem rozrusznika
pomocą sprężyny śrubowej.
Rozrusznik jest wprawiony w ruch energią eld
Iryczną otrzymywaną z 6-woltowej baterii akumul
torów ołowiowych.
30.
Działanie
rozrusznika.
31.
Bateria
akumula-
torów.
Naciskając nogą na sworzeń wyłącznika włącz
my rozrusznik do baterii akumulatorów. Wówcz
prąd z dodatniego bieguna baterii akumulatorów p
płynie przewodem do wyłącznika, przez wyłączn
przewodem do izolowanego zacisku rozrusznik
a następnie przez szczotkę, kolektor, uzwojenie twe
nika, drugą szczotkę, uzwojenie elektromagnes*!
i przez masę do ujemnego bieguna baterii akum
latorów, który ma połączenie z masą. Dzięki prz
pływaniu prądu przez zwoje twornika oraz prz
szeregowe uzwojenie elektromagnesów wytwarz
ją się pola elektromagnetyczne jednoimienne i n
wzajem się odpychają, co wywołuje ruch obrotom
twornika, który poprzez urządzenie bendixowe s
moczynnie włączające i zazębiające się z wieńce
zębatym, osadzonym na kole rozpędowym, pow
duje obracanie się wału korbowego, a tym sann
uruchomienie silnika.
Jako zasobnik energii elektrycznej zastosowa
baterie akumulatorów ołowianych 6-woltową, sk:
dającą się z 3 ogniw, umieszczonych w skrzyni di
wnianej. Ogniwo baterii akumulatorów składa :
z 5 płyt dodatnich, połączonych z jednym stykie
i 6 ujemnych, połączonych z drugim stykiem, zar
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
41
rzonych w rozcieńczonym kwasie siarkowym w na-
czyniu ebonitowym.
। Dla zabezpieczenia płyt przed zwarciem przy wy-
krzywieniu się, płyty są izolowane płytkami eboni-
towymi i oddalone od dna naczynia około 20 mm.
Płyty akumulatorów są wykonane w postaci kra-
townic ołowianych, w których okienka są wypełnio-
ne masą czynną. Płyta dodatnia jest koloru bru-
natnego (dwutlenek ołowiu), a ujemna — szarego
(ołów).
, Baterię akumulatorów napełnioną rozcieńczonym
kwasem siarkowym (22°B.) ładuje się łącząc dodatni
jZacisk źródła prądu ładowania z dodatnim biegunem
Baterii akumulatorów, a ujemny z ujemnym, wobec
czego prąd ładowania w samej baterii ma kierunek
przeciwny niż prąd wyładowania.
1 Ogniwo baterii ładuje się prądem stałym i na-
tężeniu od 1 do 2,4 A. na 1 dm2 powierzchni płyt
dodatnich. Nowy akumulator należy ładować 24 go-
dzin, a podładowywać 12 — 16 godzin.
i lin dłużej bateria będzie ładowana, tym sprawniej
Później pracuje. Podczas ładowania ogniwo osiąga
ńiłpięcie 2,5 V., po odłączeniu zaś od stacji napięcie
nieznacznie opada. W miarę czerpania prądu z ogni-
ka nastąpi dalszy spadek napięcia stopniowo do
B85 V. Chcąc mieć dobre ogniwo należy proces wy-
ładowania przerwać, gdyż dalsze rozładowanie od-
ł’vwa się już ze szkodą ogniwa, płyty bowiem po-
wlekają się grubą warstwą siarczanu ołowiu niedo-
[Puszczającego do przepływania prądu elektrycz-
nego. Z baterii można czerpać prąd o natężeniu 1,5—
SB5 A. z 1 dm2 powierzchni płyt dodatnich.
I Jedno ogniwo baterii dostarcza prądu o napięciu
jednio 2 V; dla otrzymania baterii 6-woltowej łączy
42
Regulamin broni pancernej
się 3 ogniwa szeregowo, tj. biegun dodatni jednej
ogniwa z biegunem ujemnym drugiego ogniwa ii1
Otrzymujemy przez to napięcie zwiększone tyle r:
zy, ileśmy połączyli ogniw ze sobą, natężenie poZ1
staje bez zmiany.
Akumulator z kwasem można przechowywl
przez pewien okres czasu, należy go jednak przyna
mniej raz na miesiąc podładować, pomimo że prt
nie był czerpany. Na dłuższy okres czasu najlepi
akumulator przechowywać na sucho. Akuinulat1
laki najpierw się ładuje i sprawdza, czy napięcie fl
spada, następnie wylewa się z niego kwas, przepl
kuje kilkakrotnie wodą dystylowaną, a w końcu s
osusza. W takim stanic można akumulator przed'
wać nawet parę lat.
ROZDZIAŁ III.
Opancerzenie samochodu pancernego wz. 34.
3-- Samochód pancerny wz. 34 jest opancerzony bl
Opis ogolny. c]lamj stalowymi specjalnie utwardzonymi; gi
bóść blach pancernych zależna jest od kąta ustaw
nia oraz od stopnia narażenia danego miejsca
pociski.
Opancerzenie samochodu pancernego wz. 34 sk1
da się z kadłuba i wieży.
Kadłub dzieli się na dwie komory:
— komora silnika,
— komora załogi.
Obie komory są oddzielone od siebie przegro*
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34 43
Kadłub tworzą blachy pancerne, z których są wy-
konane ściany i pułap; podłoga kadłuba jest wyko-
nana z desek drewnianych.
Poszczególne blachy pancerne połączone są ze so-
bą żebrami, kątówkami stalowymi i nitami luli śru-
bami.
Kadłub jest przymocowany do ramy podwozia
samochodu.
Ma on drzwi i okienka obserwacyjne.
Na kadłubie jest osadzona na łożysku kulkowym
wieża, obracająca się o 360°.
Wieża składa się z płaskich blach pancernych po-
łączonych ze sobą kątówkami i śrubami (nitami).
W wieży osadzony jest karabin maszynowy lub
armatka w jarzmie kulistym lub prostokątnym.
Wieża ma kaptur dwudzielny służący do obser-
wacji i wentylacji.
Opancerzenie samochodu pancernego jest poma-
lowane na zewnątrz farbą olejną koloru ochronnego,
od wewnątrz jasną farbą olejną, chroniącą blachy
od rdzewienia.
Komorę silnika tworzą następujące blachy pan-
cerne:
Lewy pancerz silnika z okienkiem wglądowym,
umożliwiającym dostęp do silnika;
okienko wglądowe, zamykane klapą na zawiasach
przy pomocy rygla;
nad okienkiem wglądowym są 3 otwory wentyla-
cyjne z osłonami z blach stalowych;
u dołu jest wycięcie na śrubę drążka kierowni-
czego.
Z przodu do lewego pancerza silnika przymoco-
wany jest dwoma uchwytami błotnik przedniego
koła. __,
33.
Kumora
silnika.
44
Regulamin broni pancernej
Do górnej krawędzi lewego pancerza silnika prz?
mocowane sq śrubami dwa ucha do przytrzymyw:'
nia górnego pancerza silnika.
Poza tym na lewym pancerzu silnika jesl prz<
mocowana blaszana skrzynka narzędziowa.
Prawy pancerz silnika jest podobny do lewego
z lą różnicą, że zamiast skrzynki narzędziowej m1
uchwyt do koła zapasowego a brak inn wycięcia R
śruby drążka kierownicy, natomiast w uchach d1
zamykania górnego pancerza silnika tkwią, mnoco
wane na łańcuszkach przetyczki.
Pancerz chłodnicy (tabl. 1-a) ma dwnskrzydłoW
drzwiczki na zawiasach.
Zamykanie drzwiczek pancerza chłodnicy odbyWi
się z wewnątrz samochodu pancernego przy pomoc;
cięgła na rolkach i dźwigni lub od zewnątrz przy po
mocy rygli.
Pancerz osi przedniej i karteru jesl to prostokąta
blacha pancerna, przymocowana do ramy pod pai1
cerzem chłodnicy.
Pancerz osi przedniej ma otwór do korby rozrn
chowej.
Górny pancerz silnika (Tabl. 1-6) tworzą dwie bli'
chy pancerne, ustawione skośnie w formie daszk
i połączone ze sobą kątownikiem i nitami.
Pancerz górny silnika ma dwa uchwyty do pod
noszenia pancerza oraz 2 pary uch do połączeni
z pancerzami bocznymi silnika.
Pancerz, górny silnika jest wyposażony w podpól
kę do podpierania pancerza przy uzupełnianiu wod
i paliwa.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz.. 34 45
Komorę załogi tworzą następujące blachy pan-
cerne:
Ściana lewa komory załogi składa się z 3 blach:
— drzwi dla kierowcy na dwóch zawiasach
zaopatrzone są w klamkę ryglową, zamykaną od
zewnątrz i od wewnątrz; na drzwiach od wewnątrz
znajduje się uchwyt; w drzwiach kierowcy znaj-
duje się okienko obserwacyjne z klapą na dwóch za-
wiasach (tabl. 1-9), zamykaną na rygiel od we-
wnątrz; w klapie okienka kierowcy jest szczelina
obserwacyjna oraz poduszka. Od wewnątrz jest
przymocowane lusterko umożliwiające kierowcy ob-
serwację do tyłu. Klapa okienka porusza się w pła-
szczyźnie pionowej,
—- lewy środkowy pancerz Strzelca, do którego
Przymocowane są zawiasy drzwi kierowcy,
34.
Komora
załogi.
— lewy tylny pancerz Strzelca,
—- lewy pancerz podwozia, składający się
z 2 blach pancernych.
Ściana prawa komory załogi (tabl. 1-18) składa
się róknież z 3 blach i prawego pancerza podwozia
(jedna blacha) podobnie jak ściana lewa, z tą róż-
nicą, że zamiast drzwi kierowcy jest przymocowa-
ny nieruchomo prawy pancerz kierowcy. Na klapie
okienka obserwacyjnego tego pancerza nie ma hi-
slerka. Klapa okienka porusza się i otwiera w pła-
szczyźnie poziomej.
Tylna blacha pancerza komory załogi stanowi
drzwi dla Strzelca (tabl. 1-19), poruszające się na
3 zawiasach i zamykane klamką ryglową. Drzwi
zamykam1 są na Irzy rygle: dwa pionowe i jeden
poziomy.
Na drzwiach od wewnątrz jest uchwyt.
46 Regulamin broni pancernej
35.
Podłoga.
Z tyłu u dołu jest przymocowany do ramy pal
cer z tylnego mostu, Do ścian bocznych pancer^j
i ramy przymocowane są 3-ma podpórkami błotu'*
ki kół tylnych. (Tabl. 1-1).
Przedni pancerz kierowcy z okienkiem obserw^
cyjnym (tabl. 1-10) zamyka się klapą na 2 zawif
sach sprężynowych; w klapie przedniego okienK
kierowcy są 4 szczeliny obserwacyjne.
Sprężyny służą do podnoszenia się -klap okienk1
do poziomu i utrzymywania się w tym położeni1
po zwolnieniu rygli okienka od wewnątrz.
Nad szczelinami obserwacyjnymi umocowane s
poduszki ochronne.
Pułap (Tabl. 1-11) komory załogi tworzy bF
cha pancerna, przymocowana poziomo do ścian ki
dłuba i mająca koliste wycięcie; w wycięciu tym U
łożysku kulkowym osadzona jest obracalna wiei
pancerna.
Z przodu lub z boków są osłony z blachy stal'
wej, zasłaniające przed pociskami szpary międl
wieżą a pułapem.
Podłoga kadłuba samochodu pancernego wz. ?
składa się z desek drewnianych, ułożonych na n
mie w poprzek samochodu.
W przedniej desce są wycięcia na dźwignię Ir
mulca ręcznego i zwolnicy oraz wgłębienie na sto]
kierowcy.
Z boku jest wycięcie na dźwignię do otwierali
drzwiczek pancerza chłodnicy.
Przed deską przednią jest blacha, przymocował
śrubami do ramy samochodu. Blacha ta ma w;
cięcia na pedał sprzęgła i hamulca nożnego or:
otwór do kranika zamykającego dopływ paliwa <
karburatora.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc.' wz. 34 47
Wieża pancerna (tabl.I-14) składa się z 8 blach
płaskich dachu wieży, połączonych od wewnątrz
<ątownikanii i nitami oraz pierścieniem łożyska kul-
towego (obręczą).
Wieża obraca się na kulkach po dolnym pier-
ścieniu łożyska kulkowego w pułapie kadłuba pan-
-ernego.
Unieruchomienie wieży następuje przez dociśnię-
te pierścienia łożyska kulkowego przy pomocy za-
cisku, który się składa ze szczęki, śruby i rączki.
Wieża jest połączona z dolnym pierścieniem łożyska
kulkowego 3 łapami prowadzącymi i zaciskiem. Ła-
Py prowadzące przymocowane są do wieży 2 śru-
bami.
W przedniej ścianie wieży jest otwór z umocowa-
nym w nim jarzmem kulistym (tabl. 1-12) do cięż-
kiego karąbina maszynowego lub do armatki (są
też stosowane jarzma prostokątne).
Jarzmo kuliste składa się z 2 części: zewnętrznej,
nieruchomej, i wewnętrznej, ruchomej, w której są
otwory na broń i lunetę celowniczą. Jarzmo ma za-
cisk z rączką do unieruchomiania broni.
W dwóch skośnych przednich ścianach wieży
Zl>ajdują się szczeliny obserwacyjne (tabl. 1-13),
w dwóch bocznych zaś okienka obserwacyjne (tabl.
zamykane klapami na zawiasach. W tylnej
ścianie wieży jest szczelina obserwacyjna.
Kaptur (tabl. 1-15).
W dachu wieży jest 6-kątny otwór, nakryty
dwudzielnym kapturem, składającym się z (> blach
stalowych. Kaptur jest umocowany zawiasowo do
dachu wieży. Od wewnątrz zamyka się go ryglami.
Nad kapturem jest umocowany 10 śrubami płaski
36.
Wieża
pancerna.
48
Regulamin broni pancernej
37.
Wyposażenie
zewnętrzne.
38.
Wyposażenie
wewnętrzne.
dwudzielny daszek (tabl. 1-16), zamykający f
góry okrągły otwór wentylacyjny i tworzący n*
kapturem wolną przestrzeń wysokości 25 mm, (
umożliwia wewntylację wnętrza samochodu pa’
cernego.
Wyposażenie dodatkowe zewnętrzne samochód
pancernego wzór 34.
1) Sprzęt saperski i holowniczy.
Do zewnętrznych ścian pancerza są przyin1
cowane łopata i kilof,
prócz tego na hakach holowniczych jest i
czepiona stalowa lina holownicza.
Niektóre samochody pancerne mają równi'
przymocowane drągi stalowe.
2) Każdy samochód pancerny jest wyposażo’
w łańcuchy przeciwślizgowe, które się zakła<
doraźnie.
Zamiast łańcuchów przeciwślizgowych m«
na używać ostróg gąsienicowych, które
wozi na tylnych błotnikach samochodu pa
cernego.
3) Koło zapasowe jest umocowane z prawej str
ny kadłuba pancernego.
4) \V dachu wieży znajdują się 3 lub 4 otwu
do tarcz lub chorągiewek sygnałowych.
5) Na ścianach kadłuba są zawieszone znaki or$
nizacyjne, oznaczające wozy w plutonach.
Wyposażenie wewnętrzne samochodu
pancernego wz. 34.
Na podłodze jesl siodełko kierowcy. Do ścian fc
mory załogi przymocowane są 2 ławki dla strzel
lub jedna, z lewej strony.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc wz.. 31 49
Do ścian bocznych są przymocowane ramy na
skrzynki amunicyjne lub półki na naboje <lo ar-
matki.
Na ścianach bocznych jest rozpięte oparcie dla
pleców kierowcy.
Na prawej ścianie umocowana jest gaśnica i pomp-
ka powietrzna.
Na hakach w wieży jest zawieszony pas, który
służy do siedzenia podczas strzelania.
Na podłodze może być przewożona płachta do
nakrywania samochodu.
Wewnątrz samochodu jest akumulator.
Niedomagania silnika.
Przyczyna:
1) uszkodzone lub zanieczyszczone świece, ?9* .
,,, x •• x Silnik me
uszkodzone przewody lub wyłącznik magneta, dajc si(;
3) zanieczyszczony karburator lub zapchany do- uruchomię,
pływ paliwa,
4) uszkodzone lub niewyregulowane magneto.
. Pomoc;
1) świece uszkodzone wymienić, zanieczyszczone
oczyścić, wyregulować odstęp między elek-
trodami świec,
*2) przewody uszkodzone wymienić lub naprawić
izolację; z przerywacza zdjąć pokrywę, zba-
dać wyłącznik oraz jego uszkodzone części
naprawić,
। 3) karburator przeczyścić i przedmuchać przewo-
dy dopływu paliwa,
50
Regulamin broni pancernej
4) wymienić uszkodzony węgielek rozdzielacza
wyczyścić pokrywę rozdzielacza, wyregulować
styki przerywacza, wyczyścić kolektor, wyczy-
ścić bądź wymienić uszkodzone szczotki mag'
neta.
Przyczyna:
40. 1) źle ustawione magneto,
uiuchamhe źle wyregulowane zawory,
niu sirzeia. 3) mylnie połączone kółko zębate magneta,
4) mylnie połączone koło zębate rozrządcze sil-
nika.
Pomoc:
1) ustawić magneto w len sposób, aby zapalanie
mieszanki następowało na 3 mm przed gór-
nym punktem zwrotnym w suwie snrężania'
2) wyregulować zawory. Odległość między po-
pycliaczami a trzonami zaworów powinni1
wynosić 0,3 mm dla zaworów wlotowych
a 0,4 mm dla zaworów wydechowych,
3) ustawić kółka zębate magneta według znakóv
fabrycznych,
4) ustawić koła zębate rozrządcze według zna-
ków fabrycznych.
Przyczyna:
41- 1) zbyt słaby dopływ paliwa do karburatora,
Silnik w cza- 2) da w ;diwie
sie pracy ' 1
strzela. m rozregulowane lub przepalone zawory.
Pomoc:
1) przeczyścić przewody paliwa,
2) spuścić paliwo i przefiltrować je lub nala<
świeżego,
Opis i wskazówki obsługi sam, panc. wz. 34
51
3) wyregulować zawory, a przepalone dotrzeć
lub wymienić.
Przyczyna:
1)
2)
3)
4)
5)
nie wszystkie cylindry pracują,
za późny zapłon,
za bogata mieszanka,
zawory przepalone lub niewyregulowane,
wyrobione cylindry, tłoki lub pierścienie
tłoków.
42.
Silnik wyka-
zuje mali)
moe.
Pomoc:
4) sprawdzić przewody i świece, przeczyścić lub
wyregulować świece, wymienić lub izolować
przewody,
2) wyregulować zapalanie,
3) wymienić dziurawy pływak karbnratora.
Sprawdzić otwory rozpylacza głównego. W ra-
zie odkształcenia części kalibrowane wymie-
nić na nowe,
4) zawory przepalone dotrzeć lub wymienić. Po-
zostałe wyregulować,
5) cylindry przeszlifować. Wymienić tłoki i pier-
ścienie tłoków.
Przyczyna:
1) chłodnica dziurawa przepuszcza wodę lub za
mało wody nalano do chłodnicy, sj(. prat.yna(i-
2) nadmierne wytworzenie się kamienia w chło- miernie
dnicy, grzejc się.
3) zerwany lub za luźny pas wentylatora,
4) źle ustawione zapalanie,
3) za mało oleju w silniku lub olej przepalony,
52
Kegulamin broni pancernej
6) nieszczelne cylindry i tłoki lub zatka)
otwór wyrównujący ciśnienie w kartek
(grzanie się karteru).
Pomoc.
1) dziury w chłodnicy zalutować. Dolać wo<
do chłodnicy,
2) usunąć częściowo osad, przemywając cliło
nicę roztworem sody żrącej,
3) wymienić pas wentylatora. Za luźny pas skr
cić lub napiąć przez przekręcenie mimośrof
osi wenytlatora,
4) ustawić magneto jak przy objawach 2/1,
5) olej uzupełnić lub przepalony wymienić,
6) przeszlifować cylindry, wymienić tłoki i pif
ścienie.
Przyczyna:
44.
Silnik w cza-
sie praey
slaje.
1) zanieczyszczenie się przewodów paliwa,
2) rozłączenie się magneta,
3) nagłe przedostanie się wody do cylindrów,
4) nagłe urwanie się korbowodu lub tłoka.
Pomoc:
1) przeczyścić przewody paliwa,
2) wstawić magneto na swoje miejsce, taś>'
mocującą magneto silnie ściągnąć,
3) wymienić blok cylindrów,
4) wymienić korbowód, naprawić lub wymiei'
karter silnika.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc wz. 34 53
Przyczyna:
1) zatarte tłoki w cylindrach,
-) zbyt silnie spasowane panewki.
Pomoc:
•) zbadać przyczynę zatarcia, w miarę możno-
ści wymienić lub przeszlifować tłoki,
-) zluzować panewki. Silnik dotrzeć.
Przyczyna:
wyrobienie łożysk korbowodów,
-) wyrobienie łożysk osiowych wału korbowego,
d) wyrobione otwory na sworznie w nadlewach
tłoka lub wyrobione sworznie,
d) samozapłon,
5) gra na kołach zębatych rozrządu i wałka ma-
gneta,
niewyregulowane zawory,
7) za luźne tłoki.
Pomoc:
1) wymienić panewki korbowodów i dopaso-
wać je,
*~) wymienić łożyska osiowe wału korbowego,
d) wymienić tłoki lub sworznie tłoków,
Ł) usunąć osad węglowy z cylindrów i tłoków,
5) przy bardzo dużej grze wymienić koła zębate
rozrządu,
(>) wyregulować zawory,
7) wymienić tłoki.
Przyczyna:
0 za mały dopływ paliwa,
2) zanieczyszczony rozpylacz główny,
3) bardzo późny zapłon.
45.
Wal korbowy
nie daje się
obracać.
46.
Silnik stuka.
47.
Silnik nic
pracuje na
pełnych
obrotach.
54
Regulamin broni pancernej
48.
Silnik prze-
kracza do-
zwoloną ilość
obrotów.
49.
Ciśnienie
oleju za małe
lub za dnże.
50.
Za słaby
dopływ
paliwa do
karbnratora.
Pomoc:
1) przeczyścić przewody paliwa i filtr,
2) przeczyścić otwór rozpylacza głównego,
3) ustawić zapalanie prawidłowe.
Przyczyna:
1) za silnie ściągnięta sprężyna regulatora,
2) przerwane lub nie wyregulowane cięgła n’
latora.
Pomoc:
1) zwolnić sprężynę regulatora,
2) włączyć lub wyregulować cięgła regulal'
Przyczyna:
1) regulator ciśnienia oleju rozregulowany,
2) przewody oleju zatkane,
3) pompka do oleju żle lub wcale nie prać
Pomoc:
1) śrubkę regulatora ustawić i zabezpiet
przeciwnakrętką,
2) przewody oleju przeczyścić i przedmuchać.
3) wymienić wyrobione tuleje wałka pompki
kółka zębatego.
Przyczyna:
1) zanieczyszczone przewody lub zbiornik
liwa,
2) zatkane otwory powietrzne zbiornika.
Pomoc:
1) przeczyścić przewody oraz zbiornik pall
2) przeczyścić otwory powietrza zbiornika.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
55
Niedomagania samochodu.
Przyczyna:
1) tarcza sprzęgła ślizga się po pierścieniach, ob- SiniI®^lód
łożyny tarczy zniszczone, pomimo wh
2) zerwane koło zębate lub przesnwka w skrzyni ezonej prze
przekładniowej, ^rnsza'6
3) zerwane widełki przesuwki, z miejsca.
4) urwany wąs dźwigni,
5) zerwany przegub lub wał kardanowy,
C>) zerwane koło zębate zwolnicy lub dyleren-
cjału,
7) zerwana piasta koła napędzającego.
Pomoc:
1) wymienić obłożyny na tarczy sprzęgła,
2) wymienić koło zębate lub przesuwkę,
3) wymienić widełki,
4) wymienić dźwignię,
5) wymienić przegub lub wał kardanowy,
6) wymienić uszkodzone części,
7) założyć piastę.
Przyczyna:
1) zerwane koło zębate półosi lub ukręcona Saniae’hód
połoś, otrzymuje
2) zerwana piasta koła napędzającego. "“a^edn^'
Pomoc: k“l°'
1) wymienić uszkodzone koło zębate lub półoś,
2) ząłożyć nową niastę,
56 Regulamin broni pancernej Przyczyna:
53. Samochód za wolno poroszą się. 1) hamulce za bardzo ściągnięte. Pomoc: 1) hamulce, cięgła hamulców wyregulować. Przyczyna:
54. Przyrząd rozruchowy nie działa. 1) wyczerpana balerin akumulatorów, 2) uszkodzone przewody, 3) uszkodzony rozrusznik elektryczny, 4) zdarty wieniec zębaty na kole rozpędowym, 5) uszkodzony włącznik rozrusznika elektrycz nego, (>) zerwana sprężyna rozrusznika elektrycz nego (Bendix‘a). Pomoc: 1) naładować baterię akumulatorów, 2) sprawdzić wszystkie połączenia, wymieni* lub izolować uszkodzone przewody, 3) naprawić rozrusznik elektryczny (naprawi' warsztatowa), 4) wymienić wieniec zębaty, 5) naprawić lub wymienić włącznik, 6) założyć nową sprężynę rozrusznika. Przyczyna:
55. Dźwignia przekładnio- wa wyska- kuje. 1) wyrobione zapadki zatrzasków w wodzi kach, 2) zluźnione sprężynki zatrzasków, 3) wyrobione kołnierze widełek lub widełki, 4) zużyte koła zębate. Pomoc: 1) wymienić wodziki, 2) dokręcić śrubkę sprężynki,
Opis i wskazówki obsługi sam. panc, wz. 34 57
3) wymienić widełki,
4) wymienić koła zębate.
Przyczyna:
1) sprzęgło źle wyregulowane nie wyłącza,
-) wodziki lub widełki skrzywione,
3) wąs dźwigni krzywiony lub za krótki,
4) koła zębate zniszczone.
Pomoc:
1) wyregulować sprzęgło,
2) wyprostować skrzywione widełki lub wo-
dziki,
3) wyprostować skrzywiony wąs dźwigni, za
Krótki — wymienić,
4) wymienić zniszczone koło zębate.
56.
Przekładni!;
trudno
zmienić,
koła zębate
zgrzytają.
CZĘŚĆ 11.
57.
Charaktery-
styka
sam. panc.
wz. 34-11.
SAMOCHÓD PANCERNY WZ. 34 — 11.
ROZDZIAŁ I.
Ogólna charakterystyka samochodu.
Samochód pancerny wz. 34—II jest to wóz of
cerzony, czterokołowy. Koła przednie są kiero
ne, tylne bliźniacze, napędowe.
Zwolnica pozwala na łatwe pokonywanie pi
ten samochód pancerny dróg polnych i terenu
rowów lub dołów.
Źródłem energii poruszającej samochód jest
nik spalinowy Polski Fiat typ 108—III, któl
moc największa rzeczywista przy 3600 obr./l
wynosi 25 KM.
Kadłub pancerny nadwozia chroni załogę, 1
Strzelca i kierowcę, przed pociskami zwykłymi
libro do 8 mm i odłamkami pocisków artylc
skich.
Wieża pancerna obraca się o 360°.
Obserwacja: szczeliny i luneta celownicza.
Uzbrojenie samochodu stanowi armatka kał
37 mm lub ciężki karabin maszynowy kal. 7,9 I
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34 59
Samochód ten może zabrać około 2000 sztuk
amunicji do ciężkiego karabina maszynowego lub
około 100 sztuk amunicji do armatki.
Załoga samochodu składa się z dwóch ludzi, tj.
dowódcy samochodu (Strzelca) i kierowcy.
Ciężar samochodu pancernego wz. 34—łl z ar-
matką wynosi około 2200 kg z ciężkim karabinem
maszynowym około 2100 kg. Ciężar samochodu
pancernego wz. 34 11 z armatką, pełnym wyposa-
żeniem bojowym i załogą dochodzi do 2400 kg.
Nacisk opony koła przedniego na 1 cm" powierz-
chni — około 1 kg.
Nacisk opony koła tylnego na 1 cm2 powierzchni
— około 1,2 kg.
Ogólna długość..........................
„ szerokość.........................
„ wysokość..........................
Rozstawienie kół tylnych................
Rozstawienie osi................... ‘-1,405
Wysokość najniższego punktu podwozia
nad ziemią...............................0,23
m
m
m
m
m
m
58.
Dane
liczbowe.
Szybkość przy przekładni dyferencjału 7 :56 Szyb^aść
Przy 3000 obr./min. silnika i ogumieniu kół 30X5: san,OChodi
Bez zwolnicy: ze zwolnicą: i zdolność pokonywani
przekładnia 1 13,4 km/godz. 3 km/godz. wzniesień.
„ 11 22,2 5 ,,
III 84 8
IV 50 „ biegu 11,8
wstecznego 17,8 ,,’) 4,3 ,,
’) Praktycznie — 8 km/godz.
60
Regulamin broni pancernej
Największe wzniesienie pokonywane na pi er"'
szej przekładni ze zwolnicą 25°.
Średnie zużycie paliwa na drodze bitej okol(
23 litrów na 100 km.
Średnie zużycie paliwa na drodze polnej i w W
renie około 40 litrów na 100 km.
Średnie zużycie oleju około 0.50 litrów na 10^
km.
Pojemność zbiornika paliwa ... 40 litró"
Pojemność zbiornika oleju..............4 litry
Pojemność systemu chłodzącego . . 25 litró''
Przeciętny zasięg na drodze bitej około . 180 ku
Przeciętny zasięg na drodze polnej i w
terenie około.........................90 ku
ROZDZIAŁ II.
Mechanizm napędowy.
Zasadnicze części składowe silnika „Polski Fid
los-nr*.
60- . 1) Tłok,
Części
silnika.
2) wał korbowy z korbowodami,
3) mechanizm rozrządczy,
4) karter silnika,
5) zbiornik na olej z mechanizmem smarujący!’1
6) karburator,
7) przyrząd zapłonowy bateryjny.
Opis i wskazówki obsługi sam. punc. wz. 34 fil
Urządzenie pomocnicze silnika:
1) zbiornik na paliwo z przewodami dopływo-
wymi,
2) chłodnica,
3) urządzenie rozruchowe.
Cylindry silnika są odlane w jednym bloku
z wysokowartościowego żeliwa cylindrowego.
Średnica cylindra.............65 mm
Skok tłoka....................75 mm
Ogólna pojemność cylindrów 995 cm2 1 1.
(0,995).
Stopień sprężania..................6,6
Do bloku cylindrów (tabl. III A-7'i) przykręcona
jest śrubami głowica (tabl. II A-4) żeliwna.
Po prawej stronie bloku cylindrów są komory
dla zaworów wlotowych i wydechowych. Zawory
są rozmieszczone jednostronnie. W komorach wy-
konane są gniazda do osadzenia grzybków zawo-
rów (tabl. II A-5), snod których wyprowadzone są
kanały rur wlotowych i wydechowych. Kanały wy-
dechowe łączą się w kolektorze (tabl. III A-(Ut)>
przymocowanym śrubami do bloku. Kolektor jest
Połączony z rurą wydechową i zakończony tłumi-
kiem.
Prowadnice zaworów, wykonane jako tuleje z że-
liwa cylindrowego, wtłoczone są w otwory wywier-
cone wprost w odlewie bloku.
Dolna część prowadnic służy do centrowania
sprężyny zaworu (tabl. II A-8).
Przestrzeń roboczą cylindrów, głowicę oraz
gniazda zaworów otacza komora wodna (tabl. III
A-73).
61.
Blok
cylindrów.
62.
Wał korbowy
z korbowoda-
mi, tłokami
i kołem roz-
pędowym.
62 Regulamin broni pancernej
Dolna część bloku ma 4 otwory cylindrów
otwór do wlewania oleju do karteru, otwór wy
równujący ciśnienie w karterze oraz otwory do po
łączenia śrubami bloku z karterem silnika. ।
W głowicy jest rura (tabl. II A-58), która połą
czona jest łącznikiem elastycznym z górnym zbiór
nikiem chłodnicy. Prawa strona bloku pod kolek
torem ma otwory zamknięte stalowymi blaszkaW1
(tabl. III A-66). Otwory te są pozostałością po od
lewie bloku.
Wał korbowy (tabl. II A-22) mieści się w kat
terze silnika. Jest odkuty ze stali chromoniklowc,
i ma trzy czopy osiowe i cztery czopy korbow1
oraz 6 ramion (tabl. II A-21).
Ramiona, łączące czopy osiowe z czopami kor
bowymi, są krótsze od ramion łączących ze sob!
czopy korbowe.
W krótszych ramionach wału korbowego są wy
wiercone kanały do rozprowadzania oleju.
Wał korbowy jest osadzony w karterze trzenk
czopami osiowymi w trzech dwudzielnych łoży
skach (tabl. II A-24) wylanych metalem przeciw
ściernym.
Na przedłużeniu wału korbowego jest koło zę
bate, które służy do przeniesienia napędu za po
mocą łańcucha na koło zębate wału rozrządczego
Koniec tylny wału korbowego zakończony kol
nierzem (tabl. II A-25), do którego jest przymoco
wane czterema śrubami koło rozpędowe (tabl. I
A-53).
Korbowód.
Korbowody (tabl. II A-54) są odkute ze stal
chromoniklowej. Każdy z nich składa się z łba do
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
okowego, trzonu i łba dokorbowego. Trzon jest
łkuty w kształcie dwuteowym, rozszerzającym się
ieznacznie w stronę łba dokorbowego. Łeb dokor-
wy jest dwudzielny i składa się z podstawy i po-
rywy. Podstawa tworzy jedną całość z trzonem,
krywa natomiast jest przykręcona do podstawy
cienia śrubami stalowymi z nakrętkami i zawlecz-
imi. Wewnętrzna powierzchnia łba dotłokowego
sł wylana metalem przeciwściernym.
Tłok, pierścienie i sworzeń.
Tłoki (tabl. JI A-57) odlane są ze stopu almni-
°Wego. Są one częściowo rozcięte. Średnica tłoka
ynosi 65 mm, wysokość 82 mm. Tłoki mogą po-
ddać płytki inwarowe, zabezpieczające przed nad-
iernym rozszerzeniem się tłoka.
Tłoki są zaopatrzone w 4 pierścienie (tabl. U
'56), z których jeden jest pierścieniem zbierają-
'ni olej. Kanały 3 pierwszych pierścieni mają sze-
kość 2,5 mm, szerokość zaś kanału pierścienia
'srającego wynosi 3,5 mm. Pierścienie są wyko-
nie z szarego żeliwa drobnoziarnistego miękkiego.
Iłok ma dwa przeciwległe nadlewy z otworami
' osadzenia sworznia (tabl. II A-55). W stosunku
' łba dotłokowego korbowodu sworzeń nie może
< obracać, natomiast w stosunku do tłoka swo-
eó wykonuje ruch wahadłowy.
Sworznie są wykonane ze stali w kształcie rurki,
wierzchnia ich jest nawęglona i zahartowana.
i
Koło rozpędowe.
Koło rozpędowe (tabl. II A-53) jest przymoco-
ne czterema śrubami do kołnierza wału karbo-
,-go. Jest ono wykonane ze stali lanej.
64
Regulamin broni pancernej
63.
Mechanizm
rozrzadczy.
Na obwodzie koła rozpędowego osadzony j
Wieniec zębaty, który przez sprzęgnięcie z kółki(
zębatym rozrusznika elektrycznego przenosi i*
ment obrotowy na wał korbowy.
Wał rozrządczy.
Wał rozrządczy (tabl. II A-15) jest wykonany
stali chromoniklowej z nawęglonymi krzywka
rozrządczymi.
Napęd wału rozrządczego uzyskuje się za pośb
nictwem łaiicucha przez koło zębate wału korbo*
go i koło zębate wału rozrządczego (tabl. II A-i
Wał rozrządczy obraca się dwa razy wolniej
wału korbowego. Umieszczony jest w czterech
żyskach i ma w części środkowej kółko zębate śi
bowe (tabl. II A-18), napędzające wał pionowy,
którym jest umieszczona pompka do oleju (tabl-
A-17) i rozdzielacz-przerywacz. Krzywki wału b
rządczego są ustawione tak, że praca w cylindra
następuje w kolejności 1 — 3 — 4 — 2.
Zawory.
Zawory są odkute ze specjalnej stali. Każdy >
wór składa się z grzybka (tabl. II A-5) i trzo
(tabl. II A-6). Zawór spoczywa grzybkiem w gni1
dzie a trzonem w prowadnicy (tabl. II A-7) i j1
przyciskany do gniazda za pomocą sprężyny, 1
sęczki i klina w kształcie podkówki. Sprężyna pb
ciśnięta miseczką do prowadnicy zaworu powodi
zamknięcie otworu przez grzybek po opuszczę!
się ku dołowi krzywki wału rozrządczego.
Regulacja rozrządu i zapłonu.
Zawór wlotowy otwiera się na 5° przed górib
punktem zwrotnym a zamyka się na 50° za doln)
punktem zwrotnym.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
65
7 35"
_________15°
1 720°
I
Zawór wydechowy otwiera się na 45° przed dol-
iym zwrotnym punktem, zamyka się na 10° za
ornym zwrotnym punktem.
Przyśpieszenie maksymalne zapłonu = 18°.
Hot = 180° + 5° + 50° = 235°
Prężanie = 180° — 18° — 50° = 112°
raca = 190° + 18° — 45° = 153°
ćylot = 180° + 45° + 10° = 235°
(oba zawory
otwarte)
co odpowia-
da dwum o-
brotom walu
Popychacze.
Do przeniesienia nacisku krzywki wału rozrząd-
?ego na trzon zaworu zastosowano popychacze
‘ctbl. A-ll), które są osadzone w prowadnicacli źe-
wnych (tabl. 11-10), przymocowanych nieruchomo
1 pomocą śrub. Popychacze składają się z dwóch
lęści: trzona ze stali i grzybka z żeliwa utwardzo-
no na powierzchni pracującej.
, Dla regulowania odstępu między zaworami a po-
ychaczami, popychacze mają śrubki z przeciwna-
yętkami (tabl. III A-65), które można odpowied-
,i° wkręcać lub wykręcać. Odstępy te dla zaworów
dotowych powinny wynosić 0,1 mm, a wydecho-
lYeh 0,2 mm.
Karter silnika.
Karter silnika, zamknięty od spodu pokrywą bla-
dną tłoczoną, ma od przodu pokrywę aluminiową
. kół zębatych rozrządu i od tyłu karter ahnni-
i°wy sprzęgła.
68
Regulamin broni pancernej
G8.
Pompka do
wody.
69.
Wentylator.
70.
Współpraca
częSci
silnika.
Chłodnica (tabl. 1-3) składa się ze zbiornika doi ,
nego mniejszego, górnego większego i rdzeniu ।
Jest ona osadzona na ramie, przed silnikiem i pfl-
łączona z komorą wodną łącznikami elastycznym'
W najniższym punkcie dolnego zbiornika chłod-
nicy jest kurek spustowy do spuszczania wody.
Do przyśpieszenia przepływu wody z chłodnic)
do komory wodnej silnika służy pompka skrzydeł-
kowa.
Pompka przetłacza ochłodzoną wodę z dolnej
części chłodnicy do koszulek komory wodnej bloki1,
cylindrów. i
Pompka składa się z: kadłuba, wirnika, wałki1
i kółka napędzającego.
Woda dostaje się środkową częścią wirnika de
kadłuba pompki, skąd przy pomocy skrzydełek wir-
nika zostaje przetłaczana do otworu wlotowegej
w górnej części ścianki bloku cylindrów.
Łożysko wałka napędzającego wirnik należ)
okresowo smarować.
Dla wywołania strumienia powietrza chłodzące-
go użyto wentylatora czteroskrzydłowego (tabl. 0
A-l) durahtminiowego, który jest umieszczony m1
końcu wałka prądnicy (tabl. II A-3) i wspólni*
z nią, za pośrednictwem pasa gumowego, jest napę-
dzany przez wał korbowy (tabl. II A-2).
Gazy sprężone, powstałe wskutek spalania si<
mieszanki w cylindrze, cisną na tłok, który za po
średnictwem korbowodu przekazuje ruch na wf'
korbowy.
Koło rozpędowe, umocowane do wału korbowe-
go, służy do gromadzenia energii, przezwycięża’
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
69
nia górnych i dolnych punktów zwrotnych oraz do
zwiększenia równomierności pracy silnika. Wał
rozrządczy za pośrednictwem swych krzywek pod-
nosi popychacze odpowiednich zaworów, rozdzie-
lając dopływ mieszanki do poszczególnych cylin-
drów oraz otwierając zawory wydechowe. Wał roz-
rządczy w stosunku do wału korbowego obraca się
dwa razy wolniej.
Wał korbowy za pośrednictwem pasa gumowego
przenosi napęd na prądnicę i wentylator. Chłodzenie
silnika odbywa się wodą krążącą w komorze wod-
nej, przewodach i chłodnicy na zasadzie „termosy-
fonn“.
Smarowanie silnika odbywa się pod ciśnieniem
za pomocą pompki do oleju, napędzanej przez wał
rozrządczy za pośrednictwem wałka pionowego.
Karburator zapewnia stały skład mieszanki bez
Względu na ilość obrotów silnika i położenie samo-
chodu przy jeździe w terenie.
Zapłon odbywa się za pośrednictwem świec, połą-
czonych przewodami wysokiego napięcia z rozdzie-
laczem napędzanym przez wałek pionowy. Środko-
wy zacisk rozdzielacza jest połączony przewodem
Wysokiego napięcia z zaciskiem wtórnego uzwoje-
nia cewki zapłonowej. Zacisk właściwego przery-
wacza połączono z jednym z zacisków pierwotnego
Uzwojenia cewki zapłonowej. Drugi zacisk tego
uzwojenia jest połączony za pośrednictwem wyłącz-
nika zapłonu z dodatnim trzpieniem biegunowym
l>aterii akumulatorów. Przerywacz i rozdzielacz sta-
nowią jeden przyrząd wraz z kondensatorem i sa-
moczynnym regulatorem przyśpieszania i opóźnia-
nia zapłonu.
70
Regulamin broni pancernej
71.
Sprzęgło.
72.
Skrzynka
przekładnio-
wa.
Do przeniesienia napędu wału korbowego silnik®
na wał napędzający skrzynki przekładniowej służ}
pracujące na snclio sprzęgło jednotarczowe, na ela'
stycznej piaście. Tarcza, naciskająca sprzęgła, jesj
dociskana do tarczy z nanitowanymi obłoźynam1
ciernymi przez sześć sprężyn śrubowych. TarczC
naciskową uruchamia się za pośrednictwem trzeci1
dźwigni, przymocowanych sprężynami do pokryw)
sprzęgła. Sprzęgło można regulować za pomoc®
śruby umieszczonej na wale poziomym wychodzą'
cym z lewej strony skrzynki.
Przykrywa, zamykająca otwór w karierze sprzę
gła, ma smarownicę do smarowania łożyska opo
rowego.
Skrzynka przekładniowa służy do powiększeni®
siły pociągowej, niezbędnej do pokonywania opon1
przy ruszaniu i w czasie jazdy. Mieści się ona z®
sprzęgłem i wraz z karterem silnika i sprzęgła Iwo
rzy jedną całość.
Karter skrzynki przekładniowej (tabl. II A-3ł
wykonany jest ze stopu aluminiowego i składa si<
z części dolnej i pokrywy (tabl. II A-I2). W dolne'
części karteru są otwory na łożyska wałów: napędza
jącego, pośredniego i głównego oraz otwór z kurkiefl1
do spuszczania smaru (tabl. II A-30). W pokrvwi(
karteru przymocowanej śrubami do dolnego kar
teru znajduje się urządzenie (tabl. II A-47) do zmia’
ny przekładni z dźwignią zmiany przekładni. Urz«T
dzenie to składa się z trzech wodzików połączonyd1
z odpowiednimi kołami zębatymi. Pierwszy wodzi!
służy do włączania przekładni pierwszej i drugiej
drugi do włączania przekładni trzeciej i bezpośred
niej; trzeci wodzik słnży do włączenia przekłada1
biegu wstecznego.
Opis i wskazówki obsługi sam panc wz. 31
71
. Wał napędzający. W przedniej ścianie dolnej czę-
Sc' karteru na łożysku kulkowym obraca się wał
^'pędzający (tabl. U A-28), zakończony kołem zę-
‘atyni. Wał napędzający przez włączenie sprzęgła
'^raca się z tą samą szybkością co wał korbowy,
loło zębate wału napędzającego przenosi ruch obro-
°'vy na koło zębate wału pośredniego.
Dkd pośredni. Wał pośredni (tabl. 11 A-31) znaj-
duje się w dolnej części karteru skrzynki przekład-
kowej i jest osadzony na dwóch łożyskach kulko-
wych. Na tym wale są cztery koła zębate wykonane
l;tko jedna z nim całość; jedno z tych kół jest stale
Uzębione (tabl. 11-29) z kołem zębatym wału napę-
dzającego.
Wał główny. Na przedłużeniu wału napędzają-
Cego znajduje się wał główny (tabl. II A-50). Jest
ki osadzony jednym czopem w łożysku wałko-
wym, umieszczonym wewnątrz koła zębatego wału
Napędzającego, a drugim czopem w łożysku kulko-
wym, umieszczonym w tylnej ścianie dolnej części
^arterii. Na wale tym wycięte są rowki (tabl. II
^'32), po których za pomocą widełek (tabl. II A-43)
przesuwają się koła zębate, zazębiające się z od-
powiednimi kołami zębatymi wału pośredniego.
Prócz tego na wale tym znajduje się urządzenie
Synchronizacyjne do włączania 3 i 4 przekładni.
Oś przekładni biegu wstecznego. Prócz trzech
Wyżej opisanych wałów znajduje się w tyle, za wał-
kiem pośrednim, oś przekładni biegu wstecznego;
Mo zębate przekładni biegu wstecznego osadzone
test na tej osi.
Zmiana przekładni.
Dla włączenia kół zębatych pierwszej przekładni
Przesuwamy dźwignię zmiany przekładni w lewo
66
Regulamin broni pancernej
64.
Smarowanie.
65.
Zbiornik na
paliwo i do-
pływ paliwa.
Karter sprzęgła składa się z dwóch części.
Wszystkie części karteru silnika przymocował1'
są do bloku cylindrów śrubami.
Pokrywa blaszana karteru służy jako zbiorn^
oleju (tabl. II A-16).
Pompa do oleju jest przymocowana do- bloku c<
lindrów i zanurzana w oleju zawartym w karter?1
151ok cylindrów wraz ze sprzęgłem i skrzynką prz(
kładniową tworzy całość i umocowany jest na d1
mie w czterech punktach na podkładkach g"
mowych.
Olej, w ilości do 4 litrów, znajduje się w karter?-1
dolnym silnika.
Wskutek pracy silnika wał pompki, obracając si'
obraca kółka zębate pompki: pełne oraz wola1
Obracające się kółka powodują przetłaczanie olej
do filtra, gdzie się on dokładnie oczyszcza. Nastęf
nie rurką centralną olej dochodzi do 3 czopó1
głównych (osiowych) wału korbowego i 2 czopó’
wału rozrządczego smarując czopy główne, a d1
lej przez wewnętrzne przewody olej dostaje się i’
czopy korbowe.
Wał rozrządczy jest z obu końców drążony, (
umożliwia olejenie łożysk wału i garbików.
Tłoki, cylindry, sworznie tłoków oraz nap?
wału rozrządczego jest olejony przez rozbryzg.
Regulator ciśnienia, umieszczony na rurce cc11
tralnej, usuwa nadmiar ciśnienia z obiegu oleju.
Ciśnienie oleju wskazuje wskaźnik ciśnieni
oleju, umieszczony na desce rozdzielczej.
Dopływ paliwa do karburalora odbywa się p1’
własnym ciężarem. Zbiornik na paliwo jest umies1
czony na wspornikach na przegrodzie czołom'1
Opis i wskazówki obsługi sam. pane. wz. 34
67
przed kierownicą, wyżej niż karbnrator przy sil-
niku.
Pojemność zbiornika wynosi 32 — 40 litrów.
Zbiornik, w górnej swej części, ma otwór do nale-
wania paliwa oraz oprawę wskaźnika poziomu pa-
liwa w zbiorniku, w dolnej zaś części ma rurkę
z silnikiem i kurkiem do odprowadzania paliwa do
karb oratora.
Do silnika tego zastosowano karburator Solex
typu poziomego (26 B. F. H. D). Karburator Solex
składa się z komory pływakowej utrzymującej stały
poziom paliwa i z przewodu wlotowego, którego
przelot można zmieniać, wstawiając dysze o rozma-
itym przekroju. W dyszy jest rozpylacz główny o wy-
miennym otworku kalibrowanym. Za dyszą w kie-
runku silnika znajduje się przepustnica główna, po-
łączona z przyśpiesznikiem systemem dźwigni i cię-
gieł.
Przy przepustnicy głównej jest mały otworek, do-
starczający paliwa przy biegu jałowym.
Karburator jest wyposażony w urządzenie rozru-
chowe polegające na włączaniu dodatkowych ka-
nałów powietrza i paliwa, dostarczających bogatszej
mieszanki przy rozruchu.
Karburator ma tzw. oszczędzacz, rodzaj zaworka,
dającego się ręcznie nastawić, dławiącego przepływ
paliwa do rozpylacza głównego.
Chłodnica.
Silnik jest chłodzony wodą systemem lermosyfo-
nowym. Woda krąży wskutek różnicy gęsto-
ści, powstałej pod wpływem różnic temperatury
z komory wodnej silnika do górnej komory chłod-
nicy, skąd znów do komory dolnej chłodnicy.
66.
Karburator.
67.
Chłodzenie.
72
Regułami u broni pancernej
i do przodu. Pierwszym ruchem (przesunięci^
w lewo) łączymy je z wodzikiem przekładni pier*
szej i drugiej, drugim ruchem (przesunięciem
przodu) przesuwamy wodzik do tyłu. Na wodził*1
są zaklinowane widełki, które przesuwają jedli*
eześnie koła zębate pierwszej i drugiej przekład1
na wałku głównym do tyłu, zazębiając je z odp1’
wiedniin kołem zębatym na wale pośrednim. N
pęd przenosi się wówczas z wału napędzającego ił
wał pośredni, za pośrednictwem jednej pary k1
zębatych o przekładni 16 : 27 i drugiej pary kół zf
balych z wału pośredniego na wale główny1'
o przekładni 16 : 35. >
Dla włączenia drugiej przekładni przesuwali1
dźwignię zmiany przekładni na lewo i do tylf
Pierwszym ruchem łączymy ją, jak poprzedni1
z wodzikiem pierwszej i drugiej przekładni, di’1!
gim ruchem przesuwamy koła zębate pierwsz’
i drugiej przekładni do przodu, zazębiając je z d!
powiednim kołem zębatym na wale pośrednik
Napęd przenosi się wówczas z wałka napędzaj1
cego na wał pośredni za pośrednictwem kół zęb1
tych o przekładni 16 : 27 i z wału pośredniego i1*
wał główny, za pośrednictwem kół zębatych o prZ1'
kładni 22 : 29.
Dla włączenia trzeciej przekładni przesuwali'
dźwignię zmiany przekładni na prawo i do przód1
Pierwszym ruchem łączymy ją z wodzikiem trź1'
ciej i czwartej przekładni, drugim ruchem prz.es1'
wamy wodzik do tyłu. Wodzik przesuwa synchr1
uizalor do tyłu, łączy koło zębate trzeciej prz1’
kładni (do lej pory obracające się luźno na wn’
głównym) na stałe z wałem głównym. Napęd prz1
nosi się wówczas z wału napędzającego na wał p1!
średni za pośrednictwem kół zębatych o przekład1'
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34 73
TG : 27 i z wału pośredniego na wał główny za po-
średnictwem kół zębatych o przekładni 30 : 23.
Dla włączenia czwartej przekładni przesuwamy
dźwignię zmiany przekładni na prawo i do tyłu,
przesuwając tym samym wodzik trzeciej i czwar-
tej przekładni do przodu. Synchronizator przesuwa
się do przodu i łączy bezpośrednio wał napędza-
jący z wałem głównym.
Dla włączenia przekładni biegu wstecznego naci-
skamy dźwignię zmiany przekładni do dołu i prze-
suwamy ją w prawo. Ruchem tym łączymy dźwi-
gnię z wodzikiem przekładni biegu wstecznego.
1’rzez przesunięcie dźwigni do tyłu przesuwamy
Wodzik ku przodowi, włączając koło zębate biegu
'wstecznego między koło zębate pierwszej prze-
kładni na wale pośrednim a koło zębate pierwszej
przekładni na wale głównym. Dzięki temu kieru-
nek obrotów wału głównego odwraca się.
Urządzenie synchronizacyjne, za pomocą którego
włączamy przekładnię trzecią i czwartą, służy do
wyrównania obrotów kół zębatych bezpośrednio
przed ich włączeniem.
W tylnej pokrywie skrzynki przekładniowej są
dwa koła śrubowe, które służą do napędu linki
licznika kilometrów z szybkościomierzem.
Za bębnem hamulca ręcznego znajduje się ela-
styczny przegub tarczowy (tah. II A-39). Składa się
on z tarczy wykonanej z kilku warstw płótna gu-
mowanego. Tarcza jest przymocowana do bębna
hamulca trzema śrubami z jednej strony, z drugiej
zaś do trójramiennych widełek (tabl. I p-32). Trzy
śruby bębna hamulca, które się łączą z elastyczną
tarczą, są przesunięte o 60° względem trójramien-
nych widełek, umocowanych również na tarczy.
73.
Wał
sprzęgła.
74.
Most tylny
typu Polski
Fiat 618.
74 Regulamin broni pancernej
_____ ---------------- - _ - ---- ----------'
Widełki te są umocowane na wale przegubowym
pośrednim za pomocą połączenia wieloklinowego-
Karter mostu tylnego typu Polski Fial 618 jesl
wykonany z blachy prasowanej.
Na dwóch końcach pochew (tabl. IV A-18) kar-
tem mostu tylnego przynitowane są siodełka reso-
rów (tabl. IV A-19).
Karter ma w swej środkowej części dwa otwory
zakończone kołnierzami, w których znajdują się na-
gwintowane otwory na śruby (tabl. IV A-20). Do
przedniego otworu przymocowuje się śrubami kar-
ier wału z kołem zębatym napędzającym (tabl. IV
A-23), które zazębia się z kołem zębatym talerzo-
wym dyferencjału (tabl. IV A-3) w stosunku prze-
kładni 7 : 50. Tylny otwór karteru przykryty jest
półkolistym kołpakiem blaszanym (tabl. IV A-7).
Wał napędzający mieści się w obsadzie (tabl. IV
-A24)- Obsada jest umocowana w karterze (tabl IV
A-2) przymocowanym do karteru mostu tylnego.
Koło zębate talerzowe (tabl. IV A-3) połączone
jest śrubami ze stalowym kołnierzem kosza dy-
ferencjału (tabl. IV A-4). Na końcach swych kar-
ier dyferencjału jest obrobiony do ułożyskowania
w moście tylnym na łożyskach wałkowych
(tabl. IV A-5).
W karterze dyferencjału są wywiercone otwory
na oś (tabl. IV A-22) dwóch satelitów (tabl. /V
A-21) (stożkowe koła zębate o zębach prostych).
Do karteru dyferencjału są doprowadzone dwa
końce półosi (tabl. IV A-9), na których to końcach są
koła zębate stożkowe półosi (tabl. IV A-9), zazę-
bione z satelitami. Satelity, zależnie od warunków
pracy, w jakich się znajdują, mogą wykonywać
dwa ruchy: postępowy i obrotowo-postępowy.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
75
buch postępowy satelitów występuje tylko wów-
Czas, gdy opory toczenia obu tylnych kół są takie
S;one, natomiast ruch postępowo-obrotowy zacho-
dzi w wypadku różnego oporu toczenia każdego
'• kół tylnych (skręty luli różne nawierzchnie drogi
l’od prawym i lewym kołem tylnym). Satelity prze-
noszą napęd na koła półosi w następujący sposób:
ka drodze prostej są oba koła półosi jednakowo
"bciążone, koło zębate napędzające przenosi napęd
ka koło zębate talerzowe, które powoduje obrót
karteru dyferencjału. Satelity, osadzone w karierze
dyferencjału, wykonują ruch postępowy, a zazę-
biając się jednocześnie z kołami obu półosi powo-
dują równomierny ich obrót. Na skrętach nato-
miast, gdy koło półosi wewnętrznej (w stosunku do
biku skrętu) jest przyhamowane, satelity prócz
'Uchu postępowego wykonują ruch obrotowy, po-
wodując tym samym zwiększenie obrotów koła poł-
asi zewnętrznej. Jak z tego wynika, dyfercncjał
duży do równomiernego rozdzielania pracy na oba
koła półosiek.
Na zewnętrznych końcach (w stosunku do szero-
kości samochodu) półosi są wyfrezowane rowki, na
których są osadzone piasty kół (tabl. IV A-13).
Między piastą a kołnierzem każdej półosi mieszczą
się dwa łożyska wałkowe (tabl. IV A-17), osadzone
sWymi wewnętrznymi pierścieniami na półosiach,
•* zewnętrznymi w obsadzie łożysk, przymocowa-
nymi śrubami do rozszerzonego zakończenia
bochwy karteru mostu tylnego.
Do piast przymocowane są bębny hamulców
(tabl. IV A-16) i bliźniacze tarcze kół (tabl. IV
z ogumieniem (tabl. IV A-15) o wymiarach
30 X 5. W bębnie hamulców są dwie szczęki
76 Regulamin broni pancernej
75.
Hamulec
ręczny.
(tabl. IV A-ll) z obłożynami z ferrodoazbestu (ta$
IV A-12). Nacisk szczęk na bęben uskutecznia się
pomocą rozpieracza.
Most tylny jest połączony z ramą za pośredni
lwem dwóch resorów półeliptycznych.
Hamowanie.
Do prawej podłużnicy ramy samochodu jeS
przymocowana dźwignia hamulca ręcznego wrf
z zapadką przy pomocy wspornika na osi.
Hamulec ręczny działa na napęd silnika; prz?
pociągnięcie górnego ramienia dźwigni hamulC’
ręcznego do tyłu, za pośrednictwem cięgła taśm:
hamulca zaciskają się szczęki na bębnie hamulc*1
osadzonym na wale wtórnym skrzyni przekład
niowej.
Nakrętka z podkładką zabezpiecza bęben d
spadnięcia z wału.
W uchwycie górnego ramienia dźwigni hamulc
ręcznego jest osadzony sprężynowy przycisk
zapadki.
Od przycisku wzdłuż ramienia dźwigni przecłk
dzi drążek, który po naciśnięciu przycisku uruchf
mi a zapadkę.
Zapadka ma na celu unieruchomienie dźwigi’
hamulca po zahamowaniu samochodu.
Dźwignia hamulca ręcznego ma oś.
Do dolnego ramienia dźwigni hamulca ręcznej?
przymocowane jest w formie widełek cięgi'
z uchem. Cięgło to przez wykręcanie lub wkręci
nie w widełki dźwigni reguluje odległość od dźwi'
gni do bębnów hamulca.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34 77
Cięgło łączy się z mechanizmem hamulca, zaci-
nając szczęki hamulca na bębnie (dźwignia i drą-
?ek ściągający).
Szczęki hamulcowe są rozpierane przez sprężynę,
^mocowaną na drążku ściągającym. Szczęki ha-
mulca ręcznego są przymocowane do skrzyni prze-
kładniowej śrubą, która reguluje zarazem luz ze-
wnętrzny taśmy.
Regulowanie odległości między bębnem hamulca
0 obejmującą go taśmą wykonuje się przy pomocy
śruby i nakrętki.
Hamulec nożny działa na tylne koła samochodu,
^est to hamulec hydrauliczny. Przez naciśnięcie pe-
dału hamulca przesuwamy tłoczek w cylindrze
Słownym, umieszczonym na wsporniku pod peda-
łem. Płyn hamulcowy przepycha się za pośrednic-
twem przewodów ruchomych do kół, gdzie w spe-
cjalnym cylinderku rozpycha dwa tłoczki na boki,
Rozpychając tym samym szczęki hamulców.
Na przegrodzie, między silnikiem a komorą za-
łogi, mieści się zbiornik na płyn hamulcowy. Po-
dom płynu ma wynosić 3/4 zbiornika. Otwór
W korku zbiornika nie może być zatkany. W razie
Ubytku płynu w cylindrze głównym lub w przewo-
dach rurowych płyn się samoczynnie uzupełnia.
łJrócz tego przy każdym kole tylnym jest urządze-
nie do odpowietrzniania przewodów przy ich na-
pełnianiu.
Na zbiorniku znajdują się znaki wskazujące do-
puszczalną, największą i najmniejszą ilość płynu
hamulcowego, mającego ściśle ustalony skład che-
Piiczny; dolewanie jakichkolwiek innych płynów
Jest niedopuszczalne.
76.
Hamulec
nożny.
78
Regulamin broni pancernej
77.
Opis i części
składowe.
78.
.Stacyjka
rozdzełcza.
Instalacja elektryczna.
Napięcie instalacji 12 V.
Instalacja jest jednoprzewodowa.
W skład instalacji wchodzą następujące częśc'
składowe:
Prądnica 12 V średniej mocy około 70 KM z lrz<’
cią szczotką i włącznikiem-wyłącznikiem elektroni:’'
gnetycznym.
Rozrusznik 12 V mocy największej około 1 KJl
Bateria akumulatorów 12 V o pojemności 45 Al'
przy 17 godzinnym wyładowaniu.
Przełącznik świateł i wyłącznik zapłonu z dwc
ma bezpiecznikami 30 A i żarówką jednostykow’!
12 V, 3,5 V z szybką czerwoną, służącą do konlrol'
ładowania akumulatora.
Przyrząd zapłonowy bateryjny 12 V.
Latarnia przednia z żarówką dwuświalłow’!
dwustykową 12 V, 35/35 W (światło szosoW1
i miejskie).
Lampa oświetlająca stacyjkę rozdzielczą z żu
rówką jednostykową 12 V, 3,5 V, z wyłącznikiei'1!
w oprawce.
Lampa przenośna z żarówką jednostykową 12 V
3,5 V, ze sznurem dwużyłowym i wtyczką.
Sygnał elektryczny 12 V z włącznikiem przyci
skowym.
Pudełko z czterema bezpiecznikami 10 A.
Przewody.
Stacyjka rozdzielcza (tabl. V A) ma: przełącznik
świateł i wyłącznik zapłonu z dwoma bezpieczni
kami 30 A (może być również i żarówka jedni’
kierunkowa do kontroli ładowania akimnilalon1
z szybką czerwoną);
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
79
— lampę oświetlająca stacyjkę rozdzielczą z ża-
rówką jednokontaktową 12 V, 3,5 V, z wyłączni-
kiem w oprawce;
— gniazdo wtyczkowe do lampy przenośnej;
— pudełko z czterema bezpiecznikami 10 A,
z czego jeden zapasowy nie połączony z instalacją;
— licznik kilometrów z szybkościomierzem:
— manometr do oleju;
— gałka cięgła rozrusznika;
— gałka cięgła dopływu paliwa;
— gałka cięgła otwierająca dodatkowy dopływ
do komory’ zmieszania.
Latarnia przednia jest przerobiona z latarni 79- .
Wzór T w len sposób, że gniazdo żarówki zostało Jednia
wymienione na gniazdo żarówki dwuświatło-
wej, dwnstykowej 12 V, 35/35 W. Światło szosowe
do mijania otrzymuje się przez odblask od odblask-
nika.
Poszczególne części składowe są ze sobą połą- 80>
czone zgodnie z rysunkiem schematu instalacji I’r“‘w»dy
, , , ° ' bezpiecznil
elektrycznej. *
Przy ustawieniu przełącznika w pozycji „0“
można włączyć sygnał, zapalić lampę oświetlającą
stacyjkę rozdzielczą oraz włączyć lampę przenośną
(przez włożenie wtyczki lampy do gniazda wtycz-
kowego) .
Przy ustawieniu przełącznika na pozycji „1“ za-
pala się latarka tylna, reszta jak przy pozycji
Przy ustawieniu przełącznika w pozycji „2“ za-
pala się światło do mijania w latarni przedniej;
latarka tylna pali się nadal jak przy pozycji „0“.
80 Hrgulamin broni pancernej
Przy ustawieniu przełącznika w pozycji „3“ za-
pala się światło szosowe latarni przedniej; latarnia
tylna pozostaje zapalona jak przy pozycji ,,0“.
Przy włączeniu sygnału i zapaleniu lampki
oświetlającej stacyjkę rozdzielczą prąd omija bez-
pieczniki 30 A i płynie przez bezpiecznik 10 A
(pierwszy).
Z chwilą zwarcia w obwodzie sygnału lub
lampki oświetlającej stacyjkę rozdzielczą przepala
się bezpiecznik 10 A (pierwszy), natomiast bez-
pieczniki 30 A pozostają nieuszkodzone. Jeżeli się
przepali bezpiecznik przyćmionego światła (przy
pozycji 2) lub światła pełnego (przy pozycji 3) —
sygnał i lampkę oświetlającą stacyjki rozdzielczej
można włączać nawet wtedy, gdy oba bezpieczniki
30 A zostaną przepalone.
Obwód lampy przenośnej ma swój niezależny
bezpiecznik 10 A (drugi). Przy włączeniu tej lampy
prąd omija prawy bezpiecznik 30 A i płynie przez
bezpiecznik 10 A (drugi), zatem lampę przenośną
można włączyć nawet wtedy, gdy oba bezpieczniki
30 A przepalą się.
Przepalenie się prawego bezpiecznika 30 A jest
oznaką zwarcia w obwodzie latarki tylnej.
Obwód cewki zapłonowej ma swój niezależny
bezpiecznik 10 A (trzeci). Przy włączeniu zapłonu
prąd, płynący do cewki zapłonowej, omija prawy
bezpiecznik 30 A i płynie przez bezpiecznik 10 A
(trzeci). Przepalenie się tego bezpiecznika oznacza
zwarcie w obwodzie cewki zapłonowej. Zapłon za-
tem pozostaje czynny nawet przy uszkodzeniu obu
bezpieczników 30 A i samochód może jechać
z uszkodzonymi światłami i sygnałem.
W razie uszkodzenia jakiegokolwiek bezpiecz-
nika należy bezpiecznik ten wyjąć z jego oprawki
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
81
i zbadać, czy się przepalił, czy też uszkodził me-
chanicznie. Jeżeli bezpiecznik przepalił się, nie na-
leży zakładać na jego miejsce nowego, przed od-
szukaniem i usunięciem zwarcia, gdyż, każdy nowo
założony bezpiecznik będzie się nadal przepalał.
Nie wolno również zastępować bezpieczników
przedmiotami przewodzącymi prąd lub innymi
bezpiecznikami.
Przewody należy stosować bez metalowych
płaszczy, połączone na stałe z izolacją przewodów,
lecz nawlekać należy na przewody elastyczne pan-
cerze metalowe. Pancerze te należy mocować sko-
belkami w odległościach możliwie nie większych
od 20 cm.
Przejścia przewodów należy zaopatrywać w przc-
lotki gumowe.
Pozostałe nie opisane zespoły i części w samo- 81.
chodzie pancernym wz. 34-11 zasadniczo nie róż- Pozostałe
nią się od tych samych zespołów w samochodzie panc>
pancernym wzór 34. wz. 34 11.
Ogólna charakterystyka samochodu pancernego
wz. 34 — I.
Samochód pancerny wz. 34-1 ma opancerzenie,
Uzbrojenie, ciężar i skład załogi podobne jak sa-
mochód pancerny wz. 34.
Źródłem energii porusza jąccj samochód pan-
cerny wz. 34-1, jest silnik spalinowy Polski Fiat
typ 108, którego największa rzeczywista moc przy
3600 obr./min. wynosi 23 KM.
82.
Charakter;
styka sam.
pane. wz.34-1
82
Regulamin broni pancernej
Dane liczbowe:
długość............................3,62 m
szerokość..........................1,91 „
szerokość podwozia................. 740 mm
szerokość kadłuba..................1010 ,,
wysokość...........................2,22 m
długość ramy.......................3,24 ,,
rozstawienie kół przednich . . 1,18 „
rozstawienie kół tylnych ... 1,47 „
rozstawienie osi...................2,57 „
wysokość najniższego punktu
podwozia nad ziemią .... 0,25 ,,
szybkość przy przekładni
dylerencjału 7 :50 przy 3000 obr/min.
silnika i kołach 30 X 5:
Bez zwolnicy: ze zwolnicy:
Przekładnia I 14,7 km godz. 3,4 km/godz-
„ II 24,3 „ 5,5
„ III 37,2 „ 8,7
„ IV 55 „ 12,9
,, biegu
wstecznego 19,6 ,, 4,6 ,.
Największe wzniesienie pokonywane na pierwszej
przekładni ze zwolnicą 23°.
Średnie zużycie paliwa na szosie — około 23 litry'
na 100 km.
Średnie zużycie paliwa w terenie—około 40 litrów
na 100 km.
Średnie zużycie oleju—około 0,5 litra na 100 km-
CZĘŚĆ III.
OBSŁUGA I UTRZYMANIE SAMOCHODU
PANCERNEGO WZ. 34 — II.
Przed uruchomieniem silnika kierowca powinien
^wrócić uwag*;:
1) czy chłodnica ma dostateczną ilość wody i czy
kran spustowy chłodnicy jest szczelnie za-
mknięty,
2) czy ilość paliwa w zbiorniku jest dostateczna
i kran zbiornika jest otwarty, czy w komorze
pływakowej karburatora jest paliwo,
3) czy kartery: silnika, skrzynki przekładniowej,
zwolnicy i tylnego mostu mają dostateczną
ilość oleju,
4) czy poziom elektrolitu w akumulatorze jest
dostateczny i czy zaciski nie są zasiarczone,
5) czy dętki mają dostateczne ciśnienie powie-
trza.
Kierowca wkłada kluczyk w zamek wyłącznika
1 przekręca go w prawo, wyciąga guzik zasysacza
[hirburatora (w silniku Citroen naciska pływak kar-
mratora), nie ruszając guzika gazu, a następnie po-
;iąga za guzik rozrusznika elektrycznego — silnik
Jeżyna pracować (w razie zepsucia rozrusznika
83.
Obowiązki
kierowcy
przed uru-
chomieniem
silnika.
84.
Uruchomie-
nie silnika.
84 Regulamin broni pancernej
uruchamia w tej samej kolejności za pomocą korby)
W wypadku, gdy silnik nie daje się uruchomić, kie
rowca postępuje w myśl rozdziału III — Niedonia
gania silnika. Dla łatwiejszego uruchomienia sil
nika w czasie dużych mrozów można podlewa'
przez otwory świec po łyżce nafty do każdego cy
lindra. Gdy woda w chłodnicy była spuszczona, na
leży nalać do chłodnicy gorącej wody przed urucho
mieniem silnika.
Jeżeli okoliczności na to nie pozwalają, należ)
uruchomić silnik bez wody w chłodnicy i pozosta
wiając go w ruchu na małych obrotach, w miar'
jak silnik zacznie się nieco rozgrzewać, dolewa'
stopniowo zimnej wody.
Po uruchomieniu silnika pozostawia się go 3—-i
minut na wolnych obrotach dla rozgrzania i roZ'
prowadzenia oleju do wszystkich części wymagają
cych smarowania, następnie zamyka się zasysać"
karburatora, zwiększa ilość obrotów i sprawdza ci'
śnienie oleju na wskaźniku ciśnienia.
85.
Uruchomie-
nie
samochodu.
Dla uruchomienia samochodu należy zwolnić cal'
kowicie hamulec ręczny, wyłączyć sprzęgło przyci
skając do końca lewy pedał, dźwignię zmiany prze-
kładni przesuwa się w bok na lewo, po czym popy"
cha się ją ku przodowi włączając pierwszą prze-
kładnię, następnie zwalnia się łagodnie pedał sprzę-
gła do normalnego położenia, wskutek czego samo-
chód rusza z miejsca.
Jednocześnie przyciska się stopniowo pedał przy-
spiesznika, aby samochód osiągnął szybkość 8—K
km/godz. Czynności le należy- wykonywać jedno-
cześnie.
Opis i wskazówki obsługi sam. palie, wz. 34
85
Schemat zmiany przekładni:
Dla przełączenia na drugą przekładnię puszcza
ię pedał przyspiesznika, a drugą nogą przyciska
ię do końca pedał sprzęgła i przesuwa się dźwignię
niiany przekładni na luz. Przeczekawszy krótką
hwilę (1—2 sek.) na luzie przesuwa się dźwignię
lalej w tył, zwalnia się łagodnie pedał sprzęgła do
Położenia normalnego i przyciska się jednocześnie
Pedał przyspiesznika. Tę samą czynność należy po-
wtórzyć dla przełączenia na przekładnię trzecią, tak,
i^eby samochód osiągnął szybkość 18—20 km/godz.,
Ipo czym dźwignię zmiany przekładni wprowadza
Mę na luz, a następne popycha się ją ku przodowi.
\’a czwartą przekładnię przełącza się po osiągnię-
ciu 30 km/godz. po przeprowadzeniu tych samych
czynności co przy przekładni I, II, III, przy czym
dźwignię zmiany przekładni z luzu przesuwa się do
tyłu. Dla przejścia z którejkolwiek przekładni na
86 Regulamin broni pancernej
niższą należy wyłączyć sprzęgło, przyciskając jed-
nocześnie z lekka pedał przyspiesznika; pozwala 1°
na zwiększenie szybkości obrotów silnika, przez co
się unika hamowania samochodu przy ponownyn1
włączeniu sprzęgła. Prócz tego, dla uniknięcia zgrzy-
tania zazębień przy przechodzeniu z trzeciej prze-
kładni na drugą i z drugiej na pierwszą, niezbędne
jest dwukrotne wyłączenie sprzęgła, co się odbywa
w następujący sposób:
1) wyłączyć sprzęgło i przesunąć dźwignię zmia-
ny przekładni na hiz,
2) włączyć sprzęgło i przyśpieszyć obroty silnika-
3) wyłączyć sprzęgło i przejść na przekładnie
niższą,
4) łagodnie włączyć sprzęgło.
Dzięki tym czynnościom przełączanie odbywa się
bez zgrzytów, gdy osiąga się jednakowe szybkości
obwodowe zazębień. Do włączenia tylnej przekładni
należy wprowadzić na luz dźwignię zmiany prze-
kładni, nacisnąć gałkę dźwigni i cofnąć ją na prawo
i w tył.
Przed włączeniem tylnej przekładni należy bez-
względnie całkowicie zatrzymać samochód; to samo
przy ponownym ruszeniu w przód. Podczas jazdy j
na równej drodze elastyczność silnika pozwala t
przejść od szybkości 20 km/godz. do największej
szybkości wozu jedynie przez przyciśnięcie pedału
przyspiesznika, gdyż zarówno działanie karburato-
ra jak przyśpieszenie zapłonu są całkowicie auto-
matyczne.
Wjeżdżając pod górę, gdy tylko szybkość samo-
chodu spadnie poniżej 20 km/godz., należy przełą-
czyć na niższą przekładnię. Jeśli wzniesienie prze-
dłużą się lub wzmaga, a szybkość samochodu spad-
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34 87
Hie poniżej 10 km/godz., trzeba przełączyć na pierw-
szą przekładnię lub nawet włączyć zwolnicę.
Podczas jazdy z pochyłości odpuszcza się zupeł-
nie pedał przyspiesznika, tak że silnik pracuje na
dolnych obrotach. Nie należy wyłączać snrzęgła
Uni zapłonu. Hamuje się od czasu do czasu hamul-
cem nożnym, jednak niezbyt intensywnie, aby nie
Nagrzać zbytnio bębnów hamulcowych.
Jeśli spadek jest silny i długi, należy przełączyć
*ia drugą przekładnię, aby lepiej wykorzystać ha-
mowanie silnikiem.
Jeżeli instalacja elektryczna jest w dobrym sta-
nie, czerwona lampka na tablicy rozdzielczej gaśnie,
?dy tylko szybkość samochodu przekroczy 16 kin/
EJodz.. Prądnica rozpoczyna wówczas ładowanie
akumulatora. Jeśli lampy są zapalone, prądnica
bacznie ładować akumulator, gdy szybkość samo-
chodu przekroczy 20 km/godz.
1 Należy od czasu do czasu spoglądać na wskaźnik
ciśnienia oleju, który powinien wskazywać ciśnie-
nie około 25. Unikać trzeba opierania nogi na pe-
dale sprzęgła, gdy się go nie używa, ponieważ wy-
wołuje to ślizganie sprzęgła, a łożysko oporowe mo-
że się rozgrzać i stać się hałaśliwym.
Do jazdy po śniegu jest pożądane założenie łań-
cuchów na koła dla uniknięcia zarzucania.
Łańcuchy należy zakładać tylko na koła tylne,
Uważając przy tym, aby nie były zanadto napięte,
?dyż może to spowodować uszkodzenie opon.
Należy unikać gwałtownego hamowania przy za-
rzucaniu samochodu, starając się, dla utrzymania
?o na drodze, manewrować tylko kierownicą.
Nigdy gwałtownie nie hamować na wilgotnej i śli-
skiej drodze,
88
Regulamin broni pancernej
86.
Zatrzymanie
samochodu
i silnika.
Zwalniać przed zakrętami.
Nie należy przyciskać stale do deski pedału przy-
spiesznika, pamiętając, że szybkość średnia samo-
chodu nie zawsze jest zależna od szybkości najwięk-
szej.
Dla zatrzymania samochodu należy zwolnić pe-
dał przyśpiesznika i stopniowo przyciskać pedał ha-
mulcowy. Gdy samochód jest już bliski całkowitego
zatrzymania, wyłącza się sprzęgło i przesuwa
dźwignię zmiany przekładni na luz, podczas gdy
silnik obraca się dalej na luzie. Jeżeli postój ma
trwać krótko, nie jest wskazane zatrzymywanie sil-
nika dla zaoszczędzenia akumulatora. Trzeba bo-
wiem unikać zbyt częstego uruchamiania silnika
rozrusznikiem elektrycznym, chyba że dzienny
przebieg samochodu był dostatecznie duży dla na-
leżytego naładowania akumulatora.
Po zatrzymaniu samochodu zaciska się hamulec
ręczny. Jest to pożyteczne, gdy opuszczamy samo-
chód, a niezbędne, jeśli zatrzymaliśmy samochód
na pochyłości.
Hamulec ręczny jest w zasadzie przeznaczony do
unieruchomienia samochodu. Podczas jazdy moż-
na go używać tylko wyjątkowo, gdyż ze względu
na swoją wielką siłę może spowodować niebezpiecz-
ne zarzucenie samochodu. Prócz tego hamulec ten,
jeśli jest zbyt często zaciskany podczas jazdy, roz-
grzewa się, powodując szybkie zniszczenie taśmy-
Dla zatrzymania silnika przekręca się klucz w wy-
łączniku zapłonu do położenia pionowego. Obieg
prądu zapłonowego zostaje wtedy przerwany. Wy-
łącznik świateł działa jednak w dalszym ciągu, do-
póki klucz tkwi w stacyjce.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. wz. 34
89
Jeśli pozostawiamy samochód z unieruchomio-
nym silnikiem, jest rzeczą nieodzowną wyjąć klucz
* tablicy rozdzielczej; niezastosowanie się do tego
Przepisu może pociągnąć za sobą rozładowanie aku-
mulatora i spalenie cewki zapłonowej w bardzo
krótkim czasie.
Po zakończeniu pracy na samochodzie powinien
kierowca dokonać następujących czynności:
| 1) dokładnie obmyć cały silnik i samochód z za-
nieczyszczeń zewnętrznych;
, 2) wytrzeć do sucha szmatką lub gąbką cały sil-
nik i samochód;
3) obmyć silnik, podwozie i kadłub naftą w ten
sposób, aby nafta nie dostawała się na prze-
wody instalacji elektrycznej i ogumienie kół;
4) przy niskiej temperaturze, w okresie zimowym,
spuścić dokładnie wodę z silnika przez kran
spustowy chłodnicy; po spuszczeniu wody na-
leży silnik na krótki czas jeszcze raz urucho-
mić, aby woda całkowicie spłynęła i wyschła;
5) smarownice (tecalamitówki) oczyścić z błota
i kurzu;
6) resory wytrzeć do sucha i przesmarować zu-
żytym olejem.
Przy myciu samochodu należy unikać prze-
dostawania się wody między wyłogi i bębny
hamulców. Jeśli się okaże, że hamulce nie
działają sprawnie, kilkakrotne włączenie ich
umożliwi podgrzanie wyłogów i usunięcie wo-
dy, którą przesiąkły;
7) usunąć w miarę możności wszelkie zauważone
Juzy podwozia i nadwozią.
87.
Czynności
kierowcy
samochodu
po całodzien-
nej pracy.
90 Regulamin broni pancernej
88.
Utrzymanie
samochodu
zmagazyno-
wanego.
89.
Smarowanie
samochodu.
Jeżeli samochód jest zmagazynowany na dłuższy
okres czasu, należy:
1) opróżnić chłodnicę, jeśli to możliwe przy roz-
grzanym silniku;
2) opróżnić zbiornik benzyny i karburator;
3) oczyścić filtr do oleju i filtr do benzyny;
4) wprowadzić do cylindrów nieco gęstego oleju
przez otwory świec i pokręcić korbą tak, aby'
olej dobrze rozprowadzić po gładziach cylin-
drów ;
5) wyjąć akumulator i trzymać go w suchym
i ciepłym miejscu.
Raz na miesiąc ładować akumulator;
6) zdjąć opony i dętki, wysypać je talkiem i trzy-
mać w ciemnym miejscu o umiarkowanej
temperaturze; jeśli zachodzi konieczność szyb-
kiego uruchomienia samochodu, należy pod-
nieść koła na podpórki, tak żeby opony nie
dotykały ziemi, przy czym wypuścić nieco po-
wietrza z dętek;
7) oczyścić gruntownie silnik, podwozie i nadwo-
zie oraz przesmarować wszystkie smarów-
niczki;
8) powlec warstwą tłuszczu (nafta z olejem)
wszystkie części metalowe nie chronione la-
kierem ;
9) jeśli samochód nie stoi w krytym pomieszcze-
niu, nakryć go płachtą.
Smarowanie silnika. (Tabl. VI-A.).
Podczas pracy silnika olej się zanieczyszcza,
a jednocześnie, szczególnie w porze zimowej, zosta-
je rozcieńczony przez drobne kropelki paliwa, które
pie ulotniły się i zdołały się przedostać między cy-
Opis i wskazówki obsługi sam. panc wz. 34
91
lindrem i tłokiem do karteru. Wynika z tego ko-
nieczność okresowej zmiany oleju w silniku.
W nowym silniku pierwszy raz należy spuścić
i'>lej po przejechaniu 500 km, drugi raz po przeje-
chaniu 1000 lub 1500 km, a następnie co 3000 km.
Niekiedy, przy częstym uruchamianiu silnika na
zimno, może się zdarzyć, że ilość paliwa, która się
przedostanie do karteru, będzie wystarczająca do
Wyrównania ubytku oleju zużytego przez silnik,
boziom oleju okaże się wówczas prawie normalny,
'lawet po przejechaniu 200 lub 300 km. Może to do-
prowadzić do nadmiernego zużycia cylindrów i ło-
żysk, gdyż rozcieńczony olej traci swoje własności
Smarne.
Należy zatem w podobnych wypadkach znacznie
częściej spuszczać olej, np. co 1500 — 2000 km za-
Uiiast co 3000 km.
Olej należy spuszczać, gdy silnik jest jeszcze cie-
pły, odkręcając korek u dołu karteru i pozwalając,
aby olej wyciekł całkowicie.
Gdy karter jest pusty, pożądane jest przemyć sil-
nik wlewając do niego (przez otwór do wlewania
oleju) małą ilość świeżego oleju, poprzednio roz-
grzanego dla większego upłynnienia. Olej rozpro-
wadzamy po silniku kręcąc go korbą przy wyłączo-
nym zapłonie. Następnie olej ten się spuszcza. Ole-
ju do przemywania można używać wielokrotnie pod
Warunkiem każdorazowego starannego przefiltro-
Wania. Nie należy nigdy przemywać silnika naftą,
gdyż pewna jej ilość, która pozostanie w silniku,
rozcieńczy świeży olej, który wlejemy do karteru.
Niezależnie od tego po każdej jeżdzie (ponad
5() km) należy sprawdzić poziom oleju w karterzę
i w razie ubytku uzupełnię.
92
Regulamin broni pancernej
9(1.
Smarowanie
przez sma-
rowniczki.
91.
Smarowanie
resorów.
92.
Utrzymanie
chłodnicy.
Przed smarowaniem przez smarowniczki trzeba
smarowniczki starannie oczyścić z błota i kurzu, aby
zanieczyszczenia te nie przeniknęły do części, które
smarujemy.
Pióra resorów należy smarować mieszaniną oleju
z grafitem lub łoju z grafitem.
Gdy silnik jest bardzo gorący, trzeba unikać do-
lewania zimnej wody pod groźbą pęknięcia koszu-
lek wodnych.
Jest rzeczą wskazaną przemywać od czasu do
czasu chłodnicę (co 3000 km), a zawsze po zasto-
sowaniu mieszaniny nie zamarzającej.
Dla rozpuszczenia kamienia i nieczystości, osa-
dzających się po pewnym czasie na wewnętrznych
ścianach chłodnicy, należy postąpić wedle poniż-
szych wskazówek: rozpuścić 200 gramów sody (wę-
glan sodu) w 7 litrach wody. Przefiltrować ten roz-
twór i wlać go do chłodnicy. Puścić silnik na wol-
nych obrotach w ciągu 15 minut, po czym opróżnić
chłodnicę.
Następnie przemyć chłodnicę wodą bieżącą, na-
pełnić czystą wodą, puścić silnik w ruch i znowu
spuścić wodę.
Wykonując te czynności nie należy zapominać,
że roztwór sody działa niszcząco na lakier i farby
kadłuba.
Pamiętać należy, że mieszanina nie zamarzająca
rozpuszcza kamień i rdzę, osadzone na wewnętrz-
Opis i wskazówki obsługi sam. pailc. wz. 34
93
hycli ściankach rurek chłodnicy i koszulek wod-
nych. Z tego powodu po opróżnieniu chłodnicy
z mieszaniny nie zamarzającej należy starannie
przemyć chłodnicę, zanim się ją napełni zwykłą
Wodą.
W czasie mrozów należy stale pamiętać o łatwo-
ści zamarzania wody w chłodnicy, co może spowo-
dować poważne uszkodzenia systemu chłodzącego,
a przez to unieruchomienie samochodu.
Przed zagarażowaniem samochodu w nieogrze-
Wanym garażu należy wodę spuścić, po czym wy-
suszyć system chłodzący przez kilkuminutową
pracę silnika na wolnych obrotach.
Na każdym krótszym postoju należy okrywać
chłodnicę i pancerz silnika i podgrzewać wodę,
uruchomiając co pewien czas silnik, gdy tylko
chłodnica zaczuie się ochładzać.
Jeśli ciągłe podgrzewanie chłodnic jest zbyt uciąż-
liwe lub niemożliwe, można stosować mieszaniny
nie zamarzające zamiast zwykłej wody.
Tabelka mieszanin nie zamarzających.
Mieszanki spirytusowe:
•j, wody % spirytusu denaturowanego temperatura zamarzania ciężar właściwy
100 0 0° c 1,000
73 27 — 12° C 0,969
68 32 —18" C 0,959
65 35 —33" C 0,948
94
Regulamin broni pancernej
Mieszanki glicerynowe:
% wody % gliceryny temperatura zamarzania
100 0 o» c
70 30 —110 c
60 40 —19» C
50 50 —26» c
Mieszaniny te jednak należy dość często badać,
gdyż spirytus łatwo ulatnia się, gliceryna zaś ma
własność przenikania przez nieszczelność złącz,
korków itd., a więc po pewnym czasie w chłodnicy
zostaje sama woda lub zbyt mały procent płynów
nie zamarzających. Płyny te należy w porę uzupeł-
niać.
Filtr do benzyny.
. Czyszczenie tego filtru jest bardzo proste. Wy-
^Tilków110 starczy tylko odjąć szklany kadłub filtru i usunąć
z niego zebrane nieczystości. Należy również odjąć
do oczyszczenia komorę pływakową gaźnika.
Filtr do powietrza.
Zdjąć filtr, odkręcając go od przewodu, wymyć
dobrze w nafcie lub paliwie, tak aby usunąć nie-
czystości zebrane w przewodach wewnętrznych i po-
zostawić, aby nafta lub paliwo spłynęły. Następnie
zanurzyć filtr w lekki olej, aby cienka powłoka
smaru pokryła zewnętrzną powierzchnię małych
rurek, i przykręcić z powrotem do karburatora.
Opis i wskazówki obsługi sam. panc. Wz. 34
95
Czynność tę należy wykonywać co 1000 km. Je-
*eli samochód kursuje po drogach, na których ła-
two wznosi się kurz, wówczas oczyszczanie filtru
Powietrznego należy wykonywać znacznie częściej.
1‘rzy jeździe po drogach o nowoczesnej nawierzchni
filtr można czyścić rzadziej.
Filtr do oleju.
Podczas zmiany oleju w silniku należy wyjąć
iltr do oleju, umieszczony pod korkiem zamykają-
cym otwór wlewowy, i wymyć go naftą lub pali-
wem.
Przy pedale w stanie spoczynku i kołach nie
Opartych o ziemię każde koło powinno się obracać
bez tarcia się szczęk o bębny hamulcowe.
Przy pedale wciśniętym do połowy koła powinny
'ię obracać z pewnym trudem.
Jeśli opór na obracanie jednego koła nie jest
<ówny oporowi drugiego koła, należy uregulować
hamulce, postępując w sposób następujący:
przykręcić mimośród do regulacji aż do wyczu-
cia lekkiego tarcia wewnątrz bębna, wówczas prze-
kręcić go nieco w kierunku odwrotnym, aby tarcie
Całkowicie ustało;
sprawdzić na nowo regulację.
Jeśli regulacja mimośrodów nie wystarcza, ozna-
cza to, że taśmy hamulcowe są zaolejone lub zużyte,
lależy je więc przemyć lub zamienić.
Aby uzyskać długotrwałość i sprawne działanie
kiśm hamulcowych, należy również regulować osie
himośrodowe, przytrzymujące szczęki. Regulację
tą jednak musi przeprowadzać patrol reperacyjny,
Wyposażony w odpowiednie narzędzia.
94.
Regulacja
hamulców.
96 Regulamin broni pancernej
95.
Hamulec
ręczny.
96.
Pedał
sprzęgła.
97.
Popychacze
zaworów.
98.
Instalacja
elektryczna.
Sprawdzenie i regulację tego hamulca wykonuje
się nie unosząc samochodu z ziemi. Luz między
bębnem a taśmą nie może przekraczać 0,5 mm. J®'
śli tak nie jest, należy przeprowadzić regulację ma'
newrując naprzód śrubą, zbliżającą zewnętrzni
stronę taśmy do bębna, a potem nakrętkami, umie'
szczonymi na końcach taśmy.
Położenie pedału sprzęgła musi być uregulowań6
w ten sposób aby jeszcze przed rozpoczęciem wyła'
czania sprzęgła mógł on się wychylać o około 3 ciĄ
Jeśli wskutek zużycia wyściółek sprzęgła zachód?1
potrzeba nowej regulacji, trzeba odkręcić śrubę
regulacji poziomego drążka, uruchamiającego sprzĘ'
gło, a następnie unieruchomić śrubę za pomoc*1!
przeciwna kr ętki.
Luz między śrubą pedału a poziomym drąźkiei”
musi wynosić około 1 mm.
Regulację luzu między popychaczami a trzonka'
mi zaworów wykonuje się przy pomocy śruby za-
opatrzonej w nakrętkę zatrzymującą, umieszczonej
na górnym końcu każdego popychacza. Przy zim-
nym silniku luz musi wynosić 0,1 mm dla zaworo"'
wlotowych a 0,2 mm dla wylotowych.
Akumulator.
Akumulator wymaga bardzo niewielu żabiego"'
są one jednak niezbędne dla uniknięcia niedoma-
gań lub całkowitego zniszczenia akumulatora. Za-
biegi te są następujące:
1) Dodawać okresowo wody destylowanej d‘:.
każdej celki akumulatora, tak aby pozion’.
elektrolitu przekraczał o 1—2 cm górną kraj
wędź płyt. .
Opis i wskazówki obsługi sam. panc wz. 34
97
Uważać, aby poziom nie był uzupełniany
wodą, która była trzymana dłuższy czas
w zbiornikach metalowych.
2) Odstęp czasu między dolewaniem wody desty-
lowanej zależy od temperatury zewnętrznej
i od stopnia używania samochodu; naprzy-
kład, przy niskiej temperaturze wystarczy do-
lewać wodę co miesiąc, jeśli samochód nie był
dużo używany, podczas gdy np. w czasie upal-
nego lata dolewanie wody powinno się odby-
wać nawet raz w tygodniu.
3) Jeżeli jedno ogniwo akumulatora wymaga
stale więcej wody destylowanej niż inne, mo-
że to pochodzić z przeciekania.
Trzeba wtedy akumulator naprawić.
4) Wstawiając na nowo akumulator do samo-
chodu należy uważać, aby styki były dobrze
oczyszczone i mocne zaciśnięte; należy je dla
ochrony przed niszczeniem powlec waseliną.
5) Akumulator nie może być pozostawiony w sta-
nie wyładowanym, gdyż spowoduje to zasiar-
czenie płyt. Jeśli samochód pozostaje długi
czas unieruchomiony, należy ładować aku-
mulator co miesiąc.
Świece.
Odstęp' między elektrodami w świecach musi wy-
łosiś 0,5-0,6 mm. Jeśli odstęp jest większy, należy
bliźyć końce elektrod. Jeśli izolacja porcelanowa
wiecy poczerniała, należy do odwróconej świecy
vlać nieco benzyny, po czym oczyścić ją małą szczo-
eczką metalową.
98 Regulamin broni pancernej
Przerywacz — rozdzielacz.
Unikać zanieczyszczenia styków przerywacza,
gdyż szybko się przez to zużywają, powodując prze'
rywanie pracy silnika. Jeśli styki są zabrudzone
lub utlenione, należy je oczyścić szmatką zanurzo-
ną w benzynie, unikając przedostania się obcych
ciał między styki. Jeśli zetknięcie jest nieprawidło-
we, trzeba wyrównać styki i na nowo uregulować
ich odstęp. Tę ostatnią czynność wykonuje się prze-
suwając ruchomą oprawkę styków, zaopatrzona
w śrubę do regulacji i w śrubę do umocowywania.
Odstęp musi wynosić 0,42 — 0,48 mm.
99.
Zalecone
smary do po-
szczególnych
zespołów
sam. panc.
wzór 34.
Do poszczególnych zespołów samochodu pancer-
nego wz. 34 należy stosować oleje i smary wedłufl
obowiązującej tabeli polecającej, wydanej prze?
B. B. Techn. Br. Pancernych.
SAMOCHÓD I34 ||
Tablica IA
Schemat in>j
55nini2 w pancerzu <itlf zib
Pozycje przełącznika
Z samoczynnego
wyłącznika prądnicy
Z samoczynnego
wyłącznika prądnicy
D
I2WSW
pozycja „o"
Do bezpiecznika
gniazda
wtyczkowego
Możność włączenia lampo przenośnej, suąnału
i lampki stacyjki
Z baterii
akumulatorów
Uwaga:
W istniejqcym reflektorze fordowskim wymienić
gniazdko żarówki obecne na gniazdko'( do żarówki
dwuświatłowej 12V 35/35 W dwukontaktowej
> IDo bezpiecznika
igniazda
wtyczkowego
Możność włączenia lampy przenośnej, sygnału
i lampki stacyjki
Z baterii
akumulatorów
Lampa tylna
^Możność włączenia lampy przenośnej , sygnału
i lampki stacyjki
Lampa tylna
Światło przyćmione
pozycja „ 3 "
Pu bezpiecznika
gniazda
wtgczkowego
Z opornika wzbudzenia
prądnicy
Z samoczynnego
wyłącznika prądnicy
^Możność włączenia lampy przenośnejt sygnału
/ lampki stacyjki
Lampa tylna
Światło pełne
Z baterii
akumulatorów
Nr porz. WYSZCZEGÓLNIENIE Ilość sztuk
1 Prądnica pr. st. 12 V 70 W 1
2 Włącznik-wyłącznik elektromagne- tyczny 1
3 Rozrusznik 12 V 0,8 KM 1
4 Bateria akumulatorów 1
5 Przełącznik świateł i wyłącznik za- płonu 1
6 Pudełko z 4-ma bezpiecznikami po 10 A, z tego 1 zapasowy 1
7 Gniazdo wtyczkowe 1
8 Lampka z wyłącznikiem w oprawie 1
9 Sygnał elektryczny 12 V 1
10 Przycisk sygnału 1
11 Reflektor (fordowski) 1
12 Lampa tylna 1
13 Cewka zapłonowa 12 V 1
14 Rozdzielacz z przerywaczem 1
Tablica II
Silnik „Citroen"
Przekrój podłużny
Tablica III
Silnik Citroen
Przekrój poprzeczny
Tablica IV
Most tylny Polski Fiat 614
Tablica V
Zwolnica
Tablica Vl
Tablica VII
Samochód pancerny wz. 34 II
Podwozie — Rama
Tablica 11 A
Silnik Polski Fiat 108 III
Przekrój podłużny
Tablica III A
Silnik Polski Fiat 108 III
Przekrój poprzeczny
Tablica IV A
Most tylny Polski Fiat 618
Tablica Va
Deska rozdzielcza
Rozrusznik Włącznik
rozruchu.
SAMOCHÓD PANCERNY wz. 34.11.
Tablica VIA
Schemat smarowania
3000 fan
Fot. nr 1
Widok z przodu
Fol. nr 2
Widok z tyłu
Fol. nr 3
Widok z prawej strony
Fol. nr 4
Widok z lewej strony